ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ
Στρασβούργο, 17.6.2025
COM(2025) 828 final
2025/0180(COD)
Πρόταση
ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ
για τη σταδιακή κατάργηση των εισαγωγών ρωσικού φυσικού αερίου, τη βελτίωση της παρακολούθησης πιθανών ενεργειακών εξαρτήσεων και την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΕ) 2017/1938
{SWD(2025) 830 final}
ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ
1.ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΠΡΟΤΑΣΗΣ
•Αιτιολόγηση και στόχοι της πρότασης
Η παράνομη γενική στρατιωτική εισβολή της Ρωσικής Ομοσπονδίας στην Ουκρανία τον Φεβρουάριο του 2022 αποκάλυψε τις δραματικές συνέπειες των υφιστάμενων εξαρτήσεων από τις εισαγωγές ρωσικού αερίου στις αγορές και την ασφάλεια, οι οποίες οδήγησαν σε σημαντικές αρνητικές επιπτώσεις για την οικονομία της ΕΕ. Ο πόλεμος έχει διαταράξει σοβαρά τις παγκόσμιες αλυσίδες εφοδιασμού, έχει προκαλέσει σημαντικές αυξήσεις των τιμών της ενέργειας και έχει εισαγάγει σημαντική αστάθεια στις αγορές. Ως εκ τούτου, οι εμπορικές σχέσεις της Ένωσης με τη Ρωσία έχουν επιδεινωθεί σημαντικά.
Ο τομέας της ενέργειας έχει επηρεαστεί βαθιά. Η Ρωσία εκμεταλλεύτηκε την εξάρτηση της Ένωσης από τις ρωσικές εξαγωγές ενέργειας στην Ένωση ως μέσο εξαναγκασμού και χειραγώγησης. Η εξάρτηση από τις ρωσικές εισαγωγές ενέργειας κατέστησε την Ένωση και τα κράτη μέλη ευάλωτα σε διαταραχές και διακυμάνσεις των τιμών, οι οποίες είχαν εκτεταμένο αντίκτυπο σε ολόκληρη την οικονομία. Οι αυξημένες τιμές της ενέργειας έχουν διαβρώσει την ανταγωνιστικότητα των βιομηχανιών της ΕΕ, υπονομεύοντας εν τέλει την οικονομική σταθερότητα και τις προοπτικές ανάπτυξης της Ένωσης.
Η Ρωσία είχε απειλήσει ήδη στο παρελθόν την ασφάλεια εφοδιασμού της Ένωσης μέσω της μονομερούς μείωσης των ροών φυσικού αερίου προς την Ευρώπη, όπως περιγράφεται λεπτομερώς στο έγγραφο εργασίας των υπηρεσιών της Επιτροπής που συνοδεύει την παρούσα νομοθετική πρόταση. Το έγγραφο εργασίας των υπηρεσιών της Επιτροπής περιγράφει τις συστηματικές καταχρήσεις, εκ μέρους της Ρωσίας, των εξαρτήσεων εφοδιασμού, εις βάρος της οικονομίας και της οικονομικής ασφάλειας της Ένωσης. Αυτό αποδεικνύεται από διάφορες έρευνες ανταγωνισμού, και ιδίως από τις μειώσεις ή διακοπές του εφοδιασμού με ρωσικό αέριο το 2006, το 2009 και το 2014, καθώς και από την εσκεμμένη μείωση των ροών αερίου και των επιπέδων πλήρωσης των εγκαταστάσεων αποθήκευσης πριν από τη γενική στρατιωτική εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία, το φθινόπωρο του 2021. Μετά την έναρξη του επιθετικού πολέμου της Ρωσικής Ομοσπονδίας κατά της Ουκρανίας, η Ρωσία χρησιμοποίησε την εξάρτηση της Ένωσης για να την εκθέσει σε σοβαρή κρίση ενεργειακής και οικονομικής ασφάλειας, διακόπτοντας ή μειώνοντας στρατηγικά τον εφοδιασμό ώστε να διατηρηθούν οι τιμές της ενέργειας σε υψηλά επίπεδα 1 .
Η ελεγχόμενη από το ρωσικό κράτος εταιρεία Gazprom, που κατέχει το μονοπώλιο των εξαγωγών, έχει αποτελέσει αντικείμενο αρκετών ερευνών ανταγωνισμού, οι οποίες αφορούσαν ζητήματα όπως η επιβολή απαγορεύσεων μεταπώλησης αερίου σε αντισυμβαλλομένους της («ρήτρες προορισμού»), η καταχρηστική τιμολόγηση ή οι απόπειρες εξαναγκασμού των αντισυμβαλλομένων. Ως εκ τούτου, η Ρωσική Ομοσπονδία και οι ρωσικές εταιρείες ενέργειας δεν μπορούν να θεωρούνται αξιόπιστοι εμπορικοί εταίροι στον τομέα της ενέργειας από την Ένωση.
Η διακοπή του εφοδιασμού οδήγησε σε πολύ σοβαρά προβλήματα για την ασφάλεια του ενεργειακού εφοδιασμού στην Ένωση και το 2022 ανάγκασε έντεκα κράτη μέλη να κηρύξουν επίπεδο ενεργειακής κρίσης δυνάμει του άρθρου 11 του κανονισμού (ΕΕ) 2017/1938. Ο αντίκτυπος στις τιμές ήταν πρωτοφανής· η μέση τιμή άμεσης παράδοσης του αερίου το 2022 ανήλθε σε 125 EUR/MWh, αυξημένη κατά 6 έως 8 φορές από το επίπεδό της πριν από την κρίση. Οι επιπτώσεις της κρίσης έγιναν αισθητές σε ολόκληρη την Ένωση, καθώς ακόμη και τα κράτη μέλη που δεν επηρεάστηκαν από άμεση διαταραχή των ροών αερίου από τη Ρωσία αντιμετώπισαν τις συνέπειες της εκτίναξης των τιμών της ενέργειας. Οι συνέπειες της κρίσης αερίου μεταδόθηκαν και στον τομέα της ηλεκτρικής ενέργειας, καθώς η ηλεκτροπαραγωγή από αέριο είναι συχνά η τεχνολογία που καθορίζει τις τιμές στις αγορές χονδρικής πώλησης ηλεκτρικής ενέργειας. Οι τιμές χονδρικής πώλησης ηλεκτρικής ενέργειας στην Ευρώπη εκτοξεύτηκαν τον Αύγουστο του 2022 και ανήλθαν κατά μέσο όρο σε περισσότερα από 400 EUR/MWh, ενώ στα περισσότερα κράτη μέλη κορυφώθηκαν παροδικά σε επίπεδα αρκετά πάνω από τα 500 EUR/MWh για λίγες ημέρες. Ως αποτέλεσμα, το ενεργειακό σύστημα της Ένωσης υπέστη σοβαρές επιπτώσεις, οι οποίες μετακυλίστηκαν στις αγορές λιανικής και τους τελικούς καταναλωτές, διότι η οικονομία της Ένωσης εξαρτάται από σταθερό και προβλέψιμο ενεργειακό εφοδιασμό.
Ο αντίκτυπος της χρησιμοποίησης της ενέργειας ως όπλου από τη Ρωσία ξεπερνά τα όρια της ασφάλειας του ενεργειακού εφοδιασμού και έχει βλάψει σοβαρά την οικονομία της Ένωσης στο σύνολό της. Οι τιμές της ενέργειας ήταν η σημαντικότερη αιτία αύξησης του πληθωρισμού, ο οποίος, κατά την κορύφωσή του, το 2022, ανήλθε σε επίπεδα άνω του 10 %. Η πρόσφατη κρίση κατέδειξε ότι οι αξιόπιστες εμπορικές σχέσεις με εταίρους που προμηθεύουν ενεργειακά προϊόντα είναι ζωτικής σημασίας για τη διατήρηση της σταθερότητας της αγοράς, την προστασία της ανθρώπινης ζωής και υγείας, καθώς και των ουσιωδών συμφερόντων ασφάλειας της Ένωσης.
Ως αντίδραση στην επίθεση της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας τον Φεβρουάριο του 2022 και σύμφωνα με τη Διακήρυξη των Βερσαλλιών στην οποία προέβησαν οι αρχηγοί κρατών και κυβερνήσεων στις 11 Μαρτίου 2022, η Επιτροπή δρομολόγησε το σχέδιο REPowerEU 2 στις 18 Μαΐου 2022, ώστε να καταστεί δυνατή η πλήρης διαφοροποίηση για την πλήρη απεξάρτηση από τις ρωσικές εισαγωγές ενέργειας με ασφαλή, οικονομικά προσιτό και βιώσιμο τρόπο. Το σχέδιο βασίστηκε στη μακροχρόνια πολιτική διαφοροποίησης που περιγράφεται και στην ευρωπαϊκή στρατηγική για την ενεργειακή ασφάλεια του 2014 3 και στη στρατηγική για την Ενεργειακή Ένωση του 2015 4 . Από το 2022 η ΕΕ και τα κράτη μέλη της καταβάλλουν προσπάθειες για την εφαρμογή του σχεδίου REPowerEU ώστε να εξοικονομηθεί ενέργεια, να επιταχυνθεί η μετάβαση σε καθαρές μορφές ενέργειας, να τονωθεί η εγχώρια παραγωγή ενέργειας, να ολοκληρωθούν βασικές υποδομές που επιτρέπουν την περαιτέρω διαφοροποίηση του εφοδιασμού με αέριο και να ενισχυθεί η ενεργειακή διπλωματία της ΕΕ. Χάρη σε αυτές, η Ένωση κατάφερε να μειώσει τις εισαγωγές ρωσικού αερίου από το 2021 έως το 2023 κατά περισσότερο από 70 %, από 150 bcm σε 43 bcm, και οι τιμές της ενέργειας μειώθηκαν σημαντικά σε σχέση με τα υψηλά επίπεδα του 2022.
Παρά τη σημαντική πρόοδο και τη διακοπή της διαμετακόμισης ρωσικού αερίου μέσω της Ουκρανίας στο τέλος του 2024, το ρωσικό αέριο εξακολουθεί να εισάγεται στην Ένωση. Εκτιμάται ότι αντιπροσωπεύει περίπου το 13 % των συνολικών εισαγωγών αερίου της Ένωσης το 2025. Δεδομένου ότι οι εναπομένουσες ποσότητες ρωσικού φυσικού αερίου που εισέρχονται στην Ένωση παραμένουν μεγάλες, στον χάρτη πορείας για τον τερματισμό των εισαγωγών ρωσικής ενέργειας της 6ης Μαΐου 202513, η Επιτροπή ανακοίνωσε νομοθετική πρόταση για την πλήρη κατάργηση των εισαγωγών ρωσικού αερίου και τη βελτίωση του υφιστάμενου πλαισίου για τις ενεργειακές εξαρτήσεις.
Επιπλέον, σημαντικό μέρος της δυναμικότητας εισαγωγής ΥΦΑ ελέγχεται από ρωσικές εταιρείες σε ορισμένα κράτη μέλη, γεγονός που ενέχει τον κίνδυνο τα εν λόγω δικαιώματα δυναμικότητας να χρησιμοποιηθούν για την παρεμπόδιση των εισαγωγών από εναλλακτικές πηγές μέσω πρακτικών αποθεματοποίησης δυναμικότητας. Στο παρελθόν, περιπτώσεις αποθεματοποίησης αερίου έχουν οδηγήσει σε σημαντικές στρεβλώσεις της αγοράς, σε αύξηση των τιμών και σε απειλές κατά των κρίσιμων μέτρων ασφάλειας 5 .
Για περισσότερα από δέκα χρόνια, η Ρωσική Ομοσπονδία έχει συστηματικά αποδειχθεί αναξιόπιστος εταίρος, χρησιμοποιώντας το αέριο ως όπλο και χειραγωγώντας τις αγορές ενέργειας σε βάρος των βασικών συμφερόντων της Ένωσης όσον αφορά τη διεθνή ασφάλεια. Ως εκ τούτου, οι εναπομένουσες εισαγωγές ρωσικού αερίου ενέχουν σημαντικούς κινδύνους για την οικονομική ασφάλεια και ιδίως για την ασφάλεια του ενεργειακού εφοδιασμού της Ένωσης, με επιβλαβείς οικονομικές και κοινωνικές συνέπειες. Στο πλαίσιο αυτό και λαμβανομένου υπόψη του κινδύνου στον οποίο θέτουν την ασφάλεια της Ένωσης οι περαιτέρω πληρωμές άνω των 15 δισ. EUR/έτος για εισαγωγές ρωσικού αερίου, είναι αναγκαίο να ληφθούν πρόσθετα μέτρα για την εξάλειψη αυτών των εισαγωγών, ενώ αναγνωρίζεται ότι η πλήρης κατάργηση του ενεργειακού εφοδιασμού από τη Ρωσική Ομοσπονδία πρέπει να είναι σταδιακή διαδικασία, λαμβανομένων υπόψη της ασφάλειας του εφοδιασμού και παραμέτρων της αγοράς. Δεδομένου του ουσιαστικού ρόλου που αναμένεται να διαδραματίσει το ΥΦΑ στην εξασφάλιση εναλλακτικών πηγών ενεργειακού εφοδιασμού στην Ευρώπη, είναι επίσης εξαιρετικά σημαντικό να συμπληρωθεί η απαγόρευση εισαγωγής αερίου με ένα μέτρο που να περιορίζει την παροχή υπηρεσιών τερματικών σταθμών ΥΦΑ σε ορισμένες οντότητες.
Όπως περιγράφεται στον χάρτη πορείας της 6ης Μαΐου 2025, η Επιτροπή πρέπει να προτείνει συστηματικές δράσεις για την εξάλειψη των υπόλοιπων εισαγωγών αερίου, πετρελαίου και πυρηνικής ενέργειας από τη Ρωσική Ομοσπονδία.
Η Επιτροπή αξιολόγησε προσεκτικά τον αντίκτυπο της πιθανής απαγόρευσης των εισαγωγών ρωσικού φυσικού αερίου και της παροχής υπηρεσιών τερματικών σταθμών ΥΦΑ σε ρωσικές οντότητες. Πράγματι, από το 2022 έχουν πραγματοποιηθεί και δημοσιευτεί προπαρασκευαστικές εργασίες και διάφορες λεπτομερείς αναλύσεις των συνεπειών που θα είχε η πλήρης κατάργηση του ρωσικού αερίου 6 , ενώ η Επιτροπή θα μπορούσε επίσης να βασιστεί σε πληθώρα μελετών από εξωτερικούς εμπειρογνώμονες και οργανισμούς. Με βάση την εκτίμηση επιπτώσεων 7 που πραγματοποίησε η Επιτροπή όπως περιγράφεται στο έγγραφο εργασίας των υπηρεσιών της Επιτροπής, σκοπός του προτεινόμενου κανονισμού είναι να συμβάλει αποτελεσματικά στην εξάλειψη των εξαρτήσεων της Ένωσης και της έκθεσής της στους σημαντικούς κινδύνους για το εμπόριο και την ενεργειακή ασφάλεια που προκύπτουν από τις εισαγωγές αερίου και πετρελαίου από τη Ρωσική Ομοσπονδία. Οι τρέχουσες εναπομένουσες εξαρτήσεις, αν δεν αντιμετωπιστούν, θα μπορούσαν να καταστήσουν την Ένωση ιδιαίτερα ευάλωτη σε πιθανές απρόβλεπτες ενέργειες εξαναγκασμού από τη Ρωσική Ομοσπονδία.
Ο προτεινόμενος κανονισμός επιδιώκει να καταργήσει σταδιακά και αποφασιστικά το αέριο αγωγών και το υγροποιημένο φυσικό αέριο (ΥΦΑ) που κατάγεται ή εξάγεται άμεσα ή έμμεσα από τη Ρωσική Ομοσπονδία, αποτρέποντας έτσι την είσοδό τους στην αγορά της Ένωσης.
Δεδομένου ότι από το 2022 τα περισσότερα κράτη μέλη και οι συμμετέχοντες στην αγορά έχουν τερματίσει τις σχέσεις εφοδιασμού τους με τη Ρωσική Ομοσπονδία, η παρούσα πρόταση κανονισμού συνεπάγεται απαγόρευση, από την 1η Ιανουαρίου 2026, των εισαγωγών αερίου στο πλαίσιο νέων συμβάσεων που συνάπτονται μετά την 17η Ιουνίου 2025. Έως το τέλος του 2027, ο παρών κανονισμός επιβάλλει την πλήρη παύση των εισαγωγών στο πλαίσιο υφιστάμενων συμβάσεων. Όπως ορίζεται στην εκτίμηση επιπτώσεων, οι εναπομένουσες ποσότητες αερίου μπορούν έτσι να καταργηθούν σταδιακά χωρίς να προκληθούν σημαντικές οικονομικές επιπτώσεις ή κίνδυνοι για την ασφάλεια του εφοδιασμού, λόγω της διαθεσιμότητας επαρκών εναλλακτικών προμηθευτών στην παγκόσμια αγορά αερίου, καθώς και χάρη στην επαρκώς διασυνδεδεμένη ενωσιακή αγορά αερίου και στη διαθεσιμότητα επαρκών υποδομών εισαγωγής. Ως εκ τούτου, στον παρόντα κανονισμό λαμβάνεται υπόψη η πολυπλοκότητα της σταδιακής κατάργησης των εισαγωγών στο πλαίσιο διαφόρων τύπων συμβάσεων και προτείνεται η εφαρμογή της απαγόρευσης των εισαγωγών στο πλαίσιο νέων συμβάσεων να ξεκινήσει μετά την έναρξη ισχύος του παρόντος κανονισμού.
Οι βραχυπρόθεσμες συμβάσεις, δηλαδή οι συμβάσεις για μεμονωμένη ή πολλαπλή προμήθεια φυσικού αερίου διάρκειας μικρότερης του ενός έτους, αφορούν μικρότερες ποσότητες σε σύγκριση με τις μεγάλες πολυετείς συμβάσεις προμήθειας που συνάπτουν οι εισαγωγείς με ρωσικές εταιρείες. Οι εν λόγω υφιστάμενες συμβάσεις θα βρίσκονται σε κάθε περίπτωση κοντά στη λήξη τους όταν τεθεί σε ισχύ ο παρών κανονισμός. Κατά συνέπεια, ο κίνδυνος για την οικονομική ασφάλεια που προκύπτει από τις υφιστάμενες βραχυπρόθεσμες συμβάσεις φαίνεται να είναι χαμηλός. Ως εκ τούτου, είναι σκόπιμο να εξαιρεθούν οι υφιστάμενες βραχυπρόθεσμες συμβάσεις από την άμεση εφαρμογή της απαγόρευσης των εισαγωγών και να προβλεφθεί η σταδιακή κατάργησή τους έως τις 17 Ιουνίου 2026. Οι εισαγωγείς που έχουν συνάψει μακροπρόθεσμες συμβάσεις ενδέχεται να χρειάζονται περισσότερο χρόνο για την εξεύρεση εναλλακτικών οδών και πηγών εφοδιασμού, καθώς οι συμβάσεις αυτές αφορούν συνήθως σημαντικά μεγαλύτερους όγκους σε σύγκριση με τις βραχυπρόθεσμες συμβάσεις. Επομένως, εισάγεται μεταβατική περίοδος πριν από την εφαρμογή της απαγόρευσης εισαγωγής.
Για να διασφαλιστεί αποτελεσματικά η επιτυχής παράδοση εισαγωγών ΥΦΑ από εναλλακτικές αξιόπιστες πηγές, είναι ζωτικής σημασίας οι τερματικοί σταθμοί ΥΦΑ εντός της Ένωσης να διαθέτουν την αντίστοιχη δυναμικότητα εισαγωγής στους εν λόγω προμηθευτές. Δεδομένου ότι σημαντικό μέρος της δυναμικότητας ΥΦΑ στην Ευρώπη ελέγχεται από ρωσικές οντότητες, υπάρχει κίνδυνος η Ρωσία να παρεμποδίσει εναλλακτικές εισαγωγές από προμηθευτές εκτός Ρωσίας μέσω της μη αποδέσμευσης δεσμευμένης δυναμικότητας ακόμη και σε περίπτωση που δεν χρησιμοποιείται («αποθεματοποίηση») ή με άλλες αντιανταγωνιστικές πρακτικές. Για να ενισχυθεί η απαγόρευση των εισαγωγών ρωσικού φυσικού αερίου, ο προτεινόμενος κανονισμός καθιστά την αντίστοιχη δυναμικότητα εισαγωγής εντός των τερματικών σταθμών ΥΦΑ προσβάσιμη για εναλλακτικούς προμηθευτές, απαγορεύοντας την παροχή τερματικών υπηρεσιών ΥΦΑ σε πελάτες από τη Ρωσία ή σε πελάτες που ελέγχονται από ρωσικές επιχειρήσεις από την 1η Ιανουαρίου 2028. Με το μέτρο αυτό θα ανακατευθυνθεί η δυναμικότητα των τερματικών σταθμών σε εναλλακτικούς προμηθευτές, θα ενισχυθεί η ανθεκτικότητα της αγοράς ενέργειας και θα αντιμετωπιστούν παλαιότερα ζητήματα στρέβλωσης της αγοράς, αύξησης των τιμών και απειλών για την ασφάλεια.
Σε αντίθεση με άλλα αγαθά, το φυσικό αέριο είναι ένα ομοιογενές εμπόρευμα που διατίθεται στο εμπόριο σε μεγάλες ποσότητες και συχνά μεταπωλείται πολλές φορές μεταξύ εμπόρων σε επίπεδο χονδρικής. Ως εκ τούτου, για να εφαρμοστεί αποτελεσματικά η απαγόρευση των εισαγωγών ρωσικού φυσικού αερίου, ο προτεινόμενος κανονισμός εισάγει μηχανισμούς για την ενίσχυση της διαφάνειας, της παρακολούθησης και της ιχνηλασιμότητας του ρωσικού αερίου στις αγορές της Ένωσης. Δεδομένης της ιδιαίτερης πολυπλοκότητας του εντοπισμού της καταγωγής του φυσικού αερίου και λαμβανομένων υπόψη των κινήτρων που ενδέχεται να έχουν οι Ρώσοι προμηθευτές να καταστρατηγήσουν τις διατάξεις του προτεινόμενου κανονισμού, οι εισαγωγείς ρωσικού αερίου θα υποχρεούνται να παρέχουν στις τελωνειακές αρχές όλες τις απαραίτητες πληροφορίες που καθιστούν δυνατή την εφαρμογή των περιορισμών στις εισαγωγές αερίου από τη Ρωσική Ομοσπονδία. Ο παρών κανονισμός θα πρέπει να προβλέπει αποτελεσματικό πλαίσιο για την εξακρίβωση της πραγματικής καταγωγής και του σημείου εξαγωγής του φυσικού αερίου που εισάγεται στην Ένωση.
Για να υποστηριχθούν αυτές οι προσπάθειες, οι τελωνειακές αρχές θα πρέπει να ενθαρρύνουν την ανταλλαγή πληροφοριών με ρυθμιστικές αρχές, αρμόδιες αρχές, τον Οργανισμό Συνεργασίας των Ρυθμιστικών Αρχών Ενέργειας (ACER) και την Επιτροπή με γνώμονα την εφαρμογή των διατάξεων του παρόντος κανονισμού. Η συνεργασία αυτή θα καταστήσει δυνατή την αποτελεσματική παρακολούθηση της εφαρμογής και της συμμόρφωσης με τους στόχους της σταδιακής κατάργησης. Ο ACER θα πρέπει να συμβάλει με την εμπειρογνωσία του στη διαδικασία παρακολούθησης της εφαρμογής του παρόντος κανονισμού και να δημοσιεύσει έκθεση που θα παρέχει επισκόπηση των συμβάσεων που αφορούν ρωσικό αέριο και θα αξιολογεί τον αντίκτυπο της διαφοροποίησης στις αγορές ενέργειας.
Ο προτεινόμενος κανονισμός καθορίζει νέο πλαίσιο διαφάνειας και παρακολούθησης μέσω τροποποιήσεων του άρθρου 14 του κανονισμού (ΕΕ) 2017/1938, σύμφωνα με το οποίο απαιτείται από τους εισαγωγείς φυσικού αερίου ρωσικής προέλευσης να παρέχουν λεπτομερείς συμβατικές πληροφορίες στην Επιτροπή και στις εθνικές αρμόδιες αρχές. Η πείρα που αποκτήθηκε κατά τη διάρκεια της κρίσης του αερίου του 2022 και του 2023 έδειξε ότι η ύπαρξη λεπτομερών πληροφοριών σχετικά με τις εξαρτήσεις εφοδιασμού είναι ζωτικής σημασίας για την αξιολόγηση της ασφάλειας εφοδιασμού με αέριο στην Ένωση όσον αφορά το αέριο από τη Ρωσία. Ως εκ τούτου, ο παρών κανονισμός υποχρεώνει τους εισαγωγείς φυσικού αερίου από τη Ρωσία να υποβάλλουν στην Επιτροπή όλες τις πληροφορίες που είναι αναγκαίες για την αποτελεσματική αξιολόγηση των πιθανών κινδύνων για το εμπόριο αερίου και την ασφάλεια του εφοδιασμού. Στις πληροφορίες αυτές θα πρέπει να περιλαμβάνονται βασικές παράμετροι, ή ακόμη και ολόκληρα αποσπάσματα, των σχετικών συμβάσεων προμήθειας αερίου, εξαιρουμένων των πληροφοριών για τις τιμές, όταν αυτό είναι αναγκαίο για την κατανόηση του πλαισίου στο οποίο εντάσσονται ορισμένες ρήτρες ή ορισμένες παραπομπές που γίνονται εντός της σύμβασης σε άλλες διατάξεις. Οι εισαγωγείς πρέπει να αναφέρουν αμέσως τυχόν αλλαγές στους όρους των συμβάσεων μετά την έκδοση του κανονισμού, ώστε να διευκολυνθεί η ακριβής παρακολούθηση του ρωσικού αερίου που εισέρχεται στην Ένωση. Κατά την παρακολούθηση της ασφάλειας του εφοδιασμού με αέριο στην Ένωση, η Επιτροπή θα πρέπει επίσης να λαμβάνει υπόψη τις πληροφορίες σχετικά με τις εισαγωγές που παρέχονται από τις τελωνειακές αρχές και τις πληροφορίες που περιλαμβάνονται στα εθνικά σχέδια διαφοροποίησης των κρατών μελών. Σε συνδυασμό με την ενισχυμένη συνεργασία με τις εθνικές τελωνειακές αρχές, αυτό το ολοκληρωμένο σύνολο δεδομένων θα δώσει στην Επιτροπή τη δυνατότητα να διαθέτει όλες τις αναγκαίες πληροφορίες όσον αφορά τις λεπτομέρειες των συμβάσεων προμήθειας από τη Ρωσία.
Η πείρα από την εξαγγελθείσα σταδιακή κατάργηση του εφοδιασμού με φυσικό αέριο μέσω της Ουκρανίας έχει δείξει ότι η καλή προετοιμασία και ο συντονισμός, σε πνεύμα αλληλεγγύης, μπορούν να αποτρέψουν αποτελεσματικά τις διαταραχές της αγοράς ή τα προβλήματα ασφάλειας του εφοδιασμού που ενδέχεται να προκύψουν από την αλλαγή προμηθευτών φυσικού αερίου. Για να προετοιμαστούν για την πλήρη κατάργηση του ρωσικού αερίου το 2028 με συντονισμένο τρόπο και για να δοθεί στην αγορά επαρκής χρόνος για προσαρμογή στις σχετικές αλλαγές χωρίς να ανακύψει κίνδυνος για την ασφάλεια του εφοδιασμού με αέριο ή σημαντικός αντίκτυπος στις τιμές της ενέργειας, ο προτεινόμενος κανονισμός επιβάλλει στα κράτη μέλη να αναλάβουν προορατική δράση καταρτίζοντας και εφαρμόζοντας εθνικά σχέδια διαφοροποίησης που θα αποσκοπούν στη σταδιακή κατάργηση του ρωσικού φυσικού αερίου. Τα σχέδια αυτά πρέπει να καθορίζουν ακριβή μέτρα και ορόσημα για τη σταδιακή εξάλειψη των άμεσων ή έμμεσων εισαγωγών ρωσικού φυσικού αερίου. Τα εθνικά σχέδια διαφοροποίησης θα δώσουν στην Επιτροπή τη δυνατότητα να συντονίζει και, όπου είναι αναγκαίο, να παρέχει συμβουλές σχετικά με μέτρα διαφοροποίησης. Η ανάλυση των εθνικών σχεδίων διαφοροποίησης από την Επιτροπή θα πρέπει να καταλήξει σε έκθεση και, αν χρειαστεί, σε συστάσεις για μέτρα σε επίπεδο ΕΕ με σκοπό την επιτάχυνση της μείωσης της εξάρτησης από το ρωσικό αέριο.
Ο προτεινόμενος κανονισμός στοχεύει μεν τις εισαγωγές αερίου, αλλά υποχρεώνει επίσης τα κράτη μέλη να συντάξουν σχέδια διαφοροποίησης για τη σταδιακή κατάργηση των εισαγωγών ρωσικού πετρελαίου, με στόχο την ενημέρωση και τον συντονισμό όσον αφορά την πλήρη παύση του εφοδιασμού με πετρέλαιο έως το τέλος του 2027, όπως προβλέπεται στη Διακήρυξη των Βερσαλλιών.
Αυτή η ενοποιημένη προσέγγιση σηματοδοτεί μια ολοκληρωμένη και κοινή στρατηγική, βασισμένη στην αρχή της αλληλεγγύης, που αποσκοπεί στη συντονισμένη διακοπή των ενεργειακών εξαρτήσεων από τη Ρωσική Ομοσπονδία, επιβεβαιώνοντας έτσι τη δέσμευση της Ένωσης για ένα ανεξάρτητο και ανθεκτικό ενεργειακό σύστημα.
•Συνέπεια με τις ισχύουσες διατάξεις στον τομέα πολιτικής
Η παρούσα πρόταση βασίζεται στην ανακοίνωση REPowerEU του Μαΐου 2022 8 και στη Διακήρυξη των Βερσαλλιών την οποία συνομολόγησαν οι αρχηγοί κρατών και κυβερνήσεων 9 , με τις οποίες ζητήθηκε η απεξάρτηση της Ευρώπης από τη ρωσική ενέργεια μέσω της ενίσχυσης της ενεργειακής απόδοσης και της επιτάχυνσης της ανάπτυξης ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και της διαφοροποίησης του εφοδιασμού, καθώς και στα προηγούμενα μέτρα που έλαβαν η Ένωση και τα κράτη μέλη της σε αυτή τη βάση. Η παρούσα πρόταση αναγγέλθηκε στην ανακοίνωση της Επιτροπής σχετικά με τον χάρτη πορείας για τον τερματισμό των εισαγωγών ενέργειας από τη Ρωσία, της 6ης Μαΐου 2025 (στο εξής: χάρτης πορείας REPowerEU) 10 .
Λαμβανομένων υπόψη της χρήσης των μειώσεων του εφοδιασμού με αέριο ως όπλου και της χειραγώγησης της αγοράς από τη Ρωσία, καθώς και της χρήσης των εσόδων από το αέριο για τη χρηματοδότηση των πολεμικών προσπαθειών της Ρωσίας, σύμφωνα με το άρθρο 6 παράγραφος 7 και το άρθρο 8 παράγραφος 7 του κανονισμού (ΕΕ) 2024/1789 σχετικά με τις εσωτερικές αγορές ανανεώσιμου αερίου, φυσικού αερίου και υδρογόνου, τα κράτη μέλη μπορούν να εφαρμόζουν προσωρινά και αναλογικά μέτρα για τον περιορισμό της υποβολής προσφορών για δυναμικότητα από οποιονδήποτε μεμονωμένο χρήστη δικτύου στα σημεία εισόδου αερίου και στους τερματικούς σταθμούς ΥΦΑ, ειδικά για παραδόσεις από τη Ρωσία και τη Λευκορωσία. Τα μέτρα αυτά αποσκοπούν στην προστασία ουσιωδών συμφερόντων ασφάλειας και μπορούν να ανανεωθούν ανάλογα με τις ανάγκες, αλλά πρέπει να ευθυγραμμίζονται με τις διεθνείς υποχρεώσεις, συμπεριλαμβανομένου του άρθρου XXI της Γενικής Συμφωνίας Δασμών και Εμπορίου (GATT).
Τα μέτρα αυτά θα πρέπει να υποστηρίζουν τους στόχους της Ένωσης για μείωση της εξάρτησης από τα ρωσικά ορυκτά καύσιμα, όπως αναφέρεται στο σχέδιο REPowerEU. Πριν προχωρήσουν στην εφαρμογή, τα κράτη μέλη πρέπει να διαβουλεύονται με την Επιτροπή και τα άλλα κράτη μέλη που ενδέχεται να επηρεαστούν, λαμβάνοντας ιδίως υπόψη τις πιθανές επιπτώσεις στην ασφάλεια του εφοδιασμού σε επίπεδο ΕΕ, καθώς και για άλλα κράτη μέλη που ενδέχεται να επηρεαστούν, σύμφωνα με την αρχή της ενεργειακής αλληλεγγύης. Η προσέγγιση αυτή διασφαλίζει επαρκή και καλά συντονισμένη αντίδραση στις απειλές και συνέχεια προς την ενεργειακή ανεξαρτησία.
Ο προτεινόμενος κανονισμός βασίζεται στις εν λόγω διατάξεις του κανονισμού (ΕΕ) 2024/1789 και καταργεί τα υφιστάμενα ελλείμματα των εν λόγω διατάξεων. Ωστόσο, αυτά τα μεμονωμένα μέτρα που λαμβάνουν τα κράτη μέλη φαίνονται ανεπαρκή για να αντιμετωπιστεί το συνολικό πρόβλημα της εξάρτησης από τις εισαγωγές ρωσικού αερίου. Ως εκ τούτου, ο προτεινόμενος κανονισμός θα πρέπει να επιβάλει μια καλύτερα συντονισμένη απαγόρευση των εισαγωγών σε επίπεδο ΕΕ. Πράγματι, ενώ το άρθρο 6 παράγραφος 7 και το άρθρο 8 παράγραφος 7 του κανονισμού (ΕΕ) 2024/1789 επιτρέπουν στα κράτη μέλη να λαμβάνουν ορισμένα μεμονωμένα μέτρα για την πρόληψη των εισαγωγών ρωσικού ΥΦΑ ή αερίου αγωγών στο έδαφός τους, οι διατάξεις δεν προβλέπουν ένα κοινό και συντονισμένο πλαίσιο για τέτοια μέτρα. Τα εθνικά μέτρα για τον περιορισμό των ρωσικών εισαγωγών διαφέρουν ως προς το πεδίο εφαρμογής και το περιεχόμενο, ιδίως όσον αφορά τα εφαρμοστέα μέτρα για την πρόληψη της καταστρατήγησης. Αυτή η έλλειψη συντονισμού ενέχει κινδύνους κατακερματισμού της εσωτερικής αγοράς. Η παρούσα πρόταση αναμένεται να εξαλείψει αυτούς τους κινδύνους με την παροχή σαφών κανόνων σχετικά με τις υποχρεώσεις των εισαγωγέων και την ανταλλαγή πληροφοριών μεταξύ όλων των εμπλεκόμενων αρχών.
