–

w imieniu GR REAL s. r. o. – M. Krutek, advokát,

–

w imieniu PO oraz RT – Z. Pitoňáková, advokátka,

–

w imieniu rządu słowackiego – E.V. Larišová oraz A. Lukáčik, w charakterze pełnomocników,

–

w imieniu Komisji Europejskiej – R. Lindenthal, P. Ondrůšek oraz N. Ruiz García, w charakterze pełnomocników,

1

Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczy wykładni art. 6 ust. 1 i art. 7 ust. 1 dyrektywy Rady 93/13/EWG z dnia 5 kwietnia 1993 r. w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich (Dz.U. 1993, L 95, s. 29) oraz art. 5, 8 i 9 dyrektywy 2005/29/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 11 maja 2005 r. dotyczącej nieuczciwych praktyk handlowych stosowanych przez przedsiębiorstwa wobec konsumentów na rynku wewnętrznym oraz zmieniającej dyrektywę Rady 84/450/EWG, dyrektywy 97/7/WE, 98/27/WE i 2002/65/WE Parlamentu Europejskiego i Rady oraz rozporządzenie (WE) nr 2006/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady (dyrektywy o nieuczciwych praktykach handlowych) (Dz.U. 2005, L 149, s. 22).

2

Wniosek ten został złożony w ramach sporu pomiędzy GR REAL s. r. o. a PO i RT w przedmiocie, po pierwsze, eksmisji tych ostatnich z ich domu rodzinnego w następstwie nabycia owej nieruchomości przez tę spółkę w drodze licytacji pozasądowej, a po drugie, powództwa wzajemnego, w którym PO i RT kwestionują zgodność z prawem przeniesienia własności tej nieruchomości.

3

Motyw dwudziesty czwarty dyrektywy 93/13 stanowi:

„sądy i organy administracyjne państw członkowskich muszą mieć do swojej dyspozycji stosowne i skuteczne środki zapobiegające stałemu stosowaniu nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich”.

4

Artykuł 6 ust. 1 tej dyrektywy przewiduje:

„Państwa członkowskie stanowią, że na mocy prawa krajowego nieuczciwe warunki w umowach zawieranych przez sprzedawców lub dostawców z konsumentami nie będą wiążące dla konsumenta, a umowa w pozostałej części będzie nadal obowiązywała strony, jeżeli jest to możliwe po wyłączeniu z niej nieuczciwych warunków”.

5

Zgodnie z brzmieniem art. 7 ust. 1 tej dyrektywy:

„Zarówno w interesie konsumentów, jak i konkurentów państwa członkowskie zapewnią stosowne i skuteczne środki mające na celu zapobieganie dalszemu stosowaniu nieuczciwych warunków w umowach zawieranych przez sprzedawców lub dostawców z konsumentami”.

6

Artykuł 5 dyrektywy 2005/29 stanowi:

„1.   Nieuczciwe praktyki handlowe są zabronione.

2.   Praktyka handlowa jest nieuczciwa, jeżeli:

[…]

4.   Za nieuczciwe uznaje się w szczególności praktyki handlowe, które:

[…]

[…]”.

7

Artykuł 8 tej dyrektywy ma następujące brzmienie:

„Praktykę handlową uznaje się za agresywną, jeżeli w konkretnym przypadku, biorąc pod uwagę wszystkie jej cechy i okoliczności, poprzez nękanie, przymus, w tym z użyciem siły fizycznej, lub bezprawny nacisk, w znaczny sposób ogranicza ona lub może ograniczyć swobodę wyboru przeciętnego konsumenta lub jego zachowanie względem produktu i tym samym powoduje lub może spowodować podjęcie przez niego decyzji dotyczącej transakcji, której inaczej by nie podjął”.

8

Zgodnie z art. 9 rzeczonej dyrektywy:

„Przy ustalaniu, czy w ramach praktyki handlowej stosuje się nękanie, przymus, w tym z użyciem siły fizycznej, lub bezprawny nacisk, uwzględnia się:

9

Paragraf 53 zákon č. 40/1964 Zb. Občiansky zákonník (ustawy nr 40/1964 – kodeks cywilny), w brzmieniu mającym zastosowanie do sporu w postępowaniu głównym (zwanej dalej „kodeksem cywilnym”), przewidywał w ust. 9:

„W przypadku egzekwowania poprzez spłatę rat umowy zawartej z konsumentem, przedsiębiorca może skorzystać z prawa, które przyznaje mu § 565 kodeksu cywilnego najwcześniej po upływie trzech miesięcy od opóźnienia w płatności jednej raty i gdy powiadomił konsumenta co najmniej 15 dni przed skorzystaniem z tego prawa”.

10

Zgodnie z § 151j ust. 1 kodeksu cywilnego:

„Jeśli roszczenie zabezpieczone prawem rzeczowym nie jest należycie i terminowo spełnione, wierzyciel zabezpieczony rzeczowo może wszcząć egzekucję z przedmiotu zabezpieczenia. W ramach egzekucji z przedmiotu zabezpieczenia wierzyciel zabezpieczony rzeczowo może zaspokoić swoje roszczenie w sposób określony w umowie lub przez sprzedaż przedmiotu zabezpieczenia w drodze licytacji zgodnie z odrębną ustawą […] albo domagać się jej zaspokojenia w drodze sprzedaży przedmiotu zabezpieczenia zgodnie z odrębnymi ustawami […], jeśli przepisy niniejszej ustawy lub ustaw odrębnych nie stanowią inaczej”.

11

Z wniosku o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym wynika, że przepis ten zawiera pierwszy przypis, po zwrocie „zgodnie z odrębną ustawą”, który odsyła do zákon č. 527/2002 Z. z. o dobrovoľných dražbách a o doplnení zákona Slovenskej národnej rady č. 323/1992 Zb. o notároch a notárskej činnosti (Notársky poriadok) v znení neskorších predpisov [ustawy nr 527/2002 o dobrowolnych licytacjach, uzupełniającej ustawę słowackiej rady krajowej nr 323/1992 o notariacie (ordynację notarialną), z późniejszymi zmianami (zwanej dalej „ustawą o dobrowolnych licytacjach”)], oraz drugi przypis, zawarty po zwrocie „zgodnie z odrębnymi ustawami”, który odsyłał do zákon č. 99/1963 Zb., Občiansky súdny poriadok (ustawy nr 99/1963 – dawnego kodeksu postępowania cywilnego), która została zastąpiona, z dniem 1 lipca 2016 r. przez zákon č. 160/2015 Z. z. Civilný sporový poriadok (ustawę nr 160/2015 kodeks postępowania cywilnego, zwanej dalej „kodeksem postępowania cywilnego”) i do zákon č. 233/1995 Z. z., o súdnych exekútoroch a exekučnej činnosti (Exekučný poriadok) a o zmene a doplnení ďalších zákonov [ustawy nr 233/1995 o komornikach i postępowaniu egzekucyjnym (kodeks postepowania egzekucyjnego), zmieniającej i uzupełniającej dalsze ustawy].

12

Paragraf 565 kodeksu cywilnego ma następujące brzmienie:

„W przypadku świadczenia spełnianego w ratach wierzyciel może żądać zapłaty całej wierzytelności z powodu nieuiszczenia którejkolwiek z rat wyłącznie wtedy, gdy zostało to uzgodnione albo ustalone w orzeczeniu. Wierzyciel może jednak skorzystać z tego uprawnienia najpóźniej do dnia upływu terminu płatności najbliższej kolejnej raty”.

13

Zgodnie z brzmieniem § 325 ust. 1 i 2 lit. d) kodeksu postępowania cywilnego:

„1.   Sąd może zarządzić środek tymczasowy, jeżeli konieczne jest niezwłoczne skorygowanie sytuacji lub jeżeli istnieje obawa, że egzekucja będzie zagrożona.

2.   Sąd może skierować do strony sporu, w drodze środka tymczasowego, między innymi:

[…]

14

Paragraf 6 ust. 1 ustawy o dobrowolnych licytacjach stanowi:

„Licytatorem jest osoba, która organizuje licytację i spełnia kryteria ustanowione niniejszą ustawą i szczególną ustawą oraz jest uprawniona do wykonywania tego zawodu. […]”.

15

Artykuł 19 ust. 1 lit. a) i b) tej dyrektywy ma następujące brzmienie:

„Licytator jest obowiązany odstąpić od przeprowadzenia licytacji najpóźniej z chwilą jej rozpoczęcia:

16

Paragraf 21 ust. 2 rzeczonej ustawy stanowi:

„W przypadku zakwestionowania ważności umowy o ustanowieniu zabezpieczenia lub naruszenia przepisów niniejszej ustawy osoba, która twierdzi, że takie naruszenie wpłynęłoby niekorzystnie na jej prawa, może domagać się, aby sąd stwierdził nieważność licytacji. Prawo do żądania unieważnienia licytacji wygasa, jeżeli nie zostało podniesione w terminie trzech miesięcy od daty przybicia, chyba że przyczyny nieważności licytacji są związane z popełnieniem przestępstwa, a przedmiotem licytacji jest dom lub mieszkanie, w którym poprzedni właściciel rzeczy sprzedanej w drodze licytacji miał stałe miejsce zamieszkania zgłoszone w chwili przybicia na podstawie przepisów szczególnych; […] w takim przypadku sprzedaż w drodze licytacji może zostać unieważniona także po upływie terminu. […]”.

