Fuinneamh

Mar gheall ar an bhfianaise atá ag méadú ar an athrú aeráide agus ar an méadú atá ag fás ar spleáchas ar fhuinneamh, treisíodh diongbháilteacht an Aontais Eorpaigh (AE) bheith ar an gcéad mhór–roinn agus ar an gcéad gheilleagar aeráidneodrach ar domhan agus a áirithiú go mbeidh an fuinneamh a ídeofar slán, sábháilte, iomaíoch agus inbhuanaithe agus go dtáirgfear go háitiúil é.

Tá sé mar aidhm leis an gComhaontú Glas don Eoraip beartais aeráide, fuinnimh, iompair agus cánachais AE a dhearadh chun glanastaíochtaí gás ceaptha teasa a laghdú 55% ar a laghad faoi 2030, i gcomparáid le leibhéil 1990, agus é mar sprioc aeráidneodracht a bhaint amach faoi 2050, mar atá leagtha amach mar oibleagáid cheangailteach sa Dlí Aeráide Eorpach. Tá na cuspóirí fuinnimh cinntitheach: fuinneamh níos glaine a tháirgeadh a bhuí le taighde agus nuálaíocht theicneolaíoch, agus infheistiú i bhfoirgnimh athchóirithe atá tíosach ar fhuinneamh.

Tá na cuspóirí sin bunaithe ar an straitéis don aontas fuinnimh (2015) lena sainítear, mar aon le Rialachán (AE) 2018/1999 maidir le rialachas an aontais fuinnimh, gnéithe bheartas fuinnimh AE.

• Foinsí fuinnimh AE a éagsúlú, idir bhreoslaí iontaise, chumhacht núicléach, agus fhuinneamh inathnuaite (fuinneamh gréine, gaoithe, bithmhaise, geoiteirmeach, hidrileictreach agus taoide) chun slándáil fuinnimh a áirithiú.
• Margadh inmheánach fuinnimh lán–chomhtháite agus éifeachtach a réadú gan aon bhacainní teicniúla nó rialála ann.
• Feabhas a chur ar éifeachtúlacht fuinnimh agus ar idirnasc líonraí fuinnimh, agus astaíochtaí a ghearradh siar.
• Bogadh i dtreo geilleagar ísealcharbóin i gcomhréir leis na gealltanais atá leagtha amach i gComhaontú Pháras.
• Taighde a chur chun cinn i dteicneolaíochtaí fuinnimh ísealcharbóin agus fuinnimh ghlain, agus tús áite a thabhairt do thaighde agus do nuálaíocht chun an t–aistriú fuinnimh a chur chun cinn agus iomaíochas a fheabhsú.

Le hAirteagal 194 den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh, tugtar isteach bunús dlí ar leith le haghaidh réimse an fhuinnimh atá bunaithe ar inniúlachtaí roinnte idir AE agus Ballstáit AE, rud a threoróidh i dtreo comhbheartas fuinnimh iad.

• • Fuinneamh – rialacha ginearálta
    • Grúpa Comhordaithe na Bochtaineachta Fuinnimh agus na dTomhaltóirí Leochaileacha
    • Fuinneamh slán, inacmhainne agus inbhuanaithe a chur ar fáil - Pacáiste an aontais fuinnimh
    • Rialachas an aontais fuinnimh
    • Astaíochtaí meatáin a laghdú in earnáil an fhuinnimh
    • Cód gréasáin maidir le cás éigeandála agus athbhunú leictreachais
    • Margadh fuinnimh an Aontais Eorpaigh a athdhearadh
    • Ag aistriú i dtreo fuinnimh iomaíoch inbhuanaithe agus sláin don Eoraip
    • Moltaí a bhaineann le TFC chun cabhrú leis an AE geilleagar ísealcharbóin atá níos tíosaí ar fhuinneamh a chruthú
    • Fuinneamh ardfheidhmíochta, ísealcharbóin agus inbhuanaithe ar phraghas íseal
    • Plean SET maidir le teicneolaíochtaí ísealcharbóin a fhorbairt
    • Straitéis i dtaca le soláthar inmharthana, iomaíoch agus slán fuinnimh
    • Soláthar fuinnimh cobhsaí agus flúirseach don Eoraip
    • An Dlí Aeráide Eorpach
  • Rialacha airgeadais
