SENTENZA TAL-QORTI TAL-ĠUSTIZZJA (It-Tielet Awla)
4 ta’ Ottubru 2012 ( *1 )
“Trasport bl-ajru — Regolament (KE) Nru 261/2004 — Kumpens tal-passiġġieri f’każ ta’ meta passiġġieri ma jitħallewx jitilgħu — Kunċett ta’ ‘li ma jitħallewx jitilgħu’ — Kanċellazzjoni, mit-trasportatur, tal-karta ta’ imbarkazzjoni ta’ passiġġier minħabba dewmien allegat ta’ titjira preċedenti rreġistrata simultanjament għat-titjira inkwistjoni u operata mill-istess trasportatur”
Fil-Kawża C-321/11,
li għandha bħala suġġett talba għal deċiżjoni preliminari skont l-Artikolu 267 TFUE, imressqa mill-Juzgado de lo Mercantil no 2 de A Coruña (Spanja), permezz ta’ deċiżjoni tad-29 ta’ Marzu 2011, li waslet fil-Qorti tal-Ġustizzja fit-28 ta’ Ġunju 2011, fil-proċedura
Germán Rodríguez Cachafeiro,
María de los Reyes Martínez-Reboredo Varela-Villamor
vs
Iberia, Líneas Aéreas de España SA,
IL-QORTI TAL-ĠUSTIZZJA (It-Tielet Awla),
komposta minn K. Lenaerts, President tal-Awla, J. Malenovský, E. Juhász, T. von Danwitz u D. Šváby (Relatur), Imħallfin,
Avukat Ġenerali: V. Trstenjak,
Reġistratur: A. Calot Escobar,
wara li rat il-proċedura bil-miktub,
wara li kkunsidrat l-osservazzjonijiet ippreżentati:
|
— |
għal Iberia, Líneas Aéreas de España SA, minn J. Bejerano Fernández, procurador, |
|
— |
għall-Gvern Franċiż, minn G. de Bergues u M. Perrot, bħala aġenti, |
|
— |
għall-Gvern Finlandiż, minn H. Leppo, bħala aġent, |
|
— |
għall-Kummissjoni Ewropea, minn K. Simonsson u R. Vidal Puig, bħala aġenti, |
wara li rat id-deċiżjoni, meħuda wara li nstema’ l-Avukat Ġenerali, li l-kawża tinqata’ mingħajr konklużjonijiet
tagħti l-preżenti
Sentenza
|
1 |
It-talba għal deċiżjoni preliminari tirrigwarda l-interpretazzjoni tal-Artikoli 2(j), 3(2), u 4(3) tar-Regolament (KE) Nru 261/2004 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, tal-11 ta’ Frar 2004, li jistabbilixxi regoli komuni dwar il-kumpens u l-assistenza għal passiġġieri fil-każ li ma jitħallewx jitilgħu u ta’ kanċellazzjoni jew dewmien twil ta’ titjiriet, u li [...] jħassar ir-Regolament (KEE) Nru 295/91 (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 7, Vol. 8, p. 10). |
|
2 |
Din it-talba tressqet fil-kuntest ta’ kawża bejn G. Rodríguez Cachafeiro u M. Martínez-Reboredo Varela-Villamor, u l-kumpannija tal-ajru Iberia, Líneas Aéreas de España SA (iktar ’il quddiem “Iberia”), insegwitu ta’ rifjut minn din tal-aħħar li tikkumpensahom talli rrifjutatilhom l-imbarkazzjoni fuq it-titjira li tgħaqqad Madrid (Spanja) ma’ Santo Domingo (ir-Repubblika Dominikana). |
Il-kuntest ġuridiku
Ir-Regolament (KEE) Nru 295/91
|
3 |
