Η οδηγία (ΕΕ) 2024/1346 αποσκοπεί στον καθορισμό ελάχιστων προτύπων συνδρομής για αιτούντες άσυλο σε όλη την Ευρωπαϊκή Ένωση (ΕΕ) τα οποία πρέπει να παρέχονται από τα κράτη μέλη της.
Η οδηγία αποβλέπει στην αναβάθμιση της προηγούμενης οδηγίας για τις συνθήκες υποδοχής (βλέπε σύνοψη) με την περαιτέρω εναρμόνιση των προτύπων μεταξύ των κρατών μελών για τη διασφάλιση επαρκούς βιοτικού επιπέδου για όσους φτάνουν στην ΕΕ και υποβάλλουν αίτηση διεθνούς προστασίας.
Αποσκοπεί επίσης στην παροχή μεγαλύτερης ευελιξίας στα κράτη μέλη και στην ενίσχυση της αποτελεσματικότητάς τους όσον αφορά τη διαχείριση των συστημάτων υποδοχής.
Η οδηγία ισχύει για όλους τους υπηκόους τρίτων χωρών και απάτριδες που υποβάλλουν αίτηση ασύλου στο έδαφος, συμπεριλαμβανομένων των εξωτερικών συνόρων, στα χωρικά ύδατα ή στις ζώνες διέλευσης των κρατών μελών, με την προϋπόθεση ότι τα πρόσωπα αυτά επιτρέπεται να παραμείνουν στο έδαφος ως αιτούντες.
Εφαρμόζεται επίσης στα μέλη της οικογένειας του αιτούντος, εάν αυτά καλύπτονται από τέτοια αίτηση ασύλου με βάση το εθνικό δίκαιο.
Υποχρεώσεις των κρατών μελών
Τα κράτη μέλη υποχρεούνται να διασφαλίζουν επαρκή ικανότητα υποδοχής που να εξασφαλίζει επαρκές βιοτικό επίπεδο, να καταρτίζουν σχέδια έκτακτης ανάγκης σε περίπτωση δυσανάλογου αριθμού αφίξεων και να λαμβάνουν υπόψη τους δείκτες και την καθοδήγηση σχετικά με την υποδοχή του Οργανισμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης για το Άσυλο. Τα κράτη μέλη πρέπει να διαθέτουν συστήματα καθοδήγησης, παρακολούθησης και ελέγχου για τις συνθήκες υποδοχής.
Για την αποτροπή των δευτερογενών μετακινήσεων, μόνο τα κράτη μέλη που είναι υπεύθυνα για την επεξεργασία της αίτησης μπορούν να παρέχουν υλικές συνθήκες υποδοχής. Ωστόσο, η πρόσβαση στην υγειονομική περίθαλψη και η κάλυψη των βασικών αναγκών πρέπει να παρέχονται σε κάθε περίπτωση.
Κύρια στοιχεία
Η αξιολόγηση των ειδικών αναγκών υποδοχής πρέπει να ολοκληρώνεται μέσα σε 30 ημέρες:
η διατήρηση της ενότητας των οικογενειών θα πρέπει να διασφαλίζεται όσο είναι δυνατόν·
θα πρέπει να λαμβάνεται υπόψη η ασφάλεια και η προστασία των παιδιών·
πρέπει να ορίζονται εκπρόσωποι για τους ασυνόδευτους ανηλίκους·
τα θύματα βασανιστηρίων και βίας πρέπει να έχουν πρόσβαση σε περίθαλψη το συντομότερο δυνατόν.
Στους αιτούντες πρέπει να παρέχονται επαρκείς υλικές συνθήκες υποδοχής, συμπεριλαμβανομένης της στέγασης, των τροφίμων, της ένδυσης, των προϊόντων προσωπικής υγιεινής και του επιδόματος ημερήσιων εξόδων.
Οι αιτούντες πρέπει να έχουν πρόσβαση στην αγορά εργασίας το αργότερο έξι μήνες μετά την καταχώριση.
Οι αιτούντες πρέπει να ενημερώνονται για τα νομικά δικαιώματα και τις υποχρεώσεις τους, συμπεριλαμβανομένων των εξής:
συνθήκες υποδοχής και σύστημα υποδοχής του κράτους μέλους·
υποχρεώσεις και συνέπειες της μη συμμόρφωσης·
δικαίωμα προσφυγής κατά αποφάσεων σχετικά με τη χορήγηση, την ανάκληση ή τον περιορισμό των συνθηκών υποδοχής·
πρόσβαση σε δωρεάν νομική συνδρομή και εκπροσώπηση για προσφυγές.
Τα κράτη μέλη έχουν τη δυνατότητα να φιλοξενούν τους αιτούντες σε συγκεκριμένο κατάλυμα, να εξαρτούν την παροχή υλικών συνθηκών υποδοχής από την πραγματική διαμονή, να κατανέμουν τους αιτούντες σε μια γεωγραφική περιοχή και να περιορίζουν την ελεύθερη κυκλοφορία, τηρώντας ωστόσο ορισμένες εγγυήσεις.
Κράτηση
Υπάρχει εξαντλητικός κατάλογος των λόγων κράτησης· η κράτηση δεν επιτρέπεται απλώς και μόνο επειδή ένα πρόσωπο είναι αιτών.
Οι όροι και οι διασφαλίσεις περιγράφονται λεπτομερώς στην οδηγία.
Δεν θα πρέπει να επιβάλλεται κράτηση εάν θέτει σε κίνδυνο τη σωματική και ψυχική υγεία των αιτούντων.
Γενικά, τα παιδιά δεν πρέπει να κρατούνται.
ΑΠΟ ΠΟΤΕ ΕΦΑΡΜΟΖΟΝΤΑΙ ΟΙ ΚΑΝΟΝΕΣ;
Η οδηγία πρέπει να μεταφερθεί στο εθνικό δίκαιο έως τις . Από την ίδια ημερομηνία θα πρέπει να εφαρμόζονται και οι κανόνες που περιέχονται σε αυτή.
Οδηγία (ΕΕ) 2024/1346 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της , σχετικά με τις απαιτήσεις για την υποδοχή των αιτούντων διεθνή προστασία (ΕΕ L, 2024/1346, ).
ΣΥΝΑΦΗ ΚΕΙΜΕΝΑ
Κανονισμός (ΕΕ) 2024/1347 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της , σχετικά με τις απαιτήσεις για την αναγνώριση των υπηκόων τρίτων χωρών ή των ανιθαγενών ως δικαιούχων διεθνούς προστασίας, για ένα ενιαίο καθεστώς για τους πρόσφυγες ή για τα άτομα που δικαιούνται επικουρική προστασία και για το περιεχόμενο της παρεχόμενης προστασίας, για την τροποποίηση της οδηγίας 2003/109/ΕΚ του Συμβουλίου και για την κατάργηση της οδηγίας 2011/95/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (ΕΕ L, 2024/1347, ).
Κανονισμός (ΕΕ) 2024/1348 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της , για τη θέσπιση κοινής διαδικασίας διεθνούς προστασίας στην Ένωση και την κατάργηση της οδηγίας 2013/32/ΕΕ (ΕΕ L, 2024/1348, ).
Κανονισμός (ΕΕ) 2024/1351 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της , για τη διαχείριση του ασύλου και της μετανάστευσης και την τροποποίηση των κανονισμών (ΕΕ) 2021/1147 και (ΕΕ) 2021/1060 και την κατάργηση του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 604/2013 (ΕΕ L, 2024/1351, ).
Απόφαση (ΕΕ) 2024/2087 της Επιτροπής, της , για την επιβεβαίωση της συμμετοχής της Ιρλανδίας στην οδηγία (ΕΕ) 2024/1346 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με τις απαιτήσεις για την υποδοχή των αιτούντων διεθνή προστασία (ΕΕ L, 2024/2087, ).
Κανονισμός (ΕΕ) 2021/1147 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της , για τη θέσπιση του Ταμείου Ασύλου, Μετανάστευσης και Ένταξης (ΕΕ L 251 της , σ. 1-47).
Οι διαδοχικές τροποποιήσεις του κανονισμού (ΕΕ) 2021/1147 έχουν ενσωματωθεί στο αρχικό κείμενο. Αυτή η ενοποιημένη έκδοση αποτελεί απλώς εργαλείο τεκμηρίωσης.
Κανονισμός (ΕΕ) 2021/2303 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της , σχετικά με τον Οργανισμό της Ευρωπαϊκής Ένωσης για το Άσυλο και την κατάργηση του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 439/2010 (ΕΕ L 468 της , σ. 1-54).
Οδηγία 2013/33/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της , σχετικά με τις απαιτήσεις για την υποδοχή των αιτούντων διεθνή προστασία (αναδιατύπωση) (ΕΕ L 180 της , σ. 96-116).
Κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 1231/2010 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της , για την επέκταση της εφαρμογής του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 883/2004 και του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 987/2009 στους υπηκόους τρίτων χωρών οι οποίοι δεν διέπονται ήδη από τους κανονισμούς αυτούς μόνον λόγω της ιθαγένειάς τους (ΕΕ L 344 της , σ. 1-3).
Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 987/2009 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της , για καθορισμό της διαδικασίας εφαρμογής του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 883/2004 για τον συντονισμό των συστημάτων κοινωνικής ασφάλειας (ΕΕ L 284 της , σ. 1-42).
Οδηγία 2008/115/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της , σχετικά με τους κοινούς κανόνες και διαδικασίες στα κράτη μέλη για την επιστροφή των παρανόμως διαμενόντων υπηκόων τρίτων χωρών (ΕΕ L 348 της , σ. 98-107).
Οδηγία 2005/36/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της , σχετικά με την αναγνώριση των επαγγελματικών προσόντων (ΕΕ L 255 της , σ. 22-142).
Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 883/2004 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της , για τον συντονισμό των συστημάτων κοινωνικής ασφάλειας (ΕΕ L 166 της , σ. 1-123). Κείμενο που αναδημοσιεύτηκε στο διορθωτικό (ΕΕ L 200 της , σ. 1-49).