Οι εξαρτήσεις από τη Ρωσία δεν περιορίζονται στον τομέα των εισαγωγών αερίου. Όπως αναφέρεται λεπτομερώς στον χάρτη πορείας για το REPowerEU, η Ρωσία προμηθεύει επίσης διάφορα πυρηνικά υλικά την Ένωση, γεγονός που εκθέτει τον τομέα της ηλεκτροπαραγωγής από πυρηνική ενέργεια και άλλους πυρηνικούς τομείς σε παρόμοιους κινδύνους για την οικονομική ασφάλεια όπως στον τομέα του φυσικού αερίου. Ωστόσο, τα προϊόντα που προμηθεύει η Ρωσία στον πυρηνικό τομέα είναι περίπλοκα από τεχνική άποψη· καλύπτουν το φυσικό, το κατεργασμένο και το εμπλουτισμένο ουράνιο, τις διατάξεις πυρηνικού καυσίμου, τα ανταλλακτικά και τις υπηρεσίες συντήρησης, καθώς και τα ιατρικά ραδιοϊσότοπα. Επίσης, η νομική βάση για τα μέτρα στον πυρηνικό τομέα διαφέρει εν μέρει από τη νομική βάση του παρόντος κανονισμού. Ως εκ τούτου, είναι σκόπιμο να αποσυνδεθούν οι νομοθετικές προτάσεις σχετικά με τα μέτρα στους τομείς του αερίου και του πετρελαίου από εκείνες που αφορούν μέτρα στον πυρηνικό τομέα.
Η παρούσα πρόταση ευθυγραμμίζεται επίσης με την πρόταση της Επιτροπής που υποβλήθηκε στις 28 Ιανουαρίου 2025 και εγκρίθηκε πρόσφατα από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, για την επιβολή δασμών στα λιπάσματα και σε ορισμένα γεωργικά προϊόντα καταγωγής Ρωσίας και Λευκορωσίας, με στόχο τη μείωση της εξάρτησης της Ένωσης από τις εν λόγω εισαγωγές 11 . Τα προτεινόμενα μέτρα, που αφορούν την κοινή εμπορική πολιτική της Ένωσης, αποσκοπούν στη σημαντική μείωση των ενωσιακών εισαγωγών των σχετικών προϊόντων, είτε κατάγονται από τη Ρωσία και τη Λευκορωσία είτε εξάγονται άμεσα ή έμμεσα από αυτές. Αναμένεται ότι η επιβολή εισαγωγικών δασμών θα οδηγήσει σε περαιτέρω διαφοροποίηση της παραγωγής λιπασμάτων στην Ένωση.
Γενικότερα, ο προτεινόμενος κανονισμός επιδιώκει τον στόχο της ενίσχυσης, στον τομέα του ενεργειακού εφοδιασμού, της οικονομικής ασφάλειας της Ένωσης. Ως εκ τούτου, συνάδει με την ευρωπαϊκή στρατηγική για την οικονομική ασφάλεια 12 και με τα μέτρα που λαμβάνονται στο πλαίσιο αυτό —στα οποία και βασίζεται—, και ειδικότερα με τις προτάσεις της Επιτροπής για:
την περαιτέρω ενίσχυση της προστασίας της ασφάλειας και της δημόσιας τάξης της Ένωσης με την πρόταση βελτίωσης του ελέγχου των ξένων επενδύσεων στην ΕΕ 13 ·
την ενθάρρυνση συζητήσεων και δράσεων για περισσότερο ευρωπαϊκό συντονισμό στον τομέα των ελέγχων των εξαγωγών, με πλήρη σεβασμό των υφιστάμενων πολυμερών καθεστώτων και των προνομίων των κρατών μελών 14 ·
τη διεξαγωγή διαβούλευσης με τα κράτη μέλη και τα ενδιαφερόμενα μέρη για τον εντοπισμό πιθανών κινδύνων που απορρέουν από τις εξερχόμενες επενδύσεις σε ένα περιορισμένο σύνολο τεχνολογιών 15 ·
την προώθηση περαιτέρω συζητήσεων για τον τρόπο καλύτερης στήριξης της έρευνας και της ανάπτυξης στον τομέα των τεχνολογιών με δυνατότητες διπλής χρήσης 16 ·
σύσταση του Συμβουλίου σχετικά με μέτρα που αποσκοπούν στην ενίσχυση της ασφάλειας της έρευνας σε εθνικό και τομεακό επίπεδο 17 .
•Συνέπεια με άλλες πολιτικές της Ένωσης
Η προτεινόμενη απαγόρευση των εισαγωγών φυσικού αερίου που κατάγεται ή εξάγεται άμεσα ή έμμεσα από τη Ρωσική Ομοσπονδία και τα συνοδευτικά μέτρα που προβλέπονται στην πρόταση για την καλύτερη παρακολούθηση των εισαγωγών ρωσικής ενέργειας συνάδουν με τα περιοριστικά μέτρα τα οποία έλαβε η Ένωση μετά τη στρατιωτική επίθεση της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας. Κατά συνέπεια, η απαγόρευση των εισαγωγών φυσικού αερίου και τα συνοδευτικά μέτρα που προβλέπονται στον προτεινόμενο κανονισμό τόσο για το φυσικό αέριο όσο και για το πετρέλαιο είναι σύμφωνα με το άρθρο 21 παράγραφος 3 της Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση, το οποίο απαιτεί συνοχή μεταξύ των διαφόρων τομέων της εξωτερικής δράσης της Ένωσης και μεταξύ αυτών και των άλλων πολιτικών της. Είναι επίσης σύμφωνα με το άρθρο 207 παράγραφος 1 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΣΛΕΕ), το οποίο προβλέπει ότι η κοινή εμπορική πολιτική ασκείται στο πλαίσιο των αρχών και των στόχων των εξωτερικών δράσεων της Ένωσης.
2.ΝΟΜΙΚΗ ΒΑΣΗ, ΕΠΙΚΟΥΡΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΑΝΑΛΟΓΙΚΟΤΗΤΑ
•Νομική βάση
Νομική βάση της παρούσας πρότασης αποτελούν το άρθρο 207 και το άρθρο 194 παράγραφος 2 της ΣΛΕΕ. Το άρθρο 207 της ΣΛΕΕ αποτελεί τη νομική βάση για τα προτεινόμενα εμπορικά μέτρα στο πλαίσιο της κοινής εμπορικής πολιτικής της Ένωσης, τα οποία απαγορεύουν τις εισαγωγές φυσικού αερίου που κατάγεται ή εξάγεται άμεσα ή έμμεσα από τη Ρωσική Ομοσπονδία, καθώς και την παροχή υπηρεσιών τερματικών σταθμών ΥΦΑ της ΕΕ σε πελάτες από τη Ρωσική Ομοσπονδία ή πελάτες που ελέγχονται από πρόσωπα από τη Ρωσική Ομοσπονδία. Το άρθρο 194 παράγραφος 2 της ΣΛΕΕ αποτελεί τη νομική βάση για τα μέτρα που απαριθμούνται στην παρούσα πρόταση σχετικά με i) την υποβολή σημαντικών πληροφοριών από τους εισαγωγείς φυσικού αερίου και την ανταλλαγή των εν λόγω πληροφοριών μεταξύ των αρμόδιων εθνικών αρχών των κρατών μελών και της Επιτροπής, ii) την κατάρτιση από τα κράτη μέλη σχεδίων διαφοροποίησης για τη σταδιακή κατάργηση του ρωσικού φυσικού αερίου και πετρελαίου, και iii) την ενίσχυση της διαφάνειας σχετικά με τις συμβάσεις προμήθειας ρωσικού φυσικού αερίου, με την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΕ) 2017/1938.
•Επικουρικότητα (σε περίπτωση μη αποκλειστικής αρμοδιότητας)
Η κοινή εμπορική πολιτική, σύμφωνα με το άρθρο 3 παράγραφος 1 στοιχείο ε) της ΣΛΕΕ, ορίζεται ως αποκλειστική αρμοδιότητα της Ένωσης, οπότε δεν εφαρμόζεται η αρχή της επικουρικότητας.
Τα άλλα μέτρα της παρούσας πρότασης κανονισμού σχετικά με το φυσικό αέριο, τα οποία πρόκειται να εγκριθούν δυνάμει του άρθρου 194 παράγραφος 2 της ΣΛΕΕ, όπως i) η υποβολή σημαντικών πληροφοριών από τους εισαγωγείς φυσικού αερίου και η ανταλλαγή των εν λόγω πληροφοριών μεταξύ των αρμόδιων εθνικών αρχών των κρατών μελών και της Επιτροπής, ii) η κατάρτιση από τα κράτη μέλη σχεδίων διαφοροποίησης για τη σταδιακή κατάργηση του ρωσικού φυσικού αερίου, και iii) η ενίσχυση της διαφάνειας σχετικά με τις συμβάσεις προμήθειας ρωσικού φυσικού αερίου, είναι αναγκαία για την αποτελεσματική εφαρμογή της απαγόρευσης εισαγωγών ρωσικού φυσικού αερίου από την ΕΕ. Το ίδιο ισχύει για την κατάρτιση και την παρακολούθηση των εθνικών σχεδίων διαφοροποίησης για το πετρέλαιο, που πρόκειται επίσης να εγκριθούν δυνάμει του άρθρου 194 παράγραφος 2 της ΣΛΕΕ και για τα οποία είναι αναγκαίος ο συντονισμός σε ενωσιακό επίπεδο προκειμένου να επιτευχθεί ο στόχος της σταδιακής κατάργησης του ρωσικού πετρελαίου με αποτελεσματικό και συντονισμένο τρόπο.
•Αναλογικότητα
Η παρούσα πρόταση είναι σύμφωνη με την αρχή της αναλογικότητας. Τα προτεινόμενα μέτρα είναι κατάλληλα και αναγκαία για την επίτευξη των επιδιωκόμενων στόχων και δεν επιβάλλουν στις επιχειρήσεις και στα κράτη μέλη επιβαρύνσεις δυσανάλογες προς τους στόχους αυτούς.
Το κύριο μέτρο που προτείνεται είναι η απαγόρευση, από την 1η Ιανουαρίου 2026, των εισαγωγών αερίου βάσει νέων συμβάσεων που συνάπτονται μετά τις 17 Ιουνίου 2025, και η απαγόρευση των εναπομενουσών εισαγωγών αερίου βάσει υφιστάμενων συμβάσεων, από τις 17 Ιουνίου 2026, για τις βραχυπρόθεσμες συμβάσεις και, έως το τέλος του 2027, για τις μακροπρόθεσμες συμβάσεις. Η πλήρης απαγόρευση των εισαγωγών ρωσικού φυσικού αερίου είναι σαφώς κατάλληλη για την επίτευξη του στόχου της απεξάρτησης της Ένωσης από τις εν λόγω εισαγωγές. Όπως αναφέρεται στην παρούσα αιτιολογική έκθεση, όλα τα άλλα μέτρα που έλαβαν από τον Φεβρουάριο του 2022 και μέχρι στιγμής η Ένωση και τα κράτη μέλη της έχουν μετριάσει επιτυχώς ορισμένες από τις επιπτώσεις της ενεργειακής κρίσης που προκλήθηκε από τη γενική εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία, αλλά αποδείχθηκαν ανεπαρκή για την πλήρη επίτευξη του στόχου αυτού, όπως καταδεικνύεται από τις σημαντικές ακόμη ποσότητες ρωσικού φυσικού αερίου που εισάγονται στην Ένωση. Ως εκ τούτου, είναι αναγκαία η πλήρης απαγόρευση των εισαγωγών προκειμένου να επιτευχθεί ο στόχος της απεξάρτησης της Ένωσης από τις εισαγωγές ρωσικού αερίου. Λαμβανομένων υπόψη των σοβαρών κινδύνων για την ασφάλεια του ενεργειακού εφοδιασμού της Ένωσης και, εντέλει, της συνολικής οικονομικής ασφάλειας και αυτονομίας της Ένωσης, ο αντίκτυπος του μέτρου στα επηρεαζόμενα κράτη μέλη και επιχειρήσεις αερίου επίσης δεν είναι δυσανάλογος προς τον εν λόγω στόχο. Επιπλέον, οι επιπτώσεις αυτές μετριάζονται από τη σταδιακή εισαγωγή της απαγόρευσης εισαγωγών, η οποία αρχικά επηρεάζει μόνο τις νέες συμβάσεις, ενώ οι εισαγωγές που βασίζονται σε υφιστάμενες μακροπρόθεσμες συμβάσεις επιτρέπεται να συνεχιστούν έως το τέλος του 2027.
Η απαγόρευση, από την 1η Ιανουαρίου 2026, της παροχής υπηρεσιών σε τερματικούς σταθμούς ΥΦΑ της Ένωσης σε πελάτες από τη Ρωσική Ομοσπονδία είναι κατάλληλη και αναγκαία προκειμένου να επιτευχθεί ο στόχος της διασφάλισης ότι οι τερματικοί σταθμοί ΥΦΑ εντός της Ένωσης διαθέτουν αντίστοιχη δυναμικότητα εισαγωγής σε εναλλακτικούς προμηθευτές, ενισχύουν την ανθεκτικότητα της αγοράς και αντιμετωπίζουν προηγούμενα ζητήματα στρέβλωσης της αγοράς, αύξησης των τιμών και απειλών για την ασφάλεια. Λαμβανομένης υπόψη της σημασίας των εν λόγω στόχων, ο αντίκτυπος του μέτρου αυτού στους παρόχους υπηρεσιών τερματικών σταθμών ΥΦΑ και στους πελάτες επίσης δεν είναι δυσανάλογος προς τους εν λόγω στόχους.
Τα συνοδευτικά μέτρα, δηλαδή:
i) η υποβολή σημαντικών πληροφοριών από τους εισαγωγείς φυσικού αερίου και η ανταλλαγή των εν λόγω πληροφοριών μεταξύ των αρμόδιων εθνικών αρχών των κρατών μελών και της Επιτροπής,
ii) η κατάρτιση από τα κράτη μέλη σχεδίων διαφοροποίησης για τη σταδιακή κατάργηση του ρωσικού φυσικού αερίου, και
iii) η ενίσχυση της διαφάνειας σχετικά με τις συμβάσεις προμήθειας ρωσικού φυσικού αερίου,
είναι κατάλληλα και αναγκαία για την αποτελεσματική εφαρμογή και παρακολούθηση της απαγόρευσης εισαγωγής φυσικού αερίου από τη Ρωσία και, δεδομένων των διακυβευμάτων που περιγράφονται ανωτέρω, δεν επιβάλλουν στα κράτη μέλη και στις επιχειρήσεις αερίου επιβαρύνσεις δυσανάλογες προς τον επιδιωκόμενο σκοπό.
Τέλος, η προτεινόμενη υποχρέωση να αναπτύξουν και να υποβάλουν τα κράτη μέλη εθνικά σχέδια διαφοροποίησης για τη σταδιακή κατάργηση των ρωσικών εισαγωγών πετρελαίου έως το τέλος του 2027 αποτελεί κατάλληλο, αναγκαίο και αναλογικό μέσο για τη διευκόλυνση της σταδιακής κατάργησης στα κράτη μέλη που καλύπτονται από παρεκκλίσεις από τις υφιστάμενες κυρώσεις της ΕΕ για τις εισαγωγές ρωσικού πετρελαίου.
•Επιλογή της νομικής πράξης
Δεδομένων της ανάγκης για δεσμευτική και άμεσα εφαρμοστέα πράξη, καθώς και της ανάγκης ανάληψης ταχείας δράσης για την αντιμετώπιση επικείμενης απειλής κατά της ασφάλειας του ενεργειακού εφοδιασμού της Ένωσης, ο κανονισμός είναι το μόνο κατάλληλο μέσο για να διασφαλιστούν η αποτελεσματικότητα και η αποδοτικότητα των προτεινόμενων μέτρων που αποσκοπούν στη σταδιακή κατάργηση των εισαγωγών ρωσικού αερίου στην Ένωση με συντονισμένο τρόπο σε επίπεδο Ένωσης.
3.ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΩΝ ΕΚ ΤΩΝ ΥΣΤΕΡΩΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΕΩΝ, ΤΩΝ ΔΙΑΒΟΥΛΕΥΣΕΩΝ ΜΕ ΤΑ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΜΕΝΑ ΜΕΡΗ ΚΑΙ ΤΩΝ ΕΚΤΙΜΗΣΕΩΝ ΕΠΙΠΤΩΣΕΩΝ
•Εκ των υστέρων αξιολογήσεις / έλεγχοι καταλληλότητας της ισχύουσας νομοθεσίας
Άνευ αντικειμένου.
•Διαβουλεύσεις με τα ενδιαφερόμενα μέρη
Άνευ αντικειμένου.
•Συλλογή και χρήση εμπειρογνωσίας
Άνευ αντικειμένου.
•Εκτίμηση επιπτώσεων
Ο αντίκτυπος της σταδιακής κατάργησης του ρωσικού αερίου στις αγορές ενέργειας της ΕΕ και στην ευρύτερη οικονομία έχει αναλυθεί εντατικά από την Επιτροπή μετά τις πρώτες διακοπές του εφοδιασμού από τη Ρωσία. Τα αποτελέσματα των ενδελεχών αναλύσεων σχετικά με τα μέτρα που απαριθμούνται στον προτεινόμενο κανονισμό συνοψίζονται στην εκτίμηση επιπτώσεων που συνοδεύει την παρούσα πρόταση.
•Καταλληλότητα και απλούστευση του κανονιστικού πλαισίου
Άνευ αντικειμένου.
•Θεμελιώδη δικαιώματα
Η παρούσα πρόταση ενδέχεται να θίξει ορισμένα θεμελιώδη δικαιώματα που κατοχυρώνονται στον Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ιδίως το δικαίωμα επιχειρηματικής δραστηριότητας (άρθρο 16) και το δικαίωμα ιδιοκτησίας (άρθρο 17). Ωστόσο, όπως εξηγείται ανωτέρω, οι προτεινόμενοι περιορισμοί των εν λόγω θεμελιωδών δικαιωμάτων είναι αναγκαίοι και αναλογικοί λαμβανομένου υπόψη του επιδιωκόμενου σκοπού γενικού συμφέροντος και σέβονται την ουσία των εν λόγω δικαιωμάτων. Ως εκ τούτου, τα μέτρα είναι σύμφωνα με τις απαιτήσεις για τους εν λόγω περιορισμούς που ορίζονται στο άρθρο 52 παράγραφος 1 του Χάρτη.
4.ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ
Στο νομοθετικό δημοσιονομικό δελτίο παρατίθενται λεπτομερέστερα οι δημοσιονομικές επιπτώσεις του προτεινόμενου κανονισμού.
5.ΛΟΙΠΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ
•Σχέδια εφαρμογής και ρυθμίσεις παρακολούθησης, αξιολόγησης και υποβολής εκθέσεων
Έως την 1η Μαρτίου 2026 τα κράτη μέλη θα πρέπει να καταρτίσουν εθνικά σχέδια διαφοροποίησης με συγκεκριμένες δράσεις και χρονοδιαγράμματα για την παύση των εισαγωγών ρωσικού φυσικού αερίου και πετρελαίου σύμφωνα με τον προτεινόμενο κανονισμό.
Οι τελωνειακές αρχές και οι εμπλεκόμενες εθνικές αρμόδιες αρχές θα πρέπει να παρακολουθούν την εφαρμογή της απαγόρευσης εισαγωγής ρωσικού φυσικού αερίου και των υποχρεώσεων που ορίζονται βάσει του προτεινόμενου κανονισμού. Θα πρέπει να ανταλλάσσουν όλες τις πληροφορίες που είναι αναγκαίες για την αξιολόγηση της συμμόρφωσης με την απαγόρευση εισαγωγής και τις σχετικές υποχρεώσεις.
Η Επιτροπή αξιολογεί την εφαρμογή του παρόντος κανονισμού και την πρόοδο που σημειώνεται όσον αφορά τη σταδιακή κατάργηση του αερίου από τη Ρωσική Ομοσπονδία με βάση τις πληροφορίες που λαμβάνει. Η αξιολόγηση αυτή θα πρέπει να δημοσιεύεται σε ετήσια έκθεση.
•Επεξηγηματικά έγγραφα (για οδηγίες)
Άνευ αντικειμένου.
•Αναλυτική επεξήγηση των επιμέρους διατάξεων της πρότασης
Το άρθρο 1 εκθέτει συνοπτικά το αντικείμενο και το πεδίο εφαρμογής του προτεινόμενου κανονισμού.
Το άρθρο 2 ορίζει τους όρους που χρησιμοποιούνται σε ολόκληρο το κείμενο, υποστηρίζοντας έτσι τη σαφήνεια των μέτρων που περιγράφονται στον προτεινόμενο κανονισμό.
Το άρθρο 3 θεσπίζει απαγόρευση, από την 1η Ιανουαρίου 2026, των εισαγωγών φυσικού αερίου αγωγών και των εισαγωγών ΥΦΑ από τη Ρωσική Ομοσπονδία. Η απαγόρευση εφαρμόζεται στα προϊόντα που κατάγονται ή εξάγονται, άμεσα ή έμμεσα, από τη Ρωσική Ομοσπονδία.
Το άρθρο 4 προβλέπει εξαιρέσεις από την άμεση απαγόρευση από την 1η Ιανουαρίου 2026. Όσον αφορά τις βραχυπρόθεσμες συμβάσεις προμήθειας που έχουν συναφθεί πριν από τις 17 Ιουνίου 2025, η απαγόρευση εφαρμόζεται μόνο από τις 17 Ιουνίου 2026. Όσον αφορά τις ποσότητες αερίου βάσει μακροπρόθεσμων συμβάσεων προμήθειας που έχουν συναφθεί πριν από τις 17 Ιουνίου 2025, η απαγόρευση εφαρμόζεται από την 1η Ιανουαρίου 2028. Οι ποσότητες που υπόκεινται στη μεταβατική φάση περιορίζονται στις συμβατικές ποσότητες.
Το άρθρο 5 θεσπίζει απαγόρευση, από την 1η Ιανουαρίου 2026, της παροχής μακροπρόθεσμων υπηρεσιών τερματικών σταθμών από τερματικούς σταθμούς ΥΦΑ της ΕΕ σε οντότητες από τη Ρωσική Ομοσπονδία ή οντότητες που ελέγχονται από πρόσωπα από τη Ρωσική Ομοσπονδία. Η απαγόρευση εφαρμόζεται στις υπηρεσίες τερματικών σταθμών ΥΦΑ που συνάπτονται ή τροποποιούνται μετά τις 17 Ιουνίου 2025.
Το άρθρο 6 θεσπίζει μεταβατική φάση της απαγόρευσης για τις συμβάσεις μακροπρόθεσμων υπηρεσιών τερματικών υπηρεσιών ΥΦΑ που έχουν συναφθεί πριν από τις 17 Ιουνίου 2025. Όσον αφορά τις υπηρεσίες που παρέχονται βάσει των εν λόγω μακροπρόθεσμων συμβάσεων, η απαγόρευση εφαρμόζεται από την 1η Ιανουαρίου 2028.
Το άρθρο 7 ορίζει υποχρέωση των εισαγωγέων αερίου από τη Ρωσική Ομοσπονδία να παρέχουν στις τελωνειακές αρχές των κρατών μελών όλες τις απαραίτητες πληροφορίες για την εφαρμογή των άρθρων 3 και 4 του προτεινόμενου κανονισμού. Το άρθρο περιλαμβάνει κατάλογο των στοιχείων που θα πρέπει να παρέχονται, αν και οι τελωνειακές αρχές έχουν το δικαίωμα να ζητούν περαιτέρω πληροφορίες. Το άρθρο θεσπίζει επίσης μαχητό τεκμήριο σχετικά με τη ρωσική καταγωγή των εισαγωγών από κατάλογο σημείων διασύνδεσης.
Το άρθρο 8 θεσπίζει υποχρέωση των παρόχων υπηρεσιών τερματικών σταθμών ΥΦΑ να ανταλλάσσουν πληροφορίες με τις τελωνειακές αρχές, προκειμένου να καταστεί δυνατή η εφαρμογή των άρθρων 5 και 6 του προτεινόμενου κανονισμού.
Το άρθρο 9 θεσπίζει υποχρέωση των τελωνειακών αρχών, των εμπλεκόμενων αρμόδιων αρχών και των ρυθμιστικών αρχών να παρακολουθούν την εφαρμογή των άρθρων 3 έως 6 του προτεινόμενου κανονισμού. Για τον σκοπό αυτό απαιτείται η συνεργασία μεταξύ των αρχών των διαφόρων κρατών μελών, του ACER ή της Επιτροπής, κατά περίπτωση.
Το άρθρο 10 ορίζει την υποχρέωση των τελωνειακών αρχών να ανταλλάσσουν τις πληροφορίες που λαμβάνουν από τους εισαγωγείς αερίου από τη Ρωσική Ομοσπονδία με την Επιτροπή και τις αρχές των άλλων κρατών μελών. Η συνεργασία αυτή θα επιτρέψει την αξιολόγηση της εφαρμογής των άρθρων 3 έως 6 του προτεινόμενου κανονισμού.
Το άρθρο 11 απαιτεί από τα κράτη μέλη να καταρτίσουν σχέδιο διαφοροποίησης με σκοπό τη σταδιακή κατάργηση όλων των εισαγωγών αερίου από τη Ρωσική Ομοσπονδία έως τις 31 Δεκεμβρίου 2027. Τα εθνικά σχέδια διαφοροποίησης περιλαμβάνουν πληροφορίες σχετικά με i) τους όγκους εισαγωγών αερίου βάσει υφιστάμενων συμβάσεων και τις υπηρεσίες τερματικών σταθμών ΥΦΑ για τις οποίες έχουν πραγματοποιήσει κράτηση εταιρείες από τη Ρωσική Ομοσπονδία, ii) τα μέτρα που εφαρμόζονται ή προγραμματίζονται για την αντικατάσταση των εναπομενουσών εισαγωγών ρωσικού αερίου, συμπεριλαμβανομένων του εναλλακτικού εφοδιασμού και των εναλλακτικών οδών εφοδιασμού, και iii) τους πιθανούς τεχνικούς ή κανονιστικούς φραγμούς για τη σταδιακή κατάργηση και τις επιλογές για την αντιμετώπισή τους.
Τα εθνικά σχέδια διαφοροποίησης θα πρέπει να κοινοποιηθούν στην Επιτροπή το αργότερο έως την 1η Μαρτίου 2026, με βάση το υπόδειγμα που προβλέπεται στο παράρτημα I.
Το άρθρο 12 απαιτεί από τα κράτη μέλη που εισάγουν πετρέλαιο από τη Ρωσική Ομοσπονδία να καταρτίσουν σχέδιο διαφοροποίησης με σκοπό τη σταδιακή κατάργηση όλων των εισαγωγών πετρελαίου από τη Ρωσική Ομοσπονδία έως τις 31 Δεκεμβρίου 2027. Τα εθνικά σχέδια διαφοροποίησης περιλαμβάνουν πληροφορίες σχετικά με i) τους όγκους των άμεσων ή έμμεσων εισαγωγών πετρελαίου από τη Ρωσική Ομοσπονδία βάσει υφιστάμενων συμβάσεων, ii) τα μέτρα που εφαρμόζονται ή προγραμματίζονται για την καθοδήγηση της σταδιακής κατάργησης, και iii) τους πιθανούς τεχνικούς ή κανονιστικούς φραγμούς που εμποδίζουν τη σταδιακή κατάργηση και τις επιλογές για την αντιμετώπισή τους.
Τα εθνικά σχέδια διαφοροποίησης θα πρέπει να κοινοποιηθούν στην Επιτροπή το αργότερο έως την 1η Μαρτίου 2026, με βάση το υπόδειγμα που προβλέπεται στο παράρτημα II. Η Επιτροπή μπορεί να εκδώσει σύσταση, έπειτα από αξιολόγηση, προς το σχετικό κράτος μέλος σε περίπτωση που εντοπιστεί κίνδυνος μη τήρησης της προθεσμίας για τη σταδιακή κατάργηση.
Το άρθρο 13 ενισχύει το υφιστάμενο πλαίσιο παρακολούθησης της ασφάλειας εφοδιασμού με αέριο με την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΕ) 2017/1938. Απαιτεί από τους εισαγωγείς αερίου από τη Ρωσική Ομοσπονδία να παρέχουν λεπτομερείς συμβατικές πληροφορίες στην Επιτροπή και στις εθνικές αρμόδιες αρχές. Οι πληροφορίες θα πρέπει να περιλαμβάνουν τις ποσότητες που πρόκειται να παρασχεθούν και να παραληφθούν, συμπεριλαμβανομένων των δυνατοτήτων ευελιξίας βάσει διατάξεων πληρωμής σε περίπτωση μη παραλαβής ή πληρωμής σε περίπτωση μη παράδοσης, της ημερομηνίας σύναψης, της διάρκειας της σύμβασης, των συμβατικών ποσοτήτων αερίου με τα δικαιώματα ευελιξίας προς τα πάνω ή προς τα κάτω, και της ταυτότητας των αντισυμβαλλομένων, του παραγωγού αερίου και της χώρας παραγωγής. Για τις εισαγωγές ΥΦΑ, θα πρέπει να αναφέρεται ο λιμένας πρώτης φόρτωσης, μαζί με τα σημεία παράδοσης και τις πιθανές δυνατότητες ευελιξίας όσον αφορά τα σημεία αυτά. Επιπλέον, θα πρέπει να παρουσιάζονται συνοπτικά τα χρονοδιαγράμματα παράδοσης ή οι ορισμοί, οι πιθανές συμβατικές δυνατότητες ευελιξίας σχετικά με τις ετήσιες ποσότητες και οι όροι αναστολής ή τερματισμού των παραδόσεων, συμπεριλαμβανομένων των διατάξεων περί ανωτέρας βίας. Θα πρέπει επίσης να προσδιορίζονται το εφαρμοστέο δίκαιο και ο επιλεγμένος μηχανισμός διαιτησίας, καθώς και τα βασικά στοιχεία άλλων σχετικών εμπορικών συμφωνιών.
Το άρθρο προβλέπει την υποχρέωση των παρόχων υπηρεσιών τερματικών σταθμών ΥΦΑ να κοινοποιούν στην Επιτροπή σημαντικές πληροφορίες σχετικά με τις υπηρεσίες για τις οποίες έχουν πραγματοποιήσει κράτηση πελάτες από τη Ρωσική Ομοσπονδία.
Η Επιτροπή αξιολογεί την εφαρμογή του προτεινόμενου κανονισμού και την πρόοδο που σημειώνεται όσον αφορά τη σταδιακή κατάργηση του αερίου από τη Ρωσική Ομοσπονδία με βάση τις πληροφορίες που λαμβάνει, συμπεριλαμβανομένων των εθνικών σχεδίων διαφοροποίησης σύμφωνα με το άρθρο 11 του προτεινόμενου κανονισμού. Η αξιολόγηση αυτή θα πρέπει να δημοσιεύεται σε ετήσια έκθεση.
Το άρθρο 14 ορίζει ότι τυχόν εμπιστευτικές πληροφορίες που λαμβάνονται βάσει του προτεινόμενου κανονισμού τυγχάνουν επεξεργασίας σε επίπεδο επαγγελματικού απορρήτου, ιδίως για να διασφαλιστούν η εμπιστευτικότητα, η ακεραιότητα και η προστασία των πληροφοριών που λαμβάνονται.
Το άρθρο 15 θεσπίζει την υποχρέωση της Επιτροπής να παρακολουθεί αποτελεσματικά την ανάπτυξη της αγοράς ενέργειας και τυχόν κινδύνους για την ασφάλεια του εφοδιασμού σε σχέση με τις εισαγωγές από τη Ρωσική Ομοσπονδία. Εάν προκύψει κίνδυνος, λαμβάνονται τα κατάλληλα μέτρα, μεταξύ άλλων με την τροποποίηση του κανονισμού.
Το άρθρο 16 ορίζει την ημερομηνία έναρξης ισχύος του προτεινόμενου κανονισμού.
2025/0180 (COD)
Πρόταση
ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ
για τη σταδιακή κατάργηση των εισαγωγών ρωσικού φυσικού αερίου, τη βελτίωση της παρακολούθησης πιθανών ενεργειακών εξαρτήσεων και την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΕ) 2017/1938
ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,
Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης και ιδίως το άρθρο 194 παράγραφος 2 και το άρθρο 207,
Έχοντας υπόψη την πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής,
Κατόπιν διαβίβασης του σχεδίου νομοθετικής πράξης στα εθνικά κοινοβούλια,
Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής 18 ,
Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Επιτροπής των Περιφερειών 19 ,
Αποφασίζοντας σύμφωνα με τη συνήθη νομοθετική διαδικασία,
Εκτιμώντας τα ακόλουθα:
(1)Η παράνομη εισβολή πλήρους κλίμακας της Ρωσικής Ομοσπονδίας στην Ουκρανία τον Φεβρουάριο του 2022 αποκάλυψε τις δραματικές συνέπειες των υφιστάμενων εξαρτήσεων από το ρωσικό φυσικό αέριο στις αγορές και την ασφάλεια. Συνεπώς, στη Διακήρυξη των Βερσαλλιών της 11ης Μαρτίου 2022, οι αρχηγοί κρατών συμφώνησαν να μειώσουν σταδιακά και τελικά να εξαλείψουν πλήρως την εξάρτηση από τη ρωσική ενέργεια. Στην ανακοίνωση REPowerEU της 8ης Μαρτίου 2022 20 και στο σχέδιο REPowerEU της 18ης Μαΐου 2022 21 προτάθηκαν συγκεκριμένα μέτρα τα οποία καθιστούν δυνατή την πλήρη απομάκρυνση από τις εισαγωγές ρωσικής ενέργειας με ασφαλή, οικονομικά προσιτό και βιώσιμο τρόπο. Έκτοτε έχει σημειωθεί σημαντική πρόοδος στη διαδικασία διαφοροποίησης του εφοδιασμού με αέριο, ώστε να μην εξαρτάται πλέον από τη Ρωσία. Δεδομένου ότι οι εναπομένουσες ποσότητες ρωσικού φυσικού αερίου που εισέρχονται στην Ένωση παραμένουν μεγάλες, στον χάρτη πορείας REPower για τον τερματισμό των εισαγωγών ρωσικής ενέργειας, της 6ης Μαΐου 2025, η Επιτροπή ανακοίνωσε νομοθετική πρόταση για την πλήρη σταδιακή κατάργηση των εισαγωγών ρωσικού αερίου και τη βελτίωση του υφιστάμενου πλαισίου για τις ενεργειακές εξαρτήσεις.
