ISSN 1725-5139

Dziennik Urzędowy

Unii Europejskiej

L 85

European flag  

Wydanie polskie

Legislacja

Tom 48
2 kwietnia 2005


Spis treści

 

II   Akty, których publikacja nie jest obowiązkowa

Strona

 

 

Komisja

 

*

Decyzja Komisji z dnia 30 marca 2004 r. w sprawie systemu pomocy, który Zjednoczone Królestwo zamierza wdrożyć w stosunku do gibraltarskiej rządowej reformy podatku dochodowego od przedsiębiorstw (notyfikowana jako dokument nr C(2004) 929)  ( 1 )

1

 

*

Decyzja Komisji z dnia 20 kwietnia 2004 r. w sprawie pomocy państwa udzielonej przez Francję Spółdzielni Eksportowej Książki Francuskiej (fr. Coopérative d'exportation du livre français — CELF) (notyfikowana jako dokument nr C(2004) 1361)  ( 1 )

27

 

*

Decyzja Komisji z dnia 4 marca 2005 r. upoważniająca Państwa Członkowskie do przyjęcia niektórych odstępstw w odniesieniu do transportu drogowego towarów niebezpiecznych na mocy dyrektywy 94/55/WE (notyfikowana jako dokument nr C(2005) 440)  ( 1 )

58

 


 

(1)   Tekst mający znaczenie dla EOG.

PL

Akty, których tytuły wydrukowano zwykłą czcionką, odnoszą się do bieżącego zarządzania sprawami rolnictwa i generalnie zachowują ważność przez określony czas.

Tytuły wszystkich innych aktów poprzedza gwiazdka, a drukuje się je czcionką pogrubioną.


II Akty, których publikacja nie jest obowiązkowa

Komisja

2.4.2005   

PL

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

L 85/1


DECYZJA KOMISJI

z dnia 30 marca 2004 r.

w sprawie systemu pomocy, który Zjednoczone Królestwo zamierza wdrożyć w stosunku do gibraltarskiej rządowej reformy podatku dochodowego od przedsiębiorstw

(notyfikowana jako dokument nr C(2004) 929)

(Jedynie tekst w języku angielskim jest autentyczny)

(Tekst mający znaczenie dla EOG)

(2005/261/WE)

KOMISJA WSPÓLNOT EUROPEJSKICH,

uwzględniając Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską, w szczególności jego art. 88 ust. 2 akapit pierwszy,

uwzględniając Porozumienie o Europejskim Obszarze Gospodarczym, w szczególności jego art. 62 ust. 1 lit. a),

wezwawszy zainteresowane strony do przedstawienia komentarzy zgodnie z cytowanymi powyżej przepisami (1) oraz uwzględniając ich komentarze,

a także mając na uwadze, co następuje:

I.   PROCEDURA

(1)

Pismem z dnia 12 sierpnia 2002 r., zarejestrowanym w dniu 19 sierpnia (SG(2002) A/8328), Zjednoczone Królestwo zgłosiło do Komisji, zgodnie z art. 88 ust. 3 WE, gibraltarską rządową reformę podatku dochodowego od przedsiębiorstw (zwaną w dalszej części „reformą”).

(2)

W dniu 16 października 2002 r. Komisja podjęła decyzję o wszczęciu procedury określonej w art. 88 ust. 2 Traktatu WE w stosunku do reformy (C(2002) 3734). Decyzja ta została zgłoszona Zjednoczonemu Królestwu w dniu 18 października 2002 r. (SG(2002) D/232221). Po przedłużeniu terminu Zjednoczone Królestwo odpowiedziało pismem z dnia 16 grudnia 2002 r. (A/39214).

(3)

Komisja opublikowała swoją decyzję o wszczęciu formalnej procedury wyjaśniającej w Dzienniku Urzędowym Wspólnot Europejskich, wzywając zainteresowane strony do przedstawienia swoich uwag (2). Komentarze zostały przedłożone przez Hiszpańską konfederację organizacji biznesowych (Confederación Española de Organizaciones Empresariales) w dniu 30 grudnia 2002 r. (A/39469), przez Åland Executive z Finlandii (Ålands Landskapsstyrelse) w dniu 2 stycznia 2003 r. (A/30002), przez rząd hiszpański w dniach 2. i 3. stycznia 2003 r. (A/30003 i A/30018) oraz przez rząd Gibraltaru w dniu 3 stycznia 2003 r. (A/30011). Komentarze te zostały przekazane Zjednoczonemu Królestwu, które odpowiedziało pismem z dnia 13 lutego 2003 r. (A/31313).

II.   SZCZEGÓŁOWY OPIS ŚRODKA

(4)

Poniższy opis uwzględnia modyfikacje projektu reformy dokonane przez rząd Gibraltaru w odpowiedzi na otwarcie formalnej procedury wyjaśniającej pomocy państwa. Modyfikacje te zostały przedstawione w piśmie Zjednoczonego Królestwa z dnia 16 grudnia 2002 r. Zostały one streszczone w motywach 27 — 30 poniżej.

(5)

Wskazanym celem reformy jest przyjęcie nowego ogólnego systemu podatku dochodowego od przedsiębiorstw, niezwiązanego z jakimkolwiek elementem pomocy państwa, zapewnienie pewności prawnej spółkom prowadzącym działalność na Gibraltarze oraz zapewnienie dostatecznego dochodu z tytułu podatku dochodowego od przedsiębiorstw dla rządu Gibraltaru. Reforma zakłada również zapewnienie zgodności z Kodeksem postępowania dla opodatkowania podmiotów gospodarczych UE (3) (zwanym dalej „Kodeksem postępowania”) oraz z raportem OECD w sprawie szkodliwej konkurencji podatkowej (4). Według rządu Gibraltaru zasadniczym elementem reformy jest generalne zniesienie opodatkowania zysków spółki, z wyjątkiem podatków wyrównawczych od usług komunalnych i finansowych. Propozycje reformy bazują na całkowitym wyeliminowaniu wszelkiej dyskryminacji pomiędzy działalnością gospodarczą prowadzoną przez rezydentów i nierezydentów i działalnością krajową i pozakrajową, tj. wyeliminowaniu tak zwanych przepisów wyodrębniających („ring-fencing”). Zniesione zostanie prawodawstwo spółek typu „exempt” i „qualifying”, co doprowadzi do zlikwidowania formalnego rozróżnienia pomiędzy tak zwaną gospodarką „zamorską i”„lądową” („offshore” i „onshore”).

(6)

Ogólny system podatkowy stworzony w wyniku reformy oparty będzie na podatku od wynagrodzenia, podatku od zajmowania majątku nieruchomego wykorzystywanego do prowadzenia działalności i opłacie rejestracyjnej, stosowanych dla wszystkich spółek gibraltarskich. Rząd Gibraltaru szacuje, że jego obecnie bardzo ograniczony, ale zasadniczy dochód z podatku od przedsiębiorstw w wysokości 13,7 miliona funtów szterlingów (około 20 milionów EUR), stanowiący 9,25 % całkowitego dochodu rządowego, zostanie zasadniczo utrzymany w ramach nowego systemu opartego na tych trzech podstawowych podatkach stosowanych dla wszystkich spółek gibraltarskich. Jest to porównywalne z podatkiem dochodowym od osób fizycznych wynoszącym 53,6 miliona funtów szterlingów (około 77 milionów EUR) stanowiącym 36,3 % przychodu. Dochód z podatków wyrównawczych od usług finansowych i działalności komunalnej zostanie ograniczony, ale prawdopodobnie pokryje różnicę w dochodach z podatku dochodowego od przedsiębiorstw w ramach ogólnego systemu.

(7)

Reforma zostanie wykonana za pomocą:

The Companies (Payroll Tax) Ordinance (zarządzenia w sprawie spółek (podatek od wynagrodzenia)),

The Companies (Annual Registration Fee) Ordinance (zarządzenia w sprawie spółek (roczna opłata rejestracyjna)),

The Rates Ordinance (zarządzenia w sprawie stawek podatkowych),

The Companies (Taxation of Designated Activities) Ordinance (zarządzenia w sprawie spółek (opodatkowanie wskazanych rodzajów działalności)).

(8)

Prawodawstwo zostanie wprowadzone w życie przez rząd Gibraltaru po jego przyjęciu przez parlament gibraltarski (Izba Zgromadzenia). W ramach reformy ze skutkiem natychmiastowym uchylone zostaną Companies Taxation & Concessions Ordinance (prawodawstwo spółek typu „exempt”) oraz Income Tax (Qualifying Companies) Regulations (rozporządzenie dotyczące spółek typu „qualifying”). Rozporządzenie w sprawie podatku dochodowego zostanie zmieniona w sposób umożliwiający uchylenie lub odpowiednią zmianę wszystkich postanowień obciążających spółki podatkiem dochodowym.

(9)

Zasady zostaną zastosowane przez Gibraltarskiego Komisarza ds. Podatku Dochodowego. Wszystkie spółki na Gibraltarze zobowiązane będą złożyć publiczne sprawozdania finansowe w Rejestrze Spółek, zgodnie z 4 i 7 dyrektywą WE w sprawie prawa spółek. Wszystkie spółki na Gibraltarze, posiadające zobowiązania podatkowe, będą zobowiązane złożyć sprawozdania podatkowe u Komisarza, a w celu zapewnienia zgodności z tego typu wymogami wprowadzone zostaną rygorystyczne środki. Po raz pierwszy na Gibraltarze zostanie powołany trybunał, którego zadaniem będzie zajmowanie się konkretnie sprawami opodatkowania firm (pod nazwą Companies Taxation of Designated Activities Tribunal) i którego celem będzie realizacja uprawnień związanych z odwołaniami i innego rodzaju kwestiami wynikłymi w związku z funkcjonowaniem nowego prawodawstwa. Uprawnienia takie obejmować będą prawo do nakazania spółce udostępnienia do kontroli ze strony Trybunału wszelkich ksiąg, rachunków, rejestrów zatrudnienia i innego rodzaju dokumentów, które zdaniem Trybunału zawierają lub mogą zawierać informacje związane z przedmiotem postępowania.

(10)

Opodatkowanie zysków zastąpione zostanie ogólnym podatkiem od wynagrodzenia, zgodnie z którym wszystkie spółki gibraltarskie zobowiązane będą zapłacić kwotę 3 000 funtów szterlingów od każdego pracownika rocznie. Każdy „pracodawca” na Gibraltarze będzie zobowiązany zapłacić podatek od wynagrodzenia od ogólnej liczby swoich „pracowników” zatrudnionych na pełen etat i pół etatu, którzy są „zatrudnieni na Gibraltarze”. Podstawowe stosowane pojęcia zostaną zdefiniowane w następujący sposób:

pracodawca” to spółka utworzona lub zarejestrowana zgodnie z prawem obowiązującym na Gibraltarze, płacąca wynagrodzenie na własny rachunek bądź dokonująca płatności na rzecz jakiejkolwiek osoby z tytułu usługi lub usług świadczonych przez osobę uważaną za pracownika,

pracownik” to każda osoba, której wypłacane jest wynagrodzenie lub w stosunku do której należne jest wynagrodzenie, łącznie z dyrektorami („directors”) innymi niż dyrektorzy niepełniący żadnej innej funkcji niż funkcja dyrektora i pracownikami zatrudnionymi na pół etatu lub sezonowymi,

zatrudniony na Gibraltarze” oznacza każdego pracownika zatrudnionego na Gibraltarze, który wykonuje pracę na terenie lub świadczy ją z obszaru Gibraltaru, bądź posiadającego siedzibę na Gibraltarze.

(11)

Rząd Gibraltaru wprowadzi szczegółowe zasady zapobiegające uchylaniu się i mające na celu wyeliminowanie wszelkich możliwości nadużyć. Obejmie to wprowadzenie koncepcji „domniemanego pracownika” oraz zasad skierowanych do pracowników, którzy mogą prowadzić działalność poza Gibraltarem. Skutkiem połączenia znaczenia pojęć „pracownicy” i „zatrudnieni na Gibraltarze” będzie objęcie, zasadniczo, wszystkich pracowników fizycznie obecnych w Gibraltarze. Według Zjednoczonego Królestwa z 14 000 pracowników ogółem na Gibraltarze 101 000 osób jest zatrudnionych w sektorze prywatnym.

(12)

Wszystkie spółki zajmujące nieruchomości na Gibraltarze dla celów prowadzenia działalności będą płacić podatek od zajmowania majątku nieruchomego wykorzystywanego do prowadzenia działalności według stawki odpowiadającej procentowi ich zobowiązań w stosunku do ogólnych stawek naliczanych od nieruchomości na Gibraltarze (obecnie oczekuje się, że stawka ta ma wynieść 100 %).

(13)

Zobowiązanie w zakresie podatku od wynagrodzenia oraz podatku od zajmowania majątku nieruchomego wykorzystywanego do prowadzenia działalności zostanie ograniczone do 15 % zysków. W ten sposób spółki będą płacić podatek od wynagrodzenia i podatek od zajmowania majątku nieruchomego jedynie w przypadku wypracowania zysku, ale w kwocie nieprzekraczającej 15 % zysków.

(14)

Znaczna większość spółek na Gibraltarze podlegać będzie jedynie podatkowi od wynagrodzenia i podatkowi od zajmowania majątku nieruchomego wykorzystywanego do prowadzenia działalności. Według rządu Gibraltaru niemożliwe jest oszacowanie liczby spółek na Gibraltarze, których zobowiązanie w zakresie podatku od wynagrodzeń i podatku od zajmowania majątku nieruchomego wykorzystywanego do prowadzenia działalności przekroczy szacunkowo 15 % zysków, i które w wyniku ograniczenia będą płacić podatek według stawki odpowiadającej 15 % zysku, jako że sytuacja ta zmienia się co roku i zależy od indywidualnych okoliczności danej spółki.

(15)

Rząd Gibraltaru zastąpi opłaty uiszczane obecnie przez spółki na Gibraltarze (w kwocie wynoszącej około 40 funtów szterlingów rocznie) opłatą rejestracyjną stosowaną do wszystkich spółek gibraltarskich w wysokości 150 funtów szterlingów rocznie w przypadku spółek nienastawionych na generowanie zysków oraz 300 funtów szterlingów rocznie w przypadku spółek nastawionych na generowanie zysków.

(16)

Określone wskazane rodzaje działalności, a konkretnie usługi finansowe i komunalne, podlegać będą dodatkowemu podatkowi wyrównawczemu lub karnemu od zysków generowanych z tego typu działalności. Odpowiednie podatki wyrównawcze znajdą zastosowanie jedynie w przypadku zysków, które można przypisać do konkretnych wskazanych rodzajów działalności. Zjednoczone Królestwo szacuje, że z około 29 000 spółek gibraltarskich 179 podlegać będzie podatkowi wyrównawczemu od działalności związanej z usługami finansowymi, a 23 podlegać będą podatkowi wyrównawczemu związanemu z działalnością komunalną.

(17)

Definicja spółki świadczącej „usługi finansowe” obejmuje, między innymi:

instytucje kredytowe,

pożyczkodawców,

firmy inwestycyjne, handlowców, maklerów, doradców lub menedżerów sektora inwestycyjnego,

pośredników w zakresie ubezpieczeń na życie i funduszy inwestycyjnych,

powierników lub operatorów funduszy inwestycyjnych,

brokerów, agentów lub menedżerów ubezpieczeniowych,

profesjonalnych powierników,

menedżerów spółek,

kantory wymiany walut,

rewidentów.

Definicja usług finansowych obejmuje również spółki, które prowadzą działalność doradczą lub świadczą usługi w zakresie finansów, prawa, podatków lub księgowości.

(18)

Definicja działalności „komunalnej” obejmuje świadczenie usług, oferowanie sprzętu lub lokalu w zakresie:

telekomunikacji (telefonia głosowa, komunikacja faksowa, komunikacja i transmisja danych, usługa oddzwaniania i łączenia rozmów),

energii elektrycznej (produkcja, dystrybucja i dostawa),

wody (produkcja, import/eksport, dostawa wody pitnej lub słonej),

kanalizacji (zapewnienie, obsługa, zarządzanie, konserwacja, naprawy, wymiana, modyfikacje, remont, wymiana, odnowa kanałów ściekowych, odprowadzanie/oczyszczanie ścieków),

ropy naftowej (pozyskiwanie, produkcja, import/eksport, przetwarzanie, rafinacja, pompowanie, przechowywanie, dystrybucja i dostawa oleju opałowego).

(19)

Spółki świadczące usługi finansowe, oprócz podatku od wynagrodzeń i nieruchomości, będą zobowiązane do zapłaty podatku wyrównawczego od zysków z działalności związanej ze świadczeniem usług finansowych, według stawki 8 % zysków (obliczanego zgodnie z międzynarodowymi przyjętymi standardami rachunkowości). Ogólne zobowiązania podatkowe w zakresie podatku od wynagrodzenia, zajmowania majątku nieruchomego wykorzystywanego do prowadzenia działalności oraz podatku wyrównawczego spółek świadczących usługi finansowe będą ograniczone do 15 % zysków.

(20)

W przypadku spółek komunalnych oprócz podatku od wynagrodzeń i od nieruchomości naliczany będzie również podatek wyrównawczy od zysków z działalności komunalnej, według stawki 35 % zysków (obliczany zgodnie z międzynarodowymi przyjętymi standardami rachunkowości). Spółki takie będą mogły odliczyć podatek od wynagrodzeń i podatek od zajmowania majątku nieruchomego wykorzystywanego do prowadzenia działalności od swojego zobowiązania w zakresie podatku wyrównawczego. Mimo iż w przypadku spółek komunalnych również obowiązywać będzie ograniczenie rocznego zobowiązania w zakresie podatku od wynagrodzeń i podatku od zajmowania majątku nieruchomego wykorzystywanego do prowadzenia działalności w ogólnej wysokości 15 % zysków, sposób działania podatku wyrównawczego w przypadku spółek komunalnych zapewni, że spółki te będą zawsze płacić podatek równy 35 % zysków.

(21)

Zobowiązanie w zakresie podatków wyrównawczych określane będzie na podstawie odpowiedniej działalności. Do działalności w zakresie usług finansowych i komunalnych stosować się będą te same zasady. Odpowiednio, w przypadku spółek „hybrydowych”:

spółka prowadząca działalność komunalną i ogólną działalność gospodarczą będzie podlegać opodatkowaniu zysków osiągniętych z działalności komunalnej w wysokości 35 %,

spółka prowadząca działalność finansową i ogólną działalność gospodarczą będzie podlegać opodatkowaniu zysków osiągniętych z działalności finansowej w wysokości 8 %,

spółka prowadząca działalność komunalną i działalność finansową będzie podlegać opodatkowaniu zysków osiągniętych z działalności komunalnej w wysokości 35 % i zysków osiągniętych z działalności finansowej w wysokości 8 %.

(22)

To samo rozróżnienie dokonywane będzie w odniesieniu do zysków niewypracowanych, a szczególnie wszelkich zysków osiągniętych przez spółkę hybrydową z tytułu czynszów, tantiem, składek, wszelkich innych zysków wynikających z posiadania nieruchomości na Gibraltarze, dywidend, odsetek lub opustów. Tego typu niewypracowane zyski podlegać będą opodatkowaniu według stawki wyrównawczej w wysokości 8 % lub 35 %, w stosunku odpowiednim do części, jaką zyski lub korzyści z działalności finansowej lub komunalnej stanowią w całości zysków lub korzyści handlowych osiąganych przez daną spółkę.

(23)

Na mocy Zarządzenia w sprawie stawek podatkowych określone miejsca zostają zwolnione z podatku. Miejsca zwolnione z podatku obejmują sądy, kościoły, cmentarze, ogrody publiczne, nienadające się do zamieszkania wojskowe budynki obronne, obiekty obrony cywilnej, latarnie morskie i Muzeum Gibraltarskie. Miejsca te zostaną w konsekwencji zwolnione z dodatkowej stawki podatku od zajmowania majątku nieruchomego. Władze gibraltarskie mogą również ograniczyć lub umorzyć płatność każdej stawki ogólnej, w przypadkach gdy „leży to w interesie rozwoju Gibraltaru”.

(24)

Zarówno zarządzenia w sprawie spółek (podatek od wynagrodzeń), jak i zarządzenia w sprawie spółek (opodatkowanie wskazanych rodzajów działalności) określają zasady obliczania zysków lub korzyści. Zasady te są niezbędne dla zastosowania ograniczenia w wysokości 15 % zysków w odniesieniu do zobowiązania w zakresie podatku od wynagrodzeń oraz dla celów określenia zobowiązań w zakresie podatku wyrównawczego od usług finansowych i działalności finansowej. Zyski są obliczane zgodnie ze Standardami Rachunkowości w Zjednoczonym Królestwie, zmodyfikowanymi do stosowania na Gibraltarze przez Gibraltarskie Stowarzyszenie Instytucji Biegłych i Dyplomowanych Rewidentów.

(25)

Dla celów określenia zysków przychody i straty kapitałowe są wyłączane.

(26)

Dla celów określenia zysków można dokonać między innymi następujących potrąceń podatkowych związanych z nakładami inwestycyjnymi:

w zakresie centrów rozrywki, zakładów wytwórczych, fabryk i innego rodzaju lokali 4 % rocznie,

w zakresie maszyn i urządzeń do wartości 30 000 funtów szterlingów w pierwszym roku, w którym wydatek został poniesiony (do 50 000 funtów szterlingów w przypadku sprzętu komputerowego) oraz 33,33 % pozostałej kwoty w latach kolejnych.

(27)

W odpowiedzi na otwarcie formalnej procedury wyjaśniającej dotyczącej pomocy państwa, rząd Gibraltaru wprowadził następujące zmiany w projekcie reformy podatkowej.

(28)

Przepisy ograniczające do wysokości 500 000 funtów szterlingów połączone zobowiązanie w zakresie podatku od wynagrodzeń, podatku od zajmowania majątku nieruchomego oraz, w stosownych przypadkach, 8 % podatku wyrównawczego od działalności związanej ze świadczeniem usług finansowych zostały usunięte. Usunięciu ograniczenia ilościowego towarzyszyć będzie obniżenie podatku wyrównawczego w przypadku spółek świadczących usługi finansowe z 8 % zysków do pojedynczej, aczkolwiek wciąż nieokreślonej stawki w przedziale 4 — 6 %.

(29)

Przepis zwalniający określone tereny Górnej Skały Gibraltaru ze stawek podatkowych (i w konsekwencji z podatku od zajmowania majątku nieruchomego wykorzystywanego do prowadzenia działalności) został usunięty.

(30)

Zostały usunięte przepisy zwalniające następujące klasy dochodu dla celów określenia zysków:

wszystkie odsetki uzyskane przez podlegającą opodatkowaniu spółkę w stosunku do pożyczki udzielonej przez nią jakiejkolwiek osobie dla celów inwestycji finansowej w projekty rozwojowe opracowane w celu promowania gospodarczego i społecznego rozwoju Gibraltaru, jeśli zasady i warunki takiej pożyczki zostały w tym celu zatwierdzone w formie pisemnej przez władze gibraltarskie,

odsetki płatne od każdej pożyczki obciążającej Fundusz Skonsolidowany (tj. finanse rządu gibraltarskiego) od dnia i w zakresie określonym zatwierdzeniem przyznanym przez władze gibraltarskie.

III.   PODSTAWY WSZCZĘCIA PROCEDURY

(31)

W swojej ocenie informacji przedstawionych przez Zjednoczone Królestwo w ramach zgłoszenia, Komisja uznała, że szereg cech projektu reformy mogłoby stanowić źródło korzyści dla spółek gibraltarskich. W szczególności:

cały system przydawałby korzyść spółkom gibraltarskim w porównaniu ze spółkami ze Zjednoczonego Królestwa (selektywność regionalna),

wymaganie osiągnięcia zysku przed poniesieniem jakiegokolwiek podatku od wynagrodzenia lub nieruchomości przydawałoby korzyść spółkom nierentownym,

15 % ograniczenie zobowiązania w zakresie podatku od wynagrodzenia i podatku od nieruchomości przydawałoby korzyść spółkom, do których ograniczenie to jest stosowane,

ograniczenie w wysokości 500 000 funtów szterlingów odnośnie do zobowiązania w zakresie podatku od wynagrodzenia i podatku od nieruchomości przydawałoby korzyść spółkom, do których jest stosowane,

niektóre techniczne cechy reformy mogłyby dawać podstawę dla pomocy państwa (określone zwolnienia ze stawek/podatku od nieruchomości oraz zwolnienia w zakresie określonego wskazanego dochodu z odsetek w celu określenia zysków).

(32)

Komisja uznała również, że korzyści te zostałyby przyznane za pomocą zasobów państwa, naruszyłyby handel pomiędzy Państwami Członkowskimi i miałyby charakter selektywny. Komisja uznała również, że nie stosuje się żaden z wyjątków od ogólnego zakazu pomocy państwa ustanowionych w art. 87 ust. 2 oraz art. 87 ust. 3 Traktatu WE. Na tej podstawie Komisja nabrała wątpliwości odnośnie do zgodności środka ze wspólnym rynkiem i w związku z tym zdecydowała o wszczęciu formalnej procedury wyjaśniającej.