    • Idirghabháil éigeandála chun aghaidh a thabhairt ar phraghsanna arda fuinnimh
    • Sásra ceartúcháin margaidh chun saoránaigh den Aontas agus an geilleagar a chosaint ar phraghsanna as cuimse ard
    • Ciste Aeráide Sóisialta
    • Rialacha AE maidir le cáin a ghearradh ar tháirgí fuinnimh agus ar leictreachas
    • An clár fuinnimh Eorpach do théarnamh
    • Praghsanna agus costais fuinnimh san Eoraip
    • Scéim Trádála Astaíochtaí — Rialacha maidir leis an gCiste don Nuálaíocht
  • An margadh inmheánach fuinnimh
    • Dámhachtain conarthaí poiblí agus lamháltas — earnálacha an uisce, an fhuinnimh, an iompair agus na teileachumarsáide
    • An margadh inmheánach don leictreachas
    • Sásra malartaithe faisnéise sa réimse fuinnimh
    • An Ghníomhaireacht um chomhar idir rialálaithe fuinnimh náisiúnta
    • Margaí mórdhíola leictreachais agus gáis — rialacha maoirseachta AE
    • An Comhphobal Eorpach do Fhuinneamh Adamhach — grádú agus bearta slándála faisnéise
    • Idirghabháil éigeandála chun aghaidh a thabhairt ar phraghsanna arda fuinnimh
    • Gás
      • Comhordú a dhéanamh ar cheannacháin gháis, tagarmharcanna praghais iontaofa agus malartuithe gáis thar theorainneacha
      • Sásra ceartúcháin margaidh chun saoránaigh den Aontas agus an geilleagar a chosaint ar phraghsanna as cuimse ard
      • Margaí inmheánacha do ghás in–athnuaite, gás nádúrtha agus hidrigin
      • Slándáil an tsoláthair gáis in AE
      • Gréasáin tarchurtha gáis nádúrtha
      • Rialacha maidir le gás in–athnuaite, gás nádúrtha agus hidrigin sa mhargadh inmheánach
    • Éifeachtúlacht fuinnimh
      • Téitheoirí éifeachtúla sábháilte teo-uisce
      • Rialachas an aontais fuinnimh
      • Breoslaí inathnuaite agus ísealcharbóin san iompar muirí
      • An Conradh agus an Prótacal um Chairt Fuinnimh
      • Ceanglais éicidhearthóireachta — trealamh tathúcháin
      • Ceanglais maidir le seirbhísí móibíleacha — fóin phóca, fóin phóca seachas fóin phóca, fóin gan sreang, agus ríomhairí táibléide
      • Ceanglais éicidhearthóireachta — freastalaithe agus táirgí stórála sonraí
      • Ceanglais éiceachórais — claochladáin chumhachta
      • Ceanglais éicidhearthóireachta — ídiú leictreachais móid ‘as’, móid fuireachais, agus móid fuireachais líonra trealamh tí agus oifige leictreach agus trealamh tí agus oifige leictreonach
      • Ceanglais éicidhearthóireachta le haghaidh táirgí inbhuanaithe
      • Ceanglais éicidhearthóireachta — soláthairtí seachtracha cumhachta
      • Ceanglais éicidhearthóireachta — mótair leictreacha agus tiomáintí luais inathraithe
      • Éicidhearthóireacht do tháirgí a bhaineann le fuinneamh
      • Éicidhearthóireacht agus ceanglais lipéadaithe fuinnimh — meaisíní níocháin agus niteoir-triomadóirí tí
      • Éicidhearthóireacht agus ceanglais maidir le lipéadú fuinnimh — triomadóirí éadaí tí
      • Ceanglais éicidhearthóireachta agus lipéadú fuinnimh — cuisneoirí tí
      • Éicidhearthóireacht agus lipéadú fuinnimh — fearais chuisniúcháin lena bhfuil feidhm díolacháin dhírigh
      • Éicidhearthóireacht agus lipéadú fuinnimh — foinsí solais agus gléasanna rialaithe ar leith
      • Éicidhearthóireacht agus lipéadú fuinnimh — miasniteoirí teaghlaigh