(2)Ήδη πριν από τη στρατιωτική εισβολή πλήρους κλίμακας στην Ουκρανία υπήρξαν πολλές περιπτώσεις κατά τις οποίες μειώθηκε και διακόπηκε απροειδοποίητα και αδικαιολόγητα ο εφοδιασμός. Οι περιπτώσεις αυτές, σε συνδυασμό με την έκτοτε χρήση της ενέργειας ως όπλου από τη Ρωσική Ομοσπονδία, δείχνουν ότι η Ρωσική Ομοσπονδία χρησιμοποιεί συστηματικά τις υφιστάμενες εξαρτήσεις από τον εφοδιασμό με ρωσικό αέριο για να βλάψει την οικονομία της Ένωσης. Αυτό έχει σοβαρές αρνητικές συνέπειες για τα κράτη μέλη και την οικονομική ασφάλεια της Ένωσης εν γένει. Ως εκ τούτου, η Ρωσική Ομοσπονδία και οι ρωσικές εταιρείες ενέργειας δεν μπορούν πλέον να θεωρούνται αξιόπιστοι εμπορικοί εταίροι στον τομέα της ενέργειας από την Ένωση.
(3)Τον Ιανουάριο του 2006, εν μέσω μιας περιόδου κύματος ψύχους, η Ρωσία σταμάτησε να προμηθεύει τη Βουλγαρία και άλλες χώρες της Νοτιοανατολικής Ευρώπης με φυσικό αέριο, γεγονός το οποίο οδήγησε στην αύξηση των τιμών και έβλαψε ή απείλησε να βλάψει τους πολίτες. Στις 6 Ιανουαρίου 2009, η Ρωσία διέκοψε και πάλι πλήρως τη διαμετακόμιση αερίου μέσω της Ουκρανίας, κάτι που επηρέασε 18 κράτη μέλη, ιδίως εκείνα της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης. Η διακοπή του εφοδιασμού οδήγησε σε σοβαρές διαταραχές των αγορών αερίου στην περιοχή και σε ολόκληρη την Ένωση. Ορισμένα κράτη μέλη είχαν μηδενικές ροές φυσικού αερίου για σχεδόν 14 ημέρες και αναγκάστηκαν να διακόψουν τη θέρμανση σε σχολεία και εργοστάσια για μεγάλο χρονικό διάστημα και να κηρύξουν κατάσταση έκτακτης ανάγκης. Το 2014 η Ρωσική Ομοσπονδία εισέβαλε στην Κριμαία και την προσάρτησε παράνομα, διέκοψε τη λειτουργία των ουκρανικών περιουσιακών στοιχείων παραγωγής αερίου στην Κριμαία και μείωσε τον εφοδιασμό με αέριο διαφόρων κρατών μελών που είχαν ανακοινώσει ότι θα εφοδιάσουν την Ουκρανία με αέριο, προκαλώντας διαταραχές της αγοράς και αυξήσεις των τιμών και βλάπτοντας την οικονομική ασφάλεια. Στο παρελθόν, η ελεγχόμενη από το ρωσικό κράτος εταιρεία Gazprom, που κατείχε το μονοπώλιο των εξαγωγών, είχε αποτελέσει αντικείμενο αρκετών ερευνών της Επιτροπής για πιθανή παραβίαση των κανόνων ανταγωνισμού της ΕΕ, με αποτέλεσμα να αλλάξει στη συνέχεια τη συμπεριφορά της στην αγορά για να αντιμετωπίσει τις ανησυχίες της Επιτροπής όσον αφορά τον ανταγωνισμό 22 . Gazprom. Τα επίμαχα ζητήματα ανταγωνισμού αφορούσαν, σε αρκετές περιπτώσεις, τους λεγόμενους «εδαφικούς περιορισμούς» στις συμβάσεις προμήθειας αερίου της Gazprom, οι οποίοι απαγόρευαν τη μεταπώληση αερίου εκτός της χώρας 23 , καθώς και στοιχεία που αποδεικνύουν ότι η Gazprom συμμετείχε σε αθέμιτες πρακτικές τιμολόγησης και συνέβαλε ώστε ο ενεργειακός εφοδιασμός να εξαρτάται από πολιτικές παραχωρήσεις για τη συμμετοχή σε ρωσικά έργα αγωγών ή την απόκτηση ελέγχου επί ενεργειακών περιουσιακών στοιχείων της Ένωσης.
(4)Ο απρόκλητος και αδικαιολόγητος πόλεμος της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας από τον Φεβρουάριο του 2022 και η επακόλουθη χρήση της μείωσης του εφοδιασμού με αέριο ως όπλου, σε συνδυασμό με τη χειραγώγηση των αγορών μέσω σκόπιμων διαταραχών των ροών αερίου, έχουν αναδείξει ευπάθειες και εξαρτήσεις στην Ένωση και τα κράτη μέλη της, οι οποίες έχουν ξεκάθαρα τη δυνατότητα να προκαλέσουν άμεσες και σοβαρές επιπτώσεις στη λειτουργία της αγοράς αερίου της Ένωσης, στην οικονομία της Ένωσης και στα ουσιώδη συμφέροντά της στον τομέα της ασφάλειας, καθώς και άμεση ζημία στους πολίτες της Ένωσης, δεδομένου ότι οι διαταραχές του ενεργειακού εφοδιασμού μπορούν να βλάψουν την υγεία ή τη ζωή των πολιτών. Τα στοιχεία δείχνουν ότι η ελεγχόμενη από το κράτος εταιρεία Gazprom προέβη σε σκόπιμη χειραγώγηση των αγορών ενέργειας της Ένωσης με σκοπό να αυξήσει τις τιμές της ενέργειας. Οι μεγάλες υπόγειες εγκαταστάσεις αποθήκευσης στην Ένωση, οι οποίες ελέγχονται από την Gazprom, παρέμειναν σε πρωτοφανή χαμηλά επίπεδα, ενώ οι ρωσικές εταιρείες μείωσαν τις πωλήσεις στους κόμβους αερίου της Ένωσης 24 και διέκοψαν πλήρως τη χρήση της δικής τους πλατφόρμας πωλήσεων πριν από την εισβολή, επηρεάζοντας τις βραχυπρόθεσμες αγορές και επιδεινώνοντας την ήδη δυσχερή κατάσταση του εφοδιασμού μετά την παράνομη εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία. Από τον Μάρτιο του 2022, η Ρωσία διακόπτει ή μειώνει συστηματικά τις παραδόσεις φυσικού αερίου στα κράτη μέλη, με αποτέλεσμα να προκαλούνται σημαντικές διαταραχές στην αγορά αερίου της Ένωσης. Αυτό έχει επηρεάσει κυρίως τον εφοδιασμό στην Ένωση μέσω του αγωγού Yamal, τον εφοδιασμό στη Φινλανδία, καθώς και τον εφοδιασμό μέσω του αγωγού Nord Stream 1, όπου η Gazprom μείωσε αρχικά τις ροές και τελικά διέκοψε εντελώς τον εφοδιασμό μέσω του εν λόγω αγωγού.
(5)Η χρήση του εφοδιασμού με αέριο ως όπλου εκ μέρους της Ρωσίας και η χειραγώγηση της αγοράς μέσω σκόπιμων διαταραχών των ροών αερίου οδήγησαν σε εκτίναξη των τιμών της ενέργειας στην Ένωση, οι οποίες έφτασαν σε πρωτοφανή επίπεδα το 2022, έως και οκτώ φορές πάνω από τον μέσο όρο των προηγούμενων ετών. Η επακόλουθη ανάγκη να βρεθούν εναλλακτικές πηγές εφοδιασμού με αέριο, να αλλάξουν οι οδοί εφοδιασμού, να πραγματοποιηθεί πλήρωση των εγκαταστάσεων αποθήκευσης για τον χειμώνα και να βρεθούν λύσεις στα προβλήματα συμφόρησης στις υποδομές αερίου της Ένωσης συνέβαλε στην υψηλή αστάθεια των τιμών και στις πρωτοφανείς αυξήσεις των τιμών το 2022.
(6)Οι εξαιρετικά υψηλές τιμές του αερίου οδήγησαν σε αύξηση των τιμών της ηλεκτρικής ενέργειας και άλλων ενεργειακών προϊόντων, προκαλώντας επίμονο υψηλό πληθωρισμό. Η βαθιά οικονομική κρίση με αρνητικούς ρυθμούς ανάπτυξης σε πολλά κράτη μέλη, η οποία προκλήθηκε από τις υψηλές τιμές της ενέργειας, έθεσε σε κίνδυνο την οικονομία της Ένωσης, υπονόμευσε την αγοραστική δύναμη των καταναλωτών και οδήγησε σε αύξηση του κόστους μεταποίησης, ιδίως του ενεργειακού κόστους, προκαλώντας κινδύνους για την κοινωνική συνοχή και σταθερότητα, ακόμη και για την ανθρώπινη ζωή ή υγεία. Η διακοπή του εφοδιασμού οδήγησε επίσης σε πολύ σοβαρά προβλήματα για την ασφάλεια του ενεργειακού εφοδιασμού στην Ένωση και ανάγκασε έντεκα κράτη μέλη να κηρύξουν επίπεδο ενεργειακής κρίσης σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΕ) 2017/1938 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου 25 . Επωφελούμενη από την εξάρτηση της Ένωσης κατά τη διάρκεια της εν λόγω κρίσης, η Ρωσία προέβη σε χειραγώγηση της αγοράς που της επέτρεψε να επιτύχει πρωτοφανή υψηλά κέρδη από το εναπομένον εμπόριο ενέργειας με την Ευρώπη, ενώ τα έσοδα από τις εξαγωγές αερίου εξακολουθούσαν να ανέρχονται σε 15 δισ. EUR το 2024. Τα έσοδα αυτά θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν για τη χρηματοδότηση περαιτέρω οικονομικών επιθέσεων κατά της Ένωσης, οι οποίες θα υπονομεύσουν την οικονομική ασφάλεια. Θα μπορούσαν επίσης να χρησιμοποιηθούν για τη χρηματοδότηση του επιθετικού πολέμου κατά της Ουκρανίας, ο οποίος συνιστά μείζονα απειλή για την πολιτική και οικονομική σταθερότητα στην Ευρώπη.
(7)Η πρόσφατη κρίση κατέδειξε ότι οι αξιόπιστες εμπορικές σχέσεις με εταίρους που προμηθεύουν ενεργειακά προϊόντα είναι ζωτικής σημασίας για τη διατήρηση της σταθερότητας της αγοράς, την προστασία της ανθρώπινης ζωής και υγείας, καθώς και των ουσιωδών συμφερόντων ασφάλειας της Ένωσης, κυρίως επειδή η Ένωση εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τις εισαγωγές ενέργειας από τρίτες χώρες. Η διατήρηση του ενεργειακού εφοδιασμού από τη Ρωσία θα εκθέσει την Ένωση σε συνεχιζόμενους οικονομικούς κινδύνους και κινδύνους για την ασφάλεια· επομένως, δεν θα αυξηθεί αλλά θα μειωθεί η ασφάλεια του εφοδιασμού της. Ακόμη και οι εξαρτήσεις από μικρότερους όγκους εισαγωγών ρωσικού αερίου μπορούν, εάν χρησιμοποιηθούν καταχρηστικά από τη Ρωσία, να στρεβλώσουν σημαντικά τη δυναμική των τιμών, έστω και προσωρινά, και να οδηγήσουν σε διαταραχές στις αγορές ενέργειας, ιδίως στις περιοχές που εξακολουθούν να εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από τις εισαγωγές από τη Ρωσία. Συνεπώς, λαμβανομένου υπόψη του μακροχρόνιου και σταθερού μοτίβου χειραγώγησης της αγοράς και διαταραχής του εφοδιασμού, καθώς και του γεγονότος ότι η ρωσική κυβέρνηση χρησιμοποιεί συστηματικά το εμπόριο αερίου ως όπλο για την επίτευξη πολιτικών και όχι εμπορικών στόχων, είναι σκόπιμο να ληφθούν μέτρα για την αντιμετώπιση της συνεχιζόμενης ευπάθειας της Ένωσης που προκύπτει από τις εισαγωγές φυσικού αερίου μέσω αγωγών και τις εισαγωγές υγροποιημένου φυσικού αερίου (ΥΦΑ) από τη Ρωσική Ομοσπονδία.
(8)Οι περιορισμοί στις διεθνείς συναλλαγές που προβλέπονται στα άρθρα 3 και 5 του παρόντος κανονισμού συνάδουν με την εξωτερική δράση της Ένωσης σε άλλους τομείς, όπως απαιτείται από το άρθρο 21 παράγραφος 3 της Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση (ΣΕΕ). Η κατάσταση των σχέσεων μεταξύ της Ένωσης και της Ρωσικής Ομοσπονδίας έχει επιδεινωθεί σημαντικά τα τελευταία χρόνια και ιδίως από το 2022. Η επιδείνωση των σχέσεων οφείλεται στην κατάφωρη περιφρόνηση από τη Ρωσική Ομοσπονδία του διεθνούς δικαίου και, ειδικότερα, στον απρόκλητο και αδικαιολόγητο επιθετικό της πόλεμο κατά της Ουκρανίας. Από τον Ιούλιο του 2014 η Ένωση έχει σταδιακά επιβάλει περιοριστικά μέτρα στο εμπόριο με τη Ρωσική Ομοσπονδία ως απάντηση στις ενέργειες της Ρωσικής Ομοσπονδίας έναντι της Ουκρανίας. Δυνάμει των εξαιρέσεων που ισχύουν στο πλαίσιο της συμφωνίας για την ίδρυση του Παγκόσμιου Οργανισμού Εμπορίου, και ιδίως του άρθρου XXI της Γενικής Συμφωνίας Δασμών και Εμπορίου του 1994 (εξαιρέσεις για την ασφάλεια) και ανάλογων εξαιρέσεων βάσει της συμφωνίας εταιρικής σχέσης και συνεργασίας με τη Ρωσική Ομοσπονδία, επιτρέπεται στην Ένωση να μη χορηγεί στα προϊόντα που εισάγονται από τη Ρωσική Ομοσπονδία τα πλεονεκτήματα που χορηγούνται σε ομοειδή προϊόντα που εισάγονται από άλλες χώρες (μεταχείριση του μάλλον ευνοούμενου κράτους). Ως εκ τούτου, η Ένωση δεν εμποδίζεται να επιβάλλει απαγορεύσεις ή περιορισμούς στις εισαγωγές προϊόντων από το έδαφος της Ρωσικής Ομοσπονδίας, εάν η Ένωση θεωρεί ότι τα εν λόγω μέτρα, τα οποία λαμβάνονται στο πλαίσιο της υφιστάμενης κατάστασης έκτακτης ανάγκης στις διεθνείς σχέσεις μεταξύ της Ένωσης και της Ρωσικής Ομοσπονδίας, είναι αναγκαία για την προστασία των ουσιωδών συμφερόντων ασφάλειας της Ένωσης.
(9)Η διαφοροποίηση της δυναμικότητας εισαγωγής ΥΦΑ είναι απαραίτητη για την ενίσχυση και τη διατήρηση της ενεργειακής ασφάλειας εντός της Ένωσης. Σημαντικό μέρος της εν λόγω δυναμικότητας ελέγχεται από ρωσικές εταιρείες μέσω μακροπρόθεσμων συμβάσεων διάρκειας άνω των 10 ετών, γεγονός που ενέχει τον κίνδυνο τα δικαιώματα δυναμικότητας που προβλέπονται στις εν λόγω συμβάσεις να μπορούν να χρησιμοποιηθούν για την παρεμπόδιση των εισαγωγών από εναλλακτικές πηγές μέσω πρακτικών αποθεματοποίησης δυναμικότητας. Παρόμοιες πρακτικές θα μπορούσαν να έχουν ως αποτέλεσμα οι αγορές ενέργειας της Ένωσης να υπόκεινται στην παρατεταμένη επιρροή ρωσικών εταιρειών, οι οποίες έχουν προηγουμένως επιδείξει σημαντική ικανότητα στρέβλωσης των αγορών στην Ένωση χρησιμοποιώντας τις υφιστάμενες εξαρτήσεις. Προηγούμενες περιπτώσεις αποθεματοποίησης αερίου έχουν οδηγήσει περαιτέρω σε σημαντικές στρεβλώσεις της αγοράς, σε αύξηση των τιμών και σε απειλές κατά των κρίσιμων μέτρων ασφάλειας 26 . Δεδομένου του ουσιαστικού ρόλου που αναμένεται να διαδραματίσει το ΥΦΑ στην εξασφάλιση εναλλακτικών πηγών ενεργειακού εφοδιασμού, είναι σημαντικό να συμπληρωθεί η απαγόρευση εισαγωγής αερίου με την απαγόρευση παροχής υπηρεσιών τερματικών σταθμών ΥΦΑ σε ρωσικές οντότητες. Για να βοηθηθούν τα κράτη μέλη στον τερματισμό της εξάρτησής τους από τα ρωσικά αποθέματα αερίου και να διασφαλιστεί η αποτελεσματική παράδοση ΥΦΑ που εισάγεται από εναλλακτικές πηγές, είναι σημαντικό να εξασφαλιστεί ότι οι απαραίτητες υποδομές εισαγωγών δεν παρεμποδίζονται από Ρώσους πελάτες υπηρεσιών τερματικών σταθμών ΥΦΑ. Ως εκ τούτου, η παροχή μακροπρόθεσμων υπηρεσιών τερματικών σταθμών ΥΦΑ σε οντότητες από τη Ρωσία ή σε οντότητες που ελέγχονται από τη Ρωσία θα πρέπει να απαγορευτεί από την 1η Ιανουαρίου 2026. Εάν προβλέπεται στο πλαίσιο σύμβασης συναφθείσας πριν από τις 17 Ιουνίου 2025, θα πρέπει να απαγορευτεί από την 1η Ιανουαρίου 2028. Αυτό αναμένεται να καταστήσει δυνατή την ανακατανομή της δυναμικότητας των τερματικών σταθμών σε εναλλακτικούς προμηθευτές ΥΦΑ και να ενισχύσει την ανθεκτικότητα της αγοράς ενέργειας στην Ένωση.
(10)Η Επιτροπή αξιολόγησε προσεκτικά τον αντίκτυπο που έχει για την Ένωση και τα κράτη μέλη της η πιθανή απαγόρευση των εισαγωγών ρωσικού φυσικού αερίου και της παροχής υπηρεσιών τερματικών σταθμών ΥΦΑ σε ρωσικές οντότητες. Πράγματι, από το 2022 έχουν πραγματοποιηθεί και δημοσιευτεί προπαρασκευαστικές εργασίες και διάφορες λεπτομερείς αναλύσεις των συνεπειών που θα είχε η πλήρης σταδιακή κατάργηση του ρωσικού αερίου 27 , και η Επιτροπή θα μπορούσε επίσης να βασιστεί σε πληθώρα διαβουλεύσεων με ενδιαφερόμενα μέρη, εξωτερικούς εμπειρογνώμονες και οργανισμούς, καθώς και σε μελέτες σχετικά με τις επιπτώσεις της σταδιακής κατάργησης του ρωσικού αερίου. Από την ανάλυση της Επιτροπής προέκυψε ότι η σταδιακή κατάργηση των εισαγωγών ρωσικού φυσικού αερίου, εάν πραγματοποιηθεί με σταδιακό, συντονισμένο και καλά προετοιμασμένο τρόπο σε πνεύμα αλληλεγγύης, είναι πιθανό να έχει περιορισμένο αντίκτυπο στις τιμές της ενέργειας στην Ένωση και ότι θα ενισχύσει την ασφάλεια εφοδιασμού της Ένωσης, χωρίς να τη θέσει σε κίνδυνο, χάρη στην έξοδο ενός αναξιόπιστου εμπορικού εταίρου από τις αγορές της Ένωσης. Όπως ορίζεται στον χάρτη πορείας REPower, χάρη στην εφαρμογή του σχεδίου REPowerEU έχουν ήδη μειωθεί οι εξαρτήσεις στον τομέα του εφοδιασμού από τη Ρωσία, για παράδειγμα με μέτρα για τη μείωση της ζήτησης αερίου ή την επιτάχυνση της ανάπτυξης ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, καθώς και με την ενεργό στήριξη της διαφοροποίησης του ενεργειακού εφοδιασμού και της αύξησης της διαπραγματευτικής ισχύος της ΕΕ μέσω από κοινού αγορών αερίου. Από την εκτίμηση επιπτώσεων προέκυψε επίσης ότι ο εκ των προτέρων συντονισμός των πολιτικών διαφοροποίησης μπορεί να συμβάλει στην αποφυγή επιζήμιων επιπτώσεων στις τιμές ή στον εφοδιασμό 28 .
(11)Ο προτεινόμενος κανονισμός είναι πλήρως συμβατός με τη στρατηγική της Ένωσης για τη μείωση της εξάρτησής της από τις εισαγωγές ορυκτών καυσίμων μέσω της ενίσχυσης της απανθρακοποίησης και της ταχείας επέκτασης της καθαρής ενέργειας που παράγεται στην ΕΕ. Όπως ορίζεται στον χάρτη πορείας REPower, η εφαρμογή του σχεδίου REPowerEU έχει ήδη οδηγήσει σε σημαντική εξοικονόμηση αερίου ύψους άνω των 60 bcm ετησίως στις εισαγωγές αερίου μεταξύ 2022 και 2024, γεγονός το οποίο επέτρεψε στην Ένωση να μειώσει τις εξαρτήσεις στον τομέα του εφοδιασμού από τη Ρωσία. Αυτό θα μπορούσε να επιτευχθεί με τη λήψη μέτρων για τη μείωση της ζήτησης αερίου ή την επιτάχυνση της πράσινης μετάβασης μέσω της επιταχυνόμενης ανάπτυξης της δυναμικότητας ηλεκτροπαραγωγής από αιολική και ηλιακή ενέργεια, που αυξάνει σημαντικά το μερίδιο των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας στο ενεργειακό μείγμα, καθώς και με την ενεργό στήριξη της διαφοροποίησης του ενεργειακού εφοδιασμού και την αύξηση της διαπραγματευτικής ισχύος της ΕΕ μέσω από κοινού αγορών αερίου. Επιπλέον, η πλήρης υλοποίηση της ενεργειακής μετάβασης, το πρόσφατο σχέδιο δράσης για οικονομικά προσιτή ενέργεια και άλλα μέτρα, ιδίως οι επενδύσεις στην παραγωγή εναλλακτικών λύσεων χαμηλών ανθρακούχων εκπομπών για ενεργοβόρα προϊόντα, όπως τα λιπάσματα, αναμένεται να αντικαταστήσουν έως και 100 bcm φυσικού αερίου έως το 2030. Αυτό θα διευκολύνει τη σταδιακή κατάργηση των εισαγωγών αερίου από τη Ρωσική Ομοσπονδία.
(12)Σύμφωνα με τη Διακήρυξη των Βερσαλλιών και την ανακοίνωση REPowerEU, μεγάλος αριθμός εισαγωγέων αερίου έχουν ήδη διακόψει ή μειώσει σημαντικά τον εφοδιασμό τους με αέριο από τη Ρωσία. Όπως ορίζεται στην εκτίμηση επιπτώσεων, οι εναπομένουσες ποσότητες αερίου στο πλαίσιο των υφιστάμενων συμβάσεων προμήθειας μπορούν να καταργηθούν σταδιακά χωρίς να προκληθούν σημαντικές οικονομικές επιπτώσεις ή κίνδυνοι για την ασφάλεια του εφοδιασμού, λόγω της διαθεσιμότητας επαρκών εναλλακτικών προμηθευτών στην παγκόσμια αγορά αερίου και επαρκών υποδομών εισαγωγής, καθώς και χάρη στην επαρκώς διασυνδεδεμένη ενωσιακή αγορά αερίου 29 .
(13)Οι βραχυπρόθεσμες συμβάσεις, δηλαδή οι συμβάσεις για μεμονωμένη ή πολλαπλή προμήθεια φυσικού αερίου διάρκειας μικρότερης του ενός έτους, αφορούν μικρότερες ποσότητες σε σύγκριση με τις μεγάλες πολυετείς συμβάσεις προμήθειας που συνάπτουν οι εισαγωγείς με ρωσικές εταιρείες. Οι εν λόγω υφιστάμενες συμβάσεις θα βρίσκονται σε κάθε περίπτωση κοντά στη λήξη τους όταν τεθεί σε ισχύ ο παρών κανονισμός. Κατά συνέπεια, ο κίνδυνος για την οικονομική ασφάλεια που προκύπτει από τις υφιστάμενες βραχυπρόθεσμες συμβάσεις φαίνεται να είναι χαμηλός. Ως εκ τούτου, είναι σκόπιμο να εξαιρεθούν οι υφιστάμενες βραχυπρόθεσμες συμβάσεις από την άμεση εφαρμογή της απαγόρευσης των εισαγωγών και να προβλεφθεί μεταβατική φάση έως τις 17 Ιουνίου 2026.
(14)Θα πρέπει επίσης να χορηγηθεί εξαίρεση από την απαγόρευση των εισαγωγών αερίου από την 1η Ιανουαρίου 2026 για τις υφιστάμενες μακροπρόθεσμες συμβάσεις προμήθειας. Πράγματι, οι εισαγωγείς που έχουν συνάψει μακροπρόθεσμες συμβάσεις χρειάζονται συνήθως περισσότερο χρόνο για να βρουν εναλλακτικές οδούς και πηγές εφοδιασμού απ’ ό,τι οι εισαγωγείς που έχουν συνάψει βραχυπρόθεσμες συμβάσεις, καθώς οι μακροπρόθεσμες συμβάσεις συνήθως αφορούν σημαντικά μεγαλύτερους όγκους σε βάθος χρόνου σε σύγκριση με τις βραχυπρόθεσμες συμβάσεις. Ως εκ τούτου, θα πρέπει να θεσπιστεί χρόνος μετάβασης ώστε να δοθεί επαρκής χρόνος στους κατόχους μακροπρόθεσμων συμβάσεων να διαφοροποιήσουν τον εφοδιασμό τους με εύτακτο τρόπο.
(15)Ορισμένες περίκλειστες χώρες που εξακολουθούν επί του παρόντος να προμηθεύονται ρωσικό αέριο αγωγών βάσει υφιστάμενων μακροπρόθεσμων συμβάσεων προμήθειας επηρεάζονται ιδιαίτερα από τις πρόσφατες αλλαγές στις οδούς εφοδιασμού από τη Ρωσική Ομοσπονδία λόγω των περιορισμένων ή ανύπαρκτων εναλλακτικών διαδρομών για τη μεταφορά αερίου βάσει σύμβασης. Για να διορθωθεί η κατάσταση αυτή, οι προμηθευτές από άλλα κράτη μέλη διασφαλίζουν επί του παρόντος την παράδοση αερίου αγωγών βάσει βραχυπρόθεσμων συμβάσεων προμήθειας με προμηθευτές από τη Ρωσική Ομοσπονδία μέσω μη κορεσμένων σημείων διασύνδεσης. Λόγω αυτής της πολύ ειδικής κατάστασης, ο χρόνος μετάβασης που απαιτείται για την εξεύρεση νέων προμηθευτών θα πρέπει επίσης να ισχύει για τις βραχυπρόθεσμες συμβάσεις προμήθειας με προμηθευτές από τη Ρωσική Ομοσπονδία βάσει των οποίων εφοδιάζονται οι περίκλειστες χώρες που επηρεάζονται από τις αλλαγές στις οδούς εφοδιασμού για το ρωσικό αέριο.
(16)Μολονότι η εξαίρεση των προϋπαρχουσών συμβάσεων από την άμεση εφαρμογή φαίνεται δικαιολογημένη, δεν θα πρέπει να ισχύει για όλες τις συμβάσεις που συνήφθησαν πριν από την έναρξη ισχύος του παρόντος κανονισμού. Μάλιστα, ενδέχεται οι Ρώσοι προμηθευτές να έχουν κίνητρο να εκμεταλλευτούν το διάστημα που μεσολαβεί από τη δημοσίευση της παρούσας πρότασης έως την έναρξη ισχύος της απαγόρευσης για να αυξήσουν τον υπάρχοντα εφοδιασμό με τη σύναψη νέων συμβάσεων, την αύξηση του όγκου μέσω της μετατροπής υφιστάμενων συμβάσεων ή τη χρήση δυνατοτήτων ευελιξίας στο πλαίσιο υφιστάμενων συμβάσεων. Προκειμένου να διασφαλιστεί ότι ο προτεινόμενος κανονισμός δεν θα οδηγήσει σε αύξηση, αλλά σε μείωση των εισαγωγών από τη Ρωσία, θα πρέπει να συμπεριληφθούν στον κανονισμό μέτρα ώστε να αποφευχθεί η ξαφνική ζήτηση για νέες εισαγωγές ρωσικού αερίου κατά το χρονικό διάστημα μεταξύ της έγκρισης της παρούσας πρότασης και της έναρξης ισχύος της απαγόρευσης. Στην πραγματικότητα, η δέσμευση των αρχηγών κρατών να καταργήσουν σταδιακά τον εφοδιασμό με φυσικό αέριο αναλήφθηκε ήδη τον Μάρτιο του 2022· ανανεώθηκε στη στρατηγική REPowerEU, στο σχέδιο REPowerEU και στον χάρτη πορείας REPowerEU. Συμβάσεις που συνάπτονται μετά την ημερομηνία δημοσίευσης της παρούσας πρότασης κανονισμού δεν είναι πλέον σκόπιμο, το αργότερο από την ημερομηνία αυτή, να θεωρούνται προϋπάρχουσες. Ως εκ τούτου, οι συμβάσεις που συνάπτονται μετά τις 17 Ιουνίου 2025 δεν θα πρέπει να επωφελούνται από τις έκτακτες μεταβατικές διατάξεις για τις υφιστάμενες βραχυπρόθεσμες και μακροπρόθεσμες συμβάσεις.
(17)Προκειμένου να αποφευχθεί η αύξηση αντί της μείωσης των όγκων εισαγωγών που προβλέπονται στις υφιστάμενες συμβάσεις προμήθειας, οι τροποποιήσεις των υφιστάμενων συμβάσεων προμήθειας θα πρέπει να θεωρούνται νέες συμβάσεις για τους σκοπούς του παρόντος κανονισμού και οι αυξήσεις του όγκου των εισαγωγών με τη χρήση συμβατικών δυνατοτήτων ευελιξίας δεν θα πρέπει να επωφελούνται από τη μεταβατική περίοδο.
(18)Με τον παρόντα κανονισμό θεσπίζεται σαφής νομική απαγόρευση εισαγωγής ρωσικού φυσικού αερίου, η οποία συνιστά κυριαρχική πράξη της Ένωσης που εκφεύγει του ελέγχου των εισαγωγέων αερίου και καθιστά παράνομες τις εισαγωγές φυσικού αερίου από τη Ρωσία, με άμεση νομική ισχύ και χωρίς διακριτική ευχέρεια των κρατών μελών όσον αφορά την εφαρμογή της.
(19)Σε αντίθεση με άλλα αγαθά, το φυσικό αέριο είναι ένα ομοιογενές εμπόρευμα που διατίθεται στο εμπόριο σε μεγάλες ποσότητες και συχνά μεταπωλείται πολλές φορές μεταξύ εμπόρων σε επίπεδο χονδρικής. Λαμβανομένων υπόψη της ιδιαίτερης πολυπλοκότητας του εντοπισμού της καταγωγής του φυσικού αερίου και του ενδεχομένου οι Ρώσοι προμηθευτές να επιδιώξουν να καταστρατηγήσουν τον παρόντα κανονισμό, για παράδειγμα με πωλήσεις μέσω μεσαζόντων, με μεταφορτώσεις ή μεταφορές μέσω άλλων χωρών, στον παρόντα κανονισμό θα πρέπει να προβλέπεται ένα αποτελεσματικό πλαίσιο για τον προσδιορισμό της πραγματικής καταγωγής και του σημείου εξαγωγής του φυσικού αερίου που εισάγεται στην Ένωση.
(20)Ειδικότερα, οι εισαγωγείς φυσικού αερίου θα πρέπει να υποχρεούνται να παρέχουν στις τελωνειακές αρχές όλες τις πληροφορίες που χρειάζονται για να προσδιορίζουν την καταγωγή και το σημείο εξαγωγής του φυσικού αερίου που εισάγεται στην Ένωση και για να αποφασίζουν αν το εισαγόμενο αέριο υπάγεται στη γενική απαγόρευση ή σε μία από τις εξαιρέσεις της. Δεδομένου ότι οι συμβατικοί όροι που καθορίζουν τα στοιχεία που είναι συναφή για την αξιολόγηση των τελωνειακών αρχών είναι συχνά πολύπλοκοι, οι τελωνειακές αρχές θα πρέπει να έχουν την εξουσία να ζητούν από τους εισαγωγείς λεπτομερείς πληροφορίες σχετικά με τις συμβάσεις, ακόμα και ολόκληρες τις συμβάσεις προμήθειας, εξαιρουμένων των πληροφοριών για τις τιμές, όταν αυτό είναι αναγκαίο για να κατανοήσουν το πλαίσιο στο οποίο εντάσσονται ορισμένες ρήτρες ή παραπομπές σε άλλες συμβατικές διατάξεις. Ο κανονισμός θα πρέπει να περιλαμβάνει κανόνες για τη διασφάλιση της αποτελεσματικής προστασίας του επιχειρηματικού απορρήτου των ενδιαφερόμενων επιχειρήσεων.
