Βρυξέλλες, 10.1.2024

COM(2024) 1 final

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ, ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ, ΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΩΝ

σχετικά με το Ευρωπαϊκό Έτος Νεολαίας 2022

{SWD(2024) 1 final}


1ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Το 2024 οι νέοι και νέες της Ευρώπης αποτελούν την πιο μορφωμένη, δραστήρια, ενωμένη και τεχνολογικά εξοικειωμένη γενιά μέχρι σήμερα. Οι νέοι πολίτες της ΕΕ αναφέρουν κατά μέσο όρο σχετικά υψηλά επίπεδα υποκειμενικής ευημερίας 1 . Δραστηριοποιούνται ενεργά στις κοινωνίες στις οποίες ζουν 2 και αποτελούν την ηλικιακή ομάδα που είναι η πλέον ικανοποιημένη από τον τρόπο λειτουργίας της δημοκρατίας στην ΕΕ 3 . Ταυτόχρονα, η γενιά αυτή σημαδεύτηκε από την παγκόσμια χρηματοπιστωτική κρίση του 2008, την πανδημία COVID-19 και τον συνεχιζόμενο επιθετικό πόλεμο της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας. Η αστάθεια, η αβεβαιότητα και οι άνευ προηγουμένου αλλαγές αποτελούν σύνηθες φαινόμενο για τους 73 εκατομμύρια νέους 4 στην Ευρωπαϊκή Ένωση, το οποίο επηρεάζει τις ευκαιρίες της ζωής τους και την ψυχική τους υγεία. Παρά τις πολλαπλές κρίσεις, η σημερινή νεολαία έχει αναπτύξει υψηλό επίπεδο ανθεκτικότητας.

Το πλαίσιο αυτό έχει διαμορφώσει τις απόψεις, τις ανάγκες και τη συμπεριφορά της σημερινής νεολαίας.

Ενώ οι νέοι και οι νέες αποτελούν ανομοιογενή ομάδα, καθώς εκφράζουν διαφορετικά και ενίοτε αντικρουόμενα οράματα, ένα πράγμα είναι σαφές: προσφέρουν μια μοναδική προοπτική γενεών. Η συμπερίληψη αυτής της ποικιλόμορφης προοπτικής της νεολαίας στη διαδικασία λήψης αποφάσεων σχετικά με το παρόν και το μέλλον δεν είναι μόνο δίκαιη, αλλά και αναγκαία.

Το μέγεθος των προκλήσεων που αντιμετωπίζουμε σήμερα απαιτεί τη συμμετοχή όλων. Προκειμένου να διατηρήσουμε τη δημοκρατία, να εξασφαλίσουμε την ειρήνη, να παραμείνουμε πιστοί στις ευρωπαϊκές αξίες και να αξιοποιήσουμε στο έπακρο την πράσινη και την ψηφιακή μετάβαση, χρειαζόμαστε τη δημιουργικότητα, την ενέργεια και τα ποικίλα ταλέντα όλων των πολιτών, ιδίως των νέων.

Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίον η πρόεδρος κ. von der Leyen πρότεινε, στο πλαίσιο της ομιλίας της για την κατάσταση της Ευρωπαϊκής Ένωσης στις 15 Σεπτεμβρίου 2021 5 ,να ανακηρυχθεί το 2022 Ευρωπαϊκό Έτος Νεολαίας, ως φόρος τιμής στην ανθεκτικότητα που επέδειξε η νεολαία κατά τη διάρκεια της πανδημίας COVID-19 αλλά και προκειμένου να της δοθεί η δυνατότητα να διαμορφώσει το μέλλον της Ευρώπης σε έναν κόσμο μετά την πανδημία. Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο, καθώς και βασικές οργανώσεις των ενδιαφερόμενων μερών, όπως το Ευρωπαϊκό Φόρουμ Νεολαίας, εξέφρασαν την υποστήριξή τους για την εδραίωση μιας ισχυρής διάστασης της νεολαίας στις προτεραιότητες και τις πολιτικές της ΕΕ.

«Δώσε φωνή στο όραμά σου» ήταν το σύνθημα του Ευρωπαϊκού Έτους Νεολαίας, το οποίο είχε ως στόχο να δώσει στη νεολαία θετικές προοπτικές, να ενισχύσει τη συμμετοχή της στον δημοκρατικό βίο, σύμφωνα με τη Συνθήκη της Λισαβόνας, και να της δώσει ισχυρότερη φωνή στη χάραξη πολιτικής της ΕΕ.

Οι επικείμενες ευρωπαϊκές εκλογές του Ιουνίου 2024 ενισχύουν περαιτέρω τη σημασία της συμμετοχής των νέων στη δημοκρατική διαδικασία. Το επερχόμενο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο θα λαμβάνει αποφάσεις σχετικά με τομείς που απασχολούν τη νεολαία — υγεία και ευεξία, περιβάλλον και κλίμα, εκπαίδευση και κατάρτιση, διεθνής συνεργασία και ευρωπαϊκές αξίες, απασχόληση και ένταξη. Ως εκ τούτου, είναι εξαιρετικά σημαντικό οι νέοι πολίτες να αξιοποιήσουν την ευκαιρία να εκφράσουν την επιλογή τους υπέρ της Ευρώπης και να διασφαλίσουν την προτιμώμενη εκπροσώπησή τους στο άμεσα εκλεγόμενοσώμα συνέλευση της ΕΕ.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει δεσμευτεί να ανταποκριθεί περαιτέρω στις προσδοκίες των νέων ώστε να τους προσφέρει ένα καλύτερο μέλλον. Η δέσμευση αυτή θα παγιωθεί με τη θέσπιση ελέγχου της νομοθεσίας από τη σκοπιά της νεολαίας, ώστε να διασφαλιστεί ότι οι επιπτώσεις των πολιτικών της ΕΕ στη νεολαία λαμβάνονται συστηματικά υπόψη κατά τον σχεδιασμό των πολιτικών, με την πλήρη αξιοποίηση του δυναμικού του πλαισίου για τη βελτίωση της νομοθεσίας. Στόχος του εν λόγω ελέγχου είναι να διασφαλίσει ότι οι ανάγκες και η φωνή των νέων λαμβάνονται υπόψη σε όλους τους τομείς πολιτικής.

Σύμφωνα με το άρθρο 7 της απόφασης (ΕΕ) 2021/2316 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 22ας Δεκεμβρίου 2021, σχετικά με το Ευρωπαϊκό Έτος Νεολαίας (2022) 6 , η παρούσα ανακοίνωση υπογραμμίζει τα βασικά επιτεύγματα του Έτους και τις δράσεις προτεραιότητας με στόχο τη διατήρηση της κληρονομιάς του Έτους Νεολαίας. Η Επιτροπή προτείνει τα μέτρα αυτά σύμφωνα με το άρθρο 6 στοιχείο ε) της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, σύμφωνα με το οποίο η ΕΕ έχει την εντολή να αναλαμβάνει δράση, στον τομέα της νεολαίας, για να υποστηρίζει, να συντονίζει ή να συμπληρώνει τη δράση των κρατών μελών. Ειδικότερα, το έγγραφο εργασίας των υπηρεσιών της Επιτροπής που συνοδεύει την παρούσα ανακοίνωση περιέχει την πλήρη έκθεση σχετικά με την εφαρμογή, τα αποτελέσματα και τη συνολική αξιολόγηση του Έτους.

Η παρούσα ανακοίνωση και το έγγραφο εργασίας των υπηρεσιών της Επιτροπής, μαζί με την επικείμενη έκθεση αξιολόγησης της Επιτροπής σχετικά με τη στρατηγική της ΕΕ για τη νεολαία 2019-2027 7 (που αναμένεται το 2024), θα συμβάλουν στη διαμόρφωση του μέλλοντος της πολιτικής της ΕΕ για τη νεολαία και θα ενισχύσουν τη συμβολή των νέων στη χάραξη πολιτικής της ΕΕ 8 .

2ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΕΤΟΣ ΝΕΟΛΑΙΑΣ — ΒΑΣΙΚΑ ΕΠΙΤΕΥΓΜΑΤΑ 9

Η επιτυχία του Έτους ήταν το αποτέλεσμα μιας πολυσυμμετοχικής και πολυεπίπεδης προσπάθειας συνδημιουργίας με τη συμμετοχή των θεσμικών οργάνων της ΕΕ, των κρατών μελών, ενδιαφερόμενων μερών στον τομέα της νεολαίας, καθώς και των νέων. Όπως προβλέπεται στην απόφαση για το Ευρωπαϊκό Έτος Νεολαίας (ΕΕΝ) 10 και προκειμένου να εξασφαλιστεί ο βέλτιστος συντονισμός, η Επιτροπή δημιούργησε μια ομάδα 29 εθνικών συντονιστών για το Έτος, οι οποίοι ορίστηκαν από τα κράτη μέλη της ΕΕ 11 , 6 εθνικά σημεία επαφής σε χώρες συνδεδεμένες με το Erasmus+ και περισσότερα από 120 ενδιαφερόμενα μέρη στον τομέα της νεολαίας σε ευρωπαϊκό επίπεδο.

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, η Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και η Επιτροπή των Περιφερειών συνεισέφεραν ενεργά στην ομάδα. Αυτή η ευρεία κινητοποίηση διαφόρων φορέων κατά την προετοιμασία και την υλοποίηση του Έτους οδήγησε σε νέες εταιρικές σχέσεις σε όλα τα επίπεδα, οι οποίες θα επηρεάσουν θετικά τη συνεργασία στον τομέα της νεολαίας για τα επόμενα χρόνια.

Το Έτος πυροδότησε με επιτυχία μια μεγάλης κλίμακας κινητοποίηση και δέσμευση σε όλα τα επίπεδα. Πάνω από 2 700 ενδιαφερόμενα μέρη 12 σε ολόκληρη την ΕΕ και πέραν αυτής έχουν καταχωρίσει δραστηριότητες στον χάρτη της Ευρωπαϊκής Δικτυακής Πύλης της Νεολαίας, συμβάλλοντας στην επίτευξη των τεσσάρων στόχων του Έτους. 13  

Οι δραστηριότητες στο πλαίσιο του Έτους προορίζονταν για τους νέους και υλοποιήθηκαν σε συνεργασία με τους νέους και από τους νέους. Περίπου το 92 % των εθνικών συντονιστών και των εθνικών σημείων επαφής εκτός ΕΕ συνεργάστηκαν με εθνικά συμβούλια νεολαίας που απαρτίζονται από νέους. Από τις 18 συντονιστικές ομάδες / δίκτυα που συστάθηκαν σε εθνικό επίπεδο, 16 περιλάμβαναν εθνικά συμβούλια νεολαίας και 12 άλλες οργανώσεις νεολαίας.

Το Έτος έφερε τα ευρωπαϊκά, εθνικά, περιφερειακά και τοπικά θεσμικά όργανα πιο κοντά στη νεολαία. Χάρη στο Έτος, περισσότεροι νέοι Ευρωπαίοι γνώρισαν από πρώτο χέρι τον τρόπο με τον οποίο η ΕΕ προσδίδει αξία στη ζωή τους, στηρίζει την προσωπική τους ανάπτυξη και τους εφοδιάζει με βασικούς πόρους και δεξιότητες ώστε να γίνουν ενεργοί πολίτες και φορείς αλληλεγγύης και θετικής αλλαγής. Περίπου το 83 % των δραστηριοτήτων κατά τη διάρκεια του Έτους πραγματοποιήθηκε διά ζώσης. Αυτή η προσπάθεια προβολής ήταν σημαντική για την ενημέρωση των νέων, συμπεριλαμβανομένων των λιγότερο ευνοημένων νέων, σχετικά με πολλές ευκαιρίες.