      • Éicidhearthóireacht agus lipéadú fuinnimh — taispeáintí leictreonacha
      • Grúpa Comhordaithe na Bochtaineachta Fuinnimh agus na dTomhaltóirí Leochaileacha
      • Feidhmíocht fuinnimh foirgneamh (go dtí 2026)
      • Feidhmíocht fuinnimh foirgneamh
      • Éifeachtúlacht fuinnimh: ag cuidiú le hastaíochtaí gás ceaptha teasa a laghdú agus le slándáil fuinnimh a fheabhsú
      • Éifeachtúlacht fuinnimh (ó 2025 ar aghaidh)
      • Tomhaltas fuinnimh — creat le haghaidh rialacha lipéadaithe
    • Leictreachas
      • Sonraí leictreachais — giniúint, iompar agus ídiú
      • Treoirlíne maidir le hoibriú an chórais tarchurtha don leictreachas
      • Idirnasc níos fearr le córas leictreachais na hEorpa
      • An margadh inmheánach don leictreachas
      • Riosca-ullmhacht in earnáil an leictreachais
      • Ceanglais éicidhearthóireachta — trealamh tathúcháin
      • Ceanglais éiceachórais — claochladáin chumhachta
      • Ceanglais éicidhearthóireachta — soláthairtí seachtracha cumhachta
      • Leictreachas in AE — Cúiteamh idir Oibreoirí Córais Tarchurtha (ITC)
    • Ola/hidreacarbóin
      • Stoic ola éigeandála
      • Sirtheoireacht, taiscéalaíocht agus táirgeadh hidreacarbón
      • Scoilteadh hiodrálach: íosphrionsabail maidir le scoilteadh hiodrálach ardtoirte a úsáid chun hidreacarbóin a chuardach agus a tháirgeadh
      • Sábháilteacht na n–oibríochtaí ola agus gáis amach ón gcósta
    • Foinsí in-athnuaite fuinnimh
      • Fuinneamh Gorm — fuinneamh in-athnuaite na n-aigéan
      • Margaí inmheánacha do ghás in–athnuaite, gás nádúrtha agus hidrigin
      • Eitlíocht laistigh den Aontas Eorpach — aeriompar inbhuanaithe
      • Tús áite a thabhairt do thionscadail fuinnimh inathnuaite
      • Fuinneamh inathnuaite
      • Breoslaí inathnuaite agus ísealcharbóin san iompar muirí
      • Rialacha maidir le gás in–athnuaite, gás nádúrtha agus hidrigin sa mhargadh inmheánach
      • Dlús a chur le húsáid fuinnimh in-athnuaite
      • Úsáid bithmhaise mar fhoinse mhalartach fuinnimh a spreagadh
      • Sásra maoiniúcháin an Aontais Eorpaigh don fhuinneamh in–athnuaite
      • Bonneagar breoslaí malartacha a chur in úsáid
    • Gréasáin Thras-Eorpacha
      • An tSaoráid um Chónascadh na hEorpa (2021-2027)
      • Treoirlínte le haghaidh bonneagair thras-Eorpaigh fuinnimh
      • Bliain Eorpach an Iarnróid (2021)
    • Fuinneamh núicléach
      • Clár taighde agus oiliúna Euratom (2026-2027)
      • Fís Eorpach: clár taighde agus oiliúna (2021-2025)
      • Sábháilteacht núicléach agus cosaint ar radaíocht
        • Contúirtí a eascraíonn as radaíocht ianúcháin (ó 2018 ar aghaidh)
        • Uasleibhéil éilliúcháin radaighníomhaigh i mbianna
        • Loingsiú ar dhramhaíl radaighníomhach - maoirsiú agus rialú
        • Substaintí radaighníomhacha in uisce a bheartaítear le hól ag an duine: cosaint na sláinte poiblí
        • Comhar airgeadais le tíortha neamh-AE maidir le sábháilteacht núicléach 2021-2027
        • Bunchaighdeáin sábháilteachta a leagadh amach maidir le nochtadh do radaíocht ianúcháin (ó 2018 ar aghaidh)
        • Sábháilteacht saoráidí núicléacha
      • Breosla spíonta agus dramhaíl núicléach
        • Seoltaí substaintí radaighníomhacha
        • Cosaint fhisiceach ábhair núicléach agus saoráidí núicléacha
        • Dramhaíl radaighníomhach agus breosla spíonta - rialacha sábháilteachta
      • Rialú sábháilteachta núicléach
        • Ábhair núicléacha a chosaint
      • Núicléach, eile
        • Comhaontú idir an tAontas Eorpach agus an India maidir le comhar taighde agus forbartha i réimse úsáidí síochánta an fhuinnimh núicléach
        • ITER: Comhaontú maidir le comhleá núicléach idir Euratom agus an tSeapáin
        • Comhghnóthas AE um Fhuinneamh Comhleá a Fhorbairt (F4E)
        • Reachtanna Leasaithe do Ghníomhaireacht Soláthair Euratom
        • Comhaontú idir Euratom agus an Ríocht Aontaithe maidir le comhar i ndáil le húsáidí sábháilte agus síochánta an fhuinnimh núicléach
        • Coinbhinsiún ar Shábháilteacht Núicléach
      • Cúnamh don díchoimisiúnú
        • Saoráidí núicléacha agus dramhaíl radaighníomhach — Cúnamh díchoimisiúnaithe AE (2021-2027)
  • Staitisticí Eorpacha
    • Comhchóras le haghaidh staidreamh i dtaca le fuinneamh a sholáthar
    • Staidreamh Eorpach i ndáil le praghsanna gáis nádúrtha agus leictreachais
  • Achoimrí ón gcartlann
    • An tSaoráid um Chónascadh na hEorpa
    • An Creatchlár um Iomaíochas agus Nuálaíocht (CIP) (2007-2013)
    • Feithiclí leictreacha agus feithiclí faoi thiomáint gáis — stáisiúin athluchtaithe/athbhreoslaithe
    • Malartuithe trasteorann sa leictreachas
    • Plean AE maidir le héifeachtúlacht fuinnimh 2011
    • Éifeachtúlacht fuinnimh
    • Éifeachtúlacht fuinnimh don sprioc 2020
    • Bearta comhordaithe maidir le laghdú ar éileamh ar ghás
    • Gníomhaireacht um chomhar idir rialálaithe fuinnimh an Aontais Eorpaigh
    • Pacáiste comhtháite um fhuinneamh agus athrú aeráide 2020
    • Rialacha a bhaineann le soláthar ag aonáin ag feidhmiú sna hearnálacha seirbhísí uisce, fuinnimh, iompair agus poist go dtí 2016
    • An Conradh Comhphobail Fuinnimh
    • An Seachtú Creatchlár (2007-2013)
    • Eolas a roinnt faoi thionscadail infheistíochta sa bhonneagar fuinnimh san Aontas Eorpach (AE)
    • Lampaí fluaraiseacha agus lampaí díluchtaithe ard-dlúis — ceanglais éicidhearthóireachta
    • Córas Eorpach chun iompróirí ábhair radaighníomhaigh a chlárú (togra)
    • Comhar airgeadais le tíortha neamh-AE maidir le sábháilteacht núicléach (2014-20)
    • Comhpháirtíocht phríobháideach phoiblí um chealla breosla agus um hidrigin
    • Radaíocht — nochtadh ó fhoinsí séalaithe a chosc (go dtí 2018)
    • Éifeachtúlacht breosla, cumas coscánaithe agus leibhéil torainn bonn a fheabhsú (go dtí Aibreán 2021)
    • Ullmhacht maidir le cur isteach féideartha ar sholáthairtí gáis 2014/2015
    • Imoibreoirí núicléacha sa Bhulgáir agus sa tSlóvaic - cúnamh AE don díchoimisiúnú
    • Imoibreoirí núicléacha sa Liotuáin - cúnamh AE don díchoimisiúnú
    • An margadh inmheánach sa leictreachas
    • An dul chun cinn a dhéantar maidir le spriocanna fuinnimh in-athnuaite 2020 an Aontais Eorpaigh a bhaint amach
    • An margadh inmheánach sa ghás
    • Úsáid fuinnimh ó fhoinsí inathnuaite a chur chun cinn
    • Treoirlínte le haghaidh bonneagair thras-Eorpaigh fuinnimh