ISSN 1725-5236 doi:10.3000/17255236.C_2010.357.slk |
||
Úradný vestník Európskej únie |
C 357 |
|
![]() |
||
Slovenské vydanie |
Informácie a oznámenia |
Zväzok 53 |
Číslo oznamu |
Obsah |
Strana |
|
I Uznesenia, odporúčania a stanoviská |
|
|
STANOVISKÁ |
|
|
Európsky dozorný úradník pre ochranu údajov |
|
2010/C 357/01 |
||
2010/C 357/02 |
||
|
II Oznámenia |
|
|
OZNÁMENIA INŠTITÚCIÍ, ORGÁNOV, ÚRADOV A AGENTÚR EURÓPSKEJ ÚNIE |
|
|
Európska komisia |
|
2010/C 357/03 |
Schválenie poskytnutia štátnej pomoci v zmysle ustanovení článkov 107 a 108 ZFEÚ – Prípady, ku ktorým nemá Komisia námietky ( 1 ) |
|
2010/C 357/04 |
Nevznesenie námietky voči oznámenej koncentrácii (Vec COMP/M.6023 – Schweizerische Post/Österreichische Post/JV) ( 1 ) |
|
|
IV Informácie |
|
|
INFORMÁCIE INŠTITÚCIÍ, ORGÁNOV, ÚRADOV A AGENTÚR EURÓPSKEJ ÚNIE |
|
|
Európska komisia |
|
2010/C 357/05 |
||
|
|
|
(1) Text s významom pre EHP |
SK |
|
I Uznesenia, odporúčania a stanoviská
STANOVISKÁ
Európsky dozorný úradník pre ochranu údajov
30.12.2010 |
SK |
Úradný vestník Európskej únie |
C 357/1 |
Stanovisko Európskeho dozorného úradníka pre ochranu údajov k návrhu nariadenia Európskeho parlamentu a Rady, ktorým sa mení a dopĺňa nariadenie Rady (ES) č. 2007/2004 o zriadení Európskej agentúry pre riadenie operačnej spolupráce na vonkajších hraniciach členských štátov Európskej únie (FRONTEX)
2010/C 357/01
EURÓPSKY DOZORNÝ ÚRADNÍK PRE OCHRANU ÚDAJOV,
so zreteľom na Zmluvu o fungovaní Európskej únie, a najmä na jej článok 16,
so zreteľom na Chartu základných práv Európskej únie, a najmä na jej článok 8,
so zreteľom na smernicu Európskeho parlamentu a Rady 95/46/ES z 24. októbra 1995 o ochrane fyzických osôb pri spracovaní osobných údajov a o voľnom pohybe týchto údajov (1),
so zreteľom na žiadosť o stanovisko v súlade s článkom 28 ods. 2 nariadenia (ES) č. 45/2001 o ochrane jednotlivcov so zreteľom na spracovanie osobných údajov inštitúciami a orgánmi Spoločenstva a o voľnom pohybe takýchto údajov (2),
PRIJAL TOTO STANOVISKO
I. ÚVOD
1. |
Komisia prijala 24. februára 2010 návrh nariadenia Európskeho parlamentu a Rady, ktorým sa mení a dopĺňa nariadenie Rady (ES) č. 2007/2004 o zriadení Európskej agentúry pre riadenie operačnej spolupráce na vonkajších hraniciach členských štátov Európskej únie (FRONTEX) (3) (ďalej len „návrh“ alebo „návrh nariadenia“). |
2. |
Európsky dozorný úradník pre ochranu údajov víta skutočnosť, že s ním pred prijatím návrhu Komisia viedla neformálne konzultácie. Neformálne pripomienky poskytol 8. februára 2010 a tieto viedli k množstvu zmien v konečnom znení návrhu, ktorý Komisia prijala. |
3. |
V súlade s článkom 28 ods. 2 nariadenia (ES) č. 45/2001 bol návrh v znení, v akom ho Komisia prijala, zaslaný Európskemu dozornému úradníkovi pre ochranu údajov 2. marca 2010 na konzultáciu. |
4. |
V tejto súvislosti je tiež vhodné pripomenúť, že 26. apríla 2010 vydal Európsky dozorný úradník pre ochranu údajov stanovisko k oznámeniu predbežnej kontroly od úradníka pre ochranu údajov Európskej agentúry pre riadenie operačnej spolupráce na vonkajších hraniciach členských štátov Európskej únie (FRONTEX), pokiaľ ide o Zhromažďovanie mien a určitých ďalších dôležitých údajov navrátených osôb pre spoločné operácie v prípadoch navracania osôb (ďalej len „stanovisko k predbežnej kontrole“) (4). Závery uvedeného stanoviska, ktoré sa týka spracovania osobných údajov v súvislosti s prípravou a uskutočňovaním spoločných operácií v prípadoch navracania osôb podľa článku 9 nariadenia (ES) č. 2007/2004, sa využili ako východisko niektorých zistení a záverov uvedených v tomto stanovisku. |
Účel a cieľ návrhu
5. |
Pokiaľ ide o účel a cieľ návrhu, dôvodová správa k návrhu nariadenia (ďalej len „dôvodová správa“) uvádza toto: „predmetom tohto návrhu je zmena a doplnenie nariadenia Rady (ES) č. 2007/2004 (…), ktoré sú potrebné na zaistenie riadne definovaného a správneho fungovania agentúry FRONTEX v nadchádzajúcich rokoch. Cieľom návrhu je upraviť nariadenie vzhľadom na vykonané hodnotenia a praktické skúsenosti, a objasniť tak mandát agentúry a odstrániť zistené nedostatky“. |
6. |
V tejto súvislosti treba spomenúť, že odôvodnenie 9 návrhu sa odvoláva na skutočnosť, že Štokholmský program vyzýva na objasnenie a posilnenie úlohy agentúry FRONTEX v súvislosti s riadením vonkajších hraníc Európskej únie. |
7. |
V odôvodnení 10 sa okrem toho upozorňuje na potrebu posilňovania operačných kapacít agentúry FRONTEX. Ako sa v tomto odôvodnení uvádza, „mandát agentúry by sa mal (…) upraviť, a to predovšetkým v záujme posilnenia operačných kapacít agentúry, ako aj v záujme zabezpečenia toho, že všetky prijaté opatrenia sú vzhľadom na sledované ciele primerané a že plne rešpektujú základné práva (…)“. V odôvodnení 11 sa navyše zdôrazňuje, že „súčasné možnosti poskytovania účinnej pomoci členským štátom v súvislosti s operačnými aspektmi (…) by sa mali posilniť, pokiaľ ide o dostupné technické zdroje“. |
8. |
Ako sa okrem uvedeného ďalej uvádza v odôvodnení 4 návrhu, „toto nariadenie rešpektuje základné práva a dodržiava zásady uznané najmä v Charte základných práv Európskej únie, predovšetkým ľudskú dôstojnosť, zákaz mučenia a neľudského alebo ponižujúceho zaobchádzania alebo trestu, právo na slobodu a bezpečnosť, právo na ochranu osobných údajov, právo na azyl, zásadu zákazu vyhostenia alebo vrátenia (tzv. non-refoulement), zásadu nediskriminácie, práva dieťaťa a právo na účinný prostriedok nápravy. Členské štáty by mali toto nariadenie uplatňovať v súlade s týmito právami a zásadami.“ |
9. |
V návrhu sa odrážajú odporúčania, ktoré sú uvedené v oznámení Komisie z 13. februára 2008 o hodnotení a budúcom vývoji agentúry FRONTEX (5), ako aj odporúčania správnej rady v rozsahu potrebnej revízie právneho rámca agentúry, pričom sa zohľadňujú výnimky uvedené v hodnotení vplyvu. |
II. VŠEOBECNÉ POZNÁMKY
10. |
Európsky dozorný úradník pre ochranu údajov v rámci všeobecných poznámok uvádza, že cieľom návrhu je umožniť agentúre FRONTEX, aby svoje terajšie úlohy a povinnosti, ako aj úlohy a povinnosti, ktoré pre ňu vyplývajú z návrhu nariadenia, plnila účinnejšie. Nové úlohy agentúry FRONTEX, ak budú schválené v podobe navrhnutej Komisiou, by mali, ako sa uvádza v dôvodovej správe, okrem iného zahŕňať: 1) rozšírenie činnosti súvisiacej s analýzou rizika; 2) posilnenie činnosti súvisiacej s výskumom; 3) zavedenie možnosti koordinácie spoločných operácií v prípade navracania osôb; 4) nové úlohy týkajúce sa vytvorenia a prevádzkovania informačných systémov; 5) nové úlohy týkajúce sa poskytovania pomoci systému EUROSUR, atď. |
11. |
Tento nový právny rámec predpokladaný v návrhu, v rozsahu ktorého má agentúra FRONTEX v blízkej budúcnosti fungovať a ktorý by okrem iného mohol viesť k novým operatívnym úlohám zvereným agentúre FRONTEX na základe návrhu nariadenia, Európsky dozorný úradník pre ochranu údajov pri úvahách o obsahu a záveroch tohto stanoviska dôkladne zohľadnil. |
12. |
Na základe týchto skutočností a pri zohľadňovaní možných nových úloh a povinností agentúry, ako sa už uviedlo vyššie, je zarážajúce, že v návrhu nariadenia nie je takmer nijaká zmienka o spracovaní osobných údajov agentúrou FRONTEX, pričom jedinou výnimkou je posledná veta článku 11 návrhu. Táto otázka sa bude ďalej zvažovať v kontexte zistení a záverov stanoviska Európskeho dozorného úradníka pre ochranu údajov k predbežnej kontrole, ktoré sa spomínalo v bode 4. |
13. |
Okrem toho bude stanovisko venovať pozornosť tým osobitným ustanoveniam návrhu nariadenia, ktoré majú, prípadne by v budúcnosti mohli mať vplyv na ochranu údajov. V tejto súvislosti sa v stanovisku budú riešiť tieto osobitné ustanovenia:
|
Nedostatočný osobitný právny základ týkajúci sa spracovania osobných údajov agentúrou FRONTEX
14. |
Ako sa už uviedlo, návrh bližšie neobjasňuje, či by agentúra FRONTEX v súvislosti s pribúdajúcimi úlohami a povinnosťami, ako sa predpokladá v návrhu, mohla spracúvať (niektoré) osobné údaje a ak áno, za akých okolností, podmienok a obmedzení a v súlade s akými zárukami. V skutočnosti sa v návrhu nariadenia táto otázka ani neobjasňuje, ani nezahŕňa osobitný právny základ, ktorý by umožňoval objasnenie okolností, za ktorých by sa takéto spracúvanie údajov agentúrou FRONTEX mohlo vykonávať, a to pri riadnych zárukách ochrany údajov a v súlade so zásadou proporcionality a zásadou nevyhnutnosti. |
15. |
V tejto súvislosti je dôležité ešte raz upozorniť na dôvodovú správu, v ktorej sa uvádza, že uprednostňovaná možnosť hodnotenia vplyvu sa v návrhu v plnej miere zohľadnila „s výnimkou udelenia obmedzeného mandátu agentúre FRONTEX na spracovanie osobných údajov v rámci boja proti zločineckým organizáciám riadiacim nelegálne prisťahovalectvo“. V dôvodovej správe sa okrem toho uvádza, že „Komisia sa domnieva, že by mali byť posúdené všetky možnosti posilnenia boja proti prevádzačstvu migrantov a obchodovaniu s ľuďmi. K problematike spracovania osobných údajov sa však uprednostňuje vrátiť až v rámci celkovej stratégie pre výmenu informácií, ktorá bude predložená v priebehu tohto roka, pričom zohľadní aj úvahy o ďalšej spolupráci medzi agentúrami v oblasti spravodlivosti a vnútorných vecí v súlade so Štokholmským programom.“ |
16. |
Európsky dozorný úradník pre ochranu údajov má o postoji Komisie, ktorý zaujala v návrhu nariadenia v súvislosti s otázkou spracovania osobných údajov agentúrou FRONTEX, určité pochybnosti. Z citovanej zmienky v dôvodovej správe nie je jasné, aký by mohol byť rozsah spracovania osobných údajov v ďalších oblastiach činností agentúry FRONTEX (pozri body 10 a 11). Aby sa to vysvetlilo pomocou príkladu, Európsky dozorný úradník pre ochranu údajov by chcel upozorniť na svoje stanovisko k predbežnej kontrole, pokiaľ ide o prípravu a uskutočňovanie spoločných operácií v prípadoch navracania osôb, teda o činnosť, v súvislosti s ktorou ho agentúra FRONTEX informovala, že spracovanie niektorých osobných údajov by mohlo byť nevyhnutné na účinné vykonanie úloh stanovených článkom 9 nariadenia o agentúre FRONTEX. |
17. |
Európsky dozorný úradník pre ochranu údajov v stanovisku k predbežnej kontrole označil „špecifickejší právny základ, než je článok 9 nariadenia (ES) č. 2007/2004, za žiaduci, ak nie nevyhnutný, a to pre citlivosť príslušných údajov a príslušných činností s ohľadom na zraniteľné skupiny obyvateľstva, aby sa stanovili zreteľnejšie hranice, pokiaľ ide o spracovanie údajov, a zabezpečili sa primerané záruky pre dotknuté osoby v súlade s článkom 8 Európskeho dohovoru o ľudských právach a s článkom 8 Charty základných práv EÚ“. |
18. |
Európsky dozorný úradník pre ochranu údajov verí, že príklad spoločných operácií v prípadoch navracania osôb, v súvislosti s ktorým považuje agentúra FRONTEX spracovanie niektorých osobných údajov za nevyhnutné, poukazuje na to, že objasnenie tejto otázky v návrhu je naliehavo potrebné. Váhavý postoj Komisie v súvislosti s objasnením tejto otázky v návrhu nariadenia, respektíve s jednoznačným stanovením lehoty, dokedy má tak učiniť, pričom túto záležitosť odkladá v očakávaní nových právnych či politických okolností (pozri bod 15 tohto stanoviska), vyvoláva vážne obavy. Podľa názoru Európskeho dozorného úradníka pre ochranu údajov by mohol tento prístup viesť k nežiaducej právnej neistote a k značnému riziku nedodržiavania pravidiel na ochranu osobných údajov a neposkytnutia záruk ochrany údajov. |
19. |
Na základe nových úloh a povinností agentúry FRONTEX, ktoré sa v návrhu predpokladajú, sa Európsky dozorný úradník pre ochranu údajov domnieva, že návrh nariadenia by mal – v potrebnej a primeranej miere – zreteľne riešiť otázku rozsahu činností, ktoré môžu viesť k spracúvaniu osobných údajov agentúrou FRONTEX. Európsky dozorný úradník pre ochranu údajov zastáva názor, že osobitný právny základ, ktorý by sa týkal spracovania osobných údajov agentúrou FRONTEX v súvislosti s jej terajšími alebo novými úlohami, je potrebný. Takéto spracovanie údajov by sa malo umožniť iba vtedy, keď je to nevyhnutné na jednoznačne určené a zákonné účely, ako sú predovšetkým spoločné operácie v prípadoch navracania osôb. |
20. |
V právnom základe by sa mali okrem toho stanoviť podmienky, čo sa týka potrebných a primeraných záruk, obmedzení a okolností, pri ktorých by sa takéto spracovanie osobných údajov vykonávalo, a to v súlade s článkom 8 Európskeho dohovoru o ľudských právach a článkom 8 Charty základných práv EÚ. |
21. |
Potreba stanovenia podmienok je ešte dôležitejšia v rámci praktických ťažkostí v súvislosti s jednoznačným rozlišovaním medzi operatívnymi a neoperatívnymi činnosťami agentúry FRONTEX a ešte viac v rámci prípadov, kedy by sa spracovanie osobných údajov vykonávalo na výhradne administratívne alebo výhradne operatívne účely. S ohľadom na tieto podmienky môže dôjsť k nedorozumeniam, pokiaľ ide o ich presný rozsah a obsah. Európsky dozorný úradník pre ochranu údajov vyzýva preto zákonodarcu, aby v návrhu nariadenia túto otázku objasnil. |
22. |
Európsky dozorný úradník pre ochranu údajov okrem toho využíva túto príležitosť na zdôraznenie, že závery stanoviska k predbežnej kontrole sa týkajú iba osobitnej činnosti (t. j. spoločných operácií v prípadoch navracania osôb), aby sa v budúcnosti vykonávala agentúrou FRONTEX v súlade s článkom 9 nariadenia o agentúre FRONTEX (6). Tieto závery vychádzajú z komplexného rozboru právnych a praktických okolností tejto osobitnej činnosti, ako aj informácií, ktoré Európskemu dozornému úradníkovi pre ochranu údajov poskytla agentúra FRONTEX počas predbežnej kontroly. V dôsledku toho sa nemôžu týkať hodnotenia nevyhnutnosti, primeranosti a zákonnosti akéhokoľvek spracovania osobných údajov, ktoré by sa dalo v súvislosti s ďalšími činnosťami agentúry FRONTEX v budúcnosti predpokladať. Ak by sa počítalo s iným spracovaním osobných údajov agentúrou FRONTEX, malo by sa to v súvislosti so zákonnosťou spracovania posudzovať v prípade chýbajúcich osobitných ustanovení v nariadení o agentúre FRONTEX na základe jednotlivých prípadov (7). |
III. ANALÝZA OSOBITNÝCH USTANOVENÍ NÁVRHU
23. |
Ako sa už uviedlo v bode 13, toto stanovisko sa bude zaoberať aj osobitnými ustanoveniami návrhu nariadenia, ktoré buď majú, alebo by v budúcnosti mohli mať vplyv na ochranu údajov (články 11, 11a, 11b, 13 a 14). |
Článok 11 – Systémy výmeny informácií
24. |
