Βρυξέλλες, 20.5.2025

COM(2025) 259 final

2025/0132(COD)

Πρόταση

ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

για την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΕ) 2024/1348 όσον αφορά την εφαρμογή της έννοιας της «ασφαλούς τρίτης χώρας»

{SWD(2025) 600 final}


ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ

ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΠΡΟΤΑΣΗΣ

Πλαίσιο και αιτιολόγηση της πρότασης

Το άρθρο 77 του κανονισμού (ΕΕ) 2024/1348 (στο εξής: κανονισμός για τη διαδικασία ασύλου) απαιτεί από την Επιτροπή να επανεξετάσει την έννοια της ασφαλούς τρίτης χώρας και, κατά περίπτωση, να προτείνει στοχευμένες τροποποιήσεις έως τις 12 Ιουνίου 2025. Βάσει αυτού, η Επιτροπή προέβη σε συνολική επανεξέταση της εν λόγω έννοιας.

Στο πλαίσιο αυτής της διαδικασίας, η Επιτροπή εξέτασε κατά πόσον το διεθνές δίκαιο (η Σύμβαση της Γενεύης του 1951 και η Ευρωπαϊκή Σύμβαση Δικαιωμάτων του Ανθρώπου του 1950) και το πρωτογενές δίκαιο της ΕΕ, συμπεριλαμβανομένου του Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της ΕΕ, επιτρέπουν την περαιτέρω αναθεώρηση των προϋποθέσεων εφαρμογής της έννοιας της ασφαλούς τρίτης χώρας και των νομικών της εγγυήσεων, προκειμένου να διευκολυνθεί η εφαρμογή της από τα κράτη μέλη. Η Επιτροπή εξέτασε επίσης τις εμπειρίες και τις προκλήσεις των κρατών μελών κατά την εφαρμογή της έννοιας της ασφαλούς τρίτης χώρας, όπως αυτές εκφράστηκαν σε διάφορα φόρουμ, και αξιολόγησε κατά πόσον οι αλλαγές που εισήχθησαν με τον κανονισμό για τη διαδικασία ασύλου έχουν ήδη διευθετήσει τα ζητήματα αυτά ή αν εξακολουθούν να υπάρχουν κενά. Τέλος, η Επιτροπή ανέλυσε τη σχετική νομολογία του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης (στο εξής: ΔΕΕ) και του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου (στο εξής: ΕΔΔΑ).

Η έννοια της ασφαλούς τρίτης χώρας, η οποία διέπεται επί του παρόντος από το άρθρο 33 παράγραφος 2 στοιχείο γ) της οδηγίας 2013/32/ΕΕ (στο εξής: οδηγία για τις διαδικασίες ασύλου) 1 , αναθεωρήθηκε στο πλαίσιο του συμφώνου για τη μετανάστευση και το άσυλο, που εγκρίθηκε τον Μάιο του 2024.

Τα κράτη μέλη, όταν εφαρμόζουν την έννοια της ασφαλούς τρίτης χώρας, μπορούν να απορρίπτουν αιτήσεις ασύλου ως απαράδεκτες, χωρίς να εξετάζουν αν οι αιτούντες πληρούν τις προϋποθέσεις για να τους χορηγηθεί προστασία στην ΕΕ. Η έννοια της ασφαλούς τρίτης χώρας μπορεί να εφαρμοστεί στο πλαίσιο της διαδικασίας στα σύνορα.

Ο κανονισμός για τη διαδικασία ασύλου 2 εισήγαγε διάφορες αλλαγές στους κανόνες περί ασφαλούς τρίτης χώρας, με στόχο την ευρύτερη και πιο ευέλικτη εφαρμογή της σχετικής έννοιας. Μεταξύ των αλλαγών αυτών περιλαμβάνονται οι εξής:

η διεύρυνση των κριτηρίων που επιτρέπουν τον χαρακτηρισμό τρίτης χώρας ως ασφαλούς, ιδίως χώρας που δεν είναι συμβαλλόμενο μέρος της Σύμβασης της Γενεύης, υπό την προϋπόθεση ότι μπορεί να παρέχει «αποτελεσματική προστασία» 3 ,

η ρητή αναφορά στους οικογενειακούς δεσμούς και στην παραμονή στην τρίτη χώρα ως πιθανών ενδείξεων σύνδεσης (αιτιολογική σκέψη 48 του κανονισμού για τη διαδικασία ασύλου),

η δυνατότητα χαρακτηρισμού μιας τρίτης χώρας ως ασφαλούς με εξαιρέσεις για συγκεκριμένα τμήματα του εδάφους της ή σαφώς αναγνωρίσιμες κατηγορίες προσώπων (αιτιολογική σκέψη 46 και άρθρο 59 παράγραφος 2 του κανονισμού για τη διαδικασία ασύλου),

η θέσπιση τεκμηρίου ασφάλειας για τις τρίτες χώρες με τις οποίες η ΕΕ έχει συνάψει συμφωνία ασφαλούς τρίτης χώρας βάσει του άρθρου 218 της ΣΛΕΕ (άρθρο 59 παράγραφος 7 του κανονισμού για τη διαδικασία ασύλου),

η εισαγωγή της δυνατότητας έγκρισης κοινών καταλόγων τρίτων χωρών που χαρακτηρίζονται ως ασφαλείς σε επίπεδο ΕΕ, χωρίς να αποκλείεται η δυνατότητα των κρατών μελών να χαρακτηρίζουν επιπλέον τρίτες χώρες ως ασφαλείς σε εθνικό επίπεδο (αιτιολογική σκέψη 81 και άρθρα 60, 63 και 64 του κανονισμού για τη διαδικασία ασύλου).

Οι νέες διατάξεις θα τεθούν σε ισχύ τον Ιούνιο του 2026. Ως προς το άρθρο 59 παράγραφος 2 του κανονισμού για τη διαδικασία ασύλου, αναφορικά με τη δυνατότητα χαρακτηρισμού τρίτης χώρας ως ασφαλούς με εξαιρέσεις για τμήματα του εδάφους της ή κατηγορίες προσώπων, η Επιτροπή πρότεινε πρόσφατα να συντομευθεί η προθεσμία εφαρμογής του 4 .

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο έκριναν ότι ενδέχεται να απαιτηθούν περαιτέρω νομοθετικές αλλαγές, ακόμη και πριν από την εφαρμογή του κανονισμού για τη διαδικασία ασύλου. Κατά συνέπεια, το άρθρο 77 του κανονισμού για τη διαδικασία ασύλου αναθέτει στην Επιτροπή να επανεξετάσει την έννοια της ασφαλούς τρίτης χώρας έως τις 12 Ιουνίου 2025 και να προτείνει, κατά περίπτωση, τυχόν στοχευμένες τροποποιήσεις.

Επανεξέταση της έννοιας της ασφαλούς τρίτης χώρας

Η Επιτροπή υιοθέτησε συνολική προσέγγιση όσον αφορά την επανεξέταση που όφειλε να πραγματοποιήσει σύμφωνα με το άρθρο 77 του κανονισμού για τη διαδικασία ασύλου 5 .

Στο πλαίσιο της εν λόγω επανεξέτασης, η Επιτροπή ανέλυσε τα στοιχεία που σχετίζονται με την έννοια της ασφαλούς τρίτης χώρας και την εφαρμογή της στο πλαίσιο του κανονισμού για τη διαδικασία ασύλου. Τα στοιχεία αυτά είναι, μεταξύ άλλων, τα εξής:

1)οι προϋποθέσεις που πρέπει να πληροί μια τρίτη χώρα προκειμένου να θεωρηθεί ασφαλής, όπως ορίζονται στο άρθρο 59 του κανονισμού για τη διαδικασία ασύλου. Κατ’ ουσίαν, δεν θα πρέπει να υπάρχει κίνδυνος δίωξης ή σοβαρής βλάβης στην εν λόγω τρίτη χώρα· πρέπει να υπάρχει η δυνατότητα να ζητείται και, εάν πληρούνται οι προϋποθέσεις, να παρέχεται αποτελεσματική προστασία, όπως ορίζεται στο άρθρο 57 του κανονισμού για τη διαδικασία ασύλου· επίσης, πρέπει να τηρείται η αρχή της μη επαναπροώθησης·

2)η ύπαρξη σύνδεσης μεταξύ του αιτούντος και της τρίτης χώρας, υπό την έννοια ότι πρέπει να υπάρχει σύνδεσμος μεταξύ του αιτούντος άσυλο και της ασφαλούς τρίτης χώρας ο οποίος να καθιστά εύλογη τη μεταφορά του αιτούντος στην εν λόγω ασφαλή τρίτη χώρα·

3)οι εγγυήσεις τήρησης της νόμιμης διαδικασίας που θεσπίζονται με τον κανονισμό για τη διαδικασία ασύλου και οι οποίες πρέπει να τηρούνται από τα κράτη μέλη που εφαρμόζουν την υπό εξέταση έννοια, ιδίως η ατομική, κατά περίπτωση αξιολόγηση του κατά πόσον η χώρα είναι ασφαλής για κάθε οικείο αιτούντα· η δυνατότητα του αιτούντος να αμφισβητήσει δικαστικώς τόσο την ύπαρξη σύνδεσης με την εν λόγω τρίτη χώρα όσο και τον χαρακτηρισμό της χώρας ως ασφαλούς με βάση τις ειδικές περιστάσεις που ισχύουν στην περίπτωσή του (δυνατότητα αντίκρουσης του τεκμηρίου ασφάλειας)· και το αυτόματο ανασταλτικό αποτέλεσμα της προσφυγής.

Ως αποτέλεσμα αυτής της επανεξέτασης, και κατόπιν προσεκτικής ανάλυσης, η Επιτροπή κατέληξε στο συμπέρασμα ότι υπάρχει περιθώριο αναθεώρησης τόσο του κριτηρίου σύνδεσης, δεδομένου ότι δεν αποτελεί απαίτηση βάσει του διεθνούς δικαίου, όσο και του αυτόματου ανασταλτικού αποτελέσματος της προσφυγής. Ωστόσο, η Επιτροπή διαπίστωσε ότι δεν υπάρχει περιθώριο αναθεώρησης των κριτηρίων βάσει των οποίων μια τρίτη χώρα χαρακτηρίζεται ασφαλής, καθώς τα κριτήρια αυτά ευθυγραμμίζονται ήδη με τα ελάχιστα πρότυπα που απαιτούνται από το διεθνές δίκαιο 6 . Άλλες πτυχές που συνδέονται με την τήρηση της νόμιμης διαδικασίας, συμπεριλαμβανομένης της ατομικής αξιολόγησης, συνιστούν επιταγές του ενωσιακού και του διεθνούς δικαίου και της νομολογίας οι οποίες θεωρούνται απαραίτητες για την προστασία των προσώπων από την επαναπροώθηση και για τη διαφύλαξη των θεμελιωδών δικαιωμάτων τους. Δεδομένου του δεσμευτικού χαρακτήρα τους βάσει του ενωσιακού και του διεθνούς δικαίου, οι εν λόγω εγγυήσεις πρέπει να παραμείνουν σε ισχύ 7 .

Για τον λόγο αυτό, προσδιορίστηκαν τα ακόλουθα δύο στοιχεία ως αντικείμενο στοχευμένης τροποποίησης του κανονισμού για τη διαδικασία ασύλου:

α)η απαίτηση σύνδεσης μεταξύ του αιτούντος και της τρίτης χώρας (κριτήριο σύνδεσης)· και

β)το ανασταλτικό αποτέλεσμα της προσφυγής κατά αποφάσεων που απορρίπτουν αίτηση ως απαράδεκτη βάσει της έννοιας της ασφαλούς τρίτης χώρας.

Τα ενδιαφερόμενα μέρη επισήμαναν διάφορα οφέλη και κινδύνους για κάθε εναλλακτική λύση, όπως συνοψίζονται στην ενότητα «Διαβούλευση με τα ενδιαφερόμενα μέρη» κατωτέρω.

Α. Κριτήριο σύνδεσης

Κατά την επανεξέταση που διενήργησε η Επιτροπή διαπιστώθηκε ότι ο μη δεσμευτικός χαρακτήρας του κριτηρίου σύνδεσης στο διεθνές δίκαιο παρείχε περιθώριο για την αναθεώρησή του. Επιπλέον, σημαντική πλειονότητα των κρατών μελών θεωρούσε ότι η συγκεκριμένη συνιστώσα της έννοιας της ασφαλούς τρίτης χώρας που θεσπίζεται με τον κανονισμό για τη διαδικασία ασύλου είναι το στοιχείο που έχει διευκολύνει περισσότερο την εφαρμογή της έννοιας. Σ’ αυτή τη βάση, η Επιτροπή προσδιόρισε και αξιολόγησε τρεις εναλλακτικές λύσεις για την αναθεώρηση του κριτηρίου σύνδεσης στο πλαίσιο του κανονισμού για τη διαδικασία ασύλου 8 .

(1)Κατάργηση του υποχρεωτικού χαρακτήρα του κριτηρίου σύνδεσης στο δίκαιο της Ένωσης

Δεδομένου ότι το κριτήριο σύνδεσης δεν απαιτείται βάσει του διεθνούς δικαίου, μια εναλλακτική λύση που εξετάστηκε ήταν η κατάργηση του υποχρεωτικού χαρακτήρα του από το δίκαιο της ΕΕ, επιτρέποντας έτσι στα κράτη μέλη, όταν εφαρμόζουν την έννοια της ασφαλούς τρίτης χώρας, να επιλέγουν αν θα εφαρμόσουν ή όχι το κριτήριο σύνδεσης, καθώς και πώς θα το ορίσουν στο εθνικό δίκαιο.

Αυτή η εναλλακτική λύση θα διευκόλυνε την εφαρμογή της έννοιας της ασφαλούς τρίτης χώρας από τα κράτη μέλη, καθώς θα αύξανε δυνητικά τον αριθμό των αιτούντων στους οποίους θα μπορούσε να εφαρμοστεί η εν λόγω έννοια, θα διεύρυνε την ομάδα των τρίτων χωρών με τις οποίες συνεργάζονται τα κράτη μέλη για την εφαρμογή της έννοιας αυτής, και θα εξάλειφε την ανάγκη να αποδεικνύεται η ύπαρξη σύνδεσης με μια δεδομένη ασφαλή τρίτη χώρα. Επιπλέον, θα μείωνε τον διοικητικό φόρτο και θα καθιστούσε αποτελεσματικότερη τη διεκπεραίωση των αιτήσεων ασύλου. Θα μπορούσε επίσης να συμβάλει στην αύξηση του επιμερισμού των ευθυνών και ενδεχομένως στην επέκταση του παγκόσμιου χώρου προστασίας. Τέλος, πρέπει να εφαρμοστεί σύμφωνα με τον Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της ΕΕ, μεταξύ άλλων ως προς τα δικαιώματα του παιδιού.

Η εναλλακτική αυτή λύση προβλέπει επίσης τη δυνατότητα να αποκλείονται συγκεκριμένες ομάδες ευάλωτων αιτούντων ή να θεσπίζονται ειδικά μέτρα για την πρόληψη της διαφυγής (π.χ. τεκμήριο κινδύνου διαφυγής κατά την εφαρμογή της έννοιας της ασφαλούς τρίτης χώρας ή εισαγωγή νέου λόγου κράτησης στην οδηγία για τις συνθήκες υποδοχής). Η εν λόγω εναλλακτική λύση προβλέπει επίσης τη δυνατότητα σύναψης συμφωνιών ή ρυθμίσεων με τρίτες χώρες βάσει των οποίων θα απαιτείται να εξετάζεται η ουσία των αιτήσεων αποτελεσματικής προστασίας που υποβάλλονται από αιτούντες των οποίων η αίτηση απορρίφθηκε ως απαράδεκτη με βάση την έννοια της ασφαλούς τρίτης χώρας.

Τα στοιχεία αυτά αποτελούν μέρος της παρούσας νομοθετικής πρότασης.

(2)Εξέταση της διέλευσης ως επαρκούς κριτηρίου

Μια δεύτερη εναλλακτική λύση ήταν να θεωρηθεί ότι η διέλευση και μόνο του αιτούντος μέσω ασφαλούς τρίτης χώρας συνιστά επαρκές κριτήριο για την εφαρμογή της έννοιας της ασφαλούς τρίτης χώρας στο οικείο πρόσωπο.

Η συμπερίληψη της διέλευσης ως κριτηρίου θα παρείχε έναν επιπλέον αντικειμενικό σύνδεσμο μεταξύ του αιτούντος και της ασφαλούς τρίτης χώρας, καθώς εύλογα αναμένεται ότι ο αιτών διεθνή προστασία θα μπορούσε να έχει υποβάλει αίτηση προστασίας στην ασφαλή τρίτη χώρα μέσω της οποίας διήλθε. Η ερμηνεία αυτή ευθυγραμμίζεται με την προσέγγιση που υιοθέτησε η Επιτροπή το 2016 στην πρόταση κανονισμού για τη διαδικασία ασύλου 9 , στην οποία αναγνώρισε ότι η διέλευση μέσω ασφαλούς τρίτης χώρας θα μπορούσε να επαρκεί για την εφαρμογή της έννοιας της ασφαλούς τρίτης χώρας. Η αναγνώριση της διέλευσης ως βάσιμου αντικειμενικού συνδέσμου διευκολύνει την εφαρμογή της έννοιας και ενδεχομένως διευρύνει την ομάδα των τρίτων χωρών με τις οποίες τα κράτη μέλη μπορούν να συνεργάζονται σε θέματα ασύλου. Αρμόδιες να αποδεικνύουν τη διέλευση θα είναι οι αρχές ασύλου των κρατών μελών.

Εξετάστηκε η δυνατότητα θέσπισης ειδικού μαχητού τεκμηρίου διέλευσης, σύμφωνα με το οποίο θα μπορούσε να υποτεθεί ότι πρόσωπο που φθάνει αντικανονικά στο έδαφος της ΕΕ και το οποίο δεν είναι σε θέση να αποδείξει άμεση διαδρομή άφιξης πρέπει να έχει διέλθει από τουλάχιστον μία τρίτη χώρα. Ωστόσο, επικράτησε το επιχείρημα ότι η εισαγωγή μαχητού τεκμηρίου θα δημιουργούσε επιπλέον λόγο προσφυγής στη δικαιοσύνη, κάτι το οποίο συντέλεσε ώστε να μην τελεσφορήσει η επιθυμητή απλούστευση όσον αφορά την εφαρμογή της έννοιας της ασφαλούς τρίτης χώρας. Ως εκ τούτου, η δυνατότητα θέσπισης μαχητού τεκμηρίου απορρίφθηκε.

(3)Ορισμός του κριτηρίου σύνδεσης στον κανονισμό για τη διαδικασία ασύλου, με πρόβλεψη μεγαλύτερης ευελιξίας (καθώς θα περιλάμβανε και τη διέλευση)

Μια τρίτη εναλλακτική λύση ήταν να οριστεί η «σύνδεση» στο δίκαιο της Ένωσης, ώστε, πέραν της διέλευσης, να θεωρούνται επαρκείς σύνδεσμοι και οι πολιτιστικοί δεσμοί ή η γνώση της γλώσσας, και ενδεχομένως να εκδοθεί έγγραφο καθοδήγησης.