(21)Οι τελωνειακές αρχές θα πρέπει να συνεργάζονται με τις ρυθμιστικές αρχές, τις αρμόδιες αρχές, τον Οργανισμό Συνεργασίας των Ρυθμιστικών Αρχών Ενέργειας (ACER) και την Επιτροπή για την εφαρμογή των διατάξεων του παρόντος κανονισμού και την ανταλλαγή σχετικών πληροφοριών, ιδίως όσον αφορά την αξιολόγηση των εξαιρέσεων που επιτρέπουν τις εισαγωγές ρωσικού φυσικού αερίου μετά την 1η Ιανουαρίου 2026. Οι τελωνειακές αρχές, οι ρυθμιστικές αρχές, οι αρμόδιες αρχές και ο ACER θα πρέπει να διαθέτουν τα απαραίτητα εργαλεία και τις αναγκαίες βάσεις δεδομένων που καθιστούν δυνατή την ανταλλαγή σχετικών πληροφοριών μεταξύ των εθνικών αρχών και μεταξύ αρχών σε διαφορετικά κράτη μέλη, εφόσον απαιτείται. Ο ACER θα πρέπει να συμβάλλει με την εμπειρογνωσία του στη διαδικασία παρακολούθησης της εφαρμογής. Για να διευκολυνθεί η δημιουργία των αναγκαίων διαλειτουργικών κοινών συστημάτων πληροφοριών, η Επιτροπή και τα κράτη μέλη μπορούν να διερευνήσουν τις δυνατότητες χρήσης προϋπολογισμού του Ταμείου Εσωτερικής Ασφάλειας (ΤΕΑ). Οι τελωνειακές αρχές θα πρέπει να ενημερώνουν τις ρυθμιστικές αρχές, την εθνική αρμόδια αρχή και την Επιτροπή σε μηνιαία βάση σχετικά με βασικά στοιχεία που αφορούν την εξέλιξη των εισαγωγών ρωσικού αερίου (όπως οι ποσότητες που εισάγονται στο πλαίσιο μακροπρόθεσμων ή βραχυπρόθεσμων συμβάσεων, τα σημεία εισόδου ή οι αντισυμβαλλόμενοι).
(22)Η Ρωσία είναι σημαντικός εξαγωγέας φυσικού αερίου και δεν έχει διαδραματίσει στο παρελθόν αξιοσημείωτο ρόλο ως χώρα διαμετακόμισης αερίου. Αυτό οφείλεται σε διάφορους παράγοντες, όπως η έλλειψη υποδομών επαναεριοποίησης, η οργάνωση του εμπορίου φυσικού αερίου στη Ρωσία μέσω μονοπωλίου εξαγωγής μέσω αγωγών, τα επιχειρηματικά μοντέλα των ρωσικών εταιρειών φυσικού αερίου που δεν βασίζονται στη διοργάνωση διαμετακομίσεων ή η γεωγραφική θέση της Ρωσίας. Ως εκ τούτου, οι εισαγωγές φυσικού αερίου που φτάνουν μέσω σημείων διασύνδεσης μεταξύ της Ρωσικής Ομοσπονδίας και της Ένωσης συνήθως κατάγονται ή εξάγονται άμεσα ή έμμεσα από τη Ρωσική Ομοσπονδία. Το ίδιο ισχύει και για το αέριο που εισάγεται μέσω σημείων διασύνδεσης μεταξύ της Ένωσης και της Σερβίας, δεδομένου ότι, για τεχνικούς λόγους, η Σερβία μπορεί να εξαγάγει στην Ένωση μόνο αέριο ρωσικής καταγωγής. Επομένως, και λαμβανομένων υπόψη των κινήτρων των Ρώσων προμηθευτών να καταστρατηγήσουν την απαγόρευση εισαγωγών, οι τελωνειακές αρχές θα πρέπει, όταν εισάγεται αέριο μέσω ρωσικών ή σερβικών σημείων εισόδου, να ζητούν σαφή και αδιαμφισβήτητα στοιχεία που να αποδεικνύουν ότι το αέριο δεν κατάγεται ούτε εξάγεται από τη Ρωσία. Τα υποβαλλόμενα έγγραφα θα πρέπει να επιτρέπουν την ιχνηλασιμότητα του εισαγόμενου αερίου έως τον τόπο παραγωγής του.
(23)Η πείρα από την εξαγγελθείσα σταδιακή κατάργηση του εφοδιασμού με αέριο μέσω της Ουκρανίας έχει δείξει ότι η καλή προετοιμασία και ο συντονισμός σε πνεύμα αλληλεγγύης μπορούν να αποτρέψουν αποτελεσματικά τις διαταραχές της αγοράς ή τα προβλήματα ασφάλειας του εφοδιασμού που ενδέχεται να προκύψουν από την αλλαγή προμηθευτών αερίου. Για να προετοιμαστούν για την πλήρη κατάργηση του ρωσικού αερίου το 2028 με συντονισμένο τρόπο και για να δοθεί στην αγορά επαρκής χρόνος για προσαρμογή στις σχετικές αλλαγές χωρίς να ανακύψει κίνδυνος για την ασφάλεια του εφοδιασμού με αέριο ή σημαντικός αντίκτυπος στις τιμές της ενέργειας, τα κράτη μέλη θα πρέπει να καταρτίσουν εθνικά σχέδια διαφοροποίησης και να τα υποβάλουν έως την 1η Μαρτίου 2026. Τα εν λόγω σχέδια θα πρέπει να περιγράφουν τα μέτρα που σκοπεύουν να λάβουν σε εθνικό ή περιφερειακό επίπεδο για τη μείωση της ζήτησης, την προώθηση της παραγωγής ανανεώσιμης ενέργειας και τη διασφάλιση εναλλακτικού εφοδιασμού, καθώς και πιθανούς τεχνικούς ή κανονιστικούς φραγμούς που ενδέχεται να περιπλέξουν τη διαδικασία διαφοροποίησης. Δεδομένου ότι η διαδικασία διαφοροποίησης ενδέχεται να απαιτεί συντονισμό των μέτρων σε εθνικό, περιφερειακό ή ενωσιακό επίπεδο, η Επιτροπή θα πρέπει να αξιολογεί τα εθνικά σχέδια διαφοροποίησης και να έχει τη δυνατότητα έκδοσης συστάσεων ώστε να προτείνει προσαρμογές στις περιπτώσεις που απαιτείται.
(24)Στη Διακήρυξη των Βερσαλλιών, οι αρχηγοί των κρατών μελών δεσμεύτηκαν να καταργήσουν σταδιακά τον εφοδιασμό όχι μόνο με φυσικό αέριο, αλλά και με άλλες πηγές ενέργειας από τη Ρωσία, ιδίως πετρέλαιο. Παρότι εφαρμόζονται ήδη περιοριστικά μέτρα για να διασφαλιστεί η σταδιακή κατάργηση των εισαγωγών πετρελαίου από τη Ρωσία και οι εισαγωγές πετρελαίου έχουν μειωθεί σημαντικά, για να προχωρήσει κι άλλο η σταδιακή κατάργηση των εισαγωγών ρωσικού πετρελαίου ενδέχεται να χρειαστούν συγκεκριμένα προπαρασκευαστικά μέτρα και συντονισμός με τις γειτονικές χώρες. Επομένως, τα κράτη μέλη θα πρέπει να καταρτίσουν εθνικά σχέδια διαφοροποίησης και για το πετρέλαιο, και η Επιτροπή θα πρέπει να έχει τη δυνατότητα να εκδίδει συστάσεις σχετικά με τα εν λόγω σχέδια.
(25)Η πείρα που αποκομίστηκε κατά τη διάρκεια της κρίσης φυσικού αερίου του 2022 και του 2023 έδειξε ότι η ύπαρξη λεπτομερών πληροφοριών σχετικά με την κατάσταση του εφοδιασμού και τις πιθανές εξαρτήσεις εφοδιασμού είναι ζωτικής σημασίας για την παρακολούθηση του εφοδιασμού με αέριο στην Ένωση. Επομένως, οι εισαγωγείς ρωσικού αερίου που κάνουν χρήση των εξαιρέσεων που προβλέπονται στον παρόντα κανονισμό θα πρέπει να υποβάλλουν στην Επιτροπή όλες τις πληροφορίες που είναι αναγκαίες για την αποτελεσματική αξιολόγηση των πιθανών κινδύνων για το εμπόριο αερίου. Στις πληροφορίες αυτές θα πρέπει να περιλαμβάνονται βασικές παράμετροι, ή ακόμη και ολόκληρα αποσπάσματα, των σχετικών συμβάσεων προμήθειας αερίου, εξαιρουμένων των πληροφοριών για τις τιμές, όταν αυτό είναι αναγκαίο για την κατανόηση του πλαισίου στο οποίο εντάσσονται ορισμένες ρήτρες ή ορισμένες παραπομπές που γίνονται εντός της σύμβασης σε άλλες διατάξεις. Κατά την παρακολούθηση του εφοδιασμού με αέριο στην Ένωση, η Επιτροπή θα πρέπει επίσης να λαμβάνει υπόψη τις πληροφορίες σχετικά με τις εισαγωγές που παρέχονται από τις τελωνειακές αρχές και τις πληροφορίες που περιλαμβάνονται στα εθνικά σχέδια διαφοροποίησης. Η Επιτροπή θα πρέπει να ενημερώνει τακτικά την ομάδα συντονισμού για το αέριο η οποία συστάθηκε με τον κανονισμό (ΕΕ) 2017/1938 σχετικά με τη διαδικασία σταδιακής κατάργησης σε επίπεδο Ένωσης και να υποβάλλει ετήσια έκθεση σχετικά με τη σταδιακή κατάργηση του ρωσικού αερίου, η οποία μπορεί να συνοδεύεται από ειδικές συστάσεις και δράσεις της Ένωσης για την επιτάχυνση της διαδικασίας σταδιακής κατάργησης.
(26)Τα κράτη μέλη και η Ένωση θα πρέπει να συνεργάζονται στενά για την εφαρμογή του παρόντος κανονισμού. Δεδομένης της πρόσφατης πρακτικής της Ρωσικής Ομοσπονδίας να τροποποιεί μονομερώς συμφωνημένες δικαστικές και διαιτητικές διαδικασίες κατά τρόπο που δεν συνάδει με το διεθνές εθιμικό δίκαιο ή με τις διμερείς επενδυτικές συμφωνίες που έχουν συναφθεί μεταξύ των κρατών μελών και της Ρωσίας, το διεθνές δίκαιο υπαγορεύει ότι οι επηρεαζόμενες εταιρείες και τα κράτη μέλη δεν μπορεί να θεωρηθεί ότι φέρουν ευθύνη λόγω οποιωνδήποτε δικαστικών αποφάσεων, διαιτητικών αποφάσεων, συμπεριλαμβανομένων διαιτητικών αποφάσεων μεταξύ επενδυτή και κράτους, ή άλλων δικαστικών αποφάσεων που εκδίδονται στο πλαίσιο διαδικασιών οι οποίες είναι παράνομες βάσει του διεθνούς εθιμικού δικαίου ή βάσει διμερούς επενδυτικής συμφωνίας, και κατά των οποίων το ενδιαφερόμενο πρόσωπο ή κράτος μέλος δεν έχει πραγματική πρόσβαση στα μέσα έννομης προστασίας που διατίθενται στη σχετική δικαιοδοσία. Όσον αφορά τις χρηματοδοτικές ευθύνες σχετικά με πιθανές υποθέσεις επίλυσης διαφορών μεταξύ επενδυτή και κράτους, γίνεται παραπομπή στον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 912/2014 30 , κατά περίπτωση.
(27)Η Ένωση έχει δημιουργήσει ένα αδιάσειστο νομικό πλαίσιο για την εξασφάλιση του εφοδιασμού με αέριο ανά πάσα στιγμή και για την αντιμετώπιση πιθανών κρίσεων εφοδιασμού με συντονισμένο τρόπο, το οποίο περιλαμβάνει την υποχρέωση των κρατών μελών να παρέχουν αποτελεσματική και επιχειρησιακή αλληλεγγύη σε γειτονικές χώρες που έχουν ανάγκη από αέριο. Η Επιτροπή θα πρέπει να παρακολουθεί συνεχώς την εξέλιξη των κινδύνων της αγοράς για τον εφοδιασμό με αέριο που προκύπτουν από το εμπόριο αερίου με τη Ρωσία σε ενωσιακό και περιφερειακό επίπεδο και σε επίπεδο κρατών μελών. Σε περίπτωση αιφνίδιων και σημαντικών εξελίξεων, οι οποίες απειλούν σοβαρά την ασφάλεια του εφοδιασμού ενός ή περισσότερων κρατών μελών, είναι σκόπιμο να εξουσιοδοτηθεί η Επιτροπή να λάβει τα αναγκαία μέτρα έκτακτης ανάγκης δίνοντας την άδεια σε ένα ή περισσότερα κράτη μέλη να μην εφαρμόσουν τις απαγορεύσεις εισαγωγής φυσικού αερίου ή ΥΦΑ που προβλέπονται στον παρόντα κανονισμό. Η εν λόγω άδεια θα πρέπει να είναι χρονικά περιορισμένη και η εκτελεστική απόφαση της Επιτροπής μπορεί να επιβάλλει ορισμένους πρόσθετους όρους, ώστε να διασφαλίζεται ότι κάθε αναστολή περιορίζεται αυστηρά στα αναγκαία όρια για την αντιμετώπιση της απειλής. Η Επιτροπή θα πρέπει να παρακολουθεί στενά την εφαρμογή κάθε τέτοιας προσωρινής άδειας.
(28)Τα προτεινόμενα μέτρα αποτυπώνουν πλήρως την αρχή της ενεργειακής αλληλεγγύης. Πράγματι, το επίπεδο έκθεσης στις εισαγωγές ρωσικού αερίου διαφέρει μεταξύ των κρατών μελών, ενώ πολλά κράτη μέλη έχουν ήδη λάβει μέτρα για τη σταδιακή κατάργηση του ρωσικού αερίου. Με την παρούσα πρόταση κανονισμού θα δημιουργηθεί μια εναρμονισμένη προσέγγιση σε επίπεδο ΕΕ για τη σταδιακή κατάργηση του ρωσικού αερίου, ενώ παράλληλα θα διατηρηθεί η αλληλεγγύη μεταξύ των κρατών μελών.
(29)Δεδομένου ότι οι στόχοι του παρόντος κανονισμού που αφορούν την παρακολούθηση πιθανών εξαρτήσεων από το αέριο δεν μπορούν να επιτευχθούν ικανοποιητικά από τα κράτη μέλη με συντονισμένο τρόπο και χωρίς να προκύπτει κίνδυνος κατακερματισμού της αγοράς, μπορούν όμως να επιτευχθούν καλύτερα και αποτελεσματικότερα σε επίπεδο Ένωσης, η Ένωση δύναται να λάβει μέτρα, σύμφωνα με την αρχή της επικουρικότητας η οποία ορίζεται στο άρθρο 5 της Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση. Σύμφωνα με την αρχή της αναλογικότητας, που διατυπώνεται στο εν λόγω άρθρο, ο παρών κανονισμός δεν υπερβαίνει τα απαιτούμενα για την επίτευξη αυτού του στόχου.
(30)Λόγω της σημασίας που έχει για την Ένωση η προώθηση της σταδιακής κατάργησης της περαιτέρω οικονομικής εξάρτησης της Ένωσης από τις εισαγωγές αερίου από τη Ρωσική Ομοσπονδία χωρίς καθυστέρηση, ο παρών κανονισμός θα πρέπει να αρχίσει να ισχύει την επομένη της δημοσίευσής του στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης,
ΕΞΕΔΩΣΑΝ ΤΟΝ ΠΑΡΟΝΤΑ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟ:
ΚΕΦΑΛΑΙΟ I
ΓΕΝΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ
Άρθρο 1
Αντικείμενο
Ο παρών κανονισμός παρέχει ένα πλαίσιο για την αποτελεσματική εξάλειψη της έκθεσης της Ένωσης στους σημαντικούς κινδύνους για το εμπόριο και την ασφάλεια που απορρέουν από το εμπόριο αερίου με τη Ρωσική Ομοσπονδία, ορίζοντας:
α) τη σταδιακή απαγόρευση των εισαγωγών φυσικού αερίου από τη Ρωσική Ομοσπονδία και της παροχής υπηρεσιών τερματικών σταθμών ΥΦΑ·
β) κανόνες για την αποτελεσματική εφαρμογή και παρακολούθηση της εν λόγω απαγόρευσης, καθώς και για τη σταδιακή κατάργηση των εισαγωγών πετρελαίου από τη Ρωσία·
γ) διατάξεις για την καλύτερη αξιολόγηση της ασφάλειας του ενεργειακού εφοδιασμού στην Ένωση.
Άρθρο 2
Ορισμοί
Για τους σκοπούς του παρόντος κανονισμού, ισχύουν οι ακόλουθοι ορισμοί:
1)«φυσικό αέριο»: φυσικό αέριο όπως ορίζεται στο άρθρο 2 σημείο 1) της οδηγίας (ΕΕ) 2024/1788 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου 31 και όπως αναφέρεται στους κωδικούς 2711 11 00 και 2711 21 00 της Συνδυασμένης Ονοματολογίας (ΣΟ)·
2)«ΥΦΑ»: υγροποιημένο φυσικό αέριο όπως αναφέρεται στον κωδικό ΣΟ 2711 11 00·
3)«φυσικό αέριο σε αεριώδη κατάσταση»: φυσικό αέριο όπως αναφέρεται στον κωδικό ΣΟ 2711 21 00·
4)«μακροπρόθεσμη σύμβαση προμήθειας»: σύμβαση προμήθειας φυσικού αερίου, εξαιρουμένων παραγώγων του φυσικού αερίου, με διάρκεια άνω του ενός έτους·
5)«βραχυπρόθεσμη σύμβαση προμήθειας»: σύμβαση προμήθειας φυσικού αερίου, εξαιρουμένων παραγώγων του φυσικού αερίου, με διάρκεια κάτω του ενός έτους·
6)«περίκλειστο κράτος»: χώρα που περιβάλλεται εξ ολοκλήρου από ξηρά και δεν έχει άμεση πρόσβαση στη θάλασσα·
7)«εισαγωγέας»: φυσικό ή νομικό πρόσωπο που έχει την εξουσία να αποφασίζει και έχει αποφασίσει ότι φυσικό αέριο από τρίτη χώρα πρόκειται να εισέλθει στο τελωνειακό έδαφος της Ένωσης ή να διατεθεί με άλλον τρόπο στην αγορά της Ένωσης·
8)«τελωνειακή αρχή»: τελωνειακή αρχή όπως ορίζεται στο άρθρο 5 σημείο 1) του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 952/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου 32 ·
9)«αρμόδια αρχή»: αρμόδια αρχή όπως ορίζεται στο άρθρο 2 σημείο 7) του κανονισμού (ΕΕ) 2017/1938 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου 33 ·
10)«ρυθμιστική αρχή»: ρυθμιστική αρχή που ορίζεται σύμφωνα με το άρθρο 76 παράγραφος 1 της οδηγίας (ΕΕ) 2024/1788·
11)«έλεγχος»: έλεγχος όπως ορίζεται στο άρθρο 2 σημείο 55) της οδηγίας (ΕΕ) 2024/1788·
12)«μακροπρόθεσμες υπηρεσίες τερματικών σταθμών ΥΦΑ»: υπηρεσίες που παρέχονται από διαχειριστές συστημάτων ΥΦΑ σε πελάτες, ιδίως εκφόρτωση, αποθήκευση, αποστολή, ελλιμενισμός (φορτοεκφόρτωση), επαναεριοποίηση, υγροποίηση αντίστροφης ροής (backhaul), φόρτωση βυτιοφόρων, καυσίμευση με ΥΦΑ, και στις οποίες περιλαμβάνονται οι βοηθητικές υπηρεσίες και η προσωρινή αποθήκευση που απαιτούνται για τη διαδικασία επαναεριοποίησης και την επακόλουθη παράδοση στο σύστημα μεταφοράς δυνάμει συμβάσεων διάρκειας άνω του ενός έτους·
13)«σημείο διασύνδεσης»: σημείο διασύνδεσης όπως ορίζεται στο άρθρο 2 σημείο 63) της οδηγίας (ΕΕ) 2024/1788·
14)«σημείο εισόδου»: σημείο εισόδου όπως ορίζεται στο άρθρο 2 σημείο 61) της οδηγίας (ΕΕ) 2024/1788·
15)«εικονικό σημείο εμπορίας»: εικονικό σημείο εμπορίας όπως ορίζεται στο άρθρο 2 σημείο 59) της οδηγίας (ΕΕ) 2024/1788·
16)«συμβατικές ποσότητες»: οι ποσότητες φυσικού αερίου που υποχρεούται να αγοράσει ο αγοραστής ή ο εισαγωγέας και είναι υποχρεωμένος να παράσχει ο πωλητής ή ο εξαγωγέας, όπως ορίζεται στη σύμβαση προμήθειας, εξαιρουμένων των όγκων που προκύπτουν από προσαρμογές της σύμβασης, όπως οι ποσότητες αναπλήρωσης, οι ανακτήσεις ελλειμμάτων ή άλλες ογκομετρικές τροποποιήσεις σύμφωνα με τους όρους της σύμβασης· για τις μακροπρόθεσμες συμβάσεις προμήθειας, είναι οι ετήσιες συμβατικές ποσότητες·
17)«ποσότητες αναπλήρωσης»: οι ποσότητες φυσικού αερίου τις οποίες ο αγοραστής ή ο εισαγωγέας δικαιούται ή υποχρεούται να παραλάβει και να πληρώσει σε μεταγενέστερες περιόδους, σύμφωνα με τις ελάχιστες απαιτήσεις πληρωμής σε περίπτωση μη παραλαβής και προκειμένου να αναπληρωθεί τυχόν έλλειμμα στις συμβατικές ποσότητες οι οποίες δεν παραλήφθηκαν σε προηγούμενες περιόδους, όπως προβλέπεται σε μακροπρόθεσμη σύμβαση προμήθειας·
18)«χρονοδιάγραμμα παράδοσης»: το χρονοδιάγραμμα ή το πρόγραμμα που συμφωνείται μεταξύ των μερών μιας σύμβασης προμήθειας αερίου, στο οποίο προσδιορίζονται οι ποσότητες αερίου που πρέπει να παραδοθούν από τον πωλητή ή τον εξαγωγέα και να παραληφθούν από τον αγοραστή ή τον εισαγωγέα σε καθορισμένα χρονικά διαστήματα, συμπεριλαμβανομένων της χρονικής στιγμής, της τοποθεσίας και των όρων παράδοσης, όπως καθορίζονται σε σύμβαση προμήθειας ή σε οποιεσδήποτε σχετικές επιχειρησιακές διαδικασίες·
19)«ορισμός»: ο ορισμός όπως ορίζεται στο άρθρο 2 σημείο 8) του κανονισμού (ΕΕ) 2024/1789 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου 34 ·
20)«πετρέλαιο»: αργό πετρέλαιο, υγρά φυσικού αερίου, προϊόντα εφοδιασμού διυλιστηρίων, πρόσθετα και οξυγονούχες ενώσεις και άλλοι υδρογονάνθρακες και προϊόντα πετρελαίου που υπάγονται στους κωδικούς ΣΟ 2709 και 2710.
ΚΕΦΑΛΑΙΟ II
ΣΤΑΔΙΑΚΗ ΑΠΑΓΟΡΕΥΣΗ ΤΩΝ ΕΙΣΑΓΩΓΩΝ ΦΥΣΙΚΟΥ ΑΕΡΙΟΥ ΑΠΟ ΤΗ ΡΩΣΙΚΗ ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ
Άρθρο 3
Απαγόρευση των εισαγωγών φυσικού αερίου από τη Ρωσική Ομοσπονδία
1. Απαγορεύεται από την 1η Ιανουαρίου 2026 η εισαγωγή φυσικού αερίου σε αεριώδη κατάσταση μέσω αγωγών που κατάγεται ή εξάγεται άμεσα ή έμμεσα από τη Ρωσική Ομοσπονδία, εκτός εάν εφαρμόζεται μία από τις εξαιρέσεις του άρθρου 4.
2. Απαγορεύεται από την 1η Ιανουαρίου 2026 η εισαγωγή ΥΦΑ που κατάγεται ή εξάγεται άμεσα ή έμμεσα από τη Ρωσική Ομοσπονδία, εκτός εάν εφαρμόζεται μία από τις εξαιρέσεις του άρθρου 4.
Άρθρο 4
Μεταβατική φάση για τις υφιστάμενες συμβάσεις προμήθειας
1. Όταν ο εισαγωγέας μπορεί να αποδείξει στις τελωνειακές αρχές ότι οι εισαγωγές φυσικού αερίου που αναφέρονται στο άρθρο 3 εκτελούνται στο πλαίσιο βραχυπρόθεσμης σύμβασης προμήθειας η οποία έχει συναφθεί πριν από τις 17 Ιουνίου 2025, και δεν έχει τροποποιηθεί στη συνέχεια, το άρθρο 3 εφαρμόζεται από τις 17 Ιουνίου 2026.
2. Όταν ο εισαγωγέας μπορεί να αποδείξει στις τελωνειακές αρχές ότι οι εισαγωγές φυσικού αερίου που αναφέρονται στο άρθρο 3:
α) εκτελούνται στο πλαίσιο βραχυπρόθεσμης σύμβασης προμήθειας με παράδοση σε σημείο διασύνδεσης με περίκλειστο κράτος, και
β) ότι υπάρχει μακροπρόθεσμη σύμβαση προμήθειας με παράδοση στο εικονικό σημείο εμπορίας του εν λόγω περίκλειστου κράτους για την εισαγωγή φυσικού αερίου σε αεριώδη κατάσταση μέσω αγωγών που κατάγεται ή εξάγεται άμεσα ή έμμεσα από τη Ρωσική Ομοσπονδία, η οποία συνήφθη πριν από τις 17 Ιουνίου 2025 και δεν έχει τροποποιηθεί στη συνέχεια,
το άρθρο 3 εφαρμόζεται από την 1η Ιανουαρίου 2028.
3. Όταν ο εισαγωγέας μπορεί να αποδείξει στις τελωνειακές αρχές ότι οι εισαγωγές φυσικού αερίου που αναφέρονται στο άρθρο 3 εκτελούνται στο πλαίσιο μακροπρόθεσμης σύμβασης προμήθειας η οποία έχει συναφθεί πριν από τις 17 Ιουνίου 2025, και δεν έχει τροποποιηθεί στη συνέχεια, το άρθρο 3 εφαρμόζεται από την 1η Ιανουαρίου 2028.
4. Οι ποσότητες των εισαγωγών που πραγματοποιούνται σύμφωνα με τις παραγράφους 1 και 2 δεν υπερβαίνουν τις συμβατικές ποσότητες.
Άρθρο 5
Απαγόρευση παροχής μακροπρόθεσμων υπηρεσιών τερματικών σταθμών ΥΦΑ σε Ρώσους πελάτες
Απαγορεύεται από την 1η Ιανουαρίου 2026 η παροχή μακροπρόθεσμων υπηρεσιών τερματικών σταθμών ΥΦΑ στην ΕΕ σε οντότητες εγκατεστημένες στη Ρωσική Ομοσπονδία ή σε οντότητες που ελέγχονται από φυσικά πρόσωπα ή νομικές οντότητες εγκατεστημένα στη Ρωσική Ομοσπονδία.
Άρθρο 6
Μεταβατική φάση για τις υπηρεσίες τερματικών σταθμών ΥΦΑ στο πλαίσιο υφιστάμενων συμβάσεων
Όταν ο πάροχος μακροπρόθεσμων υπηρεσιών τερματικών σταθμών ΥΦΑ μπορεί να αποδείξει στις τελωνειακές αρχές ότι οι εν λόγω υπηρεσίες παρέχονται στο πλαίσιο σύμβασης που έχει συναφθεί πριν από τις 17 Ιουνίου 2025 και δεν έχει τροποποιηθεί στη συνέχεια, το άρθρο 5 εφαρμόζεται από την 1η Ιανουαρίου 2028.
ΚΕΦΑΛΑΙΟ III
ΥΠΟΒΟΛΗ ΚΑΙ ΑΝΤΑΛΛΑΓΗ ΣΧΕΤΙΚΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ
Άρθρο 7
Υποβολή σχετικών πληροφοριών από τους εισαγωγείς
1. Οι εισαγωγείς φυσικού αερίου παρέχουν στις τελωνειακές αρχές όλες τις σχετικές πληροφορίες που είναι αναγκαίες για την εφαρμογή των άρθρων 3 και 4, ιδίως τα κατάλληλα αποδεικτικά στοιχεία για την επαλήθευση του κατά πόσον το φυσικό αέριο κατάγεται ή εξάγεται άμεσα ή έμμεσα από τη Ρωσική Ομοσπονδία.
Για την εφαρμογή του άρθρου 4, οι εισαγωγείς φυσικού αερίου παρέχουν στις τελωνειακές αρχές και στις άλλες αρχές που συμμετέχουν στην παρακολούθηση σύμφωνα με τα άρθρα 9 και 10 κατάλληλα αποδεικτικά στοιχεία για την αξιολόγηση του κατά πόσον πληρούνται οι προϋποθέσεις που ορίζονται στο εν λόγω άρθρο.
2. Οι πληροφορίες που αναφέρονται στην παράγραφο 1 περιλαμβάνουν τουλάχιστον τα εξής:
α) την ημερομηνία σύναψης της σύμβασης προμήθειας φυσικού αερίου·
β) τη διάρκεια της σύμβασης προμήθειας φυσικού αερίου·
γ) τις συμβατικές ποσότητες αερίου, συμπεριλαμβανομένων όλων των δικαιωμάτων ευελιξίας προς τα πάνω ή προς τα κάτω·
δ) την ταυτότητα των μερών της σύμβασης προμήθειας αερίου, συμπεριλαμβανομένου, για τα μέρη που είναι καταχωρισμένα στην ΕΕ, του αριθμού καταχώρισης και ταυτοποίησης οικονομικών φορέων (EORI)·
ε) τον παραγωγό του αερίου και τη χώρα παραγωγής και, κατά περίπτωση, τη χώρα στην οποία το αέριο υπέστη περαιτέρω επεξεργασία·
στ) για τις εισαγωγές ΥΦΑ, τον λιμένα πρώτης φόρτωσης·
ζ) τα σημεία παράδοσης, συμπεριλαμβανομένων πιθανών δυνατοτήτων ευελιξίας όσον αφορά το σημείο παράδοσης·
η) κάθε τροποποίηση της σύμβασης προμήθειας αερίου, με αναφορά του περιεχομένου και της ημερομηνίας της τροποποίησης, με εξαίρεση τις τροποποιήσεις που αφορούν αποκλειστικά την τιμή του αερίου.
3. Οι τελωνειακές αρχές ή άλλες αρχές που συμμετέχουν στην παρακολούθηση σύμφωνα με το άρθρα 9 και 10 μπορούν να ζητήσουν λεπτομερέστερες πληροφορίες, εκτός από τις πληροφορίες για τις τιμές, εάν οι απαιτούμενες πληροφορίες είναι αναγκαίες για να αξιολογηθεί κατά πόσον πληρούνται οι προϋποθέσεις που ορίζονται στο άρθρα 3 και 4. Οι τελωνειακές αρχές μπορούν, ειδικότερα, να απαιτήσουν από τους εισαγωγείς να υποβάλουν το πλήρες κείμενο ορισμένων διατάξεων της σύμβασης προμήθειας αερίου ή το κείμενο ολόκληρης της σύμβασης προμήθειας αερίου, εκτός από τις πληροφορίες για τις τιμές, ιδίως όταν ορισμένες συμβατικές διατάξεις είναι αλληλένδετες ή όταν η πλήρης γνώση της διατύπωσης των συμβατικών διατάξεων είναι κρίσιμης σημασίας για την αξιολόγηση. Σε περίπτωση που οι τελωνειακές αρχές θεωρούν ότι τα παρεχόμενα αποδεικτικά στοιχεία δεν είναι πειστικά, μπορούν να αρνηθούν τη θέση των εμπορευμάτων σε ελεύθερη κυκλοφορία.
4. Το φυσικό αέριο που εισέρχεται στην Ένωση μέσω των ακόλουθων σημείων διασύνδεσης τεκμαίρεται ότι εξάγεται άμεσα ή έμμεσα από τη Ρωσική Ομοσπονδία, εκτός εάν ο εισαγωγέας μπορεί να παράσχει στις τελωνειακές αρχές αδιαμφισβήτητα αποδεικτικά στοιχεία ότι το εισαγόμενο φυσικό αέριο κατάγεται από άλλη χώρα πλην της Ρωσικής Ομοσπονδίας και διήλθε μέσω της Ρωσικής Ομοσπονδίας.
α)Imatra (FI/RU)·
β)Narva (EST/RU)·
γ)Värska (EST/RU)·
δ)Luhamaa (LV/RU)·
ε)Šakiai (LT/RU)·
στ)Kotlovka (LT/BY)·
ζ)Kondratki (PL/BY)·
η)Wysokoje (PL/BY)·
θ)Tieterowka (PL/BY)·
ι)Kobryń (PL/BY)·
ια)Greifswald (DE/RU)·
ιβ)Strandzha 2 (BG)/Malkoclar (TR) – TurkStream·
ιγ)Kiskundorozsma-2 (HU) / Horgos (RS)·
ιδ)Kiskundorozsma (HU/RS)·
ιε)Kireevo (BG) / Zaychar (RS)·
ιστ)Kalotina (BG)/ Dimitrovgrad (RS).
Άρθρο 8
Υποβολή σχετικών πληροφοριών από παρόχους υπηρεσιών τερματικών σταθμών ΥΦΑ
Οι πάροχοι υπηρεσιών τερματικών σταθμών ΥΦΑ σε πελάτες που είναι εγκατεστημένοι στη Ρωσική Ομοσπονδία ή ελέγχονται από φυσικά πρόσωπα ή νομικές οντότητες εγκατεστημένα στη Ρωσική Ομοσπονδία παρέχουν στις τελωνειακές αρχές τις σχετικές πληροφορίες για την εφαρμογή των άρθρων 5 και 6.
Άρθρο 9
Αποτελεσματική παρακολούθηση
Οι τελωνειακές αρχές και, κατά περίπτωση, οι αρμόδιες αρχές και οι ρυθμιστικές αρχές και ο Οργανισμός Συνεργασίας των Ρυθμιστικών Αρχών Ενέργειας (ACER) διασφαλίζουν την αποτελεσματική παρακολούθηση των διατάξεων του κεφαλαίου II, εάν είναι αναγκαίο αξιοποιώντας πλήρως τις εξουσίες επιβολής που διαθέτουν, και συνεργάζονται στενά με τις σχετικές εθνικές αρχές, τις αρχές άλλων κρατών μελών, τον ACER ή την Επιτροπή.
Άρθρο 10
Ανταλλαγή πληροφοριών
Οι τελωνειακές αρχές ανταλλάσσουν τις πληροφορίες που λαμβάνουν από εισαγωγείς φυσικού αερίου με τις ρυθμιστικές αρχές, τις αρμόδιες αρχές, τον ACER και την Επιτροπή, στον βαθμό που αυτό είναι αναγκαίο για να διασφαλιστεί η αποτελεσματική αξιολόγηση του κατά πόσον πληρούνται οι προϋποθέσεις που ορίζονται στα άρθρα 3 έως 6 του παρόντος κανονισμού. Οι τελωνειακές αρχές διαφορετικών κρατών μελών ανταλλάσσουν πληροφορίες που λαμβάνουν από εισαγωγείς φυσικού αερίου στον βαθμό που αυτό είναι αναγκαίο και συνεργάζονται μεταξύ τους προκειμένου να αποτραπεί τυχόν καταστρατήγηση. Χρησιμοποιούν τα υφιστάμενα εργαλεία και βάσεις δεδομένων που καθιστούν δυνατή την αποτελεσματική ανταλλαγή σχετικών πληροφοριών μεταξύ των εθνικών αρχών του κράτους μέλους τους και των αρχών σε άλλα κράτη μέλη, ή δημιουργούν τέτοια εργαλεία, εάν είναι αναγκαίο.