V návrhu sa uvádza nové znenie článku 11 nariadenia (ES) č. 2007/2004, ktoré upravuje úlohu agentúry tým, že jej ukladá povinnosť uľahčovať výmenu informácií a vytvoriť a prevádzkovať informačný systém, ktorý by umožňoval výmenu utajovaných skutočností. V navrhovanom znení sa doslova uvádza, že „agentúra môže prijať všetky potrebné opatrenia na uľahčenie výmeny informácií týkajúcich sa jej úloh s Komisiou a členskými štátmi. Vytvorí a prevádzkuje informačný systém umožňujúci výmenu utajovaných skutočností s Komisiou a členskými štátmi. Výmena informácií, na ktorú sa vzťahuje tento systém, nezahŕňa výmenu osobných údajov.“ |
25. |
Európsky dozorný úradník pre ochranu údajov víta spresnenie, ktoré sa navrhuje v poslednej vete uvedeného ustanovenia, pretože objasňuje, aké informácie si môže agentúra FRONTEX s Komisiou a členskými štátmi vymieňať, a neponecháva nijaké pochybnosti o tom, či by v rámci takejto výmeny informácií bolo možné vymieňať aj osobné údaje. |
26. |
V tejto súvislosti by však chcel Európsky dozorný úradník pre ochranu údajov upozorniť na skutočnosť, že navrhovaný článok 11 je vlastne jediným ustanovením v návrhu, ktoré sa výslovne zaoberá otázkou spracovania osobných údajov agentúrou FRONTEX v súvislosti s jej operatívnymi činnosťami. Je zrejmé, že neumožňuje výmenu osobných údajov v rámci určitého informačného systému. Skutočnosť, že v ostatných ustanoveniach, ako je napríklad ustanovenie týkajúce sa spolupráce s agentúrami a orgánmi Európskej únie a medzinárodnými organizáciami (článok 13) či ustanovenie týkajúce sa spolupráce s tretími krajinami (článok 14), sa nenachádzajú nijaké upresnenia tejto povahy, môže vyvolávať neistotu alebo dokonca znepokojenie, pokiaľ ide o ochranu údajov. |
Článok 11a – Ochrana údajov
27. |
Návrh zabezpečuje vloženie článku 11a, ktorý sa týka uplatňovania nariadenia (ES) č. 45/2001 a uvádza konkrétne toto: „Správna rada stanoví opatrenia na uplatňovanie nariadenia (ES) č. 45/2001 agentúrou vrátane opatrení týkajúcich sa úradníka agentúry pre ochranu údajov.“ |
28. |
Európsky dozorný úradník pre ochranu údajov víta toto ustanovenie, ktoré potvrdzuje, že agentúra je povinná spracúvať osobné údaje v súlade s nariadením (ES) č. 45/2001, a to vždy, keď sa jej to umožní. |
29. |
V tejto súvislosti má mimoriadny význam vymenovanie úradníka pre ochranu údajov, po ktorom by malo nasledovať okamžité vytvorenie vykonávacích predpisov, pokiaľ ide o rozsah právomocí a úloh, ktorými má byť úradník pre ochranu údajov poverený, a to v súlade s článkom 24 ods. 8 nariadenia (ES) č. 45/2001. Okrem toho by sa mali tieto predpisy doplniť o všetky nevyhnutné opatrenia potrebné na účinné uplatňovanie tohto nariadenia agentúrou FRONTEX. |
30. |
Uvedené ustanovenie je veľmi dôležité aj v kontexte záverov stanoviska k predbežnej kontrole, v súvislosti s ktorými informovala agentúra FRONTEX Európskeho dozorného úradníka pre ochranu údajov, že spracovanie niektorých osobných údajov bude nevyhnutné na riadne a účinné vykonanie úloh podľa článku 9 nariadenia o agentúre FRONTEX. Keď sa začne uplatňovať nariadenie (ES) č. 45/2001, agentúra FRONTEX bude musieť v rámci svojej úlohy kontrolóra údajov zabezpečiť súlad so všetkými ustanoveniami uvedenými v tomto nariadení. |
31. |
Na tomto mieste by sa malo tiež spomenúť, že v návrhu sa nenachádzajú nijaké osobitné pravidlá týkajúce sa uplatňovania práv dotknutých osôb [články 13–19 nariadenia (ES) č. 45/2001]. Nie je v ňom navyše ani nijaké osobitné ustanovenie, ktoré by sa týkalo povinnosti kontrolóra údajov poskytovať dotknutým osobám informácie [články 11 a 12 nariadenia (ES) č. 45/2001]. Európsky dozorný úradník pre ochranu údajov odporúča, aby sa týmto pravidlám venovala mimoriadna pozornosť v opatreniach, ktoré má zaviesť správna rada na základe navrhovaného článku 11a návrhu. |
Článok 11b – Bezpečnostné predpisy v oblasti ochrany utajovaných skutočností a citlivých neutajovaných skutočností
32. |
V článku 11b sa uvádza, že agentúra FRONTEX by mala uplatňovať bezpečnostné zásady týkajúce sa utajovaných skutočností podľa rozhodnutia Komisie 2001/844/ES, ESUO, Euratom. Okrem iného ide o ustanovenia, ktoré sa vzťahujú na výmenu, spracovanie a uchovávanie utajovaných skutočností. Podľa navrhovaného ustanovenia má agentúra tiež povinnosť spracúvať citlivé neutajované skutočnosti, a to podľa bezpečnostných predpisov prijatých a vykonávaných Komisiou. |
33. |
Európsky dozorný úradník pre ochranu údajov víta toto ustanovenie ako nevyhnutné upresnenie, pokiaľ ide o to, akým spôsobom by mala agentúra FRONTEX utajované skutočnosti zabezpečovať, vymieňať, spracúvať a uchovávať. Víta tiež postup, v rámci ktorého by sa mali bezpečne spracúvať citlivé neutajované skutočnosti, keďže je v súlade s bezpečnostnými zásadami prijatými Komisiou. Aby bola táto povinnosť týkajúca sa bezpečnosti úplná a zrozumiteľná, odporúča vložiť do poslednej vety článku 11b slová „a v súlade s nimi rozvíja svoju vlastnú a dôkladnú bezpečnostnú politiku“. Zásady Komisie sa skutočne musia primerane transponovať a vykonávať prostredníctvom bezpečnostnej politiky, ktorá sa prispôsobuje konkrétnym potrebám, inak nebudú účinné. |
Článok 13 – Spolupráca s agentúrami a orgánmi Európskej únie a medzinárodnými organizáciami
34. |
V návrhu sa nahrádza súčasné znenie článku 13 nariadenia o agentúre FRONTEX. Nová formulácia hovorí, že „agentúra môže spolupracovať s Europolom, Európskym podporným úradom pre azyl, Agentúrou pre základné práva, inými agentúrami a orgánmi Európskej únie a medzinárodnými organizáciami, príslušnými v oblastiach, na ktoré sa vzťahuje toto nariadenie, v rámci pracovných dohôd uzavretých s týmito orgánmi v súlade s príslušnými ustanoveniami zmluvy a ustanoveniami o príslušnosti týchto orgánov.“ |
35. |
Po analýze tohto ustanovenia Európsky dozorný úradník pre ochranu údajov usudzuje, že pracovné dohody s agentúrami, orgánmi a medzinárodnými organizáciami zmienenými v tomto článku nebudú zahŕňať spracovanie osobných údajov. Tento úsudok vychádza zo skutočnosti, že nové znenie túto otázku bližšie neupresňuje a nezaoberá sa ani kategóriami údajov, ktoré by sa medzi agentúrami a orgánmi mohli vymieňať. Navyše ani nestanovuje podmienky, za akých by sa takáto výmena údajov mohla uskutočňovať. |
36. |
Bez ohľadu na uvedené stanovisko by chcel Európsky dozorný úradník pre ochranu údajov upozorniť na ustanovenia článku 22 rozhodnutia Rady zo 6. apríla 2009 o zriadení Európskeho policajného úradu (Europol) (8) (ďalej len „rozhodnutie o Europole“), ktoré sa týkajú Vzťahov s inými inštitúciami, orgánmi, úradmi a agentúrami Únie alebo Spoločenstva. Tieto ustanovenia umožňujú Europolu nadviazať a udržiavať spoluprácu s inštitúciami, orgánmi, úradmi a agentúrami zriadenými Zmluvou o Európskej únii a Zmluvou o založení Európskeho spoločenstva alebo na ich základe, a to najmä s agentúrou FRONTEX. V tejto súvislosti je vhodné poznamenať, že v odseku 2 článku 22 sa uvádza, že „Europol uzaviera so subjektmi uvedenými v odseku 1 dohody alebo pracovné dohody. Takéto dohody alebo pracovné dohody sa môžu týkať výmeny operatívnych, strategických alebo odborných informácií vrátane osobných údajov a utajovaných skutočností. Každá takáto dohoda alebo pracovná dohoda sa môže uzavrieť iba po schválení správnou radou, ktorá predtým získala, pokiaľ ide o výmenu osobných údajov, stanovisko spoločného dozorného orgánu.“ Na základe odseku 3 článku 22 Europol okrem toho môže pred nadobudnutím účinnosti dohody alebo pracovnej dohody, uvedenej v odseku 2, priamo od subjektov uvedených v odseku 1 prijímať a využívať informácie vrátane osobných údajov, ak je to nevyhnutné na legitímne plnenie jeho úloh, a za podmienok ustanovených v článku 24 ods. 1 môže tieto informácie vrátane osobných údajov prenášať priamo takýmto subjektom, ak je to nevyhnutné na legitímne plnenie úloh prijímateľa. |
37. |
Ak sa v rozhodnutí o Europole nachádza ustanovenie, ktoré by mohlo Europolu umožniť uzavrieť dohodu alebo pracovnú dohodu s agentúrou FRONTEX, ktorá sa môže týkať výmeny operatívnych, strategických alebo odborných informácií vrátane osobných údajov, Európsky dozorný úradník pre ochranu údajov vyzýva zákonodarcu, aby v návrhu nariadenia upresnil, že pracovná dohoda, ktorá by sa mohla uzavrieť s Europolom na základe navrhovaného článku 13 nariadenia o agentúre FRONTEX, by nepripúšťala výmenu osobných údajov. |
Článok 14 – Uľahčovanie operačnej spolupráce s tretími krajinami a spolupráca s príslušnými orgánmi tretích krajín
38. |
Článok 14 ods. 1 návrhu sa zaoberá otázkou uľahčovania operačnej spolupráce s tretími krajinami a spolupráce s príslušnými orgánmi tretích krajín. Presnejšie, vyžaduje od agentúry, nech „v otázkach spadajúcich do oblasti jej pôsobnosti a v rozsahu potrebnom na plnenie jej úloh uľahčuje operačnú spoluprácu medzi členskými štátmi a tretími krajinami v rámci politiky Európskej únie v oblasti vonkajších vzťahov, okrem iného aj v súvislosti s ľudskými právami“. Okrem toho sa v odseku 6 tohto článku uvádza, že „agentúra môže spolupracovať s orgánmi tretích krajín príslušnými v oblastiach, na ktoré sa vzťahuje toto nariadenie, v rámci pracovných dohôd uzatvorených s týmito orgánmi v súlade s príslušnými ustanoveniami zmluvy“. |
39. |
Pokiaľ ide o uvedené ustanovenie, Európsky dozorný úradník pre ochranu údajov poznamenáva, že sa nedotýka spracovania osobných údajov ani bližšie neobjasňuje, či by „pracovné dohody“ predpokladané v tomto ustanovení zahŕňali osobné údaje a ak áno, do akej miery a za akých okolností. Z tohto dôvodu a na základe úvah uvedených vo všeobecných poznámkach usudzuje, že uvedené ustanovenie by spracovanie osobných údajov nezahŕňalo. Takýto záver je navyše v súlade s informáciami, ktoré mu poskytla od agentúra FRONTEX v súvislosti s oznámením predbežnej kontroly, pokiaľ ide o spoločné operácie v prípadoch navracania osôb. |
IV. ZÁVERY
40. |
Európsky dozorný úradník pre ochranu údajov víta skutočnosť, že s ním Komisia viedla konzultácie v súlade s článkom 28 ods. 2 nariadenia (ES) č. 45/2001. |
41. |
Európsky dozorný úradník pre ochranu údajov vzal na vedomie účel a ciele návrhu nariadenia, ako aj dôvody, ktoré viedli k prijatiu návrhu na úpravu legislatívneho rámca týkajúceho sa agentúry FRONTEX. Všíma si predovšetkým, že cieľom návrhu je umožniť agentúre FRONTEX, aby svoje terajšie úlohy a povinnosti, ako aj úlohy a povinnosti, ktoré pre ňu vyplývajú z návrhu nariadenia, plnila účinnejšie. |
42. |
Pri zohľadnení nového právneho rámca predpokladaného v návrhu, v rámci ktorého má agentúra FRONTEX v blízkej budúcnosti fungovať a ktorý by okrem iného mohol viesť k novým operatívnym úlohám zvereným agentúre FRONTEX na základe návrhu nariadenia, je zarážajúce, že v návrhu nie je okrem poslednej vety článku 11 nijaká zmienka o spracovaní osobných údajov agentúrou FRONTEX. |
43. |
Európsky dozorný úradník pre ochranu údajov sa domnieva, že návrh nariadenia by mal – v potrebnej a primeranej miere – zreteľne riešiť otázku rozsahu činností, ktoré môžu viesť k spracúvaniu osobných údajov agentúrou FRONTEX. |
44. |
Je potrebný osobitný právny základ, ktorý by riešil otázku spracovania osobných údajov agentúrou FRONTEX a objasňoval okolnosti, za ktorých by sa takéto spracovanie údajov agentúrou FRONTEX mohlo vykonávať, a to pri riadnych zárukách ochrany údajov a v súlade so zásadou proporcionality a zásadou nevyhnutnosti. Takéto spracovanie údajov by sa malo umožniť iba vtedy, keď je to nevyhnutné na jasne stanovené a zákonné účely (predovšetkým spoločné operácie v prípadoch navracania osôb). |
45. |
V právnom základe by sa mali objasniť potrebné a primerané záruky, obmedzenia a podmienky, za ktorých by sa takéto spracovanie osobných údajov vykonávalo, a to v súlade s článkom 8 Európskeho dohovoru o ľudských právach a článkom 8 Charty základných práv EÚ, pričom by sa záruky, pokiaľ ide o práva dotknutých osôb, mali zohľadniť ako jedna z najdôležitejších záležitostí. |
46. |
Váhavý postoj Komisie v súvislosti s objasnením tejto otázky v návrhu nariadenia alebo s jednoznačným stanovením lehoty, dokedy má tak učiniť, pričom túto záležitosť odkladá, v očakávaní nových právnych či politických okolností, vyvoláva vážne obavy. Podľa názoru Európskeho dozorného úradníka pre ochranu údajov by mohol tento prístup viesť k nežiaducej právnej neistote a k značnému riziku nedodržiavania pravidiel na ochranu osobných údajov a neposkytnutia záruk ochrany údajov. |
47. |
S cieľom vylepšiť daný návrh vyzýva Európsky dozorný úradník pre ochranu údajov zákonodarcu, aby v návrhu nariadenia upresnil, že pracovná dohoda, ktorá by sa mohla uzavrieť s Europolom na základe navrhovaného článku 13 nariadenia o agentúre FRONTEX, by nepripúšťala výmenu osobných údajov. Okrem toho navrhuje aj objasnenie článku 11b návrhu. |
V Bruseli 17. mája 2010
Peter HUSTINX
európsky dozorný úradník pre ochranu údajov
(1) Ú. v. ES L 281, 23.11.1995, s. 31.
(2) Ú. v. ES L 8, 12.1.2001, s. 1.
(3) KOM(2010) 61 v konečnom znení.
(4) Stanovisko je k dispozícii na: http://www.edps.europa.eu/EDPSWEB/webdav/site/mySite/shared/Documents/Supervision/Priorchecks/Opinions/2010/10-04-26_FRONTEX_EN.pdf
(5) KOM(2008) 67 v konečnom znení.
(6) V článku 9 sa uvádza, že „1. Agentúra poskytuje potrebnú pomoc pri organizovaní spoločných operácií členských štátov v prípade navracania. Agentúra môže využívať finančné prostriedky Spoločenstva dostupné v oblasti navracania. (…)“.
(7) Pozri bod 3.2. stanoviska k predbežnej kontrole s názvom Zákonnosť spracovania: „Európsky dozorný úradník pre ochranu údajov sa domnieva, že článok 9 nariadenia (ES) č. 2007/2004 a článok 5 písm. a) nariadenia (ES) č. 45/2001 by tak mohli, vzhľadom na zvláštne okolnosti tohto prípadu, slúžiť iba ako prechodný právny základ predpokladanej činnosti spracúvania údajov, pod podmienkou starostlivého uváženia potreby osobitného právneho základu v súvislosti s prebiehajúcou revíziou nariadenia (ES) č. 2007/2004.“ V záveroch na konci stanoviska okrem toho Európsky dozorný úradník pre ochranu údajov navrhol, aby agentúra FRONTEX: 1) preskúmala článok 9 nariadenia (ES) č. 45/2001, a to predtým, ako sa do rozsahu jeho pôsobnosti presunú dané záležitosti, aby sa zabezpečil súlad s jeho požiadavkami. V takomto prípade požiadal Európsky dozorný úradník pre ochranu údajov agentúru FRONTEX, aby ho upovedomila o praktickom postupe, ktorý bude viesť k zabezpečeniu súladu s týmto článkom, a to predtým, ako sa spomínaný presun uskutoční; 2) zaviedla postupy, ktoré sú nevyhnutné na zabezpečenie práv dotknutých osôb; 3) zaviedla oznamovaciu povinnosť predtým, ako sa spracovanie uskutoční, okrem prípadov, keď členský štát poskytne dotknutým osobám informácie v súlade s článkom 12 nariadenia. Európsky dozorný úradník pre ochranu údajov oktrem toho požiadal agentúru FRONTEX, aby ho informovala o osobitných vykonávacích opatreniach, ktoré boli v tejto súvislosti prijaté.
(8) 2009/371/SVV, (Ú. v. EÚ L 121, 15.5.2009, s. 37).
