(1)

W dniu 17 lipca 2024 r. do Komisji wpłynął wniosek o rejestrację europejskiej inicjatywy obywatelskiej „EIO na rzecz Europy mądrze korzystającej z wody i odpornej na deficyt wody”.

(2)

Cele inicjatywy określone przez organizatorów obejmują siedem punktów: (i) „opowiadanie się za strategicznym i całościowym planem działania na rzecz wody w Europie oraz opracowanie i wdrożenie dwutorowych, uzupełniających się polityk we wszystkich obszarach polityki UE, zgodnie z apelem zawartym w deklaracji w sprawie Niebieskiego Ładu UE”; (ii) „wezwanie Komisji Europejskiej do priorytetowego traktowania wody – jako strategicznego i odrębnego priorytetu w obrębie ram UE oraz do umieszczenia kwestii odporności na deficyt wody na tym samym poziomie priorytetowości co dekarbonizacja”; (iii) „znaczące zmniejszenie śladu wodnego wszystkich grup społecznych i podkreślenie zmiany paradygmatu na szczeblu europejskim w celu zapewnienia osobom fizycznym, przedsiębiorstwom, rolnikom i ekosystemom dostępu do czystej wody”; (iv) „przyspieszenie przejścia na przemysł i rolnictwo o obiegu zamkniętym, efektywne pod względem wykorzystania wody, zapewnienie konkurencyjności poprzez promowanie innowacyjnych rozwiązań, takich jak narzędzia cyfrowe, odzyskiwanie zasobów, hybrydowa zielona i szara infrastruktura, rozwiązania oparte na zasobach naturalnych oraz narzędzia zarządzania sprzyjające włączeniu społecznemu”; (v) „zapewnienie dostępności odpowiednich umiejętności na potrzeby inteligentnej gospodarki wodnej, zachowanie miejsc pracy i tworzenie nowych możliwości zatrudnienia dla pracowników”; (vi) „promowanie odpowiedzialności za środowisko wodne i poczucia więzi z tym środowiskiem, a także wspieranie dążeń do jego odtworzenia i ochrony”; (vii) „zapewnienie każdej osobie fizycznej podstawowego prawa do czystej i bezpiecznej wody oraz warunków sanitarnych, a także odtworzenie ekosystemów i różnorodności biologicznej oraz ich ochrona”;

(3)

W załączniku do inicjatywy przedstawiono dalsze szczegóły dotyczące przedmiotu, celów i kontekstu inicjatywy. Stwierdzono w nim, że „dostęp do wody staje się niepewny” oraz że „obszar europejskiej polityki wodnej” jest „rozdrobniony i nieefektywny” w sprostaniu obecnym wyzwaniom. W załączniku wyjaśniono, że pomimo „zaawansowanego” prawodawstwa UE dotyczącego wody „nadal nie spełniono wielu celów ze względu na niewystarczające finansowanie, opóźnienia we wdrażaniu oraz brak kompleksowego uwzględnienia kwestii związanych z wodą w polityce sektorowej”. W związku z tym organizatorzy wzywają do przyjęcia „kompleksowego strategicznego priorytetu politycznego dotyczącego wody, który zostałby włączony do wszystkich polityk UE”. Uważają, że „rozwiązanie kwestii odporności na deficyt wody wymaga podejścia sektorowego” i że konieczne jest „podnoszenie wiedzy społeczeństwa na temat zużycia wody i dobrych praktyk”. Organizatorzy twierdzą również, że wymiar wodny powinien zostać włączony do wszystkich polityk Unii, aby zagwarantować „priorytetowe traktowanie odporności na deficyt wody i zrównoważoności gospodarki wodnej na etapie formułowania i wdrażania polityki” oraz aby uznać „kluczową rolę” wody „w krajobrazie ekologicznym i społeczno-gospodarczym UE”.

(4)

W ramach wniosku o rejestrację grupa organizatorów przedłożyła również dodatkowy dokument przygotowany przez Europejski Komitet Ekonomiczno-Społeczny i zatytułowany „Deklaracja w sprawie Niebieskiego Ładu UE”.

(5)

Jeżeli chodzi o cele inicjatywy, Komisja mogłaby – na podstawie art. 192 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE) – złożyć wniosek w sprawie aktu prawnego obejmującego cele (i)–(iv), (vi) i (vii) inicjatywy.

(6)

Komisja mogłaby również – na podstawie art. 149 lub art. 153 ust. 2 lit. a) TFUE – złożyć wniosek w sprawie aktu prawnego dotyczącego celu (v) inicjatywy.

(7)

Z powyższych względów Komisja uważa, że żadna z części inicjatywy nie wykracza w sposób oczywisty poza kompetencje Komisji do przedłożenia wniosku dotyczącego aktu prawnego Unii w celu wprowadzenia w życie Traktatów.

(8)

Konkluzja ta nie ma wpływu na ocenę, czy w tym przypadku spełnione są konkretne warunki merytoryczne wymagane do podjęcia działań przez Komisję, w tym zgodność z zasadami proporcjonalności i pomocniczości oraz z prawami podstawowymi.

(9)

Grupa organizatorów przedstawiła odpowiednie dowody na to, że inicjatywa spełnia wymogi określone w art. 5 ust. 1 i 2 rozporządzenia (UE) 2019/788, i wskazała osoby wyznaczone do kontaktów zgodnie z art. 5 ust. 3 akapit pierwszy tego rozporządzenia.

(10)

Inicjatywa nie jest oczywistym nadużyciem i nie jest w sposób wyraźny niepoważna lub dokuczliwa, nie jest też w sposób oczywisty sprzeczna z wartościami Unii określonymi w art. 2 Traktatu o Unii Europejskiej ani z prawami zapisanymi w Karcie praw podstawowych Unii Europejskiej.

(11)

Należy zatem zarejestrować inicjatywę „EIO na rzecz Europy mądrze korzystającej z wody i odpornej na deficyt wody”.

(12)

Konkluzja, że warunki rejestracji określone w art. 6 ust. 3 rozporządzenia (UE) 2019/788 są spełnione, nie oznacza, że Komisja w jakikolwiek sposób potwierdza poprawność treści inicjatywy pod względem merytorycznym, za co wyłączną odpowiedzialność ponosi grupa organizatorów inicjatywy. Treść inicjatywy wyraża jedynie poglądy grupy organizatorów i w żaden sposób nie może być rozumiana jako odzwierciedlenie poglądów Komisji,