Αυτή η εναλλακτική λύση θα μπορούσε να διευρύνει την ομάδα δυνητικών ασφαλών τρίτων χωρών, καθώς υπερβαίνει τις τρίτες χώρες που βρίσκονται στη διαδρομή προς την ΕΕ και, παράλληλα, διευκολύνει τη συνεργασία με την οικεία τρίτη χώρα και συμβάλλει στην αύξηση του επιμερισμού των ευθυνών. Επιπλέον, θα μπορούσε να διευκολύνει την ένταξη του αιτούντος μετά τη μεταφορά του, ενισχύοντας έτσι τη βιωσιμότητα αυτής της μεταφοράς. Ωστόσο, το βάρος της απόδειξης της σύνδεσης θα έφεραν πάντα οι αρχές ασύλου των κρατών μελών. Ως εκ τούτου, η εναλλακτική αυτή λύση δεν θεωρήθηκε ότι έχει το επιθυμητό αποτέλεσμα, δηλαδή να απλουστεύσει την εφαρμογή της έννοιας της ασφαλούς τρίτης χώρας.

Β. Ανασταλτικό αποτέλεσμα της προσφυγής

Η Επιτροπή εξέτασε περαιτέρω τη δυνατότητα απλούστευσης των διαδικασιών προσφυγής όσον αφορά την εφαρμογή της έννοιας της ασφαλούς τρίτης χώρας με το να καταστεί μη αυτόματο το ανασταλτικό αποτέλεσμα των προσφυγών κατά αποφάσεων περί απαραδέκτου.

Το αν η προσφυγή κατά της εφαρμογής της έννοιας της ασφαλούς τρίτης χώρας έχει αυτόματο ανασταλτικό αποτέλεσμα είναι ιδιαίτερα σημαντικό ερώτημα σε περιπτώσεις αποφάσεων περί απαραδέκτου που βασίζονται στην εν λόγω έννοια, καθώς στις περιπτώσεις αυτές η αίτηση δεν εξετάζεται επί της ουσίας. Η φύση των διακυβευόμενων θεμελιωδών δικαιωμάτων, και ιδίως ο κίνδυνος επαναπροώθησης, καθιστά ιδιαίτερα σημαντική τη διασφάλιση του ανασταλτικού αποτελέσματος της προσφυγής στο πλαίσιο του κανονισμού για τη διαδικασία ασύλου. Οι κίνδυνοι αυτοί είχαν επισημανθεί κατά τη διαδικασία διαβούλευσης από ορισμένα κράτη μέλη, την Ύπατη Αρμοστεία των Ηνωμένων Εθνών για τους Πρόσφυγες (στο εξής: UNHCR) και την κοινωνία των πολιτών.

Ωστόσο, η άρση του αυτόματου ανασταλτικού αποτελέσματος της προσφυγής θα μπορούσε να συμβάλει στη μείωση των διαδικαστικών καθυστερήσεων όσον αφορά την εφαρμογή της έννοιας της ασφαλούς τρίτης χώρας και στην πρόληψη πιθανής κατάχρησης των δυνατοτήτων προσφυγής από τους αιτούντες, ενώ παράλληλα θα διασφάλιζε την προστασία των θεμελιωδών δικαιωμάτων των αιτούντων, καθώς τους παρέχει το δικαίωμα να ζητούν το ανασταλτικό αποτέλεσμα. Επιπλέον, για να διασφαλιστεί η προστασία των δικαιωμάτων των αιτούντων, όταν υπάρχει κίνδυνος παραβίασης της αρχής της μη επαναπροώθησης προβλέπεται αυτόματο ανασταλτικό αποτέλεσμα κατά της απόφασης επιστροφής που εκδόθηκε σύμφωνα με το άρθρο 37 του κανονισμού για τη διαδικασία ασύλου κατόπιν απόφασης περί απαραδέκτου. Η πρόβλεψη αυτή θα πρέπει να εγγυάται ότι τα πρόσωπα δεν μεταφέρονται όταν υπάρχει κίνδυνος επαναπροώθησης στην τρίτη χώρα ή όταν υπάρχει κίνδυνος σοβαρής βλάβης ή απάνθρωπης ή εξευτελιστικής μεταχείρισης στην τρίτη χώρα.

Συμπεράσματα της επανεξέτασης

Η Επιτροπή στάθμισε προσεκτικά τα πλεονεκτήματα και τα μειονεκτήματα κάθε εναλλακτικής λύσης για την αναθεώρηση των διατάξεων του κανονισμού για τη διαδικασία ασύλου όσον αφορά την εφαρμογή της έννοιας της ασφαλούς τρίτης χώρας. Συνολικά, θεωρεί ότι ένας συνδυασμός μέτρων είναι πιθανότερο να επιτύχει την επιθυμητή ευελιξία και να διευκολύνει την εφαρμογή της έννοιας της ασφαλούς τρίτης χώρας από τα κράτη μέλη, διατηρώντας παράλληλα βασικές διασφαλίσεις, προστατεύοντας τα θεμελιώδη δικαιώματα και απαντώντας στις ανησυχίες που εξέφρασαν ορισμένα ενδιαφερόμενα μέρη, όπως αποτυπώνεται στην παρούσα πρόταση.

Ως εκ τούτου, η παρούσα πρόταση επιτρέπει στα κράτη μέλη, χωρίς να απαιτεί από αυτά, να εφαρμόζουν την έννοια της ασφαλούς τρίτης χώρας: i) όταν υπάρχει σύνδεση μεταξύ του αιτούντος και της οικείας ασφαλούς τρίτης χώρας, ii) όταν ο αιτών έχει διέλθει μέσω ασφαλούς τρίτης χώρας, ή iii) σε περίπτωση απουσίας σύνδεσης ή διέλευσης, όταν υπάρχει συμφωνία ή ρύθμιση με ασφαλή τρίτη χώρα βάσει της οποίας απαιτείται η εξέταση της ουσίας των αιτήσεων αποτελεσματικής προστασίας που υποβάλλουν οι αιτούντες που υπόκεινται στην εν λόγω συμφωνία ή ρύθμιση. Η τελευταία επιλογή δεν θα πρέπει να εφαρμόζεται στους ασυνόδευτους ανηλίκους, για τους οποίους θα απαιτείται πάντα σύνδεση ή διέλευση. Επιπλέον, τα κράτη μέλη θα πρέπει να διασφαλίζουν ότι το υπέρτατο συμφέρον του παιδιού αποτελεί πρωταρχικό μέλημα σε όλες τις αποφάσεις που αφορούν ανηλίκους.

Απλουστεύει επίσης τις διαδικασίες προσφυγής σχετικά με την εφαρμογή της έννοιας της ασφαλούς τρίτης χώρας, καθώς προτείνει να καταστεί μη αυτόματο το ανασταλτικό αποτέλεσμα των προσφυγών κατά των αποφάσεων περί απαραδέκτου που λαμβάνονται με βάση την έννοια της ασφαλούς τρίτης χώρας.

Στόχοι της πρότασης

Κύριος στόχος της παρούσας πρότασης είναι η στοχευμένη τροποποίηση του κανονισμού (ΕΕ) 2024/1348 για τη διαδικασία ασύλου, ώστε να διευκολυνθεί η εφαρμογή της έννοιας της ασφαλούς τρίτης χώρας.

Συνέπεια με τις ισχύουσες διατάξεις στον τομέα πολιτικής

Η παρούσα πρόταση βασίζεται στο άρθρο 77 του κανονισμού για τη διαδικασία ασύλου, το οποίο αναθέτει στην Επιτροπή να επανεξετάσει την έννοια της ασφαλούς τρίτης χώρας έως τις 12 Ιουνίου 2025 και να προτείνει, κατά περίπτωση, τυχόν στοχευμένες τροποποιήσεις. Συνάδει πλήρως με τους στόχους του κανονισμού για τη διαδικασία ασύλου, που εκδόθηκε στις 14 Μαΐου 2024. Επιπλέον, ευθυγραμμίζεται με τις άλλες νομοθετικές πράξεις που εκδόθηκαν σε σχέση με το σύμφωνο για τη μετανάστευση και το άσυλο, ιδίως με τον κανονισμό για τις ελάχιστες απαιτήσεις ασύλου, την αναδιατυπωμένη οδηγία για τις συνθήκες υποδοχής, τον κανονισμό για τη διαχείριση του ασύλου και της μετανάστευσης, τον κανονισμό για τον έλεγχο διαλογής και τον κανονισμό Eurodac.

Επιπροσθέτως, η πρόταση για αναθεώρηση της έννοιας της ασφαλούς τρίτης χώρας συνάδει με την πρόταση κανονισμού για τις επιστροφές 10 στον βαθμό που ο εν λόγω κανονισμός, αφενός, επεκτείνει το πεδίο εφαρμογής των ενωσιακών κανόνων σχετικά με τις επιστροφές προκειμένου να καλύπτονται και οι επιστροφές που πραγματοποιούνται στο πλαίσιο της έννοιας της ασφαλούς τρίτης χώρας και, αφετέρου, διατηρεί τις εγγυήσεις προς τους επιστρέφοντες οι οποίες παρέχονται (ήδη) βάσει των ενωσιακών κανόνων για τις επιστροφές, του Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της ΕΕ και της Ευρωπαϊκής Σύμβασης Δικαιωμάτων του Ανθρώπου όσον αφορά τον σεβασμό της αρχής της μη επαναπροώθησης. 

Συνέπεια με άλλες πολιτικές της Ένωσης

Η παρούσα πρόταση συνάδει με τη συνολική και μακροπρόθεσμη προσέγγιση για αποτελεσματικότερη και συνεκτικότερη διαχείριση της μετανάστευσης, όπως ορίζεται στο σύμφωνο για τη μετανάστευση και το άσυλο, η οποία προβλέπει, μεταξύ άλλων, ότι η μετανάστευση θα βρίσκεται στο επίκεντρο των σχέσεων εταιρικής σχέσης και συνεργασίας με τις τρίτες χώρες. Από αυτή την άποψη, και λαμβανομένου υπόψη του στόχου της πρότασης να διασφαλιστεί το δικαίωμα αίτησης ασύλου καθώς και ο σεβασμός των θεμελιωδών δικαιωμάτων των προσφύγων, των αιτούντων άσυλο και των μεταναστών, ανεξάρτητα από το καθεστώς τους, η πρόταση ευθυγραμμίζεται με τη δέσμευση της ΕΕ για την επίτευξη των στόχων του Παγκόσμιου Συμφώνου για τους Πρόσφυγες.

Η πρόταση υποστηρίζει τους γενικούς στόχους του συμφώνου για τη μετανάστευση και το άσυλο, και ιδίως τον στόχο να καταστεί αποτελεσματικότερη η διεκπεραίωση των αιτήσεων ασύλου στην ΕΕ και να εξευρεθούν λύσεις για τη συνεργασία και τον επιμερισμό του φόρτου με τις τρίτες χώρες.

2.ΝΟΜΙΚΗ ΒΑΣΗ, ΕΠΙΚΟΥΡΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΑΝΑΛΟΓΙΚΟΤΗΤΑ

Νομική βάση

Η νομική βάση της πρότασης είναι το άρθρο 78 παράγραφος 2 στοιχείο δ) της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Μεταβλητή γεωμετρία

Σύμφωνα με τα άρθρα 1 και 2 του πρωτοκόλλου αριθ. 21 για τη θέση της Ιρλανδίας όσον αφορά τον χώρο ελευθερίας, ασφάλειας και δικαιοσύνης, το οποίο προσαρτάται στη Συνθήκη για την Ευρωπαϊκή Ένωση (στο εξής: ΣΕΕ) και στη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (στο εξής: ΣΛΕΕ), η Ιρλανδία δεν συμμετέχει στη θέσπιση οποιουδήποτε μέτρου θεσπίζεται με βάση τον τίτλο V του τρίτου μέρους της ΣΛΕΕ, ο οποίος περιλαμβάνει μέτρα για τη θέσπιση κοινού ευρωπαϊκού συστήματος ασύλου, και δεν δεσμεύεται απ' αυτό. Ωστόσο, σύμφωνα με το άρθρο 3 του εν λόγω πρωτοκόλλου, η Ιρλανδία μπορεί να αποφασίσει να συμμετάσχει στη θέσπιση και την εφαρμογή τέτοιων μέτρων. Η Ιρλανδία γνωστοποίησε την επιθυμία της να συμμετάσχει στον κανονισμό για τη διαδικασία ασύλου. Μπορεί επίσης, σύμφωνα με τα άρθρα 3 και 4α του πρωτοκόλλου αριθ. 21, να επιλέξει να συμμετάσχει στην έκδοση και την εφαρμογή της παρούσας πρότασης, η οποία τροποποιεί τον κανονισμό για τη διαδικασία ασύλου.

Σύμφωνα με τα άρθρα 1 και 2 του πρωτοκόλλου αριθ. 22 σχετικά με τη θέση της Δανίας, το οποίο προσαρτάται στη Συνθήκη για την Ευρωπαϊκή Ένωση και στη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η Δανία δεν συμμετέχει στην έκδοση του παρόντος κανονισμού και δεν δεσμεύεται από αυτόν ούτε υπόκειται στην εφαρμογή του.

Επικουρικότητα

Στόχος της παρούσας πρότασης είναι να προβεί σε στοχευμένη τροποποίηση του κανονισμού για τη διαδικασία ασύλου προκειμένου παρασχεθεί στα κράτη μέλη μεγαλύτερη ευελιξία ως προς την η εφαρμογή της έννοιας της ασφαλούς τρίτης χώρας. Η πρόταση διατηρεί τον προαιρετικό χαρακτήρα της εφαρμογής της έννοιας της ασφαλούς τρίτης χώρας.

Οι νέες διαδικασίες θα πρέπει να διέπονται από τους ίδιους κανόνες, ανεξάρτητα από το κράτος μέλος που τις εφαρμόζει, ώστε να διασφαλίζεται η ισότιμη μεταχείριση των αιτούντων, των υπηκόων τρίτων χωρών ή των ανιθαγενών που υπόκεινται σ’ αυτές, καθώς και η σαφήνεια και η ασφάλεια δικαίου για το εκάστοτε οικείο πρόσωπο. Επιπλέον, εάν τα κράτη μέλη ενεργούν μεμονωμένα, μπορεί να δημιουργηθούν κίνητρα για μη επιτρεπόμενες μετακινήσεις από ένα κράτος μέλος σε άλλο, ανάλογα με το αν και με ποιον τρόπο αυτά θα εφαρμόζουν την έννοια της ασφαλούς τρίτης χώρας, ή να παρεμποδίζονται οι μεταφορές βάσει του κανονισμού του Δουβλίνου λόγω της αποκλίνουσας εφαρμογής της εν λόγω έννοιας.

Οι στόχοι της παρούσας πρότασης δεν μπορούν να επιτευχθούν επαρκώς από τα κράτη μέλη αν ενεργούν μεμονωμένα. Για να αρθούν ορισμένα εμπόδια στην αποτελεσματική εφαρμογή της έννοιας της ασφαλούς τρίτης χώρας απαιτείται ενωσιακό πλαίσιο, το οποίο είναι απαραίτητο για να διασφαλιστεί η συνεπής και συνεκτική εφαρμογή της συγκεκριμένης έννοιας σε όλα τα κράτη μέλη. Συνεπώς, η Ένωση οφείλει να δράσει και μπορεί να λάβει μέτρα, σύμφωνα με την αρχή της επικουρικότητας που ορίζεται στο άρθρο 5 της ΣΕΕ.

Αναλογικότητα

Σύμφωνα με την αρχή της αναλογικότητας, όπως ορίζεται στο άρθρο 5 της ΣΕΕ, η παρούσα πρόταση για στοχευμένη τροποποίηση του κανονισμού (ΕΕ) 2024/1348 για τη διαδικασία ασύλου δεν υπερβαίνει τα αναγκαία όρια για την επίτευξη των στόχων της, δηλαδή να δοθεί στα κράτη μέλη μεγαλύτερη ευελιξία κατά την εφαρμογή της έννοιας της ασφαλούς τρίτης χώρας σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο και με πλήρη σεβασμό των θεμελιωδών δικαιωμάτων που κατοχυρώνονται στον Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της ΕΕ και στην Ευρωπαϊκή Σύμβαση Δικαιωμάτων του Ανθρώπου.

Επιλογή της νομικής πράξης

Η νομική πράξη που επιλέχθηκε είναι πρόταση κανονισμού που τροποποιεί τον κανονισμό για τη διαδικασία ασύλου.

3.ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΩΝ ΕΚ ΤΩΝ ΥΣΤΕΡΩΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΕΩΝ, ΤΩΝ ΔΙΑΒΟΥΛΕΥΣΕΩΝ ΜΕ ΤΑ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΜΕΝΑ ΜΕΡΗ ΚΑΙ ΤΩΝ ΕΚΤΙΜΗΣΕΩΝ ΕΠΙΠΤΩΣΕΩΝ

Συλλογή πληροφοριών σχετικά με την υλοποίηση και την εφαρμογή της ισχύουσας νομοθεσίας

Για την επανεξέταση της έννοιας της ασφαλούς τρίτης χώρας, η Επιτροπή εξέτασε κατά πόσον υπάρχει περιθώριο βάσει του διεθνούς δικαίου (Σύμβαση της Γενεύης του 1951 και Ευρωπαϊκή Σύμβαση Δικαιωμάτων του Ανθρώπου του 1950) για περαιτέρω αναθεώρηση των προϋποθέσεων εφαρμογής της εν λόγω έννοιας και των συναφών νομικών εγγυήσεων προκειμένου να διευκολυνθεί η εφαρμογή της έννοιας στα κράτη μέλη. Η Επιτροπή έλαβε επίσης υπόψη την εμπειρία που είχαν μέχρι εκείνη τη στιγμή τα κράτη μέλη με την εφαρμογή της έννοιας της ασφαλούς τρίτης χώρας, συμπεριλαμβανομένων των προκλήσεων που συνάντησαν, όπως αυτές παρουσιάστηκαν σε διάφορα φόρουμ. Τέλος, η Επιτροπή ανέλυσε τη σχετική νομολογία του ΔΕΕ και του ΕΔΔΑ.

Τα τεκμηριωμένα στοιχεία σχετικά με την εφαρμογή της έννοιας της ασφαλούς τρίτης χώρας από τα κράτη μέλη της ΕΕ μέχρι στιγμής δεν είναι εξαντλητικά, αλλά υπάρχουν ενδείξεις που υποδηλώνουν ότι οι πρακτικές ήταν, στην καλύτερη περίπτωση, ανομοιόμορφες 11 . Σε τρία κράτη μέλη η έννοια της ασφαλούς τρίτης χώρας δεν καλύπτεται στην εθνική νομοθεσία 12 . Όλα τα άλλα κράτη μέλη προβλέπουν την έννοια αυτή στην εθνική νομοθεσία τους, αλλά παρουσιάζουν διαφορές ως προς την εφαρμογή της: πέντε κράτη μέλη έχουν εγκρίνει καταλόγους ασφαλών τρίτων χωρών 13 , σε δώδεκα κράτη μέλη η έννοια εφαρμόζεται μόνο κατά περίπτωση 14 και έξι κράτη μέλη δεν εφαρμόζουν την έννοια στην πράξη 15 .