Αυτό που ανέμεναν περισσότερο οι νέοι να επιτευχθεί από το Έτος ήταν να εισακουστούν περισσότερο τα αιτήματά τους από την κοινωνία και τους υπεύθυνους λήψης αποφάσεων και να αναληφθεί δράση για αυτά 14 . Στο πλαίσιο του Έτους, οι νέοι βρέθηκαν στο επίκεντρο της πολιτικής ατζέντας και είχαν πολλές ευκαιρίες να εκφράσουν το όραμά τους και τις ιδέες τους για θέματα τα οποία είναι σημαντικά για αυτούς. Σχεδόν το 90 % των ενδιαφερόμενων μερών στον τομέα της νεολαίας και το 66 % των νέων που υπέβαλαν παρατηρήσεις επιβεβαίωσαν ότι το Έτος τους έδωσε την ευκαιρία να ακουστεί η φωνή τους.

Η ενσωμάτωση της προοπτικής της νεολαίας σε όλους τους τομείς πολιτικής της ΕΕ 15  αποτέλεσε βασικό στόχο του Ευρωπαϊκού Έτους Νεολαίας, ο οποίος επιτεύχθηκε μέσω τεράστιας διυπηρεσιακής κινητοποίησης σε ολόκληρη την Επιτροπή. Πάνω από 30 τμήματα συνέβαλαν με περισσότερες από 130 πρωτοβουλίες πολιτικής για τους νέους, πολλές από τις οποίες αναπτύχθηκαν σε συνεργασία με τους ίδιους τους νέους. Εκτιμάται ότι 140 εκατ. EUR διατέθηκαν, στο πλαίσιο σχετικών προγραμμάτων και μέσων της ΕΕ, για την υλοποίηση των στόχων του Έτους, μεταξύ άλλων μέσω εκστρατειών, εκδηλώσεων και προσκλήσεων υποβολής προτάσεων. Σε εθνικό επίπεδο, το 81 % των εθνικών συντονιστών και των εθνικών σημείων επαφής ανέφεραν ότι συνεργάστηκαν με υπουργεία ή δημόσιους φορείς πέραν εκείνων που είναι αρμόδιοι για την πολιτική για τη νεολαία. Το 69 % συγκρότησε συντονιστικές ομάδες / δίκτυα για το Έτος (εκ των οποίων το 61 % ήταν υπουργεία / δημόσιοι φορείς που δεν ειδικεύονται στη νεολαία).

Οι βασικοί στόχοι του Έτους για μεγαλύτερη συμμετοχή των νέων και ενσωμάτωση της προοπτικής της νεολαίας σε όλο το φάσμα πολιτικής σαφώς επιτεύχθηκαν και πρέπει να διατηρηθούν. Το Ευρωπαϊκό Έτος Νεολαίας αποτέλεσε επιτυχημένο παράδειγμα ευρωπαϊκής συνεργασίας και η κληρονομιά του πρέπει να συνεχιστεί.

3Η ΜΕΛΛΟΝΤΙΚΗ ΠΟΡΕΙΑ

Ως κληρονομιά του Έτους και σύμφωνα με τη στρατηγική της ΕΕ για τη νεολαία 2019-2027, η Επιτροπή θα αναλάβει δράση σε δύο βασικούς τομείς:

·ενίσχυση της φωνής των νέων στη χάραξη πολιτικής της ΕΕ και

·αντιμετώπιση των θεμάτων που αφορούν τη νεολαία σε όλους τους τομείς πολιτικής.

Οι προσπάθειες αυτές θα βασιστούν στο πλαίσιο της Επιτροπής για τη βελτίωση της νομοθεσίας, το οποίο προσφέρει μια σαφή δομή για τη διαβούλευση με τα ενδιαφερόμενα μέρη και την εκτίμηση των επιπτώσεων. Η Επιτροπή θα διασφαλίσει ενισχυμένη εσωτερική ικανότητα συνεργασίας με τους νέους και θα καθιερώσει ισχυρό και συνεχή διάλογο με τα ενδιαφερόμενα μέρη καθ’ όλη τη διάρκεια του κύκλου χάραξης πολιτικής.

Ο προβληματισμός της Επιτροπής βασίστηκε σε διάφορες προτάσεις για την προώθηση των προσπαθειών εμβάθυνσης της διάστασης της νεολαίας στις πολιτικές της ΕΕ 16 . Το Ευρωπαϊκό Φόρουμ Νεολαίας διατύπωσε προτάσεις για αξιολόγηση του αντικτύπου της ΕΕ από τη σκοπιά της νεολαίας (EU Youth Test) 17 . Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, στο ψήφισμά του σχετικά με την παρακαταθήκη του Έτους 18 , κάλεσε την Επιτροπή να εγκρίνει αξιολόγηση του αντικτύπου της ΕΕ από τη σκοπιά της νεολαίας, ώστε να διασφαλιστεί η συμμετοχή και η δέσμευση των νέων στην προετοιμασία των πολιτικών της ΕΕ. Στα συμπεράσματά του σχετικά με την ενσωμάτωση της διάστασης της νεολαίας 19 , το Συμβούλιο κάλεσε την Επιτροπή να χρησιμοποιήσει το πλαίσιο για τη βελτίωση της νομοθεσίας προκειμένου να ληφθεί υπόψη ο αντίκτυπος των νέων πολιτικών στη νεολαία.

3.1ΕΝΙΣΧΥΣΗ ΤΗΣ ΦΩΝΗΣ ΤΩΝ ΝΕΩΝ ΣΤΗ ΧΑΡΑΞΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΤΗΣ ΕΕ

Κάθε δράση που αναλαμβάνει η ΕΕ θα πρέπει να εμπνέεται από την αλληλεγγύη μεταξύ των γενεών. Η Επιτροπή δεσμεύεται να διατηρήσει τη διαγενεακή δικαιοσύνη στις αποφάσεις της ώστε να αφήσει «έναν καλύτερο κόσμο για επόμενη γενιά» 20 . Επιπλέον, πολλές πρωτοβουλίες και αποφάσεις πολιτικής της ΕΕ έχουν άμεσο αντίκτυπο στη ζωή των σημερινών νέων, όπως καταδεικνύεται και από τους ευρωπαϊκούς στόχους για τη νεολαία 21 , οι οποίοι αποτελούν αναπόσπαστο μέρος της στρατηγικής της ΕΕ για τη νεολαία. Ως εκ τούτου, η ενσωμάτωση και η συνεκτίμηση της διάστασης της νεολαίας σε όλους τους σχετικούς τομείς πολιτικής αποτελούν προτεραιότητα για τη συνεργασία στον τομέα της πολιτικής της ΕΕ για τη νεολαία.

Προκειμένου να ενσωματωθεί η προοπτική της νεολαίας σε όλους τους τομείς πολιτικής κατά τον σχεδιασμό ή την αλλαγή των πολιτικών, η Επιτροπή θα διασφαλίσει τη διενέργεια «ελέγχου της νομοθεσίας από τη σκοπιά της νεολαίας» αξιοποιώντας πλήρως τα εργαλεία για τη βελτίωση της νομοθεσίας και τη διαβούλευση. Ο εν λόγω έλεγχος δεν ξεκινά από το μηδέν, καθώς η Επιτροπή διαθέτει ήδη σειρά σχετικών εργαλείων για τη βελτίωση της νομοθεσίας 22 , τα οποία θα συμπληρωθούν με διάφορα μέσα ειδικά για τους νέους στο πλαίσιο της στρατηγικής της ΕΕ για τη νεολαία 2019-2027 23 .

3.1.1ΕΛΕΓΧΟΣ ΤΗΣ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑΣ ΑΠΟ ΤΗ ΣΚΟΠΙΑ ΤΗΣ ΝΕΟΛΑΙΑΣ: ΠΛΗΡΗΣ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΕΡΓΑΛΕΙΩΝ ΓΙΑ ΤΗ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΗΣ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑΣ ΚΑΙ ΤΗ ΔΙΑΒΟΥΛΕΥΣΗ

Η Επιτροπή θα διασφαλίσει ότι τα υφιστάμενα εργαλεία για τη βελτίωση της νομοθεσίας χρησιμοποιούνται στον μέγιστο δυνατό βαθμό. Η εργαλειοθήκη για τη βελτίωση της νομοθεσίας καθορίζει βασικά ερωτήματα για τον προσδιορισμό της σοβαρότητας των επιπτώσεων για τους νέους:

·το εργαλείο #31 για την εκπαίδευση και την κατάρτιση, τον πολιτισμό και τη νεολαία παρέχει καθοδήγηση, παραπομπές και γενικές πληροφορίες σχετικά με τον τρόπο αξιολόγησης των επιπτώσεων στη νεολαία (δημοκρατική ζωή, συμμετοχή των πολιτών, εκπαίδευση και μάθηση, αγορά εργασίας, υγεία και ευεξία, ένταξη και καταπολέμηση της φτώχειας).

·το εργαλείο #29 για τα θεμελιώδη δικαιώματα, συμπεριλαμβανομένης της προώθησης της ισότητας, περιλαμβάνει ρητή αναφορά στη διάσταση της ηλικίας και τα δικαιώματα των παιδιών κατά την αξιολόγηση των επιπτώσεων, καθώς και τον μετριασμό των δυνητικών αρνητικών επιπτώσεων όταν αποφάσεις πολιτικής που φαίνονται ουδέτερες ενδέχεται να έχουν διαφορετικό αντίκτυπο σε συγκεκριμένες ομάδες, ακόμη και όταν ο αντίκτυπος αυτός δεν είχε επιδιωχθεί ούτε προβλεφθεί

·το εργαλείο #20 για τη στρατηγική ανάλυση προοπτικών υποστηρίζει την αξιολόγηση του τρόπου με τον οποίο οι σχετικές μεγατάσεις, π.χ. δημογραφική αλλαγή, πρόσβαση σε περιορισμένες πρώτες ύλες, ταχύς μετασχηματισμός της τεχνολογικής και κοινωνικοοικονομικής πραγματικότητας, μπορούν να επηρεάσουν τους νέους.

Η πλήρης εφαρμογή των εργαλείων για τη βελτίωση της νομοθεσίας θα οδηγήσει σε έλεγχο της νομοθεσίας από τη σκοπιά της νεολαίας. Η προοπτική της νεολαίας θα ενσωματωθεί στη χάραξη πολιτικής σε τέσσερις βασικές φάσεις:

1.Αξιολόγηση της συνάφειας με τη νεολαία — η Επιτροπή, με την υποστήριξη των ανταποκριτών της για τη νεολαία (βλ. κατωτέρω), και με τη συμμετοχή του Δικτύου Νεολαίας, όταν χρειάζεται, αξιολογεί κατά πόσον μια προγραμματισμένη πρωτοβουλία η οποία περιλαμβάνεται στις πρωτοβουλίες προτεραιότητας που ορίζονται στο παράρτημα Ι του προγράμματος εργασίας της Επιτροπής θα έχει ιδιαίτερη σημασία για τους νέους. Θα χρησιμοποιηθεί μια συνεκτική διαδικασία για τον προσδιορισμό αυτών των βασικών πρωτοβουλιών προτεραιότητας.

2.Διαβουλεύσεις με τους νέους — όταν μια πρωτοβουλία έχει επισημανθεί ως ιδιαίτερα σημαντική για τη νεολαία, η Επιτροπή θα εξετάζει το ενδεχόμενο διεξαγωγής ειδικής διαβούλευσης με τους νέους (στοχευμένες έρευνες, συζητήσεις με νέους, αντιπροσωπευτικές οργανώσεις νεολαίας ή πλατφόρμα ενδιαφερόμενων μερών για τη νεολαία). Επιπλέον, σε τέτοιες περιπτώσεις, στις δημόσιες διαβουλεύσεις θα περιλαμβάνεται υποχρεωτική σειρά ερωτημάτων που απευθύνονται στους νέους, με δυνατότητα προσδιορισμού της ηλικιακής ομάδας των ερωτηθέντων. Αυτό θα ενισχύσει περαιτέρω τις συνεισφορές των νέων, οι οποίες θα περιγραφούν στις εκτιμήσεις επιπτώσεων.  Για τη διευκόλυνση των διαβουλεύσεων σε εθνικό επίπεδο θα μπορούσαν να κινητοποιηθούν οι νέοι εθνικοί/περιφερειακοί συντονιστές νεολαίας (βλ. κατωτέρω).