Το αργότερο έως τις 31 Αυγούστου 2026 και τις 31 Αυγούστου 2027, ο ACER, με βάση τα δεδομένα που έχει λάβει δυνάμει του παρόντος κανονισμού και τις δικές του πληροφορίες, δημοσιεύει έκθεση η οποία παρέχει επισκόπηση των συμβάσεων προμήθειας αερίου που κατάγεται ή εξάγεται άμεσα ή έμμεσα από τη Ρωσία, και αξιολογεί τον αντίκτυπο της διαφοροποίησης στις αγορές ενέργειας.
Η Επιτροπή και ο ACER ανταλλάσσουν με τις τελωνειακές αρχές τις σχετικές πληροφορίες για τις συμβάσεις εισαγωγής ρωσικού αερίου που έχουν στην κατοχή τους, όταν αυτό είναι αναγκαίο για τη διευκόλυνση της επιβολής του παρόντος κανονισμού.
ΚΕΦΑΛΑΙΟ IV
ΕΘΝΙΚΑ ΣΧΕΔΙΑ ΔΙΑΦΟΡΟΠΟΙΗΣΗΣ
Άρθρο 11
Υπόδειγμα για εθνικά σχέδια διαφοροποίησης για το φυσικό αέριο
1. Τα κράτη μέλη καταρτίζουν σχέδιο διαφοροποίησης στο οποίο περιγράφονται τα μέτρα, τα ορόσημα και οι πιθανοί φραγμοί για τη διαφοροποίηση του εφοδιασμού τους με αέριο, με στόχο τη διακοπή όλων των εισαγωγών φυσικού αερίου που κατάγεται ή εξάγεται άμεσα ή έμμεσα από τη Ρωσική Ομοσπονδία εντός της προθεσμίας της 1ης Ιανουαρίου 2028 για την πλήρη απαγόρευση των ρωσικών εισαγωγών.
2. Το εθνικό σχέδιο διαφοροποίησης για το φυσικό αέριο περιλαμβάνει όλα τα ακόλουθα στοιχεία:
α) τις διαθέσιμες πληροφορίες σχετικά με τον όγκο των εισαγωγών φυσικού αερίου που κατάγεται ή εξάγεται άμεσα ή έμμεσα από τη Ρωσική Ομοσπονδία στο πλαίσιο υφιστάμενων συμβάσεων προμήθειας, καθώς και σχετικά με τις υπηρεσίες τερματικών σταθμών ΥΦΑ που συνάπτονται από φυσικά ή νομικά πρόσωπα εγκατεστημένα στη Ρωσική Ομοσπονδία, κατά περίπτωση·
β) σαφή περιγραφή των μέτρων που εφαρμόζονται και έχουν προγραμματιστεί σε εθνικό επίπεδο για την αντικατάσταση του φυσικού αερίου που κατάγεται ή εξάγεται άμεσα ή έμμεσα από τη Ρωσική Ομοσπονδία, συμπεριλαμβανομένων των ποσοτήτων οι οποίες αναμένεται να καταργηθούν σταδιακά, των οροσήμων και του χρονοδιαγράμματος εφαρμογής και, στον βαθμό που είναι διαθέσιμες, των προβλεπόμενων επιλογών για εναλλακτικό εφοδιασμό και εναλλακτικές οδούς εφοδιασμού. Τα εν λόγω μέτρα μπορούν να περιλαμβάνουν ιδίως τη χρήση της πλατφόρμας της ΕΕ για τη συγκέντρωση σύμφωνα με το άρθρο 43 της οδηγίας (ΕΕ) 2024/718, μέτρα στήριξης για τις προσπάθειες διαφοροποίησης των εταιρειών ενέργειας, συνεργασία σε περιφερειακές ομάδες όπως η ομάδα υψηλού επιπέδου για την ενεργειακή συνδεσιμότητα της Κεντρικής και Νοτιοανατολικής Ευρώπης (CESEC), προσδιορισμό εναλλακτικών επιλογών αντί των εισαγωγών φυσικού αερίου μέσω εξηλεκτρισμού, μέτρα ενεργειακής απόδοσης, ενίσχυση της παραγωγής βιοαερίου, βιομεθανίου και καθαρού υδρογόνου, ανάπτυξη ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές ή μέτρα εθελούσιας μείωσης της ζήτησης·
γ) τον προσδιορισμό τυχόν δυνητικών τεχνικών, συμβατικών ή κανονιστικών φραγμών για την αντικατάσταση του φυσικού αερίου που κατάγεται ή εξάγεται άμεσα ή έμμεσα από τη Ρωσική Ομοσπονδία, καθώς και επιλογές για την υπέρβαση των εν λόγω φραγμών.
3. Το αργότερο έως την 1η Μαρτίου 2026, τα κράτη μέλη κοινοποιούν στην Επιτροπή τα εθνικά τους σχέδια διαφοροποίησης χρησιμοποιώντας το υπόδειγμα που παρατίθεται στο παράρτημα I.
4. Η Επιτροπή διευκολύνει την κατάρτιση και την εφαρμογή των εθνικών σχεδίων διαφοροποίησης για το φυσικό αέριο, κατά περίπτωση. Τα κράτη μέλη υποβάλλουν τακτικά εκθέσεις στη συντονιστική ομάδα για το φυσικό αέριο η οποία συστάθηκε με το άρθρο 4 του κανονισμού (ΕΕ) 2017/1938 σχετικά με την πρόοδο που επιτυγχάνεται όσον αφορά την κατάρτιση, την έγκριση και την εφαρμογή των εν λόγω σχεδίων. Με βάση τα εθνικά σχέδια διαφοροποίησης, η Επιτροπή αξιολογεί την υλοποίηση της σταδιακής κατάργησης του ρωσικού αερίου και την υποβάλλει στη συντονιστική ομάδα για το φυσικό αέριο, σύμφωνα με το άρθρο 13 του παρόντος κανονισμού.
Άρθρο 12
Εθνικά σχέδια διαφοροποίησης για το πετρέλαιο
1. Όταν τα κράτη μέλη λαμβάνουν εισαγωγές πετρελαίου που κατάγεται ή εξάγεται άμεσα ή έμμεσα από τη Ρωσική Ομοσπονδία, καταρτίζουν σχέδιο διαφοροποίησης στο οποίο περιγράφονται τα μέτρα, τα ορόσημα και οι πιθανοί φραγμοί για τη διαφοροποίηση του εφοδιασμού τους με πετρέλαιο, με στόχο τη διακοπή, το αργότερο έως την 1η Ιανουαρίου 2028, των εισαγωγών πετρελαίου που κατάγεται ή εξάγεται άμεσα ή έμμεσα από τη Ρωσική Ομοσπονδία.
2. Το εθνικό σχέδιο διαφοροποίησης για το πετρέλαιο περιλαμβάνει όλα τα ακόλουθα στοιχεία:
α) τις διαθέσιμες πληροφορίες σχετικά με τον όγκο των άμεσων ή έμμεσων εισαγωγών πετρελαίου από τη Ρωσία στο πλαίσιο υφιστάμενων συμβάσεων προμήθειας·
β) τα μέτρα που έχουν προγραμματιστεί σε εθνικό επίπεδο για την αντικατάσταση του πετρελαίου που κατάγεται ή εξάγεται άμεσα ή έμμεσα από τη Ρωσική Ομοσπονδία, συμπεριλαμβανομένων των ποσοτήτων οι οποίες αναμένεται να καταργηθούν σταδιακά, των οροσήμων και του χρονοδιαγράμματος εφαρμογής, και των προβλεπόμενων επιλογών για εναλλακτικό εφοδιασμό και εναλλακτικές οδούς εφοδιασμού·
γ) τους δυνητικούς τεχνικούς ή κανονιστικούς φραγμούς για την αντικατάσταση του πετρελαίου που κατάγεται ή εξάγεται άμεσα ή έμμεσα από τη Ρωσική Ομοσπονδία, καθώς και επιλογές για την υπέρβαση των εν λόγω φραγμών.
3. Το αργότερο έως την 1η Μαρτίου 2026, τα κράτη μέλη κοινοποιούν στην Επιτροπή τα εθνικά τους σχέδια διαφοροποίησης χρησιμοποιώντας το υπόδειγμα που παρατίθεται στο παράρτημα II και σύμφωνα με αυτό.
4. Η Επιτροπή διευκολύνει την κατάρτιση και την εφαρμογή των εθνικών σχεδίων διαφοροποίησης για το πετρέλαιο, κατά περίπτωση. Τα κράτη μέλη υποβάλλουν τακτικά εκθέσεις στη συντονιστική ομάδα για το πετρέλαιο η οποία συστάθηκε με το άρθρο 17 της οδηγίας 2009/119/ΕΚ του Συμβουλίου 35 σχετικά με την πρόοδο που επιτυγχάνεται όσον αφορά την κατάρτιση, την έγκριση και την εφαρμογή των εθνικών σχεδίων διαφοροποίησης.
5. Όταν το εθνικό σχέδιο διαφοροποίησης για το πετρέλαιο επισημαίνει ότι υπάρχει κίνδυνος να μην επιτευχθεί ο στόχος της σταδιακής κατάργησης του ρωσικού πετρελαίου έως την 1η Ιανουαρίου 2028, η Επιτροπή, αφού αξιολογήσει το σχέδιο, μπορεί να εκδώσει σύσταση προς το αντίστοιχο κράτος μέλος σχετικά με τον τρόπο επίτευξης της σταδιακής κατάργησης εγκαίρως. Σε συνέχεια της εν λόγω σύστασης, το ενδιαφερόμενο κράτος μέλος επικαιροποιεί το εθνικό του σχέδιο διαφοροποίησης εντός τριών μηνών, λαμβάνοντας υπόψη τη σύσταση της Επιτροπής.
ΚΕΦΑΛΑΙΟ V
ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ ΤΗΣ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΕΦΟΔΙΑΣΜΟΥ ΜΕ ΑΕΡΙΟ
Άρθρο 13
Τροποποιήσεις του κανονισμού (ΕΕ) 2017/1938
Ο κανονισμός (ΕΕ) 2017/1938 τροποποιείται ως εξής:
1) Στο άρθρο 2 προστίθενται τα ακόλουθα σημεία 32) και 33):
«(33) “διάταξη πληρωμής σε περίπτωση μη παραλαβής”: συμβατική διάταξη η οποία υποχρεώνει τον αγοραστή είτε να παραλάβει είτε να πληρώσει καθορισμένη ελάχιστη ποσότητα αερίου εντός δεδομένης περιόδου, ανεξάρτητα από την πραγματική παραλαβή του αερίου·
(34) “διατάξεις πληρωμής σε περίπτωση μη παράδοσης”: συμβατική διάταξη η οποία υποχρεώνει τον πωλητή να καταβάλει συμβατικό πρόστιμο σε περίπτωση μη παράδοσης του αερίου.».
2) Το άρθρο 14 παράγραφος 6 τροποποιείται ως εξής:
α) στο πρώτο εδάφιο προστίθεται το ακόλουθο στοιχείο γ):
«γ) στην Επιτροπή και στην ενδιαφερόμενη αρμόδια αρχή τις ακόλουθες πληροφορίες σχετικά με τις συμβάσεις προμήθειας φυσικού αερίου που κατάγεται ή εξάγεται άμεσα ή έμμεσα από τη Ρωσική Ομοσπονδία:
i) τις πληροφορίες που αναφέρονται στο άρθρο 7 παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΕ) XX/2025 [ο παρών κανονισμός]·
ii) πληροφορίες σχετικά με τις ποσότητες που πρόκειται να παρασχεθούν και να παραληφθούν, συμπεριλαμβανομένων των πιθανών δυνατοτήτων ευελιξίας βάσει των διατάξεων πληρωμής σε περίπτωση μη παραλαβής ή των διατάξεων πληρωμής σε περίπτωση μη παράδοσης·
iii) τα χρονοδιαγράμματα παράδοσης (ΥΦΑ) ή τους ορισμούς (αέριο αγωγών)·
iv) τις πιθανές συμβατικές δυνατότητες ευελιξίας σχετικά με τις ετήσιες συμβατικές ποσότητες, συμπεριλαμβανομένων των ποσοτήτων αναπλήρωσης·
v) τους όρους αναστολής ή τερματισμού των παραδόσεων αερίου, συμπεριλαμβανομένων των διατάξεων περί ανωτέρας βίας·
vi) πληροφορίες σχετικά με το δίκαιο που διέπει τη σύμβαση και τον μηχανισμό διαιτησίας που επιλέγεται·
vii) τα κύρια στοιχεία άλλων εμπορικών συμφωνιών που σχετίζονται με την εκτέλεση της σύμβασης προμήθειας φυσικού αερίου, εξαιρουμένων των πληροφοριών για τις τιμές.»·
β) προστίθενται τα ακόλουθα τρίτο και τέταρτο εδάφια:
«Οι πληροφορίες που αναφέρονται στο στοιχείο γ) παρέχονται για κάθε σύμβαση σε αναλυτική μορφή, συμπεριλαμβανομένου του πλήρους κειμένου των σχετικών τμημάτων, εξαιρουμένων των πληροφοριών για τις τιμές, ιδίως όταν η πλήρης γνώση της διατύπωσης των συμβατικών διατάξεων είναι κρίσιμης σημασίας για την αξιολόγηση της ασφάλειας του εφοδιασμού ή όταν ορισμένες συμβατικές διατάξεις είναι αλληλένδετες.
Οι πάροχοι υπηρεσιών τερματικών σταθμών ΥΦΑ παρέχουν στην Επιτροπή πληροφορίες σχετικά με τις υπηρεσίες για τις οποίες πραγματοποιούν κράτηση πελάτες από τη Ρωσική Ομοσπονδία, πελάτες ελεγχόμενοι από επιχειρήσεις της Ρωσικής Ομοσπονδίας, συμπεριλαμβανομένων των συμβατικών υπηρεσιών, των σχετικών ποσοτήτων και της διάρκειας της σύμβασης.».
3) Στο άρθρο 17, το δεύτερο εδάφιο αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο:
«Η Επιτροπή παρακολουθεί συνεχώς την έκθεση του ενωσιακού ενεργειακού συστήματος στον εφοδιασμό με ρωσικό αέριο, ιδίως βάσει των πληροφοριών που κοινοποιούνται στις αρμόδιες αρχές σύμφωνα με το άρθρο 14 παράγραφος 6 στοιχείο γ).
Η Επιτροπή αξιολογεί την υλοποίηση της σταδιακής κατάργησης του ρωσικού αερίου σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΕ) XX/2025 σε εθνικό, περιφερειακό και ενωσιακό επίπεδο με βάση τα εθνικά σχέδια διαφοροποίησης σύμφωνα με το άρθρο 11 του εν λόγω κανονισμού. Η αξιολόγηση αυτή υποβάλλεται στη συντονιστική ομάδα για το φυσικό αέριο.
Με βάση τα συμπεράσματα της αξιολόγησης που αναφέρεται στο τρίτο εδάφιο, η Επιτροπή δημοσιεύει ετήσια έκθεση, η οποία παρέχει ολοκληρωμένη επισκόπηση της προόδου που έχουν σημειώσει τα κράτη μέλη όσον αφορά την εφαρμογή των εθνικών τους σχεδίων διαφοροποίησης.
Κατά περίπτωση, η έκθεση που αναφέρεται στο τέταρτο εδάφιο μπορεί να συνοδεύεται από σύσταση της Επιτροπής στην οποία προσδιορίζονται πιθανές δράσεις και μέτρα για τη διασφάλιση της ασφαλούς διαφοροποίησης του εφοδιασμού και της έγκαιρης σταδιακής κατάργησης του ρωσικού αερίου.
Τα ενδιαφερόμενα κράτη μέλη επικαιροποιούν το εθνικό τους σχέδιο διαφοροποίησης εντός τριών μηνών, λαμβάνοντας υπόψη τη σύσταση της Επιτροπής.».
ΚΕΦΑΛΑΙΟ VI
ΤΕΛΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ
Άρθρο 14
Επαγγελματικό απόρρητο
1. Τυχόν εμπιστευτικές πληροφορίες που λαμβάνονται, ανταλλάσσονται ή διαβιβάζονται βάσει του παρόντος κανονισμού υπόκεινται στους όρους του παρόντος άρθρου περί επαγγελματικού απορρήτου.
2. Η υποχρέωση τήρησης του επαγγελματικού απορρήτου ισχύει για όλα τα πρόσωπα που εργάζονται ή έχουν εργαστεί για τις αρχές οι οποίες συμμετέχουν στην εφαρμογή του παρόντος κανονισμού ή για οποιοδήποτε άλλο φυσικό ή νομικό πρόσωπο στο οποίο οι σχετικές αρχές έχουν αναθέσει τις εξουσίες τους, συμπεριλαμβανομένων των ελεγκτών και των εμπειρογνωμόνων που προσλαμβάνονται από τις αρμόδιες αρχές.
3. Απαγορεύεται η κοινοποίηση των πληροφοριών που καλύπτονται από το επαγγελματικό απόρρητο σε οποιοδήποτε άλλο πρόσωπο ή αρχή, εκτός εάν προβλέπεται από τις διατάξεις του ενωσιακού ή του εθνικού δικαίου.
4. Όλες οι πληροφορίες που ανταλλάσσονται μεταξύ σχετικών αρχών δυνάμει του παρόντος κανονισμού και αφορούν επιχειρηματικές ή επιχειρησιακές συνθήκες και άλλες οικονομικές ή προσωπικές υποθέσεις θεωρούνται εμπιστευτικές και υπόκεινται στις απαιτήσεις τήρησης του επαγγελματικού απορρήτου, εκτός εάν η αρμόδια αρχή δηλώσει κατά τη στιγμή της επικοινωνίας ότι η συγκεκριμένη πληροφορία δύναται να γνωστοποιηθεί ή εκτός εάν η γνωστοποίηση είναι αναγκαία στο πλαίσιο νομικών διαδικασιών.
Άρθρο 15
Παρακολούθηση και επανεξέταση
Η Επιτροπή παρακολουθεί συνεχώς την εξέλιξη της ενωσιακής αγοράς ενέργειας, ιδίως όσον αφορά πιθανές εξαρτήσεις εφοδιασμού με αέριο ή άλλους κινδύνους για την ασφάλεια του εφοδιασμού σε σχέση με τις εισαγωγές ενέργειας από τη Ρωσική Ομοσπονδία. Σε περίπτωση αιφνίδιων και σημαντικών εξελίξεων, οι οποίες απειλούν σοβαρά την ασφάλεια του εφοδιασμού ενός ή περισσότερων κρατών μελών, η Επιτροπή μπορεί να δώσει την άδεια σε ένα ή περισσότερα κράτη μέλη να αναστείλουν προσωρινά, εν όλω ή εν μέρει, την εφαρμογή του κεφαλαίου II του παρόντος κανονισμού. Η απόφαση της Επιτροπής μπορεί να περιέχει ορισμένες προϋποθέσεις, ιδίως για να διασφαλιστεί ότι τυχόν αναστολή περιορίζεται αυστηρά στην αντιμετώπιση της απειλής.
Άρθρο 16
Έναρξη ισχύος
Ο παρών κανονισμός αρχίζει να ισχύει την επομένη της δημοσίευσής του στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Ο παρών κανονισμός είναι δεσμευτικός ως προς όλα τα μέρη του και ισχύει άμεσα σε κάθε κράτος μέλος.
Στρασβούργο,
Ο/Η Πρόεδρος
ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ
Στρασβούργο, 17.6.2025
COM(2025) 828 final
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑΤΑ
της
ΠΡΟΤΑΣΗΣ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΥ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ
για τη σταδιακή κατάργηση των εισαγωγών ρωσικού φυσικού αερίου, τη βελτίωση της παρακολούθησης πιθανών ενεργειακών εξαρτήσεων και την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΕ) 2017/1938
{SWD(2025) 830 final}
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ I
1.Υπόδειγμα για εθνικά σχέδια διαφοροποίησης για το φυσικό αέριο
Το παρόν υπόδειγμα έχει σχεδιαστεί για εθνικές αρχές που συντάσσουν εθνικό σχέδιο διαφοροποίησης, όπως προβλέπεται στο άρθρο 11. Περιλαμβάνει τα ακόλουθα στοιχεία:
Γενικές πληροφορίες
|
Ονομασία της αρχής που είναι υπεύθυνη για την εκπόνηση του σχεδίου |
|
|
Περιγραφή του συστήματος αερίου. Θα πρέπει να περιλαμβάνει περιγραφή των ακόλουθων: i) της ζήτησης αερίου· ii) του μείγματος εφοδιασμού λαμβανομένης υπόψη της εξάρτησης από τον ρωσικό εφοδιασμό. |
|
Κύριες πληροφορίες σχετικά με την εισαγωγή αερίου καταγόμενου ή εξαγόμενου άμεσα ή έμμεσα από τη Ρωσική Ομοσπονδία στο κράτος μέλος
|
Αναφορά των μεμονωμένων συμβάσεων όπως κοινοποιήθηκαν από τους εισαγωγείς στις αρμόδιες αρχές και στην Επιτροπή. |
|
|
Υπηρεσίες τερματικών σταθμών ΥΦΑ για τις οποίες έχει γίνει κράτηση από εταιρείες από τη Ρωσική Ομοσπονδία |
|
|
Συνολικές συμβατικώς προβλεπόμενες ποσότητες ρωσικού αερίου για παράδοση στο κράτος μέλος. Συμπερίληψη συμβατικής ευελιξίας και σημείου παράδοσης (σημείο διασύνδεσης, σημείο εισαγωγής, τερματικός σταθμός ΥΦΑ κ.λπ.). |
|
Περιγραφή των μέτρων για την αντικατάσταση φυσικού αερίου καταγόμενου ή εξαγόμενου άμεσα ή έμμεσα από τη Ρωσική Ομοσπονδία.
3.1. Η περιγραφή περιλαμβάνει τα ακόλουθα στοιχεία:
|
Επιλογές διαφοροποίησης: i) εναλλακτικοί εφοδιασμοί· ii) εναλλακτικές οδοί εφοδιασμού· iii) συγκέντρωση της ζήτησης. |
|
|
Περιγραφή του μέτρου και των στόχων του, συμπεριλαμβανομένων των ποσοτήτων που αναμένεται να εξαλειφθούν σταδιακά και των ενδιάμεσων σταδίων σε περίπτωση μέτρου πολλαπλών σταδίων. |
|
|
Χρονοδιάγραμμα εφαρμογής |
|
|
Επιπτώσεις των μέτρων στο ενεργειακό σύστημα, μεταξύ άλλων στα μοντέλα ροής, στη χωρητικότητα των υποδομών, στα τιμολόγια κ.λπ. |
|
|
Επιπτώσεις σε γειτονικά κράτη μέλη. |
Τεχνικοί ή κανονιστικοί φραγμοί για την αντικατάσταση αερίου καταγόμενου ή εξαγόμενου άμεσα ή έμμεσα από τη Ρωσική Ομοσπονδία.
|
Τεχνικοί και κανονιστικοί φραγμοί |
|
|
Επιλογές για την υπέρβαση των φραγμών και χρονοδιάγραμμα |
|
|
Κατηγορία |
Αντικατάσταση ποσοτήτων για τη σταδιακή εξάλειψη 1 |
|
Απαιτούμενες πληροφορίες |
Περιγραφή των μέτρων που εφαρμόζονται και προγραμματίζονται σε εθνικό επίπεδο για την αντικατάσταση των ποσοτήτων φυσικού αερίου καταγόμενου ή εξαγόμενου άμεσα ή έμμεσα από τη Ρωσική Ομοσπονδία i) ποσότητες που αναμένεται να εξαλειφθούν σταδιακά με κάθε μέτρο, ii) χρονοδιάγραμμα εφαρμογής (έναρξη), iii) επιλογές για εναλλακτικές προμήθειες και οδούς εφοδιασμού |
|
Αέριο μέσω αγωγών |
|
|
ΥΦΑ |
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ II
2.Υπόδειγμα για εθνικά σχέδια διαφοροποίησης για το πετρέλαιο
Το παρόν υπόδειγμα έχει σχεδιαστεί για εθνικές αρχές που συντάσσουν λεπτομερές εθνικό σχέδιο διαφοροποίησης, όπως προβλέπεται στο άρθρο 12. Περιλαμβάνει τα ακόλουθα στοιχεία:
Γενικές πληροφορίες
|
Ονομασία της αρχής που είναι υπεύθυνη για την εκπόνηση του σχεδίου |
|
|
Περιγραφή του συστήματος πετρελαίου. Θα πρέπει να περιλαμβάνει περιγραφή των ακόλουθων: i) της ζήτησης πετρελαίου· ii) του μείγματος εφοδιασμού λαμβανομένης υπόψη της εξάρτησης από τον ρωσικό εφοδιασμό. |
|
Κύριες πληροφορίες σχετικά με την εισαγωγή πετρελαίου καταγόμενου ή εξαγόμενου άμεσα ή έμμεσα από τη Ρωσική Ομοσπονδία στο κράτος μέλος
|
Συνολικές συμβατικώς προβλεπόμενες ποσότητες ρωσικού πετρελαίου για παράδοση στο κράτος μέλος. Συμπερίληψη της ημερομηνίας λήξης των συμβατικών υποχρεώσεων. |
|
|
Πληροφορίες σχετικά με την ταυτότητα των διαφόρων ενδιαφερόμενων μερών (πωλητής, εισαγωγέας και αγοραστής). |
Περιγραφή των μέτρων για την αντικατάσταση πετρελαίου καταγόμενου ή εξαγόμενου άμεσα ή έμμεσα από τη Ρωσική Ομοσπονδία.
Η περιγραφή περιλαμβάνει τα ακόλουθα στοιχεία:
|
Επιλογές διαφοροποίησης: i) εναλλακτικοί εφοδιασμοί· ii) εναλλακτικές οδοί εφοδιασμού. |
|
|
Περιγραφή του μέτρου και των στόχων του, συμπεριλαμβανομένων των ποσοτήτων που αναμένεται να εξαλειφθούν σταδιακά και των ενδιάμεσων σταδίων σε περίπτωση μέτρου πολλαπλών σταδίων. |
|
|
Χρονοδιάγραμμα εφαρμογής |
|
|
Επιπτώσεις των μέτρων στο ενεργειακό σύστημα, μεταξύ άλλων στα μοντέλα ροής, στη χωρητικότητα των υποδομών, στα τιμολόγια κ.λπ. |
|
|
Επιπτώσεις σε γειτονικά κράτη μέλη. |
Τεχνικοί ή κανονιστικοί φραγμοί για την αντικατάσταση πετρελαίου καταγόμενου ή εξαγόμενου άμεσα ή έμμεσα από τη Ρωσική Ομοσπονδία.
|
Τεχνικοί και κανονιστικοί φραγμοί |
|
|
Επιλογές για την υπέρβαση των φραγμών και χρονοδιάγραμμα |
|
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ III
ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΟ ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΟ ΚΑΙ ΨΗΦΙΑΚΟ ΔΕΛΤΙΟ
1. ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΠΡΟΤΑΣΗΣ/ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑΣ 3
1.1. Τίτλος της πρότασης/πρωτοβουλίας 3
1.2. Σχετικοί τομείς πολιτικής 3
1.3. Στόχοι 3
1.3.1. Γενικοί στόχοι 3
1.3.2. Ειδικοί στόχοι 3
1.3.3. Αναμενόμενα αποτελέσματα και επιπτώσεις 3
1.3.4. Δείκτες επιδόσεων 3
1.4. Η πρόταση/πρωτοβουλία αφορά: 4
1.5. Αιτιολόγηση της πρότασης/πρωτοβουλίας 4
1.5.1. Βραχυπρόθεσμη ή μακροπρόθεσμη κάλυψη αναγκών, συμπεριλαμβανομένου λεπτομερούς χρονοδιαγράμματος για τη σταδιακή υλοποίηση της πρωτοβουλίας 4
1.5.2. Προστιθέμενη αξία της ενωσιακής παρέμβασης (που μπορεί να προκύπτει από διάφορους παράγοντες, π.χ. οφέλη από τον συντονισμό, ασφάλεια δικαίου, μεγαλύτερη αποτελεσματικότητα ή συμπληρωματικότητα). Για τους σκοπούς του παρόντος σημείου «προστιθέμενη αξία της ενωσιακής παρέμβασης» είναι η αξία που απορρέει από την ενωσιακή δράση και η οποία είναι επιπρόσθετη στην αξία που θα είχε δημιουργηθεί αν τα κράτη μέλη ενεργούσαν μεμονωμένα. 4
1.5.3. Διδάγματα από ανάλογες εμπειρίες του παρελθόντος 4
1.5.4. Συμβατότητα με το πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο και ενδεχόμενες συνέργειες με άλλα κατάλληλα μέσα 5
1.5.5. Αξιολόγηση των διάφορων διαθέσιμων επιλογών χρηματοδότησης, συμπεριλαμβανομένων των δυνατοτήτων ανακατανομής 5
1.6. Διάρκεια της πρότασης/πρωτοβουλίας και των δημοσιονομικών της επιπτώσεων 6
1.7. Προβλεπόμενες μέθοδοι εκτέλεσης του προϋπολογισμού 6
2. ΜΕΤΡΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ 8
2.1. Κανόνες παρακολούθησης και υποβολής εκθέσεων 8
2.2. Συστήματα διαχείρισης και ελέγχου 8
2.2.1. Αιτιολόγηση των μεθόδων εκτέλεσης του προϋπολογισμού, των μηχανισμών εκτέλεσης της χρηματοδότησης, των όρων πληρωμής και της στρατηγικής ελέγχου που προτείνονται 8
2.2.2. Πληροφορίες σχετικά με τους κινδύνους που έχουν εντοπιστεί και τα συστήματα εσωτερικού ελέγχου που έχουν δημιουργηθεί για τον μετριασμό τους 8
2.2.3. Εκτίμηση και αιτιολόγηση της οικονομικής αποδοτικότητας των ελέγχων (λόγος του κόστους του ελέγχου προς την αξία των σχετικών κονδυλίων που αποτελούν αντικείμενο διαχείρισης) και αξιολόγηση του εκτιμώμενου επιπέδου κινδύνου σφάλματος (κατά την πληρωμή και κατά το κλείσιμο) 8
2.3. Μέτρα για την πρόληψη περιπτώσεων απάτης και παρατυπίας 9
3. ΕΚΤΙΜΩΜΕΝΕΣ ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΠΡΟΤΑΣΗΣ/ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑΣ 10
3.1. Τομείς του πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου και γραμμές δαπανών του προϋπολογισμού που επηρεάζονται 10
3.2. Εκτιμώμενες δημοσιονομικές επιπτώσεις της πρότασης στις πιστώσεις 12
3.2.1. Συνοπτική παρουσίαση των εκτιμώμενων επιπτώσεων στις επιχειρησιακές πιστώσεις 12
3.2.1.1. Πιστώσεις από τον ψηφισθέντα προϋπολογισμό 12
3.2.1.2. Πιστώσεις από εξωτερικά έσοδα με ειδικό προορισμό 17
3.2.2. Εκτιμώμενο αποτέλεσμα που χρηματοδοτείται από επιχειρησιακές πιστώσεις 22
3.2.3. Συνοπτική παρουσίαση των εκτιμώμενων επιπτώσεων στις διοικητικές πιστώσεις 24
3.2.3.1. Πιστώσεις από τον ψηφισθέντα προϋπολογισμό 24
3.2.3.2. Πιστώσεις από εξωτερικά έσοδα με ειδικό προορισμό 24
3.2.3.3. Σύνολο πιστώσεων 24
3.2.4. Εκτιμώμενες ανάγκες σε ανθρώπινους πόρους 25
3.2.4.1. Χρηματοδοτούμενες από τον ψηφισθέντα προϋπολογισμό 25
3.2.4.2. Χρηματοδοτούμενες από εξωτερικά έσοδα με ειδικό προορισμό 26
3.2.4.3. Σύνολο εκτιμώμενων αναγκών σε ανθρώπινους πόρους 26
3.2.5. Επισκόπηση των εκτιμώμενων επιπτώσεων στις επενδύσεις ψηφιακής τεχνολογίας 28
3.2.6. Συμβατότητα με το ισχύον πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο 28
3.2.7. Συμμετοχή τρίτων στη χρηματοδότηση 28
3.3. Εκτιμώμενες επιπτώσεις στα έσοδα 29
4. Ψηφιακές διαστάσεις 29
4.1. Απαιτήσεις ψηφιακής σημασίας 30
4.2. Δεδομένα 30
4.3. Ψηφιακές λύσεις 31
4.4. Αξιολόγηση διαλειτουργικότητας 31
4.5. Μέτρα στήριξης της ψηφιακής εφαρμογής 32
1. ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΠΡΟΤΑΣΗΣ/ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑΣ
1.1. Τίτλος της πρότασης/πρωτοβουλίας
Πρόταση κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για τη σταδιακή κατάργηση των εισαγωγών ρωσικού αερίου και τη βελτίωση της παρακολούθησης πιθανών ενεργειακών εξαρτήσεων και την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΕ) 2017/1938
1.2. Σχετικοί τομείς πολιτικής
Ενεργειακή πολιτική, τελωνειακή πολιτική, εμπορική πολιτική
1.3. Στόχοι
1.3.1. Γενικοί στόχοι
Κύριος στόχος της παρούσας νομοθετικής πρότασης είναι η σταδιακή κατάργηση των εισαγωγών ρωσικής ενέργειας, ιδίως όσον αφορά το αέριο και το πετρέλαιο, με στόχο τη μείωση της εξάρτησης της Ευρώπης από ορυκτά καύσιμα και την επιτάχυνση της μετάβασης σε καθαρές πηγές ενέργειας. Η σταδιακή κατάργηση των εισαγωγών ρωσικού αερίου πρέπει να ολοκληρωθεί έως το 2027.