17

W dniu 7 kwietnia 2011 r. Slovenská sporiteľňa a.s. (zwana dalej „bankiem”) zawarła z pozwanymi w postępowaniu głównym umowę kredytu na kwotę 63000 EUR. Zobowiązali się oni do zwrotu tej kwoty w ratach miesięcznych w wysokości 424,41 EUR począwszy od dnia 20 czerwca 2011 r., a ostateczny termin spłaty został ustalony na dzień 20 stycznia 2030 r. W przypadku opóźnienia w płatnościach klauzula zawarta w ogólnych warunkach umownych stosowanych przez bank przewidywała przedterminową wymagalność. Wspomniana kwota została zabezpieczona poprzez ustanowienie hipoteki na nieruchomości, a mianowicie na domu rodzinnym pozwanych.

18

Ze względu na opóźnienie pozwanych w postępowaniu głównym w zapłacie rat bank pismem z dnia 3 listopada 2016 r. stwierdził przedterminową wymagalność i wezwał pozwanych do zapłaty całej pozostałej kwoty należnej z tytułu tej umowy, a mianowicie 56888,08 EUR. Złożył on również wniosek o wszczęcie egzekucji z hipoteki w drodze „dobrowolnej” licytacji, czyli pozasądowej licytacji tej nieruchomości.

19

W dniu 21 kwietnia 2017 r. pozwani w postępowaniu głównym wnieśli do Okresný súd Prešov (sądu rejonowego w Preszowie, Słowacja) powództwo o nakazanie bankowi powstrzymania się od egzekucji w drodze licytacji pozasądowej oraz, tytułem środka tymczasowego, o zawieszenie wykonania tej egzekucji do czasu ostatecznego zakończenia postępowania co do istoty sprawy. Na poparcie swojego powództwa pozwani podnieśli, że bank nie był uprawniony do stwierdzenia przedterminowej wymagalności w braku porozumienia w tym zakresie, oraz że pomimo ich wniosku o restrukturyzację kredytu bank dokonał tej egzekucji na podstawie ustawy o dobrowolnych licytacjach.

20

W dniu 25 kwietnia 2017 r. odbyła się pierwsza sesja licytacji, w której nikt nie złożył oferty. W trakcie tej pierwszej sesji PO wniósł sprzeciw wobec licytacji ze względu na to, że toczyło się postępowanie sądowe mające na celu uniemożliwienie wspomnianej egzekucji.

21

Postanowieniem z dnia 26 maja 2017 r. Okresný súd Prešov (sąd rejonowy w Preszowie) oddalił wniosek pozwanych w postępowaniu głównym o zastosowanie środka tymczasowego, nie ustosunkowawszy się do ich zarzutu, zgodnie z którym bank naruszył ich prawa poprzez zastosowanie klauzuli dotyczącej przedterminowej wymagalności. Pozwani odwołali się od tego postanowienia do Krajský súd v Prešove (sądu okręgowego w Preszowie, Słowacja).

22

Druga sesja licytacji odbyła się w dniu 18 lipca 2017 r., przed rozstrzygnięciem przez ten sąd odwołania. Przy tej okazji PO ponownie zasygnalizował, że toczy się postępowanie sądowe mające na celu zapobieżenie egzekucji z hipoteki, o której mowa. Jednakże rozpatrywana nieruchomość została nabyta przez powódkę w postępowaniu głównym, która jest spółką działającą w szczególności w sektorze kredytów, zarządzania i utrzymania nieruchomości, i która została następnie wpisana do księgi wieczystej jako właściciel tej nieruchomości.

23

Postanowieniem z dnia 9 sierpnia 2017 r. Krajský súd v Prešove (sąd okręgowy w Preszowie) uchylił postanowienie Okresný súd Prešov (sądu rejonowego w Preszowie) z dnia 26 maja 2017 r., w którym sąd ten oddalił wniosek o zastosowanie środka tymczasowego złożony przez pozwanych w postępowaniu głównym, i nakazał ponowne rozpatrzenie tego wniosku, w szczególności ze względu na to, że sąd ten powinien był zbadać zarzuty tych pozwanych, które Krajský súd v Prešove (sąd okręgowy w Preszowie) uznał za zasadne, dotyczące braku porozumienia w sprawie klauzuli dotyczącej przedterminowej wymagalności. Sąd ten stwierdził również, że Okresný súd Prešov (sąd rejonowy w Preszowie) nie zbadał poszanowania zasady proporcjonalności w ramach wniosku o wszczęcie egzekucji z hipoteki w tym znaczeniu, że nie uwzględnił on ani kwoty dochodzonej wierzytelności w stosunku do wartości odnośnej nieruchomości, a mianowicie domu rodzinnego wspomnianych pozwanych, ani osobistej sytuacji pozwanych, ani też możliwości spłacenia przez nich tej wierzytelności innymi sposobami.

24

W dniu 19 grudnia 2017 r. powództwo, o którym mowa w pkt 19 niniejszego wyroku, mające na celu nakazanie bankowi zaniechania egzekucji z hipoteki w drodze licytacji pozasądowej, zostało cofnięte przez pozwanych w postępowaniu głównym ze względu na to, że sprzedaż ta już miała miejsce, a zatem powództwo to nie miało już racji bytu.

25

Postanowieniem z dnia 11 stycznia 2018 r. Okresný súd Prešov (sąd rejonowy w Preszowie) umorzył postępowanie i obciążył pozwanych w postępowaniu głównym kosztami postępowania.

26

Pozwani odmówili zwolnienia omawianej nieruchomości. Jest ona jedynym miejscem zakwaterowania, którym dysponują i które zajmują razem ze swoimi dziećmi, w tym dwojgiem małoletnich dzieci cierpiących na poważne zaburzenia psychiczne. Powódka w postępowaniu głównym wniosła zatem powództwo o eksmisję do Okresný súd Prešov (sądu rejonowego w Preszowie).

27

W pierwszej fazie postępowania sąd ten oddalił to powództwo wyrokiem utrzymanym w mocy w postępowaniu apelacyjnym przez Krajský súd v Prešove (sąd okręgowy w Preszowie). Postanowieniem z dnia 8 kwietnia 2021 r. Najvyšší súd Slovenskej republiky (sąd najwyższy Republiki Słowackiej) uchylił orzeczenia tych dwóch sądów i przekazał sprawę do Okresný súd Prešov (sądu rejonowego w Preszowie), aby ten ostatni sąd zbadał prawo własności powódki w postępowaniu głównym.

28

W drugiej fazie postępowania Okresný súd Prešov (sąd rejonowy w Preszowie) uwzględnił to powództwo i nakazał pozwanym w postępowaniu głównym zwolnienie rozpatrywanej nieruchomości. Sąd ten oddalił ich powództwo wzajemne zmierzające do zakwestionowania zgodności z prawem przeniesienia własności rozpatrywanej nieruchomości ze względu na to, że została ona nabyta w drodze licytacji pozasądowej i że sąd ten nie jest właściwy do orzekania w przedmiocie ważności tej sprzedaży.

29

Zarówno powódka w postępowaniu głównym, jak i pozwani w postępowaniu głównym wnieśli apelację od tego orzeczenia do Krajský súd v Prešove (sądu okręgowego w Preszowie) w zakresie, odpowiednio, nieobciążania ich kosztami postępowania i oddalenia powództwa wzajemnego.

30

Przed tym sądem, który jest sądem odsyłającym, pozwani w postępowaniu głównym podnoszą naruszenie ich praw jako konsumentów i ich prawa do mieszkania.

31

Wspomniany sąd przyznaje, że brak zapłaty rat miesięcznych przewidzianych w umowie kredytu stanowi poważne naruszenie zobowiązania umownego ciążącego na konsumentach na podstawie takiej umowy. Uważa on jednak, że ochrona przyznana konsumentom przez prawo Unii zostaje naruszona, jeżeli istnieje skrajna dysproporcja między naruszeniem tego obowiązku a konsekwencjami przedterminowej wymagalności.

32

Sąd odsyłający uważa, że szczególne okoliczności zawisłej przed nim sprawy odróżniają ją od innych spraw zakończonych wyrokami Trybunału w dziedzinie ochrony konsumentów.

33

W pierwszej kolejności sąd ten wyraża wątpliwości co do zgodności klauzuli dotyczącej przedterminowej wymagalności, na podstawie której wszczęto rozpatrywaną w postępowaniu głównym licytację pozasądową, z wymogiem przejrzystości, sprecyzowanym przez Trybunał w szczególności w wyroku z dnia 21 marca 2013 r., RWE Vertrieb (C‑92/11, EU:C:2013:180). W tym względzie wskazuje on, że klauzula ta znajdowała się w ogólnych warunkach banku, lecz bank ten nie poinformował o tym pozwanych w postępowaniu głównym, podczas gdy przedterminowa wymagalność ma zastosowanie tylko wtedy, gdy została wyraźnie uzgodniona między stronami.

34

W drugiej kolejności wspomniany sąd zauważa, że pozwani w postępowaniu głównym sprzeciwili się pozasądowej licytacji ich domu rodzinnego w drodze powództwa mającego na celu zobowiązanie banku do powstrzymania się od egzekucji z hipoteki. W ramach tego postępowania wnieśli oni również, tytułem środka tymczasowego, o zawieszenie wykonania owej egzekucji, co zdaniem sądu odsyłającego stanowiło jedyną drogę proceduralną umożliwiającą to zawieszenie. Wskazuje on również, że postanowienie sądu pierwszej instancji oddalające żądany środek tymczasowy zostało uchylone przez sąd apelacyjny, w szczególności ze względu na brak zbadania zarzutu dotyczącego nieważności klauzuli dotyczącej przedterminowej wymagalności w świetle dyrektywy 93/13. Sprzedaż ta została jednak dokonana przed tym uchyleniem, a zatem przed ponownym rozpatrzeniem przez sąd pierwszej instancji wspomnianego wniosku o zastosowanie środka tymczasowego.

