SENTENZA TAL-QORTI TAL-ĠUSTIZZJA (Il-Ħames Awla)
12 ta’ Diċembru 2013 ( *1 )
“Rinviju għal deċiżjoni preliminari — Direttiva 2008/98/KE — Immaniġġar ta’ skart — Artikolu 16(3) — Prinċipju ta’ viċinanza — Regolament (KE) Nru 1013/2006 — Vjeġġi ta’ skart — Skart muniċipali mħallat — Skart industrijali u skart tal-kostruzzjoni — Proċedura ta’ għoti ta’ konċessjoni ta’ servizzi li tirrigwarda l-ġbir u t-trasport ta’ skart prodott fit-territorju ta’ komun — Obbligu għall-kuntrattur futur li jittrasporta l-iskart miġbur għal impjanti tat-trattament indikati mill-awtorità li tagħti l-konċessjoni — Impjanti tat-trattament xierqa li jinsabu l-iktar viċin”
Fil-Kawża C‑292/12,
li għandha bħala suġġett talba għal deċiżjoni preliminari skont l-Artikolu 267 TFUE, imressqa mit-Tartu ringkonnakohus (l-Estonja), permezz ta’ deċiżjoni tal-5 ta’ Ġunju 2012, li waslet fil-Qorti tal-Ġustizzja fil-11 ta’ Ġunju 2012, fil-proċedura
Ragn-Sells AS
vs
Sillamäe Linnavalitsus,
IL-QORTI TAL-ĠUSTIZZJA (Il-Ħames Awla),
komposta minn T. von Danwitz, President tal-Awla, E. Juhász, A. Rosas, D. Šváby (Relatur) u C. Vajda, Imħallfin,
Avukat Ġenerali: P. Mengozzi,
Reġistratur: K. Malacek, Amministratur,
wara li rat il-proċedura bil-miktub u wara s-seduta tal-25 ta’ April 2013,
wara li kkunsidrat l-osservazzjonijiet ippreżentati:
— |
għal Ragn-Sells AS, minn E. Tamm, vandeadvokaat, |
— |
għall-Gvern Estonjan, minn M. Linntam, bħala aġent, |
— |
għall-Gvern Elleniku, minn F. Dedousi, bħala aġent, |
— |
għall-Gvern Awstrijak, minn C. Pesendorfer, bħala aġent, |
— |
għall-Gvern Pollakk, minn B. Majczyna u M. Szpunar, bħala aġenti, |
— |
għall-Gvern Portugiż, minn L. Inez Fernandes, bħala aġent, |
— |
għall-Kummissjoni Ewropea, minn A. Antoniadis u A. Alcover San Pedro kif ukoll minn D. Düsterhaus, bħala aġenti, assistiti minn C. Ginter, vandeadvokaat, |
wara li rat id-deċiżjoni, meħuda wara li nstema’ l-Avukat Ġenerali, li l-kawża tinqata’ mingħajr konklużjonijiet
tagħti l-preżenti
Sentenza
1 |
It-talba għal deċiżjoni preliminari tirrigwarda l-interpretazzjoni tal-Artikoli 35 TFUE, 49 TFUE, 56 TFUE u r-regoli tal-kompetizzjoni tat-Trattat FUE kif ukoll tal-Artikolu 16(3) tad-Direttiva 2008/98/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, tad-19 ta’ Novembru 2008, dwar l-iskart u li tħassar ċerti Direttivi (ĠU L 312, p. 3). |
2 |
Din it-talba tressqet fil-kuntest ta’ kawża bejn Ragn‑Sells AS (iktar ’il quddiem “Ragn-Sells”) u s-Sillamäe Linnavalitsus (il-komun ta’ Sillamäe) dwar ċerti klawżoli tal-ispeċifikazzjonijiet tal-kuntratt stabbilit minn dan tal-aħħar fil-kuntest tal-proċedura ta’ għoti ta’ konċessjoni ta’ servizzi li jirrigwardaw il-ġbir u t-trasport tal-iskart prodott fit-territorju tiegħu. |
Il-kuntest ġuridiku
Id-dritt tal-Unjoni
Id-Direttiva 2008/98
3 |
Skont l-Artikolu 41 tagħha, id-Direttiva 2008/98 ħassret u ssostitwixxiet, sa mit-12 ta’ Diċembru 2010, id-Direttiva 2006/12/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, tal-5 ta’ April 2006, dwar l-iskart (ĠU L 114, p. 9), u r-riferimenti għat-tieni direttiva għandhom jinftiehmu bħala li saru għall-ewwel waħda. |
4 |
Fil-premessi 6, 8, 31 u 32 tagħha d-Direttiva 2008/98 tipprovdi:
[…]
[…]
|
5 |
Skont l-Artikolu 1 tagħha, din id-direttiva “tistabbilixxi miżuri għall-protezzjoni ta’ l-ambjent u s-saħħa tal-bniedem permezz tal-prevenzjoni jew it-tnaqqis ta’ l-impatti negattivi tal-ġenerazzjoni u l-immaniġġar ta’ l-iskart, u permezz tat-tnaqqis ta’ l-impatti ġenerali ta’ l-użu ta’ riżorsi u t-titjib ta’ l-effiċjenza ta’ tali użu.” |
6 |
L-Artikolu 3 tal-imsemmija direttiva jagħti, għall-finijiet tagħha, b’mod partikolari d-definizzjonijiet li ġejjin:
[…]
[…]
[…]
|
7 |
Għad-definizzjoni ta’ dan l-aħħar kunċett, għandu, b’applikazzjoni tat-tieni paragrafu tal-Artikolu 22 tad-Direttiva 2008/1/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, tal-15 ta’ Jannar 2008, dwar il-prevenzjoni u l-kontroll integrati tat-tniġġiż (JO L 24, p. 8), isir riferiment, issa, għal din l-aħħar direttiva, li ħassret u ssostitwixxiet id-Direttiva 96/61. Din id-definizzjoni tidher fl-Artikolu 2(12) tad-Direttiva 2008/1, bil-kliem li ġej: “‘l-aħjar teknika disponibbli’ tfisser l-istadju l-aktar effettiv u avanzat fl-iżvilupp ta’ attivitajiet u l-metodi tagħhom ta’ operazzjoni li jindikaw l-adattabbiltà prattika ta’ teknika partikolari li tipprovdi fil-prinċipju l-bażi għall-valuri ta’ limiti ta’ emissjonijiet maħsuba sabiex jiġu evitati u, fejn dan ma jkunx prattiku, jitnaqqsu b’mod ġenerali l-emissjonijiet u l-impatt fuq l-ambjent kollu kemm hu[.] […]” |
8 |
Bit-titolu “Ġerarkija ta’ l-iskart”, l-Artikolu 4 tad-Direttiva jipprovdi fil-paragrafu (1) tiegħu: “1 Il-ġerarkija ta’ l-iskart, kif inhi hawn taħt, għandha tapplika [skont l-ordni ta’ prijorità fil-leġiżlazzjoni u l-politika fil-qasam tal-prevenzjoni u l-immaniġġar tal-iskart:]:
|
9 |
Il-Kapitolu II ta’ din id-direttiva, li jinkludi l-Artikoli 8 sa 14 tagħha, huwa intitolat “Rekwiżiti Ġenerali”. L-Artikolu 10, dwar l-irkupru, huwa fformulat kif ġej: “1. L-Istati Membri għandhom jieħdu l-miżuri meħtieġa biex jiżguraw li l-skart jgħaddi minn operazzjonijiet ta’ rkupru, skond l-Artikoli 4 u 13. 2. Fejn ikun meħtieġ għall-konformità mal-paragrafu 1 u biex ikun faċilitat jew imtejjeb l-irkupru, l-iskart għandu jinġabar separatament jekk dan ikun teknikament, ambjentalment u ekonomikament prattikabbli u m’għandux jitħallat ma’ skart ieħor jew materjal ieħor bi proprjetajiet differenti.” |