3.Εκτίμηση επιπτώσεων — η Επιτροπή, με την υποστήριξη ανταποκριτών για τη νεολαία, διενεργεί την εκτίμηση επιπτώσεων, αξιοποιώντας όλα τα εργαλεία για τη βελτίωση της νομοθεσίας που θεωρούνται ιδιαίτερα σημαντικά για τη νεολαία και διασφαλίζοντας τη δέουσα ανάλυση των επιπτώσεων όταν κρίνεται ότι είναι σημαντικές για τους νέους

4.Έλεγχος — η επιτροπή ρυθμιστικού ελέγχου ελέγχει αν έχουν αναλυθεί δεόντως όλες οι επιπτώσεις, συμπεριλαμβανομένων των επιπτώσεων στη νεολαία και των διαβουλεύσεων που επισημαίνονται ως ιδιαίτερα σημαντικές για την πρωτοβουλία.

Προκειμένου να διατηρηθεί η πολιτική δυναμική της ενσωμάτωσης της διάστασης της νεολαίας σε νέες πρωτοβουλίες και να συγκεντρωθούν εμπειρίες και γνώσεις, σε ενωσιακό και εθνικό επίπεδο λήψης αποφάσεων, η Επιτροπή θα δρομολογήσει σειρά συζητήσεων στρογγυλής τραπέζης ειδικά για την ενσωμάτωση της διάστασης της νεολαίας μεταξύ σχετικών ενδιαφερόμενων μερών, ιδίως οργανώσεων νεολαίας, κρατών μελών και άλλων θεσμικών οργάνων της ΕΕ. Οι συζητήσεις στρογγυλής τραπέζης θα πραγματοποιούνται σε συνδυασμό με τη δημοσίευση του προγράμματος εργασίας της Επιτροπής, και θα διασφαλίζουν την παρακολούθηση των διδαγμάτων που αντλούνται από τον έλεγχο της νομοθεσίας από τη σκοπιά της νεολαίας που πραγματοποιεί η Επιτροπή και την ενσωμάτωση της διάστασης της νεολαίας στο πλαίσιο της στρατηγικής της ΕΕ για τη νεολαία.

Για την καλύτερη ενσωμάτωση της διάστασης της νεολαίας στη χάραξη πολιτικής, η Επιτροπή:

·θα συνδιαλέγεται με τους σχετικούς εταίρους και τα ενδιαφερόμενα μέρη στον τομέα της νεολαίας, επιδιώκοντας την περαιτέρω συμμετοχή τους στην προετοιμασία σχετικών προτάσεων πολιτικής. Για τον σκοπό αυτόν, η Επιτροπή θα ενθαρρύνει περαιτέρω τους νέους να συμμετέχουν ενεργά και θα κάνει τη φωνή τους να ακουστεί σε δημόσιες και στοχευμένες διαβουλεύσεις, διαλόγους με υπεύθυνους χάραξης πολιτικής και ομάδες πολιτών.

·θα συνεχίσει τους επιτυχημένους διαλόγους πολιτικής με τους επιτρόπους, οι οποίοι αποτέλεσαν εμβληματική πρωτοβουλία του Έτους. Νέοι και νέες από όλη την Ευρώπη και πέραν αυτής θα έχουν τακτικά την ευκαιρία να ανταλλάσσουν απόψεις με επιτρόπους σχετικά με βασικά θέματα και πρωτοβουλίες, εστιάζοντας στο πρόγραμμα εργασίας της Επιτροπής.

·θα ενισχύσει περαιτέρω την εσωτερική της ικανότητα συνεργασίας με τους νέους. Με βάση την εμπειρία του Έτους, η Επιτροπή θα διατηρήσει το εσωτερικό δίκτυο νεολαίας της Επιτροπής, στο οποίο οι ανταποκριτές της νεολαίας θα αποτελούν τα κύρια σημεία επαφής για θέματα νεολαίας στους αντίστοιχους τομείς πολιτικής τους και θα συμβάλουν στην ενίσχυση της διατομεακής συνεργασίας και της ενσωμάτωσης της διάστασης της νεολαίας. Το δίκτυο αυτό, υπό την αιγίδα του συντονιστή της ΕΕ για τη νεολαία , θα ανταλλάσσει πληροφορίες σχετικά με τις υπό κατάρτιση πολιτικές που θα μπορούσαν να έχουν δυνητικό αντίκτυπο στους νέους, και θα λειτουργεί ως σύνδεσμος με την ομάδα της πλατφόρμας ενδιαφερόμενων μερών για τη νεολαία.

·σε συνέχεια της Διάσκεψης για το Μέλλον της Ευρώπης —μια άνευ προηγουμένου άσκηση σε πανευρωπαϊκή δημοκρατία— η Επιτροπή αποφάσισε να ενισχύσει τη φωνή των νέων πολιτών στη χάραξη πολιτικής της ΕΕ, συγκαλώντας σε τακτική βάση τυχαία επιλεγμένες ομάδες πολιτών — εκ των οποίων το ένα τρίτο είναι νέοι, προκειμένου να διαβουλεύονται σχετικά με ορισμένες βασικές πρωτοβουλίες πολιτικής 24 . Μετά την ολοκλήρωση της Διάσκεψης έχουν διοργανωθεί τρεις ομάδες πολιτών σχετικά με τη σπατάλη τροφίμων, τους εικονικούς κόσμους και τη μαθησιακή κινητικότητα. Η ισχυρή διάσταση της νεολαίας θα πρέπει να διατηρηθεί για τις ομάδες πολιτών που θα διοργανωθούν στο μέλλον.

Βασικές δράσεις:

1. Αξιοποίηση του πλήρους δυναμικού της ενσωμάτωσης της διάστασης της νεολαίας στο πλαίσιο και την εργαλειοθήκη της Επιτροπής για τη βελτίωση της νομοθεσίας, με αποτέλεσμα τον έλεγχο της νομοθεσίας από τη σκοπιά της νεολαίας

2. Συνέχιση των διαλόγων πολιτικής μεταξύ νεολαίας και επιτρόπων

3. Συνέχιση της εξασφάλισης ισχυρής συμμετοχής των νέων στις ομάδες πολιτών

4. Περαιτέρω κινητοποίηση του εσωτερικού δικτύου νεολαίας της Επιτροπής που αποτελείται από ανταποκριτές νεολαίας

5. Δρομολόγηση σειράς ειδικών συζητήσεων στρογγυλής τραπέζης

3.1.2ΚΙΝΗΤΟΠΟΙΗΣΗ ΜΕΣΩΝ ΔΙΑΛΟΓΟΥ ΚΑΙ ΕΝΣΩΜΑΤΩΣΗΣ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΤΗΣ ΕΕ ΓΙΑ ΤΗ ΝΕΟΛΑΙΑ 2019-2027

Η ουσιαστική συμμετοχή των νέων 25 αποτελεί ακρογωνιαίο λίθο κάθε εύρυθμης δημοκρατίας, καθώς συμβάλλει σε μια πιο συνεκτική και χωρίς αποκλεισμούς κοινωνία, και, υπό την έννοια αυτή, είναι επίσης ιδιαίτερα σημαντική για τις ευρωπαϊκές εκλογές του 2024. Στο πλαίσιο της δέσμης μέτρων για την προάσπιση της δημοκρατίας, μια σύσταση που προωθεί υψηλά δημοκρατικά πρότυπα για τις ευρωπαϊκές και εθνικές εκλογές και τα δημοψηφίσματα υποστηρίζει την ευρεία συμμετοχή διαφόρων ομάδων, συμπεριλαμβανομένης της συμμετοχής των νέων στις εκλογές 26 . Περιλαμβάνει επίσης σύσταση για την προώθηση της δραστηριοποίησης και της αποτελεσματικής συμμετοχής των πολιτών και των οργανώσεων της κοινωνίας των πολιτών στις διαδικασίες χάραξης δημόσιας πολιτικής 27 , η οποία, μεταξύ άλλων, προωθεί την ουσιαστική, συμπεριληπτική και ασφαλή συμμετοχή των παιδιών και των νέων, χωρίς κανενός είδους διακρίσεις. Σύμφωνα με τη σύσταση, τα κράτη μέλη θα πρέπει να καταβάλουν συγκεκριμένες προσπάθειες για την ενίσχυση της συμμετοχής των παιδιών και των νέων στον πολιτικό και δημοκρατικό βίο σε τοπικό, περιφερειακό και εθνικό επίπεδο, μεταξύ άλλων σε αγροτικές και απομακρυσμένες περιοχές.

Η ενεργός συμμετοχή στην κοινωνία και τη δημοκρατία αποτελεί μέσο για την ανάπτυξη των βασικών δεξιοτήτων, την αύξηση των ευκαιριών, την τόνωση της αίσθησης του ανήκειν και τη δημιουργία θετικών προοπτικών για τους νέους. Η έρευνα του Ευρωβαρόμετρου του 2022 για τη νεολαία και τη δημοκρατία κατέδειξε αυξανόμενη συμμετοχή των νέων, καθώς το 58 % των νέων που απάντησαν δήλωσαν ότι είναι ενεργοί στις κοινωνίες στις οποίες ζουν 28 .

Το Έτος είχε ως αποτέλεσμα να δοθεί ισχυρή ώθηση για τη δημιουργία περισσότερων και καλύτερων ευκαιριών για τους νέους ώστε να εξελιχθούν σε ενεργούς πολίτες και να συμμετάσχουν στον δημοκρατικό βίο και στη λήψη αποφάσεων. Ως εκ τούτου, η συμμετοχή των νέων αναδείχθηκε ως κορυφαίο θέμα του Έτους, με τον μεγαλύτερο αριθμό δραστηριοτήτων (43 %) στον χάρτη δραστηριοτήτων της Ευρωπαϊκής Δικτυακής Πύλης της Νεολαίας 29 . «Περισσότερες ευκαιρίες να ακουστεί η φωνή των νέων σε όλα τα επίπεδα» ήταν επίσης η κορυφαία δράση παρακολούθησης, την οποία προτίμησαν το 61 % των νέων, το 72 % των ενδιαφερόμενων μερών και το 73 % των εθνικών συντονιστών και των εθνικών σημείων επαφής στις έρευνες. Η συμμετοχή των νέων πρέπει να επιδιώκεται σε όλους τους τομείς πολιτικής που αφορούν τη νεολαία. Επομένως, είναι εξαιρετικά σημαντικό να ενισχυθούν τα μέσα της στρατηγικής της ΕΕ για τη νεολαία. Για να διατηρηθεί και να αξιοποιηθεί η δυναμική του Έτους για τον διάλογο και την ενσωμάτωση της διάστασης της νεολαίας, η Επιτροπή:

·θα ενισχύσει τον διάλογο της ΕΕ για τη νεολαία, το κύριο μέσο συμμετοχής των νέων στην Ευρώπη, μέσω της αύξησης της προβολής και της εμβέλειας του, της συμμετοχής περισσότερων και ποικίλων οργανώσεων νεολαίας και της βελτίωσης της διάδοσης, της υιοθέτησης και της παρακολούθησης των αποτελεσμάτων του διαλόγου σε όλα τα επίπεδα, καθώς και μέσω της εντατικοποίησης των προσπαθειών για τη συμμετοχή των νέων που διαθέτουν λιγότερες ευκαιρίες. O διάλογος της ΕΕ για τη νεολαία είναι ένας διαρκής διάλογος με νέους/-ες και με οργανώσεις νεολαίας, με τη συμμετοχή υπευθύνων χάραξης πολιτικών και λήψης αποφάσεων, καθώς επίσης εμπειρογνωμόνων, ερευνητών και άλλων συναφών φορέων της κοινωνίας των πολιτών. Προκειμένου να επιτευχθεί το τοπικό επίπεδο στις διαβουλεύσεις για τη νεολαία, ο διάλογος αυτός θα μπορούσε να συνδεθεί καλύτερα με βασικές επικείμενες πρωτοβουλίες της Επιτροπής. Για τον σκοπό αυτόν, η Επιτροπή θα ευθυγραμμίσει στενότερα τα κύρια θέματα του διαλόγου με το πρόγραμμα εργασίας της Επιτροπής. Για τη στήριξη της διαδικασίας διεύρυνσης, η Επιτροπή θα διερευνήσει τρόπους περαιτέρω συνεργασίας με νέους και νέες από υποψήφιες και δυνάμει υποψήφιες χώρες.