35

W trzeciej kolejności sąd odsyłający wskazuje na znaczenie przypisywane w orzecznictwie słowackim ochronie osoby trzeciej będącej nabywcą działającym w dobrej wierze. Sąd ten zauważa jednak, że dobrej wiary nie można uznać, gdy sytuacja osoby trzeciej odznacza się „kłopotliwymi okolicznościami”. Tymczasem wspomniany sąd uznaje za „bardzo kłopotliwą” okoliczność, że w chwili nabycia nieruchomości w ramach licytacji pozasądowej spółka, której udzielono przybicia, została poinformowana o toczącym się postępowaniu sądowym dotyczącym ważności klauzuli leżącej u podstaw tej sprzedaży.

36

Powstaje zatem pytanie o wykładnię dyrektywy 93/13 w celu ustalenia, czy taka spółka, której udzielono przybicia, korzysta z bezwzględnej ochrony lub czy ochrona ta może zostać ograniczona, w szczególności ze względu na czynne zachowanie zainteresowanych konsumentów i wątpliwości dotyczące dobrej wiary tej spółki. Kwestia ta jest tym bardziej istotna, gdy egzekucja dotyczy domu konsumenta, ponieważ prawo do mieszkania stanowi prawo podstawowe zagwarantowane w art. 7 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej (zwanej dalej „kartą”).

37

W czwartej kolejności sąd odsyłający twierdzi, że istnieją znaczące różnice między sytuacją rozpatrywaną w postępowaniu głównym a sytuacją rozpatrywaną w sprawie, w której zapadł wyrok z dnia 7 grudnia 2017 r., Banco Santander (C‑598/15, EU:C:2017:945). Po pierwsze, w tej ostatniej sprawie nieruchomość, o której mowa, została sprzedana w drodze licytacji, a związane z nią prawa rzeczowe zostały przeniesione bez skorzystania przez konsumenta ze środków prawnych, którymi dysponował. Natomiast w niniejszej sprawie pozwani w postępowaniu głównym byli aktywni i skorzystali z jedynego środka prawnego dostępnego ex ante w celu uniemożliwienia przeprowadzenia pozasądowej licytacji ich domu rodzinnego. O ile następnie cofnęli oni to powództwo, o tyle nastąpiło to dopiero po przeniesieniu własności tego domu na powódkę w postępowaniu głównym w ramach licytacji pozasądowej wskutek egzekucji. Po drugie, w odróżnieniu od kontekstu proceduralnego, w jaki wpisuje się sprawa, w której zapadł wspomniany wyrok, w niniejszej sprawie pozwani w postępowaniu głównym wnieśli względem powództwa o eksmisję powództwo wzajemne zmierzające do zakwestionowania zgodności z prawem tego przeniesienia własności, ponieważ w prawie słowackim powódka w postępowaniu głównym miała legitymację procesową bierną w ramach tego powództwa wzajemnego.

38

W piątej i ostatniej kolejności sąd odsyłający podkreśla, że konsumenci tacy jak pozwani w postępowaniu głównym z trudem mogliby dochodzić swoich praw w ramach powództwa ex post o stwierdzenie nieważności licytacji, ponieważ § 21 ust. 2 ustawy o dobrowolnych licytacjach przewiduje jedynie trzy podstawy nieważności, a mianowicie naruszenie tej ustawy, nieważność umowy ustanawiającej zabezpieczenie i popełnienie przestępstwa, z wyłączeniem ochrony konsumentów przed niedozwolonymi warunkami umowy kredytu.

39

W tych okolicznościach Krajský súd v Prešove (sąd okręgowy w Preszowie) postanowił zawiesić postępowanie i zwrócić się do Trybunału z następującymi pytaniami prejudycjalnymi:

40

Mając na uwadze przekazane Trybunałowi przez rząd słowacki informacje dotyczące orzecznictwa Najvyšší súd Slovenskej republiky (sądu najwyższego Republiki Słowackiej), zgodnie z którym ochrona przed nieuczciwymi warunkami zawartymi w umowach konsumenckich jest ujęta w ramach podstaw nieważności licytacji pozasądowej przewidzianych w § 21 ust. 2 ustawy o dobrowolnych licytacjach, Trybunał zwrócił się w dniu 9 kwietnia 2024 r. do sądu odsyłającego z wnioskiem o udzielenie wyjaśnień na podstawie art. 101 regulaminu postępowania przed Trybunałem.

41

Pismem złożonym w sekretariacie Trybunału w dniu 13 maja 2024 r. sąd odsyłający wyjaśnił, że w dniu licytacji rozpatrywanej w postępowaniu głównym nie istniało utrwalone orzecznictwo sądów słowackich, zgodnie z którym dobrowolna licytacja może zostać unieważniona z powodu naruszenia dyrektywy 93/13, i że jeszcze do dnia dzisiejszego nie istnieje żadne orzeczenie sądowe unieważniające licytację z tego powodu.

42

Zdaniem tego sądu orzecznictwo przywołane przez rząd słowacki, które składa się z dwóch postanowień wydanych w 2022 r., czyli pięć lat po licytacji rozpatrywanej w postępowaniu głównym, pozostaje odosobnione nawet w praktyce sądowej Najvyšší súd Slovenskej republiky (sądu najwyższego Republiki Słowackiej), w związku z czym pozwanym w postępowaniu głównym nie można zarzucać, że nie wnieśli wniosku o unieważnienie tej licytacji w celu dochodzenia swoich praw wynikających z dyrektywy 93/13 i że postanowili zakwestionować prawo własności powódki w postępowaniu głównym w ramach powództwa wzajemnego.

43

Nie podnosząc formalnie zarzutu niedopuszczalności pytań pierwszego i drugiego, powódka w postępowaniu głównym twierdzi w istocie, że w niniejszej sprawie nie dotyczy jej dyrektywa 93/13, o której wykładnię wniesiono w ramach tych pytań, ponieważ nie była stroną postępowania sądowego wszczętego przeciwko bankowi przez pozwanych w postępowaniu głównym, i uważa, że Trybunał nie powinien odpowiadać na te pytania.

44

Ponadto rząd słowacki wyraża wątpliwości co do dopuszczalności pytania drugiego w zakresie, w jakim dotyczy ono kwestii, czy dyrektywa 93/13 stoi na przeszkodzie przepisom krajowym, które wykluczają z podstaw nieważności pozasądowej licytacji nieruchomości istnienie nieuczciwych warunków w umowie leżącej u podstaw egzekucji z hipoteki dotyczącej tej nieruchomości. Rząd ten podkreśla, że pozwani w postępowaniu głównym nie złożyli wniosku o stwierdzenie nieważności licytacji rozpatrywanej w postępowaniu głównym, w związku z czym nie jest jasne, dlaczego odpowiedź Trybunału byłaby konieczna, aby sąd ten mógł orzec w sprawie w postępowaniu głównym.

45

W tym względzie należy przypomnieć, że w ramach postępowania, o którym mowa w art. 267 TFUE, wyłącznie do sądu krajowego, przed którym toczy się spór i który musi przyjąć odpowiedzialność za mające zapaść orzeczenie sądowe, należy, przy uwzględnieniu okoliczności konkretnej sprawy, zarówno ocena, czy do wydania wyroku jest mu niezbędne uzyskanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym, jak i znaczenia przedstawionych Trybunałowi pytań. W konsekwencji, jeżeli zadane pytania dotyczą wykładni prawa Unii, Trybunał jest co do zasady zobowiązany do wydania orzeczenia. Oznacza to, że pytania dotyczące prawa Unii korzystają z domniemania posiadania znaczenia dla sprawy. Odrzucenie przez Trybunał wniosku sądu krajowego jest możliwe tylko wtedy, gdy jest oczywiste, że wykładnia prawa Unii, o którą wnioskowano, nie ma żadnego związku ze stanem faktycznym lub przedmiotem sporu w postępowaniu głównym, gdy problem jest natury hipotetycznej bądź gdy Trybunał nie dysponuje elementami stanu faktycznego lub prawnego, które są konieczne do udzielenia użytecznej odpowiedzi na pytania, które zostały mu przedstawione (wyrok z dnia 29 lipca 2024 r., LivaNova, C‑713/22, EU:C:2024:642, pkt 53 i przytoczone tam orzecznictwo).

46

Tymczasem należy zauważyć, po pierwsze, że przedmiotem sporu w postępowaniu głównym jest powództwo o eksmisję wniesione przez powódkę przeciwko pozwanym oraz powództwo wzajemne, w którym kwestionują oni zgodność z prawem przeniesienia na rzecz tej powódki własności nieruchomości stanowiącej ich dom rodzinny. Przeniesienie to nastąpiło w wyniku licytacji pozasądowej, która została zorganizowana w ramach egzekucji z hipoteki przewidzianej w umowie kredytu zawartej przez pozwanych z bankiem i na podstawie przepisów krajowych, co do których sąd odsyłający ma wątpliwości, czy spełniają wymóg skutecznej ochrony konsumentów przed nieuczciwymi warunkami umownymi wynikający z dyrektywy 93/13. Jak wynika z postanowienia odsyłającego, na mocy prawa słowackiego powódka w postępowaniu głównym ma legitymację procesową bierną w ramach takiego powództwa wzajemnego. W konsekwencji okoliczność, że powódka ta nie była stroną postępowania sądowego wszczętego przez pozwanych w postępowaniu głównym przeciwko bankowi, w żaden sposób nie wyklucza, by wykładnia tej dyrektywy, o którą zwrócił się wspomniany sąd, była konieczna, aby umożliwić mu wydanie orzeczenia w sprawie w postępowaniu głównym w rozumieniu orzecznictwa przytoczonego w poprzednim punkcie niniejszego wyroku.