10 |
L-Artikolu 13 tal-imsemmija direttiva, intitolat “Protezzjoni tas-saħħa tal-bniedem u l-ambjent”, jipprevedi: “L-Istati Membri għandhom jieħdu l-miżuri meħtieġa biex jiżguraw li l-immaniġġar ta’ l-iskart jitwettaq mingħajr ma tiġi pperikolata s-saħħa tal-bniedem, u mingħajr ma ssir ħsara lill-ambjent, u b’mod partikolari:
|
11 |
L-Artikoli 15 sa 22 tad-Direttiva 2008/98 jikkostitwixxu l-Kapitolu III tagħha, iddedikat għall-immaniġġar tal-iskart. L-Artikolu 15(4) jipprovdi: “L-Istati Membri għandhom jieħdu l-miżuri meħtieġa biex jiżguraw li, fit-territorju tagħhom, l-istabbilimenti jew l-impriżi li jiġbru jew [j]ittrasportaw l-iskart fuq bażi professjonali jwasslu l-iskart miġbur u ttrasportat sa impjanti ta’ trattament adatti filwaqt li jirrispettaw id-dispożizzjonijiet ta’ l-Artikolu 13.” |
12 |
Skont l-Artikolu 16 ta’ din id-direttiva, intitolat “Prinċipji ta’ awto‑suffiċjenza u viċinanza”: “1. L-Istati Membri għandhom jieħdu l-miżuri meħtieġa, b’koperazzjoni ma’ Stati Membri oħra fejn dan huwa meħtieġ jew rakkomandabbli, biex jistabbilixxu netwerk integrat u adegwat ta’ impjanti għar-rimi ta’ l-iskart u ta’ impjanti għall-irkupru ta’ skart muniċipali mħallat miġbur minn djar privati, inkluż fejn tali ġbir ikopri wkoll skart muniċipali mħallat minn produtturi oħra, b’kont meħud ta’ l-aħjar teknika disponibbli. […] L-Istati Membri jistgħu wkoll jillimitaw il-vjeġġi ta’ skart li jkun ħiereġ għal raġunijiet ambjentali kif stabbilit fir-Regolament (KE) Nru 1013/2006 [tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, tal-14 ta’ Ġunju 2006, dwar vjeġġi ta’ skart (ĠU L 190, p. 1)]. 2 In-netwerk għandu jkun imfassal b’mod li jippermetti li l-Komunità, bħala entità waħda, tkun awtosuffiċjenti fir-rimi ta’ l-iskart kif ukoll fl-irkupru ta’ skart imsemmi fil-paragrafu 1, u li jippermetti li l-Istati Membri jersqu lejn dak il-għan fuq bażi individwali, b’kont meħud taċ-ċirkostanzi ġeografiċi jew tal-ħtieġa ta’ impjanti speċjalizzati għal ċertu tip ta’ skart. 3. In-netwerk għandu jippermetti li l-iskart jintrema jew li l-iskart imsemmi fil-paragrafu 1 jiġi rkuprat f’waħda mill-eqreb impjanti approprjati, permezz ta’ l-aktar metodi u teknoloġiji approprjati, sabiex jiġi żgurat livell għoli ta’ protezzjoni ta’ l-ambjent u tas-saħħa pubblika. 4. Il-prinċipji tal-viċinanza u ta’ l-awto-suffiċjenza ma jfissrux li kull Stat Membru għandu jkollu l-firxa kollha ta’ faċilitajiet ta’ rkupru finali f’dak l-Istat Membru.” |
13 |
L-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 23(1) tad-Direttiva 2008/98 jipprovdi: “L-Istati Membri għandhom jesiġu li kwalunkwe stabbiliment jew intrapriża li jkollhom l-intenzjoni li jwettqu trattament ta’ l-iskart jiksbu permess mill-awtorità kompetenti.” |
14 |
L-Artikolu 26 ta’ din id-direttiva huwa fformulat kif ġej: “Fejn dawn li ġejjin ma jkunux suġġetti għar-rekwiżiti ta’ permess, l-Istati Membri għandhom jiżguraw li l-awtorità kompetenti żżomm reġistru ta’:
[…]” |
Ir-Regolament Nru 1013/2006
15 |
B’konformità mal-Artikolu 61 tar-Regolament Nru 1013/2006, dan ħassar u ssostitwixxa r-Regolament tal-Kunsill (KEE) Nru 259/93, tal-1 ta’ Frar 1993, dwar is-superviżjoni u l-kontroll ta’ vjaġġi bil-baħar ta’ skart fi, għal u mill-Komunità Ewropea (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 15, Vol. 2, p. 176), u r-riferimenti għal dan l-aħħar regolament għandhom jinftiehmu bħala li saru għar-Regolament Nru 1013/2006. Dan ġie adottat abbażi tal-Artikolu 175(1) KE, li attwalment jikkorrispondi għall-Artikolu 192 TFUE. Min-naħa tiegħu, ir-Regolament Nru 259/93 kien ġie adottat abbażi tal-Artikolu 130 S tat-Trattat KE (li sar, wara emenda, l-Artikolu 175 KE). |
16 |
Ir-Regolament Nru 1013/2006 jinkludi l-kunsiderazzjonijiet li ġejjin:
[…]
[…]
[…]” |
17 |
Skont l-Artikolu 1 tar-Regolament Nru 1013/2006: “1. Dan ir-Regolament jistabbilixxi proċeduri u reġimi ta’ kontroll għall-vjeġġi ta’ l-iskart, skond l-oriġini, id-destinazzjoni u r-rotta tal-vjaġġ, it-tip ta’ skart trasportat u t-tip ta’ trattament li għandu jiġi applikat fuq l-iskart fid-destinazzjoni tiegħu. 2. Dan ir-Regolament għandu japplika għal vjeġġi ta’ skart:
[…]” |
18 |
Il-punti (4) u (6) tal-Artikolu 2 ta’ dan ir-regolament jagħmlu riferiment, fir-rigward, rispettivament, tad-definizzjoni tal-kunċetti ta’ “rimi” u “rkupru”, għad-definizzjonijiet li jinsabu fid-Direttiva 2006/12, li attwalment id-Direttiva 2008/98 tikkorrispondi għaliha. Il-punt 34 tal-istess artikolu jiddefinixxi l-kunċett ta’ “vjeġġ” bħala it-trasport ta’ skart destinat għal irkupru jew rimi li huwa ppjanat jew li jseħħ, b’mod partikolari, bejn żewġ pajjiżi. |
19 |
It-Titolu II tal-imsemmi regolament, dwar il-vjeġġi fl-Unjoni Ewropea, jinkludi l-Artikoli 3 sa 32 tiegħu. L-Artikolu 3 jipprovdi: “1. Il-vjeġġi tat-tipi ta’ skart li ġejjin għandhom ikunu suġġetti għall-proċedura ta’ notifika u kunsens bil-miktub minn qabel kif stabbilit bid-dispożizzjonijiet ta’ dan it-Titolu:
2. Il-vjeġġi tat-tipi ta’ skart li ġejjin destinati għall-irkupru għandhom ikunu suġġetti għar-rekwiżiti ġenerali ta’ informazzjoni stabbiliti fl-Artikolu 18, jekk l-ammont ta’ skart imbarkat ikun akbar minn 20 kg:
[…] 5. Vjeġġi ta’ skart muniċipali mħallat […] miġbur minn djar privati, inkluż fejn tali ġbir ikopri wkoll tali skart mingħand produtturi oħrajn, destinati għal impjanti ta’ rkupru jew ta’ rimi għandhom, skond dan ir-Regolament, ikunu suġġetti għall-istess dispożizzjonijiet bħal vjeġġi ta’ skart destinat għar-rimi.” |
20 |
L-annessi tar-Regolament Nru 1013/2006, imsemmija fl-Artikolu 3 tiegħu, jirrigwardaw, essenzjalment, l-iskart li ġej:
|
21 |
L-Artikoli 11, 12 u 18 tal-istess regolament huma fformulati kif ġej: “Artikolu 11 Oġġezzjonjiet għal vjeġġi ta’ skart destinat għar-rimi 1. Fejn tiġi preżentata notifika dwar vjeġġ ippjanat ta’ skart destinat għar-rimi, l-awtoritajiet kompetenti tad-destinazzjoni u tad-dispaċċ jistgħu […] iqajmu oġġezzjonijiet motivati bbażati fuq waħda jew aktar mir-raġunijiet li ġejjin u skond it-Trattat:
[…] Artikolu 12 Oġġezzjonijiet għal vjeġġi ta’ skart destinat għall-irkupru 1. Fejn tiġi preżentata notifika dwar vjeġġ ta’ skart ippjanat destinat għall-irkupru, l-awtoritajiet kompetenti tad-destinazzjoni u tad-dispaċċ jistgħu […] jagħmlu oġġezzjonijiet motivati bbażati fuq waħda jew aktar mir-raġunijiet imsemmija hawn taħt u skond it-Trattat: […] Artikolu 18 Ċerta informazzjoni rekwiżita ma’ l-iskart 1. Dak l-iskart kif imsemmi fl-Artikolu 3(2) u (4) li huwa previst [li] jiġi trasportat għandu jkun suġġett għar-rekwiżiti proċedurali li ġejjin:
2. Il-kuntratt imsemmi fl-Anness VII bejn il-persuna li torganizza il-vjeġġ u d-destinatarju għall-irkupru ta’ l-iskart għandu jkun effettiv meta jibda l-vjeġġ u għandu jinkludi l-obbligu, fejn il-vjeġġ ta’ l-iskart jew l-irkupru tiegħu ma jistax jitkompla kif maħsub jew fejn dan ikun sar bħala vjeġġ illegali, tal-persuna li organizzat il-vjeġġ jew, fejn dik il-persuna mhijiex f’pożizzjoni li tkompli l-vjeġġ ta’ l-iskart jew l-irkupru tiegħu (per eżempju hija falluta), tad-destinatarju, li:
Il-persuna li torganizza l-vjeġġ jew id-destinatarju għandhom jipprovdu kopja tal-kuntratt fuq talba ta’ l-awtorità kompetenti konċernata. 3. Għall-finijiet ta’ spezzjoni, infurzar, ippjanar u statistika, l-Istati Membri jistgħu, skond il-liġi nazzjonali, jitolbu l-informazzjoni kif imsemmi fil-paragrafu 1 dwar vjeġġi koperti minn dan l-Artikolu. […]” |
Id-dritt Estonjan
22 |
Il-liġi dwar l-iskart (Jäätmeseadus, iktar ’il quddiem il-“JäätS”), fl-Artikolu 221 tagħha, teħtieġ li tibbaża ruħha fuq il-ġerarkija tal-iskart, imsemmija fi kliem identiku għal dak tal-Artikolu 4(1) tad-Direttiva 2008/98, b’mod partikolari għat-tfassil u l-applikazzjoni tal-miżuri ta’ mmaniġġar tal-iskart, iżda madankollu tawtorizza li titwarrab minnha jekk dan ikun jiggarantixxi riżultat ġenerali aħjar mill-perspettiva ekoloġika, b’teħid inkunsiderazzjoni taċ-ċiklu tal-ħajja kollu tal-oġġett. |
23 |
L-Artikolu 32 ta’ din il-liġi, intitolat “Prinċipju ta’ viċinanza fil-ġestjoni tal-iskart”, huwa fformulat kif ġej: “L-iskart għandu jiġi mormi u l-iskart muniċipali mħallat għandu jiġi rkuprat f’ċentru tal-immaniġġar tal-iskart xieraq fuq il-pjan teknoloġiku [li jinsab] l-iktar qrib possibbli tal-post tal-produzzjoni tal-iskart u li jiggarantixxi l-protezzjoni tas-saħħa pubblika u tal-ambjent.” |
24 |
Skont l-Artikolu 66 tal-imsemmija liġi: “(1) Trasport organizzat tal-iskart ifisser il-ġbir u t-trasport, minn impriża magħżula mill-komunità lokali, tal-iskart muniċipali ta’ settur ġeografiku partikolari lejn ċentru wieħed jew iktar ta’ mmaniġġar ta’ skart partikolari. […] (2) Il-komunità lokali għandha torganizza, fit-territorju amministrattiv tagħha, il-ġbir u t-trasport tal-iskart muniċipali – b’mod partikolari taż-żibel, jiġifieri skart muniċipali mħallat –, tar-residwi tal-għażla u tal-kategoriji tagħhom li jirriżultaw mill-ġbir separat tal-iskart muniċipali fil-post tal-produzzjoni. It-trasport organizzat ta’ skart jista’ wkoll jinkludi kategoriji oħra ta’ skart muniċipali jew skart ieħor, jekk dan ikun meħtieġ sabiex jiġu ssodisfatti l-kundizzjonijiet ta’ din il-liġi jew jekk l-interess pubbliku ikun jirrikjedi dan.” |
25 |
L-Artikolu 67 tal-JäätS jipprovdi: “(1) Bl-għan li jinstab operatur tat-trasport tal-iskart, il-komunità lokali għandha tipprevedi, b’mod awtonomu u f’kooperazzjoni ma’ komunitajiet lokali oħra, konċessjoni ta’ servizzi abbażi tad-dispożizzjonijiet tal-liġi dwar il-kuntratti pubbliċi [(riigihangete seadus)]. […] (3) […] L-ispeċifikazzjonijiet tal-kuntratt fir-rigward tat-trasport organizzat ta’ skart jiddefinixxu, fost oħrajn, il-kundizzjonijiet li ġejjin:
[…]
[…]
|
Il-kawża prinċipali u d-domandi preliminari
26 |
Sillamäe hija belt mal-kosta ta’ madwar 15000 abitant li tinsab fl-ibgħad Grigal tal-Estonja. |
27 |
Fl-2007, is-Sillamäe Linnavalitsus nediet sejħa għal offerti bl-għan li jiġi konkluż “kuntratt amministrattiv relattiv għat-trasferiment, lil persuni ġuridiċi rregolati mid-dritt privat, tal-obbligu li jwettqu l-użu mill-ġdid u t-trattament tal-iskart muniċipali fil-miżbla ta’ Sillamäe”. Din il-konċessjoni ta’ servizzi ngħatat għal għaxar snin lil Ecocleaner Sillamäe OÜ. |
28 |
Fl-2011, l-istess komun nieda sejħa għal offerti oħra għall-għoti ta’ konċessjoni tas-servizzi ta’ ġbir u ta’ trasport tal-iskart prodott fit-territorju tagħha. Il-kawża prinċipali tirrigwarda l-legalità tal-klawżola li tikkostitwixxi l-punt 3.5 tal-ispeċifikazzjonijiet tal-kuntratt li jirrigwardaw din it-tieni sejħa għal offerti (iktar ’il quddiem l-“ispeċifikazzjonijiet tal-kuntratt”). Skont din il-klawżola, l-iskart muniċipali mħallat għandu jiġi ttrasportat għaċ-ċentru ta’ mmaniġġar tal-iskart ta’ Sillamäe (iktar ’il quddiem l-“impjant ta’ Sillamäe”) – jiġifieri l-impjant li fir-rigward tiegħu kienet seħħet l-ewwel sejħa għal offerti ‐, li jinsab 5 km bogħod mill-imsemmi komun, u l-iskart industrijali kif ukoll l-iskart tal-kostruzzjoni jiġi ttrasportat għaċ-ċentru tal-immaniġġar tal-iskart ta’ Uikala (iktar ’il quddiem l-“impjant ta’ Uikala”), li jinsab 25 km ’il bogħod. Is-Sillamäe Linnavalitsus ma kkonkludietx kuntratt għat-trattament ta’ skart mal-operatur ta’ dan it-tieni impjant. |
29 |
Ragn-Sells hija impriża attiva kemm fit-trattament tal-iskart muniċipali mħallat kif ukoll fit-trasport tal-iskart. B’mod partikolari hija ssostni li, billi timponi li l-iskart li jaqa’ f’ċerti kategoriji li jinġabar fit-territorju tas-Sillamäe Linnavalitsus jiġi ttrasportat fiż-żewġ impjanti indikati fil-klawżola kontenzjuża tal-ispeċifikazzjonijiet tal-kuntratt, bl-esklużjoni tal-impjanti l-oħra kollha fejn l-iskart ikkonċernat jista’ wkoll jiġi ttrattat b’mod ekwivalenti, l-imsemmija klawżola tagħti lill-operaturi ta’ dawn iż-żewġ impjanti dritt esklużiv li jmur kontra l-prinċipju ta’ kompetizzjoni libera kif ukoll kontra l-moviment liberu tal-merkanzija, il-libertà ta’ stabbiliment u l-libertà li jiġu pprovduti servizzi. Din hija prassi abitwali tal-komunitajiet lokali Estonjani, ibbażata fuq interpretazzjoni kontestabbli tal-punt 4 tal-Artikolu 67(3) tal-JäätS, li jgħid li dawn il-komunitajiet huma marbuta jindikaw l-impjant destinatarju tal-iskart miġbur fil-kuntest tal-konċessjonijiet ta’ trasport tal-iskart li huma jagħtu. |
30 |
Ragn-Sells issostni li ħdax-il impjant kompetitur għat-trattament tal-iskart muniċipali mħallat jinsabu fl-Estonja f’medda ta’ 260 km, u l-parti l-kbira fosthom, skont il-qorti tar-rinviju, jużaw teknoloġiji ekwivalenti. |
31 |
Barra minn hekk, hija ssostni li l-kawża prinċipali tqajjem kwistjoni ta’ prinċipju li l-interess tagħha jmur lil hinn mill-fruntieri tal-Estonja, peress li, skont is-sitwazzjoni ġeografika ta’ kull komunità, impriżi Latvjani jistgħu jkunu interessati fil-provvista tas-servizzi kkonċernati. |
32 |
Għas-Sillamäe Linnavalitsus, hija l-awtorità kontraenti li għandha tiddetermina l-kundizzjonijiet preċiżi tal-kuntratt li hija għandha l-intenzjoni li tagħti skont il-bżonnijet li għandhom jiġu ssodisfatti, b’mod partikolari f’dak li jikkonċerna l-impjant ta’ trattament fejn l-iskart li għandu jinġabar għandu jiġi ttrasportat, u operatur ekonomiku inkarigat minn servizz ta’ ġbir u ta’ trasport tal-iskart ma għandux dritt suġġettiv x’jasserixxi f’dak li jikkonċerna t-trattament tal-iskart ittrasportat. |
33 |
Jidher li t-Tartu ringkonnakohus (Qorti tal-Appell ta’ Tartu) tikkunsidra li l-kuntratt ta’ konċessjoni li jirrigwarda l-immaniġġar tal-impjant ta’ Sillamäe konkluż fl-2007 mis-Sillamäe Linnavalitsus jinkludi l-għoti ta’ dritt esklużiv, fis-sens tal-Artikolu 106 TFUE, lill-konċessjonarju għat-trattament tal-iskart muniċipali mħallat miġbur fit-territorju tal-imsemmi komun. Hija tqis ukoll li l-punt 3.5 tal-ispeċifikazzjonijiet tal-kuntratt għandu wkoll l-effett li jagħti tali dritt esklużiv lill-operatur tal-impjant ta’ Uikala għat-trattament tal-iskart industrijali u tal-iskart tal-kostruzzjoni. |
34 |
Din il-qorti tirrileva li r-rispett tad-dritt tal-kompetizzjoni tal-Unjoni jimponi ruħu fl-organizzazzjoni tal-kuntratti pubbliċi u li l-fatt li impriża tingħata dritt speċjali jew esklużiv, fis-sens tal-Artikolu 106(1) TFUE, jista’ jikkostitwixxi abbuż minn pożizzjoni dominanti pprojbit mill-ewwel paragrafu tal-Artikolu 102 TFUE. Fir-rigward tad-determinazzjoni tas-suq rilevanti, hija tqis li fl-Estonja jeżisti suq tat-trattament tal-iskart muniċipali mħallat, u f’dan is-suq hemm diversi impriżi li huma attivi fit-trasformazzjoni ta’ dan l-iskart fi fjuwil jew jużawhom bħala fjuwil u li jużaw l-istess teknoloġiji bħal dawk tal-impjant ta’ Sillamäe. L-imsemmija qorti tqis li, fid-dawl taċ-ċokon tat-territorju Estonjan, dawn l-impriżi kollha jinsabu f’kompetizzjoni għall-immaniġġar tal-iskart muniċipali mħallat miġbur fit-territorju tas-Sillamäe Linnavalitsus. Hija tenfasizza l-fatt li l-kompetizzjoni bejn dawn l-impriżi hija aggravata minn nuqqas ta’ dan it-tip ta’ skart. B’teħid inkunsiderazzjoni tal-eżistenza ta’ dan is-suq, l-esklużjoni tal-impjanti ta’ trattament l-oħra kollha minbarra dik indikata mill-awtorità kontraenti tista’ tikkostitwixxi prattika abbużiva msemmija fit-tieni paragrafu tal-Artikolu 102 TFUE, b’mod partikolari sa fejn minn dan tirriżulta limitazzjoni tas-suq li tista’ twassal għal żidiet tal-prezzijiet għall-produtturi tal-iskart u l-konsumaturi tal-elettriku. |
35 |
It-Tartu ringkonnakohus għaldaqstant tistaqsi dwar l-implikazzjonijiet, f’dak li jikkonċerna l-għoti ta’ drittijiet esklużivi bħalma hma dawk li tagħhom hija kkonstatat l-eżistenza fil-kawża prinċipali, tad-dispożizzjonijiet tat-Trattat FUE relattivi għall-kompetizzjoni, iżda wkoll tal-Artikoli 35 TFUE, 49 TFUE u 56 TFUE, sa fejn tali prattika tista’ tikkostitwixxi xkiel għall-moviment liberu tal-iskart li jista’ jiskoraġġixi xi impriżi ta’ Stati Membri oħra milli jistabbilixxu ruħhom fl-Estonja jew li jxekkel lil tali impriżi milli jipprovdu servizzi hemmhekk. |
36 |
Fl-aħħar nett, l-imsemmija qorti tistaqsi jekk il-prinċipju ta’ viċinanza stabbilit fl-Artikolu 16(3) tad-Direttiva 2008/98 jippermettix li, f’dan il-każ, jiġi ġġustifikat l-għoti ta’ dritt esklużiv lill-impjanti ta’ trattament li jinsabu l-iktar viċin. Fil-fatt, fir-rigward tal-Istati Membri li t-territorju tagħhom huwa relattivament ristrett, bħalma hija r-Repubblika tal-Estonja, dan il-prinċipju jista’ jfisser li l-iskart għandu jiġi ttrattat fl-Istat Membru kkonċernat, u l-eżistenza ta’ suq tat-trattament tal-iskart f’dan l-Istat Membru jista’ jimplika li ma huwiex neċessarju li jiġi indikat impjant partikolari. |
37 |
F’dan il-kuntest, it-Tartu Ringkonnakohus iddeċidiet li tissospendi l-proċeduri u li tagħmel lill-Qorti tal-Ġustizzja d-domandi preliminari li ġejjin:
|
Fuq id-domandi preliminari
Fuq l-ammissibbiltà
38 |
Fir-rigward tal-implikazzjonijiet possibbli tar-regoli tal-kompetizzjoni tat-Trattat FUE fil-kuntest ta’ sitwazzjoni bħalma hija dik inkwistjoni fil-kawża prinċipali, imsemmija fl-ewwel tliet domandi, hemm lok li jiġi rrilevat li kull wieħed mill-ewwel żewġ paragrafi tal-Artikolu 106 TFUE jirrinvija, għas-sitwazzjonijiet li huwa jirrigwarda, għar-regoli tal-imsemmi trattat kollha, u b’mod partikolari għar-regoli tal-kompetizzjoni. |
39 |
F’dan ir-rigward, għandu jitfakkar li l-ħtieġa li tingħata interpretazzjoni tad-dritt tal-Unjoni li tkun utli għall-qorti nazzjonali teżiġi li dik il-qorti tiddefinixxi l-kuntest fattwali u leġiżlattiv tad-domandi magħmula minnha jew li, minn tal-inqas, tispjega l-ipoteżijiet fattwali li fuqhom ikunu bbażati dawn id-domandi. Dawn ir-rekwiżiti japplikaw b’mod partikolari fil-qasam tal-kompetizzjoni, li huwa kkaratterizzat minn sitwazzjonijiet ta’ fatt u ta’ dritt kumplessi (ara, b’mod partikolari, is-sentenza tal-11 ta’ Marzu 2010, Attanasio Group, C-384/08, Ġabra p. I-2055, punt 32 u l-ġurisprudenza ċċitata). |
40 |
F’dan il-każ, id-dispożizzjonijiet tal-Artikolu 106 TFUE moqrija flimkien ma’ dawk tal-Artikolu 102 TFUE, kif imsemmija mill-qorti tar-rinviju, jippresupponu l-eżistenza ta’ pożizzjoni dominanti f’parti sostanzjali tas-suq intern u ta’ abbuż minn tali pożizzjoni li jista’ jaffettwa l-kummerċ bejn l-Istati Membri. |
41 |
Issa, id-deċiżjoni tar-rinviju ma tinkludi ebda data li tippermetti li jiġu identifikati l-elementi li jikkostitwixxu pożizzjoni dominanti, fis-sens tal-Artikolu 102 TFUE, fil-kuntest tal-kawża prinċipali. |
42 |
Fil-fatt, ebda indikazzjoni f’dan ir-rigward ma tidher, f’din id-deċiżjoni, f’dak li jikkonċerna l-impriża li topera l-impjant ta’ Uikala. Fir-rigward tal-impjant ta’ Sillamäe, mill-imsemmija deċiżjoni jirriżulta li s-suq rilevanti huwa s-suq Estonjan tal-irkupru tal-iskart muniċipali mħallat, fejn hemm ħdax-il impriża li huma attivi, u fosthom hemm l-impriża li topera dan l-aħħar impjant, u xejn fir-rigward tagħha ma jippermetti li wieħed jikkunsidra li hija għandha pożizzjoni partikolari f’dan is-suq. Barra minn hekk, id-deċiżjoni tar-rinviju ma fiha ebda indikazzjoni li twassal sabiex wieħed jikkunsidra li l-obbligi inkwistjoni fil-kawża prinċipali, li jirrigwardaw ċerti kategoriji ta’ skart miġbur fit-territorju ta’ komun ta’ daqs ridott għal-livell tal-Istat Membru kkonċernat, huma ta’ natura li jagħtu pożizzjoni dominanti f’parti sostanzjali tas-suq intern lill-impriżi li joperaw l-imsemmija impjanti, u lanqas li l-eżerċizzju tal-imsemmija drittijiet neċessarjament iwassal sabiex isir użu abbużiv minn pożizzjoni dominanti eventwali, u lanqas li dawn id-drittijiet jistgħu joħolqu sitwazzjoni fejn l-impriżi li jibbenefikaw minnha jkunu indotti sabiex iwettqu tali abbuż. |
43 |
Għaldaqstant, għandu jiġi kkonstatat li d-deċiżjoni tar-rinviju ma tinkludi ebda indikazzjoni preċiża li tikkonċerna l-applikabbiltà tar-regoli tal-kompetizzjoni tat-Trattat FUE bħala tali fil-kuntest tal-kawża prinċipali. Konsegwentment, sa fejn dawn jirrigwardaw dawn ir-regoli, id-domandi magħmula huma inammissibbli, peress li l-Qorti tal-Ġustizzja ma għandhiex il-punti ta’ fatt jew ta’ liġi neċessarji sabiex tagħti risposta għalihom b’mod utli (ara, b’analoġija, is-sentenza tad-19 ta’ April 2007, Asemfo, C-295/05, Ġabra p. I-2999, punti 42, 43 u 45). |
Fuq il-mertu
44 |
Preliminarjament, għandu jiġi kkunsidrat li, permezz tal-ewwel domanda tagħha, il-qorti tar-rinviju tistaqsi dwar il-kompatibbiltà tal-obbligu impost minn komunità lokali ta’ Stat Membru lill-kuntrattur futur ta’ konċessjoni ta’ ġbir u ta’ trasport ta’ skart li jwassal ċerti tipi ta’ skart miġbur fit-territorju ta’ din il-komunità, jiġifieri kemm xi skart muniċipali mħallat, kemm xi skart industrijali u skart tal-kostruzzjoni, għand impriża stabbilita fl-istess Stat Membru sabiex dawn jiġu ttrattati f’kundizzjonijiet bħalma huma dawk inkwistjoni fil-kawża prinċipali flimkien mad-dispożizzjonijiet rilevanti tat-Trattat FUE li jiggarantixxu l-moviment liberu tal-merkanzija kif ukoll il-libertà ta’ stabbiliment u l-libertà li jiġu pprovduti servizzi, jiġifieri, minn naħa, l-Artikoli 35 TFUE u 36 TFUE, u, min-naħa l-oħra, l-Artikoli 49 TFUE u 56 TFUE. |
45 |
Permezz tar-raba domanda tagħha, l-imsemmija qorti tistaqsi dwar l-implikazzjonijiet possibbli, fir-rigward tal-impożizzjoni ta’ tali obbligu, tal-prinċipju ta’ viċinanza aplikabbli għat-trattament ta’ ċerti tipi ta’ skart, stabbilit fl-Artikolu 16(3) tad-Direttiva 2008/98. |
46 |
Issa, sa fejn din tirrigwarda l-Artikoli 35 TFUE u 36 TFUE, l-ewwel domanda tista’, hija wkoll, tikkonċerna l-leġiżlazzjoni speċifika tal-Unjoni fil-qasam tal-iskart, b’mod partikolari l-leġiżlazzjoni dwar il-vjeġġi ta’ skart stabbilita fir-Regolament Nru 1013/2006, kif ukoll fid-Direttiva 2008/98. |
Fuq l-ewwel domanda sa fejn din tikkonċerna l-Artikoli 35 TFUE u 36 TFUE kif ukoll dwar ir-raba’ domanda
47 |
Preliminarjament, għandu jitfakkar li l-Qorti tal-Ġustizzja tista’ tenħtieġ tieħu inkunsiderazzjoni xi regoli tal-ordinament ġuridiku tal-Unjoni li għalihom il-qorti tar-rinviju ma għamlitx riferiment fil-formulazzjoni tad-domandi preliminari tagħha sabiex tipprovdi lil din tal-aħħar elementi ta’ interpretazzjoni li jistgħu jkunu utli għaliha (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tas-26 ta’ Frar 2008, Mayr, C-506/06, Ġabra p. I-1017, punt 43 u l-ġurisprudenza ċċitata). |
48 |
F’dan ir-rigward għandu jiġi kkonstatat li r-risposta għall-ewwel domanda, sa fejn din tikkonċerna l-Artikoli 35 TFUE u 36 TFUE, twassal sabiex jiġu eżaminati l-implikazzjonjiet possibbli tar-Regolament Nru 1013/2006 fil-kuntest ta’ sitwazzjoni bħalma hija dik inkwistjoni fil-kawża prinċipali. |
49 |
Fil-fatt, il-Qorti tal-Ġustizzja kkonstatat li, eżatt bħar-Regolament Nru 259/93, li ppreċedieh, ir-Regolament Nru 1013/2006 huwa intiż li jipprovdi sistema armonizzata ta’ proċeduri li permezz tagħhom il-moviment tal-iskart jista’ jkun limitat sabiex tiġi żgurata l-protezzjoni tal-ambjent (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tat-8 ta’ Settembru 2009, Il‑Kummissjoni vs Il‑Parlament u Il‑Kunsill, C-411/06, Ġabra p. I-7585, punt 72). Minn dan jirriżulta li ma huwiex neċessarju li barra minn hekk jiġi vverifikat jekk miżura nazzjoni dwar il-vjeġġ ta’ skart hijiex konformi mal-Artikoli 34 TFUE sa 36 TFUE (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tat-13 ta’ Diċembru 2001, DaimlerChrysler, C-324/99, Ġabra p. I-9897, punt 46). |
50 |
Għaldaqstant, sabiex tingħata risposta utli lill-qorti tar-rinviju, hemm lok li jiġi kkunsidrat li, permezz tal-ewwel domanda tagħha sa fejn din tikkonċerna l-Artikoli 35 TFUE u 36 TFUE kif ukoll permezz tar-raba’ domanda tagħha, din il-qorti essenzjalment tistaqsi jekk id-dispożizzjonijiet tar-Regolament Nru 1013/2006 moqrija flimkien ma’ dawk tal-Artikolu 16 tad-Direttiva 2008/98 għandhomx jiġu interpretati fis-sens li huma jawtorizzaw komunità lokali li tobbliga lill-impriża konċessjonarja tas-servizzi ta’ ġbir u ta’ trasport ta’ skart prodott fit-territorju tagħha sabiex twassal ċerti tipi ta’ skart miġbur lill-operatur tal-impjant tat-trattament xieraq li jinsab l-iktar viċin, li jinsab fl-istess Stat Membru li fih tinsab din il-komunità, u b’hekk ixekkel l-iskart ikkonċernat milli jiġi trasferit lejn Stat Membru ieħor sabiex jiġi ttrattat hemmhekk. |
51 |
Skont l-Artikolu 1(2) tar-Regolament Nru 1013/2006, dan japplika għall-vjeġġi ta’ skart li jseħħu, b’mod partikolari, bejn Stati Membri, minbarra vjeġġi ta’ skart li jaqgħu taħt ċirkustanzi partikolari jew taħt leġiżlazzjonijiet speċjali msemmija fl-Artikolu 1(3), li ma għandhomx rilevanza għall-kawża prinċipali. |
52 |
Skont l-Artikolu 3 ta’ dan ir-regolament, il-vjeġġi ta’ skart bejn Stati Membri huma suġġetti jew għall-proċedura ta’ notifika u ta’ kunsens bil-miktub minn qabel irregolata permezz tal-Artikoli 4 sa 17 tal-imsemmi regolament, li huma applikabbli għall-iskart iddestinat li jiġi mormi u għall-iskart perikoluż li għandu jiġi rkuprat, jew inkella għal rekwiżiti ġenerali ta’ informazzjoni stabbiliti fl-Artikolu 18 tiegħu, li, bħala prinċipju, jikkonċerna biss l-iskart li ma huwiex perikoluż iddestinat għall-irkupru. |
53 |
Mill-Artikoli 11, 12 u 18 tar-Regolament Nru 1013/2006 jirriżulta li l-Istati Membri għandhom prerogattivi jew obbligi differenti f’dak li jikkonċerna, minn naħa, il-vjeġġi bejn Stati Membri ta’ skart iddestinat għar-rimi u, min-naħa l-oħra, il-vjeġġi ta’ skart iddestinat għall-irkupru. Barra minn hekk, skont l-Artikolu 3(5) ta’ dan ir-regolament, il-vjeġġi ta’ skart muniċipali mħallat miġbur minn djar privati kif ukoll minn produtturi oħra għal impjanti ta’ rkupru jew impjanti għar-rimi huma suġġetti għall-istess dispożizzjonijiet bħal dawk tal-vjeġġi ta’ skart iddestinat għar-rimi. |
54 |
Mid-deċiżjoni tar-rinviju jirriżulta li, skont il-punt 3.5 tal-ispeċifikazzjonijiet tal-kuntratt, l-iskart muniċipali mħallat miġbur fit-territorju tas-Sillamäe Linnavalitsus għandu jiġi ttrasportat għall-impjant ta’ Sillamäe. Hekk kif għadu kif ġie rrilevat fil-punt ta’ qabel dan, dan l-iskart jaqa’, fi kwalunkwe ipoteżi, fil-kategorija tal-iskart iddestinat għar-rimi għall-finijiet tar-Regolament Nru 1013/2006. |
55 |
Fir-rigward tal-iskart industrijali u l-iskart tal-kostruzzjoni, li għandhom jiġu ttrasportati għall-impjant ta’ Uikala, hemm lok li jiġi kkonstatat li, fir-rigward tal-ġerarkija tal-iskart kif prevista fl-Artikolu 4 tad-Direttiva 2008/98, tali skart huwa potenzjalment iddestinat jew għall-irkupru jew inkella għar-rimi. Konsegwentement, hemm lok li jiġi eżaminat jekk id-dispożizzjonijiet tar-Regolament Nru 1013/2006 applikabbli għall-vjeġġi bejn Stati Membri ta’ skart iddestinat għar-rimi u ta’ skart iddestinat għall-irkupru jippermettux li wieħed jipprevedi obbligu bħalma huwa dak imsemmi fil-punt 3.5 tal-ispeċifikazzjonijiet tal-kuntratt. |