·θα διευκολύνει τις ανταλλαγές και τις διαβουλεύσεις με τη νεολαία σχετικά με επικείμενες πρωτοβουλίες πολιτικής, με μια νέα ομάδα της πλατφόρμας ενδιαφερόμενων μερών για τη νεολαία, με βάση την ομάδα ενδιαφερόμενων μερών του Έτους, με τη συμμετοχή οργανώσεων νεολαίας, νέων ερευνητών, εκπροσώπων των κρατών μελών και άλλων θεσμικών οργάνων της ΕΕ. Οι εργασίες της πλατφόρμας θα παρακολουθούν εκ του σύνεγγυς τις επικείμενες πρωτοβουλίες της ΕΕ.

·θα αναπτύξει περαιτέρω την Ευρωπαϊκή Δικτυακή Πύλη της Νεολαίας ως «υπηρεσία μίας στάσης» για τις ευκαιρίες της ΕΕ για τους νέους, υποστηρίζοντας την προβολή, την ευαισθητοποίηση και την επικοινωνία με τη νεολαία. Η ενημέρωση και η ευαισθητοποίηση αποτελούν προϋποθέσεις για την ουσιαστική συμμετοχή των νέων, ενώ ενισχύουν επίσης τις προοπτικές αυτών, καθώς και το αίσθημα του ανήκειν στην Ευρώπη.

·θα διερευνήσει τη σκοπιμότητα της παροχής μικροεπιχορηγήσεων στο μελλοντικό πρόγραμμα Erasmus +. Αυτές οι επιχορηγήσεις χαμηλού ορίου και μικρού ύψους δοκιμάστηκαν επιτυχώς από ορισμένους εθνικούς συντονιστές κατά τη διάρκεια του Έτους. Παρέχουν στους νέους εύκολη πρόσβαση σε χρηματοδότηση προκειμένου να εργαστούν σε κοινά έργα, να αναπτύξουν τις δεξιότητές τους, την ικανότητα δράσης και να τονώσουν την αυτοπεποίθησή τους, ώστε να κάνουν τη διαφορά στις κοινότητές τους. Επιπλέον, οι μικροεπιχορηγήσεις αποτελούν αποτελεσματικό μηχανισμό για την ενίσχυση της ευαισθητοποίησης και του ενδιαφέροντος των νέων σχετικά με τις ευκαιρίες της ΕΕ για τη νεολαία.

·θα φέρει την ΕΕ πιο κοντά στους νέους και θα τους ευαισθητοποιήσει σχετικά με τις ευκαιρίες που προσφέρει η ΕΕ κατά τη διάρκεια της Ευρωπαϊκής Εβδομάδας Νεολαίας, στις 12-19 Απριλίου 2024, με θέμα τη δημοκρατική συμμετοχή. Η Εβδομάδα είναι ιδιαίτερα σημαντική πριν από τις ευρωπαϊκές εκλογές του 2024. Στο πλαίσιο της Εβδομάδας, θα διοργανωθεί για δεύτερη φορά η εκδήλωση LevelUp!, όπως δοκιμάστηκε στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Έτους Νεολαίας, από το Ευρωπαϊκό Φόρουμ Νεολαίας σε συνεργασία με την Επιτροπή και το Κοινοβούλιο. Στόχος είναι να βελτιωθούν οι δεξιότητες υπεράσπισης, επικοινωνίας και οργάνωσης των νέων ακτιβιστών και να αυξηθεί η συμμετοχή των νέων στις εκλογές, μεταξύ άλλων στις ευρωπαϊκές εκλογές του 2024.

·θα στηρίξει περαιτέρω τη συμμετοχή των νέων στην εξωτερική δράση της ΕΕ, μέσω συμβουλευτικών δομών για τη νεολαία στις αντιπροσωπείες της ΕΕ και ειδικών παγκόσμιων πρωτοβουλιών, όπως η πρωτοβουλία «Νεολαία και γυναίκες για τη δημοκρατία» (WYDE) 30 . Η Επιτροπή θα ενισχύσει περαιτέρω αυτή τη θεσμική συμμετοχή της νεολαίας, συνδέοντας νέους από την Ευρώπη και από όλο τον κόσμο και φέρνοντας σε επαφή, το 2024, μέλη των παγκόσμιων δικτύων νεολαίας όπως το συμβούλιο εκπροσώπησης νέων.

·θα δημιουργήσει συνέργειες μεταξύ των δράσεων συμμετοχής των νέων και των παιδιών 31 , πραγματώνοντας το δικαίωμα των παιδιών στην έκφραση. Θα συνεχίσει την εφαρμογή της νέας πλατφόρμας της ΕΕ για τη συμμετοχή των παιδιών 32 η οποία περιλαμβάνει τη συμμετοχή των παιδιών στη διαδικασία λήψης αποφάσεων της ΕΕ και υποστηρίζει την ενεργό συμμετοχή στον δημοκρατικό βίο από μικρή ηλικία.

·θα ενθαρρύνει τα κράτη μέλη να ορίσουν εθνικούς ή περιφερειακούς συντονιστές νεολαίας, ακολουθώντας το παράδειγμα του συντονιστή της ΕΕ για τη νεολαία. Οι συντονιστές αυτοί θα αυξήσουν τη διατομεακή συνεργασία σε θέματα νεολαίας, τόσο σε εθνικό και περιφερειακό επίπεδο, όσο και μεταξύ των κρατών μελών και της Επιτροπής. Θα κληθούν να συνεισφέρουν στην πλατφόρμα των ενδιαφερόμενων μερών για τη νεολαία και να έρθουν σε επαφή με τη συντονίστρια της ΕΕ για τη νεολαία. Σύμφωνα με τις ενισχυμένες προτεραιότητες για τη διεύρυνση που ανακοίνωσε η πρόεδρος κ. von der Leyen, θα ενθαρρυνθεί επίσης η συμμετοχή των υποψήφιων και των δυνάμει υποψήφιων χωρών.

Δεδομένου ότι η ενσωμάτωση της διάστασης της νεολαίας εξακολουθεί να αποτελεί μια σχετικά νέα έννοια σε πολλά κράτη μέλη, η εισαγωγή συγκεκριμένων μέσων ενσωμάτωσης σε ενωσιακό και εθνικό επίπεδο (συμπεριλαμβανομένων των ελέγχων της νομοθεσίας από τη σκοπιά της νεολαίας, youth tests ή άλλων παρόμοιων μέσων) πρέπει να είναι σταδιακή και να συνοδεύεται από δέσμη μέτρων ανάπτυξης ικανοτήτων, συμπεριλαμβανομένης της μάθησης μεταξύ ομολόγων, της συλλογής πληροφοριών, της κατάρτισης και των πόρων, προκειμένου να γίνει αντιληπτό ποιο μέτρο λειτουργεί αποτελεσματικά. Αυτό έχει καίρια σημασία για τον σχεδιασμό του αποτελεσματικότερου τρόπου επίτευξης του στόχου της ενσωμάτωσης της διάστασης της νεολαίας, χωρίς τη δημιουργία περιττού διοικητικού φόρτου. Προς τούτο, η Επιτροπή:

·θα υποβάλει το 2024 αναλυτική έκθεση, βασισμένη σε στοιχεία από τα κράτη μέλη, με επισκόπηση των εθνικών εμπειριών όσον αφορά τις προσεγγίσεις ενσωμάτωσης της διάστασης της νεολαίας.

·θα διευκολύνει την ανταλλαγή ορθών πρακτικών και τη διοργάνωση δραστηριοτήτων αλληλοδιδαχής από ομοτίμους για τα ενδιαφερόμενα κράτη μέλη. Με τις δραστηριότητες αυτές θα μπορούσαν να αναπτυχθούν εργαλειοθήκες, κατευθυντήριες γραμμές και πόρους κατάρτισης.

·θα συνεργαστεί με διεθνείς οργανισμούς, όπως το Συμβούλιο της Ευρώπης και ο ΟΟΣΑ, για τον περαιτέρω εμπλουτισμό της βάσης τεκμηρίωσης και των διδαγμάτων που αντλούνται από την ενσωμάτωση της πολιτικής για τη νεολαία.

Τα πορίσματα μπορούν επίσης να τροφοδοτήσουν τις ειδικές συζητήσεις στρογγυλής τραπέζης για την ενσωμάτωση της διάστασης της νεολαίας.

Βασικές δράσεις:

1. Ενίσχυση του διαλόγου της ΕΕ για τη νεολαία

2. Σύσταση ομάδας πλατφόρμας ενδιαφερόμενων μερών για τη νεολαία

3. Περαιτέρω ανάπτυξη της Ευρωπαϊκής Δικτυακής Πύλης της Νεολαίας ως «υπηρεσίας μίας στάσης» για τις ευκαιρίες της ΕΕ

4. Διερεύνηση της σκοπιμότητας της παροχής μικροεπιχορηγήσεων στο μελλοντικό πρόγραμμα Erasmus+

5. Ευρωπαϊκή Εβδομάδα Νεολαίας 2024 για τη δημοκρατική συμμετοχή και εκδήλωση «LevelUp!» για νέους ακτιβιστές

6. Στήριξη της συμμετοχής των νέων στην εξωτερική δράση της ΕΕ

7. Δημιουργία συνεργειών μεταξύ των δράσεων συμμετοχής των νέων και των παιδιών

8. Ενθάρρυνση των κρατών μελών να ορίσουν εθνικούς ή περιφερειακούς συντονιστές νεολαίας

9. Ανάπτυξη γνώσεων και ικανοτήτων σχετικά με την ενσωμάτωση της διάστασης της νεολαίας μέσω της αλληλοδιδαχής από ομοτίμους, της συλλογής πληροφοριών, της κατάρτισης και των πόρων

3.2ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΩΝ ΘΕΜΑΤΩΝ ΠΟΥ ΑΦΟΡΟΥΝ ΤΗ ΝΕΟΛΑΙΑ ΣΕ ΟΛΟΥΣ ΤΟΥΣ ΤΟΜΕΙΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ

Οι δράσεις ενσωμάτωσης της διάστασης της νεολαίας που περιγράφονται ανωτέρω είναι δυνητικά σημαντικές για όλους τους τομείς πολιτικής. Οι νέοι θα πρέπει να είναι σε θέση να εκφράζουν τις απόψεις τους σε όλους τους τομείς που τους αφορούν, και οι ανάγκες τους θα πρέπει να λαμβάνονται υπόψη σε όλες τις αποφάσεις που τους επηρεάζουν.

Σε ποια βασικά θέματα πιστεύουν οι νέοι ότι θα πρέπει να επικεντρωθεί το Ευρωπαϊκό Έτος Νεολαίας; 33

Πηγή: Έρευνα του Ευρωβαρόμετρου 502 — «Νεολαία και δημοκρατία στο ευρωπαϊκό έτος Νεολαίας», Μάιος 2022 .

Ως εκ τούτου, η Επιτροπή, δίνοντας συνέχεια στο Έτος και λαμβάνοντας υπόψη τις κύριες ανησυχίες των νέων, θα προωθήσει δράσεις στους ακόλουθους πέντε βασικούς τομείς πολιτικής που αφορούν τους νέους: υγεία και ευεξία, περιβάλλον και κλίμα, εκπαίδευση και κατάρτιση, διεθνής συνεργασία και ευρωπαϊκές αξίες, απασχόληση και ένταξη.

