WYROK TRYBUNAŁU (trzecia izba)
z dnia 8 grudnia 2016 r. ( *1 )
„Odesłanie prejudycjalne — Dyrektywa 2008/48/WE — Ochrona konsumentów — Kredyt konsumencki — Artykuł 2 ust. 2 lit. j) — Porozumienia o spłacie zadłużenia — Odroczenie spłaty bez żadnych opłat — Artykuł 3 lit. f) — Pośrednicy kredytowi — Spółki windykacyjne działające w imieniu kredytodawców”
W sprawie C‑127/15
mającej za przedmiot wniosek o wydanie, na podstawie art. 267 TFUE, orzeczenia w trybie prejudycjalnym, złożony przez Oberster Gerichtshof (sąd najwyższy, Austria) postanowieniem z dnia 17 lutego 2015 r., które wpłynęło do Trybunału w dniu 12 marca 2015 r., w postępowaniu:
Verein für Konsumenteninformation
przeciwko
INKO, Inkasso GmbH,
TRYBUNAŁ (trzecia izba),
w składzie: L. Bay Larsen, prezes izby, M. Vilaras, J. Malenovský, M. Safjan (sprawozdawca) i D. Šváby, sędziowie,
rzecznik generalny: E. Sharpston,
sekretarz: C. Strömholm, administrator,
uwzględniając pisemny etap postępowania i po przeprowadzeniu rozprawy w dniu 25 lutego 2016 r.,
rozważywszy uwagi przedstawione:
|
— |
w imieniu Verein für Konsumenteninformation przez S. Langera, Rechtsanwalt, |
|
— |
w imieniu INKO, Inkasso GmbH, przez Ch. Rabla, Rechtsanwalt, |
|
— |
w imieniu rządu niemieckiego przez T. Henzego, M. Hellmanna, J. Kemper oraz D. Kuon, działających w charakterze pełnomocników, |
|
— |
w imieniu rządu francuskiego przez D. Colasa oraz S. Ghiandoni, działających w charakterze pełnomocników, |
|
— |
w imieniu rządu litewskiego przez K. Dieninisa, D. Kriaučiūnasa oraz J. Nasutavičienė, działających w charakterze pełnomocników, |
|
— |
w imieniu Komisji Europejskiej przez S. Grünheid oraz G. Goddin, działające w charakterze pełnomocników, |
po zapoznaniu się z opinią rzecznika generalnego na posiedzeniu w dniu 21 lipca 2016 r.,
wydaje następujący
Wyrok
|
1 |
Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczy wykładni art. 2 lit. j) i art. 3 lit. f) dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/48/WE z dnia 23 kwietnia 2008 r. w sprawie umów o kredyt konsumencki oraz uchylającej dyrektywę Rady 87/102/EWG (Dz.U. 2008, L 133, s. 66; sprostowania: Dz.U. 2009, L 207, s. 14; Dz.U. 2010, L 199, s. 40; Dz.U. 2011, L 234, s. 46). |
|
2 |
Wniosek ów został złożony w ramach sporu pomiędzy Verein für Konsumenteninformation (stowarzyszeniem na rzecz informowania konsumentów, zwanym dalej „stowarzyszeniem”) a INKO, Inkasso GmbH (zwaną dalej „spółką Inko”) w przedmiocie praktyki tej spółki polegającej na zawieraniu z konsumentami porozumień o spłacie zadłużenia dotyczących udzielenia odroczenia spłaty bez przekazania im informacji przed zawarciem umowy. |
Ramy prawne
Prawo Unii
|
3 |
Motyw 24 dyrektywy 2008/48 stanowi: „Przed zawarciem umowy o kredyt konsumentowi należy udzielić kompleksowej informacji niezależnie od tego, czy w sprzedaży kredytu bierze udział pośrednik kredytowy. Dlatego, ogólnie rzecz biorąc, wymogi dotyczące informacji udzielanych przed zawarciem umowy o kredyt powinny mieć również zastosowanie do pośredników kredytowych. Jeżeli dostawcy towarów i usług działają jako pośrednicy kredytowi w ramach działalności dodatkowej, niewłaściwe jest nakładanie na nich