47

Po drugie, jak wskazano w pkt 42 niniejszego wyroku, sąd odsyłający wskazał w odpowiedzi na skierowany do niego przez Trybunał wniosek o udzielenie wyjaśnień, że pozwanym w postępowaniu głównym nie można zarzucać w obecnym stanie prawa słowackiego, iż nie wnieśli wniosku o stwierdzenie nieważności licytacji rozpatrywanej w postępowaniu głównym, podnosząc istnienie nieuczciwego warunku w umowie kredytu zawartej z bankiem. Trzecia część pytania drugiego, która została wyraźnie podtrzymana przez sąd odsyłający w tej odpowiedzi, ma właśnie na celu ustalenie, czy brak możliwości wystąpienia przez tych pozwanych z takim żądaniem jest sprzeczny z przepisami dyrektywy 93/13. W związku z tym pytanie to jest ściśle związane z przedmiotem sporu w postępowaniu głównym, który dotyczy w szczególności ważności tej sprzedaży.

48

Wynika z tego, że pytania pierwsze i drugie są dopuszczalne.

49

W pierwszej kolejności należy przypomnieć, że ustanowiony przez dyrektywę 93/13 system ochrony opiera się na założeniu, że konsument jest stroną słabszą niż przedsiębiorca, zarówno pod względem możliwości negocjacyjnych, jak i ze względu na stopień poinformowania (wyrok z dnia 17 maja 2022 r., Ibercaja Banco, C‑600/19, EU:C:2022:394, pkt 35 i przytoczone tam orzecznictwo).

50

W tym kontekście, w celu zapewnienia wysokiego poziomu ochrony konsumentów, zgodnie z art. 38 Karty, sąd krajowy jest zobowiązany zbadać, również z urzędu, czy dane warunki umowy wchodzące w zakres stosowania dyrektywy 93/13 mają nieuczciwy charakter, i dokonawszy takiego badania, zniwelować brak równowagi między konsumentem a przedsiębiorcą, o ile posiada niezbędne ku temu informacje na temat stanu prawnego i faktycznego (wyroki: z dnia 21 grudnia 2016 r., Gutiérrez Naranjo i in., C‑154/15, C‑307/15 i C‑308/15, EU:C:2016:980, pkt 58; z dnia 9 listopada 2023 r., Všeobecná úverová banka, C‑598/21, EU:C:2023:845, pkt 74 i przytoczone tam orzecznictwo).

51

Ponieważ art. 6 ust. 1 tej dyrektywy przewiduje, że nieuczciwe warunki nie są wiążące dla konsumentów, sądy krajowe są również zobowiązane do zaniechania stosowania tych warunków, aby nie wywierały one, w braku sprzeciwu konsumenta, wiążących wobec niego skutków [zob. podobnie wyroki: z dnia 26 marca 2019 r., Abanca Corporación Bancaria i Bankia, C‑70/17 i C‑179/17, EU:C:2019:250, pkt 52; a także z dnia 15 czerwca 2023 r., Getin Noble Bank (Zawieszenie wykonania umowy kredytu), C‑287/22, EU:C:2023:491, pkt 37].

52

Artykuł 7 ust. 1 dyrektywy 93/13 w związku z jej motywem dwudziestym czwartym zobowiązuje państwa członkowskie do zapewnienia stosownych i skutecznych środków mających na celu zapobieganie stosowaniu nieuczciwych warunków w umowach zawieranych przez przedsiębiorców z konsumentami (zob. podobnie wyroki: z dnia 14 czerwca 2012 r., Banco Español de Crédito, C‑618/10, EU:C:2012:349, pkt 68; z dnia 17 maja 2022 r., Ibercaja Banco, C‑600/19, EU:C:2022:394, pkt 38 i przytoczone tam orzecznictwo).

53

Ciążący na państwach członkowskich obowiązek zapewnienia skuteczności praw, które jednostki wywodzą z prawa Unii, oznacza, w szczególności w odniesieniu do praw wynikających z dyrektywy 93/13, wymóg skutecznej ochrony sądowej, potwierdzony w art. 7 ust. 1 tej dyrektywy i wyrażony również w art. 47 Karty, mający zastosowanie między innymi do określania zasad proceduralnych dotyczących powództw opartych na takich prawach (wyroki: z dnia 17 maja 2022 r., SPV Project 1503 i in., C‑693/19 i C‑831/19, EU:C:2022:395, pkt 61 i przytoczone tam orzecznictwo; z dnia 17 maja 2022 r., Impuls Leasing România, C‑725/19, EU:C:2022:396, pkt 46 i przytoczone tam orzecznictwo; a także z dnia 17 maja 2022 r., Unicaja Banco, C‑869/19, EU:C:2022:397, pkt 29 i przytoczone tam orzecznictwo).

54

Należy również przypomnieć, że z uwagi na charakter i wagę interesu publicznego leżącego u podstaw ochrony udzielanej poprzez dyrektywę 93/13 konsumentom, art. 6 ust. 1 tej dyrektywy należy uznać za normę równoważną z krajowymi przepisami posiadającymi w ramach krajowego porządku prawnego rangę zasad porządku publicznego (wyroki: z dnia 6 października 2009 r., Asturcom Telecomunicaciones, C‑40/08, EU:C:2009:615, pkt 52; z dnia 17 maja 2022 r., Unicaja Banco, C‑869/19, EU:C:2022:397, pkt 24). Również art. 7 ust. 1 tej dyrektywy jest bezpośrednio związany z tym interesem publicznym (zob. podobnie wyrok z dnia 21 grudnia 2016 r., Gutiérrez Naranjo i in., C‑154/15, C‑307/15 i C‑308/15, EU:C:2016:980, pkt 56).

55

Co się tyczy w szczególności postępowań egzekucyjnych, Trybunał wielokrotnie i z uwzględnieniem wymogów art. 6 ust. 1 oraz art. 7 ust. 1 dyrektywy 93/13 wyjaśniał sposób, w jaki sąd krajowy powinien zapewnić ochronę praw, które konsumenci wywodzą z tej dyrektywy w ramach tych postępowań.

56

Zatem wobec braku harmonizacji tych postępowań szczegółowe zasady ich wdrożenia należą do wewnętrznego porządku prawnego państw członkowskich na mocy zasady autonomii proceduralnej tychże państw. Niemniej jednak owe zasady muszą spełniać podwójną przesłankę, że nie są mniej korzystne niż w przypadku podobnych spraw podlegających prawu krajowemu (zasada równoważności) oraz nie mogą uniemożliwiać lub czynić nadmiernie utrudnionym wykonywania praw przyznanych konsumentom przez prawo Unii (zasada skuteczności) (zob. w szczególności podobnie wyrok z dnia 26 czerwca 2019 r., Addiko Bank, C‑407/18, EU:C:2019:537, pkt 46 i przytoczone tam orzecznictwo).

57

Co się tyczy zasady skuteczności, jedynej, na którą powołuje się sąd odsyłający, należy zauważyć, że każdy przypadek, w którym powstaje pytanie, czy krajowy przepis proceduralny nie czyni niemożliwym lub zbyt utrudnionym stosowania prawa Unii, należy rozpatrywać z uwzględnieniem miejsca tego przepisu w całości procedury, jej przebiegu i jej cech szczególnych, a także, w razie potrzeby, zasad leżących u podstaw krajowego systemu sądownictwa, takich jak ochrona prawa do obrony, zasada pewności prawa i prawidłowy przebieg postępowania. Niemniej jednak szczególne cechy postępowania nie mogą stanowić elementu mogącego osłabić ochronę prawną, z której powinni korzystać konsumenci na podstawie przepisów dyrektywy 93/13 (wyrok z dnia 17 maja 2022 r., Impuls Leasing România, C‑725/19, EU:C:2022:396, pkt 45 i przytoczone tam orzecznictwo).

58

Ponadto Trybunał uznał, że poszanowanie zasady skuteczności nie może oznaczać całkowitego zastąpienia absolutnej bierności danego konsumenta (wyrok z dnia 17 maja 2022 r., Unicaja Banco, C‑869/19, EU:C:2022:397, pkt 28 i przytoczone tam orzecznictwo).

59

Trybunał podkreślił również znaczenie ustanowienia w prawie krajowym możliwości zwrócenia się do sądu o dokonanie oceny nieuczciwego charakteru warunku umownego przed zakończeniem postępowania egzekucyjnego opartego na umowie zawierającej taki warunek. Orzekł on zatem, że w sytuacji gdy tego rodzaju postępowanie zakończyło się przed wydaniem przez sąd rozpatrujący sprawę co do istoty rozstrzygnięcia stwierdzającego nieuczciwy charakter warunku umownego stanowiącego podstawę owej egzekucji i, co za tym idzie, stwierdzającego nieważność tego postępowania, rozstrzygnięcie to pozwala na zapewnienie temu konsumentowi jedynie następczej ochrony prawnej w formie odszkodowania, co jest rozwiązaniem tylko częściowym i niedostatecznym, które nie jest ani stosownym, ani skutecznym środkiem, aby zapobiec dalszemu stosowaniu tego warunku umownego – wbrew temu, co stanowi art. 7 ust. 1 dyrektywy 93/13 (zob. podobnie wyroki: z dnia 14 marca 2013 r., Aziz, C‑415/11, EU:C:2013:164, pkt 60; z dnia 17 maja 2022 r., Impuls Leasing România, C‑725/19, EU:C:2022:396, pkt 55 i przytoczone tam orzecznictwo).

