UZASADNIENIE

1.KONTEKST AKTU DELEGOWANEGO

Art. 1 rozporządzenia (UE) 2019/1021 („rozporządzenie w sprawie TZO”) ustanawia jako cel tego rozporządzenia ochronę zdrowia ludzkiego i środowiska przed trwałymi zanieczyszczeniami organicznymi („TZO”) przez zakazanie, jak najszybsze wyeliminowanie lub ograniczenie produkcji, wprowadzania do obrotu i stosowania substancji będących przedmiotem Konwencji sztokholmskiej w sprawie trwałych zanieczyszczeń organicznych.

Heksachlorobenzen (HCB) jest wymieniony w załączniku I do rozporządzenia w sprawie TZO bez wartości dopuszczalnej niezamierzonego zanieczyszczenia śladowego (NZŚ). HCB był stosowany w UE głównie jako pestycyd. W momencie umieszczenia w wykazie w rozporządzeniu w sprawie TZO w 2004 r. uznano, że wartość dopuszczalna nie jest potrzebna, ponieważ nie spodziewano się wykrycia HCB w substancjach, mieszaninach lub wyrobach. Europejska Agencji Chemikaliów (ECHA) otrzymała niedawno zapytanie dotyczące wartości dopuszczalnej dla obecności HCB jako zanieczyszczenia w substancjach. Wiadomo również, że HCB tworzy się jako produkt uboczny podczas wytwarzania innych chemikaliów (głównie chlorowanych rozpuszczalników) i pestycydów oraz w strumieniach odpadów z zakładów chloroalkalicznych oraz w procesach konserwacji drewna. Z dokumentacji rejestracyjnej REACH wynika ponadto, że główne zastosowanie substancji zawierających HCB jako składnik lub zanieczyszczenie odnosi się do stosowania w farbach drukarskich, powłokach, farbach i tonerach, zastosowaniach drewnianych, zastosowaniach włókienniczych i w tworzywach sztucznych.

Brak określonej wartości dopuszczalnej NZŚ powoduje niepewność prawną, ponieważ zainteresowane strony nie wiedzą, czy i jaka wartość dopuszczalna ma zastosowanie. Brak zharmonizowanej wartości dopuszczalnej można by interpretować tak, jakby miała zastosowanie granica wykrywalności, co mogłoby zostać uznane za nieproporcjonalne ograniczenie, ponieważ uniemożliwiałoby wprowadzanie do obrotu jakichkolwiek substancji, mieszanin lub wyrobów zawierających HCB. Art. 4 ust. 1 lit. b) rozporządzenia w sprawie TZO stanowi, że zakaz produkcji, wprowadzania do obrotu i stosowania substancji wymienionych w załączniku I, w postaci samoistnej, w mieszaninach lub w wyrobach, nie ma zastosowania w przypadku substancji obecnych jako niezamierzone zanieczyszczenie śladowe, jak określono w odpowiednich pozycjach w załączniku I, w substancjach, mieszaninach lub wyrobach. Obecność HCB jako NZŚ w substancjach, mieszaninach lub wyrobach powinna zatem zostać określona w załączniku I.

W świetle obecnie dostępnych informacji uznaje się, że należy ustalić wartość dopuszczalną obecności HCB jako niezamierzonego zanieczyszczenia śladowego (NZŚ) w substancjach, mieszaninach lub wyrobach. Takie NZŚ wyjaśniłoby sytuację prawną i ułatwiłoby zharmonizowane egzekwowanie przepisów w całej Unii.

Na podstawie dostępnych informacji wspomniana wartość dopuszczalna powinna zostać ustalona na poziomie 10 mg/kg (wagowo 0,001 %) dla obecności HCB jako NZŚ w substancjach, mieszaninach i wyrobach.

2.KONSULTACJE PRZEPROWADZONE PRZED PRZYJĘCIEM AKTU

Projekt aktu delegowanego skonsultowano z grupą ekspertów ds. TZO na dwóch posiedzeniach („posiedzenie właściwych organów ds. TZO”) w dniach 8 czerwca i 23 listopada 2021 r., a ich uwagi zostały uwzględnione. Grupa ta składa się z przedstawicieli wszystkich odpowiednich zainteresowanych stron – państw członkowskich, ECHA, przemysłu chemicznego i społeczeństwa obywatelskiego.

Konsultacje publiczne w sprawie projektu aktu delegowanego przeprowadzono w okresie od 8 listopada do 6 grudnia 2021 r. Zainteresowane strony zgłosiły trzy uwagi. Uwagi zmierzały w przeciwnych kierunkach, tj. dwie zainteresowane strony postulowały wyższą wartość dopuszczalną NZŚ, a jedna domagała się niższego limitu NZŚ. Biorąc pod uwagę wszystkie dostępne informacje, w tym informacje otrzymane w ramach różnych konsultacji, oraz po dalszych dyskusjach z grupą ekspertów ds. TZO w dniu 2 czerwca 2022 r., Komisja postanowiła podtrzymać pierwotną propozycję wartości dopuszczalnej.