prawnego obowiązku udzielania informacji przed zawarciem umowy o kredyt zgodnie z niniejszą dyrektywą. Możliwe jest przyjęcie domniemania, że dostawcy towarów i usług działają, na przykład, jako pośrednicy kredytowi w ramach działalności dodatkowej, jeżeli występowanie w charakterze pośredników kredytowych nie jest głównym celem ich działalności handlowej, gospodarczej lub zawodowej. W tym przypadku nadal zapewniany jest wystarczający poziom ochrony konsumenta, gdyż to na kredytodawcy spoczywa odpowiedzialność za zapewnienie konsumentowi pełnej informacji przed zawarciem umowy, bądź poprzez pośrednika, jeżeli kredytodawca i pośrednik tak postanowią, bądź w inny właściwy sposób”. |
|
4 |
Zgodnie art. 2 owej dyrektywy, zatytułowanym „Zakres stosowania”: „1. Niniejsza dyrektywa ma zastosowanie do umów o kredyt. 2. Niniejszej dyrektywy nie stosuje się do: […]
[…]
[…] 6. Państwa członkowskie mogą określić, że do umów o kredyt przewidujących dokonanie między kredytodawcą a konsumentem uzgodnień dotyczących odroczenia płatności lub sposobu spłaty, w przypadku gdy konsument zalega już ze spłatą zadłużenia wynikającego z pierwotnej umowy o kredyt, stosuje się wyłącznie art. 1–4, art. 6, 7, 9, art. 10 ust. 1, art. 10 ust. 2 lit. a)–i), l) i r), art. 10 ust. 4, art. 11, 13, 16 i art. 18–32, w przypadku gdy:
[…]”. |
|
5 |
Artykuł 3 wspomnianej dyrektywy, zatytułowany „Definicje”, przewiduje: „Na użytek niniejszej dyrektywy stosuje się następujące definicje: […]
[…]
[…]”. |
|
6 |
Artykuł 5 dyrektywy 2008/48, zatytułowany „Informacje udzielane przed zawarciem umowy”, stanowi w ust. 1: „W stosownym czasie przed związaniem się konsumenta umową o kredyt lub ofertą kredytodawca oraz, w stosownych przypadkach, pośrednik kredytowy dostarczają konsumentowi – na podstawie warunków kredytu zaproponowanych przez kredytodawcę, a także, w stosownych przypadkach, zgodnie z preferencjami określonymi przez konsumenta i informacjami przez niego przekazanymi – informacje potrzebne do porównania różnych ofert w celu podjęcia, przy pełnej znajomości faktów, decyzji, czy zawrzeć umowę o kredyt […]”. |
|
7 |
Artykuł 6 owej dyrektywy, zatytułowany „Wymogi dotyczące informacji udzielanych przed zawarciem niektórych umów o kredyt w rachunku bieżącym i niektórych szczególnych umów o kredyt”, przewiduje w ust. 1: „W stosownym czasie przed związaniem się konsumenta jakąkolwiek umową o kredyt lub ofertą dotyczącą umowy o kredyt, o której mowa w art. 2 ust. 3, 5 lub 6, kredytodawca i, w stosownych przypadkach, pośrednik kredytowy dostarczają konsumentowi – na podstawie warunków kredytu zaproponowanych przez kredytodawcę, a także, w stosownych przypadkach, zgodnie z preferencjami określonymi przez konsumenta i informacjami przez niego przekazanymi – informacje potrzebne do porównania różnych ofert w celu podjęcia, przy pełnej znajomości faktów, decyzji, czy zawrzeć umowę o kredyt. […]”. |
|
8 |
Zgodnie z art. 7 omawianej dyrektywy, zatytułowanym „Wyłączenia z obowiązku udzielania informacji przed zawarciem umowy”: „Artykuł[y] 5 i 6 nie mają zastosowania do dostawców towarów lub usług działających w charakterze pośredników kredytowych w ramach działalności dodatkowej. Pozostaje to bez uszczerbku dla obowiązku zapewnienia przez kredytodawcę uzyskania przez konsumenta informacji udzielanych przed zawarciem umowy, o których mowa w tych artykułach”. |