60

W celu zapewnienia skuteczności ochrony zamierzonej przez dyrektywę 93/13 Trybunał podkreślił znaczenie, jakie dla sądu krajowego rozpatrującego sprawę ma uprawnienie do przyjęcia środków tymczasowych pozwalających na zawieszenie lub udaremnienie niezgodnego z prawem postępowania egzekucyjnego, tym bardziej gdy chodzi o postępowanie egzekucyjne z hipoteki, które mogłoby doprowadzić do usunięcia konsumenta i jego rodziny z nieruchomości będącej ich domem rodzinnym, przy czym prawo do mieszkania jest prawem podstawowym zagwarantowanym w art. 7 Karty, które sąd ten powinien uwzględnić przy stosowaniu tej dyrektywy (zob. podobnie wyrok z dnia 9 listopada 2023 r., Všeobecná úverová banka, C‑598/21, EU:C:2023:845, pkt 85 i przytoczone tam orzecznictwo).

61

Po drugie, należy przypomnieć, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem w ramach ustanowionej w art. 267 TFUE procedury współpracy między sądami krajowymi a Trybunałem do tego ostatniego należy udzielenie sądowi krajowemu użytecznej odpowiedzi, która umożliwi mu rozstrzygnięcie zawisłego przed nim sporu. Mając to na uwadze, Trybunał powinien w razie potrzeby przeformułować przedłożone mu pytania. Okoliczność, że sąd krajowy powołał się formalnie w pytaniu prejudycjalnym na określone przepisy prawa Unii, nie stoi bowiem na przeszkodzie temu, by Trybunał przekazał temu sądowi wszelkie wskazówki dotyczące wykładni, które mogą być mu pomocne w rozstrzygnięciu rozpatrywanej przez niego sprawy, niezależnie od tego, czy sąd krajowy powołał się na nie w treści pytań. W tym względzie do Trybunału należy wyprowadzenie z całości informacji przedstawionych przez sąd krajowy, a w szczególności z uzasadnienia postanowienia odsyłającego, elementów prawa Unii, które wymagają wykładni w świetle przedmiotu sporu. W celu udzielenia sądowi, który zwrócił się z pytaniem prejudycjalnym, użytecznej odpowiedzi Trybunał może być zmuszony do uwzględnienia norm prawa Unii, do których sąd krajowy nie poczynił odesłania w swoim pytaniu (wyroki: z dnia 20 marca 1986 r., Tissier, 35/85, EU:C:1986:143, pkt 9; z dnia 6 marca 2025 r., ONB i in., C‑575/23, EU:C:2025:141, pkt 57).

62

Poprzez pytanie pierwsze sąd odsyłający dąży w istocie do ustalenia, czy art. 6 ust. 1 i art. 7 ust. 1 dyrektywy 93/13 w związku z art. 7 i 47 Karty należy interpretować w ten sposób, że zakresem ich stosowania jest objęte postępowanie sądowe, w ramach którego, po pierwsze, spółka, której udzielono przybicia w odniesieniu do nieruchomości stanowiącej dom rodzinny konsumenta, sprzedanej w ramach pozasądowej egzekucji z hipoteki ustanowionej na tej nieruchomości przez tego konsumenta na rzecz kredytodawcy będącego przedsiębiorcą, wnosi o eksmisję tego konsumenta, a po drugie, konsument kwestionuje, w drodze powództwa wzajemnego, zgodność z prawem przeniesienia własności tej nieruchomości na rzecz tej spółki, której udzielono przybicia, przeprowadzonego pomimo postępowania sądowego, które było jeszcze zawisłe w chwili tego przeniesienia, mającego na celu zawieszenie tej egzekucji ze względu na istnienie nieuczciwych warunków w umowie leżącej u podstaw wspomnianej egzekucji, o czym rzeczona spółka została uprzednio poinformowana przez tego konsumenta.

63

Z orzecznictwa Trybunału wynika, że w celu ustalenia, czy można skutecznie powołać się na dyrektywę 93/13 w postępowaniu toczącym się przed sądem krajowym, należy zbadać przedmiot tego postępowania i szczególne cechy sporu, w który się ono wpisuje (zob. podobnie wyrok z dnia 7 grudnia 2017 r., Banco Santander, C‑598/15, EU:C:2017:945, pkt 39, 42, 49).

64

Z orzecznictwa tego wynika również, że nie można skutecznie powoływać się na przepisy dyrektywy 93/13 w braku spójnych poszlak wskazujących na ewentualne istnienie potencjalnie nieuczciwych warunków w umowie o kredyt hipoteczny będącej przedmiotem pozasądowego postępowania egzekucyjnego (zob. podobnie wyrok z dnia 7 grudnia 2017 r., Banco Santander, C‑598/15, EU:C:2017:945, pkt 48).

65

Co się tyczy w pierwszej kolejności przedmiotu postępowania, Trybunał orzekł, że co do zasady nie można skutecznie powoływać się na art. 6 ust. 1 i art. 7 ust. 1 dyrektywy 93/13 w sporze, który nie dotyczy postępowania egzekucyjnego z zabezpieczenia hipotecznego przewidzianego w umowie pożyczki zawartej między konsumentem a przedsiębiorcą, lecz ochrony praw rzeczowych związanych z własnością nabytą zgodnie z prawem przez tego przedsiębiorcę po sprzedaży w drodze przybicia (zob. podobnie wyrok z dnia 7 grudnia 2017 r., Banco Santander, C‑598/15, EU:C:2017:945, pkt 44, 47).

66

W tych okolicznościach umożliwienie dłużnikowi, który ustanowił hipotekę na takiej nieruchomości, by powołał się względem nabywcy tej nieruchomości na zarzuty dotyczące umowy o kredyt hipoteczny, w stosunku do której to umowy nabywca może jednak być osobą trzecią, mogłoby mieć niekorzystny wpływ na pewność prawa ustalonych stosunków właścicielskich (zob. podobnie wyrok z dnia 7 grudnia 2017 r., Banco Santander, C‑598/15, EU:C:2017:945, pkt 45).

67

Trybunał orzekł również, że w sytuacji, w której postępowanie w przedmiocie egzekucji z hipoteki zostało zakończone, a prawa własności w odniesieniu do tej nieruchomości zostały przeniesione na osobę trzecią, sąd, działając z urzędu lub na wniosek konsumenta, nie może już przeprowadzić badania nieuczciwego charakteru warunków umownych, które to badanie prowadziłoby do stwierdzenia nieważności aktów przenoszących własność i do podważenia pewności prawa dotyczącej tego przeniesienia własności, którego ważność nie została zakwestionowana (zob. podobnie wyrok z dnia 17 maja 2022 r., Ibercaja Banco, C‑600/19, EU:C:2022:394, pkt 57).

68

W niniejszej sprawie z postanowienia odsyłającego wynika, że spór w postępowaniu głównym dotyczy jednak dwóch powództw mających przedmioty prawne, które różnią się od tych rozpatrywanych w sprawach, w których zapadły wyroki, o jakich mowa w pkt 65–67 niniejszego wyroku. Po pierwsze, do sądu odsyłającego wniesiono skargę o eksmisję pozwanych w postępowaniu głównym z ich domu rodzinnego, wniesioną przez powódkę w postępowaniu głównym w ramach wykonywania prerogatyw przyznanych jej na mocy prawa własności nabytego przez nią w wyniku pozasądowej licytacji tego domu.

69

Po drugie, spór ten dotyczy powództwa wzajemnego, w którym pozwani w postępowaniu głównym kwestionują zgodność z prawem przeniesienia własności tego domu na powódkę w postępowaniu głównym ze względu na to, że ustawa o dobrowolnych licytacjach nie spełnia wymogu skutecznej ochrony sądowej, potwierdzonego w art. 7 ust. 1 dyrektywy 93/13 i ustanowionego również w art. 47 Karty. Pozwani ci utrzymują, że ustawa ta umożliwiła, aby rozpatrywana egzekucja z hipoteki była kontynuowana pomimo toczącego się przed sądem wniosku o zastosowanie środka tymczasowego mającego na celu zawieszenie tej egzekucji. Jak wskazano w pkt 37 i 46 niniejszego wyroku, sąd odsyłający jest zdania, że powódka w postępowaniu głównym ma, na mocy prawa słowackiego, legitymację procesową bierną w ramach takiego powództwa.

70

W konsekwencji, w odróżnieniu od sporu rozpatrywanego w sprawie, w której zapadł wyrok z dnia 7 grudnia 2017 r., Banco Santander (C‑598/15, EU:C:2017:945), spór w postępowaniu głównym dotyczy nie tylko ochrony praw rzeczowych nabytych w wyniku sprzedaży nieruchomości w drodze licytacji, lecz również warunków, na jakich postępowanie egzekucyjne z hipoteki ustanowionej na tej nieruchomości mogło doprowadzić do przeniesienia tych praw na spółkę, której udzielono przybicia.

71

W ramach powództwa wzajemnego pozwani w postępowaniu głównym nie podnoszą bowiem względem nabywcy nieruchomości, będącego osobą trzecią w stosunku do umowy kredytu hipotecznego dotyczącej tej nieruchomości, podstaw nieważności tej umowy lub niektórych jej warunków, lecz kwestionują samą zgodność z prawem przeniesienia własności wspomnianej nieruchomości na tego nabywcę.

72

Co się tyczy w drugiej kolejności specyfiki sporu, w który wpisuje się postępowanie, z orzecznictwa wynika, że Trybunał uwzględnił już okoliczność, w ramach której w toku postępowania egzekucyjnego z zabezpieczenia hipotecznego zainteresowany konsument miał możliwość sprzeciwienia się temu postępowaniu lub złożenia wniosku o jego zawieszenie ze względu na nieuczciwy warunek w umowie kredytu, do której odnosi się to zabezpieczenie, a także kwestię, czy konsument skorzystał z takich środków prawnych (zob. podobnie wyrok z dnia 7 grudnia 2017 r., Banco Santander, C‑598/15, EU:C:2017:945, pkt 49).