3.2.1ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΕΥΕΞΙΑ

Η πανδημία COVID-19 αποτέλεσε σοβαρή πρόκληση για την ψυχική υγεία, ιδίως για τους νέους, οι οποίοι αντιμετωπίζουν πολυάριθμες προκλήσεις που πηγάζουν από τα ψηφιακά εργαλεία, συμπεριλαμβανομένων των μέσων κοινωνικής δικτύωσης, και αυτό ασκεί αυξανόμενη πίεση στην ψυχική υγεία τους. Κατά τη διάρκεια της πανδημίας COVID-19, το έντονο αίσθημα μοναξιάς και η μειωμένη κοινωνική αλληλεπίδραση, η απώλεια ευκαιριών, η αβεβαιότητα σχετικά με το μέλλον και το άγχος που προκαλούνταν από τον φόβο και την απώλεια, στο σύνολό τους δημιούργησαν άγχος στη νεολαία.  34   35   36  

H ανάγκη για βελτίωση της ψυχικής και σωματικής υγείας και ευεξίας εντείνεται ολοένα και περισσότερο στους νέους της ΕΕ 37 . Η ανακοίνωση της Επιτροπής του Ιουνίου 2023 σχετικά με μια ολοκληρωμένη προσέγγιση της ψυχικής υγείας 38 αποτέλεσε ένα πρώτο και σημαντικό βήμα για τη διασφάλιση μιας νέας διατομεακής προσέγγισης της ψυχικής υγείας. Κατά την προετοιμασία της, συγκεντρώθηκαν ειδικές χρηματικές συνεισφορές για την ψυχική υγεία των νέων. Η ανακοίνωση για την ψυχική υγεία προσδιορίζει 20 εμβληματικές πρωτοβουλίες και χρηματοδοτική στήριξη ύψους 1,23 δισ. EUR από διάφορα χρηματοδοτικά μέσα της ΕΕ. Η Επιτροπή:

·θα βοηθήσει τα κράτη μέλη να εφαρμόσουν τη σύσταση του Συμβουλίου του Νοεμβρίου 2022 σχετικά με τις οδούς προς τη σχολική επιτυχία 39 , η οποία αναδεικνύει τη συναισθηματική ευημερία των παιδιών και των νέων ως βασικό παράγοντα για τη βελτίωση των πιθανοτήτων επιτυχίας τους στην εκπαίδευση και τη ζωή γενικότερα·

·θα καταρτίσει κατευθυντήριες γραμμές για την ευεξία στα σχολεία, οι οποίες θα δημοσιευθούν το 2024 μέσω της ομάδας εμπειρογνωμόνων της Επιτροπής για υποστηρικτικά μαθησιακά περιβάλλοντα·

·ως προτεραιότητα το 2024 40 , και όπως ανακοινώθηκε στη στρατηγική της ΕΕ για τα δικαιώματα του παιδιού 41 , θα υποβάλει σύσταση σχετικά με την ανάπτυξη και την ενίσχυση ολοκληρωμένων συστημάτων προστασίας των παιδιών στα κράτη μέλη. Η σύσταση θα επικεντρωθεί στις ανάγκες των παιδιών και θα διασφαλίσει την καλύτερη χρήση των υφιστάμενων εργαλείων της ΕΕ (νομοθεσία, μέτρα πολιτικής και χρηματοδότηση)·

·θα υλοποιήσει εμβληματικές πρωτοβουλίες στο πλαίσιο της νέας ανακοίνωσης της Επιτροπής σχετικά με την ψυχική υγεία, όπως η στήριξη της δημιουργίας ενός δικτύου ψυχικής υγείας παιδιών και νέων το 2024 με σκοπό την ανταλλαγή πληροφοριών, την αμοιβαία στήριξη και την προβολή μέσω των πρεσβευτών νεολαίας, καθώς και την ανάπτυξη εργαλειοθήκης πρόληψης, η οποία θα αντιμετωπίζει τις διασυνδέσεις μεταξύ ψυχικής και σωματικής υγείας και βασικών καθοριστικών παραγόντων για την υγεία·

·μέσω της δράσης «Υγιής χρήση οθονών, υγιείς νέοι», οι νέοι θα προστατεύονται καλύτερα στην ψηφιακή σφαίρα, στο διαδίκτυο και στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης·

·θα στηρίξει τα κράτη μέλη στην παρακολούθηση του αντικτύπου του ψηφιακού μετασχηματισμού στην ευεξία των παιδιών μέσω της δικτυακής πύλης «Καλύτερο διαδίκτυο για τα παιδιά» (BIK)·

·θα στηρίξει τα κράτη μέλη με σκοπό την ενίσχυση της ευεξίας και της ψυχικής υγείας των νέων στο πλαίσιο της εμβληματικής πρωτοβουλίας του Μέσου Τεχνικής Υποστήριξης (TSI) 2024 για την ψυχική υγεία: προώθηση της ευεξίας και της ψυχικής υγείας 42 και συνέχιση της στήριξης στο πλαίσιο της εμβληματικής πρωτοβουλίας «Πρώτα οι νέοι» (Youth First) για την ενίσχυση της ψυχικής υγείας και φροντίδας των ευάλωτων παιδιών και νέων·

·θα διασφαλίσει ασφαλέστερο και υγιέστερο ψηφιακό περιβάλλον για τους νέους μέσω της επιβολής της πράξης για τις ψηφιακές υπηρεσίες, απαιτώντας από τις διαδικτυακές πλατφόρμες που είναι προσβάσιμες σε ανηλίκους να διασφαλίζουν υψηλό επίπεδο ιδιωτικότητας, ασφάλειας και προστασίας για αυτούς·

·θα παρουσιάσει δέσμη μέτρων πρόληψης στο πλαίσιο του ευρωπαϊκού σχεδίου για την καταπολέμηση του καρκίνου, η οποία περιλαμβάνει:

oσχέδιο σύστασης του Συμβουλίου σχετικά με τους καρκίνους που προλαμβάνονται με εμβολιασμό με στόχο την ενίσχυση της εμβολιαστικής κάλυψης κατά των ιών των ανθρώπινων θηλωμάτων μεταξύ των προεφήβων και των εφήβων κοριτσιών και αγοριών, και

επικαιροποίηση της σύστασης του Συμβουλίου του 2009 για περιβάλλον χωρίς καπνό που έχει στόχο την προστασία των ατόμων από την έκθεση σε παθητικό καπνό και αερολύματα και η οποία συμβάλλει στην επίτευξη μιας γενιάς χωρίς καπνό·

·θα στηρίξει τη νεολαία στις εξόχως απόκεντρες περιοχές με σκοπό τη βελτίωση της ποιότητας ζωής που προσαρμόζεται βάσει της εκάστοτε περιοχής μέσω του προγράμματος επιχορηγήσεων Youth4Outerstregions ύψους 1 εκατ. ευρώ 43 ·

3.2.2ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΚΑΙ ΚΛΙΜΑ

Η επιτυχία της Πράσινης Συμφωνίας της ΕΕ βασίζεται στην ενεργό συμμετοχή των πολιτών. Το Ευρωπαϊκό Έτος Νεολαίας δημιούργησε ευκαιρίες συμμετοχής και συμβολής στη διαμόρφωση της πράσινης μετάβασης. Οι νέοι θα πρέπει να εφοδιαστούν με τις κατάλληλες δεξιότητες και γνώσεις για να αναλάβουν δράση με δημιουργικές και καινοτόμες λύσεις σχετικά με τις περιβαλλοντικές προκλήσεις και τις προκλήσεις της κλιματικής αλλαγής. Στο πλαίσιο των εν λόγω προσπαθειών, η Επιτροπή:

·θα στηρίξει μια κοινότητα νέων πρεσβευτών του συμφώνου για το κλίμα της ΕΕ με σκοπό την προώθηση της επιτόπιας δράσης για το κλίμα μεταξύ των νέων και τη στήριξη των τοπικών δραστηριοτήτων τους·

·θα στηρίξει τη συμβολή των νέων στην επίτευξη των στόχων της Ένωσης για την ανθεκτικότητα έναντι των καταστροφών, ως βασικό εργαλείο για την ενίσχυση της ανθεκτικότητας σε μελλοντικές καταστροφές·

·θα αυξήσει τις ευκαιρίες εθελοντισμού για τους νέους ώστε να αντιμετωπίσουν την πράσινη μετάβαση, ενισχύοντας την πρόσκληση υποβολής προτάσεων του Ευρωπαϊκού Σώματος Αλληλεγγύης του 2024 μέσω του προγράμματος «Ορίζων Ευρώπη»·

·θα ενθαρρύνει τα δίκτυα πράσινων πόλεων και περιφερειών (όπως η πρωτοβουλία «Σύμφωνο οικολογικών πόλεων») με σκοπό τη συμμετοχή νέων ασκούμενων και εθελοντών σε τοπικά πράσινα έργα·

·θα προωθήσει περαιτέρω έργα για το κλίμα υπό την καθοδήγηση των νέων στο έργο EUTeens4Green στο πλαίσιο του Ταμείου Δίκαιης Μετάβασης·

·θα στηρίξει τα κράτη μέλη κατά την εφαρμογή της σύστασης του Συμβουλίου σχετικά με τη μάθηση για την πράσινη μετάβαση και τη βιώσιμη ανάπτυξη 44 ·

·θα προωθήσει το νέο εκπαιδευτικό εργαστήριο για τη νεολαία στο πλαίσιο του συνασπισμού «Εκπαίδευση για το Κλίμα»·

·θα προσεγγίσει τους νέους μέσω της επικείμενης εκστρατείας της Επιτροπής για το κλίμα και τη δημοκρατία ενόψει των ευρωπαϊκών εκλογών του 2024·

·θα προωθήσει τη συμμετοχή των νέων από τα Δυτικά Βαλκάνια στην πράσινη μετάβαση μέσω ενός ειδικού Εργαστηρίου Νέων των Δυτικών Βαλκανίων·

·θα επεκτείνει την εμβέλεια της δράσης «Girls Go Circular» του Ευρωπαϊκού Ινστιτούτου Καινοτομίας και Τεχνολογίας και των Κοινοτήτων Γνώσης και Καινοτομίας, με σκοπό την ενίσχυση των ψηφιακών και επιχειρηματικών δεξιοτήτων των κοριτσιών στον τομέα της κυκλικής οικονομίας.

·θα τονίσει την ανάγκη υποστήριξης της ανανέωσης των γενεών στη γεωργία, καθώς οι νέοι αποτελούν πηγή νέων ιδεών και ενέργειας, με καινοτόμες πρωτοβουλίες, ενώ είναι προσηλωμένοι σε βιώσιμες πρακτικές και τη μετάβαση.