Η Ρωσική Ομοσπονδία έχει συστηματικά αποδειχθεί αναξιόπιστος εταίρος, χρησιμοποιώντας το αέριο ως όπλο και χειραγωγώντας τις αγορές ενέργειας, για παράδειγμα μέσω της αποθεματοποίησης δυναμικότητας σε υποδομές φυσικού αερίου, σε βάρος των βασικών συμφερόντων της Ένωσης όσον αφορά τη διεθνή ασφάλεια. Ως εκ τούτου, οι εναπομένουσες εισαγωγές ρωσικού αερίου ενέχουν σημαντικούς κινδύνους για την ασφάλεια του ενεργειακού εφοδιασμού της Ένωσης, με επιβλαβείς οικονομικές και κοινωνικές συνέπειες. Στο πλαίσιο αυτό και λαμβανομένου υπόψη του κινδύνου στον οποίο θέτουν την ασφάλεια της Ένωσης οι περαιτέρω πληρωμές ύψους 23 δισ. EUR/έτος για εισαγωγές ρωσικής ενέργειας, είναι αναγκαίο να ληφθούν πρόσθετα μέτρα για την εξάλειψη αυτών των εισαγωγών, ενώ αναγνωρίζεται ότι η πλήρης κατάργηση του ενεργειακού εφοδιασμού από τη Ρωσική Ομοσπονδία πρέπει να είναι σταδιακή διαδικασία, λαμβανομένων υπόψη της ασφάλειας του εφοδιασμού και παραμέτρων της αγοράς.
1.3.2. Ειδικοί στόχοι
Σκοπός του προτεινόμενου κανονισμού είναι να συμβάλει αποτελεσματικά στην εξάλειψη των εξαρτήσεων της Ένωσης και της έκθεσής της στους σημαντικούς κινδύνους για το εμπόριο και την ενεργειακή ασφάλεια που προκύπτουν από τις εισαγωγές αερίου και πετρελαίου από τη Ρωσική Ομοσπονδία. Οι τρέχουσες εναπομένουσες εξαρτήσεις, αν δεν αντιμετωπιστούν, θα μπορούσαν να καταστήσουν την Ένωση ιδιαίτερα ευάλωτη σε πιθανές απρόβλεπτες ενέργειες εξαναγκασμού από τη Ρωσική Ομοσπονδία.
Ο προτεινόμενος κανονισμός επιδιώκει να καταργήσει σταδιακά και αποφασιστικά το αέριο αγωγών και το υγροποιημένο φυσικό αέριο (ΥΦΑ) που κατάγεται ή εξάγεται άμεσα ή έμμεσα από τη Ρωσική Ομοσπονδία, αποτρέποντας έτσι την είσοδό τους στην αγορά της Ένωσης. Ο προτεινόμενος κανονισμός θεσπίζει απαγόρευση των εισαγωγών φυσικού αερίου αγωγών, καθώς και των εισαγωγών ΥΦΑ από τη Ρωσική Ομοσπονδία από την 1η Ιανουαρίου 2026.
Για να ενισχυθεί η απαγόρευση των εισαγωγών ρωσικού φυσικού αερίου, ο προτεινόμενος κανονισμός ορίζει ότι, από την 1η Ιανουαρίου 2026, οντότητες από τη Ρωσική Ομοσπονδία ή οντότητες που ελέγχονται από ρωσικά πρόσωπα απαγορεύεται να αποκτούν μακροπρόθεσμες υπηρεσίες τερματικών σταθμών ΥΦΑ στην ΕΕ για συμβάσεις που συνήφθησαν ή τροποποιήθηκαν μετά τις 17 Ιουνίου 2025, ενώ οι συμβάσεις που συνήφθησαν πριν από την ημερομηνία αυτή υπόκεινται σε απαγόρευση που ισχύει από την 1η Ιανουαρίου 2028. Έτσι θα καταστεί προσβάσιμη η αντίστοιχη δυναμικότητα εισαγωγής για εναλλακτικούς προμηθευτές εντός τερματικών σταθμών ΥΦΑ της ΕΕ.
Ως εκ τούτου, για να εφαρμοστεί αποτελεσματικά η απαγόρευση των εισαγωγών ρωσικού αερίου, ο προτεινόμενος κανονισμός εισάγει μηχανισμούς για την ενίσχυση της διαφάνειας, της παρακολούθησης και της ιχνηλασιμότητας του ρωσικού αερίου στις αγορές της Ένωσης. Με αυτόν τον σκοπό, οι εισαγωγείς ρωσικού αερίου θα υποχρεούνται να παρέχουν στις τελωνειακές αρχές τις απαραίτητες πληροφορίες που καθιστούν δυνατή την εφαρμογή των περιορισμών στις εισαγωγές αερίου από τη Ρωσική Ομοσπονδία. Για να υποστηριχθούν αυτές οι προσπάθειες, οι τελωνειακές αρχές θα πρέπει να ενθαρρύνουν την ανταλλαγή πληροφοριών με ρυθμιστικές αρχές, αρμόδιες αρχές, τον Οργανισμό Συνεργασίας των Ρυθμιστικών Αρχών Ενέργειας (ACER) και την Επιτροπή.
Για να προετοιμαστούν για την πλήρη κατάργηση του ρωσικού αερίου το 2028 με συντονισμένο τρόπο και για να δοθεί στην αγορά επαρκής χρόνος για προσαρμογή στις σχετικές αλλαγές χωρίς να ανακύψει κίνδυνος για την ασφάλεια του εφοδιασμού με αέριο ή σημαντικός αντίκτυπος στις τιμές της ενέργειας, ο προτεινόμενος κανονισμός επιβάλλει στα κράτη μέλη να αναλάβουν προορατική δράση καταρτίζοντας και εφαρμόζοντας εθνικά σχέδια διαφοροποίησης που θα αποσκοπούν στη σταδιακή κατάργηση του ρωσικού φυσικού αερίου. Τα σχέδια αυτά πρέπει να καθορίζουν ακριβή μέτρα και ορόσημα για τη σταδιακή εξάλειψη των άμεσων ή έμμεσων εισαγωγών ρωσικού φυσικού αερίου. Σε συνδυασμό με την ενισχυμένη συνεργασία με τις εθνικές τελωνειακές αρχές, αυτό το ολοκληρωμένο σύνολο δεδομένων θα παρέχει στην Επιτροπή τη δυνατότητα να καλύπτει υφιστάμενα κενά όσον αφορά λεπτομέρειες των συμβάσεων προμήθειας από τη Ρωσία. Τα εθνικά σχέδια διαφοροποίησης θα δώσουν στην Επιτροπή τη δυνατότητα να συντονίζει και, όπου είναι αναγκαίο, να παρέχει συμβουλές σχετικά με μέτρα διαφοροποίησης. Η ανάλυση των εθνικών σχεδίων διαφοροποίησης από την Επιτροπή θα πρέπει να καταλήξει σε έκθεση και, αν χρειαστεί, σε συστάσεις για μέτρα σε επίπεδο ΕΕ με σκοπό την επιτάχυνση της μείωσης της εξάρτησης από το ρωσικό αέριο.
Για να καλυφθούν τα υφιστάμενα κενά όσον αφορά λεπτομέρειες των συμβάσεων προμήθειας από τη Ρωσία, ο προτεινόμενος κανονισμός προβλέπει νέο πλαίσιο διαφάνειας και παρακολούθησης, σύμφωνα με το οποίο απαιτείται από τους εισαγωγείς φυσικού αερίου ρωσικής προέλευσης να παρέχουν λεπτομερείς συμβατικές πληροφορίες στην Επιτροπή και στις εθνικές αρμόδιες αρχές. Κατά την παρακολούθηση της ασφάλειας του εφοδιασμού με αέριο στην Ένωση, η Επιτροπή θα πρέπει επίσης να λαμβάνει υπόψη τις πληροφορίες σχετικά με τις εισαγωγές που παρέχονται από τις τελωνειακές αρχές και τις πληροφορίες που περιλαμβάνονται στα εθνικά σχέδια διαφοροποίησης των κρατών μελών.
Ο προτεινόμενος κανονισμός υποχρεώνει τα κράτη μέλη να συντάξουν επίσης σχέδια διαφοροποίησης για τη σταδιακή κατάργηση των εισαγωγών ρωσικού πετρελαίου, με στόχο την ενημέρωση και τον συντονισμό όσον αφορά την πλήρη παύση του εφοδιασμού με πετρέλαιο έως το τέλος του 2027, όπως προβλέπεται στη Διακήρυξη των Βερσαλλιών.
1.3.3. Αναμενόμενα αποτελέσματα και επιπτώσεις
Αυτή η ενοποιημένη προσέγγιση σηματοδοτεί μια ολοκληρωμένη στρατηγική που αποσκοπεί στη διακοπή των ενεργειακών εξαρτήσεων από τη Ρωσική Ομοσπονδία, επιβεβαιώνοντας έτσι τη δέσμευση της Ένωσης για ένα ανεξάρτητο και ανθεκτικό ενεργειακό σύστημα. Γενικότερα, ο προτεινόμενος κανονισμός επιδιώκει τον στόχο της ενίσχυσης, στον τομέα του ενεργειακού εφοδιασμού, της οικονομικής ασφάλειας της Ένωσης.
1.3.4. Δείκτες επιδόσεων
Επιπλέον, έως την 1η Μαρτίου 2026, τα κράτη μέλη θα πρέπει να καταρτίσουν εθνικά σχέδια διαφοροποίησης με συγκεκριμένες δράσεις και χρονοδιαγράμματα για την παύση των εισαγωγών ρωσικού φυσικού αερίου και πετρελαίου σύμφωνα με τον προτεινόμενο κανονισμό.
Όσον αφορά τα εθνικά σχέδια διαφοροποίησης για το φυσικό αέριο, τα κράτη μέλη θα πρέπει να συμπεριλαμβάνουν: i) τις διαθέσιμες πληροφορίες σχετικά με τον όγκο των εισαγωγών φυσικού αερίου που κατάγεται ή εξάγεται άμεσα ή έμμεσα από τη Ρωσική Ομοσπονδία στο πλαίσιο υφιστάμενων συμβάσεων προμήθειας, καθώς και σχετικά με τις υπηρεσίες τερματικών σταθμών ΥΦΑ που συνάπτονται από φυσικά ή νομικά πρόσωπα εγκατεστημένα στη Ρωσική Ομοσπονδία, κατά περίπτωση· ii) σαφή περιγραφή των μέτρων που εφαρμόζονται και έχουν προγραμματιστεί σε εθνικό επίπεδο για την αντικατάσταση του φυσικού αερίου που κατάγεται ή εξάγεται άμεσα ή έμμεσα από τη Ρωσική Ομοσπονδία, συμπεριλαμβανομένων των ποσοτήτων οι οποίες αναμένεται να καταργηθούν σταδιακά, των οροσήμων και του χρονοδιαγράμματος εφαρμογής και, στον βαθμό που είναι διαθέσιμες, των προβλεπόμενων επιλογών για εναλλακτικό εφοδιασμό και εναλλακτικές οδούς εφοδιασμού. Τα εν λόγω μέτρα μπορούν να περιλαμβάνουν τη χρήση της πλατφόρμας της ΕΕ για τη συγκέντρωση, μέτρα στήριξης για τις προσπάθειες διαφοροποίησης των εταιρειών ενέργειας, συνεργασία σε περιφερειακές ομάδες όπως η ομάδα υψηλού επιπέδου για την ενεργειακή συνδεσιμότητα της Κεντρικής και Νοτιοανατολικής Ευρώπης (CESEC), προσδιορισμό εναλλακτικών επιλογών αντί των εισαγωγών φυσικού αερίου μέσω εξηλεκτρισμού, μέτρα ενεργειακής απόδοσης, ενίσχυση της παραγωγής βιοαερίου, βιομεθανίου και καθαρού υδρογόνου, ανάπτυξη ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές ή μέτρα εθελούσιας μείωσης της ζήτησης· iii) τον προσδιορισμό τυχόν δυνητικών τεχνικών ή κανονιστικών φραγμών για την αντικατάσταση του φυσικού αερίου που κατάγεται ή εξάγεται άμεσα ή έμμεσα από τη Ρωσική Ομοσπονδία, καθώς και επιλογές για την υπέρβασή τους.
Επιπλέον, οι τελωνειακές αρχές και οι εθνικές αρμόδιες αρχές θα πρέπει να παρακολουθούν την εφαρμογή της απαγόρευσης εισαγωγής ρωσικού φυσικού αερίου και των υποχρεώσεων που ορίζονται βάσει του παρόντος κανονισμού. Θα πρέπει να ανταλλάσσουν όλες τις πληροφορίες που είναι αναγκαίες για την αξιολόγηση της συμμόρφωσης με την απαγόρευση εισαγωγής και τις σχετικές υποχρεώσεις, ώστε να μπορούν να αξιολογούν τους πιθανούς κινδύνους για το εμπόριο αερίου και την ασφάλεια του εφοδιασμού.
Η Επιτροπή αξιολογεί την εφαρμογή του προτεινόμενου κανονισμού και την πρόοδο που σημειώνεται όσον αφορά τη σταδιακή κατάργηση του αερίου από τη Ρωσική Ομοσπονδία με βάση τις πληροφορίες που λαμβάνει. Η αξιολόγηση αυτή θα πρέπει να δημοσιεύεται σε ετήσια έκθεση.
1.4. Η πρόταση/πρωτοβουλία αφορά:
νέα δράση
νέα δράση έπειτα από πιλοτικό έργο / προπαρασκευαστική ενέργεια 2
την παράταση υφιστάμενης δράσης
συγχώνευση ή αναπροσανατολισμό μίας ή περισσότερων δράσεων προς άλλη/νέα δράση
1.5. Αιτιολόγηση της πρότασης/πρωτοβουλίας
1.5.1. Βραχυπρόθεσμη ή μακροπρόθεσμη κάλυψη αναγκών, συμπεριλαμβανομένου λεπτομερούς χρονοδιαγράμματος για τη σταδιακή υλοποίηση της πρωτοβουλίας
Δεδομένου ότι από το 2022 τα περισσότερα κράτη μέλη και οι συμμετέχοντες στην αγορά έχουν τερματίσει τις σχέσεις εφοδιασμού τους με τη Ρωσική Ομοσπονδία, ο παρών προτεινόμενος κανονισμός συνεπάγεται απαγόρευση, από την 1η Ιανουαρίου 2026, των εισαγωγών αερίου στο πλαίσιο νέων συμβάσεων που έχουν συναφθεί μετά την [17η Ιουνίου 2025].
Έως την 1η Μαρτίου 2026, τα κράτη μέλη θα πρέπει να καταρτίσουν εθνικά σχέδια διαφοροποίησης στα οποία θα καθορίζονται ακριβή μέτρα και ορόσημα για τη σταδιακή εξάλειψη των άμεσων ή έμμεσων εισαγωγών αερίου από τη Ρωσική Ομοσπονδία.
Τα εν λόγω σχέδια θα έχουν σκοπό να συνδράμουν στην προετοιμασία των κρατών μελών για την πλήρη κατάργηση του ρωσικού αερίου το 2028 με συντονισμένο τρόπο, για να δοθεί στην αγορά επαρκής χρόνος για προσαρμογή στις σχετικές αλλαγές χωρίς να ανακύψει κίνδυνος για την ασφάλεια του εφοδιασμού με αέριο ή σημαντικός αντίκτυπος στις τιμές της ενέργειας.
1.5.2. Προστιθέμενη αξία της ενωσιακής παρέμβασης (που μπορεί να προκύπτει από διάφορους παράγοντες, π.χ. οφέλη από τον συντονισμό, ασφάλεια δικαίου, μεγαλύτερη αποτελεσματικότητα ή συμπληρωματικότητα). Για τους σκοπούς του παρόντος σημείου «προστιθέμενη αξία της ενωσιακής παρέμβασης» είναι η αξία που απορρέει από την ενωσιακή δράση και η οποία είναι επιπρόσθετη στην αξία που θα είχε δημιουργηθεί αν τα κράτη μέλη ενεργούσαν μεμονωμένα.
Λόγοι ανάληψης δράσης σε επίπεδο ΕΕ (εκ των προτέρων): Ο επιθετικός πόλεμος της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας είχε σημαντικό αρνητικό αντίκτυπο στην οικονομία της Ένωσης. Η σύγκρουση έχει διαταράξει σοβαρά τις παγκόσμιες αλυσίδες εφοδιασμού, έχει προκαλέσει σημαντικές αυξήσεις των τιμών της ενέργειας και έχει εισαγάγει σημαντική αστάθεια στις αγορές. Ως αποτέλεσμα, οι εμπορικές σχέσεις της Ένωσης με τη Ρωσία έχουν υποβαθμιστεί σημαντικά.
Αναμενόμενη ενωσιακή προστιθέμενη αξία (εκ των υστέρων): Ως απάντηση στην επίθεση της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας τον Φεβρουάριο του 2022 και σύμφωνα με τη Διακήρυξη των Βερσαλλιών που εκδόθηκε από τους αρχηγούς κρατών και κυβερνήσεων, τον Μάιο του 2022 η Επιτροπή δρομολόγησε το σχέδιο REPowerEU. Η Ένωση κατάφερε να μειώσει τις εισαγωγές ρωσικού αερίου από το 2021 έως το 2023 κατά περισσότερο από 70 %, από 150 bcm σε 43 bcm, και οι τιμές της ενέργειας μειώθηκαν σημαντικά σε σχέση με τις αυξημένες τιμές του 2022. Στο πλαίσιο αυτό και λαμβανομένου υπόψη του κινδύνου στον οποίο θέτουν την ασφάλεια της Ένωσης οι περαιτέρω πληρωμές ύψους 15 δισ. EUR/έτος για εισαγωγές ρωσικού αερίου, είναι αναγκαίο να ληφθούν πρόσθετα μέτρα για την εξάλειψη αυτών των εισαγωγών, καθώς αναγνωρίζεται ότι η πλήρης κατάργηση του ενεργειακού εφοδιασμού από τη Ρωσική Ομοσπονδία πρέπει να είναι σταδιακή διαδικασία, λαμβανομένων υπόψη της ασφάλειας του εφοδιασμού και παραμέτρων της αγοράς.
1.5.3. Διδάγματα από ανάλογες εμπειρίες του παρελθόντος
Ο τομέας της ενέργειας έχει πληγεί σοβαρά, καθώς η Ρωσία εκμεταλλεύτηκε την εξάρτηση της Ένωσης από τις ρωσικές εξαγωγές ενέργειας προς την Ένωση ως μέσο άσκησης εξαναγκασμού και χειραγώγησης. Η εξάρτηση από τις ρωσικές εισαγωγές ενέργειας κατέστησε την Ένωση και τα κράτη μέλη ευάλωτα σε διαταραχές και διακυμάνσεις των τιμών, οι οποίες είχαν εκτεταμένο αντίκτυπο σε ολόκληρη την οικονομία. Οι αυξημένες τιμές της ενέργειας έχουν διαβρώσει την ανταγωνιστικότητα των βιομηχανιών της ΕΕ, υπονομεύοντας εν τέλει την οικονομική σταθερότητα και τις προοπτικές ανάπτυξης της Ένωσης.
Η Ρωσία έχει ήδη απειλήσει κατά το παρελθόν την ασφάλεια εφοδιασμού της ΕΕ μέσω της μονομερούς μείωσης των ροών αερίου προς την Ευρώπη, όπως συνέβη το 2006, το 2009 και το 2014, της εσκεμμένης μείωσης των ροών αερίου και των επιπέδων πλήρωσης των εγκαταστάσεων αποθήκευσης, το φθινόπωρο του 2021, πριν από τη γενική εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία και, στη συνέχεια, της διακοπής του εφοδιασμού με αέριο το 2022.
Ως εκ τούτου, η Ρωσική Ομοσπονδία και οι ρωσικές εταιρείες ενέργειας δεν μπορούν πλέον να θεωρούνται αξιόπιστοι εμπορικοί εταίροι στον τομέα της ενέργειας από την Ένωση.
Ο αντίκτυπος της χρησιμοποίησης της ενέργειας ως όπλου από τη Ρωσία ξεπερνά τα όρια της ασφάλειας του ενεργειακού εφοδιασμού και έχει βλάψει σοβαρά την οικονομία της Ένωσης στο σύνολό της. Οι τιμές της ενέργειας ήταν η σημαντικότερη αιτία αύξησης του πληθωρισμού, ο οποίος, κατά την κορύφωσή του, ανήλθε σε επίπεδα άνω του 10 % το 2022. Το ενεργειακό σύστημα της Ένωσης υπέστη σοβαρές επιπτώσεις, οι οποίες μετακυλίστηκαν στις αγορές λιανικής και τους τελικούς καταναλωτές, διότι η οικονομία της Ένωσης εξαρτάται από σταθερό και προβλέψιμο ενεργειακό εφοδιασμό.
Γι’ αυτούς τους λόγους, σκοπός του προτεινόμενου κανονισμού είναι να συμβάλει αποτελεσματικά στην εξάλειψη των εξαρτήσεων της Ένωσης και της έκθεσής της στους σημαντικούς κινδύνους για το εμπόριο και την ενεργειακή ασφάλεια που προκύπτουν από τις εισαγωγές αερίου και πετρελαίου από τη Ρωσική Ομοσπονδία. Οι τρέχουσες εναπομένουσες εξαρτήσεις, αν δεν αντιμετωπιστούν, θα μπορούσαν να καταστήσουν την Ένωση ιδιαίτερα ευάλωτη σε πιθανές απρόβλεπτες ενέργειες εξαναγκασμού από τη Ρωσική Ομοσπονδία.
1.5.4. Συμβατότητα με το πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο και ενδεχόμενες συνέργειες με άλλα κατάλληλα μέσα
Η προτεινόμενη νομοθεσία ευθυγραμμίζεται πλήρως με το πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο (ΠΔΠ) όσον αφορά την αναγνώριση του αρνητικού αντικτύπου του παράνομου επιθετικού πολέμου της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας, ο οποίος επανέφερε τον πόλεμο σε ευρωπαϊκό έδαφος με καταστροφικές επιπτώσεις σε διάφορες διαστάσεις, συμπεριλαμβανομένης της ενέργειας. Η παρούσα πρόταση προσφέρει δέσμη μέτρων αναγκαία για την αντιμετώπιση της αυξημένης γεωπολιτικής αστάθειας και των συνθηκών κρίσης στις οποίες ζούμε τα τελευταία έτη.
Συνάδει επίσης με την προφανή ανάγκη σημαντικής αύξησης των επενδύσεων για την προώθηση της μακροπρόθεσμης ανταγωνιστικότητας. Η επιτάχυνση της διττής μετάβασης της Ευρώπης παρέχει στην Ένωση την ευκαιρία να ανακτήσει την ηγετική της θέση σε βασικούς τομείς μέσω έξυπνων δημόσιων και ιδιωτικών επενδύσεων σε στρατηγικούς τομείς. Αυτό είναι επίσης σημαντικό λαμβανομένων υπόψη των τρεχουσών στρατηγικών εξαρτήσεων, της συνεχιζόμενης δημογραφικής αλλαγής και της διασφάλισης οικονομικά προσιτής πρόσβασης στην ενέργεια.
Ο προϋπολογισμός της ΕΕ αποτελεί το τελικό εργαλείο της ΕΕ για τη στήριξη της κοινής δράσης σε ενωσιακό επίπεδο, τη διατήρηση της ακεραιότητας της ενιαίας αγοράς, τη διασφάλιση οικονομιών κλίμακας, την αποτελεσματικότητα, τη σύγκλιση, την αλληλεγγύη και τη μετάδοση σαφούς πολιτικού μηνύματος ότι η ΕΕ βρίσκεται συσπειρωμένη απέναντι στις προκλήσεις. Για όλους τους ανωτέρω λόγους, η παρούσα νομοθετική δέσμη συνάδει πλήρως με αυτό το άρτιο και καθιερωμένο πλαίσιο.
1.5.5. Αξιολόγηση των διάφορων διαθέσιμων επιλογών χρηματοδότησης, συμπεριλαμβανομένων των δυνατοτήτων ανακατανομής
Λόγω του προτεινόμενου κανονισμού θα απαιτηθεί δημοσιονομική στήριξη όσον αφορά πρόσθετες θέσεις εργασίας στη ΓΔ ENER για την παρακολούθηση της ορθής εφαρμογής του (συμπεριλαμβανομένων πιθανών αποστολών στο εξωτερικό). Εκτιμάται ότι θα πρέπει να προγραμματιστούν τρεις πρόσθετες θέσεις εργασίας (συμβασιούχων υπαλλήλων της ομάδας καθηκόντων FG IV) για την επαρκή εκτέλεση των καθηκόντων παρακολούθησης και αξιολόγησης που προτείνει ο παρών κανονισμός. Θα είναι σημαντικό να ληφθεί υπόψη η δυνατότητα ταξιδίων στο εξωτερικό, για υπαλλήλους της Επιτροπής, με σκοπό την επεξήγηση και την προώθηση των μηνυμάτων του προτεινόμενου κανονισμού και παράλληλα τη μέριμνα για την ορθή εφαρμογή του. Η χρηματοδότηση προγραμματίζεται να παραμείνει εντός του τρέχοντος δημοσιονομικού πλαισίου της ΕΕ.
Επιπλέον, ο προτεινόμενος κανονισμός προβλέπει την υποστήριξη από τον ACER κατά την αξιολόγηση και την παρακολούθηση της σταδιακής κατάργησης του αερίου από τη Ρωσική Ομοσπονδία. Ως εκ τούτου, θα ανατεθούν στον ACER πρόσθετα καθήκοντα, ιδίως όσον αφορά την παρακολούθηση των ρωσικών συμβάσεων και την παροχή συνδρομής στην Επιτροπή και τις εθνικές αρχές, για τα οποία θα χρειαστεί πρόσθετους ανθρώπινους πόρους. Οι πόροι αυτοί είναι δυνατό να καλυφθούν με ανακατανομή του προσωπικού που είχε αρχικά χορηγηθεί στον ACER για την εκπλήρωση των καθηκόντων που έχουν ανατεθεί στον Οργανισμό από τον κανονισμό για τον μηχανισμό διόρθωσης της αγοράς {πρβλ. ΝΔΔ για την πρόταση ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΥ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ για τη θέσπιση μηχανισμού διόρθωσης της αγοράς για την προστασία των πολιτών και της οικονομίας από τις υπερβολικά υψηλές τιμές [COM(2022) 668 final]}.
Λαμβανομένου υπόψη του ότι η παρακολούθηση των ορθών πρακτικών εισαγωγής φυσικού αερίου πιθανότατα θα συνεχιστεί και μετά το 2027 και ότι η ΓΔ ENER θα πρέπει ενδεχομένως να ασχοληθεί με δικαστικές υποθέσεις που θα προκύψουν εξαιτίας του προτεινόμενου κανονισμού, η ΓΔ ENER μπορεί να εξετάσει το ενδεχόμενο να ζητήσει πρόσθετους ανθρώπινους πόρους μόλις εγκριθεί το νέο πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο.
1.6.
Διάρκεια της πρότασης/πρωτοβουλίας και των δημοσιονομικών της επιπτώσεων
περιορισμένη διάρκεια
σε ισχύ από το 2025 έως το 2027
Δημοσιονομικές επιπτώσεις από το ΕΕΕΕ έως το ΕΕΕΕ για πιστώσεις αναλήψεων υποχρεώσεων και από το ΕΕΕΕ έως το ΕΕΕΕ για πιστώσεις πληρωμών.
απεριόριστη διάρκεια
Περίοδος σταδιακής εφαρμογής από το ΕΕΕΕ έως το ΕΕΕΕ,
και στη συνέχεια πλήρης εφαρμογή.
1.7. Προβλεπόμενες μέθοδοι εκτέλεσης του προϋπολογισμού
Άμεση διαχείριση από την Επιτροπή
από τις υπηρεσίες της, συμπεριλαμβανομένου του προσωπικού της στις αντιπροσωπείες της Ένωσης
από τους εκτελεστικούς οργανισμούς
Επιμερισμένη διαχείριση με τα κράτη μέλη
Έμμεση διαχείριση με ανάθεση καθηκόντων εκτέλεσης του προϋπολογισμού:
σε τρίτες χώρες ή οργανισμούς που αυτές έχουν ορίσει
σε διεθνείς οργανισμούς και στους οργανισμούς αυτών (να προσδιοριστούν)
στην Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων και το Ευρωπαϊκό Ταμείο Επενδύσεων
στους οργανισμούς που αναφέρονται στα άρθρα 70 και 71 του δημοσιονομικού κανονισμού
σε οργανισμούς δημοσίου δικαίου
σε οργανισμούς που διέπονται από το ιδιωτικό δίκαιο και έχουν αποστολή δημόσιας υπηρεσίας, στον βαθμό που τους παρέχονται επαρκείς οικονομικές εγγυήσεις
σε οργανισμούς που διέπονται από το ιδιωτικό δίκαιο κράτους μέλους στους οποίους έχει ανατεθεί η εκτέλεση σύμπραξης δημόσιου και ιδιωτικού τομέα και στους οποίους παρέχονται επαρκείς οικονομικές εγγυήσεις
σε οργανισμούς ή πρόσωπα επιφορτισμένα με την εφαρμογή συγκεκριμένων δράσεων στην κοινή εξωτερική πολιτική και πολιτική ασφαλείας βάσει του τίτλου V της Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση και τα οποία προσδιορίζονται στην αντίστοιχη βασική πράξη
σε οργανισμούς που είναι εγκατεστημένοι σε κράτος μέλος, διέπονται από το ιδιωτικό δίκαιο κράτους μέλους ή το δίκαιο της Ένωσης και είναι επιλέξιμοι για να τους ανατεθεί, σύμφωνα με ειδικούς τομεακούς κανόνες, η εκτέλεση κονδυλίων της Ένωσης ή δημοσιονομικών εγγυήσεων, στον βαθμό που οι εν λόγω οργανισμοί ελέγχονται από οργανισμούς δημοσίου δικαίου ή από οργανισμούς που διέπονται από το ιδιωτικό δίκαιο επιφορτισμένους με δημόσια υπηρεσία και τους παρέχονται επαρκείς οικονομικές εγγυήσεις υπό μορφή από κοινού και εις ολόκληρον ευθύνης από τους ελέγχοντες οργανισμούς ή ισοδύναμες χρηματοοικονομικές εγγυήσεις και οι οποίες μπορεί να περιορίζονται, για κάθε δράση, στο μέγιστο ποσό της στήριξης της Ένωσης.
Παρατηρήσεις
Καμία.
2. ΜΕΤΡΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ
2.1. Κανόνες παρακολούθησης και υποβολής εκθέσεων
Το προτεινόμενο μέτρο επικεντρώνεται σε δράσεις πολιτικής, στην παρακολούθηση και στην υποβολή εκθέσεων και δεν προβλέπει διαχείριση εσόδων ή δαπανών, παρά μόνο την πρόσληψη πρόσθετων ανθρώπινων πόρων (συμβασιούχων υπαλλήλων της ομάδας καθηκόντων FG IV).
2.2. Συστήματα διαχείρισης και ελέγχου
2.2.1. Αιτιολόγηση των μεθόδων εκτέλεσης του προϋπολογισμού, των μηχανισμών εκτέλεσης της χρηματοδότησης, των όρων πληρωμής και της στρατηγικής ελέγχου που προτείνονται
Η διαχείριση των δαπανών που αντιστοιχούν στις εν λόγω συμβάσεις θα γίνεται σύμφωνα με υπηρεσιακές διαδικασίες.
2.2.2. Πληροφορίες σχετικά με τους κινδύνους που έχουν εντοπιστεί και τα συστήματα εσωτερικού ελέγχου που έχουν δημιουργηθεί για τον μετριασμό τους
Η Επιτροπή διενεργεί διεξοδικούς ελέγχους της διαχείρισης των συμβάσεων απασχόλησης και η ΓΔ ENER τηρεί αυστηρά δεοντολογικά πρότυπα. Η νομοθετική πρόταση δεν συνεπάγεται είσπραξη εσόδων και δεν απαιτεί πρόσθετο μηχανισμό ελέγχου.
2.2.3. Εκτίμηση και αιτιολόγηση της οικονομικής αποδοτικότητας των ελέγχων (λόγος του κόστους του ελέγχου προς την αξία των σχετικών κονδυλίων που αποτελούν αντικείμενο διαχείρισης) και αξιολόγηση του εκτιμώμενου επιπέδου κινδύνου σφάλματος (κατά την πληρωμή και κατά το κλείσιμο)
Ο συνολικός κίνδυνος σφαλμάτων αναμένεται να είναι πολύ χαμηλός και καλύπτεται ήδη από το υφιστάμενο περιβάλλον ελέγχου. Δεν αναμένεται να απαιτηθούν αυτοματοποιημένοι έλεγχοι.
2.3. Μέτρα για την πρόληψη περιπτώσεων απάτης και παρατυπίας
Η νομοθετική πρόταση δεν συνεπάγεται είσπραξη εσόδων από τη ΓΔ ENER. Όσον αφορά τις δαπάνες, αυτές προβλέπονται για την πρόσληψη πρόσθετων ανθρώπινων πόρων μεταξύ της 1ης Ιανουαρίου 2026 και της 31ης Δεκεμβρίου 2027, πέραν των αποστολών στο εξωτερικό για τους αρμόδιους υπαλλήλους της Επιτροπής. Ενδεχόμενα αιτήματα για πρόσθετους ανθρώπινους πόρους μετά το 2027 θα εξαρτηθούν από τους διαθέσιμους δημοσιονομικούς πόρους του νέου πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου.
Ο κίνδυνος απάτης και παρατυπιών θεωρείται πολύ χαμηλός και θα καλυφθεί από τους υφιστάμενους ελέγχους. Η ΓΔ ENER αναθεώρησε τη στρατηγική της για την καταπολέμηση της απάτης σύμφωνα με τις κατευθυντήριες γραμμές της OLAF το 2020 και προγραμματίζει επόμενη επικαιροποίηση το 2026. Η τοπική στρατηγική περιλαμβάνει σχετικές δράσεις μέριμνας για ευαισθητοποίηση σχετικά με την πρόληψη της απάτης, ειδικές δράσεις εκτίμησης κινδύνου και διασφαλίζει την αποτελεσματική και αποδοτική συνεργασία με φορείς που διενεργούν έρευνες.
Το υπηρεσιακό πλαίσιο διασφαλίζει το δικαίωμα πρόσβασης σε πληροφορίες, εγκαταστάσεις και προσωπικό για εξωτερικούς (Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο) και εσωτερικούς (IAS) ελεγκτές.
