Μηχανισμός «Συνδέοντας την Ευρώπη» (2021-2027)

ΒΑΣΙΚΑ ΣΗΜΕΙΑ

Στόχοι

Το ΜΣΕ 2.0 έχει παρόμοιους στόχους με το ΜΣΕ 1.0 (που κάλυπτε την περίοδο 2014-2020), αλλά δίνει μεγαλύτερη έμφαση:

• στη βιωσιμότητα, στην απεξάρτηση από τον άνθρακα και στις χαμηλότερες εκπομπές·
• στη συμπληρωματικότητα των τρόπων μεταφοράς (καθώς και στις συνεργίες μεταξύ του τομέα των μεταφορών, του τομέα της ενέργειας και του ψηφιακού τομέα)·
• στη βελτίωση της στρατιωτικής κινητικότητας σε όλη την ΕΕ.

Ο γενικός στόχος του ΜΣΕ 2.0 είναι η δημιουργία, η ανάπτυξη, ο εκσυγχρονισμός και η ολοκλήρωση των διευρωπαϊκών δικτύων στον τομέα των μεταφορών, στον τομέα της ενέργειας και στον ψηφιακό τομέα και η διευκόλυνση της διεθνούς συνεργασίας στον τομέα της ανανεώσιμης ενέργειας, συμβάλλοντας στους παρακάτω τρεις τομείς:

Μεταφορές

• Αποτελεσματικά, διασυνδεδεμένα και πολυτροπικά διευρωπαϊκά δίκτυα μεταφορών (ΔΕΔ-Μ), καθώς και έργα υποδομών για έξυπνη, διαλειτουργική, βιώσιμη, χωρίς αποκλεισμούς, προσιτή, ασφαλή και προστατευμένη κινητικότητα.
• Προσαρμογή τμημάτων των υποδομών του ΔΕΔ-Μ για τη βελτίωση της μη στρατιωτικής αλλά και της στρατιωτικής κινητικότητας (υπόκειται σε ειδικούς κανόνες επιλεξιμότητας).

Ενέργεια

• Διευκόλυνση της διασυνοριακής συνεργασίας στον τομέα της ενέργειας, συμπεριλαμβανομένης της ανανεώσιμης ενέργειας.
• Ανάπτυξη έργων κοινού ενδιαφέροντος για την περαιτέρω ολοκλήρωση της εσωτερικής αγοράς ενέργειας, τη διαλειτουργικότητα των δικτύων μεταξύ συνόρων και τομέων, διευκολύνοντας την απεξάρτηση της οικονομίας από τον άνθρακα, την προώθηση της ενεργειακής απόδοσης και τη διασφάλιση της ασφάλειας εφοδιασμού.

Ψηφιακός τομέας

• Ανάπτυξη ασφαλών δικτύων υψηλής χωρητικότητας και πρόσβαση σε αυτά, συμπεριλαμβανομένων συστημάτων 5G που παρέχουν συνδεσιμότητα Gigabit σε περιοχές όπου βρίσκονται κοινωνικοοικονομικοί φορείς.
• Αδιάλειπτη κάλυψη 5G των κύριων διαδρομών μεταφορών, συμπεριλαμβανομένου του ΔΕΔ-Μ.
• Αύξηση της ανθεκτικότητας και της χωρητικότητας των βασικών ψηφιακών δικτύων της ΕΕ με σύνδεσή τους με γειτονικά εδάφη.
• Ψηφιοποίηση των δικτύων μεταφοράς και ενέργειας.

Προϋπολογισμός (σε τιμές του 2021)

• Μεταφορές: 25,81 δισεκατομμύρια ευρώ (συμπεριλαμβανομένων 11,29 δισεκατομμυρίων ευρώ που μεταφέρονται από το Ταμείο Συνοχής).
• Ενέργεια: 5,84 δισεκατομμύρια ευρώ.
• Ψηφιακός τομέας: 2,07 δισεκατομμύρια ευρώ.

Το ΜΣΕ παρέχει χρηματοδότηση με τη μορφή επιχορηγήσεων και προμηθειών.

Οι προτάσεις που υποβάλλονται από ένα ή περισσότερα κράτη μέλη της ΕΕ ή, βάσει συμφωνίας με τα οικεία κράτη μέλη, από διεθνείς οργανισμούς, κοινές επιχειρήσεις ή από δημόσιες ή ιδιωτικές επιχειρήσεις ή φορείς, συμπεριλαμβανομένων των περιφερειακών ή τοπικών αρχών.

Επιλεξιμότητα τρίτης χώρας

Οι παρακάτω τρίτες χώρες μπορούν να συμμετέχουν στο ΜΣΕ, υπό ορισμένες προϋποθέσεις:

• μέλη της ευρωπαϊκής ζώνης ελευθέρων συναλλαγών οι οποίες είναι επίσης μέλη του Ευρωπαϊκού Οικονομικού Χώρου·
• υπό προσχώρηση χώρες, υποψήφιες χώρες και δυνάμει υποψήφιες·
• χώρες της Ευρωπαϊκής Πολιτικής Γειτονίας·
• άλλες τρίτες χώρες, βάσει ειδικής συμφωνίας.

Συγχρηματοδότηση

Για τα περισσότερα έργα του τομέα μεταφορών, η χρηματοδοτική στήριξη δεν υπερβαίνει το 30 % του συνολικού επιλέξιμου κόστους, ενώ αυξάνεται στο 50 % για μελέτες, για δράσεις με μεγαλύτερη προτεραιότητα και για δράσεις με διπλή χρήση, πολιτική και στρατιωτική, και φτάνει μέχρι το 85% για έργα στο πλαίσιο των οποίων τα κονδύλια μεταφέρονται από το Ταμείο Συνοχής.

Για έργα στον τομέα της ενέργειας, η χρηματοδοτική στήριξη δεν υπερβαίνει το 50 % του συνολικού επιλέξιμου κόστους, ενώ αυξάνεται στο 75 % για έργα που παρέχουν υψηλό επίπεδο ασφάλειας εφοδιασμού σε περιφερειακό ή πανευρωπαϊκό επίπεδο, ενισχύοντας την αλληλεγγύη της ΕΕ ή προσφέροντας πολύ καινοτόμες λύσεις.

Για έργα του ψηφιακού τομέα, η χρηματοδοτική στήριξη της ΕΕ δεν υπερβαίνει το 30 % του συνολικού επιλέξιμου κόστους, ενώ αυξάνεται στο 50 % για δράσεις με ισχυρή διασυνοριακή διάσταση και φτάνει μέχρι το 75 % για συνδεσιμότητα Gigabit κοινωνικοοικονομικών φορέων.

Για κάθε έναν από τους τομείς των μεταφορών, της ενέργειας και του ψηφιακού τομέα, όσον αφορά εργασίες που εκτελούνται στις απόκεντρες περιφέρειες, θα εφαρμόζεται ένα ειδικό μέγιστο ποσοστό συγχρηματοδότησης της τάξης του 70 %.

Για την υποστήριξη συνεργιών μεταξύ του τομέα των μεταφορών, του τομέα της ενέργειας και του ψηφιακού τομέα, οι δράσεις για την επίτευξη στόχων σε τουλάχιστον δύο από αυτούς τους τομείς μπορούν να λάβουν ένα υψηλότερο ποσοστό συγχρηματοδότησης σύμφωνα με ένα πρόγραμμα εργασιών που καλύπτει τουλάχιστον δύο από αυτούς τους τομείς.

Ο κανονισμός καταργεί τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 1316/2013 και τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 283/2014.