3.2.3ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΚΑΙ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗ

Το θέμα της εκπαίδευσης και της κατάρτισης ήταν ένα σημαντικό θέμα κατά τη διάρκεια του Έτους, ένα έτος που συνέπεσε με τον εορτασμό της 35ής επετείου του προγράμματος Erasmus+ και την επανέναρξη της μάθησης στο εξωτερικό μετά την πανδημία. Η ανάγκη περαιτέρω διευκόλυνσης αυτής της διαδικασίας τονίστηκε σε σύσταση του Συμβουλίου σχετικά με την κινητικότητα των νέων εθελοντών 45 , στην πρόσφατη σύσταση του Συμβουλίου «Η Ευρώπη σε κίνηση» 46 και στις συστάσεις της Διάσκεψης του 2022 για το Μέλλον της Ευρώπης 47 . Η Επιτροπή:

·θα προωθήσει τις εργασίες προς ένα κοινό ευρωπαϊκό πτυχίο το 2024, σύμφωνα με την ευρωπαϊκή στρατηγική για τα πανεπιστήμια, συμβάλλοντας στην ενίσχυση του αισθήματος του ανήκειν στην Ευρώπη μεταξύ των φοιτητών τριτοβάθμιας εκπαίδευσης και του ακαδημαϊκού προσωπικού που συμμετέχει σε διακρατικά ακαδημαϊκά προγράμματα. Το σήμα κοινού ευρωπαϊκού πτυχίου θα είναι ένα πιστοποιητικό που θα βασίζεται σε ευρωπαϊκά κοινά κριτήρια και θα συμπληρώνει τα προσόντα που αποκτούν οι φοιτητές που αποφοιτούν από κοινά προγράμματα·

·θα προωθήσει ισχυρότερο ρόλο για τους νέους στον κόμβο ψηφιακής εκπαίδευσης, στην επανεξέταση του σχεδίου δράσης για την ψηφιακή εκπαίδευση το 2024 και σε άλλες πρωτοβουλίες που συνδέονται με τη δημιουργία ψηφιακής εκπαίδευσης υψηλής ποιότητας, χωρίς αποκλεισμούς και προσβάσιμης σε όλους στην Ευρώπη, συμπεριλαμβανομένων των αγροτικών και απομακρυσμένων περιοχών·

·θα εδραιώσει τη δράση «Jean Monnet για τα σχολεία» στο πλαίσιο του Erasmus+ για την περαιτέρω προώθηση της μάθησης από νεαρή ηλικία σχετικά με την ολοκλήρωση και τις αξίες της ΕΕ·

·θα ενθαρρύνει τα κράτη μέλη να αυξήσουν τις ευκαιρίες εκπαίδευσης, κατάρτισης, αθλητισμού, εθελοντισμού και απασχόλησης για τους νέους σε αγροτικές και απομακρυσμένες περιοχές, όπως προβλέπεται στο αγροτικό σχέδιο δράσης της ΕΕ 48 ·

·θα συνεχίσει το 2024 την πρωτοβουλία TalentON της ΕΕ για ταλαντούχους νέους ερευνητές και την πρωτοβουλία «Διαγωνισμός της ΕΕ για νέους επιστήμονες», στο πλαίσιο του προγράμματος Κατόβιτσε — Ευρωπαϊκή Πόλη των Επιστημών για το 2024·

·θα αντιμετωπίσει την υποεκπροσώπηση των κοριτσιών και των γυναικών στην εκπαίδευση και την κατάρτιση στους τομείς STEM (θετικές επιστήμες, τεχνολογία, μηχανική και μαθηματικά), μεταξύ άλλων μέσω της προσέγγισης STEAM 49 , σύμφωνα με το σχέδιο δράσης για την ψηφιακή εκπαίδευση και την ευρωπαϊκή στρατηγική για τα πανεπιστήμια·

·θα στηρίξει τα κράτη μέλη στον σχεδιασμό και την εφαρμογή μεταρρυθμίσεων με σκοπό την ανάπτυξη δεξιοτήτων των νέων στο πλαίσιο της εμβληματικής πρωτοβουλίας του Μέσου Τεχνικής Υποστήριξης για τις δεξιότητες του 2024: προώθηση συστημάτων ανάπτυξης δεξιοτήτων καλύτερα προσαρμοσμένων στην αγορά εργασίας 50 . Μέσω της στήριξης αυτής, θα αντιμετωπιστούν οι επίμονες αναντιστοιχίες δεξιοτήτων, οι ελλείψεις εργατικού δυναμικού και θα επιτευχθεί η αναβάθμιση των δεξιοτήτων του εργατικού δυναμικού για την πράσινη και την ψηφιακή μετάβαση, καθώς και η προσαρμογή των εκπαιδευτικών συστημάτων.

·θα προωθήσει τη συμμετοχή των πανεπιστημίων των Δυτικών Βαλκανίων στο πλαίσιο της πρωτοβουλίας για τα ευρωπαϊκά πανεπιστήμια.

·προώθηση της υιοθέτησης του κοινού πλαισίου χρηματοοικονομικών ικανοτήτων ΕΕ/ΟΟΣΑ-INFE για τα παιδιά και τους νέους στην ΕΕ 51 από τα κράτη μέλη και τα ενδιαφερόμενα μέρη.

3.2.4ΔΙΕΘΝΗΣ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΚΑΙ ΕΥΡΩΠΑΙΚΕΣ ΑΞΙΕΣ

Ως βασικό παραδοτέο της παγκόσμιας διάστασης του Ευρωπαϊκού Έτους Νεολαίας, η ΕΕ παρουσίασε το πρώτο στην ιστορία της σχέδιο δράσης για τη νεολαία στο πλαίσιο της εξωτερικής δράσης της ΕΕ 52 , το οποίο σχεδιάστηκε από κοινού με οργανώσεις νεολαίας και νέους. Στόχος του σχεδίου δράσης είναι να προωθήσει τη συμμετοχή, την ενδυνάμωση και τη σύνδεση των νέων από την ΕΕ και τις χώρες εταίρους από όλες τις περιφέρειες, μέσω συγκεκριμένων πρωτοβουλιών, παρέχοντάς τους τη δυνατότητα να φέρουν τη δική τους οπτική και να συμμετάσχουν ως εταίροι στην εξωτερική δράση της ΕΕ. Η Επιτροπή: 

·θα αυξήσει τη συνεργασία της ΕΕ με τους νέους παγκοσμίως, μέσω της υλοποίησης και της ενίσχυσης πρωτοβουλιών όπως το συμβούλιο εκπροσώπησης των νέων της ΕΕ για τις διεθνείς εταιρικές σχέσεις και της αυξανόμενης δημιουργίας συμβουλευτικών δομών για τη νεολαία στις αντιπροσωπείες της ΕΕ.

·θα στηρίξει τη συμβολή των νέων στην επίτευξη των Στόχων Βιώσιμης Ανάπτυξης με βασικά εργαλεία, πόρους και δεξιότητες, μεταξύ άλλων μέσω πρωτοβουλιών όπως το Ταμείο Ενδυνάμωσης των Νέων 53 και η Ακαδημία Νεολαίας Αφρικής-Ευρώπης.

·θα δημιουργήσει μια πλατφόρμα τακτικού διαλόγου και διαβουλεύσεων με οργανώσεις νεολαίας ανά τον κόσμο μέσω της πλατφόρμας διαλόγου για τη νεολαία στο πλαίσιο της εξωτερικής δράσης της ΕΕ 54 , και θα διασφαλίσει την ένταξη των νέων σε διάφορες διαδικασίες διαβούλευσης, μεταξύ άλλων στο πλαίσιο της εφαρμογής της στρατηγικής «Global Gateway» (Παγκόσμια Πύλη) 55 ·

·θα παράσχει χώρο και ικανότητες στήριξης για την ενεργό συμμετοχή των νέων στην οικοδόμηση της ειρήνης, τη μεταρρύθμιση του τομέα της ασφάλειας και τις διαδικασίες διαμεσολάβησης, ώστε να διασφαλιστεί ότι λαμβάνονται υπόψη οι ειδικές ανάγκες και προτεραιότητες των νέων και αναγνωρίζεται και υποστηρίζεται ο ρόλος τους στην ανασυγκρότηση, σύμφωνα με τη δέσμευση της ΕΕ στο θεματολόγιο των Ηνωμένων Εθνών για την ειρήνη και την ασφάλεια.

·θα δρομολογήσει δράσεις ανάπτυξης ικανοτήτων για τη νεολαία και τον αθλητισμό στο πλαίσιο της πρόσκλησης υποβολής προτάσεων του 2024 (μέσω κονδυλίων από το μέσο NDICI-Global Europe) για τη συμμετοχή οργανώσεων νεολαίας και αθλητικών οργανώσεων από την Ουκρανία και άλλες χώρες από την περιοχή της Ανατολικής Εταιρικής Σχέσης, με σκοπό την ανάπτυξη των ικανοτήτων τους. Οι δράσεις αυτές είναι ήδη ανοικτές σε όλους τους εταίρους των Δυτικών Βαλκανίων. Θα διερευνήσει, επίσης, τις δυνατότητες του Erasmus+ σε άλλες περιφέρειες, ιδίως στους τομείς των εικονικών ανταλλαγών και της ανάπτυξης ικανοτήτων των νέων·

·θα στηρίξει περαιτέρω το νεοσύστατο δίκτυο φοιτητικών ενώσεων για τις ευρωπαϊκές υποθέσεις σε πανεπιστήμια του Ηνωμένου Βασιλείου. Μια συμβουλευτική δομή για τη νεολαία θα δρομολογηθεί στην αντιπροσωπεία της ΕΕ στο Ηνωμένο Βασίλειο στο πλαίσιο του σχεδίου δράσης για τη νεολαία στο πλαίσιο της εξωτερικής δράσης της ΕΕ.

·ενόψει της συνόδου κορυφής των Ηνωμένων Εθνών για το μέλλον, θα συνεχίσει να συνεργάζεται με την ΕΥΕΔ και τα κράτη μέλη της ΕΕ για ένα φιλόδοξο και προσανατολισμένο στη δράση σύμφωνο για το μέλλον, μεταξύ άλλων και για το κεφάλαιό του που επικεντρώνεται ειδικά στη νεολαία και τις μελλοντικές γενιές, και θα διασφαλίσει την παρακολούθησή του.

3.2.5ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ ΚΑΙ ΕΝΤΑΞΗ

Η ΕΕ βοηθά τα κράτη μέλη να μειώσουν την ανεργία και την αεργία της νεολαίας, μεταξύ άλλων εστιάζοντας σε νέους και νέες που βρίσκονται σε ευάλωτη κατάσταση, όπως οι νέοι με αναπηρία, και, έμμεσα, επενδύοντας στην οικονομική ανάπτυξη όλων των περιφερειών της ΕΕ. Η αντιμετώπιση των κοινωνικών, οικονομικών και εδαφικών ανισοτήτων είναι σημαντική για τους νέους, καθώς βελτιώνει την ισότιμη πρόσβαση στην απασχόληση, την εκπαίδευση, τις υπηρεσίες και τις ευκαιρίες κοινωνικής ένταξης. Στόχος είναι να βοηθηθούν οι νέοι να έχουν πρόσβαση σε ευκαιρίες ανεξάρτητα από το κοινωνικοοικονομικό υπόβαθρο ή τον τόπο διαμονής τους και να προωθηθεί η ψηφιακή και πράσινη μετάβαση, καθώς και η ανάπτυξη χωρίς αποκλεισμούς. Οι ενισχυμένες εγγυήσεις για τη νεολαία θα εξακολουθήσουν να αποτελούν βασικό εργαλείο για τη διευκόλυνση της εισόδου των νέων στην αγορά εργασίας. Στο πλαίσιο του NextGenerationEU, ο μηχανισμός ανάκαμψης και ανθεκτικότητας προωθεί επενδύσεις και μεταρρυθμίσεις στα κράτη μέλη, με έμφαση στην πράσινη και την ψηφιακή μετάβαση και σε άλλες πολιτικές για τα παιδιά και τους νέους, όπως η εκπαίδευση και οι δεξιότητες.

Η πρακτική άσκηση αποτελεί σημαντικό εφαλτήριο για την είσοδο των νέων στην αγορά εργασίας. Δεδομένων των διακριτών οφελών της πρακτικής άσκησης, οι νέοι έχουν ζητήσει καλύτερες συνθήκες πρακτικής άσκησης στην ΕΕ καθώς και την απαγόρευση της μη αμειβόμενης πρακτικής άσκησης ως παρακαταθήκη του Ευρωπαϊκού Έτους Νεολαίας 56 . Στο ψήφισμά του της 14ης Ιουνίου 2023, που περιέχει συστάσεις προς την Επιτροπή για ποιοτικές θέσεις πρακτικής άσκησης στην Ένωση, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο κάλεσε την Επιτροπή να διασφαλίσει ελάχιστα πρότυπα ποιότητας για τις περιόδους πρακτικής άσκησης, συμπεριλαμβανομένης της αμοιβής 57 . Προς τούτο, η Επιτροπή:

·θα επικαιροποιήσει το πλαίσιο ποιότητας για τις περιόδους πρακτικής άσκησης το 2024, ώστε να αντιμετωπιστούν ζητήματα όπως η δίκαιη αμοιβή και η πρόσβαση στην κοινωνική προστασία. Ειδικότερα, η Επιτροπή προτίθεται να δώσει συνέχεια στο ψήφισμα του Κοινοβουλίου με πρόταση νομοθετικής πράξης, με πλήρη σεβασμό των αρχών της αναλογικότητας, της επικουρικότητας και της βελτίωσης του νομοθετικού έργου·

·θα εφαρμόσει περαιτέρω την πρωτοβουλία ALMA (aim, learn, master, achieve) για να βοηθήσει τους μειονεκτούντες νέους ηλικίας 18-29 ετών να ενταχθούν στην κοινωνία και την αγορά εργασίας σε άλλες χώρες. Μετά από πρόσκληση υποβολής προτάσεων έργων σε επίπεδο ΕΕ στο πλαίσιο της ALMA, αναμένεται ότι περισσότεροι από 800 νέοι που βρίσκονται εκτός εκπαίδευσης, απασχόλησης ή κατάρτισης θα συμμετάσχουν σε 29 έργα σε ολόκληρη την ΕΕ 58 .