3.ASPEKTY PRAWNE AKTU DELEGOWANEGO

Akt delegowany zmienia pozycję dotyczącą heksachlorobenzenu w załączniku I do rozporządzenia (UE) 2019/1021 w celu dostosowania jej do postępu naukowo-technicznego. Podstawą prawną proponowanego aktu delegowanego jest art. 15 ust. 1 rozporządzenia (UE) 2019/1021.

ROZPORZĄDZENIE DELEGOWANE KOMISJI (UE) …/…

z dnia 8.9.2022 r.

zmieniające załącznik I do rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/1021 dotyczącego trwałych zanieczyszczeń organicznych w odniesieniu do heksachlorobenzenu

(Tekst mający znaczenie dla EOG)

KOMISJA EUROPEJSKA,

uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej,

uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/1021 z dnia 20 czerwca 2019 r. dotyczące trwałych zanieczyszczeń organicznych 1 , w szczególności jego art. 15 ust. 1,

a także mając na uwadze, co następuje:

(1)Rozporządzenie (UE) 2019/1021 wdraża zobowiązania Unii wynikające z Konwencji sztokholmskiej w sprawie trwałych zanieczyszczeń organicznych 2 oraz z Protokołu do Konwencji z 1979 r. w sprawie transgranicznego zanieczyszczenia powietrza na dalekie odległości, dotyczącego trwałych zanieczyszczeń organicznych 3 .

(2)Na podstawie art. 3 ust. 1 rozporządzenia (UE) 2019/1021 zakazuje się produkcji, wprowadzania do obrotu i stosowania substancji wymienionych w załączniku I do tego rozporządzenia w postaci samoistnej, w mieszaninach lub w wyrobach, z zastrzeżeniem art. 4 tego rozporządzenia.

(3)Heksachlorobenzen (HCB) jest wymieniony w załączniku I do rozporządzenia (UE) 2019/1021 bez wartości dopuszczalnej niezamierzonego zanieczyszczenia śladowego (NZŚ).

(4)Art. 15 ust. 1 rozporządzenia (UE) 2019/1021 uprawnia Komisję do przyjmowania aktów delegowanych dotyczących zmiany pozycji w załączniku I w celu dostosowania ich do postępu naukowego i technicznego.

(5)Komisja ustaliła obecność heksachlorobenzenu jako zanieczyszczenia w niektórych substancjach, mieszaninach i wyrobach, w tym w pestycydach, chlorowanych rozpuszczalnikach, farbach drukarskich, powłokach, farbach i tonerach, zastosowaniach drewnianych, zastosowaniach włókienniczych i w tworzywach sztucznych.

(6)W celu wyjaśnienia sytuacji prawnej i ułatwienia egzekwowania przepisów w odniesieniu do wykorzystania substancji, mieszanin lub wyrobów zawierających heksachlorobenzen jako niezamierzone zanieczyszczenie śladowe należy ustalić limit NZŚ dla heksachlorobenzenu wynoszący 10 mg/kg (wagowo 0,001 %).

(7)Należy zatem odpowiednio zmienić rozporządzenie (UE) 2019/1021,

PRZYJMUJE NINIEJSZE ROZPORZĄDZENIE:

Artykuł 1

W załączniku I do rozporządzenia (UE) 2019/1021 wprowadza się zmiany zgodnie z załącznikiem do niniejszego rozporządzenia.

Artykuł 2

Niniejsze rozporządzenie wchodzi w życie dwudziestego dnia po jego opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.

Niniejsze rozporządzenie wiąże w całości i jest bezpośrednio stosowane we wszystkich państwach członkowskich.

Sporządzono w Brukseli dnia 8.9.2022 r.

(1)    Dz.U. L 169 z 25.6.2019, s. 45.

(2)    Dz.U. L 209 z 31.7.2006, s. 3.

(3)    Dz.U. L 81 z 19.3.2004, s. 37.

ZAŁĄCZNIK

W części A załącznika I do rozporządzenia (UE) 2019/1021 w kolumnie czwartej („Szczególne wyłączenie w odniesieniu do stosowania jako półprodukt lub inna specyfikacja”) w pozycji dotyczącej heksachlorobenzenu dodaje się tekst w brzmieniu:

„Do celów niniejszej pozycji art. 4 ust. 1 lit. b) ma zastosowanie do stężenia heksachlorobenzenu równego 10 mg/kg lub mniejszego od tej wartości (wagowo 0,001 %), jeżeli jest on obecny w substancjach, mieszaninach lub wyrobach.”.