Διαβουλεύσεις με τα ενδιαφερόμενα μέρη

Μεταξύ Δεκεμβρίου 2024 και Φεβρουαρίου 2025, η Επιτροπή ζήτησε τη γνώμη των κρατών μελών, του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, των οργανώσεων της κοινωνίας των πολιτών και της UNHCR. Οι συζητήσεις επικεντρώθηκαν στο κριτήριο σύνδεσης και στο αυτόματο ανασταλτικό αποτέλεσμα των προσφυγών κατά αποφάσεων περί απαραδέκτου βάσει της έννοιας της ασφαλούς τρίτης χώρας.

Πραγματοποιήθηκαν συζητήσεις με τα κράτη μέλη σε διάφορα φόρουμ, μεταξύ των οποίων η ΕΜΑ, η Ομάδα «Άσυλο», η Στρατηγική Επιτροπή για τη Μετανάστευση, τα Σύνορα και το Άσυλο (SCIFA), καθώς και στο πλαίσιο άτυπων διαβουλεύσεων που διοργάνωσε η Επιτροπή στις 27 Ιανουαρίου και στις 27 Φεβρουαρίου 2025. Στις 18 Φεβρουαρίου πραγματοποιήθηκαν συζητήσεις με βουλευτές του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και στις 19 Φεβρουαρίου 2025 με οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών.

Κατά τις ανταλλαγές αυτές, η μεγάλη πλειονότητα των κρατών μελών εξέφρασε την υποστήριξή της για την αναθεώρηση της έννοιας της ασφαλούς τρίτης χώρας και τάχθηκε υπέρ της στοχευμένης τροποποίησης του κανονισμού για τη διαδικασία ασύλου, προκειμένου να καταργηθεί το κριτήριο σύνδεσης και το αυτόματο ανασταλτικό αποτέλεσμα των προσφυγών, καθώς θεωρεί ότι οι αλλαγές αυτές συμβάλλουν στην ενίσχυση της αποτελεσματικότητας, παρέχουν μεγαλύτερη ευελιξία ως προς τη διαχείριση των αιτήσεων ασύλου, ιδίως σε περιόδους δυσανάλογης μεταναστευτικής πίεσης, και μειώνουν τον διοικητικό φόρτο. Μια μειοψηφία κρατών μελών αντιτάχθηκε στην απάλειψη της απαίτησης περί κριτηρίου σύνδεσης και θα προτιμούσε έναν ευέλικτο ορισμό της σύνδεσης.

Τα κράτη μέλη που υποστηρίζουν την κατάργηση του κριτηρίου σύνδεσης ως υποχρεωτικής απαίτησης τόνισαν ότι η εξέλιξη αυτή θα διεύρυνε τον αριθμό των αιτούντων που θα μπορούσαν να είναι επιλέξιμοι για την έννοια της ασφαλούς τρίτης χώρας, αφού θα καθιστούσε εφικτή την εξέταση περισσότερων αιτήσεων άσυλου στο πλαίσιο αυτό. Υποστήριξαν επίσης ότι η αλλαγή αυτή θα παρείχε μεγαλύτερη ευελιξία στη συνεργασία με τις τρίτες χώρες, διευκολύνοντας τη δημιουργία νέων εταιρικών σχέσεων. Επιπλέον, ισχυρίστηκαν ότι η άρση αυτής της απαίτησης θα διευκολύνει τα κράτη μέλη να ανταποκρίνονται αποτελεσματικότερα στις μεταναστευτικές πιέσεις και κρίσεις. Επισήμαναν επίσης ότι θα μπορούσε να βελτιώσει την αποτελεσματικότητα, με το σκεπτικό ότι η κατάργηση του κριτηρίου σύνδεσης θα εξορθολογίσει τη διεκπεραίωση των αιτήσεων, θα μειώσει τον διοικητικό φόρτο για τις εθνικές αρχές (καθώς δεν θα βαρύνονται με την απόδειξη της σύνδεσης) και θα επιταχύνει τη λήψη αποφάσεων.

Τα κράτη μέλη που δεν υποστήριξαν την κατάργηση της απαίτησης του κριτηρίου σύνδεσης προειδοποίησαν ότι η κατάργησή του θα μπορούσε να παρεμποδίσει την ένταξη των οικείων προσώπων στην ασφαλή τρίτη χώρα, καθώς και τη δημιουργία εταιρικών σχέσεων με τρίτες χώρες, ενώ θα μπορούσε να αυξήσει τον κίνδυνο αντικανονικής μετανάστευσης από την ασφαλή τρίτη χώρα προς την ΕΕ και να αφήσει τα οικεία πρόσωπα χωρίς δεσμούς ή εγγυημένη προστασία στην ασφαλή τρίτη χώρα. Στην ΕΕ μπορεί επίσης να αυξήσει τον κίνδυνο αύξησης των περιπτώσεων προσφυγής στη δικαιοσύνη και δευτερογενών μετακινήσεων προς κράτη μέλη στα οποία η έννοια της ασφαλούς τρίτης χώρας είτε δεν εφαρμόζεται είτε εφαρμόζεται από κοινού με την απαίτηση σύνδεσης. Ορισμένα κράτη μέλη προειδοποίησαν ότι τα εθνικά δικαστήρια ενδέχεται να αναστείλουν τις μεταφορές βάσει του κανονισμού του Δουβλίνου προς τα κράτη μέλη, όταν θεωρούν ότι η έννοια της ασφαλούς τρίτης χώρας εφαρμόζεται με υπερβολική επιείκεια ή με εσφαλμένο τρόπο, καθώς η απαίτηση σύνδεσης αποτελούσε εχέγγυο. Ορισμένα κράτη μέλη τόνισαν περαιτέρω την ανάγκη να διασφαλιστεί η συμμόρφωση με το διεθνές δίκαιο και το δίκαιο των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, να προστατευτούν οι ευάλωτοι αιτούντες, να αποφευχθεί η μετατόπιση της ευθύνης προς τις τρίτες χώρες και να διασφαλιστεί η ρεαλιστική εφαρμογή.

Αρκετά κράτη μέλη επισήμαναν επίσης ότι η εφαρμογή της έννοιας της ασφαλούς τρίτης χώρας μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο διαφυγής των αιτούντων στους οποίους εφαρμόζεται η εν λόγω έννοια. Για την αντιμετώπιση αυτού του κινδύνου, η πλειονότητα των κρατών μελών έκρινε ότι οι κανόνες που καθορίζονται στην οδηγία σχετικά με τις απαιτήσεις για την υποδοχή, όπως το άρθρο 9 («Περιορισμός της ελεύθερης κυκλοφορίας») και το άρθρο 10 («Κράτηση»), είναι επαρκείς, αν και κάποια ελάχιστα κράτη μέλη πρότειναν να εξεταστεί το ενδεχόμενο τροποποιήσεων, και ένα κράτος μέλος πρότεινε να προστεθεί μία αιτιολογική σκέψη.

Κατά τις διαβουλεύσεις με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο διαπιστώθηκαν σημαντικές αποκλίσεις απόψεων μεταξύ των βουλευτών. Ορισμένοι τάχθηκαν υπέρ της κατάργησης του κριτηρίου σύνδεσης και του αυτόματου ανασταλτικού αποτελέσματος των προσφυγών, υποστηρίζοντας ότι οι αλλαγές αυτές θα βελτιώσουν την αποδοτικότητα και θα περιορίσουν τις δευτερογενείς μετακινήσεις. Άλλοι βουλευτές αντιτάχθηκαν και στις δύο προτάσεις, προειδοποιώντας ότι η απουσία κριτηρίου σύνδεσης θα μπορούσε να παρεμποδίσει την ένταξη στην τρίτη χώρα, να αυξήσει τις δευτερογενείς μετακινήσεις και να αφήσει χωρίς προστασία τα πρόσωπα που μεταφέρονται στην τρίτη χώρα, τονίζοντας παράλληλα ότι είναι σημαντικό να διασφαλιστεί το δικαίωμα ασύλου στην ΕΕ και η μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα των μεταφορών. Εκφράστηκαν επιπλέον ανησυχίες για τον κίνδυνο να αυξηθούν οι περιπτώσεις προσφυγής στη δικαιοσύνη και τον ενδεχόμενο κίνδυνο επαναπροώθησης σε περίπτωση άρσης του ανασταλτικού αποτελέσματος των προσφυγών. Διατυπώθηκε επίσης η άποψη ότι θα πρέπει να εξακολουθήσει να δίνεται έμφαση στην εφαρμογή του συμφώνου για τη μετανάστευση και το άσυλο και όχι στην εισαγωγή αλλαγών που θα μπορούσαν να διαταράξουν την ισορροπία που αυτό έχει επιτύχει κατόπιν προσεκτικών διαπραγματεύσεων. Ορισμένοι βουλευτές επισήμαναν ότι τυχόν αλλαγές στην έννοια της ασφαλούς τρίτης χώρας πρέπει να συνοδεύονται από αυστηρές ρυθμίσεις συνεργασίας με τις τρίτες χώρες, ρυθμίσεις οι οποίες θα εγγυώνται επίσης ότι τα μεταφερόμενα πρόσωπα έχουν πρόσβαση σε αποτελεσματική προστασία.

Γενικά, οι οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών ήταν αντίθετες με την επανεξέταση της έννοιας της ασφαλούς τρίτης χώρας και προέβαλαν διάφορες βασικές ανησυχίες σχετικά με την πρακτική εφαρμογή της. Προειδοποίησαν ότι αυτό θα μπορούσε να αυξήσει τις περιπτώσεις προσφυγής στη δικαιοσύνη, τις δικαστικές παρεμβάσεις και τον διοικητικό φόρτο, επηρεάζοντας παράλληλα αρνητικά το σύστημα του Δουβλίνου και τη συνεργασία με τις τρίτες χώρες. Ο αντίκτυπος στους ευάλωτους αιτούντες ήταν μια ακόμη βασική ανησυχία, ενώ έγιναν εκκλήσεις για να παραμείνει υποχρεωτικό το κριτήριο σύνδεσης για τη συγκεκριμένη ομάδα αιτούντων.

Η UNHCR, μολονότι αναγνωρίζει ότι το κριτήριο σύνδεσης δεν αποτελεί απαίτηση βάσει του διεθνούς δικαίου, επανέλαβε τις επιφυλάξεις της ως προς την κατάργησή του, καθώς και τις ανησυχίες της για τη μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα των μεταφορών ελλείψει σύνδεσης και τον κίνδυνο τα μεταφερόμενα πρόσωπα να παραμείνουν σε ασαφή νομική κατάσταση λόγω της πιθανής μεταγενέστερης απόρριψης αιτήσεων προστασίας, μεταξύ άλλων βάσει της έννοιας της ασφαλούς τρίτης χώρας. Η UNHCR τόνισε την ανάγκη για αυστηρές επιπλέον εγγυήσεις σε περίπτωση κατάργησης του κριτηρίου σύνδεσης. Εξέφρασε επίσης ανησυχίες σχετικά με την έννοια της ασφαλούς τρίτης χώρας, οι οποίες όμως δεν συνδέονταν άμεσα με τις προτάσεις αναθεώρησης.

Όσον αφορά το ανασταλτικό αποτέλεσμα των προσφυγών, η πλειονότητα των κρατών μελών και ορισμένοι βουλευτές του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου τάχθηκαν υπέρ της επιλογής του μη αυτόματου ανασταλτικού αποτελέσματος. Υποστήριξαν ότι η άρση του αυτόματου ανασταλτικού αποτελέσματος θα μπορούσε να μειώσει τις διαδικαστικές καθυστερήσεις, επισημαίνοντας ότι αυτό θα ευθυγραμμιζόταν με τη σύντομη διάρκεια των ταχειών διαδικασιών και των διαδικασιών στα σύνορα στο πλαίσιο του ισχύοντος κανονισμού για τη διαδικασία ασύλου. Επιπλέον, η κατάργηση του αυτόματου ανασταλτικού αποτελέσματος θα μπορούσε να μειώσει τις οικονομικές επιβαρύνσεις που συνεπάγεται η παροχή συνθηκών υποδοχής στους αιτούντες των οποίων οι αιτήσεις προστασίας εξετάζονται. Υποστήριξαν επίσης ότι το μέτρο αυτό θα μπορούσε να αποτρέψει την κατάχρηση της δυνατότητας προσφυγής από αιτούντες που επιδιώκουν να καθυστερήσουν την απομάκρυνσή τους και θα μπορούσε να συμβάλει στον μετριασμό του κινδύνου διαφυγής και δευτερογενών μετακινήσεων.

Ελάχιστα κράτη μέλη, ορισμένοι βουλευτές του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, η UNHCR και οι οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών εξέφρασαν ανησυχίες σχετικά με την κατάργηση του αυτόματου ανασταλτικού αποτελέσματος. Κατά την άποψή τους, μια τέτοια αλλαγή θα μπορούσε να αυξήσει σημαντικά τον φόρτο εργασίας των εφετείων, ενώ προειδοποίησαν για πιθανούς κινδύνους επαναπροώθησης. Η UNHCR έκρινε ότι η άρση του αυτόματου ανασταλτικού αποτελέσματος θα μπορούσε να αυξήσει τον κίνδυνο κράτησης κατά τη διάρκεια εξέτασης της προσφυγής, ότι, ακόμη και αν διατηρηθεί το ανασταλτικό αποτέλεσμα της απόφασης επιστροφής, υπάρχει σημαντικός κίνδυνος παράνομης μεταφοράς αιτούντων που διατρέχουν κίνδυνο, καθώς και ότι, ακόμη και όταν ένα μέτρο απομάκρυνσης αναστέλλεται αυτόματα, αυτό ενδέχεται να μη διασφαλίζει αποτελεσματική προσφυγή κατά απορριπτικών αποφάσεων επί αιτήσεων ασύλου βάσει της έννοιας της ασφαλούς τρίτης χώρας.

Τεκμηριωμένη χάραξη πολιτικής

Το άρθρο 77 του κανονισμού για τη διαδικασία ασύλου καλεί την Επιτροπή να προβεί σε επανεξέταση της έννοιας της ασφαλούς τρίτης χώρας και, εάν είναι αναγκαίο, να προτείνει νομοθετικές τροποποιήσεις έως τον Ιούνιο του 2025, δηλαδή πριν από την εφαρμογή του εν λόγω κανονισμού τον Ιούνιο του 2026.

Η Επιτροπή, κατά την επανεξέταση της έννοιας της ασφαλούς τρίτης χώρας, έλαβε υπόψη την εμπειρία των κρατών μελών από τη μέχρι τότε εφαρμογή της, καθώς και των προκλήσεων που ανέκυψαν, όπως παρουσιάστηκαν σε διάφορα φόρουμ. Επίσης πραγματοποίησε ευρείες διαβουλεύσεις με τα ενδιαφερόμενα μέρη για τη συλλογή στοιχείων. Τέλος, η Επιτροπή ανέλυσε τη σχετική νομολογία του Δικαστηρίου της ΕΕ και του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου.

Θεμελιώδη δικαιώματα

Η παρούσα πρόταση σέβεται τα θεμελιώδη δικαιώματα και συνάδει με τις αρχές που κατοχυρώνονται ειδικότερα στον Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, καθώς και με τις υποχρεώσεις που απορρέουν από το διεθνές δίκαιο, και συγκεκριμένα από τη Σύμβαση της Γενεύης περί του καθεστώτος των προσφύγων, την Ευρωπαϊκή Σύμβαση για την Προάσπιση των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και των Θεμελιωδών Ελευθεριών, το Διεθνές Σύμφωνο για τα Ατομικά και Πολιτικά Δικαιώματα, τη Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών κατά των βασανιστηρίων και τη Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για τα δικαιώματα του παιδιού.

Η πρόταση συνάδει με το άρθρο 18 του Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της ΕΕ, το οποίο θεσπίζει δικαίωμα ασύλου στην ΕΕ. Το γεγονός ότι η συμφωνία ή ρύθμιση με τρίτη χώρα απαιτεί την εξέταση της ουσίας των αιτήσεων αποτελεσματικής προστασίας που υποβάλλουν οι αιτούντες που υπόκεινται στην εν λόγω συμφωνία ή ρύθμιση διασφαλίζει ότι το μεταφερόμενο πρόσωπο θα λάβει προστασία στην ασφαλή τρίτη χώρα, εάν είναι επιλέξιμο. Η πρόταση συνάδει επίσης με το άρθρο 24 του Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της ΕΕ, το οποίο κατοχυρώνει το δικαίωμά των αιτούντων στην προστασία και τη φροντίδα που απαιτούνται για την καλή διαβίωσή τους, καθώς και το υπέρτατο συμφέρον του παιδιού ως πρωταρχικό μέλημα σε όλες τις ενέργειες που αφορούν τα παιδιά. Επιπλέον, η πρόταση εγγυάται ότι κάθε μεμονωμένος αιτών στον οποίο εφαρμόζεται η έννοια της ασφαλούς τρίτης χώρας σε κράτος μέλος θα επωφελείται πλήρως από όλες τις διαδικαστικές εγγυήσεις που προβλέπονται στον κανονισμό για τη διαδικασία ασύλου στο πλαίσιο των διαδικασιών για την έκδοση αποφάσεων περί απαραδέκτου και των προσφυγών κατά αποφάσεων περί απαραδέκτου και οι οποίες, με τη σειρά τους, ευθυγραμμίζονται πλήρως με τα άρθρα 3 και 4 του πρωτοκόλλου αριθ. 4 της Ευρωπαϊκής Σύμβασης Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και με τη νομολογία του ΕΔΔΑ σχετικά με τα εν λόγω δικαιώματα.

Η πρόταση συνάδει επίσης με την υποχρέωση τήρησης της αρχής της μη επαναπροώθησης, η οποία διασφαλίζεται στο πλαίσιο του κανονισμού για τη διαδικασία ασύλου και θα εξακολουθήσει να διασφαλίζεται βάσει των νέων κανόνων για την εφαρμογή της έννοιας της ασφαλούς τρίτης χώρας. Οι κίνδυνοι επαναπροώθησης πρέπει να λαμβάνονται υπόψη κατά την εξέταση του παραδεκτού της αίτησης ασύλου υπό το πρίσμα της έννοιας της ασφαλούς τρίτης χώρας, όταν αξιολογείται κατά πόσον μια τρίτη χώρα είναι ασφαλής εν γένει και για το εκάστοτε πρόσωπο ειδικότερα. Η πρόταση ορίζει ότι τα αποτελέσματα μιας απόφασης επιστροφής που συνδέεται με την απόφαση περί απαραδέκτου βάσει της εφαρμογής της έννοιας της ασφαλούς τρίτης χώρας και η οποία εκδίδεται σύμφωνα με το άρθρο 37 του κανονισμού για τη διαδικασία ασύλου αναστέλλονται αυτομάτως για όσο διάστημα εκκρεμεί προσφυγή που έχει ασκήσει ο αιτών ισχυριζόμενος κίνδυνο επαναπροώθησης. Η πρόταση κανονισμού για τις επιστροφές επιβεβαιώνει την εν λόγω εγγύηση, η οποία παρεχόταν ήδη δυνάμει της ισχύουσας οδηγίας για τις επιστροφές.

Η πρόταση λαμβάνει επίσης υπόψη τις ιδιαίτερες ανάγκες των ασυνόδευτων ανηλίκων και ευθυγραμμίζεται με τις ενωσιακές πολιτικές που αποσκοπούν στην προστασία των δικαιωμάτων των παιδιών. Για τους ασυνόδευτους ανηλίκους, η εφαρμογή της έννοιας της ασφαλούς τρίτης χώρας με βάση την ύπαρξη σύνδεσης ή διέλευσης συμπληρώνει τις εγγυήσεις που έχουν ήδη θεσπιστεί στον κανονισμό για τη διαδικασία ασύλου. Όταν τα κράτη μέλη εφαρμόζουν την έννοια της ασφαλούς τρίτης χώρας σε ασυνόδευτους ανηλίκους, ο κανονισμός για τη διαδικασία ασύλου ήδη απαιτεί ατομική αξιολόγηση με γνώμονα το υπέρτατο συμφέρον του παιδιού. Στο πλαίσιο της έννοιας της ασφαλούς τρίτης χώρας, η αξιολόγηση αυτή προβλέπει, μεταξύ άλλων, να επαληθεύεται αν προβλέπονται στην τρίτη χώρα κατάλληλες ρυθμίσεις για την προστασία του ασυνόδευτου ανηλίκου και αν διασφαλίζεται ότι θα λάβει στήριξη που να ανταποκρίνεται στις ιδιαίτερες ανάγκες του και θα έχει άμεση πρόσβαση σε αποτελεσματική προστασία. Οι ασυνόδευτοι ανήλικοι βρίσκονται σε ιδιαίτερα ευάλωτη κατάσταση και χρειάζονται ειδική στήριξη, η οποία συχνά μπορεί να παρέχεται από ιδιωτικούς φορείς στη χώρα υποδοχής.

Το δικαίωμα πραγματικής προσφυγής διασφαλίζεται επαρκώς σε περίπτωση που καταργηθεί το αυτόματο ανασταλτικό αποτέλεσμα της προσφυγής κατά απόφασης περί απαραδέκτου που βασίζεται στην έννοια της ασφαλούς τρίτης χώρας, δεδομένου ότι οι αιτούντες έχουν το δικαίωμα να ζητήσουν από το δικαστήριο να επιτρέψει την παραμονή τους εν αναμονή της εξέτασης της προσφυγής τους.

4.ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ

Η παρούσα πρόταση δεν συνεπάγεται ούτε οικονομική ούτε διοικητική επιβάρυνση για την Ένωση. Ως εκ τούτου, δεν έχει καμία επίπτωση στον προϋπολογισμό της Ένωσης. Η παρούσα πρόταση απορρέει από τον κανονισμό για τη διαδικασία ασύλου, ο οποίος εισήγαγε αρκετές αλλαγές στους κανόνες περί ασφαλούς τρίτης χώρας. Ως εκ τούτου, αποτελεί μέρος του συμφώνου για τη μετανάστευση και το άσυλο που εγκρίθηκε τον Μάιο του 2024, για το οποίο προβλέπεται ήδη χρηματοδότηση. Η εφαρμογή της έννοιας της ασφαλούς τρίτης χώρας δεν είναι καινούργια για τα κράτη μέλη και η στήριξη τυχόν επενδύσεων που απαιτούνται για την εφαρμογή της είναι επιλέξιμη στο πλαίσιο του υφιστάμενου Ταμείου Ασύλου, Μετανάστευσης και Ένταξης. Για τον ίδιο σκοπό, ο Οργανισμός της Ευρωπαϊκής Ένωσης για το Άσυλο (στο εξής: EUAA) μπορεί να υποστηρίξει τα κράτη μέλη με προσωπικό, στο πλαίσιο της εντολής του.

5.ΛΟΙΠΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ

Σχέδια εφαρμογής και ρυθμίσεις παρακολούθησης, αξιολόγησης και υποβολής εκθέσεων

Σύμφωνα με το άρθρο 75 του κανονισμού για τη διαδικασία ασύλου, τα κράτη μέλη υποχρεούνται να καταρτίσουν εθνικά σχέδια εκτέλεσης με βάση το κοινό σχέδιο εκτέλεσης που θα έχει καταρτίσει η Επιτροπή. Η Επιτροπή πρέπει να παρακολουθεί στενά την υλοποίηση των εν λόγω εθνικών σχεδίων. Μόλις αρχίσουν να εφαρμόζονται τα νομοθετικά κείμενα στο πλαίσιο του συμφώνου για τη μετανάστευση και το άσυλο, ο EUAA, σύμφωνα με το άρθρο 14 του συστατικού του κανονισμού (ΕΕ) 2021/2303, θα παρακολουθεί την επιχειρησιακή και τεχνική εφαρμογή του κοινού ευρωπαϊκού συστήματος ασύλου. Η εφαρμογή της έννοιας της ασφαλούς τρίτης χώρας θα συμπεριληφθεί στην παρακολούθηση που διενεργεί ο EUAA. Επιπλέον, οι ετήσιες εκθέσεις που πρέπει να εκδίδει η Επιτροπή σύμφωνα με το άρθρο 9 του κανονισμού για τη διαχείριση του ασύλου και της μετανάστευσης πρέπει να περιλαμβάνουν τα αποτελέσματα της εν λόγω παρακολούθησης.

Τα διάφορα αυτά στοιχεία πρέπει να λαμβάνονται υπόψη από την Επιτροπή όταν αξιολογεί αν τα κράτη μέλη υφίστανται μεταναστευτική πίεση, διατρέχουν κίνδυνο να υποστούν τέτοια πίεση ή βρίσκονται αντιμέτωπα με σημαντική μεταναστευτική κατάσταση. Τα στοιχεία αυτά βαρύνουν επίσης όταν εξετάζεται αν ένα κράτος μέλος έχει συστημικές ελλείψεις που θα μπορούσαν να έχουν σοβαρές αρνητικές συνέπειες στη λειτουργία του συστήματος του Δουβλίνου.

Η ρήτρα διαφάνειας που προστίθεται στην παρούσα πρόταση, βάσει της οποίας τα κράτη μέλη οφείλουν να ενημερώνουν την Επιτροπή και τα άλλα κράτη μέλη πριν από τη σύναψη συμφωνιών ή ρυθμίσεων με τρίτες χώρες, θα δώσει επίσης τη δυνατότητα στην Επιτροπή να έχει πλήρη εικόνα όσον αφορά την εφαρμογή της έννοιας της ασφαλούς τρίτης χώρας.

Αναλυτική επεξήγηση των επιμέρους διατάξεων της πρότασης

Επιλογές για την εφαρμογή της έννοιας ασφαλούς τρίτης χώρας

Η εφαρμογή του κριτηρίου σύνδεσης, το οποίο δεν απαιτείται από το διεθνές δίκαιο, δεν θα είναι πλέον υποχρεωτική βάσει του δικαίου της Ένωσης, κάτι που σημαίνει ότι τα κράτη μέλη θα μπορούν να επιλέξουν αν θα εφαρμόσουν το εν λόγω κριτήριο ή όχι.

Κατά την εφαρμογή της έννοιας της ασφαλούς τρίτης χώρας, τα κράτη μέλη θα έχουν τρεις επιλογές:

1)να εφαρμόσουν την εν λόγω έννοια όταν υπάρχει σύνδεση, όπως ορίζεται στο εθνικό δίκαιο, σύμφωνα με τις παραμέτρους που καθορίζονται από τη νομολογία του ΔΕΕ και τα διεθνή πρότυπα· ή

2)να εφαρμόσουν την εν λόγω έννοια, θεωρώντας τη διαμετακόμιση ως επαρκές κριτήριο· ή

3)να εφαρμόσουν την εν λόγω έννοια βάσει συμφωνίας ή ρύθμισης με τρίτη χώρα που απαιτεί την εξέταση της ουσίας των αιτήσεων αποτελεσματικής προστασίας τις οποίες υποβάλλουν οι αιτούντες που υπόκεινται στην εν λόγω συμφωνία ή ρύθμιση. Αυτό δεν θα ισχύει για τους ασυνόδευτους ανηλίκους.

Η απαίτηση σύμφωνα με την οποία, ελλείψει σύνδεσης ή διέλευσης, η έννοια της ασφαλούς τρίτης χώρας θα πρέπει να εφαρμόζεται μόνο βάσει συμφωνίας ή ρύθμισης με τρίτη χώρα σημαίνει ότι οι αιτούντες θα μπορούν να έχουν πρόσβαση σε διαδικασία σε ασφαλείς τρίτες χώρες και να λαμβάνουν αποτελεσματική προστασία, εάν δικαιολογείται, με την επιφύλαξη της απόφασης της τρίτης χώρας σχετικά με το κατά πόσον το οικείο πρόσωπο πληροί τις προϋποθέσεις για την παροχή της εν λόγω προστασίας.

Η ύπαρξη σύνδεσης ή προηγούμενης διέλευσης, η οποία δημιουργεί σύνδεση με την ασφαλή τρίτη χώρα, θα είναι υποχρεωτική όταν η έννοια της ασφαλούς τρίτης χώρας εφαρμόζεται σε ασυνόδευτους ανηλίκους. Η απαίτηση αυτή μειώνει την έκθεσή τους σε ανεπαρκή προστασία και κοινωνική απομόνωση. Οι ασυνόδευτοι ανήλικοι βρίσκονται σε ευάλωτη κατάσταση και χρειάζονται πρόσθετη στήριξη όταν εφαρμόζεται σε αυτούς η έννοια της ασφαλούς τρίτης χώρας. Αυτό αναγνωρίζεται από τις διατάξεις του άρθρου 59 παράγραφος 6 του κανονισμού για τη διαδικασία ασύλου, σύμφωνα με τις οποίες μια τρίτη χώρα μπορεί να θεωρείται ασφαλής για ασυνόδευτο ανήλικο μόνο όταν αυτό δεν αντίκειται στο υπέρτατο συμφέρον του εν λόγω ανηλίκου και όταν υπάρχει διαβεβαίωση ότι οι αρχές των τρίτων χωρών θα αναλάβουν τον ασυνόδευτο ανήλικο και θα παράσχουν του άμεση στήριξη και πρόσβαση σε αποτελεσματική προστασία.

Το σύμφωνο για τη μετανάστευση και το άσυλο θεσπίζει πιο ολοκληρωμένο κοινό ευρωπαϊκό σύστημα, στο οποίο οι αποφάσεις που λαμβάνονται από ένα κράτος μέλος επηρεάζουν άλλα κράτη μέλη. Το σύστημα ασύλου και μετανάστευσης του συμφώνου βασίζεται στην εμπιστοσύνη και περιλαμβάνει διάφορα μέσα για τη διασφάλιση της διαφάνειας (π.χ. παρακολούθηση του ελέγχου διαλογής και της διαδικασίας στα σύνορα, μηχανισμός παρακολούθησης του EUAA) που θα πρέπει επίσης να εφαρμόζονται στην έννοια της ασφαλούς τρίτης χώρας. Για τον λόγο αυτό, η παρούσα πρόταση εισάγει ρήτρα διαφάνειας που απαιτεί από τα κράτη μέλη να ενημερώνουν την Επιτροπή και τα άλλα κράτη μέλη πριν από τη σύναψη συμφωνιών ή ρυθμίσεων με ασφαλείς τρίτες χώρες. Αυτό αναμένεται ότι θα βοηθήσει επίσης τα κράτη μέλη και την Επιτροπή να συντονίσουν καλύτερα τις προσπάθειές τους έναντι των τρίτων χωρών με σκοπό τη σύναψη συμφωνιών ή ρυθμίσεων και θα στηρίξει τη συνολική προσέγγιση όσον αφορά την εξωτερική διάσταση της μετανάστευσης. Η Επιτροπή θα είναι επίσης σε θέση να παρακολουθεί αν οι συμφωνίες ή οι ρυθμίσεις με τρίτες χώρες πληρούν τις προϋποθέσεις που θέτει ο κανονισμός για τη διαδικασία ασύλου.

Επιπλέον, για να περιοριστούν οι κίνδυνοι που συνδέονται με τη διαφυγή από τα κράτη μέλη που εφαρμόζουν την έννοια της ασφαλούς τρίτης χώρας προς άλλα κράτη μέλη που δεν την εφαρμόζουν, τα κράτη μέλη θα πρέπει να μπορούν να λαμβάνουν τα αναγκαία μέτρα για την πρόληψη μη επιτρεπόμενων μετακινήσεων των αιτούντων στους οποίους εφαρμόζεται η εν λόγω έννοια. Τα μέτρα αυτά μπορούν να περιλαμβάνουν τον περιορισμό της ελεύθερης κυκλοφορίας σύμφωνα με το άρθρο 9 της οδηγίας (ΕΕ) 2024/1346 ή την κράτηση του οικείου αιτούντος σύμφωνα με το άρθρο 10 της εν λόγω οδηγίας, εν αναμονή της αξιολόγησης του παραδεκτού της αίτησης. Στο πλαίσιο αυτό, μπορεί να θεωρείται ότι υπάρχει κίνδυνος διαφυγής κατά την εφαρμογή της έννοιας της ασφαλούς τρίτης χώρας.

Μη αυτόματο ανασταλτικό αποτέλεσμα της προσφυγής κατά των αποφάσεων περί απαραδέκτου που ελήφθησαν βάσει της έννοιας της ασφαλούς τρίτης χώρας

Για να ενισχυθεί η αποτελεσματικότητα της διαδικασίας, η Επιτροπή προτείνει επίσης να καταστεί μη αυτόματο το ανασταλτικό αποτέλεσμα των προσφυγών κατά αποφάσεων περί απαραδέκτου, με την επιφύλαξη των προσφυγών κατά σχετικών αποφάσεων επιστροφής όταν υπάρχει κίνδυνος παραβίασης της αρχής της μη επαναπροώθησης. Για τον σκοπό αυτό, στο άρθρο 68 παράγραφος 3 στοιχείο β) του κανονισμού για τη διαδικασία ασύλου προστίθεται η εφαρμογή της έννοιας της ασφαλούς τρίτης χώρας στους λόγους στους οποίους βασίζεται απόφαση με την οποία απορρίπτεται αίτηση ως απαράδεκτη.

2025/0132 (COD)

Πρόταση

ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

για την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΕ) 2024/1348 όσον αφορά την εφαρμογή της έννοιας της «ασφαλούς τρίτης χώρας»

ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και ιδίως το άρθρο 78 παράγραφος 2 στοιχείο δ),

Έχοντας υπόψη την πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής,

Κατόπιν διαβίβασης του σχεδίου νομοθετικής πράξης στα εθνικά κοινοβούλια,

Έχοντας υπόψη τις γνώμες της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής,

Έχοντας υπόψη τις γνώμες της Επιτροπής των Περιφερειών,

Αποφασίζοντας σύμφωνα με τη συνήθη νομοθετική διαδικασία,

Εκτιμώντας τα ακόλουθα:

(1)Ο κανονισμός (ΕΕ) 2024/1348 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου 16 θέσπισε κοινή διαδικασία για τη χορήγηση και την ανάκληση του καθεστώτος διεθνούς προστασίας στην Ένωση. Η Επιτροπή επανεξέτασε τα διάφορα στοιχεία της έννοιας της ασφαλούς τρίτης χώρας, μεταξύ άλλων τα κριτήρια ασφάλειας, την τήρηση της νόμιμης διαδικασίας, το κριτήριο σύνδεσης και τις διατάξεις σχετικά με την αποτελεσματική προσφυγή. Η επανεξέταση οδήγησε στο συμπέρασμα ότι υπήρχε περιθώριο να βελτιωθεί η εφαρμοσιμότητα της έννοιας της ασφαλούς τρίτης χώρας, με παράλληλη διατήρηση των νομικών εγγυήσεων για τους αιτούντες και διασφάλιση του σεβασμού των θεμελιωδών δικαιωμάτων.

(2)Η ύπαρξη σύνδεσης μεταξύ του αιτούντος και της ασφαλούς τρίτης χώρας δεν απαιτείται από το διεθνές δίκαιο για τους πρόσφυγες, ιδίως τη Σύμβαση της Γενεύης, ή από το διεθνές δίκαιο για τα ανθρώπινα δικαιώματα, ιδίως την Ευρωπαϊκή Σύμβαση Δικαιωμάτων του Ανθρώπου. Ως εκ τούτου, τα κράτη μέλη θα πρέπει να έχουν τη δυνατότητα να εφαρμόζουν την έννοια της ασφαλούς τρίτης χώρας όταν δεν μπορεί να διαπιστωθεί σύνδεση μεταξύ του αιτούντος και της οικείας ασφαλούς τρίτης χώρας, υπό την προϋπόθεση ότι συμφωνία ή ρύθμιση με την οικεία τρίτη χώρα απαιτεί την εξέταση της ουσίας των αιτήσεων αποτελεσματικής προστασίας που υποβάλλονται από αιτούντες που υπόκεινται στην εν λόγω συμφωνία ή ρύθμιση.

(3)Τα κράτη μέλη θα πρέπει να έχουν τη δυνατότητα να εφαρμόζουν την έννοια της ασφαλούς τρίτης χώρας βάσει της ύπαρξης σύνδεσης μεταξύ του αιτούντος και της οικείας τρίτης χώρας, λόγω της οποίας θα ήταν εύλογο για τον αιτούντα να μεταβεί στην εν λόγω τρίτη χώρα.

(4)Τα κράτη μέλη θα πρέπει επίσης να έχουν τη δυνατότητα να εφαρμόζουν την έννοια της ασφαλούς τρίτης χώρας στους αιτούντες που διήλθαν από το έδαφος τρίτης χώρας πριν εισέλθουν στην Ένωση, καθώς είναι εύλογο να αναμένεται ότι ένα πρόσωπο που ζητεί διεθνή προστασία θα μπορούσε να έχει υποβάλει αίτηση προστασίας στην ασφαλή τρίτη χώρα μέσω της οποίας διήλθε. Προηγούμενη διέλευση μέσω ασφαλούς τρίτης χώρας δημιουργεί αντικειμενικό σύνδεσμο μεταξύ του αιτούντος και της οικείας τρίτης χώρας.

(5)Δεδομένης της ευάλωτης κατάστασης των ασυνόδευτων ανηλίκων και της ανάγκης για στοχευμένη στήριξη, η έννοια της ασφαλούς τρίτης χώρας θα πρέπει να εφαρμόζεται στους ασυνόδευτους ανηλίκους μόνο όταν μπορεί να διαπιστωθεί σύνδεση με την οικεία τρίτη χώρα ή διέλευση μέσω αυτής και πληρούνται οι προϋποθέσεις του άρθρου 59 παράγραφος 6 του κανονισμού (ΕΕ) 2024/1348 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου. Τα κράτη μέλη θα πρέπει να διασφαλίζουν ότι το υπέρτατο συμφέρον του παιδιού αποτελεί πρωταρχικό μέλημα σε όλες τις αποφάσεις που αφορούν ανηλίκους.

(6)Είναι αναγκαίο να ενισχυθεί η διαφάνεια όσον αφορά τη σύναψη από τα κράτη μέλη συμφωνιών και ρυθμίσεων με ασφαλείς τρίτες χώρες και να στηριχθούν τα κράτη μέλη και η Επιτροπή προκειμένου, αφενός, να καθορίσουν ολοκληρωμένη προσέγγιση όσον αφορά την εξωτερική διάσταση της μετανάστευσης και, αφετέρου, να συντονίσουν τις προσπάθειές τους έναντι των τρίτων χωρών για την εφαρμογή της έννοιας της ασφαλούς τρίτης χώρας. Με τον τρόπο αυτό, θα είναι επίσης εφικτό να παρακολουθείται αν οι συμφωνίες ή οι ρυθμίσεις με τις τρίτες χώρες πληρούν τις προϋποθέσεις που θέτει ο παρών κανονισμός. Αναμένεται επίσης να αυξήσει τη συνέπεια και τη συνοχή με την οποία εφαρμόζεται η έννοια της ασφαλούς τρίτης χώρας σε ολόκληρη την Ένωση και να συμβάλει στην εν γένει εύρυθμη λειτουργία του κοινού ευρωπαϊκού συστήματος ασύλου. Για τον σκοπό αυτό, τα κράτη μέλη θα πρέπει να υποχρεούνται να ενημερώνουν την Επιτροπή και τα άλλα κράτη μέλη πριν από τη σύναψη συμφωνιών ή διακανονισμών με τρίτες χώρες.

(7)Τα κράτη μέλη θα πρέπει να μπορούν να λαμβάνουν τα αναγκαία μέτρα για την αντιμετώπιση του κινδύνου διαφυγής των αιτούντων στους οποίους εφαρμόζεται η έννοια της ασφαλούς τρίτης χώρας, μεταξύ άλλων περιορίζοντας την ελεύθερη κυκλοφορία σύμφωνα με το άρθρο 9 της οδηγίας (ΕΕ) 2024/1346 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου 17 ή θέτοντας σε κράτηση τον οικείο αιτούντα σύμφωνα με το άρθρο 10 της ίδιας οδηγίας, προκειμένου να αξιολογούν το παραδεκτό των αιτήσεων.

(8)Για να ενισχυθεί η αποτελεσματικότητα της διαδικασίας, ο αιτών δεν θα πρέπει να έχει αυτόματο δικαίωμα παραμονής στο έδαφος κράτους μέλους για τον σκοπό της προσφυγής κατά απόφασης περί απαραδέκτου που λαμβάνεται βάσει της έννοιας της ασφαλούς τρίτης χώρας. Ωστόσο, η εκτέλεση της αντίστοιχης απόφασης επιστροφής αναστέλλεται για όλη τη διάρκεια της προθεσμίας εντός της οποίας το οικείο πρόσωπο μπορεί να ασκήσει το δικαίωμά του πραγματικής προσφυγής ενώπιον πρωτοβάθμιου δικαστηρίου και όταν η εν λόγω προσφυγή ασκείται επειδή υπάρχει κίνδυνος παραβίασης της αρχής της μη επαναπροώθησης.

(9)Δεδομένου ότι ο στόχος του παρόντος κανονισμού, δηλαδή η αναθεώρηση των προϋποθέσεων για την εφαρμογή της έννοιας της ασφαλούς τρίτης χώρας, δεν μπορεί να επιτευχθεί επαρκώς από τα κράτη μέλη και μπορεί να επιτευχθεί μόνο σε ενωσιακό επίπεδο, η Ένωση μπορεί να λάβει μέτρα, σύμφωνα με την αρχή της επικουρικότητας, η οποία διατυπώνεται στο άρθρο 5 της Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση. Σύμφωνα με την αρχή της αναλογικότητας, που διατυπώνεται στο εν λόγω άρθρο, ο παρών κανονισμός δεν υπερβαίνει τα αναγκαία για την επίτευξη αυτού του στόχου.

(10)[Σύμφωνα με το άρθρο 3 και το άρθρο 4α παράγραφος 1 του πρωτοκόλλου αριθ. 21 για τη θέση του Ηνωμένου Βασιλείου και της Ιρλανδίας όσον αφορά τον χώρο ελευθερίας, ασφάλειας και δικαιοσύνης, που προσαρτάται στη Συνθήκη για την Ευρωπαϊκή Ένωση και στη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η Ιρλανδία γνωστοποίησε[, με επιστολή τής …], την επιθυμία της να συμμετάσχει στην έκδοση και εφαρμογή του παρόντος κανονισμού.]

Ή    

[Σύμφωνα με τα άρθρα 1 και 2 και το άρθρο 4α παράγραφος 1 του πρωτοκόλλου αριθ. 21 για τη θέση του Ηνωμένου Βασιλείου και της Ιρλανδίας όσον αφορά τον χώρο ελευθερίας, ασφάλειας και δικαιοσύνης, το οποίο προσαρτάται στη Συνθήκη για την Ευρωπαϊκή Ένωση και στη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και με την επιφύλαξη του άρθρου 4 του εν λόγω πρωτοκόλλου, η Ιρλανδία δεν συμμετέχει στην έκδοση του παρόντος κανονισμού και δεν δεσμεύεται από αυτόν ούτε υπόκειται στην εφαρμογή του.]

(11)Σύμφωνα με τα άρθρα 1 και 2 του πρωτοκόλλου αριθ. 22 σχετικά με τη θέση της Δανίας, το οποίο προσαρτάται στη Συνθήκη για την Ευρωπαϊκή Ένωση και στη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η Δανία δεν συμμετέχει στην έκδοση του παρόντος κανονισμού και δεν δεσμεύεται από αυτόν ούτε υπόκειται στην εφαρμογή του.

(12)Ο παρών κανονισμός σέβεται τα θεμελιώδη δικαιώματα και τηρεί τις αρχές που κατοχυρώνονται ιδίως στον Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

(13)Συνεπώς, ο κανονισμός (ΕΕ) 2024/1348 θα πρέπει να τροποποιηθεί αναλόγως,

ΕΞΕΔΩΣΑΝ ΤΟΝ ΠΑΡΟΝΤΑ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟ:

Άρθρο 1

Ο κανονισμός (ΕΕ) 2024/1348 τροποποιείται ως εξής:

1)Το άρθρο 59 παράγραφος 5 τροποποιείται ως εξής:

α)το στοιχείο β) αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο:

«β) πληρούται μία από τις ακόλουθες προϋποθέσεις:

I)υπάρχει σύνδεση μεταξύ του αιτούντος και της εν λόγω τρίτης χώρας, βάσει της οποίας θα ήταν εύλογο για τον αιτούντα να μεταβεί στη συγκεκριμένη χώρα·

II)ο αιτών έχει διέλθει μέσω της εν λόγω τρίτης χώρας·

III)υπάρχει συμφωνία ή ρύθμιση με την εν λόγω τρίτη χώρα, η οποία απαιτεί την εξέταση της ουσίας των αιτήσεων αποτελεσματικής προστασίας που υποβάλλουν οι αιτούντες που υπόκεινται στην εν λόγω συμφωνία ή ρύθμιση.»·

β)προστίθενται τα ακόλουθα δύο εδάφια:

«Κατά την εφαρμογή του στοιχείου β) του πρώτου εδαφίου, πρωταρχικό μέλημα αποτελεί το υπέρτατο συμφέρον του παιδιού. Το πρώτο εδάφιο στοιχείο β) σημείο iii) δεν εφαρμόζεται όταν ο αιτών είναι ασυνόδευτος ανήλικος.

Τα κράτη μέλη ενημερώνουν την Επιτροπή και τα άλλα κράτη μέλη πριν από τη σύναψη συμφωνίας ή ρύθμισης όπως αναφέρεται στο πρώτο εδάφιο στοιχείο β) σημείο iii).».

2)Στο άρθρο 68 παράγραφος 3, το στοιχείο β) αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο:

«β) απόφαση με την οποία απορρίπτεται αίτηση ως απαράδεκτη σύμφωνα με το άρθρο 38 παράγραφος 1 στοιχείο α), β), δ) ή ε), ή το άρθρο 38 παράγραφος 2, εκτός εάν ο αιτών είναι ασυνόδευτος ανήλικος που υπόκειται στη διαδικασία στα σύνορα·».

Άρθρο 2

Ο παρών κανονισμός αρχίζει να ισχύει την ημέρα από τη δημοσίευσή του στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Ο παρών κανονισμός είναι δεσμευτικός ως προς όλα τα μέρη του και ισχύει άμεσα στα κράτη μέλη σύμφωνα με τις Συνθήκες.

Βρυξέλλες,

Για το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο    Για το Συμβούλιο

Η Πρόεδρος    Ο/Η Πρόεδρος

ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΟ ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΟ ΚΑΙ ΨΗΦΙΑΚΟ ΔΕΛΤΙΟ

1.ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΠΡΟΤΑΣΗΣ/ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑΣ3

1.1.Τίτλος της πρότασης/πρωτοβουλίας3

1.2.Σχετικοί τομείς πολιτικής3

1.3.Στόχοι3

1.3.1.Γενικοί στόχοι3

1.3.2.Ειδικοί στόχοι3

1.3.3.Αναμενόμενα αποτελέσματα και επιπτώσεις3

1.3.4.Δείκτες επιδόσεων3

1.4.Η πρόταση/πρωτοβουλία αφορά:4

1.5.Αιτιολόγηση της πρότασης/πρωτοβουλίας4

1.5.1.Βραχυπρόθεσμη ή μακροπρόθεσμη κάλυψη αναγκών, συμπεριλαμβανομένου λεπτομερούς χρονοδιαγράμματος για τη σταδιακή υλοποίηση της πρωτοβουλίας4

1.5.2.Προστιθέμενη αξία της ενωσιακής παρέμβασης (που μπορεί να προκύπτει από διάφορους παράγοντες, π.χ. οφέλη από τον συντονισμό, ασφάλεια δικαίου, μεγαλύτερη αποτελεσματικότητα ή συμπληρωματικότητα). Για τους σκοπούς του παρόντος σημείου, «προστιθέμενη αξία της ενωσιακής παρέμβασης» είναι η αξία που απορρέει από την ενωσιακή δράση και η οποία προστίθεται στην αξία που θα είχε δημιουργηθεί αν τα κράτη μέλη ενεργούσαν μεμονωμένα.4

1.5.3.Διδάγματα από ανάλογες εμπειρίες του παρελθόντος4

1.5.4.Συμβατότητα με το πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο και ενδεχόμενες συνέργειες με άλλα κατάλληλα μέσα5

1.5.5.Αξιολόγηση των διάφορων διαθέσιμων επιλογών χρηματοδότησης, συμπεριλαμβανομένων των δυνατοτήτων ανακατανομής5

1.6.Διάρκεια της πρότασης/πρωτοβουλίας και των δημοσιονομικών της επιπτώσεων6

1.7.Προβλεπόμενες μέθοδοι εκτέλεσης του προϋπολογισμού6

2.ΜΕΤΡΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ8

2.1.Κανόνες παρακολούθησης και υποβολής εκθέσεων8

2.2.Συστήματα διαχείρισης και ελέγχου8

2.2.1.Αιτιολόγηση των μεθόδων εκτέλεσης του προϋπολογισμού, των μηχανισμών εκτέλεσης της χρηματοδότησης, των όρων πληρωμής και της στρατηγικής ελέγχου που προτείνονται8

2.2.2.Πληροφορίες σχετικά με τους κινδύνους που έχουν εντοπιστεί και τα συστήματα εσωτερικού ελέγχου που έχουν δημιουργηθεί για τον μετριασμό τους8

2.2.3.Εκτίμηση και αιτιολόγηση της οικονομικής αποδοτικότητας των ελέγχων (λόγος του κόστους του ελέγχου προς την αξία των σχετικών κονδυλίων που αποτελούν αντικείμενο διαχείρισης) και αξιολόγηση του εκτιμώμενου επιπέδου κινδύνου σφάλματος (κατά την πληρωμή και κατά το κλείσιμο)8

2.3.Μέτρα για την πρόληψη περιπτώσεων απάτης και παρατυπίας9

3.ΕΚΤΙΜΩΜΕΝΕΣ ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΠΡΟΤΑΣΗΣ/ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑΣ10

3.1.Τομείς του πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου και γραμμές δαπανών του προϋπολογισμού που επηρεάζονται10

3.2.Εκτιμώμενες δημοσιονομικές επιπτώσεις της πρότασης στις πιστώσεις12

3.2.1.Συνοπτική παρουσίαση των εκτιμώμενων επιπτώσεων στις επιχειρησιακές πιστώσεις12

3.2.1.1.Πιστώσεις από τον ψηφισθέντα προϋπολογισμό12

3.2.1.2.Πιστώσεις από εξωτερικά έσοδα με ειδικό προορισμό17

3.2.2.Εκτιμώμενο αποτέλεσμα που χρηματοδοτείται από επιχειρησιακές πιστώσεις22

3.2.3.Συνοπτική παρουσίαση των εκτιμώμενων επιπτώσεων στις διοικητικές πιστώσεις24

3.2.3.1. Πιστώσεις από τον ψηφισθέντα προϋπολογισμό24

3.2.3.2.Πιστώσεις από εξωτερικά έσοδα με ειδικό προορισμό24

3.2.3.3.Σύνολο πιστώσεων24

3.2.4.Εκτιμώμενες ανάγκες σε ανθρώπινους πόρους25

3.2.4.1.Χρηματοδοτούμενες από τον ψηφισθέντα προϋπολογισμό25

3.2.4.2.Χρηματοδοτούμενες από εξωτερικά έσοδα με ειδικό προορισμό26

3.2.4.3.Σύνολο εκτιμώμενων αναγκών σε ανθρώπινους πόρους26

3.2.5.Επισκόπηση των εκτιμώμενων επιπτώσεων στις επενδύσεις που σχετίζονται με την ψηφιακή τεχνολογία28

3.2.6.Συμβατότητα με το ισχύον πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο28

3.2.7.Συμμετοχή τρίτων στη χρηματοδότηση28

3.3.Εκτιμώμενες επιπτώσεις στα έσοδα29

4.Ψηφιακές διαστάσεις29

4.1.Απαιτήσεις ψηφιακής σημασίας30

4.2.Δεδομένα30

4.3.Ψηφιακές λύσεις31

4.4.Αξιολόγηση διαλειτουργικότητας31

4.5.Μέτρα στήριξης της ψηφιακής εφαρμογής32

1.ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΠΡΟΤΑΣΗΣ/ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑΣ 

1.1.Τίτλος της πρότασης/πρωτοβουλίας

Πρόταση κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΕ) 2024/1348 όσον αφορά την εφαρμογή της έννοιας της «ασφαλούς τρίτης χώρας»

1.2.Σχετικοί τομείς πολιτικής 

Άσυλο

1.3.Στόχοι

1.3.1.Γενικοί στόχοι

Η παρούσα πρόταση ανταποκρίνεται στην απαίτηση που προβλέπεται στον κανονισμό (ΕΕ) 2024/1348 για τη διαδικασία ασύλου και σύμφωνα με την οποία η Επιτροπή πρέπει να επανεξετάσει την έννοια της ασφαλούς τρίτης χώρας και, κατά περίπτωση, να προτείνει στοχευμένες τροποποιήσεις για διευκολυνθεί η εφαρμογή της. Στόχος της είναι να ενισχυθεί η εφαρμογή της έννοιας της ασφαλούς τρίτης χώρας στο ενωσιακό πλαίσιο για το άσυλο.

Ευθυγραμμιζόμενη με το σύμφωνο για τη μετανάστευση και το άσυλο, η παρούσα πρόταση ενισχύει τη συνεργασία με τρίτες χώρες βάσει εταιρικών σχέσεων, διασφαλίζοντας ότι οι συμφωνίες και οι ρυθμίσεις σχετικά με την έννοια της ασφαλούς τρίτης χώρας είναι αμοιβαία επωφελείς, τηρούν τις αρχές επιμερισμού των ευθυνών και σέβονται πλήρως τα θεμελιώδη δικαιώματα. Η πρόταση, ανταποκρινόμενη στις ανάγκες προστασίας και διασφαλίζοντας τη συμμόρφωση με τις διεθνείς υποχρεώσεις, συμβάλλει επίσης στην υλοποίηση των δεσμεύσεων που υπέχει η ΕΕ δυνάμει του Παγκόσμιου Συμφώνου για τους Πρόσφυγες.

1.3.2.Ειδικοί στόχοι

Ειδικός στόχος αριθ. 1

Ο πρώτος στόχος της παρούσας πρότασης είναι η στοχευμένη τροποποίηση του κανονισμού (ΕΕ) 2024/1348 για τη διαδικασία ασύλου, ώστε να διευκολυνθεί η εφαρμογή της έννοιας της ασφαλούς τρίτης χώρας από τα κράτη μέλη.

1.3.3.Αναμενόμενα αποτελέσματα και επιπτώσεις

Να προσδιοριστούν τα αποτελέσματα που αναμένεται να έχει η πρόταση/πρωτοβουλία όσον αφορά τους/τις στοχευόμενους/-ες δικαιούχους/ομάδες.

1.    Βελτίωση της νομικής σαφήνειας και συνέπειας κατά την εφαρμογή της έννοιας της ασφαλούς τρίτης χώρας.

2.    Παροχή μεγαλύτερης ευελιξίας στα κράτη μέλη κατά την εφαρμογή της έννοιας της ασφαλούς τρίτης χώρας, διασφαλίζοντας παράλληλα τη συμμόρφωση με τις διεθνείς υποχρεώσεις και τον σεβασμό των θεμελιωδών δικαιωμάτων.

3.    Ενίσχυση της αποτελεσματικότητας των διαδικασιών ασύλου και μείωση της πίεσης στα συστήματα ασύλου της ΕΕ και των καταχρήσεων στο πλαίσιο αυτών των συστημάτων.

1.3.4.Δείκτες επιδόσεων

Να προσδιοριστούν οι δείκτες για την παρακολούθηση της προόδου και των επιτευγμάτων.

Αντίκτυπος των τροποποιήσεων στα ακόλουθα:

1.    Αριθμός των κρατών μελών που εφαρμόζουν την έννοια της ασφαλούς τρίτης χώρας (με χρήση του κριτηρίου σύνδεσης, του κριτηρίου διέλευσης ή βάσει συμφωνιών ή ρυθμίσεων με εφαρμογή της εν λόγω έννοιας).

2.    Αριθμός των αιτήσεων ασύλου που απορρίφθηκαν ως απαράδεκτες βάσει λόγων που συνδέονται με την έννοια της ασφαλούς τρίτης χώρας, και αριθμός των προσφυγών.

3.    Αριθμός των συμφωνιών ή ρυθμίσεων με εφαρμογή της έννοιας της ασφαλούς τρίτης χώρας οι οποίες έχουν συναφθεί σε επίπεδο Ένωσης ή κράτους μέλους.

1.4.Η πρόταση/πρωτοβουλία αφορά: 

 νέα δράση 

 νέα δράση έπειτα από πιλοτικό έργο / προπαρασκευαστική ενέργεια 18  

 την παράταση υφιστάμενης δράσης 

 συγχώνευση ή αναπροσανατολισμό μίας ή περισσότερων δράσεων προς άλλη/νέα δράση

1.5.Αιτιολόγηση της πρότασης/πρωτοβουλίας 

1.5.1.Βραχυπρόθεσμη ή μακροπρόθεσμη κάλυψη αναγκών, συμπεριλαμβανομένου λεπτομερούς χρονοδιαγράμματος για τη σταδιακή υλοποίηση της πρωτοβουλίας

Σύμφωνα με το άρθρο 75 του κανονισμού για τη διαδικασία ασύλου, τα κράτη μέλη υποχρεούνται να καταρτίσουν εθνικά σχέδια εκτέλεσης με βάση το κοινό σχέδιο εκτέλεσης που θα έχει καταρτίσει η Επιτροπή. Η Επιτροπή πρέπει να παρακολουθεί εκ του σύνεγγυς την υλοποίηση των εθνικών σχεδίων εκτέλεσης. Μόλις αρχίσουν να εφαρμόζονται οι διατάξεις του συμφώνου για τη μετανάστευση και το άσυλο τον Ιούνιο του 2026, ο Οργανισμός της Ευρωπαϊκής Ένωσης για το Άσυλο (στο εξής: EUAA), σύμφωνα με το άρθρο 14 του συστατικού του κανονισμού (ΕΕ) 2021/2303, θα παρακολουθεί την επιχειρησιακή και τεχνική εφαρμογή του κοινού ευρωπαϊκού συστήματος ασύλου. Η εφαρμογή της έννοιας της ασφαλούς τρίτης χώρας θα συμπεριληφθεί στην παρακολούθηση που θα διενεργεί ο EUAA. Επιπλέον, οι ετήσιες εκθέσεις που πρέπει να εκδίδει η Επιτροπή σύμφωνα με το άρθρο 9 του κανονισμού για τη διαχείριση του ασύλου και της μετανάστευσης πρέπει να περιλαμβάνουν τα αποτελέσματα της εν λόγω παρακολούθησης. Τα διάφορα αυτά στοιχεία πρέπει να λαμβάνονται υπόψη από την Επιτροπή όταν αξιολογεί αν τα κράτη μέλη υφίστανται μεταναστευτική πίεση, διατρέχουν κίνδυνο να υποστούν τέτοια πίεση ή βρίσκονται αντιμέτωπα με σημαντική μεταναστευτική κατάσταση, καθώς και όταν εξετάζει αν ένα κράτος μέλος έχει συστημικές ελλείψεις που θα μπορούσαν να έχουν σοβαρές αρνητικές συνέπειες στη λειτουργία του συστήματος του Δουβλίνου.

1.5.2.Προστιθέμενη αξία της ενωσιακής παρέμβασης (που μπορεί να προκύπτει από διάφορους παράγοντες, π.χ. οφέλη από τον συντονισμό, ασφάλεια δικαίου, μεγαλύτερη αποτελεσματικότητα ή συμπληρωματικότητα). Για τους σκοπούς του παρόντος σημείου, «προστιθέμενη αξία της ενωσιακής παρέμβασης» είναι η αξία που απορρέει από την ενωσιακή δράση και η οποία προστίθεται στην αξία που θα είχε δημιουργηθεί αν τα κράτη μέλη ενεργούσαν μεμονωμένα.

Λόγοι ανάληψης δράσης σε επίπεδο ΕΕ (εκ των προτέρων): Η έννοια της ασφαλούς τρίτης χώρας και η διαδικασία ασύλου διέπονται από το δίκαιο της ΕΕ δυνάμει του κανονισμού (ΕΕ) 2024/1348 για τη διαδικασία ασύλου. Εάν δεν αναληφθεί δράση σε ενωσιακό επίπεδο, η έννοια της ασφαλούς τρίτης χώρας θα συνεχίσει να εφαρμόζεται αποσπασματικά από τα κράτη μέλη, με αποτέλεσμα ασυνέπειες στη νομική ερμηνεία και τις διαδικαστικές εγγυήσεις. Οι αποκλίνουσες εθνικές προσεγγίσεις δημιουργούν ανασφάλεια δικαίου, αυξάνουν τους κινδύνους δικαστικών διαφορών και υπονομεύουν την ομοιόμορφη εφαρμογή των κανόνων για το άσυλο σε ολόκληρη την Ένωση. Η απουσία συντονισμένης δράσης εμποδίζει επίσης τον δίκαιο επιμερισμό των βαρών μεταξύ των κρατών μελών και αποδυναμώνει την ικανότητα της ΕΕ να συνεργάζεται αποτελεσματικά με τις τρίτες χώρες σε θέματα μετανάστευσης. Η παρούσα πρόταση, προβλέποντας μέτρα σε ενωσιακό επίπεδο, εξασφαλίζει εναρμόνιση, ασφάλεια δικαίου και διαδικαστικές εγγυήσεις, παρέχοντας παράλληλα στα κράτη μέλη μεγαλύτερη ευελιξία κατά την εφαρμογή της έννοιας της ασφαλούς τρίτης χώρας με νομικά ορθό και λειτουργικά αποτελεσματικό τρόπο.

Προστιθέμενη ενωσιακή αξία που αναμένεται να επιτευχθεί (εκ των υστέρων): Μόλις εφαρμοστεί, η παρούσα πρόταση θα ενισχύσει την ασφάλεια δικαίου και την αποτελεσματικότητα της διαδικασίας, διασφαλίζοντας ότι όλα τα κράτη μέλη εφαρμόζουν με συνέπεια την έννοια της ασφαλούς τρίτης χώρας. Η κατάργηση του αυτόματου ανασταλτικού αποτελέσματος των προσφυγών θα μειώσει τις καθυστερήσεις στη λήψη αποφάσεων για το άσυλο, καθιστώντας δυνατή την ταχύτερη διεκπεραίωση των απαράδεκτων αιτήσεων και διατηρώντας παράλληλα την πρόσβαση σε αποτελεσματικά μέσα έννομης προστασίας.

Η πρόταση θα ενισχύσει επίσης τη συνεργασία με τις τρίτες χώρες, παρέχοντας σαφές νομικό πλαίσιο για την εφαρμογή της έννοιας της ασφαλούς τρίτης χώρας, είτε υπάρχει σύνδεση είτε όχι, υπό την προϋπόθεση ότι έχουν συναφθεί συμφωνίες ή ρυθμίσεις. Επιπλέον, η ρήτρα διαφάνειας θα δίνει τη δυνατότητα στην Επιτροπή να παρακολουθεί τη συμμόρφωση των συμφωνιών ή των ρυθμίσεων με τον κανονισμό για τη διαδικασία ασύλου, διαφυλάσσοντας την αξιοπιστία της ΕΕ στις εταιρικές σχέσεις για τη μετανάστευση.

Σε ενωσιακό επίπεδο, η παρακολούθηση από τον EUAA και την Επιτροπή θα εξασφαλίσει ότι τα κράτη μέλη εφαρμόζουν τους αναθεωρημένους κανόνες περί ασφαλούς τρίτης χώρας σε πλήρη συμμόρφωση με τα θεμελιώδη δικαιώματα και τις διαδικαστικές εγγυήσεις. Μολονότι η πρόταση περιορίζει το αυτόματο ανασταλτικό αποτέλεσμα των προσφυγών, διατηρεί την ουσιαστική νομική προστασία απαιτώντας την αναστολή των αποφάσεων επιστροφής αν έχει ασκηθεί προσφυγή σε πρωτοβάθμιο επίπεδο λόγω κινδύνου παραβίασης της αρχής της μη επαναπροώθησης. Τα μέτρα αυτά επιτυγχάνουν ισορροπία μεταξύ αποτελεσματικότητας και δικαιοσύνης, διασφαλίζοντας ότι το σύστημα ασύλου της ΕΕ παραμένει αποτελεσματικό, προβλέψιμο και ευθυγραμμισμένο με τις διεθνείς υποχρεώσεις στον τομέα των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.

1.5.3.Διδάγματα από ανάλογες εμπειρίες του παρελθόντος

Η εφαρμογή της έννοιας της ασφαλούς τρίτης χώρας διαφέρει μεταξύ των κρατών μελών και δεν εφαρμόζεται από όλα, γεγονός που δυσχεραίνει τις συγκρίσεις. Η Επιτροπή υιοθέτησε συνολική προσέγγιση κατά την επανεξέταση της εν λόγω έννοιας. Εξέτασε κατά πόσον το διεθνές δίκαιο (η Σύμβαση της Γενεύης του 1951 και η Ευρωπαϊκή Σύμβαση Δικαιωμάτων του Ανθρώπου του 1950) επιτρέπει περαιτέρω αναθεώρηση των προϋποθέσεων εφαρμογής της έννοιας της ασφαλούς τρίτης χώρας και των νομικών της εγγυήσεων, προκειμένου να είναι ευκολότερη η εφαρμογή της από τα κράτη μέλη. Η Επιτροπή εξέτασε επίσης τις εμπειρίες και τις προκλήσεις των κρατών μελών κατά την εφαρμογή της έννοιας της ασφαλούς τρίτης χώρας, όπως αυτές παρουσιάστηκαν σε διάφορα φόρουμ, και αξιολόγησε κατά πόσον οι αλλαγές που εισήχθησαν με τον κανονισμό για τη διαδικασία ασύλου έχουν ήδη διευθετήσει τα ζητήματα αυτά ή αν εξακολουθούν να υπάρχουν κενά. Τέλος, η Επιτροπή ανέλυσε τη σχετική νομολογία του Δικαστηρίου της ΕΕ και του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου.

1.5.4.Συμβατότητα με το πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο και ενδεχόμενες συνέργειες με άλλα κατάλληλα μέσα

Η παρούσα πρόταση απορρέει από τον κανονισμό για τη διαδικασία ασύλου, ο οποίος εισήγαγε αρκετές αλλαγές στους κανόνες περί ασφαλούς τρίτης χώρας. Ως εκ τούτου, αποτελεί μέρος του συμφώνου για τη μετανάστευση και το άσυλο που εγκρίθηκε τον Μάιο του 2024, για το οποίο προβλέπεται ήδη χρηματοδότηση. Η παρούσα πρόταση δεν συνεπάγεται ούτε οικονομική ούτε διοικητική επιβάρυνση για την Ένωση. Ως εκ τούτου, δεν έχει καμία επίπτωση στον προϋπολογισμό της Ένωσης. Η εφαρμογή της έννοιας της ασφαλούς τρίτης χώρας δεν είναι καινούργια για τα κράτη μέλη. Τα κράτη μέλη θα μπορούν να χρησιμοποιούν στο πλαίσιο των εθνικών προγραμμάτων τους τα κονδύλια που διατίθενται από το υφιστάμενο Ταμείο Ασύλου, Μετανάστευσης και Ένταξης προκειμένου να στηρίξουν οποιεσδήποτε επενδύσεις απαιτούνται για την εφαρμογή της έννοιας αυτής. Ο EUAA μπορεί να υποστηρίξει τα κράτη μέλη με προσωπικό για τον ίδιο σκοπό, στο πλαίσιο των αντίστοιχων εντολών του.

1.5.5.Αξιολόγηση των διάφορων διαθέσιμων επιλογών χρηματοδότησης, συμπεριλαμβανομένων των δυνατοτήτων ανακατανομής

Άνευ αντικειμένου

1.6.Διάρκεια της πρότασης/πρωτοβουλίας και των δημοσιονομικών της επιπτώσεων

 περιορισμένη διάρκεια

   με ισχύ από [ΗΗ/MM]ΕΕΕΕ έως [ΗΗ/MM]ΕΕΕΕ

   δημοσιονομικές επιπτώσεις από το ΕΕΕΕ έως το ΕΕΕΕ για πιστώσεις αναλήψεων υποχρεώσεων και από το ΕΕΕΕ έως το ΕΕΕΕ για πιστώσεις πληρωμών

 απεριόριστη διάρκεια

περίοδος σταδιακής εφαρμογής από το ΕΕΕΕ έως το ΕΕΕΕ

και στη συνέχεια πλήρης εφαρμογή

1.7.Προβλεπόμενες μέθοδοι εκτέλεσης του προϋπολογισμού 19   

 Άμεση διαχείριση από την Επιτροπή

   από τις υπηρεσίες της, συμπεριλαμβανομένου του προσωπικού της στις αντιπροσωπείες της Ένωσης

   από τους εκτελεστικούς οργανισμούς

 Επιμερισμένη διαχείριση με τα κράτη μέλη

 Έμμεση διαχείριση με ανάθεση καθηκόντων εκτέλεσης του προϋπολογισμού:

σε τρίτες χώρες ή οργανισμούς που αυτές έχουν ορίσει

σε διεθνείς οργανισμούς και στις οργανώσεις τους (να προσδιοριστούν)

στην Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων και στο Ευρωπαϊκό Ταμείο Επενδύσεων

στους οργανισμούς που αναφέρονται στα άρθρα 70 και 71 του δημοσιονομικού κανονισμού

σε οργανισμούς δημοσίου δικαίου

σε οργανισμούς που διέπονται από το ιδιωτικό δίκαιο και έχουν αποστολή δημόσιας υπηρεσίας, στον βαθμό που τους παρέχονται επαρκείς οικονομικές εγγυήσεις

σε οργανισμούς που διέπονται από το ιδιωτικό δίκαιο κράτους μέλους στους οποίους έχει ανατεθεί η εκτέλεση σύμπραξης δημόσιου και ιδιωτικού τομέα και στους οποίους παρέχονται επαρκείς οικονομικές εγγυήσεις

σε οργανισμούς ή πρόσωπα επιφορτισμένα με την εφαρμογή συγκεκριμένων δράσεων στην κοινή εξωτερική πολιτική και πολιτική ασφαλείας βάσει του τίτλου V της Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση και τα οποία προσδιορίζονται στη σχετική βασική πράξη

σε οργανισμούς που είναι εγκατεστημένοι σε κράτος μέλος, διέπονται από το ιδιωτικό δίκαιο κράτους μέλους ή το δίκαιο της Ένωσης και είναι επιλέξιμοι για να τους ανατεθεί, σύμφωνα με ειδικούς τομεακούς κανόνες, η εκτέλεση κονδυλίων της Ένωσης ή δημοσιονομικών εγγυήσεων, στον βαθμό που οι εν λόγω οργανισμοί ελέγχονται από οργανισμούς δημοσίου δικαίου ή από οργανισμούς που διέπονται από ιδιωτικό δίκαιο επιφορτισμένους με δημόσια υπηρεσία και τους παρέχονται επαρκείς οικονομικές εγγυήσεις υπό μορφή από κοινού και εις ολόκληρον ευθύνης από τους ελέγχοντες οργανισμούς ή ισοδύναμες χρηματοοικονομικές εγγυήσεις και οι οποίες μπορεί να περιορίζονται, για κάθε δράση, στο μέγιστο ποσό της στήριξης της Ένωσης

2.ΜΕΤΡΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ 

2.1.Κανόνες παρακολούθησης και υποβολής εκθέσεων 

Σύμφωνα με το άρθρο 75 του κανονισμού (ΕΕ) 2024/1348 για τη διαδικασία ασύλου, τα κράτη μέλη υποχρεούνται να καταρτίσουν εθνικά σχέδια εκτέλεσης με βάση το κοινό σχέδιο εκτέλεσης που θα έχει καταρτίσει η Επιτροπή, η οποία θα παρακολουθεί στενά την εφαρμογή τους. Μόλις αρχίσουν να εφαρμόζονται οι διατάξεις του συμφώνου για τη μετανάστευση και το άσυλο τον Ιούνιο του 2026, ο EUAA, σύμφωνα με το άρθρο 14 του συστατικού του κανονισμού (ΕΕ) 2021/2303, θα παρακολουθεί την επιχειρησιακή και τεχνική εφαρμογή του κοινού ευρωπαϊκού συστήματος ασύλου, συμπεριλαμβανομένης της εφαρμογής της έννοιας της ασφαλούς τρίτης χώρας.

Οι ετήσιες εκθέσεις που υποβάλλει η Επιτροπή δυνάμει του άρθρου 9 του κανονισμού για τη διαχείριση του ασύλου και της μετανάστευσης θα περιλαμβάνουν τα αποτελέσματα της παρακολούθησης του EUAA, τα οποία θα αξιολογούν αν τα κράτη μέλη υφίστανται μεταναστευτική πίεση ή αντιμετωπίζουν συστημικές ελλείψεις που θα μπορούσαν να επηρεάσουν τη λειτουργία του συστήματος του Δουβλίνου, μεταξύ άλλων σε σχέση με την εφαρμογή της έννοιας της ασφαλούς τρίτης χώρας. Η ρήτρα διαφάνειας που προστίθεται θα δώσει τη δυνατότητα στην Επιτροπή να παρακολουθεί τις συμφωνίες και τις ρυθμίσεις με τρίτες χώρες υπό το πρίσμα των απαιτήσεων του κανονισμού για τη διαδικασία ασύλου.

2.2.Συστήματα διαχείρισης και ελέγχου 

2.2.1.Αιτιολόγηση των μεθόδων εκτέλεσης του προϋπολογισμού, των μηχανισμών εκτέλεσης της χρηματοδότησης, των όρων πληρωμής και της στρατηγικής ελέγχου που προτείνονται

Άνευ αντικειμένου

2.2.2.Πληροφορίες σχετικά με τους κινδύνους που έχουν εντοπιστεί και τα συστήματα εσωτερικού ελέγχου που έχουν δημιουργηθεί για τον μετριασμό τους

Ένας από τους κινδύνους που συνδέονται με την πρόταση είναι τα κράτη μέλη να συνάψουν συμφωνίες ή ρυθμίσεις με τρίτες χώρες οι οποίες δεν πληρούν τα αναγκαία πρότυπα. Για τον μετριασμό αυτού του κινδύνου, θεσπίστηκε ρήτρα διαφάνειας, σύμφωνα με την οποία τα κράτη μέλη πρέπει να ενημερώνουν την Επιτροπή και τα άλλα κράτη μέλη πριν από τη σύναψη συμφωνιών ή ρυθμίσεων.

