Economisch bestuur

De Europese Unie (EU) heeft een aantal regels ingevoerd voor het opsporen, voorkomen en corrigeren van problematische economische trends, zoals buitensporige overheidstekorten of -schulden, die de groei kunnen belemmeren en economieën in gevaar kunnen brengen.

Het kader voor economisch bestuur van de EU draait rond het Europees Semester, het coördinatiesysteem voor het economisch beleid van de EU. Tijdens het Europees Semester kunnen de EU-landen op specifieke tijdstippen in de loop van het jaar hun economische plannen en begrotingsplannen bespreken en de voortgang volgen. Er wordt mee gestreefd het volgende te waarborgen:

• duidelijke regels;
• betere coördinatie van het nationale beleid gedurende het hele jaar;
• regelmatig toezicht;
• vroegtijdige ontdekking van het ontstaan van potentieel schadelijke macro-economische onevenwichtigheden; en
• sancties voor wanneer landen zich niet aan de regels houden.

Sinds de economische en financiële crisis van 2008-2010 heeft de EU haar regels voor economisch bestuur opgevoerd om haar stabiliteits- en groeipact te versterken met:

• de Sixpackwetten (een systeem om toezicht te houden op bredere economische beleidslijnen, om zo in een vroeg stadium problemen te ontdekken, zoals vastgoedzeepbellen of een teruglopend concurrentievermogen — de Procedure voor macro-economische onevenwichtigheden);
• de Twopackwetten (de landen van de eurozone, behalve die met macro-economische aanpassingsprogramma’s, moeten tegen 15 oktober van ieder jaar hun ontwerp-begroting indienen, waarop de Europese Commissie een advies uitbrengt tegen eind november);
• het verdrag inzake stabiliteit, coördinatie en bestuur (Begrotingspact).

De Commissie is ook begonnen met de integratie van de doelstellingen van de Verenigde Naties inzake duurzame ontwikkeling in het Europees Semester, als onderdeel van haar strategie om duurzame ontwikkeling centraal te stellen in het economisch beleid.

Begin 2020 heeft de Commissie een evaluatie van de doeltreffendheid van het economisch bestuur van de EU gepresenteerd en een debat op gang gebracht over de toekomst ervan in het licht van de veranderende prioriteiten van de EU. In de evaluatie wordt nagegaan hoe doeltreffend het kader voor economisch toezicht is geweest bij de verwezenlijking van drie hoofddoelstellingen:

• zorgen voor duurzame overheidsfinanciën en economische groei, en macro-economische onevenwichtigheden vermijden;
• nauwere coördinatie van het economisch beleid mogelijk maken; en
• convergentie van de economische prestaties van de EU-landen bevorderen.