Certificering van machinisten die locomotieven en treinen besturen

KERNPUNTEN

Bij toepassing van de richtlijn mogen EU-landen vrijstelling verlenen aan machinisten die uitsluitend besturen op:

• metro- en tramsystemen en andere light-railsystemen;
• vervoersnetten die zijn gescheiden van de rest van het spoorwegsysteem en uitsluitend bestemd zijn voor lokale, stedelijke of voorstedelijke diensten voor personen- en goederenvervoer;
• particuliere spoorweginfrastructuren;
• baanvakken die tijdelijk gesloten zijn voor het normale verkeer.

Certificering van machinisten

Machinisten moeten geschikt zijn en over de vereiste kwalificaties beschikken. Daarnaast moeten zij in het bezit zijn van de volgende documenten:

• een vergunning waaruit blijkt dat de machinist voldoet aan de minimumvoorwaarden voor medische en geestelijke geschiktheid, vooropleiding en algemene beroepsvaardigheden;
• een geharmoniseerd aanvullend bevoegdheidsbewijs waarin de infrastructuur (spoor) en het rollend materieel (treintypen) worden genoemd waar of waarmee de machinist mag rijden.

Verkrijgen van een vergunning en een bevoegdheidsbewijs

• Aanvragers moeten aan de volgende eisen voldoen:
  • minimaal twintig jaar oud zijn, hoewel EU-landen vergunningen mogen afgeven voor hun eigen grondgebied aan machinisten vanaf achttien jaar;
  • een basisopleiding hebben gevolgd en aan de medische eisen van de richtlijn voldoen;
  • bewijs overleggen van lichamelijke geschiktheid door een medisch onderzoek te ondergaan, uitgevoerd door een door de bevoegde autoriteit erkende arts;
  • psychologische geschiktheid aantonen door een onderzoek te ondergaan, uitgevoerd door een door de bevoegde autoriteit erkende psycholoog;
  • bewijs overleggen van hun beroepsbekwaamheid en, indien van toepassing, hun taalkennis.
• De bevoegde autoriteit moet de vergunning binnen één maand na ontvangst van de benodigde documenten afgeven. De vergunning geldt voor een periode van tien jaar.
• De aanvullende bevoegdheidsbewijzen worden afgegeven door de werkgevers van de machinisten, d.w.z. spoorwegondernemingen of infrastructuurbeheerders.

Wat is de rol van de nationale bevoegde autoriteiten?

De autoriteit die door een EU-land is aangesteld voor het afgeven van vergunningen aan machinisten heeft een aantal taken waaronder:

• het afgeven en bijwerken van vergunningen, het verstrekken van duplicaten, en het opschorten en intrekken van vergunningen waar nodig;
• zorgen voor periodieke examens en/of keuringen;
• zorgen voor het bekendmaken en bijhouden van een register van geaccrediteerde of erkende personen en instanties (artsen, opleiders, examinatoren, enz.);
• het bijhouden en bijwerken van een register van vergunningen die zijn afgegeven, gewijzigd, opgeschort, ingetrokken, zijn gemeld als verloren of vernietigd, of zijn verlopen;
• het toezicht houden op het certificeringsproces voor machinisten en het uitvoeren van de nodige controles aan boord van treinen die rijden binnen de EU.

Spoorwegondernemingen moeten:

• een register bijhouden van alle geharmoniseerde bevoegdheidsbewijzen die zijn afgegeven, die zijn verlopen, gewijzigd, opgeschort of ingetrokken, of zijn gemeld als verloren of vernietigd;
• een systeem invoeren om hun machinisten te monitoren en onmiddellijk maatregelen te nemen als er twijfel ontstaat over de geschiktheid van een machinist.

Uiterlijk per 29 oktober 2018 moeten alle machinisten beschikken over vergunningen en certificaten die aan deze richtlijn voldoen.

Wijzigingen van Richtlijn 2007/59/EG

De richtlijn is bij verschillende gelegenheden gewijzigd:

• door Richtlijn 2014/82/EU; dit betreft kleine wijzigingen van de eisen voor het afgeven van een vergunning en een certificaat om een uniforme toepassing in alle EU-landen te waarborgen;
• door Richtlijn (EU) 2016/882 en door Verordening (EU) 2019/554; dit betreft een wijziging van Bijlage VI bij de richtlijn met betrekking tot de taalvereisten voor machinisten;
• door Verordening (EU) 2020/698; dit betreft specifieke en tijdelijke maatregelen die met het oog op de COVID-19-pandemie zijn ingevoerd in verband met de vernieuwing of verlenging van bepaalde certificaten, getuigschriften en vergunningen, en het uitstel van bepaalde periodieke controles en periodieke opleidingen op bepaalde gebieden van de vervoerswetgeving. De verordening verlengt de in Richtlijn 2007/59/EG opgenomen termijnen met zes maanden.