30.12.2010 |
SK |
Úradný vestník Európskej únie |
C 357/7 |
Stanovisko Európskeho dozorného úradníka pre ochranu údajov k oznámeniu Komisie o všeobecnom prístupe k prenosu osobných záznamov o cestujúcich do tretích krajín
2010/C 357/02
EURÓPSKY DOZORNÝ ÚRADNÍK PRE OCHRANU ÚDAJOV,
so zreteľom na Zmluvu o fungovaní Európskej únie, a najmä na jej článok 16,
so zreteľom na Chartu základných práv Európskej únie, a najmä na jej článok 8,
so zreteľom na smernicu Európskeho parlamentu a Rady 95/46/EHS z 24. októbra 1995 o ochrane fyzických osôb pri spracovaní osobných údajov a voľnom pohybe týchto údajov (1),
so zreteľom na žiadosť o stanovisko v súlade s nariadením Európskeho parlamentu a Rady (ES) č. 45/2001 z 18. decembra 2000 o ochrane jednotlivcov so zreteľom na spracovanie osobných údajov inštitúciami a orgánmi Spoločenstva a o voľnom pohybe takýchto údajov, a najmä s jeho článkom 41 (2),
PRIJAL TOTO STANOVISKO:
I. ÚVOD
1. Konzultovanie Európskeho dozorného úradníka pre ochranu údajov
1. |
Dňa 21. septembra 2010 Komisia prijala oznámenie o všeobecnom prístupe k prenosu osobných záznamov o cestujúcich do tretích krajín (3). Oznámenie bolo v ten istý deň odoslané Európskemu dozornému úradníkovi pre ochranu údajov na konzultáciu. |
2. |
Európsky dozorný úradník pre ochranu údajov víta skutočnosť, že ho Komisia požiadala o konzultáciu. Európsky dozorný úradník pre ochranu údajov mal ešte pred prijatím oznámenia možnosť poskytnúť svoje neformálne pripomienky. Mnohé z nich boli pri príprave konečného znenia dokumentu zohľadnené, kým iné body stále vyvolávajú obavy v súvislosti s ochranou údajov. |
2. Návrh v súvislostiach
3. |
Všeobecný prístup k problematike osobných záznamov o cestujúcich predstavený Komisiou v oznámení má za cieľ poskytnúť jednotný rámec pre prenos osobných záznamov o cestujúcich do tretích krajín. Európsky parlament, ktorý má na základe nového inštitucionálneho rámca oprávnenie ratifikovať dohody týkajúce sa osobných záznamov o cestujúcich s tretími krajinami (4), okrem naliehavej potreby právnej istoty vytvorenej v oznámení veľmi dôrazne podporuje aj tento harmonizovaný prístup. |
4. |
Oznámenie dopĺňajú odporúčania pre rokovania o dohodách o osobných záznamoch o cestujúcich s konkrétnymi tretími krajinami. Odporúčania sú obmedzené a v tomto stanovisku sa neanalyzujú. Vzťah medzi všeobecným oznámením a odporúčaniami sa však pripomienkuje v kapitole II. |
5. |
Okrem všeobecného prístupu k prenosu osobných záznamov o cestujúcich do tretích krajín pripravuje Komisia aj revidovaný prístup k osobným záznamom o cestujúcich pre EÚ. O návrhu tohto rámca EÚ sa už v minulosti v Rade intenzívne diskutovalo v rámci bývalého tretieho piliera pred nadobudnutím účinnosti Lisabonskej zmluvy. (5) Tieto diskusie neviedli ku konsenzu o množstve základných prvkov systému osobných záznamov o cestujúcich, napríklad v otázke používania databázy vytvorenej v rámci takéhoto systému. Štokholmský program potom obsahoval naliehavú výzvu Komisii, aby pripravila nový návrh, nešpecifikovali sa však základné prvky tohto návrhu. Návrh smernice o systéme osobných záznamov o cestujúcich pre EÚ sa očakáva na začiatku roka 2011. |
6. |
Súčasné stanovisko je zamerané na oznámenie Komisie. V jeho prvej časti sa analyzuje oznámenie v súvislosti so súčasným vývojom v oblasti ochrany údajov, druhá časť sa zaoberá legitímnosťou systému osobných záznamov o cestujúcich a tretia časť sa zameriava na konkrétnejšiu problematiku ochrany údajov v rámci oznámenia. |
II. ANALÝZA NÁVRHU
1. Všeobecné pripomienky
7. |
Európsky dozorný úradník pre ochranu údajov víta horizontálny prístup oznámenia v súlade s najnovšími požiadavkami Európskeho parlamentu na podrobnú analýzu a jednotný pohľad na existujúci a predpokladaný systém osobných záznamov o cestujúcich. Vysoká a harmonizovaná úroveň ochrany v rámci týchto systémov predstavuje cieľ, ktorý je potrebné dôrazne podporovať. |
8. |
Európsky dozorný úradník pre ochranu údajov má však pochybnosti týkajúce sa všeobecného načasovania rôznych iniciatív, ktoré sa priamo či nepriamo týkajú spracovania údajov systému osobných záznamov o cestujúcich. |
9. |
Zatiaľ čo v oznámení sa uvádzajú medzinárodné dohody o systémoch osobných záznamov o cestujúcich a iniciatíva týkajúca sa systému osobných záznamov o cestujúcich pre EÚ, normy navrhované v oznámení sa týkajú iba medzinárodných dohôd. Rámec EÚ sa prediskutuje a pripraví neskôr. |
10. |
Logickejší a vhodnejší program by podľa názoru Európskeho dozorného úradníka pre ochranu údajov obsahoval aj hĺbkové preskúmanie možného systému EÚ vrátane ochranných opatrení na ochranu údajov, ktoré by boli v súlade s právnym rámcom EÚ, a prípravu prístupu k dohodám s tretími krajinami na tomto základe. |
11. |
Európsky dozorný úradník pre ochranu údajov tiež zdôrazňuje prebiehajúce práce v súvislosti so všeobecnou dohodou medzi EÚ a USA o výmene údajov na účely presadzovania práva (6), ktorých cieľom je stanoviť súbor zásad zabezpečujúcich vysokú úroveň ochrany osobných údajov ako podmienku na výmenu údajov s USA. Výsledok rokovaní medzi EÚ a USA má poslúžiť ako podklad pre ďalšie dvojstranné dohody uzatvorené EÚ a jej členskými štátmi vrátane dohôd o systéme osobných záznamov o cestujúcich medzi EÚ a USA. |
12. |
Ďalším prvkom, ktorý je potrebné v tejto súvislosti zohľadniť, je všeobecné preskúmanie rámca ochrany údajov v EÚ, ktoré teraz vykonáva Komisia, vzhľadom na oznámenie, a to do konca roka 2010, po ktorom bude nasledovať návrh nového regulačného rámca v priebehu roka 2011 (7). Tento proces preskúmania sa uskutočňuje v postlisabonskom rámci, ktorý má priamy vplyv na horizontálne uplatňovanie zásad ochrany údajov na bývalé piliere EÚ vrátane policajnej a justičnej spolupráce v trestných veciach. |
13. |
S cieľom zabezpečiť konzistentnosť je potrebné, aby sa EÚ dohodla na vnútorných nástrojoch a na základe týchto vnútorných nástrojov rokovala o dohodách s tretími krajinami. Celkový program by sa mal preto v prvom rade sústrediť na všeobecný rámec ochrany údajov v EÚ, potom na možný systém osobných záznamov o cestujúcich pre EÚ a nakoniec na podmienky výmeny s tretími krajinami na základe aktualizovaného rámca EÚ. V tejto fáze by sa tiež mali pri stanovovaní podmienok prenosu osobných záznamov o cestujúcich do tretích krajín zohľadniť ochranné opatrenia predpokladané v budúcej dohode medzi EÚ a USA. |
14. |
Európsky dozorný úradník pre ochranu údajov si uvedomuje, že z rôznych procesných a politických dôvodov sa toto ideálne poradie v praxi nedodržiava. Napriek tomu sa však domnieva, že rôzne subjekty v rámci Komisie, Rady a Parlamentu by mali dodržiavať logickú postupnosť rôznych krokov. Keďže vývoj, a to najmä v oblasti rámca EÚ a rokovaní medzi EÚ a USA, paralelne postupuje, je tiež potrebné dôkladne zohľadniť potrebu konzistentnosti a harmonizovaného pohľadu na opatrenia na ochranu údajov v rámci EÚ a v súvislosti s prenosmi. Konkrétne by to znamenalo najmä:
|
15. |
Európsky dozorný úradník pre ochranu údajov nakoniec predkladá otázku prepojenia medzi oznámením a pokynmi navrhnutými Komisiou. Patrí sem rozsah konkretizovania presných ochranných opatrení a podmienok v normách uvedených v oznámení alebo v pokynoch stanovených pre jednotlivé krajiny: ak je celkovým cieľom harmonizovať podmienky spracovania a výmeny údajov systému osobných záznamov o cestujúcich, Európsky dozorný úradník pre ochranu údajov sa domnieva, že priestor na manévrovanie v prípade jednotlivých medzinárodných dohôd musí byť čo najužší a že v normách sa musí stanovovať presný rámec. Normy môžu účinne vplývať na obsah dohôd. V tomto zmysle sa ďalej uvádza niekoľko pripomienok na dosiahnutie väčšej presnosti. |
2. Legitimita systému
16. |
Európsky dozorný úradník pre ochranu údajov, ako aj pracovná skupina zriadená podľa článku 29, už v množstve stanovísk (8) trvali na potrebe jasného odôvodnenia prípravy systémov osobných záznamov o cestujúcich, či už v rámci EÚ, alebo z dôvodu výmeny údajov s tretími krajinami. Potrebnosť opatrení musia podporovať konkrétne dôkazy, ktoré sa musia vyhodnotiť a vyvážiť tak, aby len v potrebnej miere zasahovali do súkromného života jednotlivcov s cieľom zabezpečiť primeraný a čo najmiernejší postup pri získavaní výsledkov. Skutočnosť, že najnovší technologický vývoj v súčasnosti umožňuje široký prístup a analýzu, ako sa uvádza na konci bodu 2.2 oznámenia, nie je sama osebe dôvodom pre prípravu systému zameraného na kontrolu všetkých cestujúcich. Inými slovami: dostupnosť prostriedkov nesmie ospravedlniť výsledok. |
17. |
Ako sa uvádza ďalej, Európsky dozorný úradník pre ochranu údajov sa domnieva, že hromadný prenos údajov o nevinných osobách na účely posúdenia rizika predstavuje závažný problém z hľadiska primeranosti. Európsky dozorný úradník pre ochranu údajov spochybňuje najmä proaktívne používanie údajov zo systému osobných záznamov o cestujúcich. Zatiaľ čo retroaktívne používanie údajov obavy nevzbudzuje, keďže je súčasťou vyšetrovania už spáchaného trestného činu, proaktívne používanie a používanie v skutočnom čase sú hodnotené kritickejšie. |
18. |
Podľa znenia oznámenia, aj v kontexte „skutočného času“ sa budú údaje systému osobných záznamov o cestujúcich využívať„na predchádzanie trestnej činnosti, prehliadku alebo zadržanie osôb pred spáchaním trestného činu“ na základe „vopred zistených a na skutočnostiach založených ukazovateľoch rizika“ (9). Hlavná myšlienka uplatňovania opatrení na osoby pred spáchaním trestného činu na základe ukazovateľov rizika je podľa názoru Európskeho dozorného úradníka pre ochranu údajov proaktívnym opatrením, ktorého použitie pri presadzovaní práva je bežne prísne vymedzené a obmedzené. |
19. |
Okrem toho, ani pojem ukazovateľov rizika, ani pojem hodnotenia rizika nie je dostatočne prepracovaný, pričom pojem hodnotenia rizika sa dá ľahko zameniť s pojmom profilovania Táto podobnosť je ešte výraznejšia pri údajnom cieli, ktorým je zavedenie „vzorcov cestovania a správania, ktoré sa zakladajú na faktoch“. Európsky dozorný úradník pre ochranu údajov má pochybnosti o prepojení medzi pôvodnými faktami a vzorcami odvodenými z týchto faktov. Proces je zameraný na posúdenie rizika jednotlivca (a možno aj na využitie donucovacích opatrení voči nemu) na základe faktov, ktoré s týmto jednotlivcom nesúvisia. Ako už bolo uvedené v predchádzajúcom stanovisku k návrhu systému osobných záznamov o cestujúcich pre EÚ, najväčšie obavy Európskeho dozorného úradníka pre ochranu údajov sa týkajú skutočnosti, že „rozhodnutia o jednotlivcoch sa budú prijímať na základe zvyklostí a kritérií stanovených na základe použitia údajov o cestujúcich vo všeobecnosti. Rozhodnutia o jednom jednotlivcovi bude možné prijať na základe použitia (aspoň čiastočného) zvyklostí odvodených z údajov o iných jednotlivcoch. Rozhodnutia sa tak budú prijímať v abstraktných súvislostiach, čo môže mať závažné dôsledky na dotknuté osoby. Pre jednotlivcov je nesmierne ťažké brániť sa proti takýmto rozhodnutiam“ (10). |
20. |
Využívanie takýchto metód v širokom rozsahu vrátane kontroly všetkých pasažierov, preto vyvoláva závažné otázky týkajúce sa súladu so základnými zásadami ochrany súkromia a osobných údajov vrátane zásad stanovených v článku 8 EDĽP, článkoch 7 a 8 Charty a v článku 16 Zmluvy o fungovaní EÚ. |
21. |
Pri každom záverečnom rozhodnutí o legitímnosti systémov osobných záznamov o cestujúcich by sa mali zohľadňovať tieto prvky, ktoré je potrebné analyzovať a pripraviť v rámci hodnotenia vplyvu vykonávaného v rámci projektu systému osobných záznamov o cestujúcich pre EÚ. S cieľom umožniť podrobné posúdenie výsledkov tohto hodnotenia vplyvu pri navrhovaní celkových požiadaviek v rámci systémov osobných záznamov o cestujúcich je potrebné pripraviť program. |
3. Obsah navrhovaných noriem
22. |
Bez toho, aby boli dotknuté predchádzajúce základné pripomienky k legitímnosti systémov osobných záznamov o cestujúcich víta Európsky dozorný úradník pre ochranu údajov rozsiahly zoznam noriem, viditeľne inšpirovaný zásadami ochrany údajov EÚ, ktoré by mali v niekoľkých aspektoch posilniť ochranu uvedenú v konkrétnych dohodách. Pridaná hodnota a nedostatky noriem sa skúmajú ďalej v texte. |
Primeranosť a záväzný charakter každej dohody
23. |
Európskemu dozornému úradníkovi pre ochranu údajov zo znenia oznámenia vyplýva, že posúdenie primeranosti môže vychádzať zo všeobecného rámca ochrany údajov prijímajúcej krajiny alebo kontextuálne závisieť od právne záväzných záväzkov v medzinárodnej dohode, ktorou sa riadi spracovanie osobných údajov. Vzhľadom na rozhodujúcu úlohu medzinárodných dohôd pri posudzovaní primeranosti Európsky dozorný úradník pre ochranu údajov zdôrazňuje potrebu jasne stanoviť záväzný charakter dohôd pre všetky zainteresované strany a verí, že ho má dopĺňať priame vyjadrenie skutočnosti, že dohody musia zabezpečovať priamo vynútiteľné práva dotknutých osôb. Európsky dozorný úradník pre ochranu údajov sa domnieva, že tieto prvky tvoria základný aspekt posúdenia primeranosti. |
Rozsah a účel
24. |
Prvé dva body v zozname zásad sa týkajú obmedzenia účelu. Prvý bod v podnadpise „využitie údajov“ sa týka účelu presadzovania práva a bezpečnosti a ďalej spomína terorizmus a inú závažnú nadnárodnú trestnú činnosť na základe prístupu, z ktorého vychádzajú definície pojmov stanovené v nástrojoch EÚ. Európsky dozorný úradník pre ochranu údajov vyjadruje pochybnosti o tomto znení, pretože by mohlo viesť k tomu, že budúce dohody nebudú presne vychádzať z týchto vymedzení, budú nimi iba inšpirované. Z dôvodu právnej istoty je dôležité, aby boli terorizmus a závažná nadnárodná trestná činnosť presne vymedzené a aby sa určili nástroje EÚ, ktoré sa spomínajú v oznámení. Európsky dozorný úradník pre ochranu údajov okrem toho pripomína, že rôzne typy trestnej činnosti musia pred svojím zaradením do systému osobných záznamov o cestujúcich prejsť testom nevyhnutnosti a primeranosti. |
25. |
Druhý bod sa zrejme viac týka rozsahu (podstaty zbieraných údajov) než zásady účelu. Európsky dozorný úradník pre ochranu údajov poznamenáva, že oznámenie neobsahuje zoznam údajov, ktorých sa týkajú prenosy, určenie kategórií vymieňaných údajov sa ponecháva na konkrétnu dohodu. S cieľom zabrániť odchýlkam a zaraďovaniu neprimeraných kategórií údajov do niektorých dohôd s tretími krajinami sa Európsky dozorný úradník pre ochranu údajov domnieva, že k normám je potrebné pridať spoločný a vyčerpávajúci zoznam kategórií údajov v súlade s účelom výmeny údajov. V tomto zmysle odkazuje na stanoviská pracovnej skupiny zriadenej podľa článku 29, v ktorých sa uvádzajú kategórie prijateľných údajov a kategórie údajov presahujúcich základné práva dotknutých osôb (11). Kategórie údajov, ktoré je potrebné vyčleniť, sú najmä tie, ktoré možno považovať za citlivé údaje, a teda chránené údaje podľa článku 8 smernice 95/46/EHS, údaje SSR/SSI (informácie o zvláštnych službách/zvláštnych požiadavkách), údaje OSI (iné doplnkové informácie), otvorené polia alebo polia na zadávanie ľubovoľného textu (ako napr. Všeobecné poznámky, kde sa môžu objaviť údaje citlivej povahy) a informácie často cestujúcich pasažierov, a údaje o správaní. |
Citlivé údaje
26. |
V oznámení sa uvádza, že citlivé údaje sa môžu využívať len vo výnimočných okolnostiach. Európsky dozorný úradník pre ochranu údajov vyjadruje nesúhlas s touto výnimkou. Domnieva sa, že podmienky výnimky sú stanovené príliš široko a nepredstavujú žiadne záruky: používanie údajov na základe posúdenia jednotlivých prípadov sa predkladá len ako príklad, okrem toho by obmedzenie účelu malo byť všeobecnou zásadou týkajúcou sa každého spracovania údajov systému osobných záznamov o cestujúcich, a nielen zárukou vzťahujúcou sa na citlivé údaje. Európsky dozorný úradník pre ochranu údajov sa domnieva, že povolením spracúvať citlivé údaje, a to aj v obmedzených prípadoch, sa úroveň ochrany údajov vo všetkých systémoch osobných záznamov o cestujúcich prispôsobí skôr systémom zabezpečujúcim nižšiu ochranu údajov, než tým s vyššou úrovňou ochrany. Preto vyzýva na úplné a zásadné vylúčenie spracovania citlivých údajov. |
Bezpečnosť údajov
27. |
Všeobecná povinnosť v rámci zabezpečenia uvedeného v oznámení sa považuje za dostatočnú. Európsky dozorný úradník pre ochranu údajov sa však domnieva, že ju možno doplniť o povinnosť vzájomne sa informovať v prípade narušenia zabezpečenia: príjemcovia budú zodpovední za informovanie svojich partnerov v prípade nezákonného zverejnenia prijatých údajov. Tým sa zvýši zodpovednosť v oblasti bezpečného spracovania údajov. |
Presadzovanie
28. |
Európsky dozorný úradník pre ochranu údajov podporuje systém dohľadu, ako sa predpokladá v oznámení, vrátane opatrení dohľadu a zodpovednosti. Dôrazne sa podporuje aj právo každého jednotlivca na administratívne a súdne odškodnenie. V súvislosti s prístupovými právami tomu rozumie tak, že sa nepredpokladajú žiadne obmedzenia, čo víta. Ak bude vo výnimočných prípadoch obmedzenie potrebné, v normách sa jasne uvedie jeho presný rozsah a potrebné ochranné opatrenia vrátane najmä nepriameho prístupového práva. |
Ďalšie zasielanie
29. |
Európsky dozorný úradník pre ochranu údajov vyjadruje spokojnosť s obmedzeniami na ďalšie zasielanie na základe posúdenia jednotlivých prípadov, či už ide o štátne orgány alebo tretie krajiny. Domnieva sa, že okrem tejto zásady by sa malo na prenosy do tretej krajiny alebo iným štátnym orgánom uplatňovať aj obmedzenie účelu uplatniteľné na prenosy do tretích krajín. Tým sa zabráni ďalšiemu používaniu alebo krížovej kontrole údajov systému osobných záznamov o cestujúcich s informáciami spracovanými na iné účely. Európskeho dozorného úradníka pre ochranu údajov znepokojuje najmä riziko krížovej kontroly s informáciami pochádzajúcimi z iných databáz, napríklad ESTA, vzhľadom na USA. Poznamenáva, že nedávne rozhodnutie USA žiadať poplatok za údaje databázy ESTA má za následok zbieranie informácií o kreditných kartách cestujúcich. Európsky dozorný úradník pre ochranu údajov vyzýva na jasné obmedzenie s cieľom zabrániť nevhodnému priraďovaniu informácií presahujúcich rozsah dohody o systéme osobných záznamov o cestujúcich. |
Zadržiavanie údajov
30. |
Na obdobie zadržiavania údajov sa nevzťahuje účinná harmonizácia. Európsky dozorný úradník pre ochranu údajov sa domnieva, že údaje systému osobných záznamov o cestujúcich by sa mali v zásade odstraňovať vtedy, ak kontroly pri príležitosti prenosu údajov nevyvolajú potrebu presadzovania práva. Európsky dozorný úradník pre ochranu údajov sa domnieva, že ak sa v rámci vnútroštátnej situácie odôvodní potreba obmedzeného obdobia zadržiavania údajov, maximálne obdobia zadržiavania údajov je potrebné stanoviť v normách. Okrem toho je potrebné posilniť zásadu obmedzenia prístupových práv úradníkov a je potrebné zvážiť postupnú anonymizáciu údajov ako povinnosť, nie ako príklad. |
Spôsoby prenosu
31. |
Európsky dozorný úradník pre ochranu údajov podporuje výhradné používanie tzv. systému posúvania údajov na prenos údajov systému osobných záznamov o cestujúcich. Požaduje konkrétne záruky, ktoré by zabezpečili, že systém posúvania údajov bude jediným systémom používaným v praxi. Skúsenosti a kontroly vykonávané orgánmi na ochranu údajov ukázali, že aj napriek povinnostiam stanoveným v dohodách, ktoré už nadobudli platnosť, najmä so zreteľom na systém osobných záznamov o cestujúcich v USA, je stále účinný aj systém vyťahovania údajov, čiže okrem systému posúvania údajov majú orgány USA širší prístup k údajom systému osobných záznamov o cestujúcich prostredníctvom počítačových rezervačných systémov. Je potrebné prijať právne a technické opatrenia s cieľom zabrániť obchádzaniu systému posúvania údajov. |
32. |
Je potrebné vymedziť (odôvodnenú) frekvenciu prenosu leteckými spoločnosťami a stanoviť maximálne množstvo prenosov. Štandardom pre tieto činnosti by mali byť existujúce systémy s ustanoveniami maximálne zosúladenými s ochranou súkromia. |
Hlavné koncepcie
33. |
Európsky dozorný úradník pre ochranu údajov tiež vyzýva na väčšiu presnosť pri základných prvkoch vykonávania dohôd týkajúcich sa systému osobných záznamov o cestujúcich. Trvanie dohôd (stanovené, podľa potreby) a ich revízia (pravidelná) by sa mali podrobnejšie vymedziť z horizontálneho hľadiska. Je potrebné určiť pravidelnosť najmä spoločných revízií, ako aj povinnosť vykonania prvej revízie v rámci určeného termínu po nadobudnutí platnosti dohôd: mali by to byť maximálne tri roky. |
III. ZÁVER
34. |
Európsky dozorný úradník víta horizontálny prístup predložený Komisiou v jej oznámení. Je to základný krok smerom ku komplexnému rámcu výmeny údajov systému osobných záznamov o cestujúcich. Tento všeobecný dojem však zhoršuje niekoľko zásadných obáv. |
35. |
Systémy osobných záznamov o cestujúcich predložené v oznámení nespĺňajú per se testy nevyhnutnosti a primeranosti, ako sú predložené v tomto stanovisku a v predchádzajúcich stanoviskách Európskeho dozorného úradníka pre ochranu údajov a pracovnej skupiny zriadenej podľa článku 29. Prípustnosť sa dosiahne po výraznom obmedzení podmienok zbierania a spracúvania osobných údajov. Európsky dozorný úradník pre ochranu údajov sa obáva najmä využívania systémov osobných záznamov o cestujúcich pri posudzovaní rizík a profilovaní. |
36. |
Pri príprave noriem systému osobných záznamov o cestujúcich je potrebné zohľadniť všeobecný rámec ochrany údajov a súvisiaci právny vývoj v rámci EÚ, ako aj rokovania o dohodách o výmene údajov na všeobecnejšej úrovni, najmä s USA. Je potrebné zabezpečiť, aby sa v budúcej dohode o systéme osobných záznamov o cestujúcich s USA dodržiavala všeobecná dohoda o ochrane údajov s USA. Dohody o systéme osobných záznamov o cestujúcich s inými tretími krajinami by tiež mali byť v súlade s týmto prístupom. |
37. |
Najdôležitejšie je, aby boli v každej dohode s tretími krajinami zohľadnené nové požiadavky ochrany údajov, ako sa vytvárajú v postlisabonskom inštitucionálnom rámci. |
38. |
Európsky dozorný úradník pre ochranu údajov tiež vyzýva na väčšiu presnosť vo všeobecnom prístupe vzhľadom na minimálne ochranné opatrenia platné pre všetky dohody: majú sa uplatňovať prísnejšie podmienky, a to najmä so zreteľom na spracovanie citlivých údajov, zásadu obmedzenia účelu, podmienky ďalšieho zasielania a zadržiavania údajov. |
39. |
Európsky dozorný úradník pre ochranu údajov nakoniec trvá na tom, aby každá dohoda dotknutým osobám poskytovala priamo vynútiteľné práva. Účinnosť postupov presadzovania práva v prípade dotknutých osôb, ako aj orgánov dohľadu, je základnou podmienkou pre posúdenie primeranosti každej dohody. |
V Bruseli 19. októbra 2010
Peter HUSTINX
európsky dozorný úradník pre ochranu údajov
(1) Ú. v. ES L 281, 23.11.1995, s. 31.
