Διάταξη του Δικαστηρίου (έκτο τμήμα) της 4ης Μαρτίου 2011 – Grigore κατά Regia Naţională a Pădurilor Romsilva – Direcţia Silvică Bucureşti

(Υπόθεση C‑258/10)

«Άρθρο 104, παράγραφος 3, πρώτο εδάφιο, του Κανονισμού Διαδικασίας – Κοινωνική πολιτική – Προστασία της ασφάλειας και της υγείας των εργαζομένων – Οδηγία 2003/88/ΕΚ − Οργάνωση του χρόνου εργασίας – Έννοια του “χρόνου εργασίας” – Έννοια της “μέγιστης εβδομαδιαίας διάρκειας εργασίας” – Δασοφύλακας υπαγόμενος, σύμφωνα με τους όρους της συμβάσεως εργασίας του και της εφαρμοστέας συλλογικής συμβάσεως, σε ελαστικό ωράριο εργασίας 8 ωρών ημερησίως και 40 ωρών εβδομαδιαίως − Εθνική κανονιστική ρύθμιση η οποία τον καθιστά υπεύθυνο για κάθε ζημία επερχόμενη στη δασική ζώνη που εμπίπτει στην αρμοδιότητά του − Χαρακτηρισμός − Επίπτωση των πρόσθετων ωρών στην αμοιβή και στις χρηματικές αποζημιώσεις του ενδιαφερομένου»

1.                     Κοινωνική πολιτική – Προστασία της ασφάλειας και της υγείας των εργαζομένων – Οδηγία 2003/88 σχετικά με ορισμένα στοιχεία της οργανώσεως του χρόνου εργασίας – Χρόνος εργασίας – Έννοια – Δασοφύλακας – Υπηρεσία περιλαμβάνουσα την υποχρέωση εποπτείας δασικής ζώνης οκτώ ώρες ημερησίως και σαράντα ώρες εβδομαδιαίως με ανάθεση ευθύνης για την άνευ χρονικού περιορισμού εποπτεία των περιοχών που εμπίπτουν στην αρμοδιότητά του – Εμπίπτει – Προϋποθέσεις – Φυσική παρουσία στον τόπο εργασίας και θέση στη διάθεση του εργοδότη του – Εκτίμηση του εθνικού δικαστηρίου (Οδηγία 2003/88 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, άρθρο 2, σημείο 1) (βλ. σκέψη 58, διατακτ. 1)

2.                     Κοινωνική πολιτική – Προστασία της ασφάλειας και της υγείας των εργαζομένων – Οδηγία 2003/88 σχετικά με ορισμένα στοιχεία της οργανώσεως του χρόνου εργασίας – Χρόνος εργασίας – Έννοια – Δασοφύλακας – Παραχώρηση υπηρεσιακής κατοικίας – Επιπτώσεις επί του υπολογισμού του χρόνου εργασίας – Κριτήρια που πρέπει να λαμβάνονται υπόψη – Υποχρέωση του εργαζoμένου να είναι φυσικώς παρών στον καθορισμένο από τον εργοδότη χώρο και να τελεί στη διάθεσή του – Εκτίμηση του εθνικού δικαστηρίου (Οδηγία 2003/88 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, άρθρο 2, σημείο 1) (βλ. σκέψεις 64-70, διατακτ. 2)

3.                     Κοινωνική πολιτική – Προστασία της ασφάλειας και της υγείας των εργαζομένων – Οδηγία 2003/88 σχετικά με ορισμένα στοιχεία της οργάνωσης του χρόνου εργασίας – Μέγιστη εβδομαδιαία διάρκεια εργασίας – Δασοφύλακας – Σύμβαση εργασίας με την οποία ορίζεται ότι η μέγιστη εβδομαδιαία διάρκεια εργασίας είναι 40 ώρες – Νομικές υποχρεώσεις δυνάμει των οποίων διασφαλίζεται η εποπτεία της δασικής ζώνης είτε μονίμως είτε κατά τρόπο υπερβάλλοντα τη μέγιστη διάρκεια εργασίας – Δεν επιτρέπεται – Όρια – Εκτίμηση του εθνικού δικαστηρίου (Οδηγία 2003/88 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, άρθρα 6, 17 § 1) (βλ. σκέψη 79, διατακτ. 3)

4.                     Κοινωνική πολιτική – Προστασία της ασφάλειας και της υγείας των εργαζομένων – Οδηγία 2003/88 σχετικά με ορισμένα στοιχεία της οργάνωσης του χρόνου εργασίας – Πεδίο εφαρμογής – Αποδοχές – Δεν εμπίπτουν (Οδηγία 2003/88 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου) (βλ. σκέψεις 82-84, διατακτ. 4)

Αντικείμενο

Αίτηση εκδόσεως προδικαστικής αποφάσεως – Tribunal Dâmboviţa – Ερμηνεία των άρθρων 2, σημείο 1, και 6 της οδηγίας 2003/88/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 4ης Νοεμβρίου 2003, σχετικά με ορισμένα στοιχεία της οργανώσεως του χρόνου εργασίας (ΕΕ L 299, σ. 9) – Έννοια του «χρόνου εργασίας» – Εθνική κανονιστική ρύθμιση σύμφωνα με την οποία οι δασοφύλακες ευθύνονται για οποιαδήποτε ζημία σημειώνεται εντός της δασικής ζώνης τους, καίτοι, σύμφωνα με τις ρήτρες της συμβάσεως εργασίας τους, οφείλουν να εργάζονται ημερησίως και κατ’ ανώτατο όριο οκτώ ώρες – Έννοια της «μέγιστης εβδομαδιαίας διάρκειας εργασίας» – Πραγματική εβδομαδιαία διάρκεια υπερβαίνουσα την προβλεπόμενη από τον νόμο μέγιστη εβδομαδιαία διάρκεια – Επίπτωση επί των αποδοχών και των αποζημιώσεων των ενδιαφερομένων

Διατακτικό

Το Δικαστήριο διατάσσει:

1)

Το άρθρο 2, σημείο 1, της οδηγίας 2003/88/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 4ης Νοεμβρίου 2003, σχετικά με ορισμένα στοιχεία της οργάνωσης του χρόνου εργασίας, έχει την έννοια ότι η περίοδος κατά την οποία δασοφύλακας του οποίου ο ημερήσιος χρόνος εργασίας, όπως ορίζεται στη σύμβαση εργασίας του, είναι οκτώ ώρες πρέπει να διασφαλίζει την εποπτεία δασικής ζώνης, και κατά την οποία στοιχειοθετείται η πειθαρχική, περιουσιακή, διοικητική ή ποινική ευθύνη του, αναλόγως της περιπτώσεως, για τις ζημίες που σημειώνονται στην εμπίπτουσα στην αρμοδιότητά του ζώνη, ανεξαρτήτως του χρόνου κατά τον οποίο σημειώνονται οι εν λόγω ζημίες, αποτελεί «χρόνο εργασίας» υπό την έννοια της διατάξεως αυτής μόνον αν η φύση και το περιεχόμενο της υποχρεώσεως εποπτείας την οποία υπέχει ο δασοφύλακας αυτός και το εφαρμοστέο ως προς αυτόν καθεστώς στοιχειοθετήσεως ευθύνης απαιτούν τη φυσική παρουσία του στον τόπο εργασίας και αν, κατά τη διάρκεια της περιόδου αυτής, πρέπει να τίθεται στη διάθεση του εργοδότη του. Στο αιτούν δικαστήριο απόκειται να προβεί στους απαραίτητους πραγματικούς και νομικούς ελέγχους, μεταξύ άλλων, από απόψεως του εφαρμοστέου εθνικού δικαίου, για να εκτιμήσει αν πρόκειται περί αυτού στην υπόθεση της οποίας έχει επιληφθεί.

2)

Ο χαρακτηρισμός μιας περιόδου ως «χρόνου εργασίας» κατά το άρθρο 2, σημείο 1, της οδηγίας 2003/88 δεν εξαρτάται από την παραχώρηση υπηρεσιακής κατοικίας εντός της ζώνης που εμπίπτει στην αρμοδιότητα του οικείου δασοφύλακα καθόσον η παραχώρηση αυτή δεν συνεπάγεται ότι ο εν λόγω δασοφύλακας υποχρεούται να είναι φυσικώς παρών στον καθορισμένο από τον εργοδότη χώρο και να βρίσκεται στη διάθεση του εργοδότη ώστε να δύναται αμέσως να παρέχει τις κατάλληλες υπηρεσίες σε περίπτωση ανάγκης. Στο αιτούν δικαστήριο απόκειται να προβεί στους απαραίτητους ελέγχους για να εκτιμήσει αν πρόκειται περί αυτού στην υπόθεση της οποίας έχει επιληφθεί.

3)

Το άρθρο 6 της οδηγίας 2003/88 έχει την έννοια ότι δεν επιτρέπει, κατ’ αρχήν, κατάσταση κατά την οποία, μολονότι η σύμβαση εργασίας δασοφύλακα ορίζει ότι ο μέγιστος χρόνος εργασίας είναι οκτώ ώρες ημερησίως και η μέγιστη εβδομαδιαία διάρκεια εργασίας είναι 40 ώρες, στην πραγματικότητα ο εν λόγω δασοφύλακας διασφαλίζει, δυνάμει νομικών υποχρεώσεων, την εποπτεία της δασικής ζώνης που εμπίπτει στην αρμοδιότητά του, είτε μονίμως είτε κατά τρόπο υπερβάλλοντα τη μέγιστη εβδομαδιαία διάρκεια εργασίας του άρθρου αυτού. Στο αιτούν δικαστήριο απόκειται να προβεί στους απαραίτητους ελέγχους για να εκτιμήσει αν πρόκειται περί αυτού στην υπόθεση της οποίας έχει επιληφθεί και, ενδεχομένως, να εξακριβώσει αν πληρούνται, στην υπόθεση της κύριας δίκης, οι προϋποθέσεις του άρθρου 17, παράγραφος 1, της οδηγίας 2003/88 ή του άρθρου 22, παράγραφος 1, της οδηγίας αυτής, οι οποίες αφορούν τη δυνατότητα παρεκκλίσεως του εν λόγω άρθρου 6.

4)

Η οδηγία 2003/88 έχει την έννοια ότι η υποχρέωση του εργοδότη να καταβάλλει τους μισθούς και τα πλεονεκτήματα που μπορούν να εξομοιωθούν με μισθούς για την περίοδο κατά τη διάρκεια της οποίας ο δασοφύλακας υποχρεούται να διασφαλίζει την εποπτεία της δασικής ζώνης, για την οποία είναι υπεύθυνος, δεν εμπίπτει στην οδηγία αυτή, αλλά στις σχετικές διατάξεις του εθνικού δικαίου.