|
9 |
Zgodnie z art. 21 owej dyrektywy, zatytułowanym „Niektóre obowiązki pośredników kredytowych względem konsumentów”: „Państwa członkowskie zapewniają:
|
Prawo austriackie
|
10 |
Paragraf 6 Verbraucherkreditgesetz (ustawy o kredytach konsumenckich) z dnia 20 maja 2010 r. (BGBl. I, 28/2010, zwanej dalej „VKrG”) brzmi następująco: „1. W stosownym czasie przed związaniem się konsumenta umową o kredyt lub ofertą kredytodawca dostarcza konsumentowi – na podstawie warunków kredytu zaproponowanych przez kredytodawcę, a także, w stosownych przypadkach, zgodnie z preferencjami określonymi przez konsumenta i informacjami przez niego przekazanymi – informacje potrzebne do porównania różnych ofert w celu podjęcia, przy pełnej znajomości faktów, decyzji, czy zawrzeć umowę o kredyt. Informacje te muszą zostać podane w formie papierowej lub na innym trwałym nośniku oraz muszą zawierać następujące dane:
[…]
[…]
[…] 8. Przewidziane w ust. 1–7 obowiązki informacyjne obowiązują również pośrednika kredytowego, o ile nie jest on dostawcą towarów lub usługodawcą działającym jako pośrednik kredytowy jedynie w ramach działalności dodatkowej”. |
|
11 |
Paragraf 25 VKrG przewiduje: „1. Dla umów, na mocy których przedsiębiorca udziela konsumentowi odroczenia zapłaty za wynagrodzeniem lub innej płatnej pomocy w finansowaniu, zastosowanie znajdują przepisy sekcji drugiej […]. 2. […] Cena gotówkowa oraz towar lub usługa muszą zostać również podane w informacjach udzielanych przed zawarciem umowy (§ 6 ust. 1) […]”. |
|
12 |
Zgodnie z § 1000 ust. 1 Allgemeines Bürgerliches Gesetzbuch (kodeksu cywilnego): „Z tytułu odsetek, które obowiązują bez ustalenia ich wysokości lub wynikają z ustawy, należy uiścić 4% w skali roku, o ile ustawa nie przewiduje inaczej”. |
|
13 |
Paragraf 1333 tego kodeksu stanowi: „1. Rekompensata szkody, którą dłużnik wyrządził swojemu wierzycielowi na skutek zwłoki w zapłacie należności pieniężnej, następuje poprzez uiszczenie odsetek ustawowych (§ 1000 ust. 1). 2. Wierzyciel może dochodzić oprócz ustawowych odsetek również naprawienia innych wynikłych dla niego z winy dłużnika szkód, w szczególności kosztów niezbędnych do podjęcia odpowiednich pozasądowych kroków dochodzenia lub windykacji należności, o ile są one proporcjonalne do ściąganej wierzytelności”. |
Postępowanie główne i pytania prejudycjalne
|
14 |
Stowarzyszenie jest uprawnione, zgodnie z prawem austriackim, do wytoczenia powództw zbiorowych o zaniechanie w celu ochrony interesów konsumentów. |
|
15 |
Spółka Inko prowadzi biuro windykacji wierzytelności. W ramach swojej działalności przekazuje ona dłużnikom na zlecenie wierzycieli wezwania do zapłaty, w których wskazuje kwotę niezapłaconej wierzytelności, w tym kwotę naliczonych odsetek i swoje własne koszty windykacji. Wzywa dłużników do uregulowania ich długu w terminie trzech dni bądź do wypełnienia i odesłania uprzednio przygotowanego formularza o zaakceptowaniu planu spłaty ich długu. Poprzez zawarcie tego porozumienia dłużnicy uznają wierzytelność „wraz z kosztami prowadzenia ewidencji i odsetkami obliczanymi do upływu terminu wymagalności”. Zobowiązują się spłacać swój dług w comiesięcznych ratach w określonej wysokości, przy czym zgodnie ze wskazanym planem dokonywane wpłaty są najpierw zaliczane na poczet kosztów spółki Inko, a następnie na spłatę kapitału i odsetek. |