56 |
Fir-rigward, fl-ewwel lok, tal-iskart iddestinat għar-rimi u tal-iskart muniċipali mħallat, mill-Artikolu 11(1)(a) tar-Regolament Nru 1013/2006, moqri fid-dawl tal-premessa 20 tiegħu kif ukoll fid-dawl tal-Artikolu 16 tad-Direttiva 2008/98 jirriżulta li l-Istati Membri jistgħu jadottaw miżuri ta’ portata ġenerali li jirrestrinġu l-vjeġġi ta’ dan l-iskart bejn Stati Membri, fil-forma ta’ projbizzjonijiet ġenerali jew parzjali ta’ vjeġġi, bl-għan li jiġu implementati l-prinċipji ta’ viċinanza, ta’ prijorità għall-irkupru u ta’ awtosuffiċjenza b’mod konformi mad-Direttiva 2008/98. |
57 |
Issa, b’analoġija mal-punti 37 sa 42 tas-sentenza tat-23 ta’ Mejju 2000, Sydhavnens Sten & Grus (C-209/98, Ġabra p. I-3743), jirriżulta li l-obbligu, impost minn komunità lokali fuq l-impriża inkarigata mill-ġbir tal-iskart fit-territorju tagħha, li tieħu ċerti tipi ta’ skart għal impjant tat-trattament li jinsab fl-istess Stat Membru jkun jekwivali għal miżura ta’ portata ġenerali li tistabbilixxi projbizzjoni ta’ vjeġġi tal-iskart ikkonċernat għal impjanti oħra, imsemmija fl-Artikolu 11(1)(a) tar-Regolament Nru 1013/2006, li kieku l-produtturi ta’ dawn l-iskart kellhom huma stess jieħdu dan l-istess skart fl-imsemmija impriża, jiġifieri fl-imsemmi impjant. |
58 |
Konsegwentement, din il-miżura tkun konformi ma’ dan ir-regolament sa fejn din tkun intiża li timplementa, b’mod partikolari, il-prinċipji ta’ awtosuffiċjenza u ta’ viċinanza previsti fl-Artikolu 16 tad-Direttiva 2008/98. |
59 |
Skont l-Artikolu 16 tad-Direttiva 2008/98, l-Istati Membri huma marbuta jistabbilixxu netwerk integrat u xieraq ta’ impjanti tat-trattament tal-iskart intiż għar-rimi u ta’ skart muniċipali mħallat li jinġabar, b’teħid inkunsiderazzjoni tal-aħjar tekniki disponsibbli u billi jfasslu dan in-netwerk b’tali mod, b’mod partikolari, li dawn jersqu individwalment lejn l-awtosuffiċjenza għat-trattament ta’ dan l-iskart u li dan it-trattament jista’ jseħħ f’wieħed mill-impjanti xierqa li jinsabu l-iktar viċin tal-post ta’ produzzjoni ta’ dan l-iskart. |
60 |
Għall-istabbiliment ta’ tali netwerk integrat, l-Istati Membri għandhom marġni ta’ diskrezzjoni fir-rigward tal-għażla tal-bażi territorjali li huma jqisu li hija xierqa sabiex tintlaħaq l-awtosuffiċjenza nazzjonali f’dak li jikkonċerna t-trattament tal-iskart inkwistjoni (ara b’analoġija, fir-rigward tal-Artikolu 5 tad-Direttiva 2006/12, is-sentenza tal-4 ta’ Marzu 2010, Il‑Kummissjoni vs L‑Italja, C-297/08, Ġabra p. I-1749, punt 62). |
61 |
Il-Qorti tal-Ġustizzja madankollu tenfasizza li, f’dan il-kuntest, fir-rigward b’mod partikolari tal-miżuri xierqa sabiex tiġi inkoraġġuta r-razzjonalizzazzjoni tal-ġbir, tal-għażla u tat-trattament tal-iskart, waħda mill-iktar miżuri importanti li għandhom jiġu adottati mil-Istati Membri, b’mod partikolari permezz tal-komunitajiet lokali li għandhom kompetenzi f’dan ir-rigward, tikkonsisti fit-tfittxija ta’ trattament tal-imsemmi skart fl-impjant li jinsab l-iktar viċin tal-post fejn dan l-iskart jiġi prodott, b’mod partikolari għall-iskart muniċipali mħallat, sabiex it-trasport tiegħu jkun limitat kemm jista’ jkun possibbli (ara, b’analoġija, is-sentenza Il‑Kummissjoni vs L‑Italja, iċċitata iktar ’il fuq, punti 64, 66 kif ukoll 67 u l-ġurisprudenza ċċitata). |
62 |
B’hekk, l-awtoritajiet tal-Istati Membri għandhom bażi sabiex jirregolamentaw jew sabiex jorganizzaw l-immaniġġar tal-iskart imsemmi fl-Artikolu 16 tad-Direttiva 2008/98 b’tali manjiera li dan jiġi ttrattat fl-impjant xieraq li jinsab l-iktar viċin. |
63 |
Għaldaqstant, hemm lok li jiġi kkunsidrat, fir-rigward tal-iskart iddestinat għar-rimi kif ukoll fir-rigward tal-iskart muniċipali mħallat miġbur mid-djar privati u, jekk ikun il-każ, minn produtturi oħra, li Stat Membru huwa awtorizzat jagħti lill-komunitajiet lokali, fuq il-livell ġeografiku li huwa jqis li huwa l-iktar xieraq, kompetenzi fil-qasam tal-immaniġġar tal-iskart prodott fit-territorju tagħhom sabiex tiġi żgurata l-osservanza tal-obbligi tiegħu taħt l-Artikolu 16 tad-Direttiva 2008/98 u li, fil-kuntest tal-kompetenzi tagħhom, dawn il-komunitajiet jistgħu jipprevedu li t-trattament ta’ dawn it-tipi ta’ skart għandu jseħħ fl-impjant xieraq li jinsab l-iktar viċin. |
64 |
Fir-rigward, fit-tieni lok, tal-iskart iddestinat għall-irkupru minbarra l-iskart muniċipali mħallat, il-vjeġġi tagħhom jistgħu jkunu suġġetti għal żewġ sistemi differenti. Minn naħa, b’mod konformi mal-Artikolu 12(1) tar-Regolament Nru 1013/2006, il-vjeġġi bejn Stati Membri ta’ skart li jaqa’ taħt l-Artikolu 3(1)(b) ta’ dan ir-regolament, li huma suġġetti għall-proċedura ta’ notifika u ta’ kunsens minn qabel, madankollu ma jistgħux jagħtu lok għall-formulazzjoni ta’ oġġezzjoni min-naħa tal-awtoritajiet nazzjonali kompetenti ħlief każ b’każ, abbażi ta’ raġunijiet preċiżi li għandhom jikkonċernaw vjeġġ partikolari, li jirrigwardaw, per eżempju, insuffiċjenzi jew riskji li jikkonċernaw il-vjeġġ fih innifsu, l-irkupru previst, l-impjant destinatarju jew il-persuni li għandhom jikkompetu għad-diversi operazzjonijiet. |
65 |
Min-naħa l-oħra, kulma jagħmel l-Artikolu 18 tar-Regolament Nru 1013/2006, li huwa applikabbli għall-vjeġġi ta’ skart imsemmija fl-Artikolu 3(2) tiegħu, huwa biss li jimponi li l-iskart trasferit jiġi akkumpanjat minn dokument ta’ informazzjoni standardizzat, stabbilit abbażi ta’ kuntratt li għandu josserva ċerti ħtiġiet, u dan id-dokument għandu jkun jista’ jintalab mill-Istati Membri għal finijiet ta’ spezzjoni, ta’ kontroll tal-applikazzjoni ta’ dan ir-regolament, ta’ ppjanar jew ta’ statistika. |
66 |
Għaldaqstant, mill-eżami tad-dispożizzjonijiet tar-Regolament Nru 1013/2006 applikabbli għall-vjeġġi, bejn Stati Membri, ta’ skart iddestinat għall-irkupru minbarra l-iskart muniċipali mħallat, jirriżulta li dan ir-regolament ma jipprevedix il-fakultà, għal awtorità nazzjonali, li tadotta miżura ta’ portata ġenerali li għandha l-effett li tipprojbixxi totalment jew parzjalment il-vjeġġi ta’ tali skart lejn Stati Membri oħra bl-għan li jiġi ttrattat hemmhekk. |
67 |
Għaldaqstant, hekk kif jirriżulta mill-punt 57 ta’ din is-sentenza, l-obbligu, impost minn komunità lokali fuq l-impriża inkarigata mill-ġbir, fit-territorju tagħha, tal-iskart industrijali u l-iskart tal-kostruzzjoni, li tittrasportah għal impjant tat-trattament li jinsab fl-istess Stat Membru jkun ekwivalenti għal tali miżura ta’ portata ġenerali, u ma jkunx jista’ jitqies bħala li huwa awtorizzat mir-Regolament Nru 1013/2006 peress li dan jirrigwarda skart li jista’ jiġi rkuprat, li kieku l-produtturi tal-iskart ikkonċernat kienu huma stess obbligati li jwasslu dan l-iskart jew fl-imsemmija impriża, jew inkella fl-imsemmi impjant. |
68 |
Fir-rigward tal-kunsiderazzjonijiet preċedenti, ir-risposta għall-ewwel domanda, sa fejn din tikkonċerna l-Artikoli 35 TFUE u 36 TFUE kif ukoll għar-raba’ domanda għandha tkun li d-dispożizzjonijiet tar-Regolament Nru 1013/2006 moqrija flimkien mal-Artikolu 16 tad-Direttiva 2008/98 għandhom jiġu interpretati fis-sens li:
|
Fuq l-ewwel domanda sa fejn din tikkonċerna l-Artikoli 49 TFUE u 56 TFUE
69 |
Permezz tal-ewwel domanda tagħha sa fejn din tikkonċerna l-Artikoli 49 u 56 TFUE, u għaldaqstant indipendentement mill-implikazzjonijiet tad-dritt tal-Unjoni fil-qasam tal-immaniġġar tal-iskart bħalma għadhom kif ġew stabbiliti fil-punti preċedenti tas-sentenza preżenti, il-qorti tar-rinviju essenzjalment tistaqsi jekk dawn l-artikoli għandhomx jiġu interpretati fis-sens li huma jipprekludu li komunità lokali tagħti d-dritt esklużiv għat-trattament ta’ ċerti tipi ta’ skart miġbur fit-territorju tagħha, fejn dan id-dritt jingħata jew direttament, permezz ta’ konċessjoni ta’ servizzi li tirrigwarda speċifikament l-immaniġġar ta’ impjant iddestinat għat-trattament ta’ dan l-iskart, jew indirettament, billi jiġi impost fuq il-kuntrattur ta’ konċessjoni ta’ servizzi ta’ ġbir u ta’ trasport ta’ skart li jwassal dan l-iskart lil operatur ekonomiku indikat minn din il-komunità. |
70 |
F’dan ir-rigward, għandu jitfakkar li, skont ġurisprudenza stabbilita tal-Qorti tal-Ġustizzja, id-dispożizzjonijiet tat-Trattat FUE dwar il-libertà li jiġu pprovduti servizzi u dwar il-libertà ta’ stabbiliment ma humiex applikabbli għal attivitajiet li l-elementi rilevanti kollha tagħhom huma limitati għall-intern ta’ Stat Membru wieħed (ara, f’dan is-sens, is-sentenzi tas-16 ta’ Jannar 1997, USSL no 47 di Biella, C-134/95, Ġabra p. I-195, punt 19, tat-22 ta’ Diċembru 2010, Omalet, C-245/09, Ġabra p. I-13771, punt 12, kif ukoll tal-20 ta’ Ġunju 2013, Impacto Azul, C‑186/12, punt 19). |
71 |
Issa, mid-deċiżjoni tar-rinviju jirriżulta li l-kawża prinċipali bejn il-kumpannija Ragn-Sells, kumpannija stabbilita fl-Estonja, u s-Sillamäe Linnavalitsus, komun Estonjan, tirrigwarda klawżola li tinsab fi speċifikazzjonijiet ta’ kuntratt għall-“għoti ta’ konċessjoni għat-trasport organizzat tal-iskart fil-belt ta’ Sillamäe”. Skont din il-klawżola, l-iskart prodott fit-territorju ta’ dan il-komun għandu jiġi ttrasportat f’żewġ impjanti ta’ trattament li jinsabu fl-istess Stat Membru. |
72 |
Barra minn hekk, xejn fil-proċess ippreżentat lill-Qorti tal-Ġustizzja ma jindika li xi impriżi stabbiliti fi Stati Membri oħra kienu interessati fit-trattament tal-iskart prodott fit-territorju tas-Sillamäe Linnavalitsus. |
73 |
Għaldaqstant, għandu jiġi kkonstatat li tali sitwazzjoni ma għandha ebda element ta’ rbit ma waħda mis-sitwazzjonijiet previsti mid-dritt tal-Unjoni fil-qasam tal-libertà li jiġu pprovduti servizzi u tal-libertà ta’ stabbiliment. |
74 |
F’dawn iċ-ċirkustanzi, ir-risposta għall-ewwel domanda sa fejn din tikkonċerna l-Artikoli 49 TFUE u 56 TFUE għandha tkun li dawn l-artikoli ma japplikawx għal sitwazzjoni bħal dik fil-kawża prinċipali, fejn l-elementi kollha huma limitati għal fi ħdan Stat Membru wieħed. |
Fuq l-ispejjeż
75 |
Peress li l-proċedura għandha, fir-rigward tal-partijiet fil-kawża prinċipali, in-natura ta’ kwistjoni mqajma quddiem il-qorti tar-rinviju, hija din il-qorti li tiddeċiedi fuq l-ispejjeż. L-ispejjeż sostnuti għas-sottomissjoni tal-osservazzjonijiet lill-Qorti tal-Ġustizzja, barra dawk tal-imsemmija partijiet, ma jistgħux jitħallsu lura. |
Għal dawn il-motivi, Il-Qorti tal-Ġustizzja (Il-Ħames Awla) taqta’ u tiddeċiedi: |
|
|
Firem |
( *1 ) Lingwa tal-kawża: l-Estonjan.