73

W tym względzie Trybunał stwierdził, że art. 6 ust. 1 i art. 7 ust. 1 dyrektywy 93/13 nie mają zastosowania do sporu mającego na celu ochronę praw rzeczowych nabytych zgodnie z prawem przez podmiot, któremu udzielono przybicia, jeżeli prawa te zostały przeniesione bez skorzystania przez konsumenta ze środków prawnych przewidzianych w tym kontekście (zob. podobnie wyrok z dnia 7 grudnia 2017 r., Banco Santander, C‑598/15, EU:C:2017:945, pkt 50).

74

Natomiast w sytuacji takiej jak w postępowaniu głównym postawa konsumentów w odniesieniu do pozasądowego postępowania egzekucyjnego nie może zostać uznana za całkowicie bierną. Przeciwnie, po pierwsze, pozwani w postępowaniu głównym wnieśli powództwo mające na celu uniemożliwienie dalszego prowadzenia tego postępowania, dołączając jednocześnie do tego powództwa wniosek o zastosowanie środka tymczasowego mający na celu zawieszenie wspomnianego postępowania. Zdaniem sądu odsyłającego ten środek prawny był jedynym środkiem umożliwiającym sprzeciwienie się przeprowadzeniu licytacji pozasądowej.

75

Z zastrzeżeniem oceny, której dokonanie należy do tego sądu, okoliczność, że pozwani w postępowaniu głównym cofnęli to powództwo po przeprowadzeniu rozpatrywanej licytacji, nie może podważyć stwierdzenia, zgodnie z którym pozwani nie pozostawali bierni. Jak wynika bowiem z postanowienia odsyłającego, powództwo to zmierzało do nakazania bankowi powstrzymania się od egzekucji z hipoteki w drodze licytacji pozasądowej i obejmowało również wniosek o zawieszenie tego postępowania egzekucyjnego. Pozwani mogli zatem racjonalnie uznać, że powództwo stało się bezprzedmiotowe po przeprowadzeniu tej licytacji, ponieważ sąd nie mógł już wydać w tym momencie wyroku mającego na celu uniemożliwienie lub zawieszenie egzekucji.

76

Ponadto, jak podnoszą powódka w postępowaniu głównym i rząd słowacki, pozwani w postępowaniu głównym z pewnością nie złożyli wniosku o unieważnienie wspomnianej sprzedaży na podstawie § 21 ust. 2 ustawy o dobrowolnych licytacjach. W tym względzie należy zauważyć, po pierwsze, że zgodnie z wyjaśnieniami sądu odsyłającego przepis ten pozwala żądać stwierdzenia nieważności dobrowolnej licytacji jedynie z trzech powodów, które nie obejmują niezgodności z prawem warunków umowy kredytu zawartej przez konsumenta. Po drugie, rząd słowacki powołał się na dwa postanowienia Najvyšší súd Slovenskej republiky (sądu najwyższego Republiki Słowackiej) wydane w 2022 r., z których wynika, że ochrona przed nieuczciwymi warunkami zawartymi w umowach konsumenckich jest objęta przewidzianymi w tym przepisie podstawami nieważności sprzedaży pozasądowej. Niemniej jednak w świetle odpowiedzi sądu odsyłającego na skierowane do niego żądanie udzielenia wyjaśnień w tym przedmiocie, przedstawionej w pkt 41 i 42 niniejszego wyroku, nie można było oczekiwać od przeciętnego konsumenta, określonego jako właściwie poinformowanego oraz dostatecznie uważnego i rozsądnego [wyrok z dnia 4 lipca 2024 r., Caixabank i in. (Kontrola przejrzystości w postępowaniu wszczętym pozwem zbiorowym), C‑450/22, EU:C:2024:577, pkt 48 i przytoczone tam orzecznictwo], że przewidzi on wykładnię § 21 ust. 2 ustawy o dobrowolnych licytacjach, do której doszedł Najvyšší súd Slovenskej republiky (sąd najwyższy Republiki Słowackiej) pięć lat po dokonaniu sprzedaży rozpatrywanej w postępowaniu głównym. Do sądu odsyłającego należy jednak dokonanie niezbędnych ustaleń w tym względzie.

77

Po drugie, sąd odsyłający wskazuje, że podczas drugiej sesji licytacji rozpatrywanej nieruchomości pozwani w postępowaniu głównym poinformowali powódkę w postępowaniu głównym i organizatora licytacji o złożeniu wniosku o zastosowanie środka tymczasowego mającego na celu zawieszenie egzekucji z hipoteki, o której mowa. O ile prawdą jest, że w uwagach na piśmie powódka kwestionuje, iż została poinformowana o istnieniu tego wniosku, o tyle należy przypomnieć, że w ramach postępowania, o którym mowa w art. 267 TFUE, opartego na wyraźnym rozdziale zadań sądów krajowych i Trybunału, wszelka ocena stanu faktycznego sprawy należy do właściwości sądu krajowego (wyrok z dnia 19 grudnia 2024 r., Rustrans, C‑392/23, EU:C:2024:1052, pkt 38 i przytoczone tam orzecznictwo), w związku z czym Trybunał jest związany tą oceną.

78

Podobnie wyłącznie do sądu odsyłającego należy ustalenie, w chwili orzekania co do istoty sporu w postępowaniu głównym, czy z okoliczności, w jakich doszło do rozpatrywanej w postępowaniu głównym licytacji, kwalifikowanych przez ten sąd jako „kłopotliwe”, w szczególności ze względu na to, że spółka, której udzielono przybicia i która prowadzi działalność w sektorze kredytowym, zarządzania nieruchomościami i ich utrzymania, została poinformowana o toczącym się przed sądem postępowaniu mającym na celu stwierdzenie nieuczciwego charakteru warunku dotyczącego przedterminowej wymagalności, leżącego u podstaw tej sprzedaży, można wywnioskować, że spółka ta działała w złej wierze przy owej sprzedaży, a jeśli tak, to należy do tego sądu również wyciągnięcie konsekwencji, jakie prawo krajowe wiąże ze złą wiarą w odniesieniu do zgodności z prawem tej sprzedaży.

79

W trzeciej i ostatniej kolejności należy zauważyć, zgodnie z orzecznictwem przytoczonym w pkt 64 niniejszego wyroku, że zdaniem sądu odsyłającego w dniu sprzedaży w drodze licytacji rozpatrywanej w postępowaniu głównym istniały spójne poszlaki co do ewentualnego istnienia potencjalnie nieuczciwego warunku w umowie leżącej u podstaw egzekucji z hipoteki, o której mowa. Jak bowiem wynika z pkt 33 niniejszego wyroku, sąd ten wyraża wątpliwości co do zgodności z wymogiem przejrzystości warunku dotyczącego przedterminowej wymagalności, który doprowadził do owej egzekucji.

80

Z powyższego wynika, że w odróżnieniu od sprawy, w której zapadł wyrok z dnia 7 grudnia 2017 r., Banco Santander (C‑598/15, EU:C:2017:945), pozwani w postępowaniu głównym nie pozostawali bierni w ramach pozasądowego postępowania egzekucyjnego, lecz przeciwnie, skorzystali ze środków prawnych przewidzianych w prawie słowackim w celu sprzeciwienia się tej egzekucji, informując jednocześnie o swoich działaniach osoby zainteresowane wspomnianą egzekucją. Jednakże postępowanie to było kontynuowane i doprowadziło do sprzedaży w drodze licytacji ich domu rodzinnego, w braku jakiejkolwiek kontroli sądowej podstawy wierzytelności, której zapłaty domagał się bank, i to pomimo istnienia spójnych poszlak co do potencjalnie nieuczciwego charakteru warunku dotyczącego przedterminowej wymagalności będącego podstawą tej egzekucji.

81

Tymczasem w ramach sporu charakteryzującego się wszystkimi tymi okolicznościami pełna skuteczność ochrony przyznanej konsumentom przez dyrektywę 93/13 i wymóg skutecznej ochrony sądowej przewidziany w art. 47 Karty wymagają, aby w ramach powództwa wzajemnego takiego jak wytoczone w postępowaniu głównym zainteresowani konsumenci mogli powołać się na art. 6 ust. 1 i art. 7 ust. 1 tej dyrektywy w celu zakwestionowania zgodności z prawem przeniesienia na spółkę, której udzielono przybicia, własności spornej nieruchomości.

82

Z powyższego wynika bowiem, że w takich okolicznościach nie można uznać, iż ochrona pewności prawa w zakresie przeniesienia własności dokonanego już na rzecz osoby trzeciej, do której Trybunał odniósł się w kontekście spraw zakończonych wyrokami z dnia 7 grudnia 2017 r., Banco Santander (C‑598/15, EU:C:2017:945) i z dnia 17 maja 2022 r., Ibercaja Banco (C‑600/19, EU:C:2022:394), ma charakter bezwzględny.

83

Na pytanie pierwsze trzeba zatem udzielić odpowiedzi, że art. 6 ust. 1 i art. 7 ust. 1 dyrektywy 93/13 w związku z art. 7 i 47 Karty należy interpretować w ten sposób, że zakresem ich stosowania jest objęte postępowanie sądowe, w ramach którego, po pierwsze, spółka, której udzielono przybicia w odniesieniu do nieruchomości stanowiącej dom rodzinny konsumenta, sprzedanej w ramach pozasądowej egzekucji z hipoteki ustanowionej na tej nieruchomości przez tego konsumenta na rzecz kredytodawcy będącego przedsiębiorcą, wnosi o eksmisję tego konsumenta, a po drugie, konsument kwestionuje, w drodze powództwa wzajemnego, zgodność z prawem przeniesienia własności tej nieruchomości na rzecz tej spółki, której udzielono przybicia, przeprowadzonego pomimo postępowania sądowego, które było jeszcze zawisłe w chwili tego przeniesienia, mającego na celu zawieszenie tej egzekucji ze względu na istnienie nieuczciwych warunków w umowie leżącej u podstaw wspomnianej egzekucji, o czym rzeczona spółka została uprzednio poinformowana przez tego konsumenta. Ma to miejsce, o ile w dniu rozpatrywanej sprzedaży istniały spójne poszlaki co do potencjalnie nieuczciwego charakteru tych warunków, a konsument skorzystał ze środków prawnych, których wszczęcia można było racjonalnie oczekiwać od przeciętnego konsumenta, w celu uzyskania kontroli sądowej owych warunków.