Ir-Regolament tal-Kunsill (KEE) Nru 295/91, tal-4 ta’ Frar 1991, li jistabbilixxi regoli komuni għal sistema ta’ kumpens għal imbark miċħud fit-trasport bl-ajru skedat (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 7, Vol. 1, p. 306) li kien fis-seħħ sas-16 ta’ Frar 2005, kien jgħid fl-Artikolu 1 tiegħu: “Dan ir-regolament jistabbilixxi regoli minimi komuni applikabbli meta passiġġieri jiġu miċħuda aċċess għal titjira skedata li tkun overbooked li għaliha jkollhom biljett validu u riserva konfermata dwar tluq minn ajruport sitwat fit-territorju ta’ Stat Membru li għalih japplika t-Trattat [KE], irrispettivament mill-Istat fejn it-trasportatur ta’ l-ajru ikun qiegħed, in-nazzjonalità tal-passiġġier u l-punt ta’ destinazzjoni.” |
Ir-Regolament Nru 261/2004
|
4 |
Il-premessi 1, 3, 4, 9 u 10 tar-Regolament Nru 261/2004 jiddikjaraw:
[…]
[…]
|
|
5 |
L-Artikolu 2 tar-Regolament Nru 261/2004, intitolat “Definizzjonijiet”, jgħid: “Għall-iskopijiet ta’ dan ir-Regolament: […]
[…]” |
|
6 |
L-Artikolu 3 tal-imsemmi regolament, intitolat “Skop”, jipprovdi fil-paragrafu 2 tiegħu: “Il-paragrafu 1 għandu japplika fuq il-kondizzjoni li l-passiġġieri:
|
|
7 |
L-Artikolu 4 tar-Regolament Nru 261/2004, intitolat “Passiġġieri li ma tħallewx jitilgħu” jinqara kif ġej: “1. Meta trasportatur ta’ l-ajru li jopera jistenna b’mod raġonevoli li ma jħallix passiġġieri jitilgħu fuq titjira, għandu l-ewwel jagħmel sejħa għal voluntiera biex iħallu r-reżervazzjonijiet tagġhom bi skambju għal vantaġġi taħt kondizzjonijiet li għandhom jinftehmu bejn il-passiġġier in kwistjoni u l-trasportatur ta’ l-ajru li jopera. Voluntiera għandhom jiġu mogħtija għajnuna skond l-Artikolu 8, din l-assistenza hi addizzjonali għall-vantaġġi msemmijin f’dan il-paragrafu. 2. Jekk ikun hemm numru mhux suffiċjenti ta’ voluntiera biex il-numru ta’ passiġġieri b’reżervazzjonijiet li jibqa’ ikunu jistgħu jitilgħu fuq it-titjira, il-trasportatur ta’ l-ajru li jopera jista’ imbagħad ma jħallix jitilgħu passiġġieri kontra l-volontá tagħhom. 3. Jekk passiġġieri ma jitħallewx jitilgħu kontra l-volontá tagħhom, il-trasportatur ta’ l-ajru li jopera għandu jagħtihom kumpens minnufih skond l-Artikolu 7 u jassistihom skond l-Artikoli 8 u 9.” |
|
8 |
L-Artikolu 7 tal-istess regolament, intitolat “Dritt għall-kumpens”, fil-paragrafu 1 tiegħu jgħid: “Fejn referenza hi magħmula għal dan l-Artikolu, passiġġieri għandhom jirċievu kumpens li jammonta għal:
[…]” |
|
9 |
L-Artikoli 8 u 9 tal-imsemmi regolament, moqrija flimkien mal-Artikolu 4 ta’ dan, jipprovdu dritt għar-rimbors jew għat-tqegħid fuq rotta differenti tal-passiġġieri kif ukoll dritt għal teħid ta’ ħsieb ta’ dawk li lilhom l-imbarkazzjoni ġiet irrifjutata. |
Il-kawża prinċipali u d-domanda preliminari
|
10 |
Kull wieħed minn G. Rodríguez Cachafeiro u M. Martínez-Reboredo Varela-Villamor, rikorrenti fil-kawża prinċipali, xtara mingħand Iberia biljett tal-ajru għall-vjaġġ La Coruña (Spanja) — Santo Domingo. Dan il-biljett kien magħmul minn żewġ titjiriet: it-titjira IB 513, La Coruña-Madrid, tal-4 ta’ Diċembru 2009 (13 h 30-14 h 40), u t-titjira IB 6501, Madrid — Santo Domingo, tal-istess jum (16 h 05-19 h 55). |
|
11 |