|
16 |
Stowarzyszenie wniosło do Handelsgericht Wien (sądu gospodarczego w Wiedniu, Austria) pozew zmierzający do zakazania spółce Inko zawierania z konsumentami porozumień o spłacie zadłużenia dotyczących udzielenia odroczenia spłaty bez przekazania określonych w § 6 VKrG informacji przed zawarciem umowy. |
|
17 |
Orzeczeniem z dnia 14 listopada 2013 r. sąd ów uwzględnił żądanie stowarzyszenia. |
|
18 |
Oberlandesgericht Wien (wyższy sąd okręgowy w Wiedniu, Austria), rozpatrujący odwołanie wniesione od tego orzeczenia, zmienił je częściowo wyrokiem z dnia 30 lipca 2014 r. |
|
19 |
Zarówno stowarzyszenie, jak i spółka Inko wniosły do sądu odsyłającego skargę kasacyjną od tego wyroku. |
|
20 |
Sąd ów zauważył, że biuro windykacji wierzytelności takie jak spółka Inko działa w ramach swojej działalności gospodarczej, za którą otrzymuje wynagrodzenie na podstawie faktur wystawianych z tytułu różnych kosztów. W imieniu wierzycieli oferuje ono dłużnikom zawarcie porozumień dotyczących odroczenia spłaty lub spłaty w ratach. |
|
21 |
Z postanowienia odsyłającego wynika, że przedmiotem działalności spółki Inko jest przede wszystkim windykacja wierzytelności. W tej sytuacji sąd odsyłający dąży do ustalenia, czy biuro windykacji takie jak spółka Inko, którego działalność jako pośrednika kredytowego ma jedynie charakter drugorzędny w stosunku do pozostałej, głównej działalności gospodarczej, może zostać uznane za „pośrednika kredytowego” w rozumieniu art. 3 lit. f) dyrektywy 2008/48. |
|
22 |
W odniesieniu do przewidzianych przez prawo austriackie skutków finansowych zwłoki w spłacie długu sąd odsyłający zauważył, że dłużnik jest zobowiązany nie tylko zapłacić odsetki ustawowe w wysokości 4%, ale także naprawić pozostałe szkody poniesione przez wierzyciela, w tym szkody związane z kosztami windykacji wierzytelności, w zakresie, w jakim koszty te są proporcjonalne. |
|
23 |
Z postanowienia odsyłającego wynika, że stowarzyszenie nie wykazało, iż odsetki i koszty naliczane przez spółkę Inko wobec zalegających ze spłatą kredytobiorców przekraczają kwoty należne wierzycielom na mocy prawa austriackiego, w wypadku gdy wierzyciele udzielili takim dłużnikom odroczenia spłaty. |
|
24 |
W konsekwencji sąd odsyłający dąży do ustalenia, czy zawarte przez spółkę Inko z konsumentami porozumienia o spłacie zadłużenia dotyczące udzielenia odroczenia spłaty mogą zostać uznane za zawarte „bez żadnych opłat” w rozumieniu art. 2 ust. 2 lit. j) dyrektywy 2008/48 i w związku z tym wyłączone z zakresu stosowania owej dyrektywy. |
|
25 |
W tych okolicznościach Oberster Gerichtshof (sąd najwyższy, Austria) postanowił zawiesić postępowanie i zwrócić się do Trybunału z następującymi pytaniami prejudycjalnymi:
|
W przedmiocie pytań prejudycjalnych
W przedmiocie pytania drugiego
|
26 |
Poprzez pytanie drugie, które należy rozważyć w pierwszej kolejności, sąd odsyłający zmierza w istocie do ustalenia, czy art. 2 ust. 2 lit. j) dyrektywy 2008/48 należy interpretować w ten sposób, że porozumienie o spłacie kredytu zawarte – w następstwie niewywiązania się przez konsumenta ze zobowiązań – pomiędzy konsumentem a kredytodawcą za pośrednictwem biura windykacji zostało zawarte „bez żadnych opłat” w rozumieniu tego przepisu, w sytuacji gdy w drodze owego porozumienia konsument zobowiązuje się do zwrotu całkowitej kwoty tego kredytu oraz do uiszczenia odsetek i kosztów, które musiałby zapłacić na mocy przepisów prawa krajowego w wypadku braku rzeczonego porozumienia. |
|
27 |
W celu udzielenia odpowiedzi na to pytanie należy najpierw zauważyć, że dyrektywa 2008/48 przewiduje w odniesieniu do kredytu konsumenckiego pełną i bezwzględnie wiążącą harmonizację w pewnych kluczowych obszarach, uznaną za niezbędną do zapewnienia wszystkim konsumentom w Unii Europejskiej wysokiego i równoważnego poziomu ochrony ich interesów oraz ułatwienia powstawania dobrze funkcjonującego wewnętrznego rynku kredytów konsumenckich (zob. wyrok z dnia 18 grudnia 2014 r., CA Consumer Finance,C‑449/13, EU:C:2014:2464, pkt 21). |
|
28 |
Na mocy art. 2 ust. 1 tej dyrektywy ma ona zastosowanie do umów o kredyt, z wyjątkiem w szczególności, zgodnie z art. 2 ust. 2 lit. j) wspomnianej dyrektywy, umów o kredyt, które dotyczą odroczonej spłaty – bez żadnych opłat – istniejącego zadłużenia. |
|
29 |
Po pierwsze, co się tyczy pojęcia „umowy o kredyt”, zostało ono zdefiniowane w art. 3 lit. c) rzeczonej dyrektywy jako umowa, na mocy której kredytodawca udziela kredytu konsumenckiego lub daje przyrzeczenie udzielenia kredytu konsumenckiego w formie odroczonej płatności, pożyczki lub innego podobnego świadczenia finansowego, z wyjątkiem umów dotyczących ciągłego świadczenia usług lub dotyczących dostaw towarów tego samego rodzaju, jeżeli konsument płaci za takie usługi lub towary w ratach przez okres ich świadczenia lub dostarczania. |
|
30 |
Należy stwierdzić, że pojęcie „umowy o kredyt” zdefiniowane we wskazanym przepisie jest szczególnie szerokie i obejmuje porozumienie takie jak to rozpatrywane w postępowaniu głównym, które przewiduje nowe ustalenia w zakresie spłaty istniejącego zadłużenia. |
|
31 |
W tym względzie z art. 2 ust. 6 dyrektywy 2008/48 wyraźnie wynika, że akt ten ma zastosowanie, co do zasady, do umów przewidujących porozumienie między kredytodawcą a konsumentem o odroczeniu płatności lub sposobów spłaty, w wypadku gdy konsument zalega już ze spłatą zadłużenia wynikającego z pierwotnej umowy o kredyt. |
|
32 |
W konsekwencji takie porozumienie zawarte z konsumentem bądź przez kredytobiorcę, bądź przez pośrednika kredytowego działającego w imieniu owego kredytobiorcy należy uznać za „umowę o kredyt” w rozumieniu art. 3 lit. c) rzeczonej dyrektywy, bez uszczerbku dla odstępstw przewidzianych w art. 2 ust. 2 tej dyrektywy. |
|
33 |
Należy niemniej, po drugie, ustalić, czy umowa taka jest zawarta „bez żadnych opłat” w rozumieniu art. 2 ust. 2 lit. j) owej dyrektywy, w sytuacji gdy konsument zobowiązuje się do zwrotu całkowitej kwoty kredytu oraz do uiszczenia odsetek i kosztów, które musiałby zapłacić na mocy przepisów prawa krajowego w wypadku braku rzeczonego porozumienia. |