2.2.3.Εκτίμηση και αιτιολόγηση της οικονομικής αποδοτικότητας των ελέγχων (λόγος του κόστους του ελέγχου προς την αξία των σχετικών κονδυλίων που αποτελούν αντικείμενο διαχείρισης) και αξιολόγηση του εκτιμώμενου επιπέδου κινδύνου σφάλματος (κατά την πληρωμή και κατά το κλείσιμο) 

Άνευ αντικειμένου

2.3.Μέτρα για την πρόληψη περιπτώσεων απάτης και παρατυπίας 

Άνευ αντικειμένου

3.ΕΚΤΙΜΩΜΕΝΕΣ ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΠΡΟΤΑΣΗΣ/ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑΣ 

3.1.Τομείς του πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου και γραμμές δαπανών του προϋπολογισμού που επηρεάζονται 

Το σημείο 3 είναι άνευ αντικειμένου, αφού δεν υπάρχουν δημοσιονομικές επιπτώσεις ή επιπτώσεις στο προσωπικό.

3.2.Εκτιμώμενες δημοσιονομικές επιπτώσεις της πρότασης στις πιστώσεις 

3.2.1.Συνοπτική παρουσίαση των εκτιμώμενων επιπτώσεων στις επιχειρησιακές πιστώσεις 

   Η πρόταση/πρωτοβουλία δεν συνεπάγεται τη χρησιμοποίηση επιχειρησιακών πιστώσεων

   Η πρόταση/πρωτοβουλία συνεπάγεται τη χρησιμοποίηση επιχειρησιακών πιστώσεων, όπως εξηγείται κατωτέρω.

3.2.1.1.Πιστώσεις από τον ψηφισθέντα προϋπολογισμό

σε εκατ. EUR (με τρία δεκαδικά ψηφία)

Τομέας του πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου

Αριθμός

 

Έτος

Έτος

Έτος

Έτος

ΣΥΝΟΛΟ ΠΔΠ 2021-2027

2024

2025

2026

2027

ΣΥΝΟΛΟ επιχειρησιακών πιστώσεων  

Αναλήψεις υποχρεώσεων

(4)

0,000

0,000

0,000

0,000

0,000

Πληρωμές

(5)

0,000

0,000

0,000

0,000

0,000

ΣΥΝΟΛΟ πιστώσεων διοικητικού χαρακτήρα χρηματοδοτούμενων από το κονδύλιο ειδικών προγραμμάτων

(6)

0,000

0,000

0,000

0,000

0,000

ΣΥΝΟΛΟ πιστώσεων του ΤΟΜΕΑ <….>

Αναλήψεις υποχρεώσεων

=4+6

0,000

0,000

0,000

0,000

0,000

του πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου

Πληρωμές

=5+6

0,000

0,000

0,000

0,000

0,000



Τομέας του πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου

7

«Διοικητικές δαπάνες» 20

ΓΔ: <…….>

Έτος

Έτος

Έτος

Έτος

ΣΥΝΟΛΟ ΠΔΠ 2021-2027

2024

2025

2026

2027

 Ανθρώπινοι πόροι

0,000

0,000

0,000

0,000

0,000

 Άλλες διοικητικές δαπάνες

0,000

0,000

0,000

0,000

0,000

ΣΥΝΟΛΟ ΓΔ <…….>

Πιστώσεις

0,000

0,000

0,000

0,000

0,000

ΓΔ: <…….>

Έτος

Έτος

Έτος

Έτος

ΣΥΝΟΛΟ ΠΔΠ 2021-2027

2024

2025

2026

2027

 Ανθρώπινοι πόροι

0,000

0,000

0,000

0,000

0,000

 Άλλες διοικητικές δαπάνες

0,000

0,000

0,000

0,000

0,000

ΣΥΝΟΛΟ ΓΔ <…….>

Πιστώσεις

0,000

0,000

0,000

0,000

0,000

ΣΥΝΟΛΟ πιστώσεων του ΤΟΜΕΑ 7 του πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου

(Σύνολο αναλήψεων υποχρεώσεων = Σύνολο πληρωμών)

0,000

0,000

0,000

0,000

0,000

σε εκατ. EUR (με τρία δεκαδικά ψηφία)

 

Έτος

Έτος

Έτος

Έτος

ΣΥΝΟΛΟ ΠΔΠ 2021-2027

2024

2025

2026

2027

ΣΥΝΟΛΟ πιστώσεων των ΤΟΜΕΩΝ 1 έως 7

Αναλήψεις υποχρεώσεων

0,000

0,000

0,000

0,000

0,000

του πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου 

Πληρωμές

0,000

0,000

0,000

0,000

0,000

3.2.1.2.Πιστώσεις από εξωτερικά έσοδα με ειδικό προορισμό

σε εκατ. EUR (με τρία δεκαδικά ψηφία)

Τομέας του πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου

Αριθμός

ΓΔ: <…….>

Έτος

Έτος

Έτος

Έτος

ΣΥΝΟΛΟ ΠΔΠ 2021-2027

2024

2025

2026

2027

Επιχειρησιακές πιστώσεις

Γραμμή του προϋπολογισμού

Αναλήψεις υποχρεώσεων

(1α)

 

 

 

 

0,000

Πληρωμές

(2α)

 

 

 

 

0,000

Γραμμή του προϋπολογισμού

Αναλήψεις υποχρεώσεων

(1β)

 

 

 

 

0,000

Πληρωμές

(2β)

 

 

 

 

0,000

Πιστώσεις διοικητικού χαρακτήρα χρηματοδοτούμενες από το κονδύλιο ειδικών προγραμμάτων 21

Γραμμή του προϋπολογισμού

 

(3)

 

 

 

 

0,000

ΣΥΝΟΛΟ πιστώσεων

για τη ΓΔ <…….>

Αναλήψεις υποχρεώσεων

=1α+1β+3

0,000

0,000

0,000

0,000

0,000

Πληρωμές

=2α+2β+3

0,000

0,000

0,000

0,000

0,000

Υποχρεωτικός πίνακας

 

Έτος

Έτος

Έτος

Έτος

ΣΥΝΟΛΟ ΠΔΠ 2021-2027

2024

2025

2026

2027

ΣΥΝΟΛΟ επιχειρησιακών πιστώσεων  

Αναλήψεις υποχρεώσεων

(4)

0,000

0,000

0,000

0,000

0,000

Πληρωμές

(5)

0,000

0,000

0,000

0,000

0,000

ΣΥΝΟΛΟ πιστώσεων διοικητικού χαρακτήρα χρηματοδοτούμενων από το κονδύλιο ειδικών προγραμμάτων

(6)

0,000

0,000

0,000

0,000

0,000

ΣΥΝΟΛΟ πιστώσεων του ΤΟΜΕΑ <….>

Αναλήψεις υποχρεώσεων

=4+6

0,000

0,000

0,000

0,000

0,000

του πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου

Πληρωμές

=5+6

0,000

0,000

0,000

0,000

0,000

Υποχρεωτικός πίνακας

 

Έτος

Έτος

Έτος

Έτος

ΣΥΝΟΛΟ ΠΔΠ 2021-2027

2024

2025

2026

2027

ΣΥΝΟΛΟ επιχειρησιακών πιστώσεων  

Αναλήψεις υποχρεώσεων

(4)

0,000

0,000

0,000

0,000

0,000

Πληρωμές

(5)

0,000

0,000

0,000

0,000

0,000

ΣΥΝΟΛΟ πιστώσεων διοικητικού χαρακτήρα χρηματοδοτούμενων από το κονδύλιο ειδικών προγραμμάτων

(6)

0,000

0,000

0,000

0,000

0,000

ΣΥΝΟΛΟ πιστώσεων του ΤΟΜΕΑ <….>

Αναλήψεις υποχρεώσεων

=4+6

0,000

0,000

0,000

0,000

0,000

του πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου

Πληρωμές

=5+6

0,000

0,000

0,000

0,000

0,000

Έτος

Έτος

Έτος

Έτος

ΣΥΝΟΛΟ ΠΔΠ 2021-2027

2024

2025

2026

2027

• ΣΥΝΟΛΟ επιχειρησιακών πιστώσεων (όλοι οι επιχειρησιακοί τομείς)

Αναλήψεις υποχρεώσεων

(4)

0,000

0,000

0,000

0,000

0,000

Πληρωμές

(5)

0,000

0,000

0,000

0,000

0,000

• ΣΥΝΟΛΟ πιστώσεων διοικητικού χαρακτήρα χρηματοδοτούμενων από το κονδύλιο ειδικών προγραμμάτων (όλοι οι επιχειρησιακοί τομείς)

(6)

0,000

0,000

0,000

0,000

0,000

ΣΥΝΟΛΟ πιστώσεων των τομέων 1 έως 6

Αναλήψεις υποχρεώσεων

=4+6

0,000

0,000

0,000

0,000

0,000

του πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου (ποσό αναφοράς)

Πληρωμές

=5+6

0,000

0,000

0,000

0,000

0,000



Τομέας του πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου

7

«Διοικητικές δαπάνες» 22

σε εκατ. EUR (με τρία δεκαδικά ψηφία)

ΓΔ: <…….>

Έτος

Έτος

Έτος

Έτος

ΣΥΝΟΛΟ ΠΔΠ 2021-2027

2024

2025

2026

2027

 Ανθρώπινοι πόροι

0,000

0,000

0,000

0,000

0,000

 Άλλες διοικητικές δαπάνες

0,000

0,000

0,000

0,000

0,000

ΣΥΝΟΛΟ ΓΔ <…….>

Πιστώσεις

0,000

0,000

0,000

0,000

0,000

ΓΔ: <…….>

Έτος

Έτος

Έτος

Έτος

ΣΥΝΟΛΟ ΠΔΠ 2021-2027

2024

2025

2026

2027

 Ανθρώπινοι πόροι

0,000

0,000

0,000

0,000

0,000

 Άλλες διοικητικές δαπάνες

0,000

0,000

0,000

0,000

0,000

ΣΥΝΟΛΟ ΓΔ <…….>

Πιστώσεις

0,000

0,000

0,000

0,000

0,000

ΣΥΝΟΛΟ πιστώσεων του ΤΟΜΕΑ 7 του πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου

(Σύνολο αναλήψεων υποχρεώσεων = Σύνολο πληρωμών)

0,000

0,000

0,000

0,000

0,000

σε εκατ. EUR (με τρία δεκαδικά ψηφία)

 

Έτος

Έτος

Έτος

Έτος

ΣΥΝΟΛΟ ΠΔΠ 2021-2027

2024

2025

2026

2027

ΣΥΝΟΛΟ πιστώσεων των ΤΟΜΕΩΝ 1 έως 7

Αναλήψεις υποχρεώσεων

0,000

0,000

0,000

0,000

0,000

του πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου 

Πληρωμές

0,000

0,000

0,000

0,000

0,000

3.2.2.Εκτιμώμενο αποτέλεσμα που χρηματοδοτείται από επιχειρησιακές πιστώσεις (δεν συμπληρώνεται για αποκεντρωμένους οργανισμούς)

Πιστώσεις αναλήψεων υποχρεώσεων σε εκατ. EUR (με τρία δεκαδικά ψηφία)

Να προσδιοριστούν οι στόχοι και τα αποτελέσματα

Έτος
2024

Έτος
2025

Έτος
2026

Έτος
2027

Να εγγραφούν όσα έτη απαιτούνται, ώστε να εμφανίζεται η διάρκεια των επιπτώσεων (βλ. σημείο 1.6)

ΣΥΝΟΛΟ

ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ

Είδος 23

Μέσο κόστος

Αριθ.

Κόστος

Αριθ.

Κόστος

Αριθ.

Κόστος

Αριθ.

Κόστος

Αριθ.

Κόστος

Αριθ.

Κόστος

Αριθ.

Κόστος

Συνολικός αριθ.

Συνολικό κόστος

ΕΙΔΙΚΟΣ ΣΤΟΧΟΣ αριθ. 1 24

– Αποτέλεσμα

– Αποτέλεσμα

– Αποτέλεσμα

Μερικό σύνολο για τον ειδικό στόχο αριθ. 1

ΕΙΔΙΚΟΣ ΣΤΟΧΟΣ αριθ. 2 ...

– Αποτέλεσμα

Μερικό σύνολο για τον ειδικό στόχο αριθ. 2

ΣΥΝΟΛΑ

3.2.3.Συνοπτική παρουσίαση των εκτιμώμενων επιπτώσεων στις διοικητικές πιστώσεις 

   Η πρόταση/πρωτοβουλία δεν συνεπάγεται τη χρησιμοποίηση πιστώσεων διοικητικού χαρακτήρα

   Η πρόταση/πρωτοβουλία συνεπάγεται τη χρησιμοποίηση πιστώσεων διοικητικού χαρακτήρα, όπως εξηγείται κατωτέρω

3.2.3.1. Πιστώσεις από τον ψηφισθέντα προϋπολογισμό

ΨΗΦΙΣΘΕΙΣΕΣ ΠΙΣΤΩΣΕΙΣ

Έτος

Έτος

Έτος

Έτος

ΣΥΝΟΛΟ 2021-2027

2024

2025

2026

2027

ΤΟΜΕΑΣ 7

Ανθρώπινοι πόροι

0,000

0,000

0,000

0,000

0,000

Άλλες διοικητικές δαπάνες

0,000

0,000

0,000

0,000

0,000

Μερικό σύνολο του ΤΟΜΕΑ 7

0,000

0,000

0,000

0,000

0,000

Εκτός του ΤΟΜΕΑ 7

Ανθρώπινοι πόροι

0,000

0,000

0,000

0,000

0,000

Άλλες δαπάνες διοικητικού χαρακτήρα

0,000

0,000

0,000

0,000

0,000

Μερικό σύνολο εκτός του ΤΟΜΕΑ 7

0,000

0,000

0,000

0,000

0,000

 

ΣΥΝΟΛΟ

0,000

0,000

0,000

0,000

0,000

3.2.3.3.Σύνολο πιστώσεων

ΣΥΝΟΛΟ 
ΨΗΦΙΣΘΕΙΣΩΝ ΠΙΣΤΩΣΕΩΝ + ΕΞΩΤΕΡΙΚΑ ΕΣΟΔΑ ΜΕ ΕΙΔΙΚΟ ΠΡΟΟΡΙΣΜΟ

Έτος

Έτος

Έτος

Έτος

ΣΥΝΟΛΟ 2021-2027

2024

2025

2026

2027

ΤΟΜΕΑΣ 7

Ανθρώπινοι πόροι

0,000

0,000

0,000

0,000

0,000

Άλλες διοικητικές δαπάνες

0,000

0,000

0,000

0,000

0,000

Μερικό σύνολο του ΤΟΜΕΑ 7

0,000

0,000

0,000

0,000

0,000

Εκτός του ΤΟΜΕΑ 7

Ανθρώπινοι πόροι

0,000

0,000

0,000

0,000

0,000

Άλλες δαπάνες διοικητικού χαρακτήρα

0,000

0,000

0,000

0,000

0,000

Μερικό σύνολο εκτός του ΤΟΜΕΑ 7

0,000

0,000

0,000

0,000

0,000

 

ΣΥΝΟΛΟ

0,000

0,000

0,000

0,000

0,000

Οι απαιτούμενες πιστώσεις για ανθρώπινους πόρους και άλλες δαπάνες διοικητικού χαρακτήρα θα καλυφθούν από τις πιστώσεις της ΓΔ που έχουν ήδη διατεθεί για τη διαχείριση της δράσης και/ή έχουν ανακατανεμηθεί στο εσωτερικό της ΓΔ, οι οποίες θα συμπληρωθούν, αν χρειαστεί, με τυχόν πρόσθετα κονδύλια που μπορεί να χορηγηθούν στην αρμόδια για τη διαχείριση ΓΔ στο πλαίσιο της ετήσιας διαδικασίας κατανομής και λαμβανομένων υπόψη των υφιστάμενων δημοσιονομικών περιορισμών.

3.2.4.Εκτιμώμενες ανάγκες σε ανθρώπινους πόρους 

   Η πρόταση/πρωτοβουλία δεν συνεπάγεται τη χρησιμοποίηση ανθρώπινων πόρων

   Η πρόταση/πρωτοβουλία συνεπάγεται τη χρησιμοποίηση ανθρώπινων πόρων, όπως εξηγείται κατωτέρω

3.2.4.1.Χρηματοδοτούμενες από τον ψηφισθέντα προϋπολογισμό

Εκτίμηση η οποία πρέπει να εκφράζεται σε μονάδες ισοδυνάμων πλήρους απασχόλησης (ΙΠΑ) 25

ΨΗΦΙΣΘΕΙΣΕΣ ΠΙΣΤΩΣΕΙΣ

Έτος

Έτος

Έτος

Έτος

2024

2025

2026

2027

 Θέσεις απασχόλησης του πίνακα προσωπικού (θέσεις μόνιμων και έκτακτων υπαλλήλων)

20 01 02 01 (στην έδρα και στις αντιπροσωπείες της Επιτροπής)

0

0

0

0

20 01 02 03 (στις αντιπροσωπείες της ΕΕ)

0

0

0

0

01 01 01 01 (έμμεση έρευνα)

0

0

0

0

01 01 01 11 (άμεση έρευνα)

0

0

0

0

Άλλες γραμμές του προϋπολογισμού (να προσδιοριστούν)

0

0

0

0

• Εξωτερικό προσωπικό (σε ΙΠΑ)

20 02 01 (AC, END από το συνολικό κονδύλιο)

0

0

0

0

20 02 03 (AC, AL, END και JPD στις αντιπροσωπείες της ΕΕ)

0

0

0

0

Γραμμή διοικητικής στήριξης 
[XX.01.YY.YY]

– στην έδρα

0

0

0

0

– στις αντιπροσωπείες της ΕΕ

0

0

0

0

01 01 01 02 (AC, END — έμμεση έρευνα)

0

0

0

0

01 01 01 12 (AC, END — άμεση έρευνα)

0

0

0

0

Άλλες γραμμές του προϋπολογισμού (να προσδιοριστούν) — τομέας 7

0

0

0

0

Άλλες γραμμές του προϋπολογισμού (να προσδιοριστούν) — εκτός του τομέα 7

0

0

0

0

ΣΥΝΟΛΟ

0

0

0

0

3.2.4.2.Χρηματοδοτούμενες από εξωτερικά έσοδα με ειδικό προορισμό

ΕΞΩΤΕΡΙΚΑ ΕΣΟΔΑ ΜΕ ΕΙΔΙΚΟ ΠΡΟΟΡΙΣΜΟ

Έτος

Έτος

Έτος

Έτος

2024

2025

2026

2027

 Θέσεις απασχόλησης του πίνακα προσωπικού (θέσεις μόνιμων και έκτακτων υπαλλήλων)

20 01 02 01 (στην έδρα και στις αντιπροσωπείες της Επιτροπής)

0

0

0

0

20 01 02 03 (στις αντιπροσωπείες της ΕΕ)

0

0

0

0

01 01 01 01 (έμμεση έρευνα)

0

0

0

0

01 01 01 11 (άμεση έρευνα)

0

0

0

0

Άλλες γραμμές του προϋπολογισμού (να προσδιοριστούν)

0

0

0

0

• Εξωτερικό προσωπικό (σε μονάδες ισοδυνάμου πλήρους απασχόλησης)

20 02 01 (AC, END από το συνολικό κονδύλιο)

