Η Συνθήκη του Μαρακές

ΒΑΣΙΚΑ ΣΗΜΕΙΑ

Η Συνθήκη του Μαρακές απαιτεί τα συμβαλλόμενα μέρη να επιτρέπουν εξαιρέσεις ή περιορισμούς στα δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας και συναφή δικαιώματα για την αναπαραγωγή και διανομή αντιγράφων σε προσβάσιμες μορφές συγκεκριμένων έργων και άλλων προστατευόμενων θεμάτων και για τη διεθνή κυκλοφορία των αντιγράφων αυτών.

Δικαιούχοι

Οι δικαιούχοι υπό αυτή τη συνθήκη είναι τα άτομα εκείνα που επηρεάζονται από διάφορες δυσκολίες που εμποδίζουν την ανάγνωση έντυπου υλικού. Συνιστούν άτομα που είναι τυφλά ή έχουν μαθησιακές, φυσικές ή οπτικές δυσκολίες που τους αποτρέπουν από την ανάγνωση και κατανόηση έντυπου υλικού ή το κράτημα ή χειρισμό βιβλίων ή άλλων έντυπων έργων (δικαιούχοι υπό τη συνθήκη).

Αυτό περιλαμβάνει έργα «σε μορφή κειμένου, σημειώσεις ή/και σχετικές εικόνες είτε δημοσιευμένα είτε με άλλο τρόπο διαθέσιμα στο ευρύ κοινό σε οποιοδήποτε μέσο», συμπεριλαμβανομένων ακουστικών βιβλίων.

Η συνθήκη αναγνωρίζει επίσης τον ρόλο των εξουσιοδοτημένων φορέων, οι οποίοι μπορεί, σε μη κερδοσκοπική βάση, να καθιστούν προσβάσιμα αντίγραφα των δημοσιευμένων έργων για μη εμπορικό δανεισμό ή ηλεκτρονική διανομή, εφόσον η πρόσβαση στο έργο είναι νόμιμη, πραγματοποιώντας αλλαγές μόνο προκειμένου να καταστήσουν το έργο προσβάσιμο και παρέχουν τα αντίγραφα αυτά για χρήση από τους δικαιούχους.

Εξαιρέσεις ή περιορισμοί των δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας για εισαγωγή και εξαγωγή

Η συνθήκη απαιτεί από τα μέρη να εισάγουν εξαίρεση ή περιορισμό στο εθνικό δίκαιο περί δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας, ώστε να επιτρέπεται η αναπαραγωγή και διανομή αντιγράφων σε προσβάσιμη μορφή.

Επιπλέον, για τη διευκόλυνση της διεθνούς κυκλοφορίας βιβλίων που είναι διαθέσιμα σε αντίγραφα προσβάσιμης μορφής η συνθήκη απαιτεί από τα μέρη να επιτρέπουν την εισαγωγή και εξαγωγή αντιγράφων προσβάσιμης μορφής υπό συγκεκριμένες συνθήκες:

• η εισαγωγή αντιγράφων μπορεί να γίνει χωρίς την έγκριση του κατόχου των δικαιωμάτων,
• η εξαγωγή των αντιγράφων προσβάσιμης μορφής μπορεί να πραγματοποιηθεί από εξουσιοδοτημένο φορέα σε δικαιούχο ή άλλο εξουσιοδοτημένο φορέα για την αποκλειστική χρήση από δικαιούχους.

Μέρη της συνθήκης

Η συμμετοχή στη συνθήκη είναι τώρα ανοιχτή σε μέλη του Παγκόσμιου Οργανισμού Πνευματικής Ιδιοκτησίας (ΠΟΠΙ) και την ΕΕ. Η συνθήκη απαιτεί από τον ΠΟΠΙ να εγκαθιδρύσει «κέντρο πληροφόρησης» για την εθελοντική κοινοποίηση και αναγνώριση των εξουσιοδοτημένων φορέων. Ιδρύει επίσης Συνέλευση των Συμβαλλομένων Μερών της οποίας βασικό έργο είναι η διατήρηση και η ανάπτυξη της συνθήκης.

Επικύρωση της ΕΕ

Στις 13 Σεπτεμβρίου 2017 ο Κανονισμός (ΕE) 2017/1563 και η Οδηγία (EE) 2017/1564 εισήγαγαν στο δίκαιο της ΕΕ τη νέα υποχρεωτική εξαίρεση στους κανόνες δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας σε συμφωνία με τη συνθήκη. Στις 15 Φεβρουαρίου 2018 η Απόφαση του Συμβουλίου (EΕ) 2018/254 ενέκρινε τη σύναψη της συνθήκης πριν από την πλήρη έγκριση.