3. ΕΚΤΙΜΩΜΕΝΕΣ ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΠΡΟΤΑΣΗΣ/ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑΣ
3.1. Τομείς του πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου και γραμμές δαπανών του προϋπολογισμού που επηρεάζονται
Υφιστάμενες γραμμές του προϋπολογισμού
Κατά σειρά τομέων του πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου και γραμμών του προϋπολογισμού
|
Τομέας του πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου |
Γραμμή του προϋπολογισμού |
Είδος δαπάνης |
Συμμετοχή |
|||
|
Αριθμός 2 — Συνοχή, ανθεκτικότητα και αξίες
|
ΔΠ/ΜΔΠ 3 |
χωρών ΕΖΕΣ 4 |
υποψηφίων για ένταξη χωρών και δυνάμει υποψηφίων μελών 5 |
άλλων τρίτων χωρών |
άλλα έσοδα με ειδικό προορισμό |
|
|
06010102.01 6 |
ΔΠ |
ΟΧΙ |
ΟΧΙ |
ΟΧΙ |
ΟΧΙ |
|
3.2. Εκτιμώμενες δημοσιονομικές επιπτώσεις της πρότασης στις πιστώσεις
3.2.1. Συνοπτική παρουσίαση των εκτιμώμενων επιπτώσεων στις επιχειρησιακές πιστώσεις
Η πρόταση/πρωτοβουλία δεν συνεπάγεται τη χρησιμοποίηση επιχειρησιακών πιστώσεων
Η πρόταση/πρωτοβουλία συνεπάγεται τη χρησιμοποίηση επιχειρησιακών πιστώσεων, όπως αναλύεται κατωτέρω
3.2.1,1. Πιστώσεις από τον ψηφισθέντα προϋπολογισμό
σε εκατ. EUR (με τρία δεκαδικά ψηφία)
|
Τομέας του πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου |
Αριθμός |
2 |
|
ΓΔ: ENER |
Έτος |
Έτος |
Έτος |
Έτος |
ΣΥΝΟΛΟ ΠΔΠ 2021-2027 |
||
|
2024 |
2025 7 |
2026 |
2027 |
||||
|
Επιχειρησιακές πιστώσεις |
|||||||
|
Γραμμή του προϋπολογισμού |
Αναλήψεις υποχρεώσεων |
(1α) |
|
|
|
|
0,000 |
|
Πληρωμές |
(2α) |
|
|
|
|
0,000 |
|
|
Γραμμή του προϋπολογισμού |
Αναλήψεις υποχρεώσεων |
(1β) |
|
|
|
|
0,000 |
|
Πληρωμές |
(2β) |
|
|
|
|
0,000 |
|
|
Πιστώσεις διοικητικού χαρακτήρα χρηματοδοτούμενες από το κονδύλιο ειδικών προγραμμάτων 8 |
|||||||
|
Γραμμή 06010102.01 του προϋπολογισμού |
|
(3) |
|
0,318 |
0,318 |
0,318 |
0,954 |
|
ΣΥΝΟΛΟ πιστώσεων για τη ΓΔ ENER |
Αναλήψεις υποχρεώσεων |
=1α+1β+3 |
0,000 |
0,318 |
0,318 |
0,318 |
0,954 |
|
Πληρωμές |
=2α+2β+3 |
0,000 |
0,318 |
0,318 |
0,318 |
0,954 |
|
|
|
Έτος |
Έτος |
Έτος |
Έτος |
ΣΥΝΟΛΟ ΠΔΠ 2021-2027 |
||
|
2024 |
2025 |
2026 |
2027 |
||||
|
ΣΥΝΟΛΟ επιχειρησιακών πιστώσεων
|
Αναλήψεις υποχρεώσεων |
(4) |
0,000 |
0,000 |
0,000 |
0,000 |
0,000 |
|
Πληρωμές |
(5) |
0,000 |
0,000 |
0,000 |
0,000 |
0,000 |
|
|
ΣΥΝΟΛΟ πιστώσεων διοικητικού χαρακτήρα χρηματοδοτούμενων από το κονδύλιο ειδικών προγραμμάτων |
(6) |
0,000 |
0,318 |
0,318 |
0,318 |
0,954 |
|
|
ΣΥΝΟΛΟ πιστώσεων του ΤΟΜΕΑ 2 |
Αναλήψεις υποχρεώσεων |
=4+6 |
0,000 |
0,318 |
0,318 |
0,318 |
0,954 |
|
του πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου |
Πληρωμές |
=5+6 |
0,000 |
0,318 |
0,318 |
0,318 |
0,954 |
|
Έτος |
Έτος |
Έτος |
Έτος |
ΣΥΝΟΛΟ ΠΔΠ 2021-2027 |
||||
|
2024 |
2025 |
2026 |
2027 |
|||||
|
• ΣΥΝΟΛΟ επιχειρησιακών πιστώσεων (όλοι οι επιχειρησιακοί τομείς) |
Αναλήψεις υποχρεώσεων |
(4) |
0,000 |
0,000 |
0,000 |
0,000 |
0,000 |
|
|
Πληρωμές |
(5) |
0,000 |
0,000 |
0,000 |
0,000 |
0,000 |
||
|
• ΣΥΝΟΛΟ πιστώσεων διοικητικού χαρακτήρα χρηματοδοτούμενων από το κονδύλιο ειδικών προγραμμάτων (όλοι οι επιχειρησιακοί τομείς) |
(6) |
0,000 |
0,318 |
0,318 |
0,318 |
0,954 |
||
|
ΣΥΝΟΛΟ πιστώσεων των τομέων 1 έως 6 |
Αναλήψεις υποχρεώσεων |
=4+6 |
0,000 |
0,318 |
0,318 |
0,318 |
0,954 |
|
|
του πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου
|
Πληρωμές |
=5+6 |
0,000 |
0,318 |
0,318 |
0,318 |
0,954 |
|
|
|
7 |
«Διοικητικές δαπάνες» 9 |
|
ΓΔ: <…….> |
Έτος |
Έτος |
Έτος |
Έτος |
ΣΥΝΟΛΟ ΠΔΠ 2021-2027 |
|||
|
2024 |
2025 |
2026 |
2027 |
|||||
|
Ανθρώπινοι πόροι |
0,000 |
0,000 |
0,000 |
0,000 |
0,000 |
|||
|
Άλλες διοικητικές δαπάνες |
0,000 |
0,000 |
0,000 |
0,000 |
0,000 |
|||
|
ΣΥΝΟΛΟ ΓΔ <…….> |
Πιστώσεις |
0,000 |
0,000 |
0,000 |
0,000 |
0,000 |
||
|
ΓΔ: <…….> |
Έτος |
Έτος |
Έτος |
Έτος |
ΣΥΝΟΛΟ ΠΔΠ 2021-2027 |
|||
|
2024 |
2025 |
2026 |
2027 |
|||||
|
Ανθρώπινοι πόροι |
0,000 |
0,000 |
0,000 |
0,000 |
0,000 |
|||
|
Άλλες διοικητικές δαπάνες |
0,000 |
0,000 |
0,000 |
0,000 |
0,000 |
|||
|
ΣΥΝΟΛΟ ΓΔ <…….> |
Πιστώσεις |
0,000 |
0,000 |
0,000 |
0,000 |
0,000 |
||
|
ΣΥΝΟΛΟ πιστώσεων του ΤΟΜΕΑ 7 του πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου |
(Σύνολο αναλήψεων υποχρεώσεων = Σύνολο πληρωμών) |
0,000 |
0,000 |
0,000 |
0,000 |
0,000 |
||
σε εκατ. EUR (με τρία δεκαδικά ψηφία)
|
|
Έτος |
Έτος |
Έτος |
Έτος |
ΣΥΝΟΛΟ ΠΔΠ 2021-2027 |
|
|
2024 |
2025 |
2026 |
2027 |
|||
|
ΣΥΝΟΛΟ πιστώσεων των ΤΟΜΕΩΝ 1 έως 7 |
Αναλήψεις υποχρεώσεων |
0,000 |
0,318 |
0,318 |
0,318 |
0,954 |
|
του πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου |
Πληρωμές |
0,000 |
0,318 |
0,318 |
0,318 |
0,954 |
|
|
Έτος |
Έτος |
Έτος |
Έτος |
ΣΥΝΟΛΟ ΠΔΠ 2021-2027 |
||
|
2024 |
2025 |
2026 |
2027 |
||||
|
ΣΥΝΟΛΟ επιχειρησιακών πιστώσεων
|
Αναλήψεις υποχρεώσεων |
(4) |
0,000 |
0,000 |
0,000 |
0,000 |
0,000 |
|
Πληρωμές |
(5) |
0,000 |
0,000 |
0,000 |
0,000 |
0,000 |
|
|
ΣΥΝΟΛΟ πιστώσεων διοικητικού χαρακτήρα χρηματοδοτούμενων από το κονδύλιο ειδικών προγραμμάτων |
(6) |
0,000 |
0,318 |
0,318 |
0,318 |
0,954 |
|
|
ΣΥΝΟΛΟ πιστώσεων του ΤΟΜΕΑ 2 |
Αναλήψεις υποχρεώσεων |
=4+6 |
0,000 |
0,318 |
0,318 |
0,318 |
0,954 |
|
του πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου |
Πληρωμές |
=5+6 |
0,000 |
0,318 |
0,318 |
0,318 |
0,954 |
|
|
Έτος |
Έτος |
Έτος |
Έτος |
ΣΥΝΟΛΟ ΠΔΠ 2021-2027 |
||
|
2024 |
2025 |
2026 |
2027 |
||||
|
ΣΥΝΟΛΟ επιχειρησιακών πιστώσεων
|
Αναλήψεις υποχρεώσεων |
(4) |
0,000 |
0,000 |
0,000 |
0,000 |
0,000 |
|
Πληρωμές |
(5) |
0,000 |
0,000 |
0,000 |
0,000 |
0,000 |
|
|
ΣΥΝΟΛΟ πιστώσεων διοικητικού χαρακτήρα χρηματοδοτούμενων από το κονδύλιο ειδικών προγραμμάτων |
(6) |
0,000 |
0,318 |
0,318 |
0,318 |
0,954 |
|
|
ΣΥΝΟΛΟ πιστώσεων του ΤΟΜΕΑ 2 |
Αναλήψεις υποχρεώσεων |
=4+6 |
0,000 |
0,318 |
0,318 |
0,318 |
0,954 |
|
του πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου |
Πληρωμές |
=5+6 |
0,000 |
0,318 |
0,318 |
0,318 |
0,954 |
|
Έτος |
Έτος |
Έτος |
Έτος |
ΣΥΝΟΛΟ ΠΔΠ 2021-2027 |
||||
|
2024 |
2025 |
2026 |
2027 |
|||||
|
• ΣΥΝΟΛΟ επιχειρησιακών πιστώσεων (όλοι οι επιχειρησιακοί τομείς) |
Αναλήψεις υποχρεώσεων |
(4) |
0,000 |
0,000 |
0,000 |
0,000 |
0,000 |
|
|
Πληρωμές |
(5) |
0,000 |
0,000 |
0,000 |
0,000 |
0,000 |
||
|
• ΣΥΝΟΛΟ πιστώσεων διοικητικού χαρακτήρα χρηματοδοτούμενων από το κονδύλιο ειδικών προγραμμάτων (όλοι οι επιχειρησιακοί τομείς) |
(6) |
0,000 |
0,318 |
0,318 |
0,318 |
0,954 |
||
|
ΣΥΝΟΛΟ πιστώσεων των τομέων 1 έως 6 |
Αναλήψεις υποχρεώσεων |
=4+6 |
0,000 |
0,318 |
0,318 |
0,318 |
0,954 |
|
|
του πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου (Ποσό αναφοράς) |
Πληρωμές |
=5+6 |
0,000 |
0,318 |
0,318 |
0,318 |
0,954 |
|
|
|
7 |
«Διοικητικές δαπάνες» 10 |
σε εκατ. EUR (με τρία δεκαδικά ψηφία)
|
ΓΔ: <…….> |
Έτος |
Έτος |
Έτος |
Έτος |
ΣΥΝΟΛΟ ΠΔΠ 2021-2027 |
|||
|
2024 |
2025 |
2026 |
2027 |
|||||
|
Ανθρώπινοι πόροι |
0,000 |
0,000 |
0,000 |
0,000 |
0,000 |
|||
|
Άλλες διοικητικές δαπάνες |
0,000 |
0,000 |
0,000 |
0,000 |
0,000 |
|||
|
ΣΥΝΟΛΟ ΓΔ <…….> |
Πιστώσεις |
0,000 |
0,000 |
0,000 |
0,000 |
0,000 |
||
|
ΓΔ: <…….> |
Έτος |
Έτος |
Έτος |
Έτος |
ΣΥΝΟΛΟ ΠΔΠ 2021-2027 |
|||
|
2024 |
2025 |
2026 |
2027 |
|||||
|
Ανθρώπινοι πόροι |
0,000 |
0,000 |
0,000 |
0,000 |
0,000 |
|||
|
Άλλες διοικητικές δαπάνες |
0,000 |
0,000 |
0,000 |
0,000 |
0,000 |
|||
|
ΣΥΝΟΛΟ ΓΔ <…….> |
Πιστώσεις |
0,000 |
0,000 |
0,000 |
0,000 |
0,000 |
||
|
ΣΥΝΟΛΟ πιστώσεων του ΤΟΜΕΑ 7 του πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου |
(Σύνολο αναλήψεων υποχρεώσεων = Σύνολο πληρωμών) |
0,000 |
0,000 |
0,000 |
0,000 |
0,000 |
||
σε εκατ. EUR (με τρία δεκαδικά ψηφία)
|
|
Έτος |
Έτος |
Έτος |
Έτος |
ΣΥΝΟΛΟ ΠΔΠ 2021-2027 |
|
|
2024 |
2025 |
2026 |
2027 |
|||
|
ΣΥΝΟΛΟ πιστώσεων των ΤΟΜΕΩΝ 1 έως 7 |
Αναλήψεις υποχρεώσεων |
0,000 |
0,318 |
0,318 |
0,318 |
0,954 |
|
του πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου |
Πληρωμές |
0,000 |
0,318 |
0,318 |
0,318 |
0,954 |
3.2.3. Συνοπτική παρουσίαση των εκτιμώμενων επιπτώσεων στις διοικητικές πιστώσεις
Η πρόταση/πρωτοβουλία δεν συνεπάγεται τη χρησιμοποίηση πιστώσεων διοικητικού χαρακτήρα
Η πρόταση/πρωτοβουλία συνεπάγεται τη χρησιμοποίηση πιστώσεων διοικητικού χαρακτήρα, όπως αναλύεται κατωτέρω
3.2.3,1. Πιστώσεις από τον ψηφισθέντα προϋπολογισμό
|
ΨΗΦΙΘΕΙΣΕΣ ΠΙΣΤΩΣΕΙΣ |
Έτος |
Έτος |
Έτος |
Έτος |
ΣΥΝΟΛΟ 2021-2027 |
|
2024 |
2025 |
2026 |
2027 |
||
|
ΤΟΜΕΑΣ 7 |
|||||
|
Ανθρώπινοι πόροι |
0,000 |
0,000 |
0,000 |
0,000 |
0,000 |
|
Άλλες διοικητικές δαπάνες |
0,000 |
0,000 |
0,000 |
0,000 |
0,000 |
|
Μερικό σύνολο του ΤΟΜΕΑ 7 |
0,000 |
0,000 |
0,000 |
0,000 |
0,000 |
|
Εκτός του ΤΟΜΕΑ 7 |
|||||
|
Ανθρώπινοι πόροι |
0,000 |
0,303 |
0,303 |
0,303 |
0,909 |
|
Άλλες δαπάνες διοικητικού χαρακτήρα |
0,000 |
0,015 |
0,015 |
0,015 |
0,015 |
|
Μερικό σύνολο εκτός του ΤΟΜΕΑ 7 |
0,000 |
0,318 |
0,318 |
0,318 |
0,954 |
|
|
|||||
|
ΣΥΝΟΛΟ |
0,000 |
0,318 |
0,318 |
0,318 |
0,954 |
3.2.3,3. Σύνολο πιστώσεων
|
ΣΥΝΟΛΟ
|
Έτος |
Έτος |
Έτος |
Έτος |
ΣΥΝΟΛΟ 2021-2027 |
|
2024 |
2025 |
2026 |
2027 |
||
|
ΤΟΜΕΑΣ 7 |
|||||
|
Ανθρώπινοι πόροι |
0,000 |
0,000 |
0,000 |
0,000 |
0,000 |
|
Άλλες διοικητικές δαπάνες |
0,000 |
0,000 |
0,000 |
0,000 |
0,000 |
|
Μερικό σύνολο του ΤΟΜΕΑ 7 |
0,000 |
0,000 |
0,000 |
0,000 |
0,000 |
|
Εκτός του ΤΟΜΕΑ 7 |
|||||
|
Ανθρώπινοι πόροι |
0,000 |
0,303 |
0,303 |
0,303 |
0,909 |
|
Άλλες δαπάνες διοικητικού χαρακτήρα |
0,000 |
0,015 |
0,015 |
0,015 |
0,045 |
|
Μερικό σύνολο εκτός του ΤΟΜΕΑ 7 |
0,000 |
0,318 |
0,318 |
0,318 |
0,954 |
|
|
|||||
|
ΣΥΝΟΛΟ |
0,000 |
0,318 |
0,318 |
0,318 |
0,954 |
Οι απαιτούμενες πιστώσεις για ανθρώπινους πόρους και άλλες δαπάνες διοικητικού χαρακτήρα θα καλυφθούν από τις πιστώσεις της ΓΔ που έχουν ήδη διατεθεί για τη διαχείριση της δράσης και/ή έχουν ανακατανεμηθεί στο εσωτερικό της ΓΔ, οι οποίες θα συμπληρωθούν, αν χρειαστεί, με τυχόν πρόσθετα κονδύλια που μπορεί να χορηγηθούν στην αρμόδια για τη διαχείριση ΓΔ στο πλαίσιο της ετήσιας διαδικασίας κατανομής και λαμβανομένων υπόψη των υφιστάμενων δημοσιονομικών περιορισμών.
3.2.4. Εκτιμώμενες ανάγκες σε ανθρώπινους πόρους
Η πρόταση/πρωτοβουλία δεν συνεπάγεται τη χρησιμοποίηση ανθρώπινων πόρων
Η πρόταση/πρωτοβουλία συνεπάγεται τη χρησιμοποίηση ανθρώπινων πόρων, όπως αναλύεται κατωτέρω
3.2.4,1. Χρηματοδοτούμενες από τον ψηφισθέντα προϋπολογισμό
Εκτίμηση η οποία πρέπει να εκφράζεται σε μονάδες ισοδυνάμων πλήρους απασχόλησης (ΙΠΑ) 11
|
ΨΗΦΙΘΕΙΣΕΣ ΠΙΣΤΩΣΕΙΣ |
Έτος |
Έτος |
Έτος |
Έτος |
|
|
2024 |
2025 |
2026 |
2027 |
||
|
Θέσεις απασχόλησης του πίνακα προσωπικού (θέσεις μόνιμων και έκτακτων υπαλλήλων) |
|||||
|
20 01 02 01 (στην έδρα και στις αντιπροσωπείες της Επιτροπής) |
0 |
0 |
0 |
0 |
|
|
20 01 02 03 (στις αντιπροσωπείες της ΕΕ) |
0 |
0 |
0 |
0 |
|
|
01 01 01 01 (έμμεση έρευνα) |
0 |
0 |
0 |
0 |
|
|
01 01 01 11 (άμεση έρευνα) |
0 |
0 |
0 |
0 |
|
|
Άλλες γραμμές του προϋπολογισμού (να προσδιοριστούν) |
0 |
0 |
0 |
0 |
|
|
• Εξωτερικό προσωπικό (σε ΙΠΑ) |
|||||
|
20 02 01 (AC, END από το συνολικό κονδύλιο) |
0 |
0 |
0 |
0 |
|
|
20 02 03 (AC, AL, END και JPD στις αντιπροσωπείες της ΕΕ) |
0 |
0 |
0 |
0 |
|
|
Γραμμή διοικητικής στήριξης
|
— στην έδρα |
0 |
0 |
0 |
0 |
|
— στις αντιπροσωπείες της ΕΕ |
0 |
0 |
0 |
0 |
|
|
01 01 01 02 (AC, END — έμμεση έρευνα) |
0 |
0 |
0 |
0 |
|
|
01 01 01 12 (AC, END — άμεση έρευνα) |
0 |
0 |
0 |
0 |
|
|
Άλλες γραμμές του προϋπολογισμού (να προσδιοριστούν) — τομέας 7 |
0 |
0 |
0 |
0 |
|
|
Άλλες γραμμές του προϋπολογισμού (06 01 01 02 01) — εκτός του τομέα 7 |
0 |
3 |
3 |
3 |
|
|
ΣΥΝΟΛΟ |
0 |
3 |
3 |
3 |
|
3.2.4,3. Σύνολο εκτιμώμενων αναγκών σε ανθρώπινους πόρους
|
ΣΥΝΟΛΟ ΨΗΦΙΣΘΕΙΣΩΝ ΠΙΣΤΩΣΕΩΝ + ΕΞΩΤΕΡΙΚΑ ΕΣΟΔΑ ΜΕ ΕΙΔΙΚΟ ΠΡΟΟΡΙΣΜΟ |
Έτος |
Έτος |
Έτος |
Έτος |
|
|
2024 |
2025 |
2026 |
2027 |
||
|
Θέσεις απασχόλησης του πίνακα προσωπικού (θέσεις μόνιμων και έκτακτων υπαλλήλων) |
|||||
|
20 01 02 01 (στην έδρα και στις αντιπροσωπείες της Επιτροπής) |
0 |
0 |
0 |
0 |
|
|
20 01 02 03 (στις αντιπροσωπείες της ΕΕ) |
0 |
0 |
0 |
0 |
|
|
01 01 01 01 (έμμεση έρευνα) |
0 |
0 |
0 |
0 |
|
|
01 01 01 11 (άμεση έρευνα) |
0 |
0 |
0 |
0 |
|
|
Άλλες γραμμές του προϋπολογισμού (να προσδιοριστούν) |
0 |
0 |
0 |
0 |
|
|
• Εξωτερικό προσωπικό (σε μονάδες ισοδυνάμου πλήρους απασχόλησης) |
|||||
|
20 02 01 (AC, END από το συνολικό κονδύλιο) |
0 |
0 |
0 |
0 |
|
|
20 02 03 (AC, AL, END και JPD στις αντιπροσωπείες της ΕΕ) |
0 |
0 |
0 |
0 |
|
|
Γραμμή διοικητικής στήριξης
|
— στην έδρα |
0 |
0 |
0 |
0 |
|
— στις αντιπροσωπείες της ΕΕ |
0 |
0 |
0 |
0 |
|
|
01 01 01 02 (AC, END — έμμεση έρευνα) |
0 |
0 |
0 |
0 |
|
|
01 01 01 12 (AC, END — άμεση έρευνα) |
0 |
0 |
0 |
0 |
|
|
Άλλες γραμμές του προϋπολογισμού (να προσδιοριστούν) — τομέας 7 |
0 |
0 |
0 |
0 |
|
|
Άλλες γραμμές του προϋπολογισμού (06010102) — εκτός του τομέα 7 |
0 |
3 |
3 |
3 |
|
|
ΣΥΝΟΛΟ |
0 |
3 |
3 |
3 |
|
Προσωπικό που απαιτείται για την εφαρμογή της πρότασης (σε ΙΠΑ):
|
Θα καλυφθεί από το εν ενεργεία προσωπικό που είναι διαθέσιμο στις υπηρεσίες της Επιτροπής |
Έκτακτο πρόσθετο προσωπικό* |
|||
|
Θα χρηματοδοτηθεί από τον τομέα 7 ή από τη γραμμή για την Έρευνα |
Θα χρηματοδοτηθεί από τη γραμμή BA |
Θα χρηματοδοτηθεί από τέλη |
||
|
Θέσεις απασχόλησης στον πίνακα προσωπικού |
ά.α. |
|||
|
Εξωτερικό προσωπικό (AC, END, INT) |
3 CA |
|||
Περιγραφή των προς εκτέλεση καθηκόντων:
|
Μόνιμων και έκτακτων υπαλλήλων |
/ |
|
Εξωτερικού προσωπικού |
Η παρούσα νομοθετική πρόταση διαρθρώνεται γύρω από ορισμένες επιλογές που απαιτούν άρτια γνώση πολιτικής και σημαντική κατανομή χρόνου. Επί του παρόντος, η ΓΔ ENER υπόκειται σε περιορισμούς όσον αφορά το εργατικό δυναμικό, οι οποίοι, σε περίπτωση μη ενίσχυσής της, ενδέχεται να επηρεάσουν τα καθήκοντα παρακολούθησης και ιχνηλάτησης που απορρέουν από την εν λόγω νομοθεσία. Ο/Η υποψήφιος/-α θα πρέπει να έχει άρτια γνώση της λειτουργίας των αγορών αερίου και/ή πετρελαίου, καθώς και να είναι πολύ εξοικειωμένος/-η με τις διατάξεις για την ασφάλεια του εφοδιασμού και τους κανόνες της αγοράς αερίου/πετρελαίου. Δεδομένου ότι η διαφάνεια, η παρακολούθηση και η υποβολή εκθέσεων αποτελούν τους πυλώνες της νομοθετικής πρότασης, ο/η υποψήφιος/-α θα πρέπει: i) να διασφαλίζει την ομαλή ανταλλαγή πληροφοριών μεταξύ των εθνικών τελωνειακών αρχών, των εθνικών αρχών ενέργειας και της Επιτροπής· ii) να συμμετέχει στην αξιολόγηση των εθνικών σχεδίων διαφοροποίησης που υποβάλλουν τα κράτη μέλη εντός του καθορισμένου χρονοδιαγράμματος· σε αντίθετη περίπτωση, ο/η υποψήφιος/-α θα πρέπει να μπορεί να υποστηρίξει το κράτος μέλος για την κατάρτιση πιο φιλόδοξου στόχου. Οι πρόσθετες θέσεις θα πρέπει να καλυφθούν το συντομότερο δυνατό (το αργότερο από την 1η Ιανουαρίου 2026), τουλάχιστον έως την τελική προθεσμία για την πλήρη κατάργηση του αερίου, δηλαδή την 31η Δεκεμβρίου 2027. Λαμβανομένου υπόψη του ότι η παρακολούθηση των ορθών πρακτικών εισαγωγής φυσικού αερίου πιθανότατα θα συνεχιστεί και μετά το 2027 και ότι η Επιτροπή θα πρέπει ενδεχομένως να ασχοληθεί με δικαστικές υποθέσεις που θα προκύψουν εξαιτίας του προτεινόμενου κανονισμού, η Επιτροπή μπορεί να εξετάσει το ενδεχόμενο να ζητήσει πρόσθετους ανθρώπινους πόρους μόλις εγκριθεί το νέο πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο. |
3.2.5. Επισκόπηση των εκτιμώμενων επιπτώσεων στις επενδύσεις ψηφιακής τεχνολογίας
Η παρούσα πρόταση δεν συνεπάγεται επενδύσεις σχετικές με την ψηφιακή τεχνολογία.
|
ΣΥΝΟΛΟ πιστώσεων ψηφιακού τομέα και πιστώσεων ΤΠ |
Έτος |
Έτος |
Έτος |
Έτος |
ΣΥΝΟΛΟ ΠΔΠ 2021-2027 |
|
2024 |
2025 |
2026 |
2027 |
||
|
ΤΟΜΕΑΣ 7 |
|||||
|
Δαπάνες ΤΠ (εσωτερικές) |
0,000 |
0,000 |
0,000 |
0,000 |
0,000 |
|
Μερικό σύνολο του ΤΟΜΕΑ 7 |
0,000 |
0,000 |
0,000 |
0,000 |
0,000 |
|
Εκτός του ΤΟΜΕΑ 7 |
|||||
|
Δαπάνες ΤΠ στο πλαίσιο πολιτικών προς υποστήριξη επιχειρησιακών προγραμμάτων |
0,000 |
0,000 |
0,000 |
0,000 |
0,000 |
|
Μερικό σύνολο εκτός του ΤΟΜΕΑ 7 |
0,000 |
0,000 |
0,000 |
0,000 |
0,000 |
|
|
|||||
|
ΣΥΝΟΛΟ |
0,000 |
0,000 |
0,000 |
0,000 |
0,000 |
3.2.6. Συμβατότητα με το ισχύον πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο
Η πρόταση/πρωτοβουλία:
μπορεί να χρηματοδοτηθεί εξ ολοκλήρου με ανακατανομή εντός του οικείου τομέα του πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου (ΠΔΠ).
συνεπάγεται τη χρησιμοποίηση του αδιάθετου περιθωρίου στο πλαίσιο του αντίστοιχου τομέα του ΠΔΠ και/ή τη χρήση ειδικών μέσων, όπως ορίζεται στον κανονισμό για το ΠΔΠ.
Για να διασφαλιστεί η πλήρης και επαρκής εφαρμογή του προτεινόμενου κανονισμού, η ΓΔ ENER ζητεί υποψηφίους/-ες για τρία επιπλέον ισοδύναμα πλήρους απασχόλησης (ΙΠΑ) υπό τη συμβατική μορφή «συμβασιούχων υπαλλήλων της ομάδας καθηκόντων FG IV» ώστε να αρχίσουν να εργάζονται το συντομότερο δυνατό (το αργότερο από την 1η Ιανουαρίου 2026) έως τις 31 Δεκεμβρίου 2027.
Η γραμμή του προϋπολογισμού που λαμβάνεται υπόψη για τον σκοπό αυτό είναι η POWER-CAENER (E.06010102.01), δεδομένου ότι ο παρών κανονισμός συνάδει πλήρως με τους στόχους του REPowerEU.
Οι εν λόγω εργαζόμενοι/-ες, ως ΙΠΑ, θα πρέπει να είναι εξοικειωμένοι/-ες με το σχετικό με την πολιτική περιεχόμενο όσον αφορά τις αγορές αερίου και πετρελαίου και θα τους ανατεθούν οι δραστηριότητες αξιολόγησης, παρακολούθησης και υποβολής εκθέσεων που απορρέουν από την εφαρμογή του εν λόγω κανονισμού. Επιπλέον, το εν λόγω αίτημα προϋπολογισμού θα πρέπει να καλύπτει τη δυνατότητα διοργάνωσης αποστολών για τους υπαλλήλους της Επιτροπής, σε διάφορα επίπεδα, στα κράτη μέλη, με σκοπό τις συζητήσεις με εθνικές αρχές και/ή εταιρείες που επηρεάζονται από την εν λόγω νομοθεσία.
Λαμβανομένου υπόψη του ότι η παρακολούθηση των ορθών πρακτικών εισαγωγής φυσικού αερίου πιθανότατα θα συνεχιστεί και μετά το 2027 και ότι η Επιτροπή θα πρέπει ενδεχομένως να ασχοληθεί με δικαστικές υποθέσεις που θα προκύψουν εξαιτίας του προτεινόμενου κανονισμού, η Επιτροπή μπορεί να εξετάσει το ενδεχόμενο να ζητήσει πρόσθετους ανθρώπινους πόρους μόλις εγκριθεί το νέο πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο.
συνεπάγεται αναθεώρηση του ΠΔΠ.
3.2.7. Συμμετοχή τρίτων στη χρηματοδότηση
Η πρόταση/πρωτοβουλία:
δεν προβλέπει συγχρηματοδότηση από τρίτους
προβλέπει τη συγχρηματοδότηση από τρίτους που εκτιμάται κατωτέρω:
Πιστώσεις σε εκατ. EUR (με τρία δεκαδικά ψηφία)
|
Έτος
|
Έτος
|
Έτος
|
Έτος
|
Σύνολο |
|
|
Προσδιορισμός του φορέα συγχρηματοδότησης |
|||||
|
ΣΥΝΟΛΟ συγχρηματοδοτούμενων πιστώσεων |
3.3. Εκτιμώμενες επιπτώσεις στα έσοδα
Η πρόταση/πρωτοβουλία δεν έχει δημοσιονομικές επιπτώσεις στα έσοδα.
Η πρόταση/πρωτοβουλία έχει τις δημοσιονομικές επιπτώσεις που περιγράφονται κατωτέρω:
στους ιδίους πόρους
στα λοιπά έσοδα
Να αναφερθεί αν τα έσοδα προορίζονται για γραμμές δαπανών
σε εκατ. EUR (με τρία δεκαδικά ψηφία)
|
Γραμμή εσόδων του προϋπολογισμού: |
Διαθέσιμες πιστώσεις για το τρέχον οικονομικό έτος |
Επιπτώσεις της πρότασης/πρωτοβουλίας 12 |
|||
|
Έτος 2024 |
Έτος 2025 |
Έτος 2026 |
Έτος 2027 |
||
|
Άρθρο …. |
|||||
Ως προς τα έσοδα με ειδικό προορισμό, να προσδιοριστούν οι γραμμές δαπανών του προϋπολογισμού που επηρεάζονται.
[…]
Άλλες παρατηρήσεις (π.χ. μέθοδος/τύπος για τον υπολογισμό των επιπτώσεων στα έσοδα ή τυχόν άλλες πληροφορίες).