IV.   KOMENTARZE ZE STRONY ZJEDNOCZONEGO KRÓLESTWA

(33)

Uwagi ze strony Zjednoczonego Królestwa można streścić w następujący sposób.

(34)

Zastrzeżenia Komisji w odniesieniu do projektu reformy zawarte w decyzji o otwarciu formalnej procedury wyjaśniającej dotyczącej pomocy państwa zawierają się w sześciu punktach, z których wszystkie oparte są na specyficzności:

fakt, że spółki podlegają opodatkowaniu jedynie w przypadku osiągania zysków przydawałby korzyści spółkom nierentownym w porównaniu ze spółkami rentownymi,

funkcjonowanie 15 % ograniczenia w oparciu o zysk przydawałoby korzyść przedsiębiorstwom, do których ograniczenie to stosuje się, poprzez zmniejszenie ich zobowiązań w zakresie podatku od wynagrodzenia, podatku od zajmowania majątku nieruchomego wykorzystywanego do prowadzenia działalności oraz podatku wyrównawczego od usług finansowych, jeśli takowy znajduje zastosowanie,

funkcjonowanie ograniczenia wartościowego w wysokości 500 000 funtów szterlingów przydawałoby korzyści przedsiębiorstwom, do których ograniczenie to stosuje się, poprzez zmniejszenie ich zobowiązań w zakresie podatku od wynagrodzenia, podatku od zajmowania majątku nieruchomego wykorzystywanego do prowadzenia działalności oraz podatku wyrównawczego od usług finansowych, jeśli takowy znajduje zastosowanie,

zwolnienie stosowane dla określonych nieruchomości na terenie Górnej Skały przydaje korzyść przedsiębiorstwom zajmującym takie lokalizacje,

dwa przepisy zwalniające odsetki od określonych pożyczek z obliczania zysków dla celów zasad podatku dochodowego od przedsiębiorstw przydają korzyści określonym spółkom,

szereg cech proponowanego systemu podatkowego powoduje niższe obciążenie podatkowe dla spółek na Gibraltarze w porównaniu ze spółkami w Zjednoczonym Królestwie i w związku z tym stanowi korzyść dla tych pierwszych („specyficzność regionalna”).

(35)

Ani Zjednoczone Królestwo, ani rząd Gibraltaru nie podzielają wątpliwości Komisji dotyczących potencjalnego charakteru pomocy państwa określonych elementów reform. Jednakże bez uszczerbku dla faktu, czy pierwotny projekt reformy zawiera elementy pomocy państwa, rząd Gibraltaru:

usunie ograniczenie w wysokości 500 000 funtów szterlingów z planowanego nowego systemu podatkowego,

usunie przepisy zwalniające ze stawek podatkowych (i w związku z tym z podatku od zajmowania majątku nieruchomego) określone nieruchomości znajdujące się na obszarze Górnej Skały Gibraltaru,

usunie przepis zwalniający określone uzyskane odsetki dla celów określania zysków.

(36)

Trzy pozostałe zastrzeżenia nie stanowią pomocy państwa.

(37)

Brak selektywności wynika z braku zobowiązania podatkowego w przypadku nieosiągnięcia zysku. Prawdą jest, że w przypadku jeśli podatnik nie wypracuje zysku, nie jest on zobowiązany do zapłaty podatku od wynagrodzenia ani podatku od zajmowania majątku nieruchomego. Zysk stanowi warunek sine qua non zobowiązania podatkowego. Nie stanowi jednakże podstawy opodatkowania. Jest warunkiem zawieszającym dla zobowiązania w zakresie danego podatku. Jest to naturalne, jako że podatek naliczany w stosunku do spółki, która nie wypracowuje zysku, staje się podatkiem od kapitału tej spółki. W przeciwieństwie do twierdzeń Komisji, „zdarzeniem operacyjnym” w zakresie podatku od wynagrodzenia i podatku od majątku nieruchomego nie jest zysk. „Zdarzeniami operacyjnymi” są rentowne zatrudnienie pracownika oraz rentowne wykorzystanie nieruchomości. Nie mamy tu do czynienia z sytuacją, w której wynagrodzenie bądź zajmowanie majątku nieruchomego stanowią czynniki drugorzędne. Logika proponowanego systemu jest dwojaka — zatrudnienie i zajmowanie stanowią podstawę opodatkowania, podczas gdy rentowność stanowi niższy próg ilościowy dla zobowiązania podatkowego. Zarówno podstawa opodatkowania, jak i ograniczenie ilościowe mają charakter ogólny, stosowany w ten sam sposób do wszystkich spółek, bez względu na ich wielkość lub sektor, w którym prowadzą działalność.

(38)

Nawet jeśli ograniczenie ilościowe jest selektywne, wynika ono z charakteru i logiki planowanego systemu podatku dochodowego od przedsiębiorstw, w ramach którego spółki podlegają opodatkowaniu jedynie w przypadku zarobienia środków pieniężnych, z których mogą zapłacić podatki. Komisja sama przyznała w punkcie 25 obwieszczenia Komisji w sprawie stosowania zasad pomocy państwa do środków związanych z bezpośrednim opodatkowaniem podmiotów gospodarczych (5) (zwanego dalej „obwieszczeniem”), że selektywność taka jest uzasadniona charakterem systemu podatkowego. Jest to tak samo ważne w przypadku systemu podatkowego opartego na rentownym wykorzystaniu siły roboczej i majątku, jak w przypadku „czystego” systemu opartego na zysku, w którym spółki, które nie wypracowują zysku, nie podlegają opodatkowaniu. Nie można dokonać tutaj porównania ze składkami na ubezpieczenie społeczne, jako że służą one innemu celowi, niezwiązanemu z faktem rentowności danej spółki.

(39)

Proponowane ograniczenie nie jest selektywne. Aby stanowić pomoc państwa, środek podatkowy musi być selektywny w preferowaniu określonych spółek oraz/lub sektorów w porównaniu z innymi. Zastosowanie 15 % ograniczenia zależeć będzie od relacji pomiędzy zyskiem a liczbą pracowników w danym roku. Potencjalnie przysporzy to korzyści wszystkim spółkom, bez względu na ich wielkość, we wszystkich sektorach gospodarki, które w danym roku osiągną poziom zysku w stosunku do płac. Określona grupa spółek, do której stosować się będą ograniczenia w zakresie zobowiązania podatkowego, nie może zostać zdefiniowana, a w każdym przypadku grupa ta zmieniać się będzie co roku. Zasady są stosowane ogólnie i dostępne dla wszystkich spółek gibraltarskich. Komisja sama wyjaśnia w punkcie 14 obwieszczenia, że fakt, iż niektóre firmy lub sektory korzystają ze środka podatkowego w większym stopniu, nie oznacza koniecznie, że środek podlega zasadom pomocy państwa.

(40)

Rząd Gibraltaru opracował ogólny system podatkowy w oparciu zarówno o proste czynniki majątku i wynagrodzeń, jak i o istnienie rentowności. Jednocześnie rząd zdecydował, że chce stosować podatek w sposób regresywny. W rezultacie istnieją dwa przedziały podatku, oparte na ogólnych zyskach. W przypadkach kiedy suma podatku jest niższa niż 15 % zysku ogółem, płacony jest cały podatek. Jeśli suma podatku przekracza 15 % zysku ogółem, w odniesieniu do nadwyżki stosowana jest stawka zerowa. Decyzja ta jest w pełni zgodna ze swobodą rządu gibraltarskiego w zakresie opracowywania własnego systemu podatkowego bez stosowania zasad pomocy państwa.

(41)

W ramach nowego systemu rząd Gibraltaru pragnie ograniczyć maksymalną kwotę podatku płaconego przez spółki. Jeżeli w różnych przedziałach (w których podstawy opodatkowania różnią się wielkością) istnieją różne stawki podatkowe, jedna stawka podatku jest zawsze niższa niż druga i w ten sposób przysparza niejako korzyści podatnikom, którzy mają szczęście lub którzy byli w stanie tak zorganizować swoją działalność, że płacą niższą z tych stawek. Nie stanowi to jednakże pomocy państwa.

(42)

Nawet jeśli 15 % ograniczenie przysparza określonej korzyści spółkom, do których się stosuje, ograniczenie takie byłoby wciąż uzasadnione charakterem lub ogólną koncepcją systemu, którego część stanowi. Wszystkie bezpośrednie podatki na Gibraltarze dążyć muszą do optymalnej równowagi pomiędzy maksymalizacją przychodów podatkowych a ograniczeniem maksymalnych zobowiązań podatkowych indywidualnych podatników, tak aby nie przekraczały one ich zdolności w zakresie zapłaty podatku. W związku z tym konieczne może okazać się zastosowanie bezpośrednich podatków regresywnych na określonym poziomie. Pewne tego typu ograniczenie ma zasadnicze znaczenie w związku ze specyficznymi okolicznościami gospodarki gibraltarskiej, takimi jak ograniczony obszar geograficzny i siła robocza. Gospodarka Gibraltaru jest niewielka i bardziej podatna na wszelkiego rodzaju wstrząsy spowodowane naturalną i uczciwą konkurencją podatkową pomiędzy jurysdykcjami. Spółki mogą nie być w stanie pozwolić sobie na opuszczenie dużego Państwa Członkowskiego z łatwością, z jaką mogą one opuścić maleńką gospodarkę, taką jak gospodarka Gibraltaru. Bez ograniczeń ilościowych w zakresie podstawy opodatkowania podstawowy cel cechujący każdy system podatkowy — czyli zapewnienie koniecznych dochodów odpowiadających wydatkom publicznym — może być zagrożony przez wahania rynkowe.

(43)

Siła robocza w Gibraltarze jest rzadkim aktywem podlegającym opodatkowaniu. Jednakże podatek od siły roboczej nie może podlegać tej samej zasadzie progresywnej i logice, co podatek od zysków. Podatek od siły roboczej musi jednocześnie uwzględniać zarówno zdolność firmy do wypracowywania dochodu podlegającego opodatkowaniu, jak również potrzebę zapewnienia niezbędnej stabilności w sile roboczej. Uwzględniając cykliczny charakter gospodarki i rentowności firm, podatek od siły roboczej niezawierający elementu regresywnego mógłby spowodować masowe zwolnienia i destabilizację w momentach cyklicznych fluktuacji rynkowych lub depresji. Jako że gospodarka gibraltarska jest bardzo mała, przypadkowe zmiany wynikające z ogólnych wahań gospodarczych mogą mieć znacznie większy proporcjonalny efekt w Gibraltarze niż w przypadku większej gospodarki. W związku z tym wewnętrzna logika proponowanego systemu podatku od wynagrodzenia uzasadnia ograniczenie zobowiązania w zakresie podatku od wynagrodzenia w stosunku do zysków.

(44)

Dla odmiany, spółki komunalne obciążone byłyby zobowiązaniem w zakresie podatku dochodowego od przedsiębiorstw w wysokości 35 % zysków. Jest to uzasadnione charakterem i logiką systemu, jako że stabilność siły roboczej zapewniona jest w związku z faktem ścisłych powiązań pomiędzy spółkami komunalnymi a terytorium, któremu świadczą swoje usługi, oraz, w bezpośrednim następstwie niewielkiego rozmiaru rynku gibraltarskiego, w związku z faktem posiadania przez nie pozycji naturalnego monopolu lub pseudomonopolu, co powoduje w rezultacie ich wysoką rentowność. W związku z tym nie pojawia się taka sama potrzeba regresywnego elementu w podatku stosowanym do spółek komunalnych.

(45)

Nie istnieje prawne uzasadnienie sugestii, że w sytuacji istnienia dwóch odrębnych prawdziwie autonomicznych jurysdykcji podatkowych w jednym Państwie Członkowskim można porównywać stawki podatku w tych dwóch jurysdykcjach, a niższą stawkę podatku należy uważać za pomoc państwa jedynie z powodu faktu, że jest ona niższa od drugiej stawki podatkowej. Oznaczałoby to, że mielibyśmy do czynienia z pomocą państwa w każdym przypadku kiedy autonomiczne regionalne władze podatkowe, odpowiedzialne za zarządzanie wydatkami publicznymi w regionie, zdecydowałyby się na podstawie demokratycznie wyrażonych preferencji publicznych na cięcia wydatków i ograniczenie podatków. Kwestia ta została omówiona przez adwokata generalnego (6), nie została jednakże poruszona przez Sąd, ponieważ sprawy związane z tą kwestią były wycofywane. W jednej z serii niedawnych spraw dotyczących prowincji baskijskich Sąd Pierwszej Instancji stwierdził, że zaskarżana decyzja nie miała wpływu na prawo Álava do przyjęcia ogólnych środków podatkowych stosowanych do całego regionu (7).

(46)

Tego typu regionalne różnice pomiędzy autonomicznymi jurysdykcjami nie stanowią pomocy państwa w znaczeniu art. 87 WE. Środek pomocy państwa istnieje jedynie w przypadku, gdy zasoby państwa są wykorzystywane poprzez zaniechanie podatku. Ocena ta zakłada, że istnieje stawka podatku od określonego rodzaju działalności stosowana w Państwie Członkowskim, co nie ma miejsca w sytuacji, gdy opodatkowanie podlega autonomii terytorialnej, a nie jest ustalane w sposób jednolity i następnie różnicowane w zależności od lokalizacji. Podobnie, analiza korzyści selektywnej opiera się na założeniu, że istnieje poziom podatku, który w przeciwnym razie stosowałby się do danej działalności na odpowiednim terytorium.

(47)

Kryteria pomocy państwa zakładają, że domniemana pomoc może zostać porównana ze standardową lub normalną stawką podatku. Domniemany środek pomocy państwa może istnieć jedynie, jeśli w jakimś sensie stanowi wyjątek lub zwolnienie od standardu, który w przeciwnym razie stosowałby się do spółki go otrzymującej. Stawka podatkowa, której nie podlegałby odbiorca domniemanego środka pomocy — nawet w przypadku zniesienia obecnie stosowanej stawki rzekomo stanowiącej pomoc — nie może być ważnym standardem porównawczym dla celów decydowania, czy „pomoc” ma miejsce czy nie. Jedynym możliwym standardem porównawczym dla celów oceny selektywności jest sytuacja podatkowa, która istniałaby w przeciwnym wypadku w tej samej jurysdykcji podatkowej. W sytuacjach gdzie system taki jest opracowywany lokalnie, jak w przypadku Gibraltaru, nie jest to znaczące.

(48)

Stanowisko Komisji wydawałoby się uniemożliwiać przyjęcie przez każdą jurysdykcję podatkową nieobejmującą całego Państwa Członkowskiego jakiejkolwiek stawki podatkowej innej niż stawka stosowana w innej jurysdykcji podatkowej tego Państwa. Jurysdykcja taka nie mogłaby przyjąć niższej stawki podatku, ponieważ automatycznie stanowiłoby to pomoc państwa, jedynie poprzez porównanie. Ale jurysdykcja podatkowa nie mogłaby również przyjąć wyższej stawki podatkowej, ponieważ stawka podatkowa w pozostałej części Państwa stałaby się automatycznie pomocą państwa. W efekcie prawie każdy przypadek wykonania autonomii fiskalnej stanowiłby pomoc państwa w danej jurysdykcji lub, co nawet bardziej absurdalne, na innym obszarze Państwa Członkowskiego. W ramach Państw Członkowskich często istnieją różnice w zakresie bezpośredniego opodatkowania podmiotów gospodarczych, w konsekwencji różnych poziomów podziału terytorialnego nawet na najniższych poziomach władz samorządowych. W tym kontekście można dokonać porównania z Porozumieniem WTO w sprawie subsydiów i ceł wyrównawczych, gdzie jasno stwierdza się, że „ustalanie lub zmiany ogólnie stosowanych stawek podatkowych przez wszystkie poziomy władz rządowych upoważnionych do podejmowania tego typu działań nie będą uznawane za określoną dotację” dla celów zasad zabraniających przyznawania takich dotacji (art. 2 ust. 2).

(49)

Gdyby Zjednoczone Królestwo i Hiszpania miały zawrzeć porozumienie w celu ustanowienia wspólnej suwerenności nad Gibraltarem, stanowisko Komisji w sprawie specyficzności regionalnej miałoby niedorzeczny efekt, że przeważająca stawka podatkowa w Gibraltarze musiałaby być równa zarówno przeważającej stawce podatkowej w Zjednoczonym Królestwie, jak i przeważającej stawce podatkowej w Hiszpanii. W przeciwnym razie w jurysdykcji stosującej niższą stawkę istniałaby pomoc państwa.

(50)

Komisja wydaje się sugerować, że jeśli w dwóch odrębnych jurysdykcjach podatkowych w tym samym Państwie istnieją podatki, nawet jeśli formalna procentowa stawka podatkowa jest ta sama, fakt stosowania różnych zwolnień lub przyznawania różnych ulg oznaczałby, że spółki korzystające z ulgi lub zwolnienia otrzymywałyby pomoc, jeśli w sytuacji, kiedy wszystkie inne rzeczy byłyby takie same, płaciłyby wyższą stawkę podatku w tej drugiej jurysdykcji. Jednakże teoria Komisji nie jest odpowiednia w obliczu faktów przypadku gibraltarskiego. Czasami można dokonać porównania pomiędzy podstawą podatku lub strukturą podatkową podatku od zysków spółki z podatkiem od zysków spółki w innej jurysdykcji. Jednakże po prostu niemożliwe jest dokonanie użytecznego lub sensownego porównania pomiędzy systemami podatkowymi, które są całkowicie różne, ponieważ nie mają takiej samej podstawy podatku.

(51)

W przypadku jej utrzymania, argumentacja Komisji na temat specyficzności regionalnej nie respektowałaby podstawowej zasady subsydiarności w prawie UE i mogłaby stanowić nadużycie jej władzy. Jeżeli zainteresowane Państwo Członkowskie może funkcjonować z dwoma lub więcej autonomicznymi jurysdykcjami podatkowymi konkurującymi pod względem przychodów z podatku dochodowego od przedsiębiorstw w ramach swojego terytorium bez odczuwania znaczących zniekształcających skutków w zakresie konkurencji, nie istnieje sytuacja, w której na mocy zasady subsydiarności Traktatu WE zadaniem Wspólnoty staje się interwencja w ustalenia konstytucyjne danego Państwa Członkowskiego. Wydaje się, że w rzeczywistości Komisja stara się wykorzystać zasady pomocy państwa do osiągnięcia jednolitości podatkowej w Państwach Członkowskich UE.

(52)

Komisja może sugerować, że dane Państwo nie może tłumaczyć się swoim prawem krajowym, nawet prawem konstytucyjnym, w celu uniknięcia swoich zobowiązań wynikających z prawa wspólnotowego. Jednakże zasada ta jest nieistotna w odniesieniu do selektywności. Kwestia selektywności pojawia się, ponieważ sformułowana została sugestia, że dany przepis podatkowy jest korzystniejszy niż bardziej ogólna zasada podatkowa, która stosowana byłaby w przeciwnym razie. Nie może to jednakże zmienić podstawowego prawa Państwa Członkowskiego do organizowania własnego systemu podatkowego w taki sposób, aby autonomiczne regiony podatkowe mogły w sposób niezależny i niedyskryminujący wypracowywać dochód niezbędny do finansowania zadań publicznych. Pomoc państwa nie może istnieć na podstawie specyficzności regionalnej, w sytuacji gdy, tak jak w przypadku Gibraltaru, istnieje prawdziwie autonomiczna jurysdykcja podatkowa, która w sposób niezależny określa swój system podatkowy i w której nie są płacone podatki nakładane przez inne jurysdykcje podatkowe w tym Państwie.

(53)

Stanowisko Komisji ingeruje w znacznym stopniu w możliwości Państw Członkowskich w zakresie decentralizacji ich uprawnień i tworzenia w ich ramach niezbędnej autonomii podatkowej w regionach w celu pokrycia wydatków poniesionych w ramach wykonywania takich zdecentralizowanych uprawnień. Uniemożliwiłoby ono podwyższenie lub obniżenie podatków przez jakikolwiek region lub jurysdykcję podatkową bez tworzenia pomocy państwa, w swoim własnym regionie (w przypadku obniżenia podatku) lub gdzie indziej (w przypadku podwyższenia podatku). Absurdem byłoby sugerować, że zasady pomocy państwa powinny być interpretowane w sposób uniemożliwiający Państwu Członkowskiemu efektywną decentralizację uprawnień podatkowych po wprowadzeniu zmian do konstytucji.

(54)

Komisja stwierdza, że w przypadku braku określonego systemu opodatkowania firm w Gibraltarze, spółki gibraltarskie podlegałyby standardowemu systemowi podatkowemu Zjednoczonego Królestwa. Jest to przejawem poważnego niezrozumienia pozycji konstytucyjnej Gibraltaru. Standardowy system podatkowy Zjednoczonego Królestwa stosuje się w Zjednoczonym Królestwie. Nie znajduje on zastosowania w innych jurysdykcjach podatkowych. Nie jest to normalny czy rezydualny system stosowany w obliczu braku specjalnych przepisów. Fakt, że Zjednoczone Królestwo jest odpowiedzialne za stosunki zagraniczne Gibraltaru, nie oznacza, że przepisy prawa brytyjskiego byłyby kiedykolwiek stosowane automatycznie w Gibraltarze.

(55)

Gibraltar jest zamorskim terytorium Zjednoczonego Królestwa. Stanowi część Dominium Jej Królewskiej Mości, jednakże nie jest częścią Zjednoczonego Królestwa. Gibraltar nie jest regionem Zjednoczonego Królestwa w jakimkolwiek sensie. Posiada on własny porządek konstytucyjny, łącznie z własnymi instytucjami, odrębnymi od instytucji Zjednoczonego Królestwa. Gibraltar uchwala również własne prawodawstwo. W zakresie zdefiniowanych spraw krajowych Gibraltar jest obszarem autonomicznym i samorządowym. Gibraltar jest autonomiczną jurysdykcją podatkową, samowystarczalną pod względem gospodarczym. Nie otrzymuje on żadnej pomocy finansowej od Zjednoczonego Królestwa, w Gibraltarze nie stosuje się praw podatkowych Zjednoczonego Królestwa. Rząd Gibraltaru jest zobowiązany do generowania dochodów z podatku wystarczających dla autonomicznego finansowania swoich wydatków i jest uprawniony do proponowania prawodawstwa gibraltarskiego i egzekwowania praw opodatkowania przedsiębiorstw na terytorium Gibraltaru. Gospodarka gibraltarska i gospodarka Zjednoczonego Królestwa to dwie całkowicie odrębne i niezależne gospodarki. Stosownie, Gibraltar, pod każdym znaczącym względem, jest całkowicie odrębny od Zjednoczonego Królestwa, szczególnie w kontekście konstytucyjnym, politycznym, legislacyjnym, gospodarczym, fiskalnym, generowania dochodu i pod względem geograficznym.

(56)

W ten sam sposób, w jaki Gibraltar nie stanowi części Zjednoczonego Królestwa, i w rzeczywistości z tego samego powodu, Gibraltar nie stanowi części Zjednoczonego Królestwa dla celów prawa wspólnotowego. Prawo wspólnotowe stosuje się do Gibraltaru na mocy art. 299 ust. 4 Traktatu WE, a nie art. 299 ust. 1. Następujące punkty podkreślają specjalny, odrębny status Gibraltaru oraz fakt, że Gibraltar nie może zostać uznany za region Zjednoczonego Królestwa dla celów pomocy państwa:

zakres, w jakim członkostwo Gibraltaru we Wspólnocie różni się od członkostwa Zjednoczonego Królestwa. W szczególności Gibraltar nie stanowi części jedynego terytorium fiskalnego zdefiniowanego na poziomie Wspólnoty (tj. wspólnotowego terytorium VAT),

prawo Wspólnoty Europejskiej jest wprowadzane w życie w Gibraltarze na mocy Rozporządzenia w sprawie Wspólnot Europejskich z 1972 r. — pierwotnego ustawodawstwa przyjętego przez parlament gibraltarski, a nie na mocy Aktu w sprawie Wspólnot Europejskich z 1972 r., wprowadzającego w życie prawo wspólnotowe w Zjednoczonym Królestwie,

prawodawstwo gibraltarskie wprowadza w życie dyrektywy WE w Gibraltarze niezależnie od wprowadzania ich w życie w Zjednoczonym Królestwie,

kiedykolwiek prawo wspólnotowe wymaga ustanawiania kompetentnych władz, Gibraltar ustanawia własne kompetentne władze, odrębne od władz ustanawianych w tym samym celu w Zjednoczonym Królestwie, oraz

do momentu wydania orzeczenia przez Europejski Trybunał Praw Człowieka w sprawie Matthews, Gibraltar był wykluczony z udziału w wyborach do Parlamentu Europejskiego, mimo iż wyłączenie to działało w oparciu o załącznik II do Aktu o Bezpośrednich Wyborach z 1976 r., w którym znajdował się następujący zapis: „Zjednoczone Królestwo zastosuje przepisy niniejszego Aktu jedynie w stosunku do Zjednoczonego Królestwa.”.