0

0

0

0

20 02 03 (AC, AL, END και JPD στις αντιπροσωπείες της ΕΕ)

0

0

0

0

Γραμμή διοικητικής Γραμμή στήριξης
[XX.01.YY.YY]

– στην έδρα

0

0

0

0

– στις αντιπροσωπείες της ΕΕ

0

0

0

0

01 01 01 02 (AC, END — έμμεση έρευνα)

0

0

0

0

01 01 01 12 (AC, END — άμεση έρευνα)

0

0

0

0

Άλλες γραμμές του προϋπολογισμού (να προσδιοριστούν) — τομέας 7

0

0

0

0

Άλλες γραμμές του προϋπολογισμού (να προσδιοριστούν) — εκτός του τομέα 7

0

0

0

0

ΣΥΝΟΛΟ

0

0

0

0

3.2.4.3.Σύνολο εκτιμώμενων αναγκών σε ανθρώπινους πόρους

ΣΥΝΟΛΟ ΨΗΦΙΣΘΕΙΣΩΝ ΠΙΣΤΩΣΕΩΝ + ΕΞΩΤΕΡΙΚΩΝ ΕΣΟΔΩΝ ΜΕ ΕΙΔΙΚΟ ΠΡΟΟΡΙΣΜΟ

Έτος

Έτος

Έτος

Έτος

2024

2025

2026

2027

 Θέσεις απασχόλησης του πίνακα προσωπικού (θέσεις μόνιμων και έκτακτων υπαλλήλων)

20 01 02 01 (στην έδρα και στις αντιπροσωπείες της Επιτροπής)

0

0

0

0

20 01 02 03 (στις αντιπροσωπείες της ΕΕ)

0

0

0

0

01 01 01 01 (έμμεση έρευνα)

0

0

0

0

01 01 01 11 (άμεση έρευνα)

0

0

0

0

Άλλες γραμμές του προϋπολογισμού (να προσδιοριστούν)

0

0

0

0

• Εξωτερικό προσωπικό (σε μονάδες ισοδυνάμου πλήρους απασχόλησης)

20 02 01 (AC, END από το συνολικό κονδύλιο)

0

0

0

0

20 02 03 (AC, AL, END και JPD στις αντιπροσωπείες της ΕΕ)

0

0

0

0

Γραμμή διοικητικής στήριξης
[XX.01.YY.YY]

– στην έδρα

0

0

0

0

– στις αντιπροσωπείες της ΕΕ

0

0

0

0

01 01 01 02 (AC, END — έμμεση έρευνα)

0

0

0

0

01 01 01 12 (AC, END — άμεση έρευνα)

0

0

0

0

Άλλες γραμμές του προϋπολογισμού (να προσδιοριστούν) — τομέας 7

0

0

0

0

Άλλες γραμμές του προϋπολογισμού (να προσδιοριστούν) — εκτός του τομέα 7

0

0

0

0

ΣΥΝΟΛΟ

0

0

0

0

[Λαμβανομένης υπόψη της συνολικής δυσχερούς κατάστασης στον τομέα 7, όσον αφορά τόσο τη στελέχωση όσο και το επίπεδο των πιστώσεων, οι ανάγκες σε ανθρώπινους πόρους θα καλυφθούν από το προσωπικό της ΓΔ το οποίο έχει ήδη διατεθεί για τη διαχείριση της δράσης και/ή έχει ανακατανεμηθεί στο εσωτερικό της ΓΔ ή άλλων υπηρεσιών της Επιτροπής.]

Περιγραφή των προς εκτέλεση καθηκόντων:

Μόνιμων και έκτακτων υπαλλήλων

Εξωτερικού προσωπικού

3.2.5.Επισκόπηση των εκτιμώμενων επιπτώσεων στις επενδύσεις που σχετίζονται με την ψηφιακή τεχνολογία

Υποχρεωτικά, στον πίνακα που ακολουθεί θα πρέπει να συμπεριληφθεί η βέλτιστη εκτίμηση των σχετικών με την ψηφιακή τεχνολογία επενδύσεων που συνεπάγεται η πρόταση/πρωτοβουλία.

Κατ’ εξαίρεση, όταν απαιτείται για την εφαρμογή της πρότασης/πρωτοβουλίας, οι πιστώσεις του τομέα 7 θα πρέπει να παρατίθενται στην καθορισμένη γραμμή.

Οι πιστώσεις των τομέων 1-6 θα πρέπει να καταχωρίζονται ως «δαπάνες ΤΠ στο πλαίσιο πολιτικών προς υποστήριξη επιχειρησιακών προγραμμάτων». Οι δαπάνες αυτές αφορούν τον επιχειρησιακό προϋπολογισμό που θα χρησιμοποιηθεί για την επαναχρησιμοποίηση/αγορά/ανάπτυξη πλατφορμών/εργαλείων ΤΠ που συνδέονται άμεσα με την υλοποίηση της πρωτοβουλίας και τις συναφείς επενδύσεις τους (π.χ. άδειες, μελέτες, αποθήκευση δεδομένων κ.λπ.). Οι πληροφορίες στον παρόντα πίνακα θα πρέπει να συνάδουν με τα στοιχεία που παρατίθενται στο σημείο 4 «Ψηφιακές διαστάσεις».

ΣΥΝΟΛΟ πιστώσεων ψηφιακού τομέα και πιστώσεων ΤΠ

Έτος

Έτος

Έτος

Έτος

ΣΥΝΟΛΟ ΠΔΠ 2021-2027

2024

2025

2026

2027

ΤΟΜΕΑΣ 7

Δαπάνες ΤΠ (εσωτερικές) 

0,000

0,000

0,000

0,000

0,000

Μερικό σύνολο του ΤΟΜΕΑ 7

0,000

0,000

0,000

0,000

0,000

Εκτός του ΤΟΜΕΑ 7

Δαπάνες ΤΠ στο πλαίσιο πολιτικών προς υποστήριξη επιχειρησιακών προγραμμάτων

0,000

0,000

0,000

0,000

0,000

Μερικό σύνολο εκτός του ΤΟΜΕΑ 7

0,000

0,000

0,000

0,000

0,000

 

ΣΥΝΟΛΟ

0,000

0,000

0,000

0,000

0,000

3.2.6.Συμβατότητα με το ισχύον πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο 

Η πρόταση/πρωτοβουλία:

   μπορεί να χρηματοδοτηθεί εξ ολοκλήρου με ανακατανομή εντός του οικείου τομέα του πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου (ΠΔΠ)

Άνευ αντικειμένου

   συνεπάγεται τη χρησιμοποίηση του αδιάθετου περιθωρίου στο πλαίσιο του αντίστοιχου τομέα του ΠΔΠ και/ή τη χρήση ειδικών μηχανισμών, όπως ορίζεται στον κανονισμό για το ΠΔΠ.

Άνευ αντικειμένου

   συνεπάγεται την αναθεώρηση του ΠΔΠ.

Άνευ αντικειμένου

3.2.7.Συμμετοχή τρίτων στη χρηματοδότηση 

Η πρόταση/πρωτοβουλία:

   δεν προβλέπει συγχρηματοδότηση από τρίτους

   προβλέπει τη συγχρηματοδότηση από τρίτους που εκτιμάται παρακάτω:

Πιστώσεις σε εκατ. EUR (με τρία δεκαδικά ψηφία)

Έτος
2024

Έτος
2025

Έτος
2026

Έτος
2027

Σύνολο

Προσδιορισμός του φορέα συγχρηματοδότησης 

ΣΥΝΟΛΟ συγχρηματοδοτούμενων πιστώσεων

 
3.3.    Εκτιμώμενες επιπτώσεις στα έσοδα 

   Η πρόταση/πρωτοβουλία δεν έχει δημοσιονομικές επιπτώσεις στα έσοδα.

   Η πρόταση/πρωτοβουλία έχει τις δημοσιονομικές επιπτώσεις που περιγράφονται κατωτέρω:

   στους ιδίους πόρους

   στα λοιπά έσοδα

   Να αναφερθεί αν τα έσοδα προορίζονται για γραμμές δαπανών

σε εκατ. EUR (με τρία δεκαδικά ψηφία)

Γραμμή εσόδων του προϋπολογισμού:

Διαθέσιμες πιστώσεις για το τρέχον οικονομικό έτος

Επιπτώσεις της πρότασης/πρωτοβουλίας 26

Έτος 2024

Έτος 2025

Έτος 2026

Έτος 2027

Άρθρο ………….

Ως προς τα έσοδα με ειδικό προορισμό, να προσδιοριστούν οι γραμμές δαπανών του προϋπολογισμού που επηρεάζονται.

Άνευ αντικειμένου

Άλλες παρατηρήσεις (π.χ. μέθοδος/τύπος για τον υπολογισμό των επιπτώσεων στα έσοδα ή τυχόν άλλες πληροφορίες).

Άνευ αντικειμένου

4.Ψηφιακές διαστάσεις

Άνευ αντικειμένου Η πρόταση αποτελεί στοχευμένη τροποποίηση του κανονισμού για τη διαδικασία ασύλου, ο οποίος αποτελεί μέρος του συμφώνου για τη μετανάστευση και το άσυλο. Όλα τα ψηφιακά στοιχεία περιλαμβάνονται στο εν λόγω σύμφωνο και όχι στην παρούσα πρόταση.

4.1.Απαιτήσεις ψηφιακής σημασίας

Άνευ αντικειμένου

4.2.Δεδομένα

Άνευ αντικειμένου

4.3.Ψηφιακές λύσεις

Άνευ αντικειμένου

4.4.Αξιολόγηση διαλειτουργικότητας

Άνευ αντικειμένου

4.5.Μέτρα στήριξης της ψηφιακής εφαρμογής

Άνευ αντικειμένου

(1)    Οδηγία 2013/32/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 26ης Ιουνίου 2013, σχετικά με κοινές διαδικασίες για τη χορήγηση και ανάκληση του καθεστώτος διεθνούς προστασίας (αναδιατύπωση) (ΕΕ L 180 της 29.6.2013, σ. 60).
(2)    Κανονισμός (ΕΕ) 2024/1348 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 14ης Μαΐου 2024, για τη θέσπιση κοινής διαδικασίας διεθνούς προστασίας στην Ένωση και την κατάργηση της οδηγίας 2013/32/ΕΕ (ΕΕ L, 2024/1348, 22.5.2024).
(3)    Σύμφωνα με το άρθρο 57 παράγραφος 2 του κανονισμού για τη διαδικασία ασύλου, η «αποτελεσματική προστασία» περιλαμβάνει τα εξής: το δικαίωμα παραμονής εν αναμονή της εξέτασης της αίτησης προστασίας· την εξασφάλιση επαρκούς βιοτικού επιπέδου που να αντιστοιχεί στη συνολική κατάσταση της χώρας· την πρόσβαση σε υγειονομική περίθαλψη και σε εκπαίδευση υπό τους ίδιους όρους που ισχύουν για τους ημεδαπούς· και την παροχή αποτελεσματικής προστασίας έως την εξεύρεση βιώσιμης λύσης.
(4)    Πρόταση κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΕ) 2024/1348 όσον αφορά την κατάρτιση καταλόγου ασφαλών χωρών καταγωγής σε επίπεδο Ένωσης [COM(2025) 186 final της 16.4.2025].
(5)    Έγγραφο εργασίας SWD(2025) 600 των υπηρεσιών της ΓΔ HOME το οποίο συνδέεται με την πρόταση για τις ασφαλείς τρίτες χώρες.
(6)    Σύμφωνα με την αιτιολογική σκέψη 46 του κανονισμού για τη διαδικασία ασύλου, η αποτελεσματική προστασία συνεπάγεται «πρόσβαση σε μέσα διαβίωσης που επιτρέπουν τη διατήρηση επαρκούς βιοτικού επιπέδου σε σχέση με τη συνολική κατάσταση της εν λόγω τρίτης χώρας υποδοχής, πρόσβαση σε υγειονομική περίθαλψη και αναγκαία θεραπευτική αγωγή, καθώς και πρόσβαση στην εκπαίδευση υπό τους όρους που προβλέπονται γενικά στην εν λόγω τρίτη χώρα». Επιπλέον, σύμφωνα με την αιτιολογική σκέψη 51 του εν λόγω κανονισμού «η πρόσβαση σε μέσα διαβίωσης που επιτρέπουν τη διατήρηση επαρκούς βιοτικού επιπέδου θα πρέπει να θεωρείται ότι περιλαμβάνει την πρόσβαση σε τροφή, ρουχισμό, κατοικία ή στέγη και το δικαίωμα άσκησης αμειβόμενης απασχόλησης, για παράδειγμα μέσω της πρόσβασης στην αγορά εργασίας, υπό όρους όχι λιγότερο ευνοϊκούς από εκείνους που ισχύουν γενικά υπό τις ίδιες συνθήκες για τους αλλοδαπούς στην τρίτη χώρα». Οι απαιτήσεις αυτές είναι, σε γενικές γραμμές, ισοδύναμες με τις απαιτήσεις της σύμβασης της Γενεύης του 1951 για τους πρόσφυγες που διαμένουν νόμιμα στην επικράτεια: το δικαίωμα άσκησης μισθωτού επαγγέλματος (άρθρο 17 της σύμβασης της Γενεύης), το δικαίωμα στέγασης (άρθρο 21) και το δικαίωμα άσκησης μη μισθωτού επαγγέλματος (άρθρο 18) θα πρέπει να χορηγούνται υπό όρους εξίσου ευνοϊκούς με εκείνους που ισχύουν για τους υπηκόους τρίτων χωρών που διαμένουν νόμιμα στη χώρα· το δικαίωμα πρόσβασης στην εκπαίδευση (άρθρο 22) και στην κοινωνική ασφάλιση και παροχές (άρθρο 24) θα πρέπει να παρέχεται με τους ίδιους όρους που ισχύουν για τους ημεδαπούς.
(7)    Βλ. σημείο 3 του εγγράφου εργασίας SWD(2025) 600 των υπηρεσιών της ΓΔ HOME το οποίο συνδέεται με την πρόταση για τις ασφαλείς τρίτες χώρες.
(8)    Βλ. σημείο 4 του εγγράφου εργασίας SWD(2025) 600 των υπηρεσιών της ΓΔ HOME το οποίο συνδέεται με την πρόταση για ασφαλείς τρίτες χώρες.
(9)    Πρόταση κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για τη θέσπιση κοινής διαδικασίας διεθνούς προστασίας στην Ένωση και την κατάργηση της οδηγίας 2013/32/ΕΕ [COM(2016) 0467 final — 2016/0224 (COD)].
(10)    COM(2025) 101 final.
(11)    Βλ., για παράδειγμα, Οργανισμός της Ευρωπαϊκής Ένωσης για το Άσυλο (EUAA), Applying the Concept of Safe Countries in the Asylum Procedure (Εφαρμογή της έννοιας των ασφαλών χωρών στη διαδικασία ασύλου), 2022· Osso, B., Unpacking the Safe Third Country Concept in the European Union: Borders, Legal Spaces, and Asylum in the Shadow of Externalization (Αναλύοντας την έννοια της ασφαλούς τρίτης χώρας στην Ευρωπαϊκή Ένωση: σύνορα, νομικοί χώροι και άσυλο στη σκιά της εξωτερίκευσης της διαχείρισης της μετανάστευσης), International Journal of Refugee Law, τόμος 35(3), Οκτώβριος 2023· Thym, D., Expert Opinion on Legal Requirements for Safe Third Countries in Asylum Law and Practical Implementation Options (Εμπειρογνωμοσύνη σχετικά με τις νομικές απαιτήσεις για τις ασφαλείς τρίτες χώρες στη νομοθεσία περί ασύλου και σχετικά με τις επιλογές πρακτικής εφαρμογής), Απρίλιος 2024.
(12)    FR, IT, PL.
(13)    BG, EE, DE, EL, HU.
(14)    AT, BE, CY, DK, FI, HR, IE, LV, LT, MT, NL, SE.
(15)    CZ, PT, RO, SK, SI, ES.
(16)    Κανονισμός (ΕΕ) 2024/1348 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 14ης Μαΐου 2024, για τη θέσπιση κοινής διαδικασίας διεθνούς προστασίας στην Ένωση και την κατάργηση της οδηγίας 2013/32/ΕΕ (ΕΕ L, 2024/1348, 22.5.2024, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2024/1348/oj).
(17)    Οδηγία (ΕΕ) 2024/1346 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 14ης Μαΐου 2024, σχετικά με τις απαιτήσεις για την υποδοχή των αιτούντων διεθνή προστασία (ΕΕ L, 2024/1346, 22.5.2024, ELI: http://data.europa.eu/eli/dir/2024/1346/oj).
(18)    Όπως αναφέρεται στο άρθρο 58 παράγραφος 2 στοιχείο α) ή β) του δημοσιονομικού κανονισμού.
(19)    Οι λεπτομέρειες σχετικά με τις μεθόδους εκτέλεσης του προϋπολογισμού, καθώς και οι παραπομπές στον δημοσιονομικό κανονισμό, είναι διαθέσιμες στον ιστότοπο BUDGpedia: https://myintracomm.ec.europa.eu/corp/budget/financial-rules/budget-implementation/Pages/implementation-methods.aspx .
(20)    Οι αναγκαίες πιστώσεις θα πρέπει να καθοριστούν με βάση τα αριθμητικά στοιχεία για το μέσο ετήσιο κόστος που είναι διαθέσιμα στην αντίστοιχη ιστοσελίδα της BUDGpedia.
(21)    Τεχνική και/ή διοικητική βοήθεια και δαπάνες στήριξης της εφαρμογής προγραμμάτων και/ή δράσεων της ΕΕ (πρώην γραμμές «BA»), έμμεση έρευνα, άμεση έρευνα.
(22)    Οι αναγκαίες πιστώσεις θα πρέπει να καθοριστούν με βάση τα αριθμητικά στοιχεία για το μέσο ετήσιο κόστος που είναι διαθέσιμα στην αντίστοιχη ιστοσελίδα της BUDGpedia.
(23)    Τα αποτελέσματα είναι τα προϊόντα και οι υπηρεσίες που θα παρασχεθούν (π.χ.: αριθμός ανταλλαγών φοιτητών που θα χρηματοδοτηθούν, αριθμός χλμ. οδών που θα κατασκευαστούν κ.λπ.).
(24)    Όπως περιγράφεται στο σημείο 1.3.2. «Ειδικοί στόχοι».
(25)    Διευκρινίστε κάτω από τον πίνακα πόσα ΙΠΑ, εντός του αναφερόμενου αριθμού, έχουν ήδη διατεθεί για τη διαχείριση της δράσης και/ή μπορούν να ανακατανεμηθούν στο εσωτερικό της ΓΔ και ποιες είναι οι καθαρές ανάγκες σας.
(26)    Όσον αφορά τους παραδοσιακούς ιδίους πόρους (δασμούς, εισφορές ζάχαρης), τα αναγραφόμενα ποσά πρέπει να είναι καθαρά ποσά, δηλ. τα ακαθάριστα ποσά μετά την αφαίρεση του 20 % για έξοδα είσπραξης.