[…]
4. Ψηφιακές διαστάσεις
4.1. Απαιτήσεις ψηφιακής σημασίας
|
Σύμφωνα με την αξιολόγησή του, ο προτεινόμενος κανονισμός έχει περιορισμένες απαιτήσεις ψηφιακής σημασίας. Στην πράξη, αυτό αφορά δύο κύριες πτυχές του προτεινόμενου νομοθετικού κειμένου. Πρώτον, η Επιτροπή απαιτεί από τα κράτη μέλη να υποβάλουν τα εθνικά τους σχέδια διαφοροποίησης για τη σταδιακή κατάργηση του ρωσικού φυσικού αερίου και πετρελαίου χρησιμοποιώντας το παρεχόμενο υπόδειγμα και να τα κοινοποιήσουν μέσω επίσημης ανταλλαγής μηνυμάτων ηλεκτρονικού ταχυδρομείου, αντλώντας έμπνευση από τον μηχανισμό που χρησιμοποιείται στα σχέδια έκτακτης ανάγκης και στα σχέδια προληπτικής δράσης που προβλέπονται στο πλαίσιο του κανονισμού σχετικά με την ασφάλεια του εφοδιασμού. Μόλις αυτά παραληφθούν, η Επιτροπή θα γνωστοποιήσει προφορικά την κοινοποίηση των εν λόγω σχεδίων στη συντονιστική ομάδα για το φυσικό αέριο και θα τα δημοσιεύσει στον ιστότοπο της Επιτροπής. Δεύτερον ο προτεινόμενος κανονισμός θα πρέπει να προβλέπει αποτελεσματικό πλαίσιο για την εξακρίβωση της πραγματικής καταγωγής και του σημείου εξαγωγής του φυσικού αερίου που εισάγεται στην Ένωση. Επομένως, οι εισαγωγείς φυσικού αερίου θα πρέπει να υποχρεούνται να παρέχουν στις τελωνειακές αρχές όλες τις πληροφορίες που χρειάζονται για να προσδιορίζουν την καταγωγή και το σημείο εξαγωγής του φυσικού αερίου που εισάγεται στην Ένωση και για να αποφασίζουν αν το εισαγόμενο αέριο υπάγεται σε εξαίρεση σύμφωνα με την οποία επιτρέπονται οι εισαγωγές ρωσικού φυσικού αερίου μετά την. Οι τελωνειακές αρχές θα πρέπει να συνεργάζονται με ρυθμιστικές αρχές και αρμόδιες αρχές για την εφαρμογή των διατάξεων του παρόντος κανονισμού και την ανταλλαγή σχετικών πληροφοριών. Δεδομένου ότι τα εθνικά σχέδια διαφοροποίησης θα κοινοποιούνται μέσω επίσημης ανταλλαγής μηνυμάτων ηλεκτρονικού ταχυδρομείου και ότι οι τελωνειακές αρχές, οι ρυθμιστικές αρχές και οι αρμόδιες αρχές θα πρέπει να διαθέτουν τα αναγκαία εργαλεία και τις βάσεις δεδομένων για να διασφαλίζουν τη δυνατότητα ανταλλαγής σχετικών πληροφοριών, η ΓΔ ENER δεν προβλέπει επιπτώσεις στο τοπίο ΤΠ της Επιτροπής, ούτε νέο δάνειο για επενδύσεις ώστε να αντεπεξέλθουν οι υπηρεσίες ΤΠ της Επιτροπής. |
4.2. Δεδομένα
|
Τα υφιστάμενα κενά όσον αφορά λεπτομέρειες των συμβάσεων προμήθειας από τη Ρωσία υπονομεύουν την ικανότητα της Ένωσης να αξιολογεί την ασφάλεια του εφοδιασμού με αέριο. Επομένως, ο προτεινόμενος κανονισμός προτείνει νέο πλαίσιο διαφάνειας και παρακολούθησης, σύμφωνα με το οποίο απαιτείται από τους εισαγωγείς αερίου ρωσικής προέλευσης να παρέχουν λεπτομερείς συμβατικές πληροφορίες στην Επιτροπή και σε άλλες αρμόδιες αρχές. Οι πληροφορίες θα πρέπει να περιλαμβάνουν τουλάχιστον όλα τα ακόλουθα: την ημερομηνία σύναψης της σύμβασης προμήθειας φυσικού αερίου· τη διάρκεια της σύμβασης προμήθειας φυσικού αερίου· τις συμβατικές ποσότητες αερίου, συμπεριλαμβανομένων όλων των δικαιωμάτων ευελιξίας προς τα πάνω ή προς τα κάτω· την ταυτότητα των μερών της σύμβασης προμήθειας αερίου, συμπεριλαμβανομένου του αριθμού EORI (καταχώρισης και ταυτοποίησης οικονομικού φορέα) του οικονομικού φορέα στην ΕΕ που αγοράζει το αέριο· τον παραγωγό του αερίου και τη χώρα παραγωγής και, εφόσον ενδείκνυται, τον τόπο στον οποίο το αέριο υπέστη περαιτέρω επεξεργασία· για τις εισαγωγές ΥΦΑ, τον λιμένα πρώτης φόρτωσης· τα σημεία παράδοσης, συμπεριλαμβανομένων πιθανών δυνατοτήτων ευελιξίας όσον αφορά το σημείο παράδοσης· κάθε τροποποίηση της σύμβασης προμήθειας αερίου, με αναφορά του περιεχομένου και της ημερομηνίας της τροποποίησης, με εξαίρεση τις τροποποιήσεις που αφορούν αποκλειστικά την τιμή του αερίου. Τα δεδομένα θα συμπληρώνονται από τα εθνικά σχέδια διαφοροποίησης των κρατών μελών. Σε συνδυασμό με την ενισχυμένη συνεργασία με τις τελωνειακές αρχές και άλλες αρχές που συμμετέχουν στην παρακολούθηση, οι οποίες ενδέχεται να ζητούν λεπτομερέστερες πληροφορίες, αυτό το ολοκληρωμένο σύνολο δεδομένων θα παρέχει στην Επιτροπή τη δυνατότητα να αξιολογεί την έκθεση της Ένωσης στο ρωσικό αέριο και την αποτελεσματικότητα των στρατηγικών σταδιακής κατάργησης. |
4.3. Ψηφιακές λύσεις
|
Δεν δημιουργείται συγκεκριμένη ψηφιακή λύση για την παρούσα νομοθετική πράξη. Οι ανταλλασσόμενες πληροφορίες αφορούν τις πληροφορίες που περιλαμβάνονται στα εθνικά σχέδια διαφοροποίησης (ποσότητες, λεπτομέρειες σύμβασης, εταίροι, τεχνικές λεπτομέρειες παράδοσης και όροι εκτός από πληροφορίες για τις τιμές), οι οποίες θα κοινοποιούνται στην Επιτροπή μέσω επίσημης ανταλλαγής μηνυμάτων ηλεκτρονικού ταχυδρομείου και, κατά συνέπεια, στη συντονιστική ομάδα για το φυσικό αέριο, πριν δημοσιευτούν στον ιστότοπο της Επιτροπής. Όσον αφορά την ανταλλαγή πληροφοριών μεταξύ τελωνειακών αρχών, ρυθμιστικών αρχών και αρμόδιων αρχών, αυτές θα πρέπει να διαθέτουν τα απαραίτητα εργαλεία και τις αναγκαίες βάσεις δεδομένων που καθιστούν δυνατή την ανταλλαγή σχετικών πληροφοριών μεταξύ εθνικών αρχών και μεταξύ αρχών σε διαφορετικά κράτη μέλη, εφόσον είναι αναγκαίο. Οι τελωνειακές αρχές θα πρέπει να ενημερώνουν τις ρυθμιστικές αρχές, την εθνική αρμόδια αρχή, τον ACER και την Επιτροπή σε μηνιαία βάση σχετικά με βασικά στοιχεία που αφορούν την εξέλιξη των εισαγωγών ρωσικού αερίου (όπως οι ποσότητες που εισάγονται στο πλαίσιο μακροπρόθεσμων ή βραχυπρόθεσμων συμβάσεων, τα σημεία εισόδου ή οι αντισυμβαλλόμενοι). |
4.4. Αξιολόγηση διαλειτουργικότητας
|
Επομένως, οι εισαγωγείς φυσικού αερίου θα πρέπει να υποχρεούνται να παρέχουν στις τελωνειακές αρχές όλες τις πληροφορίες που χρειάζονται για να προσδιορίζουν την καταγωγή και το σημείο εξαγωγής του φυσικού αερίου που εισάγεται στην Ένωση. Δεδομένης της πολυπλοκότητας των ζητούμενων πληροφοριών, οι τελωνειακές αρχές θα πρέπει να έχουν δικαίωμα να ζητούν από τους εισαγωγείς λεπτομερείς συμβατικές πληροφορίες, ακόμα και ολόκληρες τις συμβάσεις προμήθειας, εξαιρουμένων των πληροφοριών για τις τιμές, όταν αυτό είναι αναγκαίο για να κατανοήσουν το πλαίσιο στο οποίο εντάσσονται ορισμένες ρήτρες ή παραπομπές σε άλλες διατάξεις. Οι τελωνειακές αρχές θα πρέπει να συνεργάζονται με ρυθμιστικές αρχές και αρμόδιες αρχές για την εφαρμογή των διατάξεων του προτεινόμενου κανονισμού και την ανταλλαγή σχετικών πληροφοριών, ιδίως όσον αφορά την αξιολόγηση των εξαιρέσεων που επιτρέπουν τις εισαγωγές ρωσικού φυσικού αερίου μετά την [1η Ιανουαρίου 2026]. Οι τελωνειακές αρχές, οι ρυθμιστικές αρχές και οι αρμόδιες αρχές θα πρέπει να διαθέτουν τα απαραίτητα εργαλεία και τις αναγκαίες βάσεις δεδομένων που καθιστούν δυνατή την ανταλλαγή σχετικών πληροφοριών μεταξύ των εθνικών αρχών και μεταξύ αρχών σε διαφορετικά κράτη μέλη, εφόσον είναι αναγκαίο. Οι τελωνειακές αρχές θα πρέπει να ενημερώνουν τις ρυθμιστικές αρχές, την εθνική αρμόδια αρχή, τον ACER και την Επιτροπή σε μηνιαία βάση σχετικά με βασικά στοιχεία που αφορούν την εξέλιξη των εισαγωγών ρωσικού αερίου (όπως οι ποσότητες που εισάγονται στο πλαίσιο μακροπρόθεσμων ή βραχυπρόθεσμων συμβάσεων, τα σημεία εισόδου ή οι αντισυμβαλλόμενοι). |
4.5. Μέτρα στήριξης της ψηφιακής εφαρμογής
|
Η παρούσα νομοθετική πρόταση βασίζεται σε υφιστάμενους μηχανισμούς κοινοποίησης, παρακολούθησης και υποβολής εκθέσεων: στην περίπτωση των σχεδίων διαφοροποίησης, τα κράτη μέλη θα τα κοινοποιούν μέσω ηλεκτρονικού ταχυδρομείου στην Επιτροπή και η Επιτροπή θα τα αναφέρει στη συντονιστική ομάδα για το φυσικό αέριο προτού δημοσιοποιήσει τα σχέδια στον ιστότοπό της· στην περίπτωση των ανταλλαγών με τις τελωνειακές αρχές, η νομοθετική διαδικασία θα βασίζεται σε υφιστάμενους μηχανισμούς και βάσεις δεδομένων που είναι ήδη διαθέσιμες στις τελωνειακές αρχές. |
ΣΗΜ.: Σε περίπτωση που η αρχική πρόταση της Επιτροπής μεταβληθεί σημαντικά στο πλαίσιο των νομοθετικών διαπραγματεύσεων, θα πρέπει να εξετάζεται το ενδεχόμενο επικαιροποίησης πληροφοριών που ορίζονται στο νομοθετικό δημοσιονομικό και ψηφιακό δελτίο, εφόσον είναι αναγκαίο, με σκοπό να υποστηριχθεί η διαπραγματευτική διαδικασία και να δημιουργηθεί σαφήνεια για όλα τα ενδιαφερόμενα μέρη.
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ
του ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΟΥ ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΟΥ ΚΑΙ ΨΗΦΙΑΚΟΥ ΔΕΛΤΙΟΥ
Ονομασία της πρότασης/πρωτοβουλίας:
Πρόταση κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για τη σταδιακή κατάργηση των εισαγωγών ρωσικού αερίου και τη βελτίωση της παρακολούθησης πιθανών ενεργειακών εξαρτήσεων και την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΕ) 2017/1938
1.ΑΡΙΘΜΟΣ και ΚΟΣΤΟΣ των ΑΝΘΡΩΠΙΝΩΝ ΠΟΡΩΝ ΠΟΥ ΘΕΩΡΟΥΝΤΑΙ ΑΠΑΡΑΙΤΗΤΟΙ
2.ΚΟΣΤΟΣ ΑΛΛΩΝ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΩΝ ΔΑΠΑΝΩΝ
3.ΣΥΝΟΛΟ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΩΝ ΔΑΠΑΝΩΝ
4.ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΟΥΜΕΝΕΣ ΜΕΘΟΔΟΙ ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΤΟΥ ΚΟΣΤΟΥΣ
4.1.Ανθρώπινοι πόροι
4.2.Άλλες διοικητικές δαπάνες
1.Κόστος των ανθρώπινων πόρων που θεωρούνται απαραίτητοι
Η πρόταση/πρωτοβουλία δεν συνεπάγεται τη χρησιμοποίηση ανθρώπινων πόρων
Η πρόταση/πρωτοβουλία συνεπάγεται τη χρησιμοποίηση ανθρώπινων πόρων, όπως αναλύεται κατωτέρω
1.1. Χρηματοδοτούμενες από τον ψηφισθέντα προϋπολογισμό
1.1.1 ΓΔ ENER
σε εκατ. EUR (με τρία δεκαδικά ψηφία)
|
ΤΟΜΕΑΣ 7 13 |
2024 |
2025 |
2026 |
2027 |
ΣΥΝΟΛΟ 2021-2027 |
||||||
|
του πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου |
ΙΠΑ |
Πιστώσεις |
ΙΠΑ |
Πιστώσεις |
ΙΠΑ |
Πιστώσεις |
ΙΠΑ |
Πιστώσεις |
ΙΠΑ |
Πιστώσεις |
|
|
Θέσεις απασχόλησης του πίνακα προσωπικού (θέσεις μόνιμων και έκτακτων υπαλλήλων) |
|||||||||||
|
20 01 02 01 — Έδρα και Αντιπροσωπείες της Επιτροπής |
AD |
|
0,000 |
|
0,000 |
|
0,000 |
|
0,000 |
0 |
0,000 |
|
AST |
|
0,000 |
|
0,000 |
|
0,000 |
|
0,000 |
0 |
0,000 |
|
|
20 01 02 03 – Αντιπροσωπείες της Ένωσης |
AD |
|
0,000 |
|
0,000 |
|
0,000 |
|
0,000 |
0 |
0,000 |
|
AST |
|
0,000 |
|
0,000 |
|
0,000 |
|
0,000 |
0 |
0,000 |
|
|
Εξωτερικού προσωπικού |
|||||||||||
|
20 02 01 και 20 02 02 – Εξωτερικό προσωπικό – Έδρα και αντιπροσωπείες της Επιτροπής |
AC |
|
0,000 |
0 |
0,000 |
|
0,000 |
|
0,000 |
0 |
0,000 |
|
END |
|
0,000 |
|
0,000 |
|
0,000 |
|
0,000 |
0 |
0,000 |
|
|
20 02 03 – Εξωτερικό προσωπικό – Αντιπροσωπείες της Ένωσης |
AC |
|
0,000 |
|
0,000 |
|
0,000 |
|
0,000 |
0 |
0,000 |
|
AL |
|
|
|
|
|
|
|
|
0 |
0,000 |
|
|
END |
|
0,000 |
|
0,000 |
|
0,000 |
|
0,000 |
0 |
0,000 |
|
|
JPD |
|
|
|
|
|
|
|
|
0 |
0,000 |
|
|
Άλλες γραμμές του προϋπολογισμού που σχετίζονται με τους ανθρώπινους πόρους (να προσδιοριστούν) |
AC |
|
0,000 |
|
0,000 |
|
0,000 |
|
0,000 |
0 |
0,000 |
|
END |
|
0,000 |
|
0,000 |
|
0,000 |
|
0,000 |
0 |
0,000 |
|
|
Μερικό σύνολο για ανθρώπινους πόρους – ΤΟΜΕΑΣ 7 |
0 |
0,000 |
0 |
0,000 |
0 |
0,000 |
|
0,000 |
|
0,000 |
|
|
Εκτός του ΤΟΜΕΑ |
2024 |
2025 |
2026 |
2027 |
ΣΥΝΟΛΟ 2021-2027 |
|||||||
|
του πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου |
ΙΠΑ |
Πιστώσεις |
ΙΠΑ |
Πιστώσεις |
ΙΠΑ |
Πιστώσεις |
ΙΠΑ |
Πιστώσεις |
ΙΠΑ |
Πιστώσεις |
||
|
Θέσεις απασχόλησης του πίνακα προσωπικού (θέσεις μόνιμων και έκτακτων υπαλλήλων) |
||||||||||||
|
01 01 01 01 Έμμεση έρευνα |
AD |
|
0,000 |
|
0,000 |
|
0,000 |
|
0,000 |
0 |
0,000 |
|
|
AST |
|
0,000 |
|
0,000 |
|
0,000 |
|
0,000 |
0 |
0,000 |
||
|
01 01 01 11 Άμεση έρευνα |
AD |
|
0,000 |
|
0,000 |
|
0,000 |
|
0,000 |
0 |
0,000 |
|
|
AST |
|
0,000 |
|
0,000 |
|
0,000 |
|
0,000 |
0 |
0,000 |
||
|
Άλλο (να διευκρινιστεί) |
AD |
|
0,000 |
|
0,000 |
|
0,000 |
|
0,000 |
0 |
0,000 |
|
|
AST |
|
0,000 |
|
0,000 |
|
0,000 |
|
0,000 |
0 |
0,000 |
||
|
Εξωτερικού προσωπικού |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Εξωτερικό προσωπικό που καλύπτεται από επιχειρησιακές πιστώσεις |
— στην έδρα |
AC |
|
0,000 |
3 |
0,303 |
3 |
0,303 |
3 |
0,303 |
3 |
0,909 |
|
END |
|
0,000 |
|
0,000 |
|
0,000 |
|
0,000 |
0 |
0,000 |
||
|
— σε αντιπροσωπείες της Ένωσης |
AC |
|
0,000 |
|
0,000 |
|
0,000 |
|
0,000 |
0 |
0,000 |
|
|
AL |
|
|
|
|
|
|
|
|
0 |
0,000 |
||
|
END |
|
0,000 |
|
0,000 |
|
0,000 |
|
0,000 |
0 |
0,000 |
||
|
JPD |
|
|
|
|
|
|
|
|
0 |
0,000 |
||
|
01 01 01 02 Έμμεση έρευνα |
AC |
|
0,000 |
|
0,000 |
|
0,000 |
|
0,000 |
0 |
0,000 |
|
|
END |
|
0,000 |
|
0,000 |
|
0,000 |
|
0,000 |
0 |
0,000 |
||
|
01 01 01 12 Άμεση έρευνα |
AC |
|
0,000 |
|
0,000 |
|
0,000 |
|
0,000 |
0 |
0,000 |
|
|
END |
|
0,000 |
|
0,000 |
|
0,000 |
|
0,000 |
0 |
0,000 |
||
|
Άλλες γραμμές του προϋπολογισμού που σχετίζονται με τους ανθρώπινους πόρους (να προσδιοριστούν) |
AC |
|
0,000 |
|
0,000 |
0,000 |
0,000 |
0 |
0,000 |
|||
|
END |
|
0,000 |
|
0,000 |
|
0,000 |
|
0,000 |
0 |
0,000 |
||
|
Μερικό σύνολο για ανθρώπινους πόρους — εκτός του ΤΟΜΕΑ 7 |
0 |
0,000 |
3 |
0,303 |
3 |
0,303 |
3 |
0,303 |
3 |
0,909 |
||
|
Σύνολο για ανθρώπινους πόρους (όλοι οι τομείς του ΠΔΠ) |
0 |
0,000 |
3 |
0,303 |
3 |
0,303 |
3 |
0,303 |
3 |
0,909 |
||
2.Κόστος άλλων διοικητικών δαπανών
Η πρόταση/πρωτοβουλία δεν συνεπάγεται τη χρησιμοποίηση διοικητικών πιστώσεων
Η πρόταση/πρωτοβουλία συνεπάγεται τη χρησιμοποίηση πιστώσεων διοικητικού χαρακτήρα, όπως εξηγείται κατωτέρω:
2.1. Χρηματοδοτούμενες από τον ψηφισθέντα προϋπολογισμό
2.1.1 ΓΔ ENER
σε εκατ. EUR (με τρία δεκαδικά ψηφία)
|
ΤΟΜΕΑΣ 7
|
2024 |
2025 |
2026 |
2027 |
ΣΥΝΟΛΟ
|
|
Στην έδρα ή στο έδαφος της ΕΕ: |
|||||
|
20 02 06 01 — Έξοδα αποστολών και παράστασης |
|
0,000 |
|||
|
20 02 06 02 — Έξοδα για συνεδριάσεις, ομάδες εμπειρογνωμόνων και συνέδρια |
|
|
|
|
0,000 |
|
20 02 06 03 — Συνεδριάσεις των επιτροπών |
|
|
|
|
0,000 |
|
20 02 06 04 — Μελέτες και διαβουλεύσεις |
|
|
|
|
0,000 |
|
20 04 — Δαπάνες ΤΠ (εταιρικές) 14 |
|
|
|
|
0,000 |
|
Άλλες γραμμές του προϋπολογισμού που δεν σχετίζονται με τους ανθρώπινους πόρους (να προσδιοριστούν όπου χρειάζεται) |
|
|
|
|
0,000 |
|
Σε αντιπροσωπείες της Ένωσης |
|||||
|
20 02 07 01 — Έξοδα αποστολών και παράστασης |
|
|
|
|
0,000 |
|
20 02 07 02 — Επαγγελματική επιμόρφωση |
|
|
|
|
0,000 |
|
20 03 05 — Υποδομές και διοικητική υποστήριξη |
|
|
|
|
0,000 |
|
Άλλες γραμμές του προϋπολογισμού που δεν σχετίζονται με τους ανθρώπινους πόρους (να προσδιοριστούν όπου χρειάζεται) |
|
|
|
|
0,000 |
|
Μερικό σύνολο για λοιπά — ΤΟΜΕΑΣ 7
|
0,000 |
0,000 |
0,000 |
0,000 |
0,000 |
σε εκατ. EUR (με τρία δεκαδικά ψηφία)
|
Εκτός του ΤΟΜΕΑ
|
2024 |
2025 |
2026 |
2027 |
ΣΥΝΟΛΟ
|
|
Δαπάνες τεχνικής και διοικητικής βοήθειας (μη συμπεριλαμβανομένου του εξωτερικού προσωπικού) βάσει επιχειρησιακών πιστώσεων (πρώην γραμμές «BA»): |
|||||
|
— στην έδρα |
|
|
|
|
0,000 |
|
— σε αντιπροσωπείες της Ένωσης |
|
|
|
|
0,000 |
|
Άλλες διαχειριστικές δαπάνες για έρευνα |
|
|
|
|
0,000 |
|
ΔαπάνεςΤΠ στο πλαίσιο πολιτικών προς υποστήριξη επιχειρησιακών προγραμμάτων 15 |
|
|
|
|
0,000 |
|
Εταιρικές δαπάνες ΤΠ για επιχειρησιακά προγράμματα 16 |
|
|
|
|
0,000 |
|
Άλλες γραμμές του προϋπολογισμού που σχετίζονται με τους ανθρώπινους πόρους (06010102) |
|
0,015 |
0,015 |
0,015 |
0,045 |
|
Μερικό σύνολο για λοιπά — Εκτός του ΤΟΜΕΑ 7
|
0,000 |
0,015 |
0,015 |
0,015 |
0,045 |
|
Σύνολο άλλων διοικητικών δαπανών (όλοι οι τομείς του ΠΔΠ) |
0,000 |
0,015 |
0,015 |
0,015 |
0,045 |
2.2.3. Σύνολο
|
ΤΟΜΕΑΣ 7
|
2024 |
2025 |
2026 |
2027 |
ΣΥΝΟΛΟ
|
|
Στην έδρα ή στο έδαφος της ΕΕ: |
|||||
|
20 02 06 01 — Έξοδα αποστολών και παράστασης |
0,000 |
0,000 |
0,000 |
0,000 |
0,000 |
|
20 02 06 02 — Έξοδα για συνεδριάσεις, ομάδες εμπειρογνωμόνων και συνέδρια |
0,000 |
0,000 |
0,000 |
0,000 |
0,000 |
|
20 02 06 03 — Συνεδριάσεις των επιτροπών |
0,000 |
0,000 |
0,000 |
0,000 |
0,000 |
|
20 02 06 04 — Μελέτες και διαβουλεύσεις |
0,000 |
0,000 |
0,000 |
0,000 |
0,000 |
|
20 04 — Δαπάνες ΤΠ (εταιρικές) 17 |
0,000 |
0,000 |
0,000 |
0,000 |
0,000 |
|
Άλλες γραμμές του προϋπολογισμού που δεν σχετίζονται με τους ανθρώπινους πόρους (να προσδιοριστούν όπου χρειάζεται) |
0,000 |
0,000 |
0,000 |
0,000 |
0,000 |
|
Σε αντιπροσωπείες της Ένωσης |
|||||
|
20 02 07 01 — Έξοδα αποστολών και παράστασης |
0,000 |
0,000 |
0,000 |
0,000 |
0,000 |
|
20 02 07 02 — Επαγγελματική επιμόρφωση |
0,000 |
0,000 |
0,000 |
0,000 |
0,000 |
|
20 03 05 — Υποδομές και διοικητική υποστήριξη |
0,000 |
0,000 |
0,000 |
0,000 |
0,000 |
|
Άλλες γραμμές του προϋπολογισμού που δεν σχετίζονται με τους ανθρώπινους πόρους (να προσδιοριστούν όπου χρειάζεται) |
0,000 |
0,000 |
0,000 |
0,000 |
0,000 |
|
Μερικό σύνολο για λοιπά — ΤΟΜΕΑΣ 7
|
0,000 |
0,000 |
0,000 |
0,000 |
0,000 |
|
Εκτός του ΤΟΜΕΑ
|
2024 |
2025 |
2026 |
2027 |
ΣΥΝΟΛΟ
|
|
Δαπάνες τεχνικής και διοικητικής βοήθειας (μη συμπεριλαμβανομένου του εξωτερικού προσωπικού) βάσει επιχειρησιακών πιστώσεων (πρώην γραμμές «BA»): |
0,000 |
0,000 |
0,000 |
0,000 |
0,000 |
|
— στην έδρα |
0,000 |
0,000 |
0,000 |
0,000 |
0,000 |
|
— σε αντιπροσωπείες της Ένωσης |
0,000 |
0,000 |
0,000 |
0,000 |
0,000 |
|
Άλλες διαχειριστικές δαπάνες για έρευνα |
0,000 |
0,000 |
0,000 |
0,000 |
0,000 |
|
ΔαπάνεςΤΠ στο πλαίσιο πολιτικών προς υποστήριξη επιχειρησιακών προγραμμάτων 18 |
0,000 |
0,000 |
0,000 |
0,000 |
0,000 |
|
Εταιρικές δαπάνες ΤΠ για επιχειρησιακά προγράμματα 19 |
0,000 |
0,000 |
0,000 |
0,000 |
0,000 |
|
Άλλες γραμμές του προϋπολογισμού που σχετίζονται με τους ανθρώπινους πόρους (06010102) |
0,000 |
0,015 |
0,015 |
0,015 |
0,045 |
|
Μερικό σύνολο για λοιπά — Εκτός του ΤΟΜΕΑ 7
|
0,000 |
0,015 |
0,015 |
0,015 |
0,045 |
|
Σύνολο άλλων διοικητικών δαπανών (όλοι οι τομείς του ΠΔΠ) |
0,000 |
0,015 |
0,015 |
0,015 |
0,045 |
3.Σύνολο διοικητικών δαπανών (όλοι οι τομείς του ΠΔΠ)
3.1. Πιστώσεις από τον ψηφισθέντα προϋπολογισμό
3.1.1. ΓΔ ENER
σε εκατ. EUR (με τρία δεκαδικά ψηφία)
|
Συνοπτική παρουσίαση |
2024 |
2025 |
2026 |
2027 |
ΣΥΝΟΛΟ
|
|
Τομέας 7 — Ανθρώπινοι πόροι |
0,000 |
0,000 |
0,000 |
0,000 |
0,000 |
|
Τομέας 7 — Άλλες διοικητικές δαπάνες |
0,000 |
0,000 |
0,000 |
0,000 |
0,000 |
|
Μερικό σύνολο του τομέα 7 |
0,000 |
0,000 |
0,000 |
0,000 |
0,000 |
|
Εκτός του τομέα 7 — Ανθρώπινοι πόροι |
0,000 |
0,303 |
0,303 |
0,303 |
0,909 |
|
Εκτός του τομέα 7 — Άλλες διοικητικές δαπάνες |
0,000 |
0,015 |
0,015 |
0,015 |
0,045 |
|
Μερικό σύνολο άλλων τομέων |
0,000 |
0,318 |
0,318 |
0,318 |
0,954 |
|
ΣΥΝΟΛΟ ΤΟΥ ΤΟΜΕΑ 7 και εκτός του ΤΟΜΕΑ 7 |
0,000 |
0,318 |
0,318 |
0,318 |
0,954 |
.1.3. ΣΥΝΟΛΟ
|
Συνοπτική παρουσίαση |
2024 |
2025 |
2026 |
2027 |
ΣΥΝΟΛΟ
|
|
Τομέας 7 — Ανθρώπινοι πόροι |
0,000 |
0,000 |
0,000 |
0,000 |
0,000 |
|
Τομέας 7 — Άλλες διοικητικές δαπάνες |
0,000 |
0,000 |
0,000 |
0,000 |
0,000 |
|
Μερικό σύνολο του τομέα 7 |
0,000 |
0,000 |
0,000 |
0,000 |
0,000 |
|
Εκτός του τομέα 7 — Ανθρώπινοι πόροι |
0,000 |
0,303 |
0,303 |
0,303 |
0,909 |
|
Εκτός του τομέα 7 — Άλλες διοικητικές δαπάνες |
0,000 |
0,015 |
0,015 |
0,015 |
0,045 |
|
Μερικό σύνολο άλλων τομέων |
0,000 |
0,318 |
0,318 |
0,318 |
0,954 |
|
ΣΥΝΟΛΟ ΤΟΥ ΤΟΜΕΑ 7 και εκτός του ΤΟΜΕΑ 7 |
0,000 |
0,318 |
0,318 |
0,318 |
0,954 |
4.Χρησιμοποιούμενες μέθοδοι υπολογισμού για την εκτίμηση του κόστους
4.1.Ανθρώπινοι πόροι
Στο παρόν τμήμα καθορίζεται η χρησιμοποιούμενη μέθοδος υπολογισμού για την εκτίμηση των ανθρώπινων πόρων που θεωρούνται απαραίτητοι [παραδοχές φόρτου εργασίας, συμπεριλαμβανομένων των ειδικών θέσεων εργασίας (προφίλ εργασιών του συστήματος διαχείρισης προσωπικού SYSPER 2), των κατηγοριών προσωπικού και του αντίστοιχου μέσου κόστους].
Προσωπικό που απαιτείται για την εφαρμογή της πρότασης (σε ΙΠΑ):
|
Εσωτερική ανακατανομή |
Έκτακτο πρόσθετο προσωπικό |
||||
|
Εντός των ΓΔ εφαρμογής* |
Κατ’ εξαίρεση, από την ομάδα ανακατανομής προσωπικού της Επιτροπής σύμφωνα με την καθοδήγηση του συμβουλίου εσωτερικής διοίκησης** |
Θα χρηματοδοτηθεί από τον τομέα 7*** / Έρευνα |
Θα χρηματοδοτηθεί από τη γραμμή BA |
Θα χρηματοδοτηθεί από τέλη |
|
|
Θέσεις απασχόλησης στον πίνακα προσωπικού |
ά.α. |
||||
|
Εξωτερικό προσωπικό (AC, END, INT) |
3 CA FG IV Θα χρηματοδοτηθεί μέσω της γραμμής 06010102 του προϋπολογισμού |
||||
|
ΤΟΜΕΑΣ 7 του πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου |
|
ΣΗΜ.: Το μέσο κόστος για κάθε κατηγορία προσωπικού στην έδρα είναι διαθέσιμο στον ιστότοπο BUDGpedia: |
|
□ Μόνιμοι και έκτακτοι υπάλληλοι |
|
□ Εξωτερικό προσωπικό |
|
Εκτός του ΤΟΜΕΑ 7 του πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου |
|
□ Μόνον οι θέσεις που χρηματοδοτούνται από τον προϋπολογισμό για την έρευνα |
|
Εξωτερικό προσωπικό Ο προτεινόμενος κανονισμός διαρθρώνεται γύρω από ορισμένες επιλογές που απαιτούν άρτια γνώση πολιτικής και σημαντική κατανομή χρόνου. Επί του παρόντος, η ΓΔ ENER υπόκειται σε περιορισμούς όσον αφορά το εργατικό δυναμικό, οι οποίοι, σε περίπτωση μη ενίσχυσής της, ενδέχεται να επηρεάσουν τα καθήκοντα παρακολούθησης και ιχνηλάτησης που απορρέουν από την εν λόγω νομοθεσία. Ο/Η υποψήφιος/-α θα πρέπει να έχει άρτια γνώση της λειτουργίας των αγορών αερίου και/ή πετρελαίου, καθώς και να είναι πολύ εξοικειωμένος/-η με τις διατάξεις για την ασφάλεια του εφοδιασμού και τους κανόνες της αγοράς αερίου/πετρελαίου. Δεδομένου ότι η διαφάνεια, η παρακολούθηση και η υποβολή εκθέσεων αποτελούν τους πυλώνες της νομοθετικής πρότασης, ο/η υποψήφιος/-α θα πρέπει: i) να διασφαλίζει την ομαλή ανταλλαγή πληροφοριών μεταξύ των εθνικών τελωνειακών αρχών, των εθνικών αρχών ενέργειας και της Επιτροπής· ii) να συμμετέχει στην αξιολόγηση των εθνικών σχεδίων διαφοροποίησης που υποβάλλουν τα κράτη μέλη εντός του καθορισμένου χρονοδιαγράμματος· σε αντίθετη περίπτωση, ο/η υποψήφιος/-α θα πρέπει να μπορεί να υποστηρίξει το κράτος μέλος για την κατάρτιση πιο φιλόδοξου στόχου. Οι πρόσθετες θέσεις θα πρέπει να καλυφθούν το συντομότερο δυνατό (το αργότερο από την 1η Ιανουαρίου 2026), τουλάχιστον έως την τελική προθεσμία για την πλήρη κατάργηση του αερίου, δηλαδή την 31η Δεκεμβρίου 2027. Λαμβανομένου υπόψη του ότι η παρακολούθηση των ορθών πρακτικών εισαγωγής φυσικού αερίου πιθανότατα θα συνεχιστεί και μετά το 2027 και ότι η Επιτροπή θα πρέπει ενδεχομένως να ασχοληθεί με δικαστικές υποθέσεις που θα προκύψουν εξαιτίας του προτεινόμενου κανονισμού, η Επιτροπή μπορεί να εξετάσει το ενδεχόμενο να ζητήσει πρόσθετους ανθρώπινους πόρους μόλις εγκριθεί το νέο πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο. |
4.2.Άλλες διοικητικές δαπάνες
|
ΤΟΜΕΑΣ 7 του πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου |
|
Εκτός του ΤΟΜΕΑ 7 του πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου |
|
Μέρος του ζητούμενου προϋπολογισμού θα πρέπει να καλύπτει ενδεχόμενες αποστολές που θα πραγματοποιηθούν ως δράσεις εφαρμογής της παρούσας νομοθετικής πρότασης. Μπορεί να ζητηθεί από υπαλλήλους της Επιτροπής να μεταβούν σε αποστολή στο εξωτερικό για να προωθήσουν και να επεξηγήσουν τα μέτρα που προτείνονται στον κανονισμό, να συζητήσουν με ρυθμιστικές αρχές των κρατών μελών της ΕΕ για τη διασφάλιση της ομαλής και ταχείας εφαρμογής του εν λόγω κανονισμού. Η ΓΔ ENER υποβάλει αίτημα προϋπολογισμού ύψους 15 000 EUR/έτος, δηλαδή 5 000 EUR/ΙΠΑ, ποσό που αντιστοιχεί σε πέντε αποστολές στα κράτη μέλη της ΕΕ. |