Mad-desk ta’ reġistrazzjoni ta’ Iberia tal-ajruport ta’ La Coruña, ir-rikorrenti fil-kawża prinċipali, fil-kundizzjonijiet previsti fl-Artikolu 3(2) tar-Regolament 261/2004, irreġistraw il-bagalji tagħhom direttament għad-destinazzjoni finali tagħhom u huma ngħataw żewġ karti ta’ imbarkazzjoni li jikkorrispondu għaż-żewġ titjiriet suċċessivi. |
|
12 |
L-ewwel titjira ġiet ittardjata b’siegħa u 25 minuta. Billi pprevediet li dan id-dewmien kien se jwassal għall-fatt li dawn iż-żewġ passiġġieri jitilfu l-korrispondenza tagħhom f’Marid, Iberia, fit-15 h 17, annullat il-karta tagħhom ta’ imbarkazzjoni għat-tieni titjira prevista għall-16 h 05. Il-qorti tar-rinviju rrilevat li, mal-wasla tagħhom f’Madrid, huma ppreżentaw irwieħhom fil-bieb ta’ imbarkazzjoni (boarding gate) fil-mument meta l-kumpannija għamlet l-aħħar sejħa għall-passiġġieri. Il-persunal ta’ Iberia, madankollu, impedixxielhom it-tlugħ fuq il-bażi li l-karti tal-imbarkazzjoni tagħhom kienu ġew annullati u l-postijiet tagħhom kienu ngħataw lil passiġġieri oħra. |
|
13 |
Ir-rikorrenti fil-kawża prinċipali stennew l-għada sabiex jiġu ttrasportati f’Santo Domingo permezz ta’ titjira oħra u huma laħqu d-destinazzjoni finali tagħhom b’27 siegħa ta’ dewmien. |
|
14 |
Fit-23 ta’ Frar 2010, G. Rodríguez Cachafeiro u M. Martínez-Reboredo Varela-Villamor ressqu azzjoni quddiem il-Juzgado de lo Mercantil no 2 de A Coruña, filwaqt li talbu lil din tal-aħħar sabiex tikkundanna lil Iberia sabiex jingħatalhom kumpens ta’ EUR 600 kull wieħed għal meta passiġġieri “ma jitħallewx jitilgħu”, skont id-dispożizzjonijiet tal-Artikoli 4(3) u 7(1)(ċ) tar-Regolament Nru 261/2004. Iberia kkontestat dawn it-talbiet, bl-argument li l-fatti li fuqhom l-azzjoni kienet ġiet introdotta quddiem din il-qorti ma kinux jikkostitwixxu meta “persuni ma jitħallewx jitilgħu”, iżda kellhom jiġu analizzati bħala korrispondenza mitlufa, sa fejn id-deċiżjoni li ma jitħallewx jitilgħu ma kinitx dovuta għal riżervazzjonijiet żejda, imma kienet immotivata mid-dewmien tat-titjira ta’ qabel. |
|
15 |
Il-qorti tar-rinviju rrilevat, barra minn hekk, li Iberia tat il-kumpens previst fl-Artikoli 4(3) u 7 tar-Regolament Nru 261/2004 lil seba’ passiġġieri li kienet irrifjutatilhom it-tlugħ għat-titjira Madrid — Santo Domingo inkwistjoni. |
|
16 |
F’dan il-kuntest, l-imsemmija qorti tistaqsi dwar jekk il-kunċett ta’ meta passiġġieri “ma jitħallewx jitilgħu” ikoprix esklużivament is-sitwazzjonijiet li fihom it-titjiriet kienu s-suġġett ta’ riżervazzjonijiet żejda fil-bidu jew jekk dan il-kunċett jistax jiġi estiż għal sitwazzjonijiet oħra, bħal dik tar-rikorrenti fil-kawża prinċipali. |
|
17 |
F’dawn iċ-ċirkustanzi, il-Juzgado de lo Mercantil no 2 de A Coruña ddeċidiet li tissospendi l-proċeduri quddiemha u li tagħmel lill-Qorti tal-Ġustizzja d-domanda preliminari li ġejja: “Jista’ jiġi kkunsidrat li l-kunċett ta’ meta persuni ma jitħallewx jitilgħu msemmi fl-Artikolu 2(j) flimkien mal-Artikolu 3(2) u l-Artikolu 4(3) tar-[Regolament Nru 261/2004] jinkludi s-sitwazzjoni fejn il-kumpannija tal-ajru li tiżgura t-trasport ma tħallix persuna titla’ minħabba dewmien fl-ewwel titjira inkluża fil-biljett minħabba tort tal-kumpannija u li din tipprevedi b’mod żbaljat li l-passaġġieri mhux se jaslu fil-ħin għat-tieni titjira, u għalhekk tippermetti li l-postijiet ta’ dawn il-passiġġieri fuq it-tieni titjira jittieħdu minn passiġġieri oħra?” |
