Κρατικές ενισχύσεις — Τομείς αλιείας και υδατοκαλλιέργειας

ΒΑΣΙΚΑ ΣΗΜΕΙΑ

Ο κανονισμός (ΕΕ) 2022/2473 εφαρμόζεται στις ακόλουθες κατηγορίες ενισχύσεων σε:

• πολύ μικρές, μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις (ΜΜΕ όπως ορίζονται στο παράρτημα I), που ασχολούνται με την παραγωγή, τη μεταποίηση ή την εμπορία προϊόντων αλιείας και υδατοκαλλιέργειας·
• δήμους για έργα τοπικής ανάπτυξης με την πρωτοβουλία τοπικών κοινοτήτων·
• αλιευτικούς λιμένες, τόπους εκφόρτωσης και καταφύγια·
• εταιρείες που ασχολούνται με την παραγωγή, τη μεταποίηση ή την εμπορία προϊόντων αλιείας και υδατοκαλλιέργειας για:
  • αποκατάσταση ζημιών από φυσικές καταστροφές και δυσμενή κλιματικά φαινόμενα, όπως πλημμύρες ή έντονη ξηρασία,
  • επισκευές ζημιών που προκλήθηκαν από προστατευόμενα ζώα²,
  • καινοτομία στην αλιεία και την υδατοκαλλιέργεια.

Καθορίζει:

• τα διάφορα όρια πάνω από τα οποία η ενίσχυση πρέπει να κοινοποιείται·
• κανόνες για τη μέγιστη ένταση της ενίσχυσης (παράρτημα IV) και τις επιλέξιμες δαπάνες·
• συγκεκριμένες προϋποθέσεις για κάθε κατηγορία ενισχύσεων.

Οι ενισχύσεις πρέπει:

• να είναι διαφανείς ώστε να είναι δυνατός ο ακριβής υπολογισμός του ακαθάριστου ισοδύναμου επιχορήγησης (επιχορηγήσεις, επιδοτήσεις επιτοκίου και επιδοτούμενες υπηρεσίες, για παράδειγμα)·
• να παρέχουν κίνητρο, π.χ. ένας υποψήφιος δικαιούχος έχει υποβάλει γραπτή αίτηση για την ενίσχυση πριν από την έναρξη του έργου ή της δραστηριότητας·
• να δημοσιεύονται σε εθνικούς δικτυακούς τόπους και σε δικτυακούς τόπους της Επιτροπής (τα παραρτήματα II και III καθορίζουν τις απαιτήσεις).

Ο κανονισμός υποχρεώνει:

• την Επιτροπή να ζητά από τα κράτη μέλη να κοινοποιούν μελλοντικές ενισχύσεις, αν διαπιστώσει ότι η ενίσχυση που έχει ήδη χορηγηθεί δεν πληροί τις προϋποθέσεις του κανονισμού·
• τα κράτη μέλη:
  • να αποστέλλουν στην Επιτροπή μια σύνοψη κάθε μέτρου ενίσχυσης που χορηγούν και να υποβάλλουν ετήσια έκθεση·
  • να τηρούν λεπτομερή αρχεία, με δικαιολογητικά έγγραφα, για τουλάχιστον 10 χρόνια·
• ανεξάρτητους εμπειρογνώμονες να αξιολογούν τα καθεστώτα ενισχύσεων μετά την εφαρμογή τους, αν οι δαπάνες υπερβαίνουν τα 150 εκατομμύρια σε έναν χρόνο ή τα 750 εκατομμύρια ευρώ καθ’ όλη τη διάρκεια της εφαρμογής του καθεστώτος.

Ο κανονισμός εφαρμόζεται με τους ακόλουθους γενικούς όρους:

• τη συμμόρφωση του δικαιούχου με την κοινή αλιευτική πολιτική·
• βιώσιμη αλιεία:
  • ένα αλιευτικό σκάφος που έχει λάβει ενίσχυση δεν μεταβιβάζεται ούτε μετανηολογείται για τουλάχιστον πέντε έτη από την τελική πληρωμή,
  • οι λειτουργικές δαπάνες δεν είναι επιλέξιμες, εκτός εάν ορίζεται ρητώς διαφορετικά·
• βιώσιμη υδατοκαλλιέργεια:
  • η ενίσχυση περιορίζεται σε ιχθυοτροφεία και δεν επιτρέπεται για δραστηριότητες σε θαλάσσιες προστατευόμενες περιοχές,
  • η ενίσχυση δεν χορηγείται σε εκμεταλλεύσεις γενετικώς τροποποιημένων οργανισμών.

Ο κανονισμός εφαρμόζεται για τις ακόλουθες κατηγορίες ενισχύσεων.