·θα συνεργαστεί με ομάδες των οποίων το αναξιοποίητο επιχειρηματικό δυναμικό παραμένει υψηλό, όπως οι νέοι, μέσω εκστρατειών ευαισθητοποίησης, πλαισίωσης και καθοδήγησης 59 ·

·θα συνεχίσει να στηρίζει τα κράτη μέλη και τις περιφέρειες της ΕΕ στην υλοποίηση των προγραμμάτων της πολιτικής συνοχής για την περίοδο 2021-27 60 , συμπεριλαμβανομένης της στήριξης από το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης στους τομείς της απασχόλησης, της εκπαίδευσης και της κατάρτισης, της κοινωνικής ένταξης, της κοινωνικής πρόνοιας και της υγειονομικής περίθαλψης, του βιώσιμου τουρισμού και του πολιτισμού, από τα οποία θα επωφεληθούν οι νέοι ως προσδιορισμένες ομάδες-στόχοι σύμφωνα με τις ανάγκες που έχουν προσδιοριστεί στις στοχευόμενες περιοχές·

·θα στηρίξει τις περιφέρειες της ΕΕ που πλήττονται από δημογραφικές προκλήσεις, μεταξύ άλλων από τη φυγή του νεαρού πληθυσμού τους, με τον μηχανισμό ενίσχυσης ταλέντων. Ο μηχανισμός στηρίζει τις περιφέρειες της ΕΕ για την κατάρτιση, τη διατήρηση και την προσέλκυση των ατόμων, των δεξιοτήτων και των ικανοτήτων που απαιτούνται για την αντιμετώπιση των επιπτώσεων της δημογραφικής μετάβασης· 

·θα συνεχίσει να στηρίζει τις κυβερνήσεις των Δυτικών Βαλκανίων κατά την εφαρμογή των εγγυήσεων για τη νεολαία που αντικατοπτρίζει το μοντέλο της ΕΕ, και θα προωθήσει παρόμοιες προσεγγίσεις στις γειτονικές χώρες για την αντιμετώπιση των δυσκολιών που βιώνουν οι νέοι που βρίσκονται εκτός εκπαίδευσης, απασχόλησης ή κατάρτισης (ΕΑΕΚ).

·θα συνεχίσει να στηρίζει τα κράτη μέλη της ΕΕ στην εφαρμογή της ευρωπαϊκής εγγύησης για τα παιδιά με στόχο την πρόληψη και την καταπολέμηση των διακρίσεων και του κοινωνικού αποκλεισμού.

·στο πλαίσιο της υλοποίησης μιας από τις πρωτοβουλίες της στρατηγικής για τα δικαιώματα των ατόμων με αναπηρία 61 , η Επιτροπή, από κοινού με τα ενδιαφερόμενα μέρη της, θα αναπτύξει τη δέσμη μέτρων για την απασχόληση των ατόμων με αναπηρία, ένα σύνολο κατευθυντήριων γραμμών και πρακτικών που αποσκοπούν στη διευκόλυνση της απασχόλησης των ατόμων με αναπηρία. Μεταξύ άλλων, οι κατευθυντήριες γραμμές επικεντρώνονται στον επαγγελματικό προσανατολισμό και τις πρακτικές πρόσληψης που αφορούν τους νέους με αναπηρία.

·θα ενθαρρύνει την ανάπτυξη ευημερουσών, ισχυρότερων, συνδεδεμένων και ανθεκτικών αγροτικών περιοχών, οι οποίες θα στηρίξουν την απασχόληση των νέων σύμφωνα με το μακροπρόθεσμο όραμα για τις αγροτικές περιοχές.

4ΔΙΑΤΗΡΗΣΗ ΤΗΣ ΔΕΣΜΕΥΣΗΣ ΜΑΣ ΑΠΕΝΑΝΤΙ ΣΤΗ ΝΕΟΛΑΙΑ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ

Τα θεσμικά όργανα της ΕΕ και τα κράτη μέλη ενίσχυσαν την υφιστάμενη δέσμευσή τους απέναντι στους νέους κατά τη διάρκεια του Ευρωπαϊκού Έτους Νεολαίας, σύμφωνα με τους στόχους της στρατηγικής της ΕΕ για τη νεολαία 2019-2027 για την προώθηση της συμμετοχής των νέων και την ενσωμάτωση της προοπτικής της νεολαίας στη χάραξη πολιτικής. Η διατήρηση και η αξιοποίηση αυτής της δέσμευσης έχουν ζωτική σημασία. Η στήριξη των παιδιών και των νέων είναι απαραίτητη για να διασφαλιστεί ότι η επόμενη γενιά Ευρωπαίων διαθέτει τα εφόδια για να αντιμετωπίσει τις προκλήσεις του ταχέως μεταβαλλόμενου κόσμου μας και να αντιμετωπίσει το μέλλον με αυτοπεποίθηση.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα στηρίξει περαιτέρω τους νέους με συγκεκριμένες επακόλουθες δράσεις, όπως ορίζεται στην παρούσα ανακοίνωση. Κεντρικό στοιχείο αυτής της προσέγγισης είναι το πνεύμα συνεργασίας που διέπει το ίδιο το Έτος. Παγίωσε την κοινή αντίληψη ότι τα έργα που στοχεύουν τη νεολαία είναι πιο αποδοτικά και αποτελεσματικά όταν δημιουργούνται και υλοποιούνται σε συνεργασία με τους νέους και τα ενδιαφερόμενα μέρη για τη νεολαία. Τα αποτελέσματα ενισχύονται όταν τα θεσμικά όργανα της ΕΕ, οι εθνικές, περιφερειακές και τοπικές αρχές είναι ανοιχτά και αφοσιωμένα στη συνεργασία και τον συνεχή διάλογο.

Αυτός ο διάλογος και η συνεργασία θα συμβάλουν σημαντικά στις προσπάθειες συμμετοχής των νέων στις ευρωπαϊκές εκλογές του 2024. Ωστόσο, η συμμετοχή των νέων δεν ξεκινά και δεν τελειώνει μόνο με τη συμμετοχή στις εκλογές. Αναπτύσσεται ακόμη και από ένα μικρό βήμα — είτε πρόκειται για εθελοντική συμμετοχή σε ένα έργο στο κοινοτικό θέατρο είτε για τη συμμετοχή σε εθνική εκστρατεία καθαρισμού παραλιών. Άλλες μορφές συμμετοχής των νέων είναι η συμμετοχή σε φοιτητικό συμβούλιο, η υποβολή αναφοράς ή η συμμετοχή σε διαβούλευση στο πλαίσιο του διαλόγου της ΕΕ για τη νεολαία, η συμμετοχή σε διεθνή ΜΚΟ νέων, η συμμετοχή στην Ευρωπαϊκή Εκδήλωση για τη Νεολαία ή την Ευρωπαϊκή Εβδομάδα Νεολαίας, ή η συμμετοχή σε έργο που υλοποιείται στο πλαίσιο των προγραμμάτων της ΕΕ για τη νεολαία. Όλα αυτά αντιπροσωπεύουν τη συμμετοχή των νέων στη δράση.

Οι ευκαιρίες που παρέχονται στους νέους τους διαμορφώνουν ως πολίτες και επηρεάζουν τις επιλογές τους και τις πορείες που θα ακολουθήσουν στη ζωή τους. Αυτό μπορεί τελικά να καθορίσει την κατεύθυνση που θα ακολουθήσει η Ευρώπη. Αυτός είναι ο λόγος, λοιπόν, για τον οποίο η Ευρωπαϊκή Ένωση θα δώσει στους νέους ισχυρότερο ρόλο στη διαμόρφωση και την ανάπτυξη των πολιτικών της ΕΕ.

Το 2022 ήταν η χρονιά τους· έτσι και το μέλλον πρέπει να τους ανήκει.

(1)

Το 2022 οι νέοι 16 έως 29 αξιολόγησαν την ικανοποίησή τους από τη ζωή τους κατά μέσο όρο σε 7.3 μονάδες σε κλίμακα από το 0 (πολύ δυσαρεστημένοι) έως το 10 (πολύ ικανοποιημένοι) (Eurostat, Δείκτες ποιότητας ζωής — συνολική εμπειρία ζωής )

(2)

  Έρευνα του Ευρωβαρόμετρου 502 — «Νεολαία και δημοκρατία στο ευρωπαϊκό έτος Νεολαίας», Μάιος 2022 .

(3)

  Έρευνα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου την άνοιξη του 2023: Δημοκρατία εν δράσει — Ένας χρόνος πριν από τις ευρωπαϊκές εκλογέ ς

(4)

 Τελευταία διαθέσιμα στατιστικά στοιχεία της Eurostat σχετικά με τον συνολικό αριθμό των νέων (ηλικίας 15-29 ετών). Βλέπε: Πίνακας δεικτών της ΕΕ — Νεολαία — Eurostat (europa.eu) .

(5)

  Ομιλία για την κατάσταση της Ευρωπαϊκής Ένωσης το 2021 (europa.eu) .

(6)

  Απόφαση (ΕΕ) 2021/2316 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 22ας Μαΐου 2021, σχετικά με το ευρωπαϊκό έτος Νεολαίας (2022) , σ. 1.

(7)

  Ψήφισμα του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης σχετικά με πλαίσιο ευρωπαϊκής συνεργασίας στον τομέα της νεολαίας: Η στρατηγική της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τη νεολαία 2019-2027 .

(8)

 Οι δράσεις που σχετίζονται με την πολιτική της ΕΕ για τη νεολαία που προτείνονται στην παρούσα ανακοίνωση θα αναπτυχθούν σε συνέργεια με δράσεις στο πλαίσιο  της στρατηγικής της ΕΕ για τα δικαιώματα του παιδιού [COM (2021) 142 final].

(9)

Πλήρης έκθεση των επιτευγμάτων του Ευρωπαϊκού Έτους Νεολαίας περιλαμβάνεται στο συνοδευτικό έγγραφο εργασίας των υπηρεσιών της Επιτροπής.

(10)

Απόφαση (ΕΕ) 2021/2316 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 22ας Δεκεμβρίου 2021, σχετικά με το ευρωπαϊκό έτος Νεολαίας (2022). ·

(11)

 Δεδομένου ότι η πολιτική για τη νεολαία αποτελεί αρμοδιότητα των τριών γλωσσικών κοινοτήτων του Βελγίου, διορίστηκαν τρεις συντονιστές σε αυτή τη χώρα.

(12)

Αριθμός ενδιαφερόμενων μερών που υπέβαλαν δραστηριότητες στον χάρτη της Ευρωπαϊκής Δικτυακής Πύλης της Νεολαίας.

(13)

  Απόφαση (ΕΕ) 2021/2316 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 22ας Δεκεμβρίου 2021, σχετικά με το ευρωπαϊκό έτος Νεολαίας (2022).

(14)

 Έρευνα του Ευρωβαρόμετρου 502 — «Νεολαία και δημοκρατία στο ευρωπαϊκό έτος Νεολαίας», Μάιος 2022 .

(15)

Το Έτος διαρθρώθηκε γύρω από εννέα τομείς πολιτικής που παρουσιάζουν ιδιαίτερο ενδιαφέρον για τους νέους: ευρωπαϊκή μαθησιακή κινητικότητα, απασχόληση και ένταξη, διάλογοι πολιτικής και συμμετοχή, ψηφιακή και πράσινη μετάβαση, πολιτισμός, υγεία, ευεξία αθλητισμός, νεολαία καικόσμος και αλληλεγγύη προς την Ουκρανία.