|
34 |
Wprawdzie dyrektywa 2008/48 nie definiuje w sposób szczególny pojęcia „opłat”, warto jednak zauważyć, iż zgodnie z art. 3 lit. g) rzeczonej dyrektywy całkowity koszt kredytu ponoszony przez konsumenta oznacza wszystkie koszty, które konsument jest zobowiązany ponieść w związku z umową o kredyt i które znane są kredytodawcy (zob. wyrok z dnia 21 kwietnia 2016 r., Radlinger i Radlingerová, C‑377/14, EU:C:2016:283, pkt 84). |
|
35 |
Szczególnie obszerne definicje pojęcia „umowy o kredyt” w rozumieniu art. 3 lit. c) dyrektywy 2008/48 oraz wyrażenia „całkowity koszt kredytu ponoszony przez konsumenta” w rozumieniu art. 3 lit. g) owej dyrektywy odpowiadają celowi realizowanemu przez rzeczoną dyrektywę, przypomnianemu w pkt 27 niniejszego wyroku, ponieważ pozwalają one zapewnić szeroką ochronę konsumentów. |
|
36 |
Również wszelkie ograniczenia zakresu stosowania owej dyrektywy przewidziane w jej art. 2 ust. 2 należy interpretować w świetle tego celu. |
|
37 |
W konsekwencji, w wypadku gdy w wyniku zawarcia porozumienia, które przewiduje nowe warunki spłaty istniejącego zadłużenia, konsument zobowiąże się nie tylko do zwrotu całkowitej kwoty kredytu, ale także do uiszczenia odsetek lub kosztów nieprzewidzianych w pierwotnej umowie, na podstawie której niespłacony kredyt został udzielony, porozumienia takiego nie można uznać za zawarte „bez żadnych opłat” w rozumieniu art. 2 ust. 2 lit. j) dyrektywy 2008/48. |
|
38 |
W niniejszej sprawie z postanowienia odsyłającego wynika, że porozumienia o spłacie kredytu proponowane konsumentom przez spółkę Inko w następstwie niewywiązania się ze zobowiązań przewidują, że konsumenci zobowiązują się spłacać swe długi w comiesięcznych ratach, przy czym dokonane płatności zostaną najpierw zaliczone na poczet kosztów spółki Inko, a następnie na poczet pozostałego do spłaty kapitału i odsetek. |
|
39 |
Porozumienie takie, które przewiduje obowiązek pokrycia przez konsumentów kosztów biura windykacji wierzytelności, w niniejszej sprawie spółki Inko, które to koszty nie były przewidziane w pierwotnej umowie o kredyt, nie może zostać uznane za dotyczące odroczonej spłaty „bez żadnych opłat” w rozumieniu art. 2 ust. 2 lit. j) dyrektywy 2008/48. |
|
40 |
Biorąc po uwagę cel, o którym mowa w pkt 27 niniejszego wyroku, polegający na zapewnieniu wszystkim konsumentom wysokiego poziomu ochrony ich interesów, stwierdzenie takie obowiązuje niezależnie od łącznej kwoty odsetek oraz kosztów przewidzianych w takim porozumieniu, nawet jeśli kwota ta nie przekracza tego, co byłoby wymagane w wypadku braku porozumienia między stronami, zgodnie z przepisami prawa krajowego mającymi zastosowanie w następstwie zwłoki w spłacie. |
|
41 |
W tej sytuacji na pytanie drugie należy odpowiedzieć, że art. 2 ust. 2 lit. j) dyrektywy 2008/48 należy interpretować w ten sposób, że porozumienie o spłacie kredytu zawarte – w następstwie niewywiązania się przez konsumenta ze zobowiązań – pomiędzy konsumentem a kredytodawcą za pośrednictwem biura windykacji nie jest zawarte „bez żadnych opłat” w rozumieniu tego przepisu, jeżeli w drodze owego porozumienia konsument zobowiązuje się do zwrotu całkowitej kwoty tego kredytu oraz do uiszczenia odsetek lub kosztów nieprzewidzianych w pierwotnej umowie, na podstawie której wskazany kredyt został udzielony. |
W przedmiocie pytania pierwszego
|
42 |
Poprzez pytanie pierwsze, które należy zbadać w drugiej kolejności, sąd odsyłający zmierza w istocie do ustalenia, czy art. 3 lit. f) i art. 7 dyrektywy 2008/48 należy interpretować w ten sposób, że biuro windykacji, które zawiera w imieniu kredytodawcy porozumienie o spłacie niezwróconego kredytu, ale które działa w charakterze pośrednika kredytowego jedynie w ramach działalności dodatkowej, należy uznać za „pośrednika kredytowego” w rozumieniu tego art. 3 lit. f) i za podlegające obowiązkowi udzielenia konsumentom informacji przed zawarciem umowy na podstawie art. 5 i 6 owej dyrektywy. |
|
43 |
W tym względzie należy przypomnieć, że zgodnie ze wspomnianym art. 3 lit. f) „pośrednikiem kredytowym” jest osoba fizyczna lub prawna, która nie działa w charakterze kredytodawcy i która w ramach wykonywanej przez siebie działalności handlowej, gospodarczej lub zawodowej, za wynagrodzeniem w formie pieniężnej lub każdej innej uzgodnionej formie, przedstawia lub oferuje konsumentom umowy o kredyt, udziela konsumentom pomocy, podejmując w związku z umową o kredyt prace przygotowawcze, lub zawiera z konsumentami umowy o kredyt w imieniu kredytodawcy. |
|
44 |
W konsekwencji biuro windykacji takie jak spółka Inko, działające w imieniu kredytodawcy w celu zawarcia porozumienia o spłacie niezwróconego kredytu, na mocy którego to porozumienia konsument zobowiązuje się do zwrotu całkowitej kwoty kredytu oraz do uiszczenia odsetek i kosztów, należy uznać za „pośrednika kredytowego” w rozumieniu tego przepisu. |
|
45 |
Spór w postępowaniu głównym dotyczy kwestii, czy biuro windykacji takie jak spółka Inko jest zobowiązane w związku ze swoją działalnością jako pośrednik kredytowy przekazać konsumentom udzielane przed zawarciem umowy informacje, o których mowa w § 6 VKrG, transponującym art. 5 dyrektywy 2008/48 do prawa austriackiego. |
|
46 |
W tym względzie należy zauważyć, że taki pośrednik kredytowy podlega, co do zasady, przewidzianemu w art. 5 i 6 wspomnianej dyrektywy obowiązkowi udzielenia konsumentowi informacji przed zawarciem umowy. |
|
47 |
Niemniej zgodnie z art. 7 zdanie pierwsze dyrektywy 2008/48 obowiązkowi temu nie podlegają dostawcy towarów lub usługodawcy działający w charakterze pośredników kredytowych w ramach działalności dodatkowej. W tym względzie motyw 24 owej dyrektywy stanowi, że możliwe jest przyjęcie domniemania, iż ci dostawcy i usługodawcy działają na przykład jako pośrednicy kredytowi w ramach działalności dodatkowej, jeżeli występowanie w charakterze pośredników kredytowych nie jest głównym celem ich działalności handlowej, gospodarczej lub zawodowej. |
|
48 |
Do sądu odsyłającego należy zbadanie, czy biorąc pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy rozpatrywanej w postępowaniu głównym, w szczególności główny cel działalności danego pośrednika kredytowego, pośrednik ów może zostać uznany za działającego w charakterze pośrednika kredytowego w ramach działalności dodatkowej w rozumieniu art. 7 zdanie pierwsze owej dyrektywy. |
|
49 |
Jednocześnie należy zauważyć, że odstępstwo, z którego może skorzystać pośrednik kredytowy, od obowiązku dostarczenia konsumentowi informacji udzielanych przed zawarciem umowy nie wpływa na pojęcie „pośrednika kredytowego” w rozumieniu art. 3 lit. f) dyrektywy 2008/48, a jedynym jego skutkiem jest wykluczenie sytuacji, w której osoby działające w charakterze pośrednika kredytowego w ramach działalności dodatkowej podlegałyby przewidzianemu w art. 5 i 6 tej dyrektywy obowiązkowi udzielenia przed zawarciem umowy informacji, przy czym pozostałe przepisy wskazanej dyrektywy, w szczególności jej art. 21 dotyczący pewnych obowiązków pośredników kredytowych względem konsumentów, nadal mają zastosowanie do tych osób. |
|
50 |
Odstępstwo to nie powoduje też naruszenia poziomu ochrony konsumentów przewidzianego przez dyrektywę 2008/48. |
|
51 |
W tym względzie, jak w istocie zauważyła rzecznik generalna w pkt 28–30 opinii, przewidziany w art. 5 i 6 owej dyrektywy obowiązek kredytobiorcy lub – w stosownym wypadku – pośrednika kredytowego do udzielenia konsumentom, przed zawarciem umowy, informacji przyczynia się do realizacji celu, o którym mowa w pkt 27 niniejszego wyroku, polegającego na zapewnieniu wszystkim konsumentom wysokiego poziomu ochrony ich interesów (zob. podobnie wyroki: z dnia 18 grudnia 2014 r., CA Consumer Finance,C‑449/13, EU:C:2014:2464, pkt 21; a także z dnia 21 kwietnia 2016 r., Radlinger i Radlingerová, C‑377/14, EU:C:2016:283, pkt 61). |
|
52 |
Otóż, jak wynika z art. 7 zdanie drugie rzeczonej dyrektywy w świetle jej motywu 24, odstępstwo przewidziane w art. 7 zdanie pierwsze dyrektywy 2008/48 w stosunku do dostawców towarów i usługodawców działających w charakterze pośredników kredytowych w ramach działalności dodatkowej pozostaje bez uszczerbku dla obowiązku zapewnienia przez kredytodawcę, że konsument uzyska informacje udzielane przed zawarciem umowy, o których mowa w art. 5 i 6 owej dyrektywy. |
|
53 |
W świetle całości powyższych rozważań na pytanie pierwsze należy odpowiedzieć, iż art. 3 lit. f) i art. 7 dyrektywy 2008/48 należy interpretować w ten sposób, że biuro windykacji, które zawiera w imieniu kredytodawcy porozumienie o spłacie niezwróconego kredytu, ale które działa w charakterze pośrednika kredytowego jedynie w ramach działalności dodatkowej, co powinien zbadać sąd odsyłający, należy uznać za „pośrednika kredytowego” w rozumieniu tego art. 3 lit. f) i za niepodlegające obowiązkowi udzielania konsumentom informacji przed zawarciem umowy na podstawie art. 5 i 6 owej dyrektywy. |
W przedmiocie kosztów
|
54 |
Dla stron w postępowaniu głównym niniejsze postępowanie ma charakter incydentalny, dotyczy bowiem kwestii podniesionej przed sądem odsyłającym, do niego zatem należy rozstrzygnięcie o kosztach. Koszty poniesione w związku z przedstawieniem uwag Trybunałowi, inne niż koszty stron w postępowaniu głównym, nie podlegają zwrotowi. |
|
Z powyższych względów Trybunał (trzecia izba) orzeka, co następuje: |
|
|
|
Podpisy |
( *1 ) Język postępowania: niemiecki.