(57)

Komisja wydaje się obawiać, że nowy proponowany gibraltarski system podatku od przedsiębiorstw może utrwalić szkodliwą konkurencję podatkową. Zarówno rząd Zjednoczonego Królestwa, jak i rząd Gibraltaru twierdzą, że proponowana reforma podatkowa jest zgodna z Kodeksem Postępowania dla opodatkowania podmiotów gospodarczych oraz raportem OECD w sprawie szkodliwej konkurencji podatkowej. Szkodliwe środki podatkowe wiążą się zwykle z brakiem przejrzystości, brakiem wymiany informacji oraz preferencyjnym traktowaniem podatkowym spółek nierezydentów w porównaniu ze spółkami rezydentami. Dzięki proponowanej reformie Gibraltar wyeliminuje takie szkodliwe aspekty istniejącego opodatkowania spółek typu „exempt” i „qualifying”. Nawet jeśli Gibraltar miałby być uznany za terytorium korzystne z podatkowego punktu widzenia, kwestii tej nie należy poruszać w kontekście stosowania zasad pomocy państwa, jako że nie mamy tutaj do czynienia z pomocą państwa.

V.   KOMENTARZE ZAINTERESOWANYCH STRON

(58)

Otrzymano uwagi od rządu gibraltarskiego, hiszpańskiego, Hiszpańskiej Konfederacji Organizacji Biznesowych oraz Åland Executive.

(59)

Rząd Gibraltaru jest świadomy i w pełni popiera argumenty przedstawione przez Zjednoczone Królestwo (8). Dodatkowe kwestie poruszone przez rząd Gibraltaru w jego odrębnych uwagach można streścić w następujący sposób.

(60)

Rząd Gibraltaru nie ma prawa opodatkowywać spółek brytyjskich. Podobnie, rząd Zjednoczonego Królestwa nie ma prawa opodatkowywać spółek gibraltarskich. Prawa podatkowe Gibraltaru są wprowadzane w życie wyłącznie przez władze gibraltarskie.

(61)

Celem reformy jest wdrożenie systemu podatku dochodowego od przedsiębiorstw, który jest zgodny zarówno z zasadami pomocy państwa, jak i z Kodeksem Postępowania. Reforma stanowi również część szerszego działania mającego na celu zapewnienie zgodności z międzynarodowymi standardami w zakresie regulacji i nadzoru finansowego oraz osiągnięcie dobrej pozycji w międzynarodowym środowisku finansowym. Gibraltar został uprzednio uznany za „raj podatkowy” przez Międzynarodowy Fundusz Walutowy (MFW), Grupę Roboczą do Spraw Finansowych (FATF) oraz OECD. Raporty MFW i FATF na temat Gibraltaru (9) potwierdzają zgodność Gibraltaru z podstawowymi normami międzynarodowymi w zakresie regulacji i nadzoru finansowego. Zobowiązanie rządu gibraltarskiego w stosunku do OECD (10) zapewnia zgodność z wymaganiami w zakresie wymiany informacji i przejrzystości. Gibraltarska reforma podatkowa, po wprowadzeniu zmian, zapewnia de facto zgodność z Kodeksem Postępowania UE. Reforma zapewnia również zgodność z zasadami pomocy państwa. Zatwierdzenie jej zgodnie z zasadami pomocy państwa pozostaje ostatnią przeszkodą na drodze do zapewnienia, że Gibraltar, zgodnie z wymaganiami wspólnoty międzynarodowej obejmującej Unię Europejską, zajął się obecnie wszystkimi postrzeganymi negatywnymi aspektami raju podatkowego.

(62)

Dwa środki gibraltarskie, system spółek typu „exempt” i „qualifying”, znajdowały się na liście jedenastu środków, w stosunku do których Komisja otworzyła formalne postępowania wyjaśniające dotyczące pomocy państwa w dniu 11 lipca 2001 r. Wszystkie jedenaście środków stanowiło część znacznej liczby środków fiskalnych uznanych za szkodliwe przez Grupę ds. Kodeksu Postępowania (11). Zostały one wskazane, w ramach uprawnień Komisji, do wyegzekwowania zasad pomocy państwa, w niektórych przypadkach w drodze zastosowania nowych interpretacji kryterium selektywności, zasadniczego w kontekście pomocy państwa. Sam fakt ujęcia systemu podatkowego na liście szkodliwych z punktu widzenia Kodeksu Postępowania nie oznacza jednakże koniecznie, że dany system wiąże się z pomocą państwa (punkt 30 obwieszczenia). Postępując w ten sposób, Komisja przyjęła strategię, która mogłaby z łatwością prowadzić do niechcianych konsekwencji w zakresie polityki konkurencji, gdzie środki podatkowe stanowiące istotne zakłócenie konkurencji ze szkodą dla efektywnego funkcjonowania jednego rynku zostawia się nienaruszone z powodów politycznych — Komisja wstrzymuje się od stosowania odpowiednich środków harmonizacji podatkowej — podczas gdy mniej szkodliwe systemy podatkowe są ciągle podważane przez Komisję bez poszanowania dla równości traktowania. W celu osiągnięcia wspólnego poziomu opodatkowania podmiotów gospodarczych w Unii Europejskiej, jeżeli taki jest cel, Komisja musi uciec się do środków harmonizacji podatkowej. W przeciwnym razie może dojść do nadużycia władzy. Punkt 15 obwieszczenia potwierdza, że różnice pomiędzy systemami podatkowymi jako takie nie są regulowane zasadami pomocy państwa, a raczej podlegają art. 95 — 97 WE.

(63)

Nowy system zajmie się obawami dotyczącymi możliwej szkodliwej konkurencji podatkowej. Po pierwsze, reforma znosi wszelkie rozróżnienia pomiędzy spółkami rezydentami a nierezydentami (tak zwane „wyodrębnienie”), co było jedną z głównych poruszanych kwestii w zakresie Kodeksu Postępowania, raportu OECD w sprawie szkodliwej konkurencji podatkowej oraz aspektu selektywności prawodawstwa spółek typu „exempt” i „qualifying”. Reforma stosuje się w jednakowy sposób do wszystkich spółek zarejestrowanych w Gibraltarze. Po drugie, zapewnia ona przejrzystość systemu, ponieważ wszystkie spółki będą zobowiązane do wypełniania sprawozdań podatkowych. I w końcu, spółki świadczące usługi finansowe na Gibraltarze nie będą zwolnione z opodatkowania, ale będą podlegać dodatkowemu podatkowi wyrównawczemu od zysków związanych z tego rodzaju działalnością.

(64)

15 % ograniczenie obliczane na podstawie zysków oraz brak opodatkowania spółek, które nie wypracowują zysku, są stosowane generalnie i nie stanowią materialnej selektywności. Prosty fakt, że jedna spółka może czerpać korzyść z generalnej zasady w danym roku w porównaniu z inną spółką w tej samej jurysdykcji podatkowej nie może stanowić dostatecznego dowodu istnienia pomocy państwa zgodnie z zasadami Traktatu WE. Taki rezultat zdecydowanie nie jest przedmiotem rozważań w punktach 13 — 14 obwieszczenia.

(65)

Selektywność regionalna mogłaby mieć miejsce, gdyby istniał podatek, stosowany w całym państwie, a parlamenty lub władze lokalne miałyby prawo obniżyć stawkę tego podatku (lub udzielać zwolnień z tego podatku) w swoich regionach. Kwestie selektywności pojawiają się w związku z tym w sytuacji, kiedy uprawnienia w zakresie opodatkowania regionu, który ma udzielać pomocy, stanowią w rzeczywistości drugorzędowe lub dodatkowe uprawnienia do modyfikacji standardowego lub rezydualnego systemu. Sytuacja taka ma być może miejsce w innych Państwach Członkowskich, ale nie w Gibraltarze. Okoliczności są całkowicie inne, jeśli jurysdykcja podatkowa, którą uznaje się za udzielającą pomocy, jest i była we wszystkich odpowiednich momentach rzeczywiście autonomiczną jurysdykcją podatkową, niezależnie określającą swój system podatkowy według własnej odpowiedzialności budżetowej, i w ramach której nie ma obowiązku płacenia podatków nakładanych przez inne jurysdykcje podatkowe w danym Państwie.

(66)

Bez uszczerbku dla faktu, czy ogólnie stosowane odchylenia od normy krajowej przyjęte przez w pełni autonomiczny region (w przeciwieństwie do regionu działającego na zasadzie kompetencji oddelegowanych ad hoc) bez jakiegokolwiek powiązania z budżetem centralnym stanowiłyby pomoc państwa czy nie, gibraltarska reforma podatkowa jest zasadniczo różna również pod tym względem. W tym przypadku mamy do czynienia nie tylko z prawdziwą, sui generis, autonomią na tym terytorium, ale również autonomia ta jest wykorzystywana w celu opracowania niezależnego i całkowicie odmiennego i odrębnego systemu, który w żaden sposób nie jest oparty na programach lub normach stosowanych w Zjednoczonym Królestwie. Dlatego też porównywanie gibraltarskich zasad podatkowych do zasad, które stosowałyby się, gdyby dany podatnik znajdował się w Zjednoczonym Królestwie, jest nieodpowiednie i bez znaczenia.

(67)

Sąd Pierwszej Instancji (SPI) poddał ostatnio kontroli decyzję Komisji o otwarciu formalnych procedur w sprawach dotyczących środków fiskalnych przyjętych na podstawie określonego stopnia autonomiczności regionalnej, przyznanych prowincjom baskijskim na mocy konstytucji hiszpańskiej. Jednakże prowincje baskijskie zastosowały swoje uprawnienia fiskalne w celu odstąpienia od krajowego systemu podatkowego w drodze przyznania zwolnienia podatkowego od zasad, które stosowane byłyby w przeciwnym razie. W swoich wstępnych wnioskach stwierdzających, że omawiane środki podatkowe były selektywne i mogły stanowić nielegalną pomoc państwa, Komisja nie opierała się na fakcie, że stosowały się one jedynie do części terytorium Hiszpanii. SPI zwrócił konkretnie uwagę w jednej ze spraw (12), że decyzja Komisji o otwarciu procedur „pozostaje bez wpływu dla kompetencje Territorio Histórico de Álava w zakresie przyjmowania ogólnych środków podatkowych stosowanych w całym zainteresowanym regionie”.

(68)

Reforma nie ma charakteru regionalnego dla celów zasad pomocy państwa, ponieważ rzeczone środki fiskalne, stanowiące całościowy i wyłączny system podatkowy, stosowałyby się w ten sam sposób w całej odpowiedniej jurysdykcji podatkowej.

(69)

Komentarze przedstawione przez Åland Executive można streścić w następujący sposób.

(70)

podejmując decyzję, że reforma może stanowić pomoc państwa, Komisja stwierdza, że możliwe istnienie selektywności regionalnej zostało uwzględnione w celu sformułowania przez Komisję wniosków. Komisja cytuje poprzednie decyzje, łącznie z decyzją o otwarciu formalnego postępowania wyjaśniającego dotyczącego pomocy państwa w sprawie zmonopolizowanych firm ubezpieczeniowych na Wyspach Åland. To zaproszenie do przedstawiania komentarzy nawiązuje do możliwego istnienia regionalnej specyficzności. Jednakże nawiązanie to zostało usunięte z ostatecznej decyzji Komisji. Dlatego też sprawa Åland nie może służyć jako przykład specyficzności lub selektywności regionalnej. Wskazywanie na poprzednie praktyki Komisji powinno nawiązywać jedynie do ostatecznej decyzji Komisji.

(71)

Jeżeli samorządowy region ma wyłączne uprawnienia do stanowienia prawa w sprawach związanych z bezpośrednim opodatkowaniem firm i region taki wprowadza środek podatkowy, środek ten musi zostać poddany ocenie i zatwierdzony zgodnie z tymi samymi zasadami, które miałyby zastosowanie, gdyby środek został przyjęty przez Państwo Członkowskie. Region samorządowy należy postrzegać jako odrębną jurysdykcję w obszarach, w których kompetencje stanowienia prawa leżą wyłącznie w ramach jego prawodawstwa. Oznacza to, że zgodność środka podatkowego z zasadami pomocy państwa należy oceniać w ten sam sposób w przypadku jego przyjęcia przez Państwo Członkowskie czy przez region samorządowy. Wszelkie inne wnioski uniemożliwiłyby regionowi wykonywanie swoich samorządowych uprawnień prawodawczych w sposób różniący się od pozostałego obszaru Państwa Członkowskiego. Stosownie, środek podatkowy, który w ramach regionu samorządowego ma charakter zwykłego ogólnego środka, nie może być uważany za selektywny i nie stanowi pomocy państwa dla celów art. 87 ust. 1 Traktatu WE, jeżeli region posiada wyłączne kompetencje w kwestiach podatkowych, bez względu na to, czy podatek naliczany w danym obszarze jest inny niż podatek naliczany w Państwie Członkowskim, do którego należy region. Każda inna interpretacja zagrażałaby uprawnieniom regionalnym w kwestiach podatkowych.

(72)

Hiszpania zasadniczo popiera wstępną analizę reformy dokonaną przez Komisję i przedstawioną w zaproszeniu do przedstawiania komentarzy (13). Dodatkowe komentarze ze strony Hiszpanii można streścić w następujący sposób.

(73)

System podatkowy Gibraltaru jest dla Hiszpanii kwestią najwyższej wagi, z uwagi na geograficzne sąsiedztwo tych dwóch terytoriów oraz poważną szkodę, jaką powoduje on po stronie hiszpańskich finansów publicznych. Nieuczciwa konkurencja ze strony Gibraltaru może być opisana jako szkodliwa, jako że zarówno w ramach istniejącego systemu, jak i nowych proponowanych uzgodnień obciążenia podatkowe dla podmiotów gospodarczych i inwestycji są tam dużo niższe niż w Hiszpanii. Reforma wciąż będzie szkodliwa dla hiszpańskiego systemu podatkowego, jako że utrzymuje poziom opodatkowania znacząco niższy na Gibraltarze niż w Hiszpanii, gdzie standardowa stawka podatku dochodowego od przedsiębiorstw wynosi 35 %, jak również różni się znacznie od systemu podatkowego w Zjednoczonym Królestwie, tworząc ryzyko, że podmioty gospodarcze przenosiłyby się na Gibraltar w celu skorzystania z bardziej dogodnych przepisów podatkowych. Większość firm na Gibraltarze płaciłaby prawdopodobnie mniej niż maksymalne zobowiązanie wynoszące 15 %, przynajmniej 15 — 20 punktów procentowych mniej niż w Hiszpanii czy Zjednoczonym Królestwie.

(74)

W przypadku 28 800 spółek, które nie podlegają podatkom wyrównawczym od działalności w zakresie usług komunalnych i finansowych, proponowany system podatkowy nie jest w rzeczywistości ogólnym podatkiem dochodowym od zysków podmiotu gospodarczego, ale kombinacją różnych pojedynczych podatków podlegających pułapom, które powodują, że zobowiązania podatkowe są albo bardzo niskie albo nie istnieją w ogóle (o reformie na Gibraltarze mówi się jako o „zerowej stawce podatku”). Większość z tych spółek może być uważana za spółki zarządzające korespondencją lub aktywami i przy założeniu, że wygenerują zysk, byłyby zobowiązane do zapłaty 3 000 funtów szterlingów na pracownika rocznie. Jako że większość z nich posiada tylko jednego pracownika (księgowego lub rewidenta), zatrudnionego zwykle na pół etatu, płaciłyby one jedynie maksymalnie 3 000 funtów szterlingów podatku rocznie, jeśli nie zajmują nieruchomości, która to sytuacja ma najczęściej miejsce.

(75)

Wprowadzenie opłaty rejestracyjnej stanowiłoby dyskryminację w kontekście podatkowym na korzyść spółek, które nie generują zysku (150 funtów szterlingów), takich jak spółki zajmujące się zarządzaniem korespondencją lub aktywami, w porównaniu ze spółkami prowadzącymi działalność (300 funtów szterlingów). Byłby to jasny przykład utrzymania status quo na korzyść tego typu spółek.

(76)

Sektor usług finansowych stanowi 30 % produktu krajowego brutto. Podatek od zysków firm świadczących usługi finansowe nie stanowiłby prawdziwego podatku dochodowego od przedsiębiorstw, jako że ogólne zobowiązania podatkowe takich firm, wynikające z podatku od wynagrodzeń, podatku od zajmowania majątku nieruchomego oraz podatku wyrównawczego, nie przekraczałyby 15 % ich zysków lub kwoty 500 000 funtów szterlingów.

(77)

Spółki typu offshore pozostałyby poza zakresem dwóch nowych podatków: około 8 000 spółek bez fizycznej obecności w Gibraltarze zostałoby w ten sposób zwolnionych z podatku. Reforma pozostawia nienaruszoną sytuację podatkową podmiotów gospodarczych nieposiadających pracowników lub siedziby w Gibraltarze.

(78)

Gibraltar jest regionem, który mimo iż nie polega na pomocy ani zachętach mających na celu stymulowanie rozwoju gospodarczego, cieszy się godną pozazdroszczenia kondycją finansową.

(79)

Jeżeli chodzi o selektywny charakter jakiejkolwiek pomocy, podatek wyrównawczy od zysków byłby naliczany jedynie w przypadku spółek świadczących określone usługi finansowe i komunalne. Specyficzność taka nie może wywodzić się ani być usprawiedliwiana charakterem lub ogólnym projektem systemu (14). Spółki w sektorach, w których kapitał jest niezwykle mobilny, które zatrudniają niewielu pracowników, płaciłyby zasadniczo wyłącznie podatek od wynagrodzenia, a ich zobowiązanie podatkowe jako takie byłoby ograniczone. To przysporzyłoby korzyści wyłącznie takim firmom, których koszty byłyby ograniczone i których rentowność byłaby większa w stosunku do ich konkurentów.

(80)

Adwokat Generalny Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości utrzymał (15), że wszystkie środki wiążące się z przewagą konkurencyjną, łącznie z przewagą finansową, „ograniczone do spółek inwestujących w określonym obszarze Państwa Członkowskiego są związane z danym Państwem i w związku z tym nie mogą, z definicji, w planie systemu fiskalnego tego Państwa, być uważane za środki o charakterze ogólnym”. Wyraził on również pogląd, że „fakt, że środki, o których mowa, zostały przyjęte przez władze regionalne posiadające wyłączne kompetencje na mocy prawa krajowego” był „jedynie kwestią formy” i „nie był wystarczającym uzasadnieniem preferencyjnego traktowania zastrzeżonego dla spółek objętych zakresem” praw regionalnych.

(81)

Mimo iż przyjętym celem planowanej reformy jest przyjęcie owego systemu podatku dochodowego od przedsiębiorstw, który nie wiąże się z żadnym elementem pomocy państwa, nie może ona zostać wyłączona z zakresu art. 87 w oparciu o fakt, że jest środkiem podatkowym lub ma realizować założenia prawa spółek. Głównymi efektami reformy byłoby natychmiastowe zakłócenie warunków konkurencyjnych w obszarze oraz zachęcenie podmiotów gospodarczych do przenoszenia się. System przynosiłby znaczące korzyści podmiotom znajdującym się na Gibraltarze, jako że efektywna stawka opodatkowania na tym terytorium byłaby znacznie niższa (a nawet nieistniejąca) w porównaniu ze stawką stosowaną w Zjednoczonym Królestwie. Ustanawiając wyraźną obniżkę obciążeń podatkowych zainteresowanych podmiotów gospodarczych, tego typu selektywność regionalna zakłóciłaby konkurencję i naruszyła handel pomiędzy Państwami Członkowskimi.

(82)

Mechanizm techniczny podatku od wynagrodzenia może być uważany za szkodliwy w znaczeniu punktu B Kodeksu Postępowania, oprócz faktu, że gibraltarski system podatkowy sam w sobie tworzy obciążenie podatkowe, które jest znacznie niższe niż obciążenia generalnie nakładane w Zjednoczonym Królestwie. Reforma zniechęcałaby do zasadniczej gospodarczej obecności w Gibraltarze i w ten sposób podlegałaby kryterium uważania środków podatkowych za szkodliwe wskazanym w punkcie B.3 Kodeksu Postępowania. Zjednoczone Królestwo nie dotrzymało dotychczas obietnic, jakie złożyło pod auspicjami OECD w kontekście usunięcia Gibraltaru z listy niewspółpracujących rajów podatkowych.

(83)

Strategia gospodarcza Gibraltaru jest również szkodliwa dla samego Gibraltaru, jako że daje podstawy gospodarce, której brakuje solidnych fundamentów i która jest nietrwała w perspektywie średnio- lub długoterminowej. Gibraltar pozbawił również swój region sąsiadujący, Campo de Gibraltar, potencjalnych możliwości rozwoju. Campo de Gibraltar jest obecnie jednym z najmniej rozwiniętych regionów Hiszpanii. Relatywny dobrobyt Gibraltaru wynika w znacznym stopniu z niedorozwoju otaczającego go regionu.

(84)

Omawiany system podatkowy jest nie tylko dyskryminacyjny i nieuczciwy, ale również zachęca do unikania podatków i prania pieniędzy. Unikanie podatków, stymulowane możliwością prania pieniędzy na Gibraltarze, powoduje poważne szkody po stronie hiszpańskich finansów publicznych, a pranie pieniędzy ułatwia działalność zorganizowanym grupom przestępczym. Wspomniany powyżej raport MFW podkreśla, że nie istnieją obowiązkowe zasady zwalczania prania pieniędzy w Gibraltarze.

(85)

Hiszpańska Konfederacja Organizacji Biznesowych potwierdza wstępną analizę reformy przeprowadzoną przez Komisję i przedstawioną w zaproszeniu do składania komentarzy oraz twierdzi, że reforma mogłaby poważnie zaszkodzić interesom hiszpańskich podmiotów gospodarczych. Dodatkowe komentarze Konfederacji można streścić w następujący sposób.

(86)

Obciążenie podatkowe byłoby dużo niższe niż ponoszone przez podmioty w metropolii brytyjskiej i hiszpańskiej: całkowite zobowiązanie podatkowe w Gibraltarze ograniczone byłoby do 15 %, podczas gdy stawka podatku w Zjednoczonym Królestwie i Hiszpanii wynosi przynajmniej 30 %, a może być nawet wyższa. Zgodnie z nowym systemem, wiele firm na Gibraltarze prawie wcale nie płaciłoby podatków. Koszty ponoszone przez korzystające z systemu firmy byłyby niższe niż koszty ponoszone przez ich konkurentów. Dużo niższy poziom podatku na Gibraltarze jest wysoce dyskryminacyjny i narusza konkurencyjność zarówno hiszpańskich podmiotów gospodarczych w tym obszarze, jak i firm brytyjskich.

(87)

Zdecydowana większość podmiotów gospodarczych utworzonych w Gibraltarze jest bardzo mała (firmy te zwykle prowadzi jedna osoba i zajmują one niewielkie siedziby) i zajmuje się działalnością związaną z zarządzaniem aktywami, tak więc jedyne generowane przez nich dochody związane są z zyskami kapitałowymi pochodzącymi z aktywów, którymi firmy te zarządzają. Biorąc pod uwagę fakt, że postawą reformy jest opodatkowanie według liczby pracowników i powierzchni siedziby danej firmy, oraz zwolnienie podatkowe zysków kapitałowych, większość firm założonych na Gibraltarze nie płaciłaby żadnego podatku dochodowego od przedsiębiorstw.

(88)

Zjednoczone Królestwo popiera uwagi przedstawione przez Åland Executive. Komentując uwagi rządu hiszpańskiego i Hiszpańskiej Konfederacji Organizacji Biznesowych, Zjednoczone Królestwo powtórzyło i dokonało wzajemnych odniesień do niektórych argumentów przedstawionych przez nie w odpowiedzi na otwarcie procedury. Dodatkowe komentarze Zjednoczonego Królestwa można streścić w następujący sposób.

(89)

Reforma nie spowoduje „poważnych szkód” dla Hiszpańskiego Publicznego Skarbu Państwa. Niedorozwój w obszarze Campo nie wynika z systemu fiskalnego Gibraltaru. Wprost przeciwnie, jako że region czerpie znaczną kwotę swoich dochodów z Gibraltaru. Dane dotyczące zatrudnienia ze stycznia 2003 r. wykazują na przykład, że obywatele hiszpańscy legalnie zatrudnieni w Gibraltarze stanowią około 18 % siły roboczej Gibraltaru. Tym samym Gibraltar zapewnia zasadnicze źródło zatrudnienia i dochodów dla hiszpańskich robotników pochodzących z otaczających go obszarów oraz znaczny dochód dla obszaru Campo pochodzący od Gibraltarczyków wydających pieniądze w tym regionie. Hiszpania jest również drugim największym eksporterem do Gibraltaru. Gibraltar nie jest tak bogaty, jak zostało zasugerowane i jest regionem Celu 2 dla celów Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego.

(90)

Różnice w stawkach podatkowych i podstawach podatku pomiędzy Państwami Członkowskimi i pomiędzy autonomicznymi regionami podatkowymi są kwestią suwerenną, niepodlegającą art. 87 Traktatu WE. Celem zasad pomocy państwa jest zwalczanie korzyści przyznawanych przez państwo lub za pomocą zasobów państwa na rzecz określonych konkretnych przedsiębiorstw. Niższe stawki podatku stosowane generalnie w ramach autonomicznego terytorium podatkowego nie spełniają tego wymogu specyficzności materialnej i dlatego nie stanowią pomocy państwa. Konkurencja pomiędzy systemami podatkowymi autonomicznych regionów podatkowych może wynikać nie tylko z różnic w stawkach podatku, ale również z różnych metod obliczania dochodu podlegającego opodatkowaniu. Tego typu różnice w metodzie obliczania nie stanowią pomocy państwa, jeśli system podatkowy stosowany jest w prawdziwie niedyskryminacyjny sposób w ramach autonomicznego terytorium podatkowego. Nie jest jasne, w jaki sposób reforma mogłaby poważnie zaszkodzić gospodarce hiszpańskiej, prowokując podmioty gospodarcze do przenoszenia się do Gibraltaru. Zjednoczone Królestwo nie wie o żadnej hiszpańskiej spółce, która przeniosła się na Gibraltar w celu skorzystania z domniemanego „uprzywilejowanego systemu podatkowego” zapewnionego przez istniejący system podatku dochodowego od przedsiębiorstw. Co więcej, inne kraje UE, takie jak Grecja czy Irlandia, oraz kraje przystępujące do UE, jak Estonia, Węgry i Cypr, również mają relatywnie „niskie” stawki ogólnego podatku dochodowego od przedsiębiorstw.

(91)

Krytyka systemu jako połączenia różnych podatków jest chybiona. U podstaw zreformowanego systemu leży logika, że zatrudnienie i zajmowanie nieruchomości stanowią podstawę podatku, natomiast rentowność stanowi niższy próg zobowiązań podatkowych. System po prostu odrzuca opodatkowanie zysków jako zdarzenie podatkowe w przypadku spółek. Kryteria zatrudnienia i zajmowania nieruchomości stosują się horyzontalnie do wszystkich spółek, we wszystkich sektorach. Nie są one korzystne, na przykład, dla większych spółek w przeciwieństwie do mniejszych i vice versa. Zrezygnowanie z limitu podatku od zysków w wysokości 500 000 funtów szterlingów usuwa wszelką możliwość, że reforma mogłaby być korzystna dla większych spółek w przeciwieństwie do mniejszych. Fakt, że opłata rejestracyjna wynosi 150 funtów szterlingów w przypadku spółek niewypracowujących zysku i 300 funtów szterlingów w przypadku spółek aktywnych, nie stanowi pomocy państwa, jako że różnica w opłacie rejestracyjnej w wysokości 150 funtów szterlingów musi być uważana za de minimis.

(92)

Jakkolwiek reforma może być prawidłowo opisana jako „zerowa stawka podatku od zysków” (w związku z wyborem zatrudnienia i zajmowania nieruchomości, a nie zysku, na podstawę opodatkowania), opisywanie jej jako „zerowej stawki podatku” jest błędem. Właściwa pozycja jest taka, że zasadniczym elementem reformy jest generalne zniesienie opodatkowania zysków spółek (poza opodatkowaniem wyrównawczym działalności związanej z usługami finansowymi i komunalnymi) oraz zastąpienie go podatkiem od wynagrodzenia płatnym przez wszystkie spółki.

(93)

Żaden z podatków wyrównawczych (od usług finansowych lub komunalnych) nie stanowi pomocy państwa. Podczas gdy można by argumentować w kwestii materialnej selektywności, podatki takie nie kwalifikują się jako „korzyści” w porównaniu z ogólną normą dla celów definiowania pomocy; ich cel jest dokładnie przeciwny. Z tego powodu twierdzenie, że sektory usług pozafinansowych nie są objęte podatkiem wyrównawczym, jest bezpodstawne.

(94)

Sugestia, że reforma stanowi korzyść dla spółek gibraltarskich w porównaniu ze spółkami brytyjskimi jest nieprawdziwa i jest przejawem niezrozumienia koncepcji specyficzności regionalnej, konstytucyjnego statusu Gibraltaru oraz jego statusu dla celów Traktatu WE. Zakłada się, że rząd hiszpański nie zamierza podtrzymywać argumentu, który zapobiegłby wszelkiej efektywnej decentralizacji uprawnień podatkowych Państw Członkowskich i który mógłby naruszyć, między innymi, autonomię podatkową prowincji baskijskich. Sprawy, na które powołuje się rząd hiszpański (16) w kontekście specyficzności regionalnej, nie mają znaczenia, ponieważ żadna z nich nie wiązała się z sytuacją, w której zainteresowane regiony posiadały niezależną autonomię w dziedzinach, w których przyznane zostało zwolnienie z ogólnego systemu fiskalnego. Autonomia podatkowa, o której mowa w określonych sprawach baskijskich (17), stosowana jest do przyznawania obniżek podatkowych w stosunku do ogólnego hiszpańskiego systemu podatkowego, podczas gdy w przypadku Gibraltaru jego autonomia jest stosowana w celu stworzenia systemu podatkowego fundamentalnie różnego od systemu Zjednoczonego Królestwa.

(95)

Zarzuty związane między innymi z unikaniem podatków i praniem pieniędzy są bezpodstawne i nie mają znaczenia z punktu widzenia bieżącej procedury pomocy państwa. Dlatego też niestosowne byłoby szczegółowe ich obalanie. Jednakże Gibraltar dostrzega wysoki standard nadzoru i regulacji finansowych, zarówno w sektorze publicznym, jak i prywatnym. Gibraltarska Komisja Usług Finansowych jest niezależnym i szanowanym organem. Pogląd ten został potwierdzony przez szereg instytucji międzynarodowych, które pochwaliły działania Gibraltaru w zakresie zwalczania prania pieniędzy. Gibraltar był jedną z pierwszych jurysdykcji w ramach UE, które wykonały dyrektywę UE w sprawie prania pieniędzy na zasadzie stosowania jej do wszystkich rodzajów przestępstw. Raport Grupy Roboczej do Spraw Finansowych (FATF), opublikowany w listopadzie 2002 r., stwierdza, że „Gibraltar posiada solidny arsenał prawodawstwa, przepisów i praktyk administracyjnych do zwalczania prania pieniędzy” i jest „bliski całkowitego przestrzegania zaleceń FATF 40.” (18). Raport MFW z października 2001 r. orzekał, że Gibraltar spełniał wymogi zgodności z 66 z 67 ustanowionych międzynarodowych norm w zakresie przepisów finansowych i formułował wniosek, że „nadzór jest generalnie skuteczny i staranny … Gibraltar zalicza się do dobrze rozwiniętych nadzorców.” (19). Zgodnie z zasadami OECD Gibraltar został zaklasyfikowany jako współpracująca jurysdykcja podatkowa.

VI.   OCENA

(96)

W celu uznania go za pomoc państwa w znaczeniu art. 87 ust. 1 Traktatu WE, środek musi spełniać następujące kryteria. Po pierwsze, środek musi oferować beneficjentom korzyść ograniczającą koszty, które ponieśliby oni zwykle w trakcie normalnej działalności. Po drugie, korzyść musi zostać przyznana przez państwo lub za pomocą zasobów państwa. Po trzecie, środek musi naruszać konkurencję i handel pomiędzy Państwami Członkowskimi. I w końcu, środek musi być mieć charakter specyficzny lub selektywny, czyli traktować preferencyjnie określone przedsiębiorstwa lub produkcję określonych towarów.

(97)

Zgodnie z punktem 16 obwieszczenia, głównym kryterium zastosowania art. 87 ust. 1 WE do środka podatkowego jest fakt, że „zapewnia on z korzyścią dla określonych przedsięwzięć w Państwie Członkowskim wyjątek od stosowania systemu podatkowego. W związku z tym należy najpierw określić wspólny system.”. Jednakże biorąc pod uwagę fakt, że reforma podnosi kwestię zarówno selektywności materialnej, jak i selektywności regionalnej, Komisja najpierw rozpatrzy aspekt selektywności regionalnej. Kwestia selektywności materialnej różnych komponentów reformy w kontekście Gibraltaru zostanie rozpatrzona odrębnie poniżej, w motywach 128 — 152.

(98)

W swojej decyzji o otwarciu formalnego postępowania wyjaśniającego pomoc państwa (20) Komisja wskazała sposoby, w jakie reforma jako całość stanowi korzyść dla spółek gibraltarskich w porównaniu ze spółkami w Zjednoczonym Królestwie. Ani rząd Zjednoczonego Królestwa, ani rząd gibraltarski nie zakwestionował faktycznych podstaw tego porównania, w związku z czym zostanie ono powtórzone i poprawione poniżej.

(99)

W ramach brytyjskiego systemu podatku dochodowego od przedsiębiorstw maksymalna stawka tego podatku wynosi 30 % zysków spółek. W porównaniu, zgodnie z reformą, maksymalna stawka podatku dochodowego od przedsiębiorstw dla wszystkich spółek gibraltarskich oprócz spółek komunalnych wynosi 15 %.

(100)

Różnice pomiędzy brytyjskim systemem podatku od przedsiębiorstw z jednej strony a systemem opodatkowania firm na Gibraltarze opisanym w reformie z drugiej strony, powodują w konsekwencji, że spółki prowadzące działalność w Zjednoczonym Królestwie będą opodatkowywane według maksymalnej stawki 30 % zysków, podczas gdy spółki (inne niż spółki komunalne) prowadzące działalność w Gibraltarze będą opodatkowywane według maksymalnej stawki 15 % zysków. Dodatkowo, jak opisano w motywach 128 — 152 poniżej, określone rodzaje spółek będą albo unikać podatku, albo będą opodatkowywane według stawki 5 % zysków. Tego typu różnice w traktowaniu podatkowym są przejawem korzyści dla spółek innych niż spółki komunalne utworzonych na Gibraltarze, w porównaniu ze spółkami zakładanymi w Zjednoczonym Królestwie.

(101)

Dalsze korzyści dla spółek gibraltarskich w porównaniu ze spółkami w Zjednoczonym Królestwie wynikają z innych różnic pomiędzy systemami podatkowymi. Komisja zauważa, że zgodnie z reformą zyski kapitałowe są zwolnione z obliczania zysku. W porównaniu, zyski kapitałowe podlegają opodatkowaniu podatkiem dochodowym od przedsiębiorstw w Zjednoczonym Królestwie. Podobnie, korzyści wynikają z różnic w ulgach kapitałowych. W przeciwieństwie do 33,33 % ulgi dla nakładów kapitałowych na maszyny i urządzenia, system podatkowy Zjednoczonego Królestwa ustanawia ulgę w wysokości 25 % salda zniżkowego i nie posiada generalnie stosowanych ulg pierwszego roku.

(102)

Jak wynika z poprzednich motywów, istotą poglądów Komisji na temat regionalnej selektywności projektu gibraltarskiej reformy podatkowej jest ustanowienie, w generalnym kontekście, niższego poziomu opodatkowania niż stosowany w Zjednoczonym Królestwie oraz fakt, że różnica ta stanowi selektywną korzyść dla spółek prowadzących działalność na Gibraltarze. Przesłanka ta jest zgodna z pkt 16 obwieszczenia. Stwierdza on „[że] głównym kryterium stosowania art. 87 ust. 1 do środka podatkowego” jest fakt, że „ustanawia on, na korzyść określonych przedsiębiorstw w Państwie Członkowskim, odstępstwo od stosowania systemu podatkowego”. Jak wskazano w pkt 17 obwieszczenia, „dotychczasowa praktyka decyzyjna Komisji wskazuje, że jedynie środki, których zakres obejmuje całe terytorium Państwa, nie podlegają kryterium specyficzności określonemu w art. 87 ust. 1” oraz które „sam Traktat kwalifikuje jako środki pomocy, których celem jest promowanie rozwoju gospodarczego regionu” (21). Nawet jeśli miałyby one stosować się automatycznie i równomiernie do wszystkich podmiotów gospodarczych podlegających opodatkowaniu na Gibraltarze, bez wprowadzania różnic w traktowaniu z korzyścią dla jednego lub więcej sektorów działalności, co nie ma tutaj miejsca, wspomniane wyżej obniżki podatku „są przewidziane wyłącznie dla spółek znajdujących się w konkretnym regionie danego Państwa Członkowskiego i stanowią dla nich korzyść, z której nie mogą korzystać inne podmioty gospodarcze zamierzające prowadzić podobną działalność gospodarczą w innych obszarach tego samego Państwa” (22). W tym przypadku wspomniane obniżenia podatku są faktycznie korzystne dla firm płacących podatki na Gibraltarze, w porównaniu ze wszystkimi firmami prowadzącymi działalność w Zjednoczonym Królestwie.

(103)

Zjednoczone Królestwo, rząd Gibraltaru i Åland Executive nie zgadzają się z poglądem, że środek jest selektywny, tj. że preferuje „określone firmy lub określone produkty”. Twierdzą, że należy wprowadzić rozróżnienie pomiędzy przypadkami, w których Państwo przyznaje korzyści podatkowe w ograniczonym zakresie na rzecz części terytorium krajowego, a przypadkami, w których korzyści takie są przyznawane przez państwowe władze regionalne niższego stopnia dla części terytorium, które podlega ich jurysdykcji: te pierwsze są selektywne, ponieważ ich zakres jest ograniczony do niektórych firm w ramach jurysdykcji Państwa, podczas gdy te drugie są środkami ogólnymi, jako że stosują się do wszystkich firm w ramach jurysdykcji władz regionalnych.

(104)

Komisja uważa po pierwsze, że element selektywności w koncepcji pomocy oparty jest na porównaniu pomiędzy preferencyjnym traktowaniem określonych firm a traktowaniem stosowanym do innych firm w tych samych ramach referencyjnych. Definicja ram nabiera znaczenia w przypadku środków podatkowych, jako że sam fakt istnienia korzyści może zostać ustalony jedynie w stosunku do opodatkowania zdefiniowanego normalnie. W teorii zarówno z ogólnego systemu Traktatu, dotyczącego pomocy przyznawanej przez Państwo lub za pomocą państwowych zasobów, jak i z fundamentalnej roli, jaką odgrywają władze centralne Państw Członkowskich w definiowaniu politycznego i gospodarczego środowiska, w którym funkcjonują firmy, dzięki środkom przez nie przyjętym, usługom przez nie świadczonym i ewentualnie dokonywanym przez nie transferom finansowym, wynika, że ramami, dla których należałoby dokonywać takiego porównania, jest gospodarka Państwa Członkowskiego. W tym względzie tekst samego Traktatu, który klasyfikuje środki przewidziane w celu „promowania rozwoju gospodarczego” danego regionu (art. 87 ust. 3 lit. a) i c)) jako pomoc państwa, która może zostać uznana za zgodną, wskazuje, że korzyści, których zakres ograniczony jest do części terytorium danego Państwa w oparciu o zasady pomocy mogą stanowić korzyści selektywne. Jest rzeczą oczywistą, że jeżeli kontekstem referencyjnym dla oceny selektywności terytorialnej środka jest terytorium, na którym środek ten jest stosowany, środki przysparzające korzyści wszystkim firmom na tym terytorium stałyby się z definicji środkami generalnymi. Ustalona praktyka Komisji, potwierdzona przez Trybunał Sprawiedliwości, polega dla odmiany na klasyfikowaniu jako pomoc systemów podatkowych stosowanych w określonych regionach lub terytoriach, korzystniejszych w porównaniu z ogólnym systemem obowiązującym w danym Państwie Członkowskim (23).

(105)

Po drugie, argumentu Zjednoczonego Królestwa, zgodnie z którym korzyści o ograniczonym zakresie terytorialnym stają się środkami generalnymi w danym regionie jedynie z powodu tego, że są one ustanowione przez władze regionalne a nie centralne, oraz że stosują się one na całym terytorium podlegającym jurysdykcji regionalnej, nie można pogodzić z koncepcją pomocy. Koncepcja ta jest obiektywna i obejmuje całość pomocy obniżającej obciążenia finansowe, ponoszone zwykle z budżetu jednej lub kilku firm w różnych formach, bez względu na jej cel, uzasadnienie, założenie lub status władz publicznych ustanawiających pomoc, których to budżet ponosi te obciążenia. Dokonywanie rozróżnienia wyłącznie w oparciu o organ, który decyduje o środku, pozbawiłoby całkowicie skuteczności art. 87 Traktatu, który dąży do objęcia danych środków wyłącznie na podstawie ich wpływu na konkurencję i handel Wspólnoty (24). Pomoc tego typu nie może w związku z tym być traktowana inaczej niż środki, których cele są takie same, które wykorzystują te same zasoby i mają taki sam wpływ na handel i konkurencję, wyłącznie na podstawie formalnego kryterium stopnia autonomii władz państwowych niższego szczebla ustanawiających dany środek. Zgodnie ze wspomnianymi wyżej wnioskami pana adwokata generalnego Saggio w połączonych sprawach C-400/97, C-401/97 i C-402/97 „fakt, że środki, o których mowa, zostały przyjęte przez władze regionalne posiadające wyłączne kompetencje na mocy krajowego prawa jest (...) jedynie kwestią formy, co nie wystarcza dla uzasadnienia preferencyjnego traktowania spółek objętych prawami regionalnymi. Gdyby sytuacja taka nie miała miejsca, Państwo mogłoby z łatwością uniknąć stosowania, w części swojego terytorium, przepisów prawa wspólnotowego dotyczących pomocy państwa, po prostu dokonując zmian w wewnętrznym przypisywaniu kompetencji w zakresie określonych spraw, uzyskując w ten sposób generalny charakter danego środka dla tego terytorium”.

(106)

Komisja wskazuje, że użycie czysto instytucjonalnego kryterium w celu odróżnienia „pomocy” od „środków generalnych” prowadziłoby w sposób nieunikniony do różnic w traktowaniu stosowania zasad dotyczących pomocy w stosunku do Państw Członkowskich, według tego czy przyjęły one scentralizowany lub zdecentralizowany model alokacji kompetencji podatkowych (lub innego rodzaju kompetencji, takich jak kompetencje w obszarze zabezpieczenia społecznego). Gdyby argument Zjednoczonego Królestwa został przyjęty, Państwa Członkowskie, których wewnętrzna organizacja administracyjna pozwala określonym władzom regionalnym poniżej poziomu krajowego na dokonywanie zmian w ogólnym systemie podatkowym w formie korzyści podatkowych stosowanych w stosunku do firm prowadzących działalność w odpowiednich regionach, nie podlegałyby zasadom pomocy regionalnej w zakresie tych regionów i środków.

(107)

Komisja uważa, że jeśli środki całkowicie identyczne pod względem założeń, techniki i skutków nie podlegałyby tym samym zasadom, byłoby to sprzeczne z równym traktowaniem i wprowadziłoby poważne zakłócenia w zakresie funkcjonowania wspólnego rynku. Istnienie zasad pomocy w zakresie regionalnych korzyści podatkowych powinno być oparte na obiektywnych kryteriach i nie może być uwarunkowane wyłącznie czynnikiem instytucjonalnym, takim jak stosowanie w danym momencie szerszej lub węższej autonomii podatkowej z korzyścią dla władz państwowych niższego szczebla, w szerszym lub węższym zakresie terytorialnym. Jeśli technika ta zostałaby uogólniona, naruszyłoby to równość stosowania zasad pomocy państwa i w związku z tym spowodowało ich nieskuteczność.

(108)

W podejściu Komisji autonomia podatkowa władz regionalnych przyznających korzyści nie była nigdy uważana za czynnik umożliwiający nieuważanie środków za pomoc. W decyzji 93/337/EWG (25) uznanie, że „kompetentne instytucje w każdej z trzech prowincji baskijskich mogą, w określonych okolicznościach, zachować, ustanowić i uregulować system podatkowy na swoim terytorium” nie powstrzymało Komisji przed stwierdzeniem, że rzeczone korzyści podatkowe utworzone przez trzy prowincje były objęte art. 87 ust. 1 oraz przed uznaniem ich za niezgodne w związku z faktem, że nie były one zgodne z zasadami pomocy regionalnej i sektorowej (26). Decyzje w innych sprawach dotyczących środków przyjętych przez władze prowincji baskijskich podjęte zostały na podstawie selektywności materialnej (27). Kwestia selektywności regionalnej nie została poruszona przez sądy wspólnotowe podczas oceny ważności takich decyzji (28), jako że Komisja nie oparła swojej decyzji na tym kryterium: komentarze ze strony Zjednoczonego Królestwa i rządu gibraltarskiego w sprawie kompetencji terytorialnych są w związku z tym nieistotne. W kolejnych decyzjach w sprawie systemów ulg podatkowych realizowanych przez autonomiczne władze podatkowe Komisja, przyjmując stanowisko, że rozpatrywane środki stanowiły pomoc w związku z ich materialną selektywnością, wyraźnie pozostawiła otwartą możliwość rozpatrzenia ich selektywności terytorialnej (29). W niedawnej decyzji dotyczącej korzyści podatkowych przyznawanych przez władze regionu Azorów Komisja doszła do wniosku, że środki, o których mowa, były selektywne, mimo iż stosowały się do wszystkich przedsiębiorstw prowadzących działalność w tym regionie (30).

(109)

I w końcu, Komisja podkreśla, że uznawanie tych środków za pomoc państwa nie kwestionuje autonomii podatkowej Gibraltaru, wynikającej z odpowiednich przepisów konstytucyjnych i praktyki. Ma to jedynie na celu zapewnienie, że w przypadkach gdzie Gibraltar wykorzystuje swoją autonomię w celu ograniczenia kwoty podatku naliczanej na poziomie krajowym, korzyści podatkowe przyznawane w ten sposób są zgodne ze wspólnotowymi zasadami pomocy regionalnej i innymi stosowanymi ramami na podstawie równości na całym obszarze Wspólnoty. Pozostaje to bez uszczerbku dla możliwości, że korzyści takie są zgodne ze wspólnym rynkiem.

(110)

Komisja nie może również przyjąć stanowiska, że wspomniane wyżej redukcje podatku są uzasadnione przez charakter lub ogólny plan systemu podatkowego, lub też z powodu ich gospodarczej racjonalności są one konieczne lub funkcjonalne z punktu widzenia skuteczności tego systemu, w szczególności że redukcje te nie wynikają z zastosowania zasad takich, jak proporcjonalność czy opodatkowanie progresywne, a wprost przeciwnie — generalnie traktują preferencyjnie firmy w danym regionie, bez względu na ich sytuację finansową i nie mogą być uznane za nieodłączną część systemu podatkowego.

(111)

Zjednoczone Królestwo i rząd Gibraltaru przedstawiają szereg argumentów na poparcie ich poglądu, że fakt, iż proponowana reforma ustanawia generalnie niższe opodatkowanie firm w Gibraltarze niż w Zjednoczonym Królestwie nie powoduje sam w sobie pomocy państwa w znaczeniu art. 87 ust. 1 Traktatu WE. Argumenty te są rozpatrzone poniżej.

(112)

Sugerowanie, że pomoc państwa istnieje jedynie w przypadku kiedy wykorzystane są zasoby państwa w formie podatku, z którego państwo rezygnuje, oraz że w przypadku Gibraltaru nie istnieje taki podatek, jako że nie ma brytyjskiej stawki podatku z tytułu działalności, która stosowałaby się również w Gibraltarze, jest również argumentem dotyczącym formy środka. Równie formalistyczny, w odczuciu adwokata generalnego Saggio, jest argument stwierdzający, że nawet jeśli domniemane środki pomocy zostałyby zniesione, standardowa lub normalna stawka brytyjska i tak nie znajdowałaby zastosowania, i że w związku z tym wszelkie porównania w sytuacji, kiedy system podatkowy jest opracowywany lokalnie, nie mają znaczenia z punktu widzenia pomocy państwa. Biorąc pod uwagę fakt, że ten sam rezultat może zostać osiągnięty za pomocą różnych technik prawnych — w drodze ustanowienia wyraźnego odstępstwa od systemu, który znajdowałby w przeciwnym razie zastosowanie lub w drodze utworzenia formalnie odrębnych systemów stosujących się do podobnych sytuacji — selektywność środka nie może zostać ustalona wyłącznie poprzez odniesienie do testu „gdyby nie”, porównywanie sytuacji wynikającej z odpowiedniego środka z sytuacją, która istniałaby „gdyby nie” ten środek. Z drugiej strony, konieczne jest porównanie omawianego środka z innymi środkami stosowanymi w podobnych sytuacjach, w tym przypadku z opodatkowaniem firm w Zjednoczonym Królestwie. Mimo iż ocena środka w oparciu o zasady pomocy państwa nie zależy od charakteru środka poprzednio obowiązującego, można zauważyć, że system obecnie stosowany w Gibraltarze w znacznym stopniu oparty jest na modelu brytyjskim, z wyjątkiem korzyści przyznawanych gospodarce zamorskiej.

(113)

W ten sam sposób argumenty rządu gibraltarskiego porównujące regionalne (lub drugorzędne) uprawnienia do ograniczania krajowej stawki podatku ze swoimi niezależnymi uprawnieniami w zakresie całego systemu podatkowego dotyczą wewnętrznych kompetencji Zjednoczonego Królestwa i jego terytoriów. W każdym bądź razie, zakres autonomii podatkowej przyznanej danemu terytorium nie może być czynnikiem decydującym, jako że element ten pozostaje do dyspozycji Państw Członkowskich i niemożliwe byłoby ustalenie wyraźnego rozróżnienia w tym względzie, co z kolei prowadziłoby do nierównego traktowania w podobnych sytuacjach. Rezultat taki byłby również sprzeczny z zasadą, że w celu ocenienia, czy dany środek ma charakter pomocy państwa, należy wziąć pod uwagę jego skutki.