(2) Ú. v. ES L 8, 12.1.2001, s. 1.
(3) KOM(2010) 492 v konečnom znení.
(4) Dohody boli podpísané s týmito krajinami:
— |
USA: Dohoda medzi Európskou úniou a Spojenými štátmi americkými o spracovaní a postupovaní údajov z osobného záznamu o cestujúcom (PNR) leteckými dopravcami Ministerstvu vnútornej bezpečnosti Spojených štátov amerických (DHS) (Dohoda PNR z roku 2007) (Ú. v. EÚ L 204, 4.8.2007, s. 18). |
— |
Kanada: Dohoda medzi Európskym spoločenstvom a vládou Kanady o spracovaní údajov o podrobnejšej informácii o cestujúcom a záznamu podľa mena cestujúceho (Ú. v. EÚ L 82, 21.3.2006, s. 15). |
— |
Austrália: Dohoda medzi Európskou úniou a Austráliou o spracúvaní a prenose údajov zo záznamu o cestujúcom (PNR) s pôvodom v Európskej únii leteckými dopravcami Austrálskej colnej správe (Ú. v. EÚ L 213, 8.8.2008, s. 49 – 57). |
(5) Komisia 6. novembra 2007 prijala návrh rámcového rozhodnutia Rady o využívaní osobných záznamov o cestujúcich (PNR) na účely presadzovania práva [KOM(2007) 654 v konečnom znení]. Európsky dozorný úradník pre ochranu údajov predložil svoje stanovisko k tomuto návrhu 20. decembra 2007 (Ú. v. EÚ C 110, 1.5.2008, s. 1).
(6) Pozri najmä konzultácie začaté Komisiou v januári 2010 o budúcej medzinárodnej dohode medzi Európskou úniou (EÚ) a Spojenými štátmi americkými (USA) o ochrane osobných údajov a výmene informácií na účely presadzovania práva a príspevky pracovnej skupiny zriadenej podľa článku 29 a Európskeho dozorného úradníka pre ochranu údajov, ktoré sa nachádzajú na stránke http://ec.europa.eu/justice/news/consulting_public/news_consulting_0005_en.htm
(7) Komisia začala proces preskúmania súčasného právneho rámca na konferencii na vysokej úrovni v máji 2009. Po ňom nasledovali verejné konzultácie prebiehajúce do konca roka 2009 a niekoľko konzultačných stretnutí zainteresovaných strán v júli 2010. Príspevok pracovnej skupiny zriadenej podľa článku 29, na ktorom Európsky dozorný úradník pre ochranu údajov aktívne spolupracoval, sa nachádza na tomto prepojení: http://ec.europa.eu/justice/policies/privacy/workinggroup/wpdocs/index_en.htm#general_issues
(8) Stanovisko Európskeho dozorného úradníka pre ochranu údajov z 20. decembra 2007 k návrhu rámcového rozhodnutia Rady o využívaní údajov z osobných záznamov cestujúcich (PNR) na účely presadzovania práva, Ú. v. EÚ C 110, 1.5.2008, s. 1. Stanoviská pracovnej skupiny podľa článku 29 sú k dispozícii na nasledujúcom prepojení: http://ec.europa.eu/justice/policies/privacy/workinggroup/wpdocs/index_en.htm#data_transfers
(9) Strana 4 oznámenia, kapitola 2.1.
(10) Stanovisko z 20. decembra 2007 k návrhu rámcového rozhodnutia Rady o využívaní údajov z osobných záznamov o cestujúcich (PNR) na účely vynucovania práva, Ú. v. EÚ C 110, 1.5.2008, s. 4.
(11) Stanovisko z 23. júna 2003 k úrovni ochrany zabezpečenej v USA pre prenos údajov o cestujúcich, WP78. Toto stanovisko a ďalšie stanoviská pracovnej skupiny k tejto problematike sa nachádzajú na stránke. http://ec.europa.eu/justice_home/fsj/privacy/workinggroup/wpdocs/index_en.htm#data_transfers
II Oznámenia
OZNÁMENIA INŠTITÚCIÍ, ORGÁNOV, ÚRADOV A AGENTÚR EURÓPSKEJ ÚNIE
Európska komisia
30.12.2010 |
SK |
Úradný vestník Európskej únie |
C 357/12 |
Schválenie poskytnutia štátnej pomoci v zmysle ustanovení článkov 107 a 108 ZFEÚ
Prípady, ku ktorým nemá Komisia námietky
(Text s významom pre EHP)
2010/C 357/03
Dátum prijatia rozhodnutia |
25.11.2010 |
||||
Referenčné číslo štátnej pomoci |
N 246/10 |
||||
Členský štát |
Poľsko |
||||
Región |
Kujawsko-Pomorskie |
||||
Názov (a/alebo názov príjemcu) |
Fabryka Form Metalowych FORMET SA |
||||
Právny základ |
Artykuł 56 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 1996 r. o komercjalizacji i prywatyzacji – Dz. U. z 2002 r. nr 171, poz. 1397 ze zm. |
||||
Druh opatrenia |
Individuálna pomoc |
||||
Účel |
Záchrana podnikov v ťažkostiach |
||||
Forma pomoci |
Úver za zvýhodnených podmienok |
||||
Rozpočet |
Celková výška plánovanej pomoci 2,30 mil. PLN |
||||
Intenzita |
— |
||||
Trvanie |
30.11.2010 – 30.5.2011 |
||||
Sektory hospodárstva |
Spracovateľský priemysel |
||||
Názov a adresa orgánu poskytujúceho pomoc |
|
||||
Ďalšie informácie |
— |
Rozhodnutie v autentickom jazykovom znení, z ktorého boli odstránené všetky informácie, ktoré sú predmetom obchodného tajomstva, je uverejnené na stránke:
http://ec.europa.eu/community_law/state_aids/state_aids_texts_sk.htm
Dátum prijatia rozhodnutia |
27.10.2010 |
Referenčné číslo štátnej pomoci |
N 326/10 |
Členský štát |
Poľsko |
Región |
Regiony wymienone w Rozporządzeniu Prezesa Rady Ministrów z dnia 10 sierpnia 2010 r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie gmin i miejscowości, w których stosuje się szczególne zasady odbudowy, remontow i rozbiórek obiektów budowlanych zniszczonych lub uszkodzonych w wyniku działania żywiołu (Dz. U. nr 144, poz. 969) |
Názov (a/alebo názov príjemcu) |
Program pomocy dotyczący zrekompensowania przedsiębiorstwom szkód spowodowanych przez powodzie w Polsce w 2010 r. |
Právny základ |
Ustawa z dnia 12 sierpnia 2010 r. o wspieraniu przedsiębiorców dotkniętych skutkami powodzi z 2010 r. |
Druh opatrenia |
Schéma pomoci |
Účel |
Náhrada škody spôsobenej prírodnými katastrofami a výnimočnými udalosťami |
Forma pomoci |
Úver za zvýhodnených podmienok |
Rozpočet |
Celková výška plánovanej pomoci 100 mil. PLN |
Intenzita |
100 % |
Trvanie |
do 31.12.2012 |
Sektory hospodárstva |
Všetky odvetvia |
Názov a adresa orgánu poskytujúceho pomoc |
Fundusze pożyczkowe Brak możliwości podania jednego adresu, gdyż pomoc będzie udzielana przez wybrane w drodze konkursu regionalne i lokalne fundusze pożyczkowe (w Polsce jest ich aktualnie ok. 70) |
Ďalšie informácie |
— |
Rozhodnutie v autentickom jazykovom znení, z ktorého boli odstránené všetky informácie, ktoré sú predmetom obchodného tajomstva, je uverejnené na stránke:
http://ec.europa.eu/community_law/state_aids/state_aids_texts_sk.htm
Dátum prijatia rozhodnutia |
8.11.2010 |
Referenčné číslo štátnej pomoci |
N 392/10 |
Členský štát |
Španielsko |
Región |
— |
Názov (a/alebo názov príjemcu) |
Reestructuración de Cajasur |
Právny základ |
El artículo 7 del Real Decreto Ley 9/2009 de 26 de junio, sobre restructuración bancaria y reforzamiento de los recursos propios de la entidades de crédito |
Druh opatrenia |
Individuálna pomoc |
Účel |
Pomoc na nápravu závažnej poruchy fungovania hospodárstva |
Forma pomoci |
Priama dotácia |
Rozpočet |
Celková výška plánovanej pomoci 392 mil. EUR |
Intenzita |
— |
Trvanie |
1.1.2011 – 31.12.2015 |
Sektory hospodárstva |
Finančné sprostredkovanie |
Názov a adresa orgánu poskytujúceho pomoc |
Ministerio español de Hacienda |
Ďalšie informácie |
— |
Rozhodnutie v autentickom jazykovom znení, z ktorého boli odstránené všetky informácie, ktoré sú predmetom obchodného tajomstva, je uverejnené na stránke:
http://ec.europa.eu/community_law/state_aids/state_aids_texts_sk.htm
Dátum prijatia rozhodnutia |
15.11.2010 |
||||
Referenčné číslo štátnej pomoci |
N 437/10 |
||||
Členský štát |
Španielsko |
||||
Región |
Galicia |
||||
Názov (a/alebo názov príjemcu) |
Ayudas para daños causados en los establecimientos turísticos por las inundaciones acaecidas los días 9 y 10 de junio de 2010 en A Mariña Luguesa y en los ayuntamientos limítrofes |
||||
Právny základ |
|
||||
Druh opatrenia |
Schéma pomoci |
||||
Účel |
Náhrada škody spôsobenej prírodnými katastrofami a výnimočnými udalosťami |
||||
Forma pomoci |
Priama dotácia |
||||
Rozpočet |
Celková výška plánovanej pomoci 0,2 mil. EUR |
||||
Intenzita |
100 % |
||||
Trvanie |
21.7.2010 – 2.10.2010 |
||||
Sektory hospodárstva |
Hotely a reštaurácie (cestovný ruch) |
||||
Názov a adresa orgánu poskytujúceho pomoc |
|
||||
Ďalšie informácie |
— |
Rozhodnutie v autentickom jazykovom znení, z ktorého boli odstránené všetky informácie, ktoré sú predmetom obchodného tajomstva, je uverejnené na stránke:
http://ec.europa.eu/community_law/state_aids/state_aids_texts_sk.htm
Dátum prijatia rozhodnutia |
1.12.2010 |
|||
Referenčné číslo štátnej pomoci |
N 543/10 |
|||
Členský štát |
Švédsko |
|||
Región |
— |
|||
Názov (a/alebo názov príjemcu) |
Ändringar i stödordning om garantier till banker |
|||
Právny základ |
Förordning om ändring i förordningen (2008:819) om statliga garantier till banker m.fl. |
|||
Druh opatrenia |
Schéma pomoci |
|||
Účel |
Pomoc na nápravu závažnej poruchy fungovania hospodárstva |
|||
Forma pomoci |
Garancia |
|||
Rozpočet |
Celková výška plánovanej pomoci 750 000 mil. SEK |
|||
Intenzita |
— |
|||
Trvanie |
1.1.2011 – 30.6.2011 |
|||
Sektory hospodárstva |
Finančné sprostredkovanie |
|||
Názov a adresa orgánu poskytujúceho pomoc |
|
|||
Ďalšie informácie |
— |
Rozhodnutie v autentickom jazykovom znení, z ktorého boli odstránené všetky informácie, ktoré sú predmetom obchodného tajomstva, je uverejnené na stránke:
http://ec.europa.eu/community_law/state_aids/state_aids_texts_sk.htm
30.12.2010 |
SK |
Úradný vestník Európskej únie |
C 357/16 |
Nevznesenie námietky voči oznámenej koncentrácii
(Vec COMP/M.6023 – Schweizerische Post/Österreichische Post/JV)
(Text s významom pre EHP)
2010/C 357/04
Dňa 30. novembra 2010 sa Komisia rozhodla nevzniesť námietku voči uvedenej oznámenej koncentrácii a vyhlásiť ju za zlučiteľnú so spoločným trhom. Toto rozhodnutie je založené na článku 6 ods. 1 písm. b) nariadenia Rady (ES) č. 139/2004. Úplné znenie rozhodnutia je dostupné iba v nemčina jazyku a bude zverejnené po odstránení akýchkoľvek obchodných tajomstiev. Bude dostupné:
— |
v časti webovej stránky Komisie o hospodárskej súťaži venovanej fúziám (http://ec.europa.eu/competition/mergers/cases/). Táto webová stránka poskytuje rôzne možnosti na vyhľadávanie individuálnych rozhodnutí o fúziách podľa názvu spoločnosti, čísla prípadu, dátumu a sektorových indexov, |
— |
v elektronickej podobe na webovej stránke EUR-Lex (http://eur-lex.europa.eu/en/index.htm) pod číslom dokumentu 32010M6023. EUR-Lex predstavuje online prístup k európskemu právu. |
IV Informácie
INFORMÁCIE INŠTITÚCIÍ, ORGÁNOV, ÚRADOV A AGENTÚR EURÓPSKEJ ÚNIE
Európska komisia
30.12.2010 |
SK |
Úradný vestník Európskej únie |
C 357/17 |
Výmenný kurz eura (1)
29. decembra 2010
2010/C 357/05
1 euro =
|
Mena |
Výmenný kurz |
USD |
Americký dolár |
1,3136 |
JPY |
Japonský jen |
107,99 |
DKK |
Dánska koruna |
7,4528 |
GBP |
Britská libra |
0,85390 |
SEK |
Švédska koruna |
8,9885 |
CHF |
Švajčiarsky frank |
1,2483 |
ISK |
Islandská koruna |
|
NOK |
Nórska koruna |
7,8090 |
BGN |
Bulharský lev |
1,9558 |
CZK |
Česká koruna |
25,263 |
EEK |
Estónska koruna |
15,6466 |
HUF |
Maďarský forint |
279,40 |
LTL |
Litovský litas |
3,4528 |
LVL |
Lotyšský lats |
0,7097 |
PLN |
Poľský zlotý |
3,9667 |
RON |
Rumunský lei |
4,2986 |
TRY |
Turecká líra |
2,0545 |
AUD |
Austrálsky dolár |
1,2975 |
CAD |
Kanadský dolár |
1,3155 |
HKD |
Hongkongský dolár |
10,2225 |
NZD |
Novozélandský dolár |
1,7272 |
SGD |
Singapurský dolár |
1,7042 |
KRW |
Juhokórejský won |
1 500,57 |
ZAR |
Juhoafrický rand |
8,7855 |
CNY |
Čínsky juan |
8,6976 |
HRK |
Chorvátska kuna |
7,3848 |
IDR |
Indonézska rupia |
11 822,75 |
MYR |
Malajzijský ringgit |
4,0518 |
PHP |
Filipínske peso |
57,601 |
RUB |
Ruský rubeľ |
39,9949 |
THB |
Thajský baht |
39,628 |
BRL |
Brazílsky real |
2,2127 |
MXN |
Mexické peso |
16,2676 |
INR |
Indická rupia |
59,1550 |
(1) Zdroj: referenčný výmenný kurz publikovaný ECB.
V Oznamy
KONANIA TÝKAJÚCE SA VYKONÁVANIA POLITIKY HOSPODÁRSKEJ SÚŤAŽE
Európska komisia
30.12.2010 |
SK |
Úradný vestník Európskej únie |
C 357/18 |
ŠTÁTNA POMOC – GRÉCKO
Štátna pomoc C 27/10 (ex NN 6/09) – Štátna pomoc pre podnik United Textiles SA
Výzva na predloženie pripomienok v súlade s článkom 108 ods. 2 Zmluvy o fungovaní Európskej únie
(Text s významom pre EHP)
2010/C 357/06
Listom z 27. októbra 2010, ktorý je uvedený v autentickom jazyku za týmto zhrnutím, Komisia oznámila Grécku svoje rozhodnutie začať konanie podľa článku 108 ods. 2 Zmluvy o fungovaní Európskej únie, pokiaľ ide o uvedené opatrenie.
Zainteresované strany môžu predložiť svoje pripomienky k opatreniam, vo veci ktorých Komisia začína konanie, v lehote jedného mesiaca odo dňa uverejnenia tohto zhrnutia a nasledujúceho listu. Kontaktné údaje:
European Commission |
Directorate-General for Competition |
State aid Greffe |
1049 Bruxelles/Brussel |
BELGIQUE/BELGIË |
Fax +32 22961242 |
Tieto pripomienky sa oznámia Grécku. Zainteresované strany môžu písomne s uvedením dôvodov požiadať o dôverné zaobchádzanie s údajmi o ich totožnosti.
TEXT ZHRNUTIA
POSTUP
Komisia v septembri 2008 začala s predbežným posudzovaním viacerých opatrení pomoci v prospech gréckeho výrobcu textilu United Textiles SA a jeho veriteľských bánk. Pôvodné odpovede gréckych orgánov boli zhodnotené ako čiastočné. Z tohto dôvodu Komisia 3. marca 2009 vydala príkaz na poskytnutie informácií.
OPIS PRÍJEMCU A OPATRENIA POMOCI
United Textiles je veľký grécky textilný podnik, ktorý sa zaoberá výrobou oblečenia, vlákien a látok. Predaj výrobkov sa uskutočňuje veľkoobchodne aj na maloobchodných trhoch. V roku 2008 tvoril vývoz do iných krajín EÚ 54 % obratu podniku (60 % v roku 2007). V roku 2009 dosiahli celkové aktíva podniku hodnotu 201,7 mil. EUR a obrat dosiahol 4,5 mil. EUR (obmedzený predaj zásob). Objem predaja v roku 2008 dosiahol 30,6 mil. EUR a v roku 2007 74,7 mil. EUR. Na konci roka 2008 mal podnik 1 348 zamestnancov (v súčasnosti 680).
Situácia podniku sa neustále zhoršuje prinajmenšom od roku 2004. To sa od roku 2008 prejavuje na postupne klesajúcich objemoch predaja, zápornom zisku pred zdanením a zápornom vlastnom kapitále. Vzhľadom na posledný uvedený dôvod by podnik mohol byť zlikvidovaný z iniciatívy ktorejkoľvek strany, dotknutej z právneho hľadiska. Od roku 2001 bola podpora podniku zo strany veriteľských bánk obmedzená. Od júna 2008 bola väčšina prevádzok zatvorená a v marci 2009 bola výroba zastavená takmer úplne. V júli 2008 hlavný akcionár podniku rozhodol o tom, že sa nezúčastní plánovaného navýšenia kapitálu. Od roku 2008 je podnik v oneskorení pri splácaní takmer všetkých úverov.
V období rokov 2007 – 2010 boli podniku poskytnuté tri opatrenia pomoci, pričom v prípade dvoch opatrení bola pomoc poskytnutá aj veriteľským bankám podniku. Najmä:
1. |
Grécka národná banka, ktorá je veriteľskou bankou podniku United Textiles, získala 30. mája 2007 štátnu záruku na nové úvery v celkovej výške 20 mil. EUR. Výška štátnej záruky prekračovala celkovú sumu týchto úverov. Záruka bola zo strany štátu poskytnutá bez prirážky a bola založená na neoznámenej záručnej schéme z 26. januára 2007. |
2. |
Grécke orgány 25. mája 2009 reštrukturalizovali dlhy podniku vo výške 18,6 mil. EUR, ktoré vyplývajú z oneskorených platieb sociálneho poistenia. Splatenie dlhu bolo stanovené na 96 mesačných splátok vo výške 0,19 mil. EUR. Reštrukturalizovaná suma čiastočne zahŕňa aj pôvodne reštrukturalizované sumy. |
3. |
Grécky štát 30. júna 2010 poskytol záruku veriteľským bankám podniku United Textiles. Záruka je určená na pokrytie nového syndikovaného úveru vo výške 63,6 mil. EUR. |
POSÚDENIE
Komisia sa v súvislosti so všetkými tromi uvedenými opatreniami predbežne domnieva, že predstavujú štátnu pomoc v zmysle článku 107 ods. 1 Zmluvy o fungovaní Európskej únie.
Finančné údaje podniku United Textiles a všeobecná situácia poukazujú na to, že išlo o podnik v ťažkostiach. Komisia preto uvedené opatrenia pomoci preskúmala v zmysle usmernení z roku 2004 o pomoci na záchranu a reštrukturalizáciu firiem v ťažkostiach.
Komisia sa rozhodla začať konanie podľa článku 108 ods. 2 ZFEÚ v prípade všetkých troch opatrení, pretože má pochybnosti, či sú splnené všetky podmienky na poskytnutie pomoci na reštrukturalizáciu. Komisia má pochybnosti najmä o tom, či bol podnik United Textiles oprávnený na poskytnutie pomoci na záchranu, pretože poskytnutá pomoc nebola ukončená do šiestich mesiacov a nenasledoval po nej oznámený plán reštrukturalizácie. Komisia má tiež pochybnosti o tom, či bol podnik United Textiles oprávnený na pomoc na reštrukturalizáciu, pretože táto pomoc závisí od riadneho plánu reštrukturalizácie, ktorý Grécko neposkytlo. Komisia napokon pochybuje aj o tom, či boli na poskytnutie regionálnej pomoci, pomoci na reštrukturalizáciu alebo akéhokoľvek iného druhu pomoci oprávnené aj veriteľské banky podniku, keďže poskytnutá pomoc predstavovala prevádzkovú pomoc a uvedené banky neboli v ťažkostiach.
TEXT LISTU
„Η Επιτροπή ενημερώνει την Ελλάδα ότι, αφού εξέτασε τις πληροφορίες που παρασχέθηκαν από της αρχές της χώρας σχετικά με το προαναφερόμενο μέτρο, αποφάσισε να κινήσει τη διαδικασία που προβλέπεται στο άρθρο 108 παράγραφος 2 της συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (1) (στο εξής: ΣΛΕΕ).
1. ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ
(1) |
Κατόπιν πληροφοριών σύμφωνα με τις οποίες η Ελλάδα σκόπευε να χορηγήσει εγγύηση για νέα δάνεια ύψους 35 εκατομ. EUR για τη χρηματοδότηση της Ενωμένης Κλωστοϋφαντουργίας, η Επιτροπή ζήτησε από τις ελληνικές αρχές να υποβάλουν τις παρατηρήσεις τους σχετικά με το προαναφερόμενο μέτρο με επιστολές της 11ης Σεπτεμβρίου 2008, της 14ης Οκτωβρίου 2008, της 20ής Οκτωβρίου 2008, της 18ης Νοεμβρίου 2008 και της 4ης Δεκεμβρίου 2008. Οι ελληνικές αρχές έδωσαν μη ολοκληρωμένες απαντήσεις με τις επιστολές της 15ης Οκτωβρίου 2008 και της 10ης Νοεμβρίου 2008. |
(2) |
Για αυτόν τον λόγο, στις 3 Μαρτίου 2009, η Επιτροπή εξέδωσε διαταγή για την παροχή πληροφοριών βάσει του άρθρου 10 παράγραφος 3 του κανονισμού (ΕΚ) 659/1999 (2) στην οποία ζητούσε από την Ελλάδα να υποβάλει όλες τις πληροφορίες που ήταν απαραίτητες για να εκτιμήσει εάν η Ενωμένη Κλωστοϋφαντουργία είχε λάβει κρατική ενίσχυση και εάν η ενίσχυση ήταν συμβατή με την εσωτερική αγορά. Η Ελλάδα υπέβαλε τις πληροφορίες που ζητήθηκαν με επιστολή της 11ης Μαρτίου 2009. |
(3) |
Η Επιτροπή ζήτησε πρόσθετες πληροφορίες όσον αφορά το προαναφερόμενο μέτρο καθώς και για ορισμένα άλλα μέτρα, υπέρ της Ενωμένης Κλωστοϋφαντουργίας και των πιστωτριών τραπεζών της, με επιστολές της 20ής Μαρτίου 2009, της 8ης Φεβρουαρίου 2009, της 17ης Μαρτίου 2010, της 19ης Ιουλίου 2010 και της 23ης Αυγούστου 2010. Οι ελληνικές αρχές απάντησαν με επιστολές της 7ης Απριλίου 2009, της 25ης Φεβρουαρίου 2010, της 26ης Μαρτίου 2010, της 13ης Αυγούστου 2010 και της 30ής Αυγούστου 2010. |
(4) |
Μετά από αίτημα των ελληνικών αρχών, πραγματοποιήθηκε σύσκεψη στις 7 Ιουλίου 2010. Με την ευκαιρία αυτή, η Ενωμένη Κλωστοϋφαντουργία υπέβαλε μία νέα προκαταρκτική προσέγγιση αναδιάρθρωσης. |
2. ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΩΝ ΕΙΚΑΖΟΜΕΝΩΝ ΔΙΚΑΙΟΥΧΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ ΜΕΤΡΩΝ
2.1. Οι εικαζόμενοι δικαιούχοι
Ενωμένη Κλωστοϋφαντουργία
(5) |
Η Ενωμένη Κλωστοϋφαντουργία είναι μεγάλη ελληνική κλωστοϋφαντουργική εταιρεία εισηγμένη στο Χρηματιστήριο Αθηνών. Το 2008, πραγματοποίησε το 54 % πωλήσεών της σε άλλες χώρες της ΕΕ (60 % το 2007). |
(6) |
Το 2009, είχε σύνολο ενεργητικού 201,7 εκατ. EUR και κύκλο εργασιών 4,5 εκατ. EUR (περιορισμένες πωλήσεις αποθεμάτων). Οι πωλήσεις των προηγούμενων ετών ήταν 30,6 εκατ. EUR το 2008 και 74,7 εκατ. EUR το 2007. Στα τέλη του 2008 το προσωπικό της αριθμούσε 1 348 εργαζομένους (σήμερα 680). Η εταιρεία έχει τέσσερις θυγατρικές σε τρεις χώρες, Βουλγαρία, Αλβανία και Πρώην Γιουγκοσλαβική Δημοκρατία της Μακεδονίας. Ο βασικός της μέτοχος είναι υπεράκτια εταιρεία με την επωνυμία European Textiles Investments Ltd (Μαυρίκιος). |
(7) |
Η επιχειρηματική δραστηριότητα της Ενωμένης Κλωστοϋφαντουργίας συνίσταται στην παραγωγή ενδυμάτων, νημάτων και υφασμάτων. Οι πωλήσεις της πραγματοποιούνται τόσο σε αγορές χονδρικής όσο και λιανικής. Διαθέτει 12 μονάδες παραγωγής σε διάφορες περιοχές της Ελλάδας. Αυτές οι μονάδες παραγωγής δεν λειτουργούν από το 2008, λόγω ελλείψεως κεφαλαίου κινήσεως. |
(8) |
Η κατάσταση της εταιρείας παρουσιάζει σταθερή επιδείνωση τουλάχιστον από το 2004, με σταδιακή μείωση των πωλήσεων, αρνητικά ΚΠΦ (3) και αρνητικά ίδια κεφάλαια από το 2008. Λόγω αυτού του προβλήματος, η εταιρεία θα μπορούσε να λυθεί σύμφωνα με την ελληνική νομοθεσία (4). |
(9) |
Από το 2001, η στήριξη των πιστωτριών τραπεζών προς την εταιρεία ήταν περιορισμένη, με μειωμένα πιστωτικά όρια και δάνεια. Από τον Ιούνιο του 2008, μεγάλο μέρος των δραστηριοτήτων της έχει διακοπεί Από τον Μάρτιο του 2009, η παραγωγή έχει σταματήσει σχεδόν εντελώς. Τον Ιούλιο του 2008, ο βασικός μέτοχος της εταιρείας αποφάσισε να μη συμμετάσχει σε προγραμματισμένη αύξηση του κεφαλαίου. Από το 2008, σχεδόν το σύνολο των τραπεζικών της δανείων έχουν καταστεί υπερήμερα. Από τον Φεβρουάριο του 2010, οι μετοχές της εταιρείας έχουν τεθεί σε αναστολή διαπραγμάτευσης στο Χρηματιστήριο Αθηνών. |
Πιστώτριες τράπεζες
(10) |
Οι πιστώτριες τράπεζες της Ενωμένης Κλωστοϋφαντουργίας, που εμπλέκονται στα εξεταζόμενα μέτρα κρατικών ενισχύσεων, είναι οι ελληνικές τράπεζες Εθνική Τράπεζα της Ελλάδος, η Εμπορική Τράπεζα, η Τράπεζα ΑΤΕ, η Alpha Bank και η Eurobank. Είναι όλες εμπορικές τράπεζες που δραστηριοποιούνται στην παροχή ενός πλήρους φάσματος χρηματοπιστωτικών προϊόντων και υπηρεσιών. Είναι παρούσες, μέσω θυγατρικών, σε άλλες χώρες της ΕΕ, και ιδίως στη Βουλγαρία, την Κύπρο, τη Γαλλία, τη Γερμανία, το Λουξεμβούργο, τις Κάτω Χώρες, την Πολωνία, τη Ρουμανία και το Ηνωμένο Βασίλειο (5). |
2.2. Τα εικαζόμενα μέτρα
(11) |
Κατά την περίοδο 2007-2010, χορηγήθηκαν συνολικά τρία μέτρα κρατικών ενισχύσεων στην εταιρεία. Στο παρόν στάδιο, η Επιτροπή θεωρεί ότι δύο από αυτά τα μέτρα χορηγήθηκαν επίσης υπέρ των δανειοδοτριών τραπεζών της εταιρείας. Ειδικότερα: |
Μέτρο 1: Η κρατική εγγύηση του Μαΐου 2007
(12) |
Στις 30 Μαΐου 2007, χορηγήθηκε στην Εθνική Τράπεζα της Ελλάδας, που δανειοδοτούσε τη Ενωμένη Κλωστοϋφαντουργία, κρατική εγγύηση για νέο δάνειο που περιλάμβανε: α) αναδιάταξη υφιστάμενου δανείου ύψους 7,5 εκατ. EUR και β) νέο δάνειο ύψους EUR 12,5 εκατ. EUR. Η κρατική εγγύηση κάλυπτε ποσό μεγαλύτερο από το συνολικό ύψος αυτών των δανείων. Κάλυπτε ποσό ύψους 30 εκατ. EUR συν τόκους, για δάνεια συνολικού ύψους 20 εκατ. EUR. Αυτό το νέο δάνειο είχε εξάμηνο επιτόκιο EURIBOR, συν προσαύξηση (spread) ύψους 1,85 % (6), ανερχόμενο συνολικά σε 6,10 % στις 30 Μαΐου 2007. Δεν είχε προβλεφθεί προμήθεια για την κρατική εγγύηση. Οι πιστώτριες τράπεζες έλαβαν εξασφαλίσεις για το νέο δάνειο, με τη μορφή ενεχυρίασης εμπορευμάτων και προσωπικών εγγυήσεων από μέρους των μετόχων. |
(13) |
Η εγγύηση στηριζόταν σε μη κοινοποιηθέν καθεστώς εγγυήσεων της 26ης Ιανουαρίου 2007. Το καθεστώς προέβλεπε ότι θα μπορούσε να παρασχεθεί κρατική εγγύηση για υφιστάμενα δάνεια σε βιομηχανικές, μεταλλευτικές, κτηνοτροφικές και ξενοδοχειακές επιχειρήσεις που ήταν εγκατεστημένες στο Νομό Ημαθίας (όπου βρίσκεται μέρος των δραστηριοτήτων της Ενωμένης Κλωστοϋφαντουργίας). Το καθεστώς δεν απέκλειε προβληματικές επιχειρήσεις και δεν προέβλεπε προμήθεια για την κρατική εγγύηση. |
Μέτρο 2: Αναδιάταξη οφειλών για εισφορές κοινωνικής ασφάλισης
(14) |
Στις 25 Μαΐου 2009, οι ελληνικές αρχές προχώρησαν σε αναδιάταξη των ληξιπρόθεσμων ασφαλιστικών οφειλών της εταιρείας, που ανέρχονταν σε 18,6 εκατ. EUR, για μια περίοδο 96 μηνιαίων πληρωμών ύψους 0,19 εκατ. EUR εκάστη. Η αναδιάταξη πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο του ελληνικού Νόμου 3762/2009. |
(15) |
Οι υποβληθείσες πληροφορίες δεν προσδιορίζουν συγκεκριμένα οποιεσδήποτε ποινές ή τόκους αναφορικά με την αναδιάταξη. Αναφέρουν μόνο ότι το 2009 έγινε αναδιάταξη νέων ληξιπρόθεσμων υποχρεώσεων από ασφαλιστικές εισφορές ύψους 14,6 εκατ. EUR, επιπλέον προηγούμενων ληξιπρόθεσμων υποχρεώσεων από ασφαλιστικές εισφορές ύψους EUR 2,8 εκατ. EUR. Αναφέρεται επίσης ότι υπήρξε πρόσθετη αύξηση ύψους 1,2 εκατ. EUR λόγω της αναδιάταξης. Αυτό θα μπορούσε να θεωρηθεί ως ένα είδος ποινής ή τόκου. Τα τρία αυτά ποσά ισούνται με 18,6 εκατ. EUR. |
(16) |
Η Επιτροπή παρατηρεί ότι στο ποσό της αναδιάταξης περιλαμβάνονταν εν μέρει ποσά που είχαν ήδη αναχρηματοδοτηθεί παλαιότερα, πράγμα που θα μπορούσε να αποτελεί ένδειξη ότι οι προηγουμένως αναδιαταχθείσες οφειλές δεν είχαν εξοφληθεί. Η Επιτροπή σημειώνει επίσης ότι από το 2007, στις ετήσιες εκθέσεις της εταιρείας, οι υποχρεώσεις της από ασφαλιστικές εισφορές αναφέρονται ως “ρυθμισθείσες”, πράγμα που σημαίνει ότι είχε ήδη λάβει χώρα τουλάχιστον μία αναδιάταξη από το έτος αυτό και πριν από την προαναφερθείσα αναδιάταξη της 25ης Μαΐου 2009. |
Μέτρο 3: Η κρατική εγγύηση του Ιουνίου 2010
(17) |
Στις 30 Ιουνίου 2010, το ελληνικό δημόσιο χορήγησε εγγύηση στις πιστώτριες τράπεζες της Ενωμένης Κλωστοϋφαντουργίας. Οι τράπεζες αυτές είναι η Εθνική Τράπεζα της Ελλάδος, η Εμπορική Τράπεζα, η Τράπεζα ΑΤΕ, η Alpha Bank και η Eurobank. Η εγγύηση καλύπτει νέο κοινοπρακτικό δάνειο ύψους 63,6 εκατ. EUR, που υποδιαιρείται σε τρία επιμέρους ποσά για τους εξής σκοπούς:
|
(18) |
Το υποκείμενο κοινοπρακτικό δάνειο έχει διάρκεια 9 ετών. Στην υπουργική απόφαση για τη χορήγηση εγγύησης δεν προσδιοριζόταν το επιτόκιο για τα δάνεια που επρόκειτο να καλυφθούν. Αναφερόταν απλώς ότι τα δάνεια έπρεπε να είναι με το επιτόκιο της αγοράς. Η κρατική εγγύηση καλύπτει ποσοστό 80 % του δανείου. Προβλέπεται για το δημόσιο ετήσια προμήθεια εγγύησης 2 % επί του μέσου ετήσιου οφειλόμενου ποσού. Οι πιστώτριες τράπεζες λαμβάνουν, εκτός από την κρατική εγγύηση, εξασφαλίσεις για το νέο δάνειο με τη μορφή ενεχυρίασης μετοχών της εταιρείας για τουλάχιστο το 25,9 % του συνόλου των μετοχών της και προσημειώσεων υποθήκης πρώτης σειράς επί των ακίνητων περιουσιακών στοιχείων της εταιρείας. Το κράτος δεν λαμβάνει εξασφαλίσεις για την εγγύησή του, αλλά σε περίπτωση κατάπτωσης της εγγύησης, οι εξασφαλίσεις του δανείου θα μεταφερθούν στο κράτος. |
(19) |
Η εγγύηση του Ιουνίου 2010 αντικατέστησε την προηγούμενη εγγύηση που είχε χορηγηθεί στις 2 Οκτωβρίου 2009. Η εγγύηση αυτή είχε χορηγηθεί για ένα νέο δάνειο ύψους 40 εκατ. EUR 40 που αποσκοπούσε επίσης στην αναδιάταξη δανείων που είχαν χορηγηθεί στην εταιρεία κατά την περίοδο από τον Αύγουστο του 2008 έως τον Φεβρουάριο του 2009 (βλ παράγραφο 17 στοιχείο α) ανωτέρω). Ωστόσο, το δάνειο των 40 εκατ. EUR ουδέποτε χορηγήθηκε και συνεπώς η εγγύηση του Οκτωβρίου 2009 ουδέποτε ενεργοποιήθηκε. Αντίθετα, η εγγύηση αυτή αντικαταστάθηκε από τη νέα εγγύηση του Ιουνίου 2010, η οποία κάλυπτε το κοινοπρακτικό δάνειο ύψους 63,6 εκατ. EUR. Σύμφωνα με τις ελληνικές αρχές, ο λόγος της αντικατάστασης αυτής ήταν ότι το ύψος του δανείου των 40 εκατ. EUR δεν αρκούσε πλέον για την κάλυψη των αναγκών ρευστότητας της εταιρείας. |
(20) |
Όσον αφορά τα τραπεζικά δάνεια που χορηγήθηκαν κατά την περίοδο από τον Αύγουστο του 2008 έως τον Σεπτέμβριο του 2009 (βλ παράγραφο 17 στοιχείο α) ανωτέρω), η Επιτροπή παρατηρεί ότι ορισμένες πληροφορίες φαίνεται να δείχνουν ότι οι πιστώτριες τράπεζες είναι πιθανό να είχαν επηρεαστεί από υπόσχεση χορήγησης κρατικής εγγύησης. |
(21) |
Ειδικότερα, σύμφωνα με τις υποβολές πληροφοριών των ελληνικών αρχών και τις ετήσιες εκθέσεις της Ενωμένης Κλωστοϋφαντουργίας, την εποχή που χορηγήθηκαν τα δάνεια, είχε ζητηθεί από τον εκπρόσωπο των πιστωτριών τραπεζών κρατική εγγύηση για τα εν λόγω δάνεια (Μάιος 2008). Επίσης, οι ελληνικές αρχές είχαν εκφράσει την πρόθεσή τους να χορηγήσουν κρατική εγγύηση για τα ίδια δάνεια (πριν τον Ιούλιο του 2008). Επιπλέον, οι ελληνικές αρχές είχαν ανακοινώσει ότι πριν τα τέλη Ιουλίου του 2008, οι πιστώτριες τράπεζες θα υπέγραφαν συμφωνία ύψους 35 εκατ. EUR για τη χρηματοδότηση της Ενωμένης Κλωστοϋφαντουργίας με κρατική εγγύηση. Τελικά, η κρατική εγγύηση χορηγήθηκε τον Οκτώβριο του 2009. |
(22) |
Επιπλέον, και πάλι σύμφωνα με τις υποβολές πληροφοριών των ελληνικών αρχών και τις ετήσιες εκθέσεις της Ενωμένης Κλωστοϋφαντουργίας, πραγματοποιήθηκαν δύο συσκέψεις τον Σεπτέμβριο του 2008 και τον Απρίλιο του 2009, μεταξύ των ελληνικών αρχών, των πιστωτριών τραπεζών και της Ενωμένης Κλωστοϋφαντουργίας. Κατά την πρώτη σύσκεψη, η συζήτηση αφορούσε την “εξασφάλιση της ομαλής λειτουργίας της Εταιρείας σύμφωνα με το επιχειρησιακό σχέδιο”· επίσης αναφέρεται ότι “ο Υπουργός έδωσε συγκεκριμένες κατευθύνσεις” για την αναδιάρθρωση της Ενωμένης Κλωστοϋφαντουργίας (7). Σκοπός της δεύτερης σύσκεψης ήταν η “χρηματοδότηση του επιχειρησιακού σχεδίου αναδιάρθρωσης και εξυγίανσης της Εταιρίας” (8). Τέλος, αναφέρεται ότι τα επίμαχα δάνεια “χορηγήθηκαν κατόπιν συνεννοήσεως των αρμοδίων κρατικών αρχών (Υπουργείο Οικονομίας και Οικονομικών) και των δανειστριών τραπεζών” (9). |
3. ΤΑ ΣΧΟΛΙΑ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΑΡΧΩΝ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΑ ΕΙΚΖΟΜΕΝΑ ΜΕΤΡΑ
(23) |
Οι πληροφορίες που υποβλήθηκαν από τις ελληνικές αρχές σχετικά με τα εικαζόμενα μέτρα κρατικών ενισχύσεων μπορούν να συνοψιστούν ως εξής: |
Μέτρο 1: Η κρατική εγγύηση του Μαΐου 2007
(24) |
Η Ελλάδα ισχυρίζεται ότι δεν συνιστά κρατική ενίσχυση δεδομένου ότι δεν είχε επιλεκτικό χαρακτήρα υπέρ της Ενωμένης Κλωστοϋφαντουργίας, αλλά χορηγήθηκε βάσει ενός καθεστώτος εγγύησης για βιομηχανικές, μεταλλευτικές, κτηνοτροφικές και ξενοδοχειακές επιχειρήσεις στην περιοχή της Ημαθίας (βλ. παρ. 13 ανωτέρω), και συνεπώς δεν αφορούσε μόνο την Ενωμένη Κλωστοϋφαντουργία αλλά ήταν διαθέσιμη και για άλλες εταιρείες. |
(25) |
Εκτός τούτου, η Ελλάδα ισχυρίζεται ότι η εγγύηση χορηγήθηκε σύμφωνα με τον (εθνικό) ελληνικό Νόμο 2322/95, που επέτρεπε στο Υπουργείο Οικονομικών να χορηγεί κρατικές εγγυήσεις σε τραπεζικά ιδρύματα για δάνεια που είχαν σκοπό την αναδιάταξη οφειλών ή τη χορήγηση νέου κεφαλαίου κίνησης. |
(26) |
Επιπλέον, η Ελλάδα ισχυρίζεται ότι πριν τη χορήγηση της εγγύησης, η εταιρεία είχε υποβάλει στις ελληνικές αρχές σχέδιο αναδιάρθρωσης με χρηματοδότηση από τράπεζες και χωρίς καμία κρατική εγγύηση. Αυτό το σχέδιο αναδιάρθρωσης δεν υπεβλήθη ποτέ επισήμως στην Επιτροπή. |
(27) |
Τέλος, η Ελλάδα ισχυρίζεται ότι η εγγύησή της χορηγήθηκε σύμφωνα με τις σχετικές διατάξεις της Επιτροπής: είχε μέγιστο ποσοστό κάλυψης 80 % και 20 εκατ. EUR και είχε χορηγηθεί για δάνεια που είχαν συναφθεί με επιτόκια της αγοράς. Επίσης τα δάνεια ήταν κατάλληλα εξασφαλισμένα με ενεχυρίαση εμπορευμάτων και προσωπικές εγγυήσεις μετόχων και είχαν χορηγηθεί για μια συγκεκριμένη πράξη και διάρκεια. |
Μέτρο 2: Αναδιάταξη οφειλών για ληξιπρόθεσμες ασφαλιστικές εισφορές
(28) |
Η Ελλάδα ισχυρίζεται ότι η αναδιάταξη των ληξιπρόθεσμων οφειλών προς το δημόσιο αποφασίστηκε στο πλαίσιο του Νόμου 3762/2009, που είχε γενική ισχύ στην Ελλάδα. |
Μέτρο 3: Η κρατική εγγύηση του Ιουνίου 2010
(29) |
Η Ελλάδα αναφέρει ότι η κρατική εγγύηση του Ιουνίου 2010 είχε χορηγηθεί επειδή η έκταση της προηγούμενης εγγύησης του 2009 (η οποία ουδέποτε εφαρμόστηκε) δεν αρκούσε πλέον για την κάλυψη των αναγκών ρευστότητας της εταιρείας. |
(30) |
Η Ελλάδα ισχυρίζεται ότι εγγύηση του Ιουνίου 2010 ήταν σύμφωνη με τις κατευθυντήριες γραμμές διάσωσης και αναδιάρθρωσης (10) και ότι δεν παρέχει πλεονέκτημα στην Ενωμένη Κλωστοϋφαντουργία. Η Ελλάδα ισχυρίζεται περαιτέρω ότι δεν παραβιάστηκε η αρχή της εφάπαξ ενίσχυσης, διότι η εγγύηση του Ιουνίου 2010 αντικαθιστά την εγγύηση του Οκτωβρίου 2009 και μεταβάλλει αρκετές διατάξεις της εγγύησης του Μαΐου 2007 (βλ. μέτρο 1 στις παραγράφους 12-13 ανωτέρω). Συνεπώς, η εγγύηση του Ιουνίου 2010 ενσωματώνει το σύνολο των ρητρών των δανείων της εταιρείας σε ένα και μόνο κείμενο με ενιαίες διατάξεις. |
4. ΕΚΤΙΜΗΣΗ
4.1. Κατάσταση της εταιρείας
(31) |
Όπως διαπιστώνεται στις ανωτέρω παραγράφους 7-8 και αναλύεται ακολούθως στις παραγράφους (64)-(68), οι επιχειρησιακές επιδόσεις και τα οικονομικά αποτελέσματα της εταιρείας παρουσίασαν σημαντική επιδείνωση την περίοδο 2004-2009. Σε αυτήν τη βάση, η Επιτροπή συνάγει ότι η επιχείρηση ήταν προβληματική κατά την έννοια των σημείων 10 και 11 των κατευθυντηρίων γραμμών διάσωσης και αναδιάρθρωσης κατά το χρόνο που λήφθηκαν τα εξεταζόμενα μέτρα υπέρ της εταιρείας (περίοδος 2007-2010). Η Επιτροπή θεωρεί επίσης ότι η εταιρεία είναι προβληματική επί του παρόντος διότι η κατάστασή της δεν έχει βελτιωθεί έκτοτε. |
4.2. Ύπαρξη κρατικής ενίσχυσης
Μέτρα 1 και 3: Κρατικές εγγυήσεις του Μαΐου 2007 και του Ιουνίου 2010
(32) |
Το άρθρο 107 παράγραφος 1 της ΣΛΕΕ προβλέπει ότι οι ενισχύσεις που χορηγούνται υπό οποιαδήποτε μορφή από τα κράτη ή με κρατικούς πόρους και που νοθεύουν ή απειλούν να νοθεύσουν τον ανταγωνισμό ευνοώντας ορισμένες επιχειρήσεις ή την παραγωγή ορισμένων αγαθών, είναι ασυμβίβαστες με την κοινή αγορά, κατά το μέτρο που επηρεάζουν τις μεταξύ κρατών μελών συναλλαγές. Συνεπώς, ένα μέτρο για να θεωρηθεί ενίσχυση, πρέπει να πληροί τα ακόλουθα τέσσερα κριτήρια: |
(33) |
Πρώτον, το μέτρο πρέπει να χορηγείται από ένα κράτος μέλος ή με κρατικούς πόρους. Οι κρατικές εγγυήσεις συνεπάγονται κινδύνους για τους κρατικούς πόρους, δεδομένου ότι σε περίπτωση κατάπτωσής τους πρέπει να πληρωθούν από τον κρατικό προϋπολογισμό. Επιπλέον, κάθε εγγύηση για την οποία δεν προβλέπεται κατάλληλη αμοιβή συνεπάγεται απώλεια οικονομικών πόρων για το κράτος. Συνεπώς, ικανοποιείται το κριτήριο των κρατικών πόρων. |
(34) |
Δεύτερον, το μέτρο πρέπει να παρέχει πλεονέκτημα στον δικαιούχο. Η Επιτροπή θεωρεί ότι οι δύο εξεταζόμενες εγγυήσεις είναι πιθανό να έχουν χορηγήσει αδικαιολόγητο πλεονέκτημα στην Ενωμένη Κλωστοϋφαντουργία. Πράγματι, σύμφωνα με την ανακοίνωση της Επιτροπής σχετικά με την εφαρμογή των άρθρων 87 και 88 της συνθήκης ΕΚ στις κρατικές ενισχύσεις με τη μορφή εγγυήσεων (11), τμήματα 2.2 και 3.2, όταν ο δανειολήπτης δεν καταβάλλει για την εγγύηση τιμή που καθορίζεται βάσει κριτηρίων αγοράς, του παρέχονται πλεονεκτικοί όροι. Σε ορισμένες περιπτώσεις, ο δανειολήπτης, ως επιχείρηση που αντιμετωπίζει οικονομικές δυσχέρειες, δεν θα μπορούσε να εξεύρει πιστωτικό ίδρυμα διατεθειμένο να του χορηγήσει πιστώσεις με οποιουσδήποτε όρους, χωρίς κρατική εγγύηση. Επίσης, μια από τις απαιτούμενες ενδείξεις ώστε μια μεμονωμένη κρατική εγγύηση να μην αποτελεί ενίσχυση είναι ότι δεν πρέπει να καλύπτει ποσοστό μεγαλύτερο του 80 % του οφειλόμενου δανείου. |
(35) |
Στην προκειμένη υπόθεση, όσον αφορά την εγγύηση του 2007 (μέτρο 1), αυτή χορηγήθηκε για δάνεια σε προβληματική επιχείρηση και δεν προβλεπόταν προμήθεια για τον εγγυητή (το Δημόσιο). Επίσης, αντίθετα με τους ισχυρισμούς της Ελλάδας, φαίνεται ότι κάλυπτε ποσό μεγαλύτερο από το συνολικό ύψος των επιμέρους υποκείμενων δανείων, δηλαδή επρόκειτο για ποσό 30 εκατ EUR συν τόκους, για την κάλυψη δανείων συνολικού ύψους 20 εκατ EUR. Λαμβάνοντας υπόψη τα σημεία 3.2. και 4.2 της ανακοίνωσης για τις κρατικές ενισχύσεις με τη μορφή εγγυήσεων και το γεγονός ότι η εταιρεία αντιμετώπιζε σοβαρά οικονομικά προβλήματα κατά το χρόνο χορήγησης της εγγύησης αυτής, καθώς και το γεγονός ότι η Επιτροπή δεν διαθέτει καμία ένδειξη για αντίστοιχη ενδεικτική προμήθεια εγγύησης που θα μπορούσε να ισχύει στη χρηματοπιστωτική αγορά για παρόμοιες εγγυήσεις, το επιτόκιο του δανείου (6,10 %) συν η προμήθεια εγγύησης (0 %) δεν φαίνεται να αντιστοιχεί σε τιμή καθοριζόμενη βάσει κριτηρίων αγοράς, αν γίνει σύγκριση μεταξύ του επιτοκίου που θα είχε καταβάλει η εταιρεία αυτή χωρίς την κρατική εγγύηση και του επιτοκίου που λήφθηκε χάρη στην κρατική εγγύηση. Πράγματι, εάν η σύγκριση γίνει βάσει της ανακοίνωσης σχετικά με την αναθεώρηση της μεθόδου καθορισμού των επιτοκίων αναφοράς και προεξόφλησης (12), θα χρειαζόταν προσαύξηση από 400 έως 1000 μονάδες βάσης συν το βασικό επιτόκιο που είχε καθοριστεί για την Ελλάδα την εποχή εκείνη (4,62 %) δηλαδή υψηλότερο του 6,10 % που προβλεπόταν στην παρούσα υπόθεση. |
(36) |
Ομοίως, η εγγύηση του 2010 (μέτρο 3) χορηγήθηκε σε εταιρεία που αντιμετώπιζε οικονομικές δυσχέρειες. Με τον ίδιο τρόπο, παρόλο που είχε προβλεφθεί προμήθεια εγγύησης 2 % για το Δημόσιο, το επίπεδο αυτής της προμήθειας δεν φαίνεται εκ πρώτης όψεως να έχει καθοριστεί βάσει κριτηρίων αγοράς. Πράγματι, η Επιτροπή επισημαίνει τη σημαντική επιδείνωση της οικονομικής κατάστασης της Ενωμένης Κλωστοϋφαντουργίας την περίοδο 2004-2009 και την υπερημερία των δανείων της και, συνεπώς. έχει επιφυλάξεις εάν ένας ιδιώτης εγγυητής θα είχε προσφέρει μια τέτοια εγγύηση, όταν η παραγωγή του δικαιούχου είχε σχεδόν σταματήσει εντελώς και η διαπραγμάτευση των μετοχών στο χρηματιστήριο είχε ανασταλεί, δεδομένου ότι κάτω από παρόμοιες συνθήκες θα ήταν εξαιρετικά δύσκολο μια τέτοια εταιρεία να εξοφλήσει το δάνειο και ο εγγυητής να αποφύγει τις συνέπειες μιας κατάπτωσης της εγγύησης που είχε παράσχει. Η Επιτροπή σημειώνει επίσης ότι το επιτόκιο του εγγυημένου δανείου δεν καθορίζεται ρητά αλλά επαφίεται στη διακριτική ευχέρεια των πιστωτριών τραπεζών. Συνεπώς, η Επιτροπή δεν είναι σε θέση να βεβαιώσει ότι η προμήθεια εγγύησης θα μπορούσε να θεωρηθεί σύμφωνη με τους όρους της αγοράς συγκρίνοντας το επιτόκιο που η εταιρεία θα είχε επωμιστεί χωρίς την εγγύηση με το επιτόκιο που έλαβε χάρη στην κρατική εγγύηση, λαμβάνοντας υπόψη αυτήν την προμήθεια εγγύησης. Σε κάθε περίπτωση, εάν γίνει σύγκριση με βάση την ανακοίνωση της Επιτροπής σχετικά με την αναθεώρηση της μεθόδου καθορισμού των επιτοκίων αναφοράς και προεξόφλησης, η Επιτροπή παρατηρεί ότι σύμφωνα με την ανακοίνωση αυτή θα απαιτείτο προσαύξηση από 400 έως 1 000 μονάδες βάσης συν το βασικό επιτόκιο που είχε καθοριστεί για την Ελλάδα την εποχή εκείνη. Η Επιτροπή θεωρεί σε αυτό το στάδιο ότι, εάν η εταιρεία κατόρθωνε να βρει οποιαδήποτε χρηματοδότηση στην κεφαλαιαγορά, η προσαύξηση που θα ίσχυε για τον δικαιούχο θα ήταν τουλάχιστον 1 000 μονάδες βάσης (διαβάθμιση χαμηλότερη από CCC), διότι η οικονομική του κατάσταση ήταν ακόμη χειρότερη σε σχέση με την εποχή της πρώτης εγγύησης (αύξηση των συσσωρευμένων ζημιών, οριακές πωλήσεις, παύση δραστηριοτήτων κ.ά.). Με βάση τα στοιχεία αυτά, η Επιτροπή έχει αμφιβολίες κατά πόσο το επίπεδο της ανωτέρω προμήθειας εγγύησης, εάν προστεθεί στο επιτόκιο του κοινοπρακτικού δανείου, θα μπορούσε να ισούται με το χρηματοπιστωτικό κόστος ενός παρόμοιου μη εγγυημένου δανείου και καλεί την Ελλάδα να προσκομίσει κάθε χρήσιμη πληροφορία σχετικά με το ζήτημα αυτό. |
(37) |
Συνεπώς, η Επιτροπή θεωρεί στο παρόν στάδιο ότι και οι δύο εγγυήσεις δεν ήταν σύμφωνες με την ανακοίνωση σχετικά με τις εγγυήσεις και συνιστούν πλεονέκτημα υπέρ της Ενωμένης Κλωστοϋφαντουργίας. |
(38) |
Τρίτον, για να θεωρηθεί ενίσχυση βάσει του άρθρου 107 παράγραφος 1 της ΣΛΕΕ, ένα μέτρο πρέπει να είναι επιλεκτικό. Η εγγύηση του Μαΐου 2007 στηριζόταν σε ένα τομεακό καθεστώς και η εγγύηση του Ιουνίου 2010 ήταν ad hoc μέτρο υπέρ της Ενωμένης Κλωστοϋφαντουργίας. Ως εκ τούτου, πράγματι ικανοποιείται το κριτήριο της επιλεκτικότητας. |
(39) |
Τέλος, το μέτρο πρέπει να προκαλεί στρέβλωση του ανταγωνισμού και να επηρεάζει τις συναλλαγές μεταξύ των κρατών μελών. Η Ενωμένη Κλωστοϋφαντουργία δραστηριοποιείται σε τομέα τα προϊόντα του οποίου αποτελούν αντικείμενο εκτενών συναλλαγών μεταξύ των κρατών μελών και στον οποίο επικρατεί οξύς ανταγωνισμός. Κατά τον χρόνο λήψης των μέτρων ενίσχυσης, η Ενωμένη Κλωστοϋφαντουργία ήταν επιχείρηση η οποία πραγματοποιούσε το μεγαλύτερο μέρος των πωλήσεών της σε άλλα κράτη μέλη (βλ. παράγραφο 5 ανωτέρω). Επίσης, τα εξεταζόμενα μέτρα εξασφάλιζαν στην Ενωμένη Κλωστοϋφαντουργία πλεονέκτημα έναντι των ανταγωνιστών της (βλ. παραγράφους 34-37 ανωτέρω). Όταν μια κρατική ενίσχυση ενισχύει τη θέση μιας επιχείρησης έναντι των εμπορικών ανταγωνιστών της από άλλα κράτη μέλη, οι άλλες επιχειρήσεις θα πρέπει να θεωρηθεί ότι επηρεάζονται από την εν λόγω ενίσχυση. Συνεπώς, ικανοποιείται το κριτήριο της στρέβλωσης του ανταγωνισμού και του επηρεασμού των συναλλαγών μεταξύ των κρατών μελών. |
(40) |
Βάσει των ανωτέρω, μπορεί να συναχθεί το συμπέρασμα ότι οι κρατικές εγγυήσεις του Μαΐου 2007 και του Ιουνίου 2010 (μέτρα 1 και 3) συνιστούν κρατική ενίσχυση υπέρ της Ενωμένης Κλωστοϋφαντουργίας κατά την έννοια του άρθρου 107 παράγραφος 1 της ΣΛΕΕ. |
(41) |
Όσον αφορά τις πιστώτριες τράπεζες της Ενωμένης Κλωστοϋφαντουργίας, το κριτήριο για τους πόρους του Δημοσίου ικανοποιείται με τον ίδιο τρόπο όπως και την Ενωμένη Κλωστοϋφαντουργία (βλ. παράγραφο 32 ανωτέρω). |
(42) |
Όσον αφορά το κριτήριο του πλεονεκτήματος, η Επιτροπή θεωρεί στο παρόν στάδιο ότι οι δύο εξεταζόμενες εγγυήσεις ενδέχεται να έχουν εξασφαλίσει αδικαιολόγητο πλεονέκτημα στις πιστώτριες τράπεζες. Πράγματι, σύμφωνα με την ανακοίνωση σχετικά με τις εγγυήσεις, τμήμα 2.3, η κρατική εγγύηση μπορεί να συνιστά ενίσχυση προς τον δανειοδότη, στο βαθμό που παρέχει μεγαλύτερες εξασφαλίσεις στο δανειοδότη περιορίζοντας το υφιστάμενο άνοιγμά του. Στην προκειμένη περίπτωση, και οι δύο εγγυήσεις χορηγήθηκαν ρητά για την εξασφάλιση νέων δανείων με στόχο, τουλάχιστον εν μέρει, την αναδιάταξη υφιστάμενων δανείων. Κατ’ αυτόν τον τρόπο οι εν λόγω εγγυήσεις παρείχαν στους πιστωτές εξασφάλιση αναφορικά με τα υφιστάμενα δάνεια. |
(43) |
Συνεπώς, η Επιτροπή θεωρεί στο παρόν στάδιο ότι η ΕΤΕ ενδέχεται να έχει επίσης ευεργετηθεί από ενίσχυση μέσω της εγγύησης του Μαΐου 2007 (μέτρο 1) στο μέτρο που η εγγύηση αυτή κάλυπτε υφιστάμενο δάνειο (7,5 εκατ. EUR). Επιπλέον, η Επιτροπή θεωρεί στο παρόν στάδιο ότι και οι πέντε πιστώτριες τράπεζες ενδέχεται να έχουν επίσης ευεργετηθεί από ενίσχυση μέσω της εγγύησης του Ιουνίου 2010 (μέτρο 3) στο μέτρο που αυτή κάλυπτε υφιστάμενα δάνεια των εν λόγω πιστωτικών ιδρυμάτων (36,6 εκατ. EUR). |
(44) |
Όσον αφορά την επιλεκτικότητα, οι κρατικές εγγυήσεις είχαν παρασχεθεί για υφιστάμενα δάνεια που είχαν χορηγηθεί από συγκεκριμένες τράπεζες, και συνεπώς είχαν επιλεκτικό χαρακτήρα ως προς τους δικαιούχους. |
(45) |
Τέλος, όσον αφορά τη στρέβλωση του ανταγωνισμού και τον επηρεασμό των συναλλαγών μεταξύ των κρατών μελών, οι τραπεζικές υπηρεσίες προσφέρονται σε ευρεία κλίμακα σε όλη την Ευρωπαϊκή Ένωση και αποτελούν αντικείμενο έντονου ανταγωνισμού. Κατά τον χρόνο λήψης των μέτρων ενίσχυσης, οι πιστώτριες τράπεζες της Ενωμένης Κλωστοϋφαντουργίας προσέφεραν χρηματοπιστωτικά προϊόντα και υπηρεσίες, μέσω των θυγατρικών τους σε άλλες χώρες της ΕΕ (βλ. παράγραφο 10 ανωτέρω). Επίσης, η εξεταζόμενη ενίσχυση εξασφάλισε στις πιστώτριες τράπεζες της Ενωμένης Κλωστοϋφαντουργίας πλεονέκτημα έναντι των ανταγωνιστών τους (βλ. παραγράφους 42-43 ανωτέρω). Όταν μια κρατική ενίσχυση ενισχύει τη θέση μιας επιχείρησης έναντι άλλων επιχειρήσεων που ανταγωνίζονται σε επίπεδο εμπορίου μεταξύ των κρατών μελών, οι τελευταίες πρέπει να θεωρηθεί ότι θίγονται από την εν λόγω ενίσχυση. Κατ’ αυτόν τον τρόπο, ικανοποιείται το κριτήριο της στρέβλωσης του ανταγωνισμού και του επηρεασμού των συναλλαγών μεταξύ των κρατών μελών. |
(46) |
Βάσει των ανωτέρω, η Επιτροπή θεωρεί στο παρόν στάδιο ότι οι κρατικές εγγυήσεις του Μαΐου 2007 και του Ιουνίου 2010 (μέτρα 1 και 3) ενδέχεται να συνιστούν κρατική ενίσχυση υπέρ των πιστωτριών τραπεζών Εθνική Τράπεζα της Ελλάδος, Εμπορική Τράπεζα, Τράπεζα ΑΤΕ, Alpha Bank και Eurobank κατά την έννοια του άρθρου 107 παράγραφος 1 της ΣΛΕΕ. Πιθανή κρατική εγγύηση για δάνεια της περιόδου από τον Αύγουστο του 2008 έως τον Σεπτέμβριο του 2009 |
(47) |
Όσον αφορά δάνεια που χορηγήθηκαν στην Ενωμένη Κλωστοϋφαντουργία την περίοδο από τον Αύγουστο του 2008 έως τον Σεπτέμβριο του 2009 (βλ. παράγραφο 17 σημείο α) ανωτέρω), η Επιτροπή παρατηρεί ότι ορισμένες πληροφορίες υποδηλώνουν ότι οι πιστώτριες τράπεζες είναι πιθανό να είχαν επηρεαστεί από υπόσχεση για τη χορήγηση κρατικής εγγύησης (βλ. παραγράφους 20-22 ανωτέρω). Η Επιτροπή παρατηρεί επίσης ότι τα δάνεια αυτά καλύφθηκαν τελικά από τις κρατικές εγγυήσεις του Οκτωβρίου 2009 και του Ιουνίου 2010. Η τελευταία αντικατέστησε την εγγύηση του Οκτωβρίου 2009. |
(48) |
Η Επιτροπή δεν αποκλείει στο σημείο αυτό το ενδεχόμενο η ανωτέρω υπόσχεση, εάν πράγματι εξακριβωθεί στη διάρκεια της επίσημης διαδικασίας έρευνας, να συνιστά κρατική εγγύηση που δόθηκε ήδη το 2008, και συνεπώς πριν από τις εγγυήσεις του Οκτωβρίου 2009 και του Ιουνίου 2010, για την κάλυψη των δανείων της περιόδου από τον Αύγουστο του 2008 έως τον Σεπτέμβριο του 2009. Μια τέτοια εγγύηση θα εξασφάλιζε πλεονεκτήματα στην Ενωμένη Κλωστοϋφαντουργία και τις πιστώτριες τράπεζές της, με την έννοια της ανωτέρω ανάλυσης για την ύπαρξη κρατικής ενίσχυσης (βλ. παραγράφους 32-46 ανωτέρω). |
Μέτρο 2: Αναδιάταξη οφειλών για ληξιπρόθεσμες ασφαλιστικές εισφορές
(49) |
Όσον αφορά το κριτήριο των κρατικών πόρων, ο στόχος των εισφορών κοινωνικής ασφάλισης είναι η χρηματοδότηση του προϋπολογισμού των οργανισμών κοινωνικής ασφάλισης, που αποτελούν νομικά πρόσωπα δημοσίου δικαίου υπό την εποπτεία του Δημοσίου. Συνεπώς, η μη είσπραξη αυτών των εισφορών στερεί πόρους από το κράτος. Συνεπώς, ικανοποιείται το κριτήριο αυτό. |
(50) |
Όσον αφορά το κριτήριο του πλεονεκτήματος, η Ενωμένη Κλωστοϋφαντουργία έλαβε πράγματι προθεσμία 8 ετών για την πληρωμή χρηματοπιστωτικής υποχρέωσης, σε μια εποχή που αντιμετώπιζε σοβαρά οικονομικά προβλήματα και υπήρχε μεγάλη πιθανότητα αθέτησης των υποχρεώσεών της. Σύμφωνα με πάγια νομολογία (13), για να διαπιστωθεί κατά πόσο έχει δοθεί επιλεκτικό πλεονέκτημα με τη μη είσπραξη οφειλών και κατά πόσο το πλεονέκτημα θα μπορούσε να θεωρηθεί κρατική ενίσχυση για τους σκοπούς του άρθρου 107 παράγραφος 1 της ΣΛΕΕ, θα πρέπει να εξακριβωθεί ότι η Ενωμένη Κλωστοϋφαντουργία δεν μπορούσε να αποκτήσει το πλεονέκτημα αυτό κάτω από κανονικές συνθήκες της αγοράς. Από την άποψη αυτή, το ουσιώδες ερώτημα που πρέπει να τεθεί είναι κατά πόσο η συμπεριφορά του κράτους ως πιστωτή στις δεδομένες συνθήκες θα μπορούσε να συγκριθεί με τη συμπεριφορά ενός συνετού ιδιώτη πιστωτή. |
(51) |
Οι ελληνικές αρχές δεν διευκρίνισαν εάν τα χρέη της εταιρείας προς το δημόσιο είχαν αναδιαταχθεί με την εφαρμογή κατάλληλων ποινών. Πράγματι, οι πληροφορίες που παρασχέθηκαν δεν είναι συγκεκριμένες. Αναφέρονται μόνο ποινές ή τόκοι ύψους 1,2 εκατ. EUR, που θα συνεπάγονταν επίσης επιτόκιο 7 %. Ακόμη και εάν πράγματι επρόκειτο για ποινή ή επιτόκιο που εφαρμόστηκε κατά την αναδιάταξη, φαίνεται να είναι χαμηλότερο από εκείνο που ίσχυε για οφειλέτες σε οικονομική κατάσταση παρόμοια με εκείνη της Ενωμένης Κλωστοϋφαντουργίας. |
(52) |
Επιπλέον, οι ελληνικές αρχές δεν ενημέρωσαν την Επιτροπή εάν η Ενωμένη Κλωστοϋφαντουργία είχε τηρήσει προηγούμενες συμφωνίες αναδιάταξης. Σχετικά με το θέμα αυτό, η Επιτροπή παρατηρεί ότι η αναδιάταξη του 2009 εφαρμόστηκε επίσης για οφειλόμενο ποσό 2,8 εκατ. EUR από προηγούμενες αναδιατάξεις οφειλών. Η Επιτροπή παρατηρεί ότι αυτό θα μπορούσε να αποτελεί ένδειξη ότι οι προηγούμενες αναδιατάξεις οφειλών είχαν αποτύχει. |
(53) |
Για τους λόγους που προαναφέρθηκαν, η Επιτροπή έχει επιφυλάξεις για το κατά πόσο η συμπεριφορά των ελληνικών αρχών θα μπορούσε να συγκριθεί με εκείνη ενός συνετού ιδιώτη πιστωτή, δεδομένου ότι δεν διευκρινίστηκε η τυχόν εφαρμογή ποινής ή επιτοκίου, σε ύψος ίσο με εκείνο της αγοράς, και ότι η αναδιάταξη του 2009 εφαρμόστηκε παρά τις κατά τα φαινόμενα αποτυχημένες προηγούμενες συμφωνίες αναδιάταξης. Ακόμη και η ποινή ή το επιτόκιο του 7 % (βλ. παράγραφο 51 ανωτέρω), που κατά τα φαινόμενα εφαρμόστηκε, φαίνεται να είναι χαμηλότερο από εκείνο που θα ίσχυε για εταιρείες σε τόσο δεινή οικονομική κατάσταση όπως η Ενωμένη Κλωστοϋφαντουργία. |
(54) |
Επιπλέον, ανεξαρτήτως του ύψους της ποινής που εφαρμόστηκε για την αναδιάταξη, η Επιτροπή έχει επιφυλάξεις για το εάν ένας ιδιώτης πιστωτής θα είχε δεχθεί οποιοδήποτε είδος αναδιάταξης καθώς η εταιρεία αντιμετώπιζε ήδη πολύ σοβαρά οικονομικά προβλήματα και είχε παύσει το μεγαλύτερο μέρος της παραγωγής της, με αποτέλεσμα να φαίνεται απίθανο το ενδεχόμενο μιας μεταγενέστερης εξόφλησης του χρέους. |
(55) |
Τέλος, η Επιτροπή έχει επιφυλάξεις κατά πόσο το μέτρο αυτό θα μπορούσε να θεωρηθεί ότι ικανοποιεί το κριτήριο του ιδιώτη πιστωτή, αν εξετασθεί μεμονωμένα, δεδομένου ότι η εταιρεία τύγχανε ήδη κρατικής στήριξης με τη μορφή εγγύησης που φαίνεται ότι αποτελεί κρατική ενίσχυση. |
(56) |
Έτσι, η Επιτροπή θεωρεί ότι στο στάδιο αυτό η αναδιάταξη των χρεών ενδέχεται να έχει προσφέρει πλεονέκτημα στην εταιρεία κατά την έννοια του άρθρου 107 παράγραφος 1 της ΣΛΕΕ. |
(57) |
Όσον αφορά το κριτήριο της επιλεκτικότητας, τα ληξιπρόθεσμα χρέη της Ενωμένης Κλωστοϋφαντουργίας προς το Δημόσιο είχαν αναδιαταχθεί στο πλαίσιο μιας ad hoc απόφασης για την εταιρεία. Συνεπώς, ικανοποιείται το κριτήριο αυτό. |
(58) |
Τέλος, το κριτήριο της στρέβλωσης του ανταγωνισμού και του επηρεασμού των συναλλαγών μεταξύ των κρατών μελών ικανοποιείται με τον ίδιο τρόπο όπως και στην παράγραφο 38 ανωτέρω. |
(59) |
Σύμφωνα με τις ανωτέρω παρατηρήσεις, μπορεί να συναχθεί το συμπέρασμα ότι η αναδιάταξη των ληξιπρόθεσμων υποχρεώσεων κοινωνικής ασφάλισης συνιστά κρατική ενίσχυση υπέρ της Ενωμένης Κλωστοϋφαντουργίας κατά την έννοια του άρθρου 107 παράγραφος 1 της ΣΛΕΕ. |
4.3. Παράνομη ενίσχυση
(60) |
Σύμφωνα με το άρθρο 1 στοιχείο στ) του κανονισμού αριθ. 659/1999 του Συμβουλίου, της 22ας Μαρτίου 1999 για τη θέσπιση λεπτομερών κανόνων εφαρμογής του άρθρου 93 της συνθήκης ΕΚ (14), “παράνομη ενίσχυση” είναι μια νέα ενίσχυση η οποία εφαρμόζεται κατά παράβαση του άρθρου 108 παράγραφος 3 της ΣΛΕΕ. |
(61) |
Στην προκειμένη υπόθεση, τα μέτρα ενισχύσεων υπέρ της Ενωμένης Κλωστοϋφαντουργίας και των πιστωτριών τραπεζών της εφαρμόστηκαν από την Ελλάδα χωρίς να κοινοποιηθούν στην Επιτροπή και χωρίς να έχουν ληφθεί οι παρατηρήσεις της Επιτροπής σχετικά με αυτά ή να έχει εκδοθεί τελική απόφαση για τη συμβατότητα των μέτρων με την κοινή αγορά. |
(62) |
Κατά συνέπεια, η Επιτροπή θεωρεί στο παρόν στάδιο ότι τα υπό εξέταση μέτρα ενίσχυσης είναι παράνομα. |
(63) |
Όσον αφορά ειδικότερα την κρατική εγγύηση του Ιουνίου 2010 (μέτρο 3), η Επιτροπή θεωρεί στο παρόν στάδιο, ότι αυτή έχει παρασχεθεί. Πράγματι, η κρατική εγγύηση εγκρίθηκε με υπουργική απόφαση, δηλαδή με δεσμευτική πράξη του κράτους, η οποία επέτρεπε να πραγματοποιηθεί η πληρωμή του υποκείμενου δανείου με την εγγύηση του κράτους. Το γεγονός ότι, σύμφωνα με τις υποβληθείσες πληροφορίες, το υποκείμενο δάνειο δεν έχει ακόμη εκδοθεί, δεν μεταβάλλει τη νομική ισχύ της κρατικής εγγύησης, δεδομένου ότι η ενεργοποίηση του δανείου επαφίεται πλήρως στη διακριτική ευχέρεια των δικαιούχων, δηλαδή της Ενωμένης Κλωστοϋφαντουργίας και των πιστωτριών τραπεζών της. |
4.4. Συμβατότητα των μέτρων ενίσχυσης
Επιλεξιμότητα της Ενωμένης Κλωστοϋφαντουργίας
(64) |
Όπως αναφέρθηκε στις παραγράφους 7-8 ανωτέρω και αναλύεται λεπτομερέστερα στον πίνακα 1 που ακολουθεί, οι επιχειρηματικές και οικονομικές επιδόσεις της εταιρείας επιδεινώθηκαν σημαντικά κατά την περίοδο 2004-2009. |
Πίνακας 1
Βασικά οικονομικά στοιχεία της Ενωμένης Κλωστοϋφαντουργίας (σε εκατ. EUR)
|
2004 |
2005 |
2006 |
2007 |
2008 |
2009 |
Κύκλος εργασιών |
154,3 |
97,5 |
64,6 |
74,7 (15) |
30,6 |
4,5 |
ΚΠΦ |
–89,6 |
–61,3 |
–49,3 |
–38,5 |
–62,4 |
–60,6 |
Συσσωρευμένες ζημίες |
264,1 |
316 |
378,3 |
418,7 |
481 |
520,3 (16) |
Εγγεγραμμένο κεφάλαιο |
276,3 |
283,3 |
280,8 |
288,9 |
290,4 |
290,4 (16) |
Ίδια κεφάλαια |
95,2 |
35,7 |
32,9 |
4,6 |
49,1 |
111,5 |
Χρέος/ίδια κεφάλαια |
281 % |
692 % |
829 % |
6,243 % |
– 561 % |
– 280 % |
Στοιχεία από τις οικονομικές καταστάσεις 2004-2009. |
(65) |
Με βάση αυτά τα οικονομικά στοιχεία, η Επιτροπή καταλήγει στο συμπέρασμα ότι η εταιρεία ήταν προβληματική κατά την έννοια του σημείου 10 των κατευθυντηρίων γραμμών για τη διάσωση και την αναδιάρθρωση προβληματικών επιχειρήσεων κατά το χρόνο που λήφθηκαν τα υπό εξέταση μέτρα υπέρ αυτής (περίοδος 2007-2010). Η Επιτροπή θεωρεί επίσης ότι η εταιρεία είναι προβληματική επί του παρόντος. |
(66) |
Ειδικότερα, όσον αφορά το σημείο 10 (α) των κατευθυντηρίων γραμμών, το εγγεγραμμένο κεφάλαιο της εταιρείας, όπως προκύπτει από τις οικονομικές καταστάσεις των ετών 2004-2009, δεν είχε απολεσθεί αλλά αυξηθεί την περίοδο 2004-2009. Ωστόσο, η Επιτροπή παρατηρεί ότι την ίδια περίοδο τα ίδια κεφάλαια της εταιρείας μειώθηκαν σε ελάχιστο επίπεδο (2007) ή έγιναν αρνητικά (2008 και 2009). Συγχρόνως, η εταιρεία δεν έλαβε κατάλληλα μέτρα για να αντιμετωπίσει τη μείωση των ιδίων κεφαλαίων της, όπως προβλέπεται στην ελληνική νομοθεσία (17). Τα μέτρα αυτά θα συνίσταντο είτε στην αύξηση του κεφαλαίου είτε στην κεφαλαιοποίηση των ζημιών, πράγμα που θα οδηγούσε στην εξάλειψη του εγγεγραμμένου κεφαλαίου. Φαίνεται ότι μόνο η δεύτερη περίπτωση θα ήταν εφικτή για την Ενωμένη Κλωστοϋφαντουργία, λόγω της κρίσιμης οικονομικής της κατάστασης (βλ. πίνακα 1 ανωτέρω) και των δυσχερειών πρόσβασής της σε χρηματοδότηση (βλ. παράγραφο 9 ανωτέρω). Βάσει των ανωτέρω, η Επιτροπή θεωρεί ότι η εταιρεία είχε στην ουσία απολέσει περισσότερο από το ήμισυ του εγγεγραμμένου κεφαλαίου της. |
(67) |
Επιπλέον, όσον αφορά το σημείο 10 γ), από το 2008 η εταιρεία πληρούσε, βάσει της ελληνικής νομοθεσίας, τις προϋποθέσεις υπαγωγής σε συλλογική πτωχευτική διαδικασία (18). |
(68) |
Τέλος, όσον αφορά το σημείο 11 των κατευθυντηρίων γραμμών, οι συνήθεις ενδείξεις μιας προβληματικής επιχείρησης όπως η αύξηση των ζημιών, η μείωση του κύκλου εργασιών και η συσσώρευση του χρέους, υπήρχαν τουλάχιστον από το 2004. |
Ενίσχυση στην Ενωμένη Κλωστοϋφαντουργία
(69) |
Στο μέτρο που τα μέτρα συνιστούν ενίσχυση κατά την έννοια του άρθρου 107 παράγραφος 1 της ΣΛΕΕ, η συμβατότητά τους πρέπει να εξεταστεί βάσει των εξαιρέσεων που προβλέπονται στις παραγράφους 2 και 3 του εν λόγου άρθρου. |
(70) |
Είναι σαφές ότι οι εξαιρέσεις που προβλέπονται στο άρθρο 107 παράγραφος 2 και στο άρθρο 107 παράγραφος 3, στοιχεία δ) και ε), δεν ισχύουν και δεν οι ελληνικές αρχές δεν τις επικαλέστηκαν. |
(71) |
Η Επιτροπή πρέπει επίσης να εξετάσει κατά πόσο ορισμένα από τα επίμαχα μέτρα θα ήταν συμβατά βάσει των κανόνων για την αντιμετώπιση της κρίσης που προβλέπονται στο Προσωρινό Πλαίσιο (19). Ωστόσο, η Επιτροπή παρατηρεί ότι η Ενωμένη Κλωστοϋφαντουργία ήταν σαφώς προβληματική επιχείρηση πριν την 1η Ιουλίου 2008 και, συνεπώς, δεν είναι επιλέξιμη για τη χορήγηση ενίσχυσης βάσει του Προσωρινού Πλαισίου. |
(72) |
Η Ενωμένη Κλωστοϋφαντουργία ήταν προβληματική επιχείρηση κατά τον χρόνο που λήφθηκαν τα μέτρα για τη στήριξή της (βλ. παραγράφους 8-9 και 64-68 ανωτέρω), και συνεπώς η συμβατότητα των μέτρων ενίσχυσης μπορεί να αξιολογηθεί μόνο βάσει των κατευθυντηρίων γραμμών διάσωσης και αναδιάρθρωσης (δηλαδή βάσει του άρθρου 107 παράγραφος 3 στοιχείο γ της ΣΛΕΕ). |
(73) |
Πρώτον, η Επιτροπή έχει επιφυλάξεις για το κατά πόσο τα μέτρα θα μπορούσαν να θεωρηθούν συμβατά ως ενισχύσεις διάσωσης. Στο παρόν στάδιο, η Επιτροπή δεν είναι σε θέση να αποφανθεί αν τα μέτρα περιορίζονται στο ελάχιστο αναγκαίο, αν δικαιολογούνται λόγω σοβαρών κοινωνικών προβλημάτων και αν προκαλούν αθέμιτα δυσμενείς δευτερογενείς συνέπειες για άλλα κράτη μέλη. Επιπλέον, οι εγγυήσεις του 2007 και του 2010 δεν έχουν περιορισμένη διάρκεια 6 μηνών. Η αναδιάταξη του χρέους, που είναι συγκρίσιμη με δάνειο, έχει και αυτή διάρκεια μεγαλύτερη της περιόδου των 6 μηνών που επιτρέπεται για τις ενισχύσεις διάσωσης. |
(74) |
Δεύτερον, η Επιτροπή παρατηρεί ότι κανένα από τα μέτρα δεν φαίνεται να είναι συμβατό ούτε ως ενίσχυση αναδιάρθρωσης. Στο παρόν στάδιο, η θέσπιση αυτών των μέτρων ενίσχυσης δεν φαίνεται να είχε εξαρτηθεί από την εφαρμογή σχεδίου αναδιάρθρωσης που θα εξασφάλιζε την αποκατάσταση της μακροπρόθεσμης βιωσιμότητας της επιχείρησης. Πράγματι, βάσει των στοιχείων που είναι διαθέσιμα επί του παρόντος, δεν υπήρχε τέτοιο σχέδιο, και όλες οι προσπάθειες αναδιάρθρωσης είχαν αποτύχει, σε βαθμό που πρακτικά η λειτουργία της εταιρείας είχε σταματήσει και είχε τεθεί εκτός χρηματιστηρίου. Παρά αυτήν την αποτυχία της αναδιάρθρωσης, το κράτος συνέχισε να παρέχει κεφάλαια κίνησης στην Ενωμένη Κλωστοϋφαντουργία. Συνεπώς, στο παρόν στάδιο η Επιτροπή θεωρεί ότι τα μέτρα ενίσχυσης στο σύνολό τους αποτελούν απλώς ενισχύσεις λειτουργίας χωρίς καμία προαπαιτούμενη αξιόπιστη αναδιάρθρωση. |
(75) |
Επίσης, η Επιτροπή έχει αμφιβολίες αν η εταιρεία έλαβε οποιαδήποτε σημαντική χρηματοδότηση για τις πράξεις της η οποία θα μπορούσε να θεωρηθεί ως ίδια συμμετοχή χωρίς ενίσχυση. Τέλος, η Επιτροπή έχει αμφιβολίες για το αν εφαρμόστηκαν οποιαδήποτε αντισταθμιστικά μέτρα κατά την έννοια των κατευθυντηρίων γραμμών διάσωσης και αναδιάρθρωσης. |
(76) |
Όσον αφορά την επιλεξιμότητα της Ενωμένης Κλωστοϋφαντουργίας για ενισχύσεις αναδιάρθρωσης, η Επιτροπή σημειώνει ότι η εταιρεία λάμβανε ενισχύσεις λειτουργίας τουλάχιστον από το 2007, έτος κατά το οποίο αντιμετώπιζε ήδη δυσχέρειες. |
(77) |
Στο παρόν στάδιο, η Επιτροπή θεωρεί ότι το ανωτέρω γεγονός (βλ. παράγραφο 76) φαίνεται να αντιβαίνει την αρχή της “εφάπαξ ενίσχυσης”, πράγμα που αποτελεί ένδειξη ότι τα προβλήματα που αντιμετωπίζει η εταιρεία έχουν επαναλαμβανόμενο χαρακτήρα και ότι τα μέτρα ενίσχυσης υπέρ της εταιρείας έχουν οδηγήσει σε νοθεύσεις του ανταγωνισμού που είναι αντίθετες προς το κοινό συμφέρον. Επιπλέον, η Επιτροπή κρίνει ότι δεν υπάρχουν στοιχεία που να υποδηλώνουν ότι η αναδιάρθρωση θα πρέπει να θεωρηθεί ως συνεχής και αδιάλειπτη διαδικασία, δεδομένου ότι τα μέτρα ενίσχυσης του 2007, 2009 και 2010 χορηγήθηκαν επί σειρά ετών και δεν υπήρχε το προαπαιτούμενο ενός ενιαίου σχεδίου αναδιάρθρωσης ή στρατηγικής ικανής να αποκαταστήσει τη μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα της επιχείρησης. |
(78) |
Με βάση τις ανωτέρω παρατηρήσεις, η Επιτροπή θεωρεί στο παρόν στάδιο ότι δεν έχει τηρηθεί η αρχή της “εφάπαξ ενίσχυσης”. |
(79) |
Τέλος, η Επιτροπή δεν έχει υπόψη της άλλο σύνολο κανόνων για τις κρατικές ενισχύσεις, το οποίο να καθιστά την εικαζόμενη ενίσχυση συμβατή με τη ΣΛΕΕ. |
(80) |
Κατά συνέπεια, βάσει της προκαταρκτικής εξέτασης του μέτρου και των πληροφοριών που υποβλήθηκαν, στο παρόν στάδιο, η Επιτροπή έχει αμφιβολίες ως προς τη συμβατότητα του μέτρου με τους κανόνες της ΕΕ σχετικά με τις κρατικές ενισχύσεις. |
Ενίσχυση στις πιστώτριες τράπεζες
(81) |
Η ενίσχυση στις πιστώτριες τράπεζες αποσκοπούσε στη μείωση του ανοίγματός τους έναντι της Ενωμένης Κλωστοϋφαντουργίας, δηλαδή στη διατήρηση των εσόδων (κεφάλαιο συν τόκοι) που προέρχονταν από δάνεια προς την εταιρεία. Συνεπώς, φαίνεται ότι οι πιστώτριες τράπεζες έλαβαν επίσης ενίσχυση λειτουργίας. Οι ενισχύσεις λειτουργίας κανονικά απαγορεύονται και μπορούν να χορηγηθούν μόνο κατ’ εξαίρεση εφόσον δικαιολογούνται λόγω της συμβολής τους στην περιφερειακή ανάπτυξη και της φύσης τους και εφόσον το ύψος τους είναι ανάλογο προς τα προβλήματα που καλούνται να αντιμετωπίσουν. Η επιχειρηματολογία της Ελλάδας δεν στηρίχθηκε σε τέτοιου είδους περιστάσεις. |
(82) |
Επιπλέον, οι πιστώτριες τράπεζες της Ενωμένης Κλωστοϋφαντουργίας δεν ήταν προβληματικές και, συνεπώς, δεν είναι επιλέξιμες για ενισχύσεις διάσωσης και/ή αναδιάρθρωσης. |
(83) |
Η Επιτροπή δεν έχει υπόψη της άλλο σύνολο κανόνων για τις κρατικές ενισχύσεις, το οποίο θα δικαιολογούσε τέτοιου είδους ενισχύσεις λειτουργίας στις πιστώτριες τράπεζες στην εξεταζόμενη υπόθεση. |
5. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ
(84) |
Λαμβάνοντας υπόψη τις ανωτέρω παρατηρήσεις, η Επιτροπή αποφάσισε να κινήσει τη διαδικασία του άρθρου 108 παράγραφος 2 της ΣΛΕΕ όσον αφορά τα μέτρα κρατικών εγγυήσεων του Μαΐου 2007 και του Ιουνίου 2010, καθώς και την αναδιάταξη των ληξιπρόθεσμων υποχρεώσεων από ασφαλιστικές εισφορές και καλεί την Ελλάδα να υποβάλει τις παρατηρήσεις της και να παράσχει όλες τις απαιτούμενες πληροφορίες για την αξιολόγηση της ενίσχυσης εντός ενός μηνός από την παραλαβή της παρούσας. Ειδικότερα, η Ελλάδα καλείται να παράσχει τις ακόλουθες πληροφορίες:
|
(85) |
Η Επιτροπή καλεί τις ελληνικές αρχές να διαβιβάσουν αμέσως αντίγραφο της παρούσας επιστολής στους πιθανούς αποδέκτες της ενίσχυσης. |
(86) |
Η Επιτροπή υπενθυμίζει στην Ελλάδα το ανασταλτικό αποτέλεσμα του άρθρου 108 παράγραφος 3 της ΣΛΕΕ και εφιστά την προσοχή της στο άρθρο 14 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 659/1999 του Συμβουλίου, που προβλέπει ότι κάθε παράνομη ενίσχυση μπορεί να ανακτηθεί. |
(87) |
Η Επιτροπή προειδοποιεί την Ελλάδα ότι θα ενημερώσει τα ενδιαφερόμενα μέρη με τη δημοσίευση της παρούσας επιστολής και περίληψής της στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Θα ενημερώσει επίσης τα ενδιαφερόμενα μέρη στις χώρες ΕΖΕΣ οι οποίες έχουν υπογράψει τη συμφωνία ΕΟΧ, με δημοσίευση ανακοίνωσης στο συμπλήρωμα ΕΟΧ της Επίσημης Εφημερίδας της Ευρωπαϊκής Ένωσης και θα ενημερώσει την Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ αποστέλλοντας αντίγραφο της παρούσας επιστολής. Όλα τα ενδιαφερόμενα μέρη θα κληθούν να υποβάλουν τις παρατηρήσεις τους εντός ενός μηνός από την ημερομηνία της δημοσίευσης αυτής.“ |
(1) Από 1ης Δεκεμβρίου 2009, τα άρθρα 87 και 88 της συνθήκης ΕΚ έχουν γίνει, αντιστοίχως, τα άρθρα 107 και 108 της ΣΛΕΕ. Οι δύο σειρές διατάξεων είναι ουσιαστικά ταυτόσημες. Για τους σκοπούς της παρούσας απόφασης οι αναφορές στα άρθρα 107 και 108 της ΣΛΕΕ νοούνται ως αναφορές στα άρθρα 87 και 88 της συνθήκης ΕΚ, κατά περίπτωση.
(2) Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 659/1999 του Συμβουλίου της 22ας Μαρτίου 1999 για τη θέσπιση λεπτομερών κανόνων εφαρμογής του άρθρου 93 (νυν άρθρου 88) της συνθήκης ΕΚ, ΕΕ L 83 της 27.3.1999, σ. 1-9.
(3) Κέρδη προ φόρων (καθαρά κέρδη).
(4) Βάσει του άρθρου 47 του ελληνικού Νόμου 2190/1920, σε περίπτωση που το σύνολο των ιδίων κεφαλαίων της εταιρείας γίνει κατώτερο από το 50 % του μετοχικού κεφαλαίου, η γενική συνέλευση των μετόχων πρέπει να αποφασίσει (εντός 6 μηνών από τη λήξη της χρήσης) τη λύση της εταιρείας ή την υιοθέτηση άλλου μέτρου.
(5) Όπως αναφέρεται στις οικονομικές εκθέσεις και τους δικτυακούς τόπους των τραπεζών.
(6) Περιλαμβανομένου φόρου 0,6 %, που εφαρμόζεται σε όλα τα δάνεια στην Ελλάδα (εκτός των στεγαστικών και των αγροτικών δανείων, για τα οποία ο φόρος είναι 0,12 %).
(7) Αναφέρεται στη σελίδα 7 της ετήσιας οικονομικής έκθεσης του 2008 της Ενωμένης Κλωστοϋφαντουργίας.
(8) Αναφέρεται στη σελίδα 11 της οικονομικής έκθεσης του 2009 της Ενωμένης Κλωστοϋφαντουργίας.
(9) Αναφέρεται στη σελίδα 5 της επιστολής των ελληνικών αρχών που υπεβλήθη στις 22 Φεβρουαρίου 2010.
(10) ΕΕ C 244 της 1.10.2004, σ. 2.
(11) ΕΕ C 155 της 20.6.2008, σ. 10.
(12) ΕΕ C 14 της 19.1.2008, σ. 6.
(13) Βλ. π.χ. απόφαση της 29ης Απριλίου 199 στην υπόθεση C-342/96 Ισπανία κατά Επιτροπής, Συλλογή 1999, σ. I-2459 απόφαση της 11ης Ιουλίου 2002 στην υπόθεση T-152/99 HAMSA κατά Επιτροπής, Συλλογή 2002, σ. II-3049 απόφαση της 29ης Ιουνίου 1999 στην υπόθεση C-256/97 DM Transport, Συλλογή 1999, σ. I-3913.
(14) ΕΕ L 83 της 27.3.1999, σ. 1.
(15) Αύξηση λόγω υψηλότερων κεφαλαίων που επέτρεπαν τη λειτουργία περισσότερων εργοστασίων.
(16) Σεπτέμβριος 2009.
(17) Βλ. ανωτέρω υποσημείωση 4.
(18) Πρβλ. υποσημείωση 15.
(19) Ανακοίνωση της Επιτροπής — Προσωρινό κοινοτικό πλαίσιο για τη λήψη μέτρων κρατικής ενίσχυσης με σκοπό να στηριχθεί η πρόσβαση στη χρηματοδότηση κατά τη διάρκεια της τρέχουσας χρηματοπιστωτικής και οικονομικής κρίσης, ΕΕ C 16 της 22.1.2009, σ. 1, όπως τροποποιήθηκε με την ανακοίνωση της Επιτροπής σχετικά με την τροποποίηση του προσωρινού κοινοτικού πλαισίου για τη λήψη μέτρων κρατικής ενίσχυσης με σκοπό να στηριχθεί η πρόσβαση στη χρηματοδότηση κατά τη διάρκεια της τρέχουσας χρηματοπιστωτικής και οικονομικής κρίσης, ΕΕ C 303 της 15.12.2009, σ. 6.
30.12.2010 |
SK |
Úradný vestník Európskej únie |
C 357/28 |
Predbežné oznámenie o koncentrácii
(Vec COMP/M.6041 – PAI/Gecos/Nuance)
Vec, ktorá môže byť posúdená v zjednodušenom konaní
(Text s významom pre EHP)
2010/C 357/07
1. |
Komisia bolo 20. decembra 2010 podľa článku 4 nariadenia Rady (ES) č. 139/2004 (1) doručené oznámenie o zamýšľanej koncentrácii, ktorou podnik PAI Partners SAS („PAI“, Francúzsko) a podnik Gecos — Generale di Commercio e Servizi SpA („Gecos“, Taliansko), materský podnik skupiny PAM Group, získavajú v zmysle článku 3 ods. 1 písm. b) nariadenia (ES) o fúziách prostredníctvom kúpy akcií spoločnú kontrolu nad podnikom The Nuance Group AG („Nuance“, Švajčiarsko). |
2. |
Predmet činnosti dotknutých podnikov:
|
3. |
Na základe predbežného posúdenia a bez toho, aby bolo dotknuté konečné rozhodnutie v tejto veci, sa Komisia domnieva, že oznámená transakcia by mohla spadať do rozsahu pôsobnosti nariadenia ES o fúziách. V súlade s oznámením Komisie týkajúcim sa zjednodušeného konania pre posudzovanie určitých druhov koncentrácií podľa nariadenia ES o fúziách (2) je potrebné uviesť, že túto vec je možné posudzovať v súlade s postupom stanoveným v oznámení. |
4. |
Komisia vyzýva zainteresované tretie strany, aby predložili prípadné pripomienky k zamýšľanej koncentrácii. Pripomienky musia byť Komisii doručené najneskôr do 10 dní od dátumu uverejnenia tohto oznámenia. Pripomienky je možné zaslať faxom (+32 22964301), e-mailom na adresu: COMP-MERGER-REGISTRY@ec.europa.eu alebo poštou s uvedením referenčného čísla COMP/M.6041 – PAI/Gecos/Nuance na túto adresu:
|
(1) Ú. v. EÚ L 24, 29.1.2004, s. 1 („nariadenie ES o fúziách“).
(2) Ú. v. EÚ C 56, 5.3.2005, s. 32 („Oznámenie o zjednodušenom postupe“).
30.12.2010 |
SK |
Úradný vestník Európskej únie |
C 357/29 |
Predbežné oznámenie o koncentrácii
(Vec COMP/M.6107 – Platinum Equity/Nampak Paper Holdings)
Vec, ktorá môže byť posúdená v zjednodušenom konaní
(Text s významom pre EHP)
2010/C 357/08
1. |
Komisia bolo 21. decembra 2010 podľa článku 4 nariadenia Rady (ES) č. 139/2004 (1) doručené oznámenie o zamýšľanej koncentrácii, ktorou Platinum Equity Group („Platinum“, USA) získava v zmysle článku 3 ods. 1 písm. b) nariadenia (ES) o fúziách prostredníctvom kúpy akcií kontrolu nad celým podnikom Nampak Paper Holdings Limited („Nampak Paper“, Spojené kráľovstvo), ktorý je 100 % dcérskou spoločnosťou podniku Nampak Holdings Plc. |
2. |
Predmet činnosti dotknutých podnikov:
|
3. |
Na základe predbežného posúdenia a bez toho, aby bolo dotknuté konečné rozhodnutie v tejto veci, sa Komisia domnieva, že oznámená transakcia by mohla spadať do rozsahu pôsobnosti nariadenia ES o fúziách. V súlade s oznámením Komisie týkajúcim sa zjednodušeného konania pre posudzovanie určitých druhov koncentrácií podľa nariadenia ES o fúziách (2) je potrebné uviesť, že túto vec je možné posudzovať v súlade s postupom stanoveným v oznámení. |
4. |
Komisia vyzýva zainteresované tretie strany, aby predložili prípadné pripomienky k zamýšľanej koncentrácii. Pripomienky musia byť Komisii doručené najneskôr do 10 dní od dátumu uverejnenia tohto oznámenia. Pripomienky je možné zaslať faxom (+32 22964301), e-mailom na adresu: COMP-MERGER-REGISTRY@ec.europa.eu alebo poštou s uvedením referenčného čísla COMP/M.6107 – Platinum Equity/Nampak Paper Holdings na túto adresu:
|
(1) Ú. v. EÚ L 24, 29.1.2004, s. 1 („nariadenie ES o fúziách“).
(2) Ú. v. EÚ C 56, 5.3.2005, s. 32 („Oznámenie o zjednodušenom postupe“).
30.12.2010 |
SK |
Úradný vestník Európskej únie |
C 357/30 |
Predbežné oznámenie o koncentrácii
(Vec COMP/M.6070 – Predica/Generali Vie/Europe Avenue)
Vec, ktorá môže byť posúdená v zjednodušenom konaní
(Text s významom pre EHP)
2010/C 357/09
1. |
Komisia bolo 14. decembra 2010 podľa článku 4 nariadenia Rady (ES) č. 139/2004 (1) doručené oznámenie o zamýšľanej koncentrácii, ktorou podnik Predica patriaci do skupiny Groupe Crédit Agricole („GCA“, Francúzsko) a podnik Generali Vie patriaci do skupiny Groupe Generali („Generali“, Taliansko) získavajú v zmysle článku 3 ods. 1 písm. b) nariadenia (ES) o fúziách prostredníctvom kúpy akcií spoločnú kontrolu nad realitnou spoločnosťou Europe Avenue S.C.I. („Europe Avenue“, Francúzsko). |
2. |
Predmet činnosti dotknutých podnikov:
|
3. |
Na základe predbežného posúdenia a bez toho, aby bolo dotknuté konečné rozhodnutie v tejto veci, sa Komisia domnieva, že oznámená transakcia by mohla spadať do rozsahu pôsobnosti nariadenia ES o fúziách. V súlade s oznámením Komisie týkajúcim sa zjednodušeného konania pre posudzovanie určitých druhov koncentrácií podľa nariadenia ES o fúziách (2) je potrebné uviesť, že túto vec je možné posudzovať v súlade s postupom stanoveným v oznámení. |
4. |
Komisia vyzýva zainteresované tretie strany, aby predložili prípadné pripomienky k zamýšľanej koncentrácii. Pripomienky musia byť Komisii doručené najneskôr do 10 dní od dátumu uverejnenia tohto oznámenia. Pripomienky je možné zaslať faxom (+32 22964301), e-mailom na adresu: COMP-MERGER-REGISTRY@ec.europa.eu alebo poštou s uvedením referenčného čísla COMP/M.6070 – Predica/Generali Vie/Europe Avenue na túto adresu:
|
(1) Ú. v. EÚ L 24, 29.1.2004, s. 1 („nariadenie ES o fúziách“).
(2) Ú. v. EÚ C 56, 5.3.2005, s. 32 („Oznámenie o zjednodušenom postupe“).
30.12.2010 |
SK |
Úradný vestník Európskej únie |
C 357/31 |
Predbežné oznámenie o koncentrácii
(Vec COMP/M.6100 – Gilde/Parcom/Gamma)
Vec, ktorá môže byť posúdená v zjednodušenom konaní
(Text s významom pre EHP)
2010/C 357/10
1. |
Komisia bolo 21. decembra 2010 podľa článku 4 nariadenia Rady (ES) č. 139/2004 (1) doručené oznámenie o zamýšľanej koncentrácii, ktorou podnik Gilde Buy-Out Management Holding BV („Gilde“, Holandsko) a podnik Parcom Capital Management BV („Parcom“, Holandsko) patriaci do skupiny ING získavajú v zmysle článku 3 ods. 1 písm. b) nariadenia (ES) o fúziách prostredníctvom zlúčenia svojich podielov spoločnú kontrolu nad podnikom Gamma Holding NV („Gamma“, Holandsko). |
2. |
Predmet činnosti dotknutých podnikov:
|
3. |
Na základe predbežného posúdenia a bez toho, aby bolo dotknuté konečné rozhodnutie v tejto veci, sa Komisia domnieva, že oznámená transakcia by mohla spadať do rozsahu pôsobnosti nariadenia ES o fúziách. V súlade s oznámením Komisie týkajúcim sa zjednodušeného konania pre posudzovanie určitých druhov koncentrácií podľa nariadenia ES o fúziách (2) je potrebné uviesť, že túto vec je možné posudzovať v súlade s postupom stanoveným v oznámení. |
4. |
Komisia vyzýva zainteresované tretie strany, aby predložili prípadné pripomienky k zamýšľanej koncentrácii. Pripomienky musia byť Komisii doručené najneskôr do 10 dní od dátumu uverejnenia tohto oznámenia. Pripomienky je možné zaslať faxom (+32 22964301), e-mailom na adresu: COMP-MERGER-REGISTRY@ec.europa.eu alebo poštou s uvedením referenčného čísla COMP/M.6100 – Gilde/Parcom/Gamma na túto adresu:
|
(1) Ú. v. EÚ L 24, 29.1.2004, s. 1 („nariadenie ES o fúziách“).
(2) Ú. v. EÚ C 56, 5.3.2005, s. 32 („Oznámenie o zjednodušenom postupe“).