Fuq id-domanda preliminari
|
18 |
Bid-domanda tagħha, il-qorti tar-rinviju tistaqsi, essenzjalment, jekk l-Artikolu 2(j) tar-Regolament Nru 261/2004, moqri flimkien mal-Artikolu 3(2) ta’ dan, għandux jiġi interpretat fis-sens li l-kunċett ta’ meta passiġġieri “ma jitħallewx jitilgħu” jinkludi s-sitwazzjoni fejn, fil-kuntest ta’ kuntratt ta’ trasport waħdieni li jinkludi diversi riżervazzjonijiet fuq titjiriet minnufih suċċessivi u rreġistrati simultanjament, trasportatur bl-ajru jirrifjuta t-tlugħ lil ċerti passiġġieri minħabba li l-ewwel titjira inkluża fir-riżervazzjoni tagħhom sofriet dewmien dovut lil dan it-trasportatur u li dan ippreveda b’mod żbaljat li dawn il-passiġġieri ma kinux ser jaslu fil-ħin sabiex jitilgħu għat-tieni titjira. |
|
19 |
F’dan ir-rigward, għandu jitfakkar li, skont l-Artikolu 2(j) tar-Regolament Nru 261/2004, il-klassifikazzjoni ta’ meta passiġġieri “ma jitħallewx jitilgħu” tfisser li trasportatur bl-ajru jiċħad it-trasport ta’ passiġġier fuq titjira, li għaliha dan kellu riżervazzjoni u ppreżenta lilu nnifsu biex jitla’ taħt il-kundizzjonijiet stabbiliti fl-Artikolu 3(2) tal-imsemmi regolament, sakemm din iċ-ċaħda ma tkunx ġustifikata b’mod raġonevoli, b’mod partikolari għar-raġunijiet imsemmija fl-imsemmi Artikolu 2(j). |
|
20 |
Fil-kawża prinċipali, id-domanda magħmula mill-qorti tar-rinviju tibbaża fuq il-premessa li r-rikorrenti ppreżentaw irwieħhom għat-tlugħ għat-titjira Madrid — Santo Domingo skont il-kundizzjonijiet iddikjarati fl-Artikolu 3(2) tar-Regolament Nru 261/2004. Barra minn hekk, jirriżulta mill-proċess li dawn ir-rikorrenti kienu miżmuma milli jitilgħu abbord din it-titjira mhux minħabba allegat nuqqas ta’ osservanza tal-imsemmija kundizzjonijiet, iżda minħabba l-fatt li r-riżervazzjoni tagħhom kienet ġiet annullata minħabba dewmien irreġistrat fuq it-titjira tagħhom ta’ qabel, li tgħaqqad La Coruña ma’ Madrid. |
|
21 |
Mingħajr ma jiġu ppreġudikati l-konsegwenzi eventwali li jintrabtu mal-fatt li, minħabba l-imsemmi dewmien, ir-rikorrenti fil-kawża prinċipali waslu fid-destinazzjoni finali tagħhom (Santo Domingo) 27 siegħa tard meta mqabbel mal-iskeda tar-riżervazzjoni tal-ivvjaġġar tagħhom, għandu jiġi osservat li, dwar il-kawża li wasslet sabiex trasportatur bl-ajru jirrifjuta t-tlugħ lil passiġġier li għandu riżervazzjoni u li ppreżenta ruħu b’mod regolari għat-tlugħ, il-kliem tal-Artikolu 2(j) tar-Regolament Nru 261/2004 ma jorbotx din iċ-ċaħda ma’ sitwazzjoni ta’ “riżervazzjonijiet żejda” tat-titjira kkonċernata mwettqa mit-trasportatur inkwistjoni għal raġunijiet ekonomiċi. |
|
22 |
Fir-rigward tal-kuntest ta’ din id-dispożizzjoni u l-għanijiet segwiti mil-leġiżlazzjoni li hija tifforma parti minnha, jirriżulta mhux biss mill-premessi 3, 4, 9 u 10 tar-Regolament Nru 261/2004, iżda wkoll mix-xogħlijiet preparatorji dwar dan u b’mod partikolari l-proposta għal Regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill li jistabbilixxi regoli komuni fil-qasam tal-kumpens tal-passiġġieri tal-ajru u tal-assistenza f’każ li persuni ma jitħallewx jitilgħu u ta’ kanċellazzjoni jew ta’ dewmien twil ta’ titjira, ippreżentata mill-Kummissjoni tal-Komunitajiet Ewropej fil-21 ta’ Diċembru 2001 [COM(2001) 784 finali], li l-leġiżlatur tal-Unjoni ried, bl-adozzjoni ta’ dan ir-regolament, li jitnaqqas in-numru ta’ passiġġieri li jinċaħdilhom it-tlugħ kontra l-volontà tagħhom, li dak iż-żmien kien għoli wisq, billi jimla l-lakuni tar-Regolament Nru 295/91, li kien limitat li jistabbilixxi, skont l-Artikolu 1 tiegħu, regoli minimi komuni applikabbli għall-passiġġieri li jinċaħdilhom it-tlugħ għal titjira regolari b’riżervazzjonijiet żejda. |
|
23 |
Huwa f’dan il-kuntest li dan il-leġiżlatur, permezz tal-Artikolu 2(j) tar-Regolament Nru 261/2004 neħħa mid-definizzjoni ta’ meta passiġġieri “ma jitħallewx jitilgħu” kull referenza għall-kawża li għaliha trasportatur jiċħad li jittrasporta passiġġier. |
|
24 |
Meta għamel hekk, il-leġiżlatur tal-Unjoni estenda l-portata tal-imsemmija definizzjoni lil hinn mill-każ waħdieni ta’ meta passiġġieri ma jitħallewx jitilgħu minħabba riżervazzjonijiet żejda deskritt qabel fl-Artikolu 1 tar-Regolament Nru 295/91, u taha sens wiesa’ li jkopri s-suppożizzjonijiet kollha li fihom trasportatur bl-ajru jiċħad li jittrasporta passiġġier. |
|
25 |
Din l-interpretazzjoni hija kkorroborata mill-kostatazzjoni li tgħid li l-limitazzjoni tal-portata tal-kunċett ta’ meta passiġġieri “ma jitħallewx jitilgħu” għall-każijiet biss ta’ riżervazzjonijiet żejda għandha, fil-prattika, l-effett li tnaqqas b’mod sinjifikattiv il-protezzjoni mogħtija lill-passiġġieri skont ir-Regolament Nru 261/2004 u tmur, għaldaqstant, kontra l-għan ta’ dan, imsemmi fil-premessa 1 tiegħu, li huwa li jiggarantixxi livell għoli ta’ protezzjoni tal-passiġġieri, li jiġġustifika interpretazzjoni wiesgħa tad-drittijiet rikonoxxuti lilhom (ara f’dan is-sens, is-sentenzi tal-10 ta’ Jannar 2006, IATA u ELFAA, C-344/04, Ġabra p. I-403, punt 69, kif ukoll tat-22 ta’ Diċembru 2008, Wallentin-Hermann, C-549/07, Ġabra p. I-11061, punt 18). |
|
26 |
Minn dan isegwi li, li wieħed jaċċetta li huma biss il-każijiet ta’ meta jkunu saru riżervazzjonijiet żejda li huma inklużi fil-kunċett ta’ meta passiġġieri “ma jitħallewx jitilgħu” ikollu l-effett li jċaħħad lill-passiġġieri li jkunu fis-sitwazzjoni bħal dik tar-rikorrenti fil-kawża prinċipali minn kull protezzjoni, billi jċaħħadhom mill-possibbiltà li jagħmlu użu mill-Artikolu 4 tar-Regolament Nru 261/2004, liema artikolu, fil-paragrafu 3 tiegħu, jagħmel riferiment għad-dispożizzjonijiet ta’ dan ir-regolament dwar id-drittijiet għal kumpens, għar-rimbors jew għat-tqegħid fuq rotta differenti kif ukoll għal appoġġ, hekk kif previst fl-Artikoli 7 sa 9 tal-istess regolament. |
|
27 |
Fir-rigward ta’ dak li ntqal qabel, każ ta’ meta passiġġieri ma jitħallewx jitilgħu li jkun oppost minn trasportatur bl-ajru fiċ-ċirkustanzi bħal dawk inkwistjoni fil-kawża prinċipali għandu, inprinċipju, ikun inkluż fil-kunċett ta’ meta passiġġieri “ma jitħallewx jitilgħu” fis-sens tal-Artikolu 2(j) tar-Regolament Nru 261/2004. |
|
28 |
Għandu madankollu jiġi żgurat li, kif tipprevedi din id-dispożizzjoni, tali ċaħda ma tistax tkun raġonevolment iġġustifikata għal raġunijiet “[b’mod partikolari] bħal raġunijiet ta’ saħħa, sigurezza u sigurtá, jew dokumentazzjoni ta’ l-ivjaġġar mhux xierqa”. |
|
29 |
F’dan ir-rigward, hemm lok li jiġi rrilevat li, bl-użu tal-kelma “bħal”, il-leġiżlatur tal-Unjoni ried jipprovdi lista mhux eżawrjenti tas-suppożizzjonijiet li fihom, il-fatt li passiġġieri ma jitħallewx jitilgħu jista’ jkun raġonevolment iġġustifikat. |
|
30 |
Madankollu, ma jistax jiġi dedott minn tali formulazzjoni li għandhom ikunu kkunsidrati bħala raġonevolment iġġustifikati rifjuti ta’ tlugħ għal raġuni operattiva bħal dik inkwistjoni fil-kawża prinċipali. |
|
31 |
Fil-fatt, il-qorti tar-rinviju tqis il-fatt li, fil-kuntest ta’ kuntratt ta’ trasport waħdieni li jinkludi diversi riżervazzjonijiet fuq żewġ titjiriet minnufih suċċessivi u rreġistrati simultanjament, l-ewwel waħda minn dawn it-titjiriet sofriet dewmien dovut lit-trasportatur bl-ajru kkonċernat, u li dan ippreveda b’mod żbaljat li dawn il-passiġġieri ma kinux ser jaslu fil-ħin sabiex jitilgħu fuq it-tieni titjira u li huwa ppermetta, konsegwentement, lil passiġġieri oħra li jokkupaw, fuq it-tieni titjira, il-postijiet li kellhom jokkupaw il-passiġġieri li lilhom it-tlugħ kien ġie miċħud. |
|
32 |
Issa, tali raġuni għal li passiġġieri ma jitħallewx jitilgħu ma jistax jitqabbel ma’ dawk ċarament imsemmija fl-Artikolu 2(j) tar-Regolament Nru 261/2004, peress li din ir-raġuni ma kienet b’ebda mod dovuta għal nuqqas min-naħa tal-passiġġier li lilu t-tlugħ ġie miċħud. |
|
33 |
Barra minn hekk, ma jistax jiġi aċċettat li trasportatur bl-ajru jista’ jwessa’ b’mod sinjifikattiv is-suppożizzjonijiet li fihom huwa jkun fi dritt li jiċħad b’mod iġġustifikat passiġġier għat-tlugħ. Dan ikollu neċessarjament il-konsegwenza li tiċħad kull protezzjoni lil tali passiġġier, li tikkontradixxi l-għan tar-Regolament Nru 261/2004 intiż li jiggarantixxi livell għoli ta’ protezzjoni tal-passiġġieri permezz ta’ interpretazzjoni wiesgħa tad-drittijiet rikonoxxuti lilhom. |
|
34 |
F’sitwazzjoni bħal dik inkwistjoni fil-kawża prinċipali, din twassal, barra minn hekk, għall-appoġġ għall-passiġġieri kkonċernati għad-diffikultajiet u l-inkonvenjenzi serji inerenti għal każ ta’ meta ma jitħallewx jitilgħu anki jekk dan ir-rifjut huwa dovut, fi kwalunkwe każ, għat-trasportatur biss, liema trasportatur jew ikkawża d-dewmien tal-ewwel titjira operata minnu stess, jew inkella kkunsidra, b’mod żbaljat, li l-passiġġieri kkonċernati ma humiex se jkunu jistgħu jippreżentaw irwieħhom fil-ħin għat-tlugħ għat-titjira ta’ wara, jew inkella wkoll biegħ biljetti għal titjiriet suċċessivi li għalihom il-ħin disponibbli sabiex tittieħed it-titjira ta’ wara kien insuffiċjenti. |
|
35 |
Li passiġġieri ma jitħallewx jitilgħu bħal kif inhu inkwistjoni fil-kawża prinċipali, għaldaqstant, ma jistax ikun iġġustifikat b’mod raġonevoli u għandu, konsegwentement, ikun ikklassifikat bħala meta passiġġieri “ma jitħallewx jitilgħu” fis-sens tal-Artikolu 2(j) tal-imsemmi regolament. |
|
36 |
Fid-dawl ta’ dak li ntqal qabel, ir-risposta għad-domanda magħmula għandha tkun li l-Artikolu 2(j) tar-Regolament Nru 261/2004, moqri flimkien mal-Artikolu 3(2) ta’ dan ir-regolament, għandu jiġi interpretat fis-sens li l-kunċett ta’ meta passiġġieri “ma jitħallewx jitilgħu” jinkludi s-sitwazzjoni fejn, fil-kuntest ta’ kuntratt ta’ trasport waħdieni li jinkludi diversi riżervazzjonijiet fuq titjiriet minnufih suċċessivi u rreġistrati simultanjament, trasportatur bl-ajru jiċħad it-tlugħ lil ċerti passiġġieri minħabba li l-ewwel titjira inkluża fir-riżervazzjoni tagħhom sofriet dewmien dovut għal dan it-trasportatur u li dan ippreveda b’mod żbaljat li dawn il-passiġġieri ma kinux ser jaslu fil-ħin sabiex jitilgħu għat-tieni titjira. |
Fuq l-ispejjeż
|
37 |
Peress li l-proċedura għandha, fir-rigward tal-partijiet fil-kawża prinċipali, in-natura ta’ kwistjoni mqajma quddiem il-qorti tar-rinviju, hija din il-qorti li tiddeċiedi fuq l-ispejjeż. L-ispejjeż sostnuti għas-sottomissjoni tal-osservazzjonijiet lill-Qorti tal-Ġustizzja, barra dawk tal-imsemmija partijiet, ma jistgħux jitħallsu lura. |
|
Għal dawn il-motivi, il-Qorti tal-Ġustizzja (It-Tielet Awla) taqta’ u tiddeċiedi: |
|
L-Artikolu 2(j) tar-Regolament (KE) Nru 261/2004 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, tal-11 ta’ Frar 2004, li jistabbilixxi regoli komuni dwar il-kumpens u l-assistenza għal passiġġieri fil-każ li ma jitħallewx jitilgħu u ta’ kanċellazzjoni jew dewmien twil ta’ titjiriet, u li [...] jħassar ir-Regolament (KEE) Nru 295/91, moqri flimkien mal-Artikolu 3(2) tar-Regolament Nru 261/2004, għandu jiġi interpretat fis-sens li l-kunċett ta’ meta passiġġieri “ma jitħallewx jitilgħu” jinkludi s-sitwazzjoni fejn, fil-kuntest ta’ kuntratt ta’ trasport waħdieni li jinkludi diversi riżervazzjonijiet fuq titjiriet minnufih suċċessivi u rreġistrati simultanjament, trasportatur bl-ajru jiċħad it-tlugħ lil ċerti passiġġieri minħabba li l-ewwel titjira inkluża fir-riżervazzjoni tagħhom sofriet dewmien dovut għal dan it-trasportatur u li dan ippreveda b’mod żbaljat li dawn il-passiġġieri ma kinux ser jaslu fil-ħin sabiex jitilgħu għat-tieni titjira. |
|
Firem |
( *1 ) Lingwa tal-kawża: l-Ispanjol.