(114)

Zjednoczone Królestwo stwierdza, że nie istnieje wspólny system odniesienia, któremu podlegałyby spółki gibraltarskie w przypadku zniesienia środka. Jest to argumentacja dość pokrętna, jako że brak wspólnego systemu jest konsekwencją przyznania autonomii fiskalnej, a sam fakt istnienia określonej jurysdykcji podatkowej w danym regionie wynika z wyboru dokonanego przez odpowiednie Państwo Członkowskie. Kiedykolwiek rząd centralny zdecyduje odstąpić od swoich uprawnień w zakresie ustalania jednolitych ram podatkowych dla przedsiębiorstw i pozwoli podmiotom niższego szczebla ograniczać stawkę podatku lub wprowadzać inny, bardziej korzystny system podatkowy, rezultatem takiej decentralizacji uprawnień jest odstępstwo od wspólnego systemu odniesienia. De facto, bezpośrednie ustanowienie redukcji stawki podatkowej czy też stworzenie danemu terytorium możliwości redukcji wspólnej stawki podatkowej bądź wyłączenie terytorium ze wspólnego systemu i przyznanie mu uprawnień do stworzenia korzystniejszego systemu opodatkowania powoduje ten sam skutek; pozwala spółkom w określonym regionie płacić niższe podatki, przy jednoczesnej rezygnacji z zasobów państwowych.

(115)

Komisja nie może zaakceptować sugestii Zjednoczonego Królestwa, że jurysdykcja podatkowa nieobejmująca całego Państwa Członkowskiego nie miałaby możliwości przyjęcia stawki podatkowej innej niż stawka stosowana w innej jurysdykcji podatkowej w danym Państwie. Jak wspomniano powyżej, kluczem do analizy środków podatkowych pod kątem pomocy państwa jest ustalenie wspólnego stosowanego systemu, w tym przypadku — systemu podatkowego Zjednoczonego Królestwa. W tym kontekście należy zauważyć, że niniejsza decyzja nie dotyczy mechanizmu, który pozwalałby wszystkim władzom lokalnym konkretnego szczebla (regionalnym, terytorialnym lub innym) na wprowadzanie i naliczanie podatków lokalnych. Przeciwnie — rozpatrywany przypadek wiąże się z redukcją stosowaną wyłącznie w Gibraltarze. W każdym bądź razie fakt, że korzyść fiskalna stanowi pomoc państwa, nie oznacza, że nie może zostać ona uznana za zgodną ze wspólnym rynkiem.

(116)

Argument, że nałożenie wyższej stawki opodatkowania w danym regionie automatycznie spowodowałoby w konsekwencji, że niższe stawki podatku stosowane w reszcie Państwa stałyby się pomocą państwa nie ma nic wspólnego z niniejszym przypadkiem, nie wynika z argumentacji Komisji, ani nie jest trafny. W takim przypadku istniałby wspólny system stosowany we wszystkich oprócz jednego regionu. Z definicji system taki nie stanowiłby pomocy państwa. Jest rzeczą oczywistą, że odstępstwo wynikające z wyższej stawki podatku stosowanej w danym regionie nie stanowiłoby korzyści i dlatego również nie byłoby kwalifikowane jako pomoc państwa. Wskazuje to ponownie, że Państwo Członkowskie wciąż zachowuje możliwość przyznania autonomii fiskalnej określonym regionom, co niekoniecznie wiąże się z przyznaniem pomocy państwa danym spółkom.

(117)

Podobieństwa z porozumieniem WTO w sprawie dotacji, na które powołuje się Zjednoczone Królestwo, nie mają znaczenia, jako że porządek prawny w Unii Europejskiej jest dość odmienny od prawa międzynarodowego ustanawianego porozumieniami WTO, system kontroli pomocy państwa na jednym rynku musi być zdecydowanie surowszy niż zasady stosowane do dotacji określane w porozumieniach światowych, a fakt, że środek może nie być uważany za „określoną dotację” na mocy Porozumienia o dotacjach, nie może zawężać zakresu definicji pomocy zawartej w art. 87 ust. 1 Traktatu WE (31).

(118)

Jeżeli chodzi o konsekwencje, w kontekście pomocy państwa, wszelkich przyszłych decyzji podjętych przez Zjednoczone Królestwo odnośnie do dzielenia suwerenności nad Gibraltarem z Hiszpanią, przedłożone argumenty mają charakter czysto hipotetyczny i dotyczą sytuacji, która bez względu na wszystko powinna zostać rozpatrzona odrębnie w ramach określonych porozumień dotyczących stosowania prawa WE. Aktualny stan faktyczny sprawy nie zgadza się z hipotezą wysuniętą przez Zjednoczone Królestwo i dlatego nie ma znaczenia dla potwierdzania istnienia pomocy państwa bądź jej braku.

(119)

Zjednoczone Królestwo sprzeciwia się dokonanym przez Komisję porównaniom różnych wyłączeń i ulg dostępnych w Gibraltarze z wyłączeniami i ulgami istniejącymi w Zjednoczonym Królestwie. Podstawą tego sprzeciwu jest fakt, że w przypadkach, gdzie systemy podatkowe lub podstawy opodatkowania są różne, nie można dokonać sensownych porównań. Jednakże w przeciwieństwie do tego, co twierdzi Zjednoczone Królestwo, zgodnie z motywem 100 powyżej, można dokonać sensownych porównań. Wskazane różnice stanowią dalsze elementy analizy wskazującej, że w porównaniu z brytyjskim systemem podatkowym („wspólny stosowany system”) przedsiębiorstwa w Gibraltarze generalnie odczuwają mniejszą presję fiskalną.

(120)

Zjednoczone Królestwo powołuje się na zasadę subsydiarności, argumentując, że jeśli Państwo Członkowskie może funkcjonować z dwoma lub kilkoma jurysdykcjami podatkowymi konkurującymi o dochody z podatku od przedsiębiorstw na swoim terytorium bez odczuwania znaczących skutków zakłócających konkurencję, to na mocy zasady subsydiarności Traktatu WE zadaniem Wspólnoty nie staje się interwencja w konstytucyjne przepisy tego Państwa Członkowskiego. Argument ten oparty jest na nieprawdziwej przesłance, że nie istnieją znaczące skutki zakłócające (bądź też skutki występują całkowicie w Zjednoczonym Królestwie i Gibraltarze bez przekładania się na inne Państwa Członkowskie) i na niezrozumieniu zasady subsydiarności. Artykuł 5 Traktatu WE dość wyraźnie stwierdza, że zasada subsydiarności stosuje się wyłącznie w obszarach, które nie podlegają wyłącznej kompetencji Wspólnoty. Jako że kontrola pomocy państwa jest obszarem wyłącznej kompetencji Wspólnoty, zasada subsydiarności nie ma w tym przypadku zastosowania. W ramach rozpatrywania proponowanych reform, łącznie z kwestią selektywności regionalnej, tak samo jak w przypadku każdego postępowania wyjaśniającego pomoc państwa w kwestii środków fiskalnych, Komisja nie usiłuje osiągnąć jednolitości podatkowej, a jedynie stara się wypełnić swoje zobowiązanie traktatowe do kontrolowania pomocy państwa.

(121)

W przeciwieństwie do tego, co twierdzi Zjednoczone Królestwo, zasada, że Państwo Członkowskie nie może tłumaczyć się swoim prawem krajowym w celu uniknięcia swoich zobowiązań wynikających z prawa wspólnotowego, ma w rzeczywistości znaczenie dla kwestii selektywności. Jak już ustalono, sposób, w jaki Państwo Członkowskie zorganizowane jest dla celów podatkowych, jest kwestią formy: nie może ono tłumaczyć się istnieniem autonomicznych regionów podatkowych, bez względu na szerokość zakresu ich uprawnień, aby uchylić się od stosowania zasad pomocy państwa. Niemniej jednak nie ogranicza to możliwości Państw Członkowskich w zakresie decentralizacji ich uprawnień. Kwestia dotyczy wykonywania tych zdecentralizowanych uprawnień. Państwa Członkowskie i instytucje, którym uprawnienia te zostały przekazane, muszą zapewnić, że prawo wspólnotowe, łącznie z przepisami dotyczącymi pomocy państwa, jest zachowywane. Konkretniej, w przypadku przekazania uprawnień podatkowych i pozostawienia centralnego systemu odniesienia Państwa Członkowskie muszą zapewnić, aby redukcje podatku, jeśli stanowią one pomoc, były zgodne ze wspólnym rynkiem.

(122)

Zjednoczone Królestwo twierdzi, między innymi, że Gibraltar: nie jest częścią Zjednoczonego Królestwa; ma własne odrębne instytucje i porządek konstytucyjny; jest autonomiczny, samorządny i gospodarczo samowystarczalny.

(123)

Komisja uznaje, że Gibraltar nie stanowi części Zjednoczonego Królestwa dla celów prawa krajowego i posiada odrębne instytucje, mimo iż władze brytyjskie zachowują określone kompetencje i prerogatywy, łącznie z mocą zapewniania, że środki przyjmowane przez Gibraltar w sprawach krajowych nie są sprzeczne ze zobowiązaniami Zjednoczonego Królestwa wynikającymi z Traktatu WE. Jednakże, tak jak w przypadku innych regionów autonomicznych, fakt ten nie zmienia oceny środków przyjmowanych przez władze gibraltarskie. Gibraltar stanowi część Wspólnoty dzięki swoim powiązaniom z Wielką Brytanią. Wszystkie zasady wspólnotowe stosują się do Gibraltaru, z zastrzeżeniem wyjątków wynikających z art. 28 Aktu Przystąpienia, od momentu kiedy Zjednoczone Królestwo stało się Państwem Członkowskim i z powodu tego członkostwa. W konsekwencji, obywatele brytyjskich terytoriów zależnych uzyskujący obywatelstwo w związku z Gibraltarem są obywatelami Unii. Obywatele ci i spółki zarejestrowane w Gibraltarze korzystają z praw i swobód uznanych przez Traktat, łącznie ze swobodą świadczenia usług, swobodą przedsiębiorczości i swobodnym przepływem kapitału, mającymi znaczenie dla działalności gospodarczej beneficjentów. Zjednoczone Królestwo jest odpowiedzialne za zapewnienie poszanowania prawa wspólnotowego w Gibraltarze, który dla tych celów jest traktowany jako część jej terytorium (32). W związku z tym Gibraltar musi być traktowany jako stanowiący część Zjednoczonego Królestwa dla celów zasad pomocy państwa, łącznie ze stosowaniem art. 87 i 88 w stosunku do środków fiskalnych.

(124)

Podczas gdy stwierdzenie, że prawo WE stosuje się do Gibraltaru na mocy art. 299 ust. 4 Traktatu WE, a nie art. 299 ust. 1 może być prawdziwe, fakt ten nie przyznaje Gibraltarowi specjalnego statusu dla celów stosowania zasad pomocy państwa ogólnie oraz regionalnej pomocy państwa w szczególności. Ustępy 1, 2 i 4 art. 299 stanowią wszystkie, że przepisy Traktatu znajdują zastosowanie oraz że nie stwierdza się różnic pomiędzy systemami prawnymi różnych terytoriów wymienionych w każdym ustępie, z zastrzeżeniem określonych i wyraźnych odstępstw. Jak wyjaśniono powyżej, Akt Przystąpienia nie wyłącza Gibraltaru ze stosowania zasad pomocy państwa. Sposób, w jaki prawo UE jest stosowane w Gibraltarze, łącznie z transponowaniem dyrektyw i ustanawianiem kompetentnych władz, nie ma znaczenia dla celów ustalenia, czy reforma stanowi pomoc państwa czy nie. Sposób, w jaki Państwo Członkowskie wykonuje prawo UE, jest całkowicie sprawą wewnętrznego podziału kompetencji w ramach danego Państwa. Fakt, że środek jest przyjęty na poziomie niższym niż krajowy, nie wpływa w żaden sposób na zastosowanie art. 87 Traktatu WE (33).

(125)

I w końcu, fakt, że budżet danego terytorium jest samowystarczalny, nie ma bezpośredniego znaczenia dla oceny środków przyjmowanych przez władze takiego terytorium z punktu widzenia zasad pomocy państwa. Oceny takiej dokonuje się w oparciu o skutki środka dla korzystających z niego przedsiębiorstw, a nie w oparciu o sytuację przyznającej go władzy. W szczególności niewielkie terytorium, takie jak Gibraltar, może stać się samowystarczalne właśnie wskutek swojej zdolności stosowania niższych podatków i przyciągania podmiotów gospodarczych, w szczególności działalności zamorskiej. W każdym bądź razie wspólną płaszczyzną jest, że Gibraltar zależy od Zjednoczonego Królestwa, między innymi w zakresie swojej polityki zagranicznej, łącznie z członkostwem w Unii Europejskiej, swojej obronności i polityki walutowej. W związku z tym korzysta z szeregu usług świadczonych przez Zjednoczone Królestwo. Ponadto z istniejących przepisów instytucjonalnych wynika, że odpowiedzialność finansowa za Gibraltar spoczywa ostatecznie na Zjednoczonym Królestwie.

(126)

Jeżeli chodzi o komentarze Åland Executive odnośnie do tego, że generalny środek podatkowy w samorządnym regionie nie jest selektywny, są one oparte na argumentach podobnych do przedstawionych przez Zjednoczone Królestwo i rząd Gibraltaru. Komisja odwołuje się do swojej argumentacji przedstawionej powyżej, a w szczególności w motywach 104 — 109. Komisja zauważa dalej, że w przypadku zmonopolizowanych firm ubezpieczeniowych Wysp Åland była w stanie stwierdzić materialną selektywność środka. W związku z tym nie było konieczności oparcia się na selektywności regionalnej środka dla celów podjęcia ostatecznej odmownej decyzji.

(127)

W związku z tym Komisja stwierdza, że ustanawiając system opodatkowania firm w ramach którego przedsiębiorstwa w Gibraltarze są opodatkowywane, generalnie, według stawki niższej niż przedsiębiorstwa w Zjednoczonym Królestwie, reforma przysparza selektywnej korzyści przedsiębiorstwom w Gibraltarze.

(128)

Jedną z konsekwencji ograniczenia połączonego zobowiązania z tytułu podatku od wynagrodzenia i podatku od zajmowania majątku nieruchomego do 15 % zysków jest to, że bez względu na wypłacane wynagrodzenia i zajmowany majątek nieruchomy spółki, które nie wypracowują zysku, nie podlegają opodatkowaniu. W rezultacie działa to jak zwolnienie dla spółek nierentownych i stanowi korzyść zwalniającą takie spółki ze zobowiązań z tytułu podatku od wynagrodzenia i podatku od zajmowania majątku nieruchomego, które normalnie obciążałyby ich budżet.

(129)

Tego typu zwolnienie z podatku od wynagrodzeń i podatku od zajmowania majątku nieruchomego ma charakter selektywny, jako że stosuje się jedynie do spółek, które nie wypracowują zysku. Oprócz przedsiębiorstw odczuwających trudności i przedsiębiorstw, w przypadku których zasadniczym źródłem dochodu są zyski kapitałowe, w każdym poszczególnym roku spółki takie mogą obejmować na przykład przedsiębiorstwa prowadzące działalność w cyklicznych środowiskach gospodarczych, przedsiębiorstwa będące na początkowym etapie swojego rozwoju oraz spółki, w których zyski są eliminowane w drodze dopłat na rzecz pracowników będących akcjonariuszami lub innych pracowników. Komisja nie może uznać argumentów Zjednoczonego Królestwa, zgodnie z którymi nieodłączne ograniczenie ilościowe w systemie, które zwalnia z podatku nierentowne spółki, stosuje się w ten sam sposób do wszystkich spółek, bez względu na ich rozmiar lub sektor ich działalności i w związku z tym nie ma charakteru selektywnego. Mimo wyraźnej ogólności, możliwe jest wskazanie określonych, definiowalnych kategorii spółek korzystających ze zwolnienia z podatku, co zostanie wykazane później.

(130)

Komisja nie może również uznać argumentów Zjednoczonego Królestwa, że nawet jeśli zwolnienie dla spółek nierentownych byłoby selektywne, jest ono uzasadnione charakterem lub koncepcją systemu podatku od przedsiębiorstw.

(131)

Podczas gdy zwolnienie nierentownych spółek z podatku stanowi nieodłączną cechę systemu opartego na opodatkowaniu zysków, sytuacja ta nie ma miejsca w przypadku, kiedy podatek naliczany jest od liczby pracowników lub od ekonomicznego wykorzystania nieruchomości. Systemy takie zostały opracowane w sposób tworzący całkowicie inną podstawę dla podmiotów gospodarczych podlegających opodatkowaniu. Na przykład, system podatku od wynagrodzeń opiera się na wewnętrznej logice, zgodnie z którą każdy poszczególny pracownik powinien powodować powstanie odpowiedniego zobowiązania z tytułu podatku od wynagrodzenia po stronie zatrudniającego go przedsiębiorstwa. W tym sensie wykazywane przez Komisję podobieństwa ze składkami ubezpieczenia społecznego są ważne, bez względu na fakt, jak zauważa Zjednoczone Królestwo, że ich cel jest inny niż cel środka podatkowego. Nawet jeśli podatek od wynagrodzeń zostałby wprowadzony jako czynnik zastępczy dla podatku od zysków (nie jest to argument przedłożony przez Zjednoczone Królestwo), w ramach logiki systemu podatku od wynagrodzeń spółki nierentowne wciąż byłyby zobowiązane do zapłaty podatku. Wykorzystanie płac jako czynnika zastępczego dla rentowności likwiduje potrzebę zapewnienia zysków lub pokonuje trudności w tym względzie. Sytuacja ta nie ma miejsca w Gibraltarze, gdzie na mocy reformy pomiar zysków spółki jest cechą zasad zarówno naliczania podatku od wynagrodzeń, jak i podatku wyrównawczego.

(132)

Zjednoczone Królestwo stwierdza, że system oparty jest na rentownym wykorzystaniu siły roboczej i jako taki jest spójny. Sugeruje to obecność systemu hybrydowego, w którym zależnie od sytuacji spółek stosowane są dwie różne podstawy opodatkowania. W tej sytuacji niemożliwe staje się wykrycie charakteru i generalnej koncepcji systemu oraz zastosowanie tego uzasadnienia. W szczególności nie można uznać, że każda dana cecha takiego systemu stanowi część generalnej koncepcji, jako że sprowadzałoby się to do uznania automatycznego uzasadnienia dla takiego systemu.

(133)

W związku z tym Komisja stwierdza, że zwolnienie nierentownych spółek z podatku od wynagrodzeń oraz z podatku od zajmowania majątku nieruchomego poprzez wprowadzenie 15 % ograniczenia jest selektywne oraz, w przypadku spełnienia innych warunków, może stanowić pomoc państwa na rzecz spółek z niego korzystających. Nie można uzasadnić go charakterem lub ogólną koncepcją proponowanego systemu podatkowego. Pozostaje to bez uszczerbku dla oceny zgodności takiego środka.

(134)

Drugą konsekwencją ograniczenia połączonego zobowiązania z tytułu podatku od wynagrodzeń i podatku od zajmowania majątku nieruchomego do 15 % zysków jest fakt, że rentowne spółki, których zobowiązania podatkowe przekraczałyby w przeciwnym razie ten próg, są zwolnione z podatku, który musiałyby zapłacić ponad ten próg. Tego typu obniżenie podatku stanowi korzyść dla spółek z niego korzystających, poprzez zwolnienie ich z opłaty, która zwykle obciążyłaby ich budżety.

(135)

15 % ograniczenie jest również selektywne, jako że tylko ograniczona liczba spółek korzysta z redukcji ich zobowiązań podatkowych poprzez jego zastosowanie. Mimo iż Zjednoczone Królestwo i rząd Gibraltaru nie twierdzą już, że tylko 10 przedsiębiorstw skorzysta z tego ograniczenia, niemniej jednak ogranicza ono stosowanie podatku od wynagrodzeń i podatku od zajmowania majątku nieruchomego. Beneficjentami będą pracochłonne spółki, czyli spółki, które w danym roku podatkowym mają niższe zyski w stosunku do liczby pracowników i zajmowania majątku nieruchomego. Zastosowanie czystego systemu podatku od wynagrodzeń i od majątku nieruchomego mogłoby oznaczać bardzo wysoki poziom opodatkowania dla takich spółek.

(136)

Komisja odnotowuje argumenty Zjednoczonego Królestwa i Gibraltaru, że nie można zidentyfikować określonej grupy spółek oraz że zasady są generalnie stosowane do wszystkich spółek w Gibraltarze. Jednakże nie powoduje to, że 15 % ograniczenie przestaje być de facto selektywne w sposób opisany w poprzednich ustępach. W tym względzie odniesienia do punktu 14 obwieszczenia, dokonywane przez Zjednoczone Królestwo i Gibraltar, są bez znaczenia, ponieważ nie wyklucza to możliwości, że z pozoru generalne środki mogą stanowić pomoc państwa. Punkt 14 obejmuje w szczególności na przykład zachęty podatkowe dla określonych inwestycji i środków przewidzianych w celu ograniczenia opodatkowania siły roboczej „dla wszystkich firm”, która to sytuacja nie ma miejsca w przypadku 15 % ograniczenia, korzystnego jedynie dla spółek wypracowujących relatywnie niski zysk w stosunku do liczby ich pracowników. Oprócz tego, 15 % ograniczenie nie jest środkiem czysto technicznym w sensie pkt 13 tiret pierwsze obwieszczenia. Podczas gdy konwencjonalne systemy podatku od przedsiębiorstw ograniczają proporcję zysków płaconych w podatkach poprzez ustalanie stawek podatku (systemy grupowe obejmują najwyższą lub maksymalną stawkę podatku), odpowiadającym im środkiem technicznym w systemie podatku od wynagrodzeń jest stawka podatku na pracownika, w przypadku Gibraltaru ustalona na jednolitym poziomie 3 000 funtów szterlingów. Wprowadzenie do systemu podatku od wynagrodzeń lub podatku od majątku ograniczenia powiązanego z innym kryterium, a mianowicie z poziomem zysków, nie może zostać porównane ze stosowaniem zmiennych stawek w progresywnym systemie opodatkowania zysków, który jest uzasadniony charakterem i ogólną koncepcją systemu (pkt 24 obwieszczenia). 15 % ograniczenie nie służy również realizacji celu ogólnej polityki gospodarczej, w znaczeniu pkt 13 tiret drugie obwieszczenia, jako że nie ogranicza ono obciążenia podatkowego związanego z określonymi kosztami produkcji dla całej gospodarki gibraltarskiej, a jedynie przysparza korzyści ograniczonej liczbie przedsiębiorstw. Ponadto ograniczenie nie jest bezpośrednio powiązane z kosztami siły roboczej lub majątku nieruchomego, a raczej z rentownością spółek. Ten drugi czynnik jest elementem zewnętrznym w stosunku do podatku od wynagrodzeń i podatku od majątku nieruchomego.

(137)

Komisja nie uznaje argumentu Zjednoczonego Królestwa, że jeżeli 15 % ograniczenie jest selektywne, jest to uzasadnione charakterem lub generalną koncepcją systemu, którego część stanowi. System opodatkowania rentownego wykorzystania siły roboczej i majątku nie wiąże się nierozerwalnie z niczym, co mogłoby wymagać ograniczenia proporcji zysków, jakie spółka musi zapłacić w wyniku wykorzystania tych podlegających opodatkowaniu czynników. System taki oparty jest na wewnętrznej logice, zgodnie z którą im więcej osób zatrudnia spółka i im więcej majątku zajmuje, tym większe są jej zobowiązania podatkowe. Argumenty przedkładane przez Zjednoczone Królestwo mają zasadniczo charakter gospodarczy. Nie są one związane z wewnętrzną logiką proponowanego systemu.

(138)

Zjednoczone Królestwo sugeruje, że gospodarka gibraltarska jest bardziej podatna na wstrząsy spowodowane konkurencją podatkową niż większość gospodarek oraz że spółki mogą nie być w stanie pozwolić sobie na opuszczenie dużego Państwa Członkowskiego z taką łatwością, jak mogą dokonać tego w przypadku Gibraltaru. Jednakże Komisja zauważa, że przedstawiono znikomą ilość dowodów na poparcie hipotezy, która — jeśli jest prawdziwa — sugeruje, że 15 % ograniczenie jest częścią strategii opracowanej w celu zatrzymania, jeśli nie przyciągnięcia ruchomego kapitału do Gibraltaru, co biorąc pod uwagę fizyczne ograniczenia tego obszaru, prawdopodobnie dotyczy głównie usług finansowych i innych. Podobnie argument, że w opodatkowaniu spółek komunalnych, których pozycja na rynku gibraltarskim jest monopolistyczna lub quasi-monopolistyczna, nie jest wymagany element regresywny, wskazuje, że 15 % ograniczenie jest skierowane do ruchomego kapitału.

(139)

Jeżeli chodzi o sugestię, że bez regresywnego elementu podatek od siły roboczej mógłby spowodować masowe zwolnienia i destabilizację w momentach cyklicznych wahań rynku, Komisja zauważa po prostu, że jest to nieodłączna cecha takiego systemu. W każdym przypadku przy kwocie 3 000 funtów szterlingów od pracownika podatek od wynagrodzenia stanowiłby jedynie niewielką część ogólnych jednostkowych kosztów robocizny (34). Dlatego zachęta do rezygnacji z siły roboczej w celu kontrolowania kosztów będzie istnieć w podobnym zakresie zarówno w obecności podatku od wynagrodzenia, jak i bez niego.

(140)

Komisja odnotowuje również wpływ 15 % ograniczenia na zamorskie i lądowe sektory gibraltarskiej gospodarki. Sektor zamorski składa się ze spółek typu „exempt” i spółek typu „qualifying”, których prawodawstwo zostanie zniesione w ramach reformy. Spółki typu „exempt” nie są zwykle fizycznie obecne w Gibraltarze (brak pracowników lub siedziby) i płacą stały podatek w wysokości pomiędzy 200 a 300 funtów szterlingów rocznie. W przeciwieństwie do nich, spółki typu „qualifying” są fizycznie obecne w Gibraltarze (są znaczącymi pracodawcami) i negocjują one swoją stawkę podatku z władzami. Znacząca większość spółek typu „qualifying” płaci podatek od przedsiębiorstw według stawki pomiędzy 2 a 10 % zysków. 15 % ograniczenie ogranicza więc wszelkie podwyżki, które dotknęłyby spółki typu „qualifying” w momencie przyjęcia reformy. Dla odmiany gospodarka lądowa (poza spółkami komunalnymi) odnotowałaby spadek stawki podatku w stosunku do aktualnej standardowej stawki podatku od przedsiębiorstw w wysokości 35 %. Rząd Gibraltaru zdaje się również potwierdzać, że reforma jako całość (łącznie z aspektem 15 % ograniczenia) została opracowana tak, aby odpowiadać konkretnym „potrzebom i preferencjom” podatkowym sektorów w ramach zamorskiego przemysłu usług finansowych (35). Komisja zauważa również, że odrzucając pierwotny plan ograniczenia zobowiązań podatkowych na poziomie 500 000 funtów szterlingów, Zjednoczone Królestwo wskazało, że Gibraltar ograniczy w konsekwencji podatek wyrównawczy od usług finansowych z 8 % do 4 — 6 %. Sugeruje to, że ograniczanie zobowiązania podatkowego ma na celu uprzywilejowane potraktowanie spółek świadczących usługi finansowe, z których wiele to spółki typu „qualifying”, główne źródło zatrudnienia w gibraltarskim „Centrum Finansowym”.

(141)

W związku z tym Komisja stwierdza, że w okolicznościach niniejszej sprawy 15 % ograniczenie ma charakter selektywny oraz, w przypadku spełnienia innych warunków, może stanowić pomoc państwa na rzecz spółek korzystających z jego stosowania. Nie można usprawiedliwić go charakterem lub ogólną koncepcją proponowanego systemu podatkowego. Pozostaje to bez uszczerbku dla oceny zgodności takiego środka.

(142)

Punkt 13 obwieszczenia stwierdza, że „środki podatkowe otwarte dla wszystkich podmiotów gospodarczych prowadzących działalność w danym Państwie Członkowskim są w zasadzie środkami o charakterze ogólnym. Muszą być one efektywnie otwarte dla wszystkich firm na zasadzie równego dostępu, a ich zakres nie może być de facto ograniczony na przykład uznaniowymi uprawnieniami Państwa w zakresie ich przyznawania lub innymi czynnikami ograniczającymi ich efekt praktyczny. Jednakże warunek ten nie ogranicza uprawnień Państwa Członkowskiego w zakresie podejmowania decyzji w sprawie polityki gospodarczej, którą uzna ono za najbardziej odpowiednią, oraz, w szczególności, do rozszerzania obciążenia podatkowego według własnego uznania na różne czynniki produkcji. Zakładając, że środki takie stosują się bez rozróżnienia do wszystkich firm i produkcji wszystkich towarów, pomocy państwa nie stanowią następujące środki:

środki podatkowe o charakterze czysto technicznym (na przykład, ustalanie stawki opodatkowania, zasad amortyzacji i zasad przenoszenia strat; przepisy zapobiegające podwójnemu opodatkowaniu lub unikaniu podatków),

środki, których zadaniem jest realizacja ogólnych celów polityki gospodarczej poprzez ograniczenie obciążenia podatkowego związanego z określonymi kosztami produkcji (badania i rozwój (R & D), środowisko, szkolenia, zatrudnienie)”.

(143)

Bez uszczerbku dla rozważań dotyczących skutków propozycji reform (jako całości) w motywach 147 — 152 lub rozważań na temat selektywności regionalnej w motywach 98-127, podatek od wynagrodzeń, zgodnie z którym wszystkie przedsiębiorstwa posiadają zobowiązanie w wysokości ustalonej kwoty na pracownika rocznie, może przynajmniej w określonych okolicznościach zostać uznany za selektywny, kiedy jest stosowany w sytuacji braku ogólnego systemu opodatkowania zysków spółki i kiedy zastępuje taki system. Sytuacja taka ma miejsce w momencie uwzględnienia specyficznych cech gospodarki gibraltarskiej, w szczególności istnienia dużego sektora zamorskiego bez jakiejkolwiek obecności fiskalnej, który uciekłby od opodatkowania w ramach systemu podatku od wynagrodzeń i podatku od majątku. Mimo iż system ten formalnie stosuje się bez dyskryminacji do wszystkich przedsiębiorstw, de facto przysparza on korzyści obecnym spółkom typu „qualifying”, które nie posiadają żadnych pracowników w Gibraltarze. Stanowi on określoną korzyść dla przedsiębiorstw nieposiadających rzeczywistej siedziby w Gibraltarze, które w konsekwencji nie płacą podatku od przedsiębiorstw. Korzyść ta nie jest efektywnie dostępna dla wszystkich firm na równych zasadach w znaczeniu pkt 13 zdanie drugie obwieszczenia. W rzeczywistości praktyczny efekt korzyści ograniczony jest do określonych przedsiębiorstw. Ponadto podatek od wynagrodzeń proponowany przez Gibraltar zasadniczo nie stanowi środka podatkowego o charakterze czysto technicznym w znaczeniu pkt 13 tiret pierwsze obwieszczenia, jako że nie jest on techniczną poprawką ogólnego systemu, ale dotyczy podstawy podatku. W tym konkretnym przypadku zwolnienie nie jest przejawem środka realizującego ogólną politykę gospodarczą w znaczeniu pkt 13 tiret drugie obwieszczenia, jako że nie ogranicza ono żadnych kosztów produkcji, a nawet zwiększa koszty robocizny. Tę samą argumentację można zastosować w równym stopniu do podatku od zajmowania majątku nieruchomego stosowanego w sytuacji braku ogólnego systemu opodatkowania zysków spółki i zastępującego taki system, na mocy którego zobowiązanie podatkowe każdego przedsiębiorstwa określone jest według stawki odpowiadającej temu samemu stałemu procentowi jego zobowiązań w stosunku do ogólnych stawek majątku. Środek taki również przysparza korzyści obecnym spółkom typu „exempt”, które zwykle nie są fizycznie obecne w Gibraltarze. Stosownie, Komisja stwierdza, że w okolicznościach niniejszej sprawy oraz uwzględniając istnienie dużej gospodarki zamorskiej w Gibraltarze, proponowany system stanowi materialnie selektywną pomoc.

(144)

Ponadto system taki, skoncentrowany jedynie na liczbie pracowników lub komercyjnym wykorzystaniu nieruchomości w kontekście, gdzie znaczna liczba spółek nie posiada pracowników i nieruchomości, nie posiada takiego samego charakteru ogólnego jak opodatkowanie zysków spółek, mające na celu opodatkowanie wyników działalności gospodarczej jako całości. Dlatego też może on zostać uznany za selektywny przynajmniej w okolicznościach takich, jakie cechują niniejszą sprawę. Sytuację tę należy odróżnić od systemu, w którym podatek od wynagrodzeń lub podatek od majątku nieruchomego dodawany jest do ogólnego podatku od zysków, co zapewnia szerokie opodatkowanie wszystkich sektorów gospodarki i stanowi w ten sposób pomniejszy aspekt opodatkowania przedsiębiorstw.

(145)

Podczas gdy sugestia Hiszpanii, że przepisy dotyczące opłaty rejestracyjnej są dyskryminacyjne na rzecz spółek, które nie wypracowują zysku, może być prawdziwa, dyskryminacja ta nie jest źródłem pomocy państwa. Jak wskazuje Zjednoczone Królestwo, różnica w opłacie rejestracyjnej wynosząca 150 funtów szterlingów (około 225 EUR) pomiędzy dwoma klasami spółek wynosi znacznie poniżej progu de minimis  (36) wynoszącego 100 000 EUR w okresie trzyletnim. Zakładając, że wszystkie odpowiednie warunki są spełnione, różnica w opłacie rejestracyjnej jest w związku z tym różnicą de minimis i nie stanowi pomocy państwa.

(146)

Hiszpania sugeruje, że brak opodatkowania wyrównawczego w sektorach innych niż sektor usług finansowych i komunalnych stanowi korzyść dla spółek w tych sektorach. Komisja nie podziela tego poglądu. Podczas gdy może istnieć sytuacja, w której jeśli Państwo przydaje korzyści określonej grupie spółek, może to prima facie stanowić pomoc państwa, to samo założenie nie jest prawdą w sytuacji, kiedy Państwo tworzy niekorzyść. W sytuacji, kiedy Państwo nakłada na spółki wyjątkowe obciążenie fiskalne, jak na przykład podatek karny, może on stanowić pomoc państwa, jedynie jeśli możliwe jest wykazanie spowodowania odpowiedniej korzyści dla określonych konkurencyjnych podmiotów gospodarczych spółek ponoszących szkodę. W przeciwieństwie do tego, co sugeruje Zjednoczone Królestwo, cel podatków wyrównawczych nie jest istotny dla stwierdzenia, czy stanowią one źródło pomocy państwa. Niemniej jednak Komisja stwierdza, że bezpośrednim skutkiem podatków wyrównawczych, rozważanych odrębnie, jest stworzenie niekorzyści po stronie objętych nimi spółek. Wniosek ten pozostaje bez uszczerbku dla rozpatrywania podatku wyrównawczego jako części systemu, który de facto przewiduje różne stawki opodatkowania dla różnych rodzajów przedsiębiorstw.

(147)

Tabela 1 poniżej zawiera dane (37) na temat różnych kategorii spółek w Gibraltarze i ich poziomów zobowiązań podatkowych, obliczanych w stosunku do zysków, w wyniku proponowanej reformy. Należy zauważyć, że, mimo iż w niektórych przypadkach zobowiązanie podatkowe danej spółki zależeć będzie od liczby pracowników lub od komercyjnego wykorzystania majątku, połączonym efektem różnych ograniczeń i wyrównań jest ustalenie różnych ogólnych poziomów opodatkowania, obliczanych w stosunku do zysków, dla różnych sektorów gospodarki;

Tabela 1: dane na temat spółek gibraltarskich

 

 

Stawka podatku

 

Liczba

Aktualnie

Po reformie

Wszystkie spółki (w rozbiciu według sektorów)

29 000

 

 

Usługi finansowe

179

0 — 35 %

5 — 15 % (40)

Usługi komunalne

23

35 %

35 %

Inne

28 798

0 — 35 %

0 — 15 %

Wszystkie spółki (w rozbiciu według dochodów)

29 000

 

 

Wypracowujące dochód

10 400

0 — 35 %

0 — 15 % (38)

Niewypracowujące dochodu

18 600

-

-

Spółki wypracowujące dochód (w rozbiciu według statusu)

10 400

 

 

Nieposiadające statusu „exempt”

1 400

0 — 35 %

0 — 15 % (38)

Posiadające status „exempt”

9 000

0 %

0 — 5 % (39)  (40)

Spółki nieposiadające statusu „exempt” wypracowujące dochód (w rozbiciu według zysków)

1 400

 

 

Wypracowujące zysk

540

0 — 35 %

0 — 15 % (38)

Niewypracowujące zysku

500

-

-

Spółki nieposiadające statusu „exempt” wypracowujące dochód (w rozbiciu według statusu)

1 400

 

 

Posiadające status „qualifying”

140

2 — 10 % (41)

0 — 15 %

Nieposiadające statusu „qualifying”

1 260

35 % (42)

0 — 15 %

Spółki komunalne

23

35 %

35 %

Spółki „exempt” wypracowujące dochód (w rozbiciu według sektorów)

9 000

 

 

Usługi finansowe

70

0 %

5 % (39)  (40)

Usługi pozafinansowe

8 930

0 %

0 % (39)

(148)

Tabela 1 pokazuje, w jaki sposób wdrożenie reformy wpłynęłoby na określone jasno zdefiniowane sektory gibraltarskiej gospodarki w kontekście opodatkowania. Mimo że Komisja przyjmuje do wiadomości, że zgodnie z reformą zniesione zostałoby formalne rozróżnienie pomiędzy gospodarką zamorską a lądową, porównanie opodatkowania służy zobrazowaniu nieodłącznego selektywnego charakteru proponowanego systemu podatkowego. Różne rodzaje spółek podlegać będą różnym stawkom opodatkowania, co dodatkowo potwierdza, że proponowany system przyznaje selektywne korzyści sektorom korzystającym z niższych stawek.

(149)

Sektor zamorski w Gibraltarze jest aktualnie przedmiotem dwóch równoległych postępowań wyjaśniających pomoc państwa, dotyczących spółek typu „exempt” i „qualifying”. W tym względzie Komisja uznała, że zwalniając je z podatku, władze gibraltarskie przyznały pomoc państwa spółkom typu „exempt” (43). Podobnie, w decyzji przyjętej w tym samym terminie co niniejsza, Komisja stwierdziła, że ustanawiając niską stawkę podatku w porównaniu ze standardową stawką podatku od przedsiębiorstw, władze gibraltarskie przyznają pomoc państwa spółkom typu „qualifying” (44).

(150)

Z tabeli 1 wynika jasno, że w momencie wdrożenia reformy spółki typu „exempt” spoza sektora usług finansowych wciąż będą opodatkowywane według efektywnej stawki zerowej. Wynika to z faktu, że spółki typu „exempt” nie są zwykle fizycznie obecne w Gibraltarze. Stosownie, nie posiadają one ani pracowników, ani siedzib w Gibraltarze i w związku z tym nie poniosą zobowiązania ani z tytułu podatku od wynagrodzenia, ani podatku od zajmowania majątku nieruchomego. Ich uprzywilejowana pozycja zerowego podatku zostaje utrzymana w ramach reformy, która w rezultacie kontynuuje przyznawanie im pomocy państwa. Spółki typu „exempt” w sektorze usług finansowych doświadczą obciążenia 5 % podatkiem w momencie wdrożenia reformy. Jednakże nawet jeśli zapłacą one podatek po raz pierwszy, ich uprzywilejowana pozycja w gospodarce gibraltarskiej i tak zostanie zasadniczo utrzymana, jako że 5 % zysków stanowić będzie granicę ich zobowiązania podatkowego, w przeciwieństwie do reszty gibraltarskiej gospodarki, która będzie podlegać wyższemu limitowi podatku w wysokości 15 % lub 35 %.

(151)

Komisja stwierdza, że reforma utrwala istniejącą sytuację, w której spółki typu „exempt” są beneficjentami pomocy państwa. Bardziej ogólnie, system ustanawia różne poziomy opodatkowania zysków w odniesieniu do różnych sektorów gospodarki i w ten sposób przyznaje selektywną korzyść przedsiębiorstwom należącym do sektorów, do których stosują się niższe stawki. Również z tego powodu zgłaszany system jest materialnie selektywny.

(152)

Środki będące przedmiotem zgłoszenia wiążą się w związku z tym z selektywnością regionalną i materialną, z których druga wynika zarówno z szeregu określonych cech proponowanego systemu, jak i z analizy systemu jako całości.

(153)

Przyznanie zwolnień i redukcji podatkowych, ocenione szczegółowo w motywach 98 — 152 powyżej, wiąże się z utratą przychodu, która zgodnie z pkt 10 obwieszczenia jest równoznaczna z wykorzystaniem zasobów państwowych w formie wydatków fiskalnych. Jak potwierdził Trybunał Sprawiedliwości, zasada ta stosuje się również do korzyści przyznawanych przez regionalne lub lokalne organy Państw Członkowskich (45). Argument, że nie ma miejsca rezygnacja z dochodu podatkowego, ponieważ podatki brytyjskie nie znajdowałyby zastosowania w Gibraltarze, został już omówiony powyżej. Wynika z tego, że korzyść jest przyznana przez Państwo i za pomocą zasobów państwowych.

(154)

Gibraltar jest otwartą gospodarką rynkową. Wiele spółek założonych w Gibraltarze (oraz grup, do których spółki te należą) prowadzi prawdopodobnie działalność w sektorach, w których ma miejsce wymiana handlowa pomiędzy Państwami Członkowskimi. Stwierdzenie to jest szczególnie prawdziwe w sektorze usług, gdzie odpowiednie postanowienia prawa wspólnotowego w pełni stosują się do Gibraltaru. Trybunał Sprawiedliwości orzekał wielokrotnie, że w sytuacji, kiedy pomoc przyznana przez Państwo wzmacnia pozycję przedsiębiorstwa w stosunku do innych przedsiębiorstw konkurujących z nim w ramach handlu wewnątrzwspólnotowego, te drugie przedsiębiorstwa muszą być uważane za odczuwające wpływ tej pomocy. W tym celu nie jest konieczne, aby przedsiębiorstwo-odbiorca samo eksportowało swoje produkty. W sytuacji, kiedy Państwo Członkowskie przyznaje pomoc przedsiębiorstwu, może to spowodować utrzymanie lub wzrost produkcji krajowej, w wyniku czego przedsiębiorstwa z siedzibami w innych Państwach Członkowskich mają mniejszą szansę eksportu swoich produktów na rynek w tym Państwie Członkowskim. Podobnie w sytuacji, kiedy Państwo Członkowskie przyznaje pomoc przedsiębiorstwom prowadzącym działalność w przemyśle usługowym i dystrybucyjnym, przedsiębiorstwa-odbiorcy nie muszą koniecznie prowadzić swojej działalności poza Państwem Członkowskim, aby pomoc miała wpływ na handel wspólnotowy, szczególnie w przypadku przedsiębiorstw posiadających siedziby blisko granicy pomiędzy dwoma Państwami Członkowskimi. Relatywnie niska kwota pomocy lub też relatywnie niewielki rozmiar przedsiębiorstwa ją otrzymującego nie wyklucza możliwości wpływu na handel wewnątrzwspólnotowy (46). Dlatego też w zakresie, w jakim spółki gibraltarskie prowadzące działalność w sektorach, w których istnieje handel wewnątrzwspólnotowy, korzystają z tego zwolnienia, dochodzi do wpływu tego zwolnienia na handel pomiędzy Państwami Członkowskimi i ma miejsce ryzyko zakłócenia konkurencji.

(155)

Zjednoczone Królestwo, rząd Gibraltaru i Hiszpania formułują uwagi na temat zgodności reformy z kryteriami opisanymi w Kodeksie Postępowania oraz z innymi standardami międzynarodowymi. Jednakże, jak zauważył rząd Gibraltaru, uznanie środka za szkodliwy (lub przeciwnie, jak w przypadku reformy (47)) na podstawie Kodeksu nie ma żadnego bezpośredniego przełożenia na jego ocenę dla celów pomocy państwa zgodnie z art. 87 Traktatu WE. W tym samym stopniu zarzuty sformułowane przez Hiszpanię i odparte przez Zjednoczone Królestwo odnośnie do unikania podatków i prania pieniędzy są, jak wskazuje Zjednoczone Królestwo, nieistotne z punktu widzenia postępowania wyjaśniającego pomoc państwa.

(156)

Komisja odrzuca komentarz rządu gibraltarskiego, że Komisja nie szanuje równości traktowania w swoich działaniach w zakresie pomocy państwa. Na poparcie tej sugestii nie przytoczono żadnych konkretnych dowodów. W każdym przypadku, prowadząc postępowanie wyjaśniające odnośnie do możliwej pomocy państwa w znaczeniu art. 87 Traktatu WE, Komisja zobowiązana jest przyjrzeć się każdemu środkowi, wyłącznie kierując się własnymi kryteriami. Mimo iż rząd Gibraltaru sugeruje, że środki na mocy art. 95 — 97 Traktatu WE stanowią odpowiedni tryb działań, Komisja zauważa, że pkt 15 obwieszczenia należy czytać w powiązaniu z pkt 6, który wyraźnie odnosi się do możliwych trybów działań w stosunku do skutków ogólnych środków podatkowych w ramach Państw Członkowskich. Z sugestii tej wynika żądanie, aby Gibraltar traktować tak, jakby był on sam Państwem Członkowskim, tak samo jak Åland Executive twierdzi, że bezpośrednie środki podatkowe przyjmowane przez regiony samorządowe powinny być oceniane tak, jak gdyby były one przyjęte przez Państwo Członkowskie. Jednakże Traktat WE nie formułuje podstaw dla takiego twierdzenia.

(157)

Ani Zjednoczone Królestwo, ani rząd Gibraltaru nie próbowały dowodzić, że jeśli reforma stanowi pomoc, może ona być uważana za zgodną ze wspólnym rynkiem. Komisja utrzymuje w związku z tym swoje stanowisko przedstawione w ramach oceny zgodności w otwarciu procedury. Ocena ta zostaje powtórzona i poprawiona w następujący sposób.

(158)

W rozpatrywanym przypadku nie można zastosować żadnego z wyjątków na mocy art. 87 ust. 2 Traktatu WE, jako że celem reformy nie jest żadne z założeń wyszczególnionych w tym przepisie.

(159)

Na mocy art. 87 ust. 3 lit. a) środek pomocy jest uznany za zgodny ze wspólnym rynkiem, jeśli został opracowany w celu promowania rozwoju gospodarczego obszarów, w których standard życia jest nienormalnie niski lub obszarów, na których panuje poważnie niedostateczne zatrudnienie. Obszary te zdefiniowane zostały przez Zjednoczone Królestwo na mapie pomocy regionalnej na okres 2000 — 2006, zatwierdzonej przez Komisję pod numerem pomocy państwa nr N 265/00 (48). Jako że Gibraltar nie jest takim obszarem, przepis ten nie ma zastosowania.

(160)

Jeżeli chodzi o wyjątki ustanowione w art. 87 ust. 3 lit. b) i d), celem reformy nie jest promowanie realizacji istotnego projektu we wspólnym europejskim interesie, ani naprawa poważnego zakłócenia w gospodarce Zjednoczonego Królestwa, ani też reforma nie ma na celu promowania kultury ani konserwacji spuścizny.

(161)

I w końcu, konieczne jest zbadanie, czy reforma kwalifikuje się do wyjątków ustanowionych w art. 87 ust. 3 lit. c), który stanowi, że pomoc ułatwiająca rozwój określonej działalności gospodarczej lub określonych obszarów gospodarczych w sytuacji, kiedy pomoc taka nie wpływa negatywnie na warunki handlowe w zakresie przeczącym wspólnym interesom może zostać uznana za zgodną ze wspólnym rynkiem.

(162)

Elementy reformy, co do których stwierdzono, że tworzą podstawy dla korzyści oraz reforma jako całość w porównaniu z systemem opodatkowania firm w Zjednoczonym Królestwie zwalniają zainteresowane przedsiębiorstwa z opłat, które zwykle obciążałyby ich budżet w trakcie prowadzenia normalnej działalności. Zwolnienie to nie jest związane z inwestycją lub tworzeniem miejsc pracy i w związku z tym stanowi pomoc operacyjną, której korzyści przestaną istnieć w momencie jej wycofania. Zgodnie z ciągłą praktyką Komisji pomoc taka nie może zostać uznana za ułatwiającą rozwój określonej działalności gospodarczej lub określonych obszarów gospodarczych. Ponadto Gibraltar nie jest ujęty na mapie pomocy regionalnej dla Zjednoczonego Królestwa (49).

VII.   WNIOSKI

(163)

Komisja stwierdza, że reforma stanowi system pomocy państwa w znaczeniu art. 87 ust. 1 Traktatu WE. Nie stosuje się żadne z odstępstw przewidzianych w art. 87 ust. 2 lub art. 87 ust. 3. W związku z tym Zjednoczone Królestwo nie jest upoważnione do wprowadzenia w życie tej reformy,

PRZYJMUJE NINIEJSZĄ DECYZJĘ:

Artykuł 1

Propozycje zgłoszone przez Zjednoczone Królestwo w odniesieniu do reformy systemu opodatkowania firm w Gibraltarze stanowią system pomocy państwa, który jest niezgody ze wspólnym rynkiem.

Stosownie, propozycje te nie mogą zostać wprowadzone w życie.

Artykuł 2

Niniejsza decyzja skierowana jest do Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej.

Sporządzono w Brukseli, dnia 30 marca 2004 r.

W imieniu Komisji

Mario MONTI

Członek Komisji


(1)  Dz.U. C 300 z 4.12.2002, str. 2.

(2)  Patrz: przypis 1.

(3)  Dz.U. C 2 z 6.1.1998, str. 1.

(4)  Zatwierdzony przez Radę OECD w dniu 9.4.1998 r.

(5)  Dz.U. C 384 z 10.12.1998, str. 3.

(6)  Opinia w połączonych sprawach C 400/97, C4001/97 i C402/97, Zb.Orz., 2000, I-1073.

(7)  Połączone sprawy T-92/2000 i T-103/2000, Zb.Orz., 2002, II-1385, str. 27.

(8)  Patrz: motywy 33 — 57.

(9)  Opublikowane, odpowiednio, w październiku 2001 r. i w dniu 22 listopada 2002 r.

(10)  Zobowiązanie publiczne podjęte w dniu 27 lutego 2002 r.

(11)  Raport Grupy ds. Kodeksu Postępowania (Opodatkowanie podmiotów gospodarczych) dla Rady Ecofin w dniu 4 grudnia 2001 r. (14467/01 — FISC 249, 27.11.2001).

(12)  Patrz: przypis 7.

(13)  Patrz: przypis 1.

(14)  Wyjątek ten został uznany przez Sąd w sprawie 173/73, Zb.Orz. z 1974, 709.

(15)  Połączone sprawy C-400/97, C-401/97 i C-402/97, Zb.Orz. z 2000, I-1073.

(16)  Decyzja Komisji z dnia 13 lutego 2001 r., N 147 A/2000 Francja (Loi d'orientation pour l'Outre-mer) i sprawa 248/84 Niemcy przeciwko Komisji, Zb.Orz. z 1987, 4013.

(17)  Połączone sprawy T-127/99, T-129/99 i T-148/99 Diputación Foral de Álava i inni przeciwko Komisji, str. 142.

(18)  Zamorska Grupa Nadzorców Bankowych FATF, Raport z Wzajemnej Oceny (listopad 2002), str. 29.

(19)  Raport MFW (październik 2001) „Gibraltar: ocena regulacji i nadzoru usług finansowych”, ustęp 9.

(20)  Patrz: przypis 1.

(21)  Patrz w szczególności: decyzja Komisji 93/337/EWG z dnia 10 maja 1993 r. w sprawie ulg podatkowych na inwestycje w Kraju Basków (Dz.U. L 134 z 3.6.1993, str. 25).

(22)  Opinia pana adwokata generalnego Saggio w połączonych sprawach C-400/97, C-401/97 oraz C-402/97, Zb.Orz. z 2000, I-1073.

(23)  Patrz w szczególności, w przypadku środków przyjętych przez władze centralne: decyzja Komisji z dnia 21 maja 1997 r., pomoc N 847/96, w sprawie utworzenia najbardziej oddalonych priorytetowych regionów i środków w celu lepszego dostępu gospodarczego do Francuskich Terytoriów Zamorskich (Dz.U. C 245 z 12.8.1997), decyzja Komisji z dnia 16 grudnia 1997 r., pomoc N 144/A/96, w sprawie systemu pomocy regionalnej dla inwestycji oraz pomocy operacyjnej zmieniającej system gospodarczy i podatkowy Wysp Kanaryjskich (Dz.U. C 65 z 28.2.1998) oraz decyzja Komisji 2002/780/WE z dnia 28 lutego 2001 r. w sprawie systemu pomocy „Ulga inwestycyjna 1999”, którą Niemcy planują wprowadzić w stosunku do określonych przedsiębiorstw w nowych landach, łącznie z Berlinem (Dz.U. L 282 z 19.10.2002, str. 15). Patrz również: decyzja Komisji 98/476/WE z dnia 21 stycznia 1998 r. w sprawie ulg podatkowych przyznawanych na mocy art. 52 ust. 8 Niemieckiej Ustawy o Podatku Dochodowym (Einkommensteuergesetz) (Dz.U. L 212 z 30.7.1998, str. 50), co do której Trybunał Sprawiedliwości wydał orzeczenie w dniu 19 września 2000 r. w sprawie C-156/98 Niemcy przeciwko Komisji, Zb.Orz. z 2000, I-6857. W przypadku środków przyznawanych przez władze regionalne patrz: decyzja Komisji 93/337/EWG z dnia 10 maja 1993 r. dotycząca systemu ulg podatkowych dla inwestycji w Kraju Basków (Dz.U. L 134 z 3.6.1993, str. 25) oraz decyzja Komisji 2003/442/WE z dnia 11 grudnia 2002 r. w sprawie części systemu przystosowującej krajowy system podatkowy do szczególnych cech autonomicznego regionu Azorów, dotyczącej obniżenia stawek podatku dochodowego i podatku od przedsiębiorstw (Dz.U. L 150 z 18.6.2003, str. 52).

(24)  Sprawa 173/73 Włochy przeciwko Komisji, Zb.Orz. z 1974, 713, sprawa 323/82 Intermills przeciwko Komisji, Zb.Orz. z 1984, 3809 oraz sprawa C-248/84 Niemcy przeciwko Komisji, Zb.Orz. 1987, 4013.

(25)  Cytowanej powyżej.

(26)  Patrz w tym zakresie: orzeczenie Trybunału w połączonych sprawach T-127/99, T-129/99 i T-148/99 Territorio Histórico de Álava i inni przeciwko Komisji, Zb.Orz z 2002, II-1275, ustęp 237.

(27)  Patrz na przykład: decyzja Komisji 2000/795/WE z dnia 22 grudnia 1999 r. w sprawie pomocy państwa wdrożonej przez Hiszpanię dla Ramondín SA i Ramondín Cápsulas SA (Dz.U. L 318, str. 36).

(28)  Patrz: połączone sprawy T-92/00 i T-103/00, cytowane powyżej, dotyczące decyzji 2000/795/WE.

(29)  Patrz w szczególności: decyzja Komisji 2003/28/WE z dnia 20 grudnia 2001 r. w sprawie systemu pomocy państwa przyjętego przez Hiszpanię w 1993 r. w stosunku do określonych nowoutworzonych firm w Álava (Hiszpania) (Dz.U. L 17 z 22.1.2003, str. 20), decyzja Komisji 2003/86/WE z dnia 20 grudnia 2001 r. w sprawie systemu pomocy państwa przyjętego przez Hiszpanię w 1993 r. w stosunku do określonych nowoutworzonych firm w Vizcaya (Hiszpania) (Dz.U. L 40 z 14.2.2003, str. 11) oraz decyzja Komisji 2003/192/WE z dnia 20 grudnia 2001 r. w sprawie systemu pomocy państwa przyjętego przez Hiszpanię w 1993 r. w stosunku do określonych nowoutworzonych firm w Guipúzcoa (Hiszpania) (Dz.U. L 77 z 24.3.2003, str. 1).

(30)  Patrz: decyzja 2003/442/WE, cytowana powyżej.

(31)  Sprawy C-351/98 Hiszpania przeciwko Komisji, Zb.Orz. z 2002, I-8031, pkt 44, oraz C-409/00 Hiszpania przeciwko Komisji, Zb.Orz. z 2003, I-1487, pkt 56.

(32)  Sprawa C-218/02 Komisja przeciwko Wielkiej Brytanii, orzeczenie z dnia 29 stycznia 2004 r. jeszcze niezgłoszone, punkt 15 uzasadnienia oraz punkt 1 części operacyjnej.

(33)  Sprawa 248/84 Niemcy przeciwko Komisji, Zb.Orz. z 1987, 4013, str. 17.

(34)  Strona internetowa rządu gibraltarskiego (www.gibraltar.gov.gi) zawiera stwierdzenie, że „pensje [w Gibraltarze] są w znacznym stopniu porównywalne z brytyjskimi”. Średnia pensja przy zatrudnieniu na pełen etat w Wielkiej Brytanii wynosi około 24 000 funtów szterlingów (źródło: New Earnings Survey 2002, http://www.statistics.gov.uk/pdfdir/nes1002.pdf). Koszty robocizny ponoszone przez pracodawców obejmują inne koszty (np. składki ubezpieczenia społecznego).

(35)  Oświadczenie prasowe rządu gibraltarskiego 008/2003 z dnia 14 stycznia 2003 r.

(36)  Patrz: rozporządzenie Komisji (WE) nr 69/2001 w sprawie pomocy de minimis (Dz.U. L 10 z 13.1.2001, str. 30).

(37)  Dane liczbowe dla danej liczby spółek są przybliżone. Źródło — informacje dostarczone przez Wielką Brytanię oraz/lub Gibraltar w toku niniejszego postępowania wyjaśniającego oraz postępowań wyjaśniających dotyczących spółek typu „exempt” i „qualifying”.

(38)  Bez uwzględnienia spółek komunalnych, które byłyby opodatkowywane według stawki 35 %.

(39)  Przy założeniu, że spółki typu „exempt” nie są fizycznie obecne w Gibraltarze i w związku z tym nie posiadałyby zobowiązania z tytułu podatku od wynagrodzeń lub podatku od zajmowania majątku nieruchomego.

(40)  Przy założeniu, że podatek wyrównawczy dla usług finansowych zostanie ustalony w wysokości 5 %.

(41)  Większość spółek typu „qualifying”, kilka posiada stawki podatkowe wykraczające poza ten zakres.

(42)  Przy założeniu, że są one opodatkowywane według pełnej, standardowej stawki podatku od przedsiębiorstw.

(43)  Sprawa E7/2002, odpowiednie środki proponowane pismem C(2002) 4481 fin z dnia 27 listopada 2002 r.

(44)  Sprawa C 52/2001.

(45)  Patrz: sprawa 284/84 Niemcy przeciwko Komisji, Zb.Orz. z 1987, 4013, pkt 17.

(46)  Patrz: sprawy 730/79 Philip Morris przeciwko Komisji, Zb.Orz. z 1980, 2671, 142/87 Belgia przeciwko Komisji, Zb.Orz. z 1990, I-959, połączone sprawy C-278/92, C-279/92 i C-280/92 Hiszpania przeciwko Komisji, Zb.Orz. z 1994, I-4103, ustępy 40 — 42, oraz sprawa C-310/99 Włochy przeciwko Komisji, Zb.Orz. z 2002, I-2289, ustępy 84 — 86.

(47)  Patrz: konkluzje z posiedzenia Rady Ministrów ds. Gospodarczych i Finansowych, 3.6.2003.

(48)  Dz.U. C 272 z 23.9.2000, str. 43.

(49)  Patrz: poprzedni przypis.


2.4.2005   

PL

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

L 85/27


DECYZJA KOMISJI

z dnia 20 kwietnia 2004 r.

w sprawie pomocy państwa udzielonej przez Francję Spółdzielni Eksportowej Książki Francuskiej (fr. Coopérative d'exportation du livre français — CELF)

(notyfikowana jako dokument nr C(2004) 1361)

(Jedynie tekst w języku francuskim jest autentyczny)

(Tekst mający znaczenie dla EOG)

(2005/262/WE)

KOMISJA WSPÓLNOT EUROPEJSKICH,

uwzględniając Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską, w szczególności jego art. 88 ust. 2 akapit pierwszy,

uwzględniając Porozumienie o Europejskim Obszarze Gospodarczym, w szczególności jego art. 62 ust. 1 lit. a),

po uprzednim zwróceniu się do zainteresowanych stron o przedstawienie swych uwag zgodnie z wyżej wymienionymi artykułami (1) i uwzględniając te uwagi,

a także mając na uwadze, co następuje:

I/   POSTĘPOWANIE

(1)

Na mocy wyroku z dnia 28 lutego 2002 r. (2) Trybunał Wspólnot Europejskich Pierwszej Instancji uchylił art. 1 ostatnie zdanie decyzji 1999/133/WE Komisji z dnia 10 czerwca 1998 r. w sprawie pomocy państwa na rzecz Spółdzielni Eksportowej Książki Francuskiej (fr. Coopérative d'exportation du livre français — CELF) (3) stanowiącego, że:

Pomoc udzielona spółdzielni CELF na realizację małych zamówień książek w języku francuskim stanowi pomoc w rozumieniu art. 92 ust. 1 Traktatu WE. Ponieważ rząd francuski nie powiadomił Komisji przed udzieleniem pomocy, należy przyjąć, że pomoc ta została przyznana nielegalnie. Jednakże sama pomoc jest zgodna z uwagi na fakt, że spełnia warunki dopuszczające odstępstwo przewidziane w art. 92 ust. 3 lit. d) powołanego Traktatu. (4).

(2)

Niniejszy wyrok jest następstwem długotrwałego postępowania, którego główne etapy zostały przedstawione poniżej.

A/   PIERWSZA FAZA POSTĘPOWANIA

(3)

Pismem z dnia 20 marca 1992 r. Międzynarodowe Przedsiębiorstwo Kolportażu i Wydawnictw (fr. Société internationale de diffusion et d'édition — SIDE), występujące jako „francuska firma działająca na rynku eksportowym książki, która musi sprostać konkurencji spółdzielni wydawniczej korzystającej z pomocy państwa (5), zwróciło uwagę Komisji na środki pomocowe przewidziane na promocję, przewóz i wprowadzenie na rynek, udzielane przez władze francuskie spółdzielni CELF, uprzednio niezgłoszone służbom Komisji, co stanowi naruszenie art. 93 ust. 3 (aktualnie art. 88 ust. 3) Traktatu.

(4)

Pismem z dnia 2 kwietnia 1992 r. Komisja przypomniała władzom francuskim o obowiązku uprzedniego poinformowania służb Komisji o każdym projekcie zmierzającym do ustanowienia bądź modyfikacji pomocy i zwróciła się do tych władz o poinformowanie jej co do charakteru i przedmiotu środków pomocowych wskazanych przez SIDE.

(5)

Władze francuskie, udzielając odpowiedzi Komisji pismem z dnia 29 czerwca 1992 r., potwierdziły istnienie subwencji na rzecz CELF. Podały, iż środki te miały na celu propagowanie literatury i języka francuskiego w krajach niefrancuskojęzycznych i że spółdzielni CELF powierzono zarządzanie trzema szczegółowymi systemami pomocowymi mającymi również na celu ułatwienie dostępu czytelnikom żyjącym z dala od książek francuskich.

(6)

Komisja, odpowiadając przedsiębiorstwu SIDE pismem z dnia 7 sierpnia 1992 r., potwierdziła istnienie pomocy na rzecz CELF, określiła przedmiot tej pomocy i poinformowała, że środki, o których mowa, nie były wcześniej podane do wiadomości. Jednocześnie stwierdziła, że sporna pomoc nie wydaje się być pomocą naruszającą wymianę pomiędzy Państwami Członkowskimi. W tych okolicznościach zwrócono się do SIDE z prośbą o przedstawienie swych uwag.

(7)

Pismem z dnia 7 września 1992 r. SIDE powiadomiło Komisję, że przedsiębiorstwo to spodziewało się, że środki te zostaną uznane za dyskryminacyjne (6) i wynikłych stąd konsekwencji dla handlu wewnątrzwspólnotowego, przy czym cel kulturowy przyświecający Ministerstwu Kultury działającemu w trosce o upowszechnienie języka francuskiego i literatury francuskiej nie został podważony.

(8)

Po przystąpieniu do oceny spornych środków Komisja nie podtrzymała zarzutów postawionych przez SIDE i stwierdziła w decyzji z dnia 18 maja 1993 r. (7), że ze względu na szczególny charakter konkurencji w sektorze książki i cel kulturowy systemów omawianej pomocy, odstępstwo przewidziane w art. 92 ust. 3 lit. c) (aktualnie art. 87 ust. 3 lit. d)) Traktatu ma zastosowanie.

(9)

Dnia 2 sierpnia 1993 r. przedsiębiorstwo SIDE złożyło do Trybunału odwołanie od tej decyzji, wnosząc o jej uchylenie. Na mocy wyroku z dnia 18 września 1995 r. (8) Trybunał przychylił się częściowo do wniosku SIDE, orzekając uchylenie decyzji Komisji z dnia 18 maja 1993 r., lecz tylko odnośnie do niektórych środków na rzecz małych zamówień.

(10)

Ponadto Trybunał uznał za legalne trzy następujące systemy pomocy, którymi zarządza CELF ze środków państwowych:

a)

pomoce przy ładunku lotniczym lub pocztowym worku lotniczym,

b)

program „Strona po stronie (fr. Page à Page)” (9) (pomoc w popularyzowaniu książek w języku francuskim w krajach Europy Środkowo-Wschodniej),

c)

„Program Plus (Programme Plus)” (podręczniki akademickie w języku francuskim przeznaczone dla studentów Afryki Subsaharyjskiej).

(11)

Trybunał uznał, iż Komisja uzyskała dostateczną ilość informacji na temat tych trzech ostatnich systemów, aby uzasadnić stwierdzenie, że ich wpływ na funkcjonowanie norm konkurencji był bez znaczenia. Trybunał pragnie przypomnieć, że każdy podmiot gospodarczy spełniający szczególne warunki ustalone w odniesieniu do tych systemów, ma prawo wystąpić do spółdzielni CELF z wnioskiem o subwencje. Ponadto Trybunał pragnie zauważyć, że wnioskodawca nie wysunął żadnego argumentu na poparcie tezy, iż przyznanie tych trzech systemów pomocy mogło zakłócać handel między Państwami Członkowskimi.

(12)

W podsumowaniu Trybunał stwierdza, że Komisja mogła podjąć pozytywną decyzję odnośnie do tych trzech systemów pomocy zarządzanych przez spółdzielnię CELF, oraz że od tej pory Komisja mogła odrzucić argumentację SIDE jako bezzasadną.

(13)

Ponadto Trybunał pragnie zauważyć, że „odnośnie do kulturowego celu spornej pomocy strony nie mają wątpliwości, że celem, do którego dąży rząd francuski jest propagowanie języka i literatury francuskiej”. Ponadto Trybunał stwierdza, iż informacje, którymi dysponowała Komisja, przyjmując decyzję z dnia 18 maja 1993 r., łącznie z przesłankami zawartymi w piśmie zarządu SIDE z dnia 7 września 1992 r., miały charakter podtrzymujący jej ocenę, dotyczącą zasadności i legalności tego celu. W tych okolicznościach Trybunał ocenił, że zaistniały powody po temu, aby stwierdzić, iż Komisja nie ma szczególnych trudności z oceną celu kulturowego spornej pomocy i że nie było konieczne uzyskanie innych informacji dla uznania charakteru kulturowego tego zadania.

(14)

Jeśli chodzi o wyrównanie przyznane wyłącznie spółdzielni CELF dla realizacji małych zamówień, Trybunał uważa natomiast, iż Komisja zanim wypowiedziała się w sprawie zgodności środków z zasadami wspólnego rynku, powinna była dokładniej sprawdzić warunki konkurencji w tym sektorze.

(15)

Trybunał stwierdził w pkt 76 wyroku, że Komisja powinna była wszcząć postępowanie kontradyktoryjne z mocy art. 93 ust. 2 (aktualnie art. 87 ust. 2) Traktatu i że wobec tego zachodzą przesłanki dla uchylenia decyzji Komisji z dnia 18 maja 1993 r., „w stopniu, w jakim dotyczy ona subwencji przyznanej wyłącznie spółdzielni CELF dla skompensowania nadmiernych kosztów realizacji małych zamówień na książki w języku francuskim składanych przez księgarnie powstałe za granicą”.

B/   DRUGA FAZA POSTĘPOWANIA

(16)

Na mocy decyzji z dnia 30 lipca 1996 r. Komisja postanowiła, stosownie do wyroku Trybunału z 18 września 1995 r., wszcząć formalne postępowanie sprawdzające dotyczące omawianej pomocy. Decyzja o wszczęciu postępowania została ogłoszona w Dzienniku Urzędowym Wspólnot Europejskich  (10). Zainteresowane strony trzecie, do których zwrócono się o przedstawienie swych uwag do Komisji, skierowały do niej swe komentarze w grudniu 1996 r. i styczniu 1997 r.

(17)

Po przeprowadzeniu postępowania sprawdzającego Komisja przyjęła nową pozytywną decyzję — decyzja 1999/133/WE.

(18)

W skardze z dnia 28 września 1998 r. przedsiębiorstwo SIDE wystąpiło do Trybunału o wydanie orzeczenia uchylenia art. 1 ostatniego zdania decyzji 1999/133/WE.

(19)

SIDE przywołało siedem następujących powodów uchylenia:

a)

uchybienia proceduralne,

b)

niewystarczające uzasadnienie,

c)

błąd faktyczny,

d)

oczywisty błąd w ocenie,

e)

naruszenie zasady niedyskryminacji,

f)

naruszenie art. 92 ust. 3 lit. d) (aktualnie art. 87 ust. 3 lit. d) Traktatu,

g)

brak spójności zaskarżonej decyzji z art. 85 i 86 (aktualnie art. 81 i 82) Traktatu.

(20)

Na mocy wyroku z dnia 28 lutego 2002 r. Trybunał orzekł uchylenie art. 1 ostatniego zdania wymienionej decyzji, stwierdzając oczywisty błąd w ocenie i nie stwierdził potrzeby przeprowadzania analizy innych środków będących przedmiotem odwołania.

(21)

Trybunał, po przypomnieniu zasad wyjściowych orzecznictwa wspólnotowego dotyczącego stopnia wzajemnej wymienności produktów, stwierdził, że Komisja powinna była przystąpić do weryfikacji koniecznej do zebrania stosownych danych celem odróżnienia rynku zleceń od rynku eksportu książki w języku francuskim w ogóle.

(22)

Trybunał stwierdza, że Komisja, nie dokonawszy tej weryfikacji, popełniła oczywisty błąd w ocenie, traktując rynek eksportowy książki w języku francuskim w ogóle jako rynek referencyjny, podczas gdy ustalono, że sporna pomoc przeznaczona była wyłącznie dla agentów eksportowych.

(23)

Trybunał stwierdził, że w tych okolicznościach Komisja nie była w stanie należycie ocenić efektów kwestionowanej pomocy na właściwym rynku i na tej podstawie orzeka w konsekwencji uchylenie art. 1 ostatniego zdania decyzji 1999/133/WE.

(24)

Ponadto władze francuskie wystąpiły do Trybunału Sprawiedliwości Wspólnot Europejskich w dniu 8 września 1998 r. o uchylenie decyzji 1999/133/WE dotyczącej odrzucenia stosowania w sprawie art. 90 ust. 2 (aktualnie art. 86 ust. 2) Traktatu. Zdaniem Francji, kwestionowana pomoc miała na celu skompensowanie kosztów wynikających ze świadczenia usługi w ogólnym interesie gospodarczym, które zostało powierzone spółdzielni CELF przez Ministerstwo Kultury.

(25)

Rząd francuski utrzymywał, że z art. 92 i art. 93 ust. 2 i 3 (aktualnie art. 87 i art. 88 ust. 2 i 3) Traktatu wynika, iż, w przeciwieństwie do pomocy już istniejącej, nowa pomoc nie może być wprowadzona zanim nie zostanie zadeklarowana jako zgodna z zasadami wspólnego rynku, chyba że przedsiębiorstwo korzystające z takich pomocy może również korzystać z odstępstw przewidzianych w art. 90 ust. 2 Traktatu. Francja broniła tezy o „bezwzględnej” niewykonalności obowiązku zawieszenia, w wypadku pomocy przyznanej przedsiębiorstwu zarządzającemu usługami świadczonymi w ogólnym interesie gospodarczym.

(26)

Trybunał w swym wyroku z dnia 22 czerwca 2000 r. (11) odrzuca argumentację francuską bez wdawania się w meritum sprawy, po przypomnieniu znaczenia mechanizmu ochrony ustanowionego w art. 93 ust. 3 ostatnie zdanie (aktualnie art. 88 ust. 3) Traktatu. Trybunał wskazuje na fakt, że Państwo Członkowskie ocenia daną pomoc za zgodną z zasadami wspólnego rynku i nie zezwala „na wykraczanie poza wyraźne postanowienia art. 93”.

(27)

W konsekwencji Trybunał oddala odwołanie Francji i potwierdza, że obowiązek uprzedniego zawiadomienia oraz skutek zawieszający z tym związany stosuje się w sposób nierozdzielny, przy czym fakt, iż chodzi tu o pomoc, przy której możliwe jest skorzystanie z przepisów art. 86 Traktatu, nie ma wpływu na obowiązek zawiadomienia.

(28)

Dnia 5 października 1999 r. przedsiębiorstwo SIDE wniosło zażalenie do Komisji na spółdzielnię CELF, zarzucając jej porozumienia ograniczające i nadużycie pozycji dominującej, opierając się na przepisach art. 81 i 82 Traktatu. Przedsiębiorstwo SIDE wskazuje na odpowiedzialność Francji z tytułu art. 10 Traktatu dotyczącą faworyzowania omawianych praktyk ograniczających wolną konkurencję.

(29)

Dokumentacja niniejsza traktowana jest jako odrębna przez właściwe służby Komisji w przedmiotowej sprawie.

C/   TRZECIA FAZA POSTĘPOWANIA

(30)

W wyniku częściowego uchylenia decyzji 1999/133/WE Komisja zwróciła się z prośbą do władz francuskich oraz do przedsiębiorstwa SIDE, pismem z dnia 14 czerwca 2002 r., o wniesienie uwag do podstaw uchylenia decyzji, a w szczególności — w odniesieniu do warunków funkcjonowania omawianego rynku.