(16)

 Η Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή εξέδωσε γνωμοδότηση πρωτοβουλίας σχετικά με τον έλεγχο του αντικτύπου της ΕΕ ( SOC/728 EU Youth Test )· η Επιτροπή των Περιφερειών αναφέρεται στον «έλεγχο του αντικτύπου της ΕΕ από τη σκοπιά της νεολαίας» (youth test)  στον Χάρτη για τη Νεολαία και τη Δημοκρατία  που δρομολογήθηκε με το Ευρωπαϊκό Φόρουμ Νεολαίας.

(17)

  Ευρωπαϊκό Φόρουμ Νεολαίας — EU Youth Test .

(18)

  Ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, της 24ης Νοεμβρίου 2022, σχετικά με την παρακαταθήκη του Ευρωπαϊκού Έτους Νεολαίας 2022 [2022/2953(RSP) ].

(19)

  Συμπεράσματα του Συμβουλίου και των αντιπροσώπων των κυβερνήσεων των κρατών μελών, συνελθόντων στο πλαίσιο του Συμβουλίου, σχετικά με την προώθηση της ενσωμάτωσης της διάστασης της νεολαίας στις διαδικασίες λήψης αποφάσεων πολιτικής στην Ευρωπαϊκή Ένωση (C/2023/1342).

(20)

  Ομιλία για την κατάσταση της Ένωσης το 2022 (europa.eu) .

(21)

  Ευρωπαϊκοί στόχοι για τη νεολαία| Ευρωπαϊκή Δικτυακή Πύλη της Νεολαίας (europa.eu) .

(22)

 Το θεματολόγιο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για τη βελτίωση της νομοθεσίας διασφαλίζει τεκμηριωμένη και διαφανή νομοθετική διαδικασία της ΕΕ βάσει των απόψεων όσων επηρεάζονται. Βλ.: Βελτίωση της νομοθεσίας (europa.eu) .

(23)

  Σχέδιο ψηφίσματος του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης σχετικά με πλαίσιο ευρωπαϊκής συνεργασίας στον τομέα της νεολαίας: Η στρατηγική της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τη νεολαία 2019-2027 .

(24)

  Ανακοίνωση της Επιτροπής σχετικά με τη Διάσκεψη για το Μέλλον της Ευρώπης — Υλοποίηση του οράματος με συγκεκριμένες δράσεις COM(2022) 404 final.

(25)

Κατά τη διάρκεια του Έτους Νεολαίας, η εταιρική σχέση ΕΕ-Συμβουλίου της Ευρώπης για τη νεολαία δημοσίευσε τη μελέτη με τίτλο « Meaningful youth political participation in Europe: concepts, patterns and policy implications» («Ουσιαστική συμμετοχή των νέων στην πολιτική της Ευρώπης: έννοιες, τάσεις και επιπτώσεις πολιτικής») .

(26)

  Σύσταση της Επιτροπής για συμπεριληπτικές και ανθεκτικές εκλογικές διαδικασίες C(2023)8626 final.

(27)

  Σύσταση της Επιτροπής σχετικά με την προώθηση της δραστηριοποίησης και της αποτελεσματικής συμμετοχής των πολιτών και των οργανώσεων της κοινωνίας των πολιτών στις διαδικασίες χάραξης δημόσιας πολιτικής, C(2023)8627 final

(28)

 Έρευνα του Ευρωβαρόμετρου 502 — «Νεολαία και δημοκρατία στο Ευρωπαϊκό Έτος Νεολαίας», Μάιος 2022 .

(29)

Οι διοργανωτές, τόσο ενδιαφερόμενα μέρη όσο και νέοι από όλη την Ευρώπη και πέραν αυτής, κλήθηκαν να παρουσιάσουν τις πρωτοβουλίες τους για το Ευρωπαϊκό Έτος Νεολαίας στον χάρτη δραστηριοτήτων της Ευρωπαϊκής Δικτυακής Πύλης της Νεολαίας.

(30)

Η πρωτοβουλία WYDE περιλαμβάνει 5 συνιστώσες: i) συμμετοχή των νέων στις δημόσιες υποθέσεις, ii) νεολαία για την ελευθερία του συνεταιρίζεσθαι και του συνέρχεσθαι, iii) νέοι και γυναίκες στα κοινοβούλια, iv) νέοι και γυναίκες σε πολιτικά κόμματα και v) προώθηση της πολιτικής συμμετοχής των νέων γυναικών στη λήψη αποφάσεων

(31)

  Ανακοίνωση της Επιτροπής σχετικά με τη στρατηγική της ΕΕ για τα δικαιώματα του παιδιού [COM(2021) 142 final].

(32)

  Πλατφόρμα της ΕΕ για τη συμμετοχή των παιδιών .

(33)

 Οι συμμετέχοντες μπορούσαν να επιλέξουν έως τρεις απαντήσεις.

(34)

  Έκθεση της Επιτροπής σχετικά με την εφαρμογή της στρατηγικής της ΕΕ για τη νεολαία (2019-2021) [COM (2021) 636 final] .

(35)

 Σύμφωνα με  έκθεση της UNICEF  του 2021, η αυτοκτονία είναι η δεύτερη κύρια αιτία θανάτου των νέων (ηλικίας 15-19 ετών) μετά τα τροχαία ατυχήματα. Στην ΕΕ η ετήσια αξία της απώλειας ψυχικής υγείας στα παιδιά και στους νέους εκτιμάται σε 50 δισ. EUR.

(36)

 Σύμφωνα με  την έκθεση του 2022 «Η υγεία με μια ματιά» , ένας στους δύο νέους Ευρωπαίους ανέφερε ότι οι ανάγκες ψυχικής υγείας δεν καλύπτονται και η κατάθλιψη μεταξύ των νέων υπερδιπλασιάστηκε.

(37)

 Έρευνα του Ευρωβαρόμετρου 502 — «Νεολαία και δημοκρατία στο ευρωπαϊκό έτος Νεολαίας», Μάιος 2022 .

(38)

  Ανακοίνωση της Επιτροπής σχετικά με μια ολοκληρωμένη προσέγγιση της ψυχικής υγείας, COM (2023) 298 final .

(39)

  Σύσταση του Συμβουλίου, της 28ης Νοεμβρίου 2022, σχετικά με δρόμους προς τη σχολική επιτυχία και για την αντικατάσταση της σύστασης του Συμβουλίου, της 28ης Ιουνίου 2011, σχετικά με πολιτικές για τη μείωση της πρόωρης εγκατάλειψης του σχολείου .

(40)

 Ως μέρος του προγράμματος εργασίας 2024 της Επιτροπής.

(41)

  Ανακοίνωση της Επιτροπής σχετικά με τη στρατηγική της ΕΕ για τα δικαιώματα του παιδιού [COM(2021) 142 final].

(42)

  Εμβληματική πρωτοβουλία του TSI 2024 — Ψυχική υγεία: Προώθηση της ευεξίας και της ψυχικής υγείας (europa.eu) .

(43)

  Νέα προκήρυξη πρόσκλησης — Νεολαία για τις εξόχως απόκεντρες περιοχές: 1 εκατ. ευρώ για τη στήριξη της νεολαίας στις εξόχως απόκεντρες περιοχές (europa.eu) .

(44)

  Σύσταση του Συμβουλίου, της 16ης Ιουνίου 2022, σχετικά με τη μάθηση για την πράσινη μετάβαση και τη βιώσιμη ανάπτυξη .

(45)

  Σύσταση του Συμβουλίου, της 5ης Απριλίου 2022, σχετικά με την κινητικότητα των νέων εθελοντών στην Ευρωπαϊκή Ένωση .

(46)

  Η Ευρώπη σε κίνηση — πρόταση για το μέλλον της μαθησιακής κινητικότητας Ευρωπαϊκός Χώρος Εκπαίδευσης (europa.eu)

(47)

  Διάσκεψη για το Μέλλον της Ευρώπης (europa.eu) .

(48)

  Ανακοίνωση της Επιτροπής — Ένα μακρόπνοο όραμα για τις αγροτικές περιοχές της ΕΕ — προς ισχυρότερες, συνδεδεμένες, ανθεκτικές και ευημερούσες αγροτικές περιοχές με ορίζοντα το 2040, [COM(2021) 345 final].

(49)

Η προσέγγιση STEAM αναφέρεται στη συμπερίληψη των τεχνών, των κοινωνικών και των ανθρωπιστικών επιστημών στην εκπαίδευση στους τομείς STEM, ως διεπιστημονική, χωρίς αποκλεισμούς και μελλοντοστρεφή προσέγγιση της μάθησης, ώστε οι σπουδές και οι σταδιοδρομίες στους τομείς STEM να καταστούν πιο ελκυστικές σε ευρύτερο φάσμα εκπαιδευομένων.

(50)

  Εμβληματική πρωτοβουλία του TSI 2024 — Εμβληματική πρωτοβουλία για τις δεξιότητες: Προώθηση συστημάτων ανάπτυξης δεξιοτήτων καλύτερα προσαρμοσμένων στην αγορά εργασίας (europa.eu) .

(51)

  Ευρωπαϊκή Ένωση/ΟΟΣΑ, Πλαίσιο χρηματοοικονομικών ικανοτήτων για τα παιδιά και τους νέους στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

(52)

  Joint Communication to the European Parliament and the Council Youth Action Plan (YAP) in EU external action 2022 — 2027 Promoting meaningful youth participation and empowerment in EU external action for sustainable development, equality and peace [Κοινή ανακοίνωση προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο «Σχέδιο δράσης για τη νεολαία» (YAP) στο πλαίσιο της εξωτερικής δράσης της ΕΕ για την περίοδο 2022-2027 — Προώθηση της ουσιαστικής συμμετοχής και ενδυνάμωσης των νέων στην εξωτερική δράση της ΕΕ για τη βιώσιμη ανάπτυξη, την ισότητα και την ειρήνη), JOIN (2022) 53 final.

(53)

 Το Ταμείο Ενδυνάμωσης των Νέων ιδρύθηκε στις 4 Οκτωβρίου 2022 και θα υλοποιηθεί σε συνεργασία με τις μεγαλύτερες οργανώσεις νεολαίας σε παγκόσμιο επίπεδο, μέσω του κινήματος Global Youth Mobilization (Παγκόσμια Κινητοποίηση της Νεολαίας).

(54)

Η πρόσκληση εκδήλωσης ενδιαφέροντος για συμμετοχή στην  πλατφόρμα διαλόγου για τη νεολαία στο πλαίσιο της εξωτερικής δράσης της ΕΕ δημοσιεύτηκε στις 6 Οκτωβρίου 2023.

(55)

Η πλατφόρμα διαλόγου της Global Gateway με την κοινωνία των πολιτών και τις τοπικές αρχές εγκαινιάστηκε στις 24 Οκτωβρίου 2023 και περιλαμβάνει οργανώσεις νεολαίας.

(56)

  Όχι πλέον μη αμειβόμενη πρακτική άσκηση! | Ευρωπαϊκό Φόρουμ Νεολαίας .

(57)

 Το   ψήφισμα καλεί την Επιτροπή να υποβάλει πρόταση οδηγίας σχετικά με την πρακτική άσκηση στην ανοικτή αγορά εργασίας, την πρακτική άσκηση στο πλαίσιο ενεργητικών πολιτικών για την αγορά εργασίας (ΕΠΑΕ) και την πρακτική άσκηση που αποτελεί υποχρεωτικό μέρος της επαγγελματικής κατάρτισης.

(58)

15 κράτη μέλη έχουν μέχρι στιγμής δεσμευτεί να συμπεριλάβουν την ALMA στα εθνικά ή περιφερειακά τους προγράμματα του ΕΚΤ+ (2021-27)

(59)

  Δράση 17 της δέσμης μέτρων αρωγής για τις ΜΜΕ .

(60)

  Πολιτική συνοχής — Η κύρια επενδυτική πολιτική της ΕΕ .

(61)

  Ανακοίνωση της Επιτροπής «Ένωση ισότητας: στρατηγική για τα δικαιώματα των ατόμων με αναπηρία 2021-2030» [COM(2021) 101 final .