84

Poprzez pytanie drugie sąd odsyłający dąży w istocie do ustalenia, czy art. 6 ust. 1 i art. 7 ust. 1 dyrektywy 93/13 w związku z art. 7 i 47 Karty należy interpretować w ten sposób, że stoją one na przeszkodzie przepisom krajowym, które zezwalają na to, by pozasądowa egzekucja z hipoteki ustanowionej przez konsumenta na rzecz kredytodawcy będącego przedsiębiorcą w odniesieniu do nieruchomości stanowiącej dom rodzinny tego konsumenta była kontynuowana pomimo złożonego wniosku o zastosowanie środka tymczasowego mającego na celu zawieszenie tej egzekucji, i które nie przewidują ponadto żadnej możliwości żądania stwierdzenia nieważności owej egzekucji ze względu na istnienie nieuczciwych warunków w umowie stanowiącej jej podstawę.

85

W tym względzie, jak przypomniano w pkt 57 niniejszego wyroku, każdy przypadek, w którym powstaje pytanie, czy krajowy przepis proceduralny nie czyni niemożliwym lub zbyt utrudnionym stosowania prawa Unii, należy rozpatrywać z uwzględnieniem miejsca tego przepisu w całości procedury, jej przebiegu i jej cech szczególnych.

86

Jak wynika z postanowienia odsyłającego, ustawa o dobrowolnych licytacjach, której zgodność z dyrektywą 93/13 jest kwestionowana przez sąd odsyłający, pozwala kredytodawcy będącemu przedsiębiorcą na egzekucję z przedmiotu zabezpieczenia na podstawie umowy kredytu bez uprzedniej interwencji sądu w celu sprawdzenia podstawy danej wierzytelności, również wówczas, gdy chodzi o hipotekę ustanowioną na domu rodzinnym konsumenta.

87

O ile dyrektywa 93/13 nie stoi sama w sobie na przeszkodzie pozasądowemu postępowaniu egzekucyjnemu prowadzonemu przez podmioty inne niż sądy, w trakcie którego konsumenci nie mogą powoływać się na istnienie nieuczciwych warunków w umowie leżącej u podstaw danego postępowania egzekucyjnego (zob. analogicznie, w odniesieniu do roli, jaką można powierzyć notariuszowi w dziedzinie kontroli nieuczciwych warunków umownych, wyrok z dnia 1 października 2015 r., ERSTE Bank Hungary, C‑32/14, EU:C:2015:637, pkt 47, 48 i 65), o tyle państwa członkowskie powinny zapewnić konsumentom odpowiednie i skuteczne środki prawne, właściwe do zagwarantowania, że nie będą oni związani takimi warunkami.

88

W odniesieniu do ustawy o dobrowolnych licytacjach należy jednak również przypomnieć, że Trybunał orzekł, iż dyrektywa 93/13 stoi na przeszkodzie przepisom krajowym, na mocy których przedsiębiorca może przy okazji stosowania warunku dotyczącego przedterminowej wymagalności zawartego w umowie kredytu konsumenckiego odzyskać kwoty należne na podstawie tego warunku w drodze sprzedaży, z pominięciem jakiegokolwiek postępowania sądowego, mieszkania rodzinnego konsumenta (zob. podobnie wyrok z dnia 9 listopada 2023 r., Všeobecná úverová banka, C‑598/21, EU:C:2023:845, pkt 84, 90).

89

W niniejszej sprawie z postanowienia odsyłającego wynika, że aby sprzeciwić się sprzedaży w drodze licytacji pozasądowej i podnieść istnienie potencjalnie nieuczciwego warunku w umowie leżącej u podstaw tej sprzedaży, konsument musi wszcząć postępowanie sądowe, w ramach którego może również wystąpić, tytułem środka tymczasowego, o zawieszenie wspomnianej sprzedaży do czasu wydania orzeczenia co do istoty sprawy. Jednakże z § 19 ust. 1 lit. b) zdanie drugie ustawy o dobrowolnych licytacjach wynika, że organizator licytacji jest zobowiązany zrezygnować z licytacji tylko wtedy, gdy sąd zarządził odpowiedni środek tymczasowy.

90

Przepis ten pozwala, o czym świadczy sytuacja rozpatrywana w postępowaniu głównym, na kontynuowanie egzekucji, mimo że przed sądem toczy się postępowanie w przedmiocie środka tymczasowego mającego na celu jej zawieszenie, a tym samym na doprowadzenie do przeniesienia prawa własności nieruchomości, w tym również wówczas, gdy jest ona domem rodzinnym konsumenta, zanim sąd ten wypowie się w przedmiocie tego wniosku, nawet jeśli istnieją spójne poszlaki co do ewentualnego istnienia potencjalnie nieuczciwego warunku w umowie leżącej u podstaw tej egzekucji.

91

W konsekwencji, mimo że art. 325 kodeksu postępowania cywilnego umożliwia sądowi zarządzenie środka tymczasowego, takiego jak zawieszenie licytacji pozasądowej, należy stwierdzić, że ten środek prawny nie wydaje się dawać konsumentowi rzeczywistej możliwości uzyskania przed przeprowadzeniem wspomnianej licytacji kontroli sądowej potencjalnie nieuczciwych warunków umowy leżącej u podstaw danej egzekucji lub co najmniej kontroli prima facie w ramach wniosku o zastosowanie środka tymczasowego, nawet jeśli zastosowanie takiego środka jest konieczne do zapewnienia skuteczności orzeczenia co do istoty sprawy.

92

W tym względzie, jak wynika z orzecznictwa przytoczonego w pkt 59 niniejszego wyroku, art. 7 ust. 1 dyrektywy 93/13 wymaga, aby konsument nie został pozbawiony rzeczywistej możliwości uzyskania zawieszenia postępowania egzekucyjnego wszczętego na podstawie tytułu egzekucyjnego opartego na warunku umownym, którego ważność jest kwestionowana przed sądem ze względu na jego nieuczciwy charakter, jeżeli w braku tego zawieszenia orzeczenie w przedmiocie powództwa co do istoty, stwierdzające nieuczciwy charakter tego warunku, zapewni temu konsumentowi jedynie ochronę ex post o charakterze wyłącznie odszkodowawczym, która jest niekompletna i niewystarczająca, a zatem nie stanowi ani odpowiedniego, ani skutecznego środka mającego na celu doprowadzenie do zaprzestania stosowania wspomnianego warunku.

93

Wymóg ten jest tym bardziej uzasadniony, jak wynika z orzecznictwa przytoczonego w pkt 60 niniejszego wyroku, gdy – tak jak w sprawie w postępowaniu głównym – postępowanie egzekucyjne dotyczy miejsca zamieszkania konsumenta i jego rodziny, których ochrona wchodzi w zakres prawa podstawowego do poszanowania życia prywatnego i rodzinnego, zagwarantowanego w art. 7 Karty.

94

Jeśli chodzi o oferowaną konsumentom możliwość naprawienia ex post skutków licytacji pozasądowej, § 21 ust. 2 ustawy o dobrowolnych licytacjach przewiduje prawo do żądania unieważnienia licytacji w terminie trzech miesięcy od daty przybicia w przypadku zakwestionowania ważności umowy ustanawiającej zabezpieczenie lub naruszenia przepisów tej ustawy.

95

Sąd odsyłający wyjaśnił, że przepis ten nie pozwala konsumentom na domaganie się stwierdzenia nieważności licytacji pozasądowej ze względu na istnienie nieuczciwych warunków w umowie leżącej u podstaw rozpatrywanej egzekucji oraz że w niniejszym przypadku do dnia, w którym doszło do rozpatrywanej w postępowaniu głównym licytacji, na Słowacji nie został jeszcze wydany żaden wyrok stwierdzający nieważność licytacji z takiego powodu. Jak wspomniano w pkt 41 niniejszego wyroku, sąd ten wskazał, że obecnie wciąż brak jest wystarczająco utrwalonego orzecznictwa w tym zakresie.

96

Natomiast w uwagach na piśmie rząd słowacki podniósł, że przyjęta przez sąd odsyłający wykładnia § 21 ust. 2 ustawy o dobrowolnych licytacjach nie jest prawidłowa. W tym względzie rząd ten powołał się na orzecznictwo Najvyšší súd Slovenskej republiky (sądu najwyższego Republiki Słowackiej), odzwierciedlone w dwóch postanowieniach wydanych przez ów sąd najwyższy w 2022 r., w których wspomniany sąd dokonał wykładni tego przepisu w ten sposób, że istnienie nieuczciwych warunków w umowie leżącej u podstaw pozasądowej egzekucji stanowi podstawę umożliwiającą stwierdzenie nieważności sprzedaży dokonanej w ramach tej egzekucji. Taka wykładnia jest konieczna, ponieważ licytacja niekoniecznie jest poprzedzona kontrolą sądową dochodzonej wierzytelności.

97

W odpowiedzi na pytania skierowane do słowackiego rządu zgodnie z art. 62 regulaminu postępowania rząd ów dodał, że orzecznictwo to zostało potwierdzone przez Najvyšší súd Slovenskej republiky (sąd najwyższy Republiki Słowackiej) w nowym wyroku z dnia 27 listopada 2023 r., w którym sąd ten uznał, że w postępowaniach w sprawie unieważnienia licytacji pozasądowej sądy są zobowiązane do zbadania z urzędu, czy umowa o udzielenie zabezpieczenia zawarta z konsumentem nie zawiera nieuczciwych warunków w celu zapewnienia odpowiedniej ochrony prawnej konsumentów.