(31)

Do władz francuskich zwrócono się o przestawienie szczegółowych uwag odnośnie do specyfiki oferty spółdzielni CELF w porównaniu z ofertą innych podmiotów występujących na rynku, w tym przedsiębiorstwa SIDE.

(32)

Do przedsiębiorstwa SIDE zwrócono się o szczegółowe określenie pojęcia małych zamówień oraz wskazanie, na czym polega wyjątkowy charakter jego oferty w porównaniu z ofertą spółdzielni CELF oraz innych uczestników na rynku.

(33)

W piśmie z dnia 8 lipca 2002 r. przedsiębiorstwo SIDE zwróciło się o przedłużenie terminu na odpowiedź, który został mu przyznany pismem z dnia 25 lipca 2002 r. W piśmie z dnia 10 lipca 2002 r. władze francuskie, które musiały odbyć spotkanie ze służbami Komisji w dniu 17 lipca 2002 r., również poprosiły o zmianę terminu przewidzianego na odpowiedź. Dodatkowy termin został im wyznaczony w piśmie z dnia 1 sierpnia 2002 r.

(34)

Przedsiębiorstwo SIDE skierowało odpowiedź do Komisji w piśmie z dnia 12 sierpnia 2002 r. Władze francuskie przekazały swą odpowiedź pismem z dnia 17 września 2002 r.

(35)

W piśmie z dnia 19 września 2002 r. Komisja zwróciła się do przedsiębiorstwa SIDE z zapytaniem, czy jej odpowiedź zawiera informacje poufne, a po otrzymaniu odpowiedzi negatywnej w dniu 30 września 2002 r. w piśmie z dnia 17 października 2002 r. przekazała odpowiedź przedsiębiorstwa SIDE władzom francuskim wraz z własnymi załącznikami z prośbą o wniesienie uwag. Komisja postawiła przy tej okazji szereg nowych pytań dodatkowych.

(36)

W piśmie z dnia 30 października 2002 r. Komisja postawiła również SIDE szereg pytań dodatkowych, na które otrzymała odpowiedź w piśmie z dnia 31 października 2002 r. i 9 grudnia 2002 r. SIDE powiadomiła Komisję pismem z dnia 23 grudnia 2002 r. w związku z jej zapytaniem z dnia 16 grudnia 2002 r., że jego odpowiedzi nie zawierały żadnej informacji poufnej oraz że odpowiedź ta może być przekazana władzom francuskim celem umożliwienia im wniesienia uwag.

(37)

Władze francuskie nie udzieliły odpowiedzi w wyznaczonym terminie i z tego względu Komisja została zmuszona do przesłania im monitu pismem z dnia 27 listopada 2002 r. Pismem z dnia 19 grudnia 2002 r. władze francuskie zwróciły się do Komisji o wyznaczenie kolejnego terminu.

(38)

W dniu 9 stycznia 2003 r. Komisja przesłała władzom francuskim odpowiedź przedsiębiorstwa SIDE z dnia 23 grudnia 2002 r. Pismem z dnia 17 stycznia 2003 r. władze francuskie odpowiedziały na pytania Komisji z dnia 17 października 2002 r.

(39)

Pismem z dnia 4 lutego 2003 r. władze francuskie zwróciły się po raz kolejny o przedłużenie terminu wyznaczonego im przez Komisję do wniesienia uwag do drugiej odpowiedzi przedsiębiorstwa SIDE z dnia 23 grudnia 2002 r. Komisja wyznaczyła częściowo terminy, o które zabiegano, pismem z dnia 11 lutego 2002 r. Pismem z dnia 11 marca 2003 r. władze francuskie przesłały swą odpowiedź do Komisji.

(40)

W międzyczasie firma SIDE, na własną prośbę, została przyjęta przez służby Komisji i mogła im przedstawić swój punkt widzenia na sprawę od samego początku jej zaistnienia podczas posiedzenia dnia 4 marca 2003 r.

II/   OPIS PRZEDMIOTOWYCH ŚRODKÓW: POMOC MAJĄCA NA CELU UTRZYMANIE CZĘŚCIOWO NIERENTOWNEJ DZIAŁALNOŚCI

(41)

Zgodnie z ogólnymi kierunkami polityki rządu francuskiego dotyczącymi promocji książki oraz literatury francuskojęzycznej, w 1980 r. Ministerstwo Kultury postanowiło udzielić pomocy agentom eksportowym, którzy zgodzą się na wszystkie rodzaje zamówień, niezależnie od ich wielkości i rentowności. Środki takie zostały uruchomione celem złagodzenia niedoborów na rynku i przyczynienia się do utrzymania działalności „nierentownych małych zamówień” w ramach rynku zamówień eksportowych.

(42)

Władze francuskie wyjaśniają, że małe księgarnie, powstałe na obszarach zasadniczo niefrancuskojęzycznych, niekiedy trudno dostępne i/lub oddalone, napotykają na poważne trudności w zaopatrzeniu, ponieważ ich zapotrzebowanie nie może być zaspokojone przez tradycyjne sieci dystrybucyjne, jeżeli zamawiana liczba pozycji książkowych jest niewystarczająca albo w wypadku gdy cena jednostkowa zamawianych książek nie jest na tyle wysoka, aby świadczenie takich usług mogło stać się rentowne.

(43)

Subwencje dla firm, będące przedmiotem niniejszej decyzji, miały na celu zachęcić firmy do zainteresowania się takimi klientami (dotyczy to księgarń, a nie konsumentów finalnych), którzy nie mogli być obsłużeni w ramach „normalnych” stosunków handlowych, opartych wyłącznie na zysku.

(44)

Pomoc będąca przedmiotem niniejszej decyzji miała zatem na celu umożliwienie agentom eksportowym obsługi całości zamówień pochodzących z księgarń powstałych za granicą, na obszarach zasadniczo niefrancuskojęzycznych, niezależnie od ich wartości, rentowności i przeznaczenia. Celem pomocy udzielanej w ramach francuskiej polityki wspierania różnorodności kulturowej było zapewnienie jak najlepszej dystrybucji książek w języku francuskim, aby w ten sposób stworzyć warunki sprzyjające propagowaniu literatury francuskojęzycznej na całym świecie.

(45)

Mechanizm pomocy przyjęty przez władze francuskie, zwany „Programem małych zamówień”, polegał na subwencjonowaniu firm w celu skompensowania nadmiernych kosztów realizacji małych zamówień, których wartość jest mniejsza lub równa 500 franków francuskich (FF), czyli około 76 EUR.

(46)

Dwa pozostałe systemy finansowania rozważane przez władze francuskie polegały na udzieleniu bezpośredniej pomocy księgarniom lub wydawcom. Jednakże ostatecznie zrezygnowano z tego typu alternatywnych rozwiązań, ponieważ władze francuskie uznały je za mniej efektywne i bardziej kosztowne. System zakwestionowany przez SIDE wydał się władzom najbardziej racjonalny pod względem ekonomicznym i najbardziej niezawodny z punktu widzenia wykorzystania środków publicznych.

(47)

Zgodnie z „Programem małych zamówień” przedsiębiorstwo korzystające z subwencji musiało zobowiązać się do przekazywania Wydziałowi Książki i Czytelnictwa Ministerstwa Kultury wszelkich informacji dotyczących ogólnej działalności przedsiębiorstwa (ogólne obroty, sprawozdanie finansowe, przewidywany budżet, kopie uchwał zatwierdzających te dane, a w określonych wypadkach — sprawozdanie biegłego rewidenta oraz zbiorcza siatka płac), a także wszelkich dokumentów dotyczących działalności subwencjonowanej, zwłaszcza zaś sprawozdanie z wykorzystania subwencji, poświadczającego wykonanie usług uzasadniających udzielenie subwencji za poprzedni rok.

(48)

W praktyce tylko jedna firma/przedsiębiorstwo — spółdzielnia CELF — skorzystało z „Programu małych zamówień”. Uzasadniając swój wniosek o subwencję na rok następny, spółdzielnia CELF musiała każdego roku udokumentować wystąpienie nadmiernych kosztów spowodowanych usługami typu „małe zamówienia” (12).

(49)

Jedna czwarta subwencji przyznanej w roku poprzednim była przekazywana na początku roku, reszta — na jesieni, po sprawdzeniu przez władze publiczne przewidywanego budżetu spółdzielni korzystającej z subwencji oraz wahań zarejestrowanych w trakcie pierwszej części roku budżetowego.

(50)

Zgodnie z ustaleniami, jeśli wartość pomocy nie została w całości spożytkowana, pozostałe sumy odliczano od subwencji przewidzianych na następny rok.

(51)

Należy dodać, że pomoc ta została zniesiona w 2002 r. (patrz: załącznik I tabela dotycząca zmiany pomocy przyznawanej od 1980 r. w euro).

III/   UWAGI SIDE I ZAINTERESOWANYCH STRON TRZECICH

A/   PODSTAWY WSZCZĘCIA POSTĘPOWANIA PRZEZ SIDE

(52)

Zgodnie z art. 2 statutu przedsiębiorstwa przedmiotem działalności SIDE jest (13): „sprzedaż we Francji i za granicą książek, prasy, wszelkich produktów kultury, wydawanie, tworzenie lub pozyskiwanie i korzystanie z wszelkich funduszy handlowych o tym samym charakterze oraz — w szerszym ujęciu — wszelkie operacje przemysłowe, handlowe lub finansowe, dotyczące ruchomości lub nieruchomości, które mogą być związane bezpośrednio lub pośrednio z przedmiotem działalności bądź mogą ułatwić rozszerzenie lub rozwój tej działalności”.

(53)

Pismem z dnia 20 marca 1992 r. przedsiębiorstwo SIDE wystąpiło do Komisji z zażaleniem (14), w związku z odmową Ministerstwa Kultury przyznania mu pomocy opisanej w części II.

(54)

Przedsiębiorstwo SIDE zwraca się do Komisji o podjęcie decyzji kładącej kres naruszaniu zasad konkurencji, którego jest ofiarą na rynku eksportu książek w języku francuskim, twierdząc, że przedstawione zakłócenia wynikają z pomocy przyznanej wyłącznie spółdzielni CELF.

(55)

Przedsiębiorstwo SIDE przyznaje, że odmówiło przyjęcia spornego świadczenia pomocy, zaproponowanego przez Ministerstwo Kultury podczas spotkania w dniu 26 września 1996 r. Wyjaśnia, że nie mogło przyjąć tej spóźnionej oferty, złożonej już po wydaniu wyroku przez Trybunał dnia 18 września 1995 r. Dodaje, że nie chciało skorzystać z programu, którego zgodność z zasadami prawa wspólnotowego mogła być podważona przez Komisję. Ponadto propozycja ta została mu złożona jedynie w celu zobowiązania przedsiębiorstwa do działań zmierzających do zakończenia wszczętego przezeń postępowania.

(56)

Ponadto przedsiębiorstwo SIDE jest przekonane, iż działalność agenta eksportowego nie wymaga żadnej pomocy i z tego względu podważa użyteczność „Programu małych zamówień”. Nie odrzuca jednak możliwości uczestniczenia w takim programie w przyszłości, „w taki sposób, aby działalność tego rodzaju była prowadzona w warunkach niezafałszowanej konkurencji”, lecz wyłącznie przy założeniu, że władze francuskie zastosują mechanizm wyraźnie zgodny z normami Traktatu.

(57)

Przedsiębiorstwo SIDE pragnie zauważyć, że „na rynku zamówień eksportowych za eksporterów »powszechnych« uważane są podmioty, których obroty realizowane są głównie przez sprzedaż na rzecz pośredników, takich jak księgarnie, a nie na rzecz odbiorców finalnych”. Według SIDE jedynymi powszechnymi agentami są spółdzielnia CELF i przedsiębiorstwo SIDE. SIDE pragnie dodać, że istnieją także księgarnie eksportowe sprzedające bezpośrednio odbiorcom finalnym.

(58)

Na posiedzeniu w dniu 4 marca 2003 r. SIDE poinformowało Komisję, że działa przede wszystkim w Europie Zachodniej. Prowadzi też swą działalność na rynkach Europy Wschodniej, ale niewiele ma to wspólnego z programem „Na wschód Europy” (15), z którego korzysta głównie spółdzielnia CELF. Przedsiębiorstwo SIDE działa także w Ameryce Północnej oraz w Azji Południowo-Wschodniej. Działalność prowadzona była również w Argentynie przed obecnym kryzysem. Ponadto SIDE pragnie dodać, że nie zamierza prowadzić swej działalności w Afryce, ponieważ na tym obszarze, a zwłaszcza w Afryce Czarnej, jest mało zainteresowanych klientów. SIDE nie chce również prowadzić działalności na obszarach nieobjętych COFACE (16).

(59)

SIDE nie zgadza się ze stwierdzeniem władz francuskich, które utrzymują, że duże zamówienia były rentowne, natomiast „małe” nie były rentowne, co usprawiedliwiało ich subwencjonowanie, aby mogły one być realizowane. Dodaje, iż w ostatecznym rozrachunku „małe zamówienia” są ogółem bardziej rentowne przy realizacji aniżeli większe.

(60)

Przedsiębiorstwo SIDE stwierdza, że pojęcia „małe zamówienia” i „progi rentowności” to argumenty wysuwane przez rząd francuski w celu usprawiedliwienia pomocy przyznawanej specjalnie na funkcjonowanie spółdzielni CELF pod pretekstem udzielania pomocy na realizację małych zamówień na książki francuskie przeznaczone za granicę, gdy tymczasem chodzi tu tylko o zwykłą pomoc na funkcjonowanie.

(61)

Przedsiębiorstwo SIDE stwierdza, że nie istnieje próg rentowności dla tego typu działalności. Zauważa, że przy sprzedaży wielu egzemplarzy tej samej książki w tym samym czasie można równie dobrze zgromadzić duże oszczędności. Z tego powodu rabaty oferowane przez przedsiębiorstwo SIDE obejmują dodatkowy rabat 5 % dla każdego tytułu zamawianego w dziesięciu lub więcej egzemplarzach.

(62)

Przedsiębiorstwo SIDE twierdzi, że wszystkie zamówienia charakteryzują się takimi samymi kosztami realizacji i rentownością, ponieważ tylko liczba linii obsłużonych przez jedną osobę w ciągu dnia, jak też liczba książek przypadających na każdą linię zamówień ma znaczenie. Według przedsiębiorstwa SIDE ogólna wartość wystawionej faktury nie ma wpływu na koszt świadczonej usługi. Przedsiębiorstwo SIDE wyjaśnia, iż osoba, która w ciągu dnia obsługuje tysiąc linii zamówień, poświęca na to prawie tyle samo czasu, ile trzeba na realizację zamówienia jednego klienta przy dwóch lub stu liniach, a jedyna różnica polega na tym, że musi ona zidentyfikować klienta związanego z każdym zamówieniem w powiązaniu z innym klientem, co zajmuje zaledwie kilka sekund. Wysokość obrotów osiąganych w danym okresie nie zależy zatem od liczby klientów, lecz wyłącznie od liczby linii obsłużonych w tym samym czasie.

(63)

Przedsiębiorstwo SIDE stwierdza również, że przyjmuje, podobnie jak spółdzielnia CELF, całość zamówień doń kierowanych, niezależnie od ich wartości, a jedynym kryterium selekcji jest wypłacalność klienta.

(64)

Przedsiębiorstwo SIDE pragnie dodać, że niektóre zamówienia mogą zawierać zapotrzebowanie na pozycje nieistniejące katalogu, wymagające specjalnych poszukiwań; ten typ zamówień stanowi około 4,5 % działalności.

(65)

Przedsiębiorstwo SIDE zauważa, że od czasu, gdy pomoc przyznana spółdzielni CELF na realizację małych zamówień pozwala jej na oferowanie klientom szczególnie atrakcyjnych rabatów, SIDE nie jest w stanie zaproponować podobnej oferty.

(66)

Przedsiębiorstwo SIDE, oprócz kwestionowania samej zasady występowania nadmiernych kosztów o charakterze uzasadniającym przedmiotową pomoc, wskazuje na niektóre błędy zawarte w danych księgowości analitycznej spółdzielni CELF, popełnione przez władze francuskie i wykorzystane przez Komisję celem uzasadnienia decyzji 1999/133/WE. Obala w ten sposób twierdzenie o występowaniu nadmiernych kosztów związanych z teletransmisją małych zamówień, wynikłych z decyzji 1999/133/WE. SIDE pragnie również zauważyć, iż niektóre z danych zaczerpniętych z księgowości analitycznej spółdzielni CELF, dotyczące obciążeń socjalnych, różnią się od danych dotyczących tej samej pozycji w księgowości ogólnej firmy, a w konsekwencji, dane księgowe spółdzielni CELF, przekazane przez władze francuskie, nie są właściwe.

(67)

Przedsiębiorstwo SIDE stwierdza, że wybrało do swojej oferty publicznej jedynie wydawców, którzy proponują najatrakcyjniejsze rabaty. Dodaje, że wykaz wydawców proponowanych przez SIDE jest o wiele skromniejszy niż wykaz zaproponowany przez spółdzielnię CELF, ponieważ SIDE nie ma możliwości oferowania interesujących rabatów wszystkim wydawcom, w przeciwieństwie do spółdzielni CELF, która ma tę dogodność i może to czynić dzięki otrzymywanej pomocy oraz uprzywilejowanym stosunkom z wydawcami.

(68)

Przedsiębiorstwo SIDE wykazuje, że poniosło szkodę, ponieważ niektórzy z klientów zaniechali korzystania z jego usług na rzecz spółdzielni CELF, która dzięki otrzymywanej pomocy oraz życzliwości wydawców proponuje szczególnie atrakcyjne rabaty (17). Przedsiębiorstwo SIDE utrzymuje, iż spółdzielnia CELF w ten sposób uzyskała dominującą pozycję na rynku zamówień na eksport.

(69)

Przedsiębiorstwo SIDE informuje także, że od tego czasu ponosi inny rodzaj szkody, u źródeł której leżą zmiany polityki taryfowej spółdzielni CELF, stosującej „co najmniej od dwóch lat czynniki odstraszające od małych rachunków (18)  (19). W rezultacie, odkąd spółdzielnia CELF otrzymuje zaledwie symboliczną część subwencji będących przedmiotem niniejszej decyzji, a zwłaszcza od czasu ich zniesienia w 2002 r., te małe rachunki spływają do SIDE. To nowe zapotrzebowanie przynosi temu przedsiębiorstwu nową szkodę, „ponieważ najbardziej interesujący klienci to klienci mający duży wolumen zamówień”.

(70)

Przedsiębiorstwo SIDE stwierdza zatem, iż „polityka prowadzona przez spółdzielnię CELF jest w oczywisty sposób całkowicie sprzeczna z jej stwierdzeniem, jakoby pełniona przez nią misja o charakterze publicznym, usprawiedliwiająca w jej opinii i w opinii rządu francuskiego otrzymywaną pomoc, zmuszała ją do jednakowego traktowania wszystkich zamówień i wszystkich klientów”.

(71)

Na poparcie swego sprzeciwu SIDE przedkłada dwa raporty z zewnątrz z 1996 r.: pierwszy — Państwowej Fundacji Nauk Politycznych, a drugi — Trybunału Obrachunkowego.

(72)

Raport Państwowej Fundacji Nauk Politycznych, zatytułowany „Pomoc w upowszechnianiu francuskiej książki naukowej i akademickiej”, opublikowany w listopadzie 1996 r., dotyczy szczególnego segmentu rynku, jakim jest upowszechnianie francuskich książek naukowych i akademickich. Przedsiębiorstwo SIDE twierdzi, że chociaż dokument wykracza poza ramy niniejszego postępowania, zawiera szczególnie wymowne okoliczności, które Komisja powinna była uwzględnić przy podejmowaniu decyzji 1999/133/WE dotyczącej oceny legalności udzielonej pomocy.

(73)

Przedsiębiorstwo SIDE przedkłada również raport Trybunału Obrachunkowego opublikowany w październiku 1996 r., zawierający ogólną krytykę polityki Ministerstwa Kultury w dziedzinie subwencji oraz ocenę niektórych programów finansowanych przez Ministerstwo Kultury, w tym program „Strona po stronie”, zarządzany przez spółdzielnię CELF.

(74)

Przedsiębiorstwo SIDE porusza inne bardziej szczegółowe zagadnienia. Zwraca uwagę na podwyższenie kapitału spółdzielni CELF przez państwo w 1980 r., traktując to jako jeden z instrumentów pomocy mającej na celu ratowanie spółdzielni. Przedsiębiorstwo SIDE twierdzi, że w 1993 r. spółdzielnia CELF korzystała z drugiego podwyższenia kapitału poprzez Stowarzyszenie na rzecz Rozwoju Wydawnictwa Francuskiego (ADEF), co również stanowiło jeden z instrumentów pomocy państwa. Ponadto przedsiębiorstwo SIDE przywołuje korzyści, jakie spółdzielnia CELF odniosła z powierzonego jej zarządzania programami użyteczności publicznej i wiele innych wymiernych korzyści, związanych z uprzywilejowanymi stosunkami z władzami państwowymi.

B/   OPINIE ZAINTERESOWANYCH STRON TRZECICH

(75)

Po opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Wspólnot Europejskich  (20) decyzji o wszczęciu postępowania z dnia 30 lipca 1996 r. i przed jej publikacją otrzymano uwagi od wielu zainteresowanych strony trzecich (21).

(76)

Pan Van Ginneken (22), w swej opinii z dnia 21 grudnia 1996 r., stwierdza jako hurtownik eksportujący książki francuskie do krajów niefrancuskojęzycznych, iż „CELF sama sobie postawiła za zadanie  (23) stać się hurtownikiem eksportującym i rentownym, popadając w ten sposób w sprzeczność z celem jej powołania jako podmiotu świadczącego usługi”.

(77)

Pan Van Ginneken przywołuje również kwestię ewentualnego porozumienia między spółdzielnią CELF i wydawcami, przy czym ci ostatni, jako strona, są również członkami CELF (24). Twierdzi, że sytuacja ta była „wyraźnie niesprawiedliwa”, w której inicjatywa prywatna reprezentowana przez hurtowników eksportujących została zniweczona.

(78)

Hexalivre, firma eksportująca książki francuskie (25), reprezentowana przez pana Van Ginnekena — prezesa firmy, występuje jako księgarnia, której klientami są przedstawiciele instytucji powstałych za granicą. W swej opinii z dnia 23 grudnia 1996 r. firma informuje, że spółdzielnia CELF, której misją było zaopatrywanie księgarń powstałych za granicą, z zasady nie powinna działać na szkodę własnej działalności. Hexalivre utrzymuje, że omawiana subwencja ostatecznie przynosi korzyść „prywatnej spółce wspieranej przez administrację i dążącej, na ile to możliwe, do uzyskania pozycji monopolisty”.

(79)

W swej opinii z dnia na 7 stycznia 1997 r. pan Fenouil, występujący w imieniu Lavoisier Tec et Doc, dawnego współpracownika spółdzielni CELF, wydawcy i księgarni eksportowej specjalizującej się w książkach naukowych i technicznych, nie podważa zasadności pomocy przyznawanej spółdzielni CELF od 1980 r., i przywołuje nawet „pomoc bezwarunkową do 1994 r. (26). Natomiast kwestionuje różnorodność działalności spółdzielni CELF (27), która była finansowana dzięki spornym subwencjom. Ponadto informuje, że 50 % zamówień realizowanych przez Lavoisier Tec et Doc to małe zamówienia o wartości poniżej 500 FF. W podsumowaniu pan Fenouil „wzywa do przywrócenia warunków normalnej konkurencji w eksporcie, poczynając od zniesienia bezzasadnej pomocy, poprzez prawdziwą misję o charakterze publicznym lub bezdyskusyjny cel kulturowy, który nie może być osiągnięty za pomocą istniejących środków”.

(80)

W swej opinii z dnia 2 stycznia 1997 r. pan de la Rochefoucauld, wypowiadając się w imieniu „Dla amatorów książek międzynarodowych” (fr. Aux amateurs de Livres internationales) kwestionuje i wyraża żal, że spółdzielnia CELF może obsługiwać biblioteki zagraniczne i/lub klientów instytucjonalnych, otrzymując subwencje dla zaspokojenia potrzeb innego rynku. Firma ta uważa za pożądane, aby spółdzielnia CELF ograniczyła swą sprzedaż do księgarń zagranicznych, z wyłączeniem pozostałej klientów. Według pana de la Rochefoucauld subwencja wyrównawcza umożliwiła spółdzielni CELF udzielenie 3 punktów procentowych dodatkowego rabatu jej klientom. Zdaniem pana de la Rochefoucaulda „pomoc ta, to hipokryzja”. Pan de la Rochefoulcauld „wyraża zdziwienie, że pomoc może pokrywać ponad 60 % wartości analizowanych zamówień”. Wyciąga stąd wniosek, że pomoc służy rozwojowi działalności gospodarczej spółdzielni CELF. W związku z powyższym twierdzi, iż pomoc powinna być ponownie rozdzielona „pomiędzy odpowiednie księgarnie, proporcjonalnie