Προστασία κατά των επιβλαβών για τα φυτά οργανισμών

ΒΑΣΙΚΑ ΣΗΜΕΙΑ

• Ο κανονισμός τροποποιεί τους κανονισμούς (ΕΕ) αριθ. 228/2013 [γεωργοί των εξόχως απόκεντρων περιοχών — στήριξη από την ΕΕ], (ΕΕ) αριθ. 652/2014 [δαπάνες της ΕΕ για την ενημέρωση σχετικά με τα τρόφιμα και τις ζωοτροφές] και (ΕΕ) αριθ. 1143/2014 [προστασία της βιοποικιλότητας από χωροκατακτητικά ξένα είδη]. Σημειωτέον ότι ο κανονισμός (ΕE) αριθ. (ΕΕ) 652/2014 αργότερα καταργήθηκε και αντικαταστάθηκε από τον κανονισμό (ΕΕ) 2021/690 (πρόγραμμα για την ενιαία αγορά).
• Η υγεία των φυτών απειλείται από είδη που είναι επιβλαβή για τα φυτά και τα φυτικά προϊόντα, των οποίων ο κίνδυνος εισόδου στην ΕΕ έχει αυξηθεί λόγω της παγκοσμιοποίησης των εμπορικών συναλλαγών και της κλιματικής αλλαγής. Ο κανονισμός θεσπίζει δράση για τον προσδιορισμό των κινδύνων που εγκυμονούν οι εν λόγω επιβλαβείς οργανισμοί και για τη μείωση των κινδύνων σε αποδεκτό επίπεδο με τη λήψη φυτοϋγειονομικών μέτρων¹.

Επιβλαβείς οργανισμοί καραντίνας

• Καθορίζονται κριτήρια αναγνώρισης των επιβλαβών οργανισμών καραντίνας των οποίων η είσοδος και η εξάπλωση στην ΕΕ πρέπει να παρεμποδίζεται και να απαγορεύεται.
• Οι επιβλαβείς οργανισμοί καραντίνας στις προστατευόμενες ζώνες είναι εκείνοι για τους οποίους απαιτείται έλεγχος μόνο σε τμήματα της ΕΕ. Μια κατ’ εξουσιοδότηση πράξη που εγκρίθηκε από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, ο κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμός (ΕE) 2022/2404, συμπληρώνει τον κανονισμό (ΕE) 2016/2031 με τον καθορισμό λεπτομερών κανόνων για:
  • έρευνες με σκοπό τη θέσπιση νέας προστατευόμενης περιοχής· και
  • την προετοιμασία και το περιεχόμενο των ετήσιων ερευνών.

Επιβλαβείς οργανισμοί προτεραιότητας

• Οι επιβλαβείς οργανισμοί προτεραιότητας είναι εκείνοι των οποίων ο δυνητικός οικονομικός, περιβαλλοντικός ή κοινωνικός αντίκτυπος είναι ο πλέον σοβαρός για την ΕΕ. Εφαρμόζονται ειδικοί κανόνες για τους επιβλαβείς οργανισμούς προτεραιότητας, μεταξύ άλλων, ιδίως η καλύτερη πληροφόρηση του κοινού, οι επισκοπήσεις, τα σχέδια έκτακτης ανάγκης, οι ασκήσεις προσομοίωσης, τα σχέδια δράσης για εξάλειψη και η συγχρηματοδότηση της δράσης της ΕΕ.
• Κάθε κράτος μέλος της ΕΕ καταρτίζει σχέδιο για κάθε επιβλαβή οργανισμό προτεραιότητας που μπορεί να εισέλθει και να εγκατασταθεί στην επικράτειά του, με πληροφορίες σχετικά με τις διαδικασίες λήψης αποφάσεων και τις ακολουθητέες διαδικασίες και πρωτόκολλα. Τα σχέδια έκτακτης ανάγκης κοινοποιούνται στην Επιτροπή, στα άλλα κράτη μέλη και στους σχετικούς επαγγελματίες μέσω του διαδικτύου. Οι ασκήσεις προσομοίωσης διενεργούνται ανάλογα με το επίπεδο του κινδύνου που ελλοχεύει.
• Με τον κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμό (ΕΕ) 2019/1702 θεσπίζεται ο κατάλογος των επιβλαβών οργανισμών προτεραιότητας.

Φυτοϋγειονομικά διαβατήρια και πιστοποιητικά φυτοϋγείας

• Ο κανονισμός θεσπίζει σύστημα για την είσοδο και διακίνηση εντός της ΕΕ φυτών, φυτικών προϊόντων και άλλων υλικών που δύνανται να μολυνθούν από επιβλαβείς οργανισμούς (όπως χώμα ή άλλα καλλιεργητικά μέσα) και εγκυμονούν μη αποδεκτό φυτοϋγειονομικό κίνδυνο. Οι κανόνες επεκτείνουν, απλουστεύουν και εναρμονίζουν το υφιστάμενο σύστημα φυτοϋγειονομικών διαβατηρίων που απαιτείται για όλες τις διακινήσεις μεταξύ των επαγγελματιών εντός της ΕΕ. Επιπλέον, απαιτείται η εγγραφή των σχετικών επαγγελματιών για τη διευκόλυνση των ελέγχων και τη βελτίωση της ιχνηλασιμότητας.
• Τα πιστοποιητικά φυτοϋγείας τα οποία επιβεβαιώνουν τη συμμόρφωση με τη νομοθεσία της ΕΕ απαιτούνται για ευρύ φάσμα φυτών, φυτικών προϊόντων ή άλλων υλικών που είναι ευπαθή στη μόλυνση.
• Εκδίδεται προεξαγωγικό πιστοποιητικό για να εξασφαλιστεί η ανταλλαγή πληροφοριών μεταξύ των κρατών μελών όταν ένα φυτό, φυτικό προϊόν ή άλλο αντικείμενο διακινείται μέσω περισσότερων του ενός κράτους μέλους πριν από την εξαγωγή του εκτός της ΕΕ.

Εισαγωγές

Ο κανονισμός αποσκοπεί στην παρεμπόδιση της εισόδου επιβλαβών οργανισμών στην ΕΕ. Ο κανονισμός προβλέπει μέτρα με βάση τον κίνδυνο και προληπτικά μέτρα για την προστασία της ΕΕ από τους επιβλαβείς οργανισμούς που μπορεί να εισαγάγει ένα φυτό, φυτικό προϊόν ή άλλο αντικείμενο που προέρχεται από χώρα εκτός της ΕΕ, με βάση προκαταρκτική αξιολόγηση του κινδύνου.