• Προώθηση της βιώσιμης αλιείας και της αποκατάστασης και διατήρησης των υδρόβιων βιολογικών πόρων:
  • καινοτομία στην αλιεία·
  • συμβουλευτικές υπηρεσίες·
  • συμπράξεις μεταξύ επιστημόνων και αλιέων·
  • προαγωγή του ανθρώπινου κεφαλαίου και του κοινωνικού διαλόγου·
  • διαφοροποίηση και νέες μορφές εισοδημάτων·
  • αγορά πρώτου αλιευτικού σκάφους·
  • βελτίωση της υγείας, της ασφάλειας και των εργασιακών συνθηκών των αλιέων·
  • καταβολή ασφαλίστρων και χρηματοδοτικών εισφορών σε ταμεία αλληλοβοήθειας·
  • συστήματα κατανομής των αλιευτικών δυνατοτήτων·
  • περιορισμός του περιβαλλοντικού αντίκτυπου της αλιείας και προσαρμογή της αλιείας για την προστασία ειδών·
  • καινοτομία που συνδέεται με τη διατήρηση των έμβιων θαλάσσιων πόρων·
  • προστασία και αποκατάσταση της θαλάσσιας βιοποικιλότητας και των οικοσυστημάτων·
  • βελτίωση της ενεργειακής απόδοσης και μετριασμός των επιπτώσεων της κλιματικής αλλαγής·
  • προστιθέμενη αξία, ποιότητα προϊόντος και χρήση ανεπιθύμητων αλιευμάτων·
  • αλιευτικούς λιμένες, τόπους εκφόρτωσης και καταφύγια·
  • αλιεία εσωτερικών υδάτων και υδρόβια πανίδα και χλωρίδα εσωτερικών υδάτων.
• Προώθηση βιώσιμης υδατοκαλλιέργειας:
  • καινοτομία στην υδατοκαλλιέργεια·
  • αύξηση της παραγωγικότητας ή θετικές επιπτώσεις στο περιβάλλον στην υδατοκαλλιέργεια·
  • υπηρεσίες διαχείρισης, αρωγής και παροχής συμβουλών·
  • προαγωγή του ανθρώπινου κεφαλαίου και της δικτύωσης·
  • αύξηση του δυναμικού των ζωνών υδατοκαλλιέργειας·
  • ενθάρρυνση νεοεισερχόμενων επιχειρηματιών υδατοκαλλιέργειας που ασκούν δραστηριότητες βιώσιμης υδατοκαλλιέργειας·
  • στροφή σε συστήματα οικολογικής διαχείρισης και οικολογικού ελέγχου και σε μεθόδους βιολογικής υδατοκαλλιέργειας·
  • περιβαλλοντικές υπηρεσίες·
  • δημόσια υγεία·
  • υγεία και καλή μεταχείριση των ζώων·
  • πρόληψη, καταπολέμηση και εξάλειψη των ασθενειών·
  • πρόληψη και μετριασμός των ζημιών που προκαλούνται από ασθένειες των ζώων·
  • ασφάλιση αποθεμάτων υδατοκαλλιέργειας.
• Εμπορία και μεταποίηση των προϊόντων της αλιείας και της υδατοκαλλιέργειας·
• Άλλες ενισχύσεις:
  • συλλογή, διαχείριση, χρήση και επεξεργασία δεδομένων στον τομέα της αλιείας·
  • πρόληψη, μετριασμός και αποκατάσταση ζημιών που προκαλούνται από φυσικές καταστροφές, δυσμενή κλιματικά φαινόμενα και προστατευόμενα ζώα·
  • έργα τοπικής ανάπτυξης με την πρωτοβουλία τοπικών κοινοτήτων.

Ο κανονισμός καταργεί τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 1388/2014.

Κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 717/2014

• Ο παρών κανονισμός εφαρμόζεται στις ενισχύσεις για επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται στον τομέα της αλιείας και της υδατοκαλλιέργειας με εξαίρεση την ενίσχυση για:
  • προϊόντα με βάση την τιμή ή την ποσότητα που προσφέρονται για πώληση, εξαγωγή σε τρίτες χώρες ή ανάλογα με τη χρήση των εγχώριων αγαθών·
  • την αγορά αλιευτικών σκαφών·
  • τον εκσυγχρονισμό ή την αντικατάσταση μηχανών αλιευτικών σκαφών·
  • μέτρα για την αύξηση της αλιευτικής ικανότητας των σκαφών·
  • την κατασκευή νέων, ή την εισαγωγή, αλιευτικών σκαφών·
  • την προσωρινή ή οριστική παύση των αλιευτικών δραστηριοτήτων·
  • την πειραματική αλιεία·
  • τη μεταβίβαση της κυριότητας μιας επιχείρησης·
  • την ανανέωση του αποθέματος.
• Ο κανονισμός θέτει βασικά όρια κρατικής ενίσχυσης εντός 3 οικονομικών ετών σε:
  • έναν μόνο αποδέκτη (30 000 ευρώ)·
  • όλους τους αποδέκτες (το παράρτημα απαριθμεί το μέγιστο σωρευτικό ποσό για κάθε κράτος μέλος).
• Απαιτεί, επίσης, από τα κράτη μέλη:
  • να παρακολουθούν τα ατομικά και τα εθνικά ανώτατα όρια, και συνιστά την καθιέρωση ενός εθνικού κεντρικού μητρώου·
  • να διασφαλίζουν ότι η ενίσχυση είναι διαφανής εκφράζοντάς τη σαν ακαθάριστο ποσό επιχορήγησης σε μετρητά στην περίπτωση επιχορηγήσεων ή επιδοτήσεων επιτοκίου, ή το ισοδύναμο για δάνεια, εισφορές κεφαλαίου, χρηματοδότηση επιχειρηματικού κινδύνου και εγγυήσεις·
  • να χορηγούν νέες ενισχύσεις ήσσονος σημασίας μόνο με βάση τους όρους του κανονισμού·
  • να τηρούν αρχεία για 10 χρόνια·
  • να υποβάλουν στην Επιτροπή τυχόν πληροφορίες που ζητά από αυτά γραπτώς.

Η Επιτροπή θα εγκρίνει τις τελικές τροποποιήσεις του κανονισμού κατά τη διάρκεια του 2023.