98

W tym względzie należy przypomnieć, że w ramach postępowania na podstawie art. 267 TFUE do Trybunału nie należy orzekanie w przedmiocie wykładni przepisów krajowych, gdyż taka wykładnia należy do wyłącznej właściwości sądów krajowych (wyrok z dnia 28 lutego 2019 r., Gradbeništvo Korana, C‑579/17, EU:C:2019:162, pkt 59 i przytoczone tam orzecznictwo).

99

Tymczasem przy założeniu, że § 21 ust. 2 ustawy o dobrowolnych licytacjach jest obecnie interpretowany przez Najvyšší súd Slovenskej republiky (sąd najwyższy Republiki Słowackiej) w sposób przedstawiony w pkt 96 i 97 niniejszego wyroku, czego ustalenie należy do sądu odsyłającego, okoliczność ta nie miałaby wpływu, jak zauważyła rzeczniczka generalna w pkt 79 opinii, na kwestię, czy ze względu na datę rozpatrywanej licytacji pozwani w postępowaniu głównym mogli racjonalnie przewidywać, że zostanie stwierdzona nieważność tej licytacji w oparciu o środek prawny wniesiony na podstawie tego przepisu w terminie trzech miesięcy od przybicia w odniesieniu do nieruchomości będącej przedmiotem tej licytacji. Z zastrzeżeniem ustaleń, których powinien dokonać ten sąd, wydaje się, że wykładnia tego przepisu, do której doszedł Najvyšší súd Slovenskej republiky (sąd najwyższy Republiki Słowackiej), była uzasadniona właśnie koniecznością zaradzenia brakowi w tym samym przepisie jakiejkolwiek wzmianki dotyczącej możliwości żądania stwierdzenia nieważności licytacji ze względu na istnienie nieuczciwych warunków w umowie będącej podstawą tej licytacji.

100

Z powyższego wynika, że z zastrzeżeniem weryfikacji, jakich powinien dokonać sąd odsyłający, środki prawne, którymi dysponowali pozwani w postępowaniu głównym w dniu przeprowadzenia licytacji rozpatrywanej w postępowaniu głównym, nie spełniały wymogu skutecznej ochrony sądowej, ponieważ nie dawały one ani rzeczywistej możliwości zawieszenia tej licytacji w ramach egzekucji, w celu umożliwienia kontroli sądowej potencjalnie nieuczciwego warunku w umowie leżącej u podstaw tej egzekucji, mimo że wniosek o zawieszenie był zawisły przed sądem, ani możliwości żądania stwierdzenia nieważności wspomnianej licytacji ze względu na ten warunek, i to pomimo istnienia zgodnych poszlak co do potencjalnie nieuczciwego charakteru tego warunku.

101

Aspekty podkreślone przez sąd odsyłający w ramach niniejszego wniosku o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym, przypomniane w szczególności w pkt 95 niniejszego wyroku, wskazują w związku z tym, że przynajmniej w dniu, w którym doszło do licytacji rozpatrywanej w postępowaniu głównym, przepisy ustawy o dobrowolnych licytacjach czyniły w praktyce nadmiernie utrudnionym, a nawet niemożliwym ochronę tych praw.

102

W celu udzielenia sądowi odsyłającemu użytecznej odpowiedzi w odniesieniu do możliwości wykładni § 21 ust. 2 ustawy o dobrowolnych licytacjach zgodnej z przepisami dyrektywy 93/13 należy zauważyć, że w świetle niedawnego orzecznictwa Najvyšší súd Slovenskej republiky (sądu najwyższego Republiki Słowackiej), przywołanego w pkt 96 i 97 niniejszego wyroku, jak zostało ono przedstawione przez rząd słowacki, taka wykładnia nie wydaje się wykluczona.

103

Jeżeli sąd odsyłający dojdzie do wniosku, że dopuszczalne jest dokonanie wykładni § 21 ust. 2 ustawy o dobrowolnych licytacjach zgodnej z przepisami dyrektywy 93/13 w odniesieniu do przewidzianych w nim podstaw unieważnienia, należy zauważyć, że ów § 21 ust. 2 przewiduje również, iż wniosek o unieważnienie należy złożyć w terminie trzech miesięcy od dnia przybicia. W tym względzie, jak wynika z pkt 76 i 99 niniejszego wyroku, nie można było, z zastrzeżeniem weryfikacji przez sąd odsyłający, racjonalnie oczekiwać od pozwanych w postępowaniu głównym, że wystąpią oni z wnioskiem o unieważnienie rozpatrywanej licytacji na podstawie tego przepisu. Tymczasem waga interesu publicznego leżącego u podstaw ochrony, jaką dyrektywa ta przyznaje konsumentom, oraz konieczność zagwarantowania skuteczności praw, jakie jednostki wywodzą ze wspomnianej dyrektywy, co wiąże się w szczególności z wymogiem skutecznej ochrony sądowej, uzasadniają, wobec nieistnienia skutecznych środków zaskarżenia umożliwiających im dochodzenie ich praw wynikających z tej dyrektywy przed dniem przybicia, brak utracenia przez pozwanych w postępowaniu głównym, ze względu na upływ terminu, możliwości zaskarżenia egzekucji, która doprowadziła do tego przybicia (zob. analogicznie wyrok z dnia 17 maja 2022 r., Ibercaja Banco, C‑600/19, EU:C:2022:394, pkt 45, 49, 50).

104

Ponadto, ponieważ z całości powyższych rozważań wynika, że sąd odsyłający mógłby skłonić się ku stwierdzeniu nieważności licytacji rozpatrywanej w postępowaniu głównym, a w konsekwencji przywrócić stosunki prawne istniejące między pozwanymi w postępowaniu głównym a bankiem przed przeprowadzeniem tej licytacji, sąd ten powinien zbadać, w świetle mającego zastosowanie prawa krajowego, możliwość zezwolenia temu bankowi na udział w postępowaniu zgodnie z wszelkimi właściwymi zasadami proceduralnymi, w szczególności albo w drodze interwencji dobrowolnej, albo, w stosownym przypadku, w drodze interwencji przymusowej.

105

W świetle powyższych rozważań na pytanie drugie trzeba odpowiedzieć, że art. 6 ust. 1 i art. 7 ust. 1 dyrektywy 93/13 w związku z art. 7 i 47 Karty należy interpretować w ten sposób, że stoją one na przeszkodzie przepisom krajowym, które zezwalają na to, by pozasądowa egzekucja z hipoteki ustanowionej przez konsumenta na rzecz kredytodawcy będącego przedsiębiorcą w odniesieniu do nieruchomości stanowiącej dom rodzinny tego konsumenta była kontynuowana pomimo złożonego przed sądem wniosku o zastosowanie środka tymczasowego mającego na celu zawieszenie tej egzekucji oraz pomimo występowania spójnych poszlak co do ewentualnego istnienia potencjalnie nieuczciwego warunku w umowie leżącej u podstaw tej egzekucji, i które nie przewidują ponadto żadnej możliwości stwierdzenia na drodze sądowej nieważności owej egzekucji ze względu na istnienie nieuczciwych warunków w tej umowie.

106

Poprzez pytanie trzecie sąd odsyłający dąży w istocie do ustalenia, czy dyrektywę 2005/29 należy interpretować w ten sposób, że egzekucja z przedmiotu zabezpieczenia na podstawie niezgodnego z prawem warunku umownego przewidującego przedterminową wymagalność wierzytelności wynikającej z umowy o kredyt konsumencki stanowi nieuczciwą praktykę handlową w rozumieniu art. 5 tej dyrektywy, a mianowicie w szczególności agresywną praktykę handlową w rozumieniu art. 8 i 9 wspomnianej dyrektywy, mogącą prowadzić do powstania odpowiedzialności zarówno kredytodawcy będącego przedsiębiorcą, jak i spółki prowadzącej licytację, która przeprowadza tę egzekucję.

107

Powódka w postępowaniu głównym, rząd słowacki i Komisja Europejska wnoszą o stwierdzenie niedopuszczalności tego pytania.

108

W tym względzie należy wskazać, że sąd odsyłający nie precyzuje powodów, dla których odpowiedź na to pytanie jest niezbędna do wydania przez niego orzeczenia w zawisłym przed nim sporze w rozumieniu orzecznictwa przytoczonego w pkt 45 niniejszego wyroku.

109

Ponadto, jak podnosi Komisja w swoich uwagach na piśmie, praktyka handlowa ze swej natury ma na celu skłonienie konsumenta do podjęcia decyzji handlowej, której inaczej by nie podjął. Tymczasem postanowienie odsyłające nie wskazuje wyraźnie rodzaju decyzji handlowej podjętej przez pozwanych w postępowaniu głównym, na którą bank, względnie organizator licytacji, mieliby wpłynąć.

110

Z uwagi na to, że odpowiedź na pytanie trzecie wykracza w ten sposób poza ramy kompetencji sądowej powierzonej Trybunałowi na mocy art. 267 TFUE, pytanie to jest niedopuszczalne.

111

Dla stron w postępowaniu głównym niniejsze postępowanie ma charakter incydentalny, dotyczy bowiem kwestii podniesionej przed sądem odsyłającym, do niego zatem należy rozstrzygnięcie o kosztach. Koszty poniesione w związku z przedstawieniem uwag Trybunałowi, inne niż koszty stron w postępowaniu głównym, nie podlegają zwrotowi.

Z powyższych względów Trybunał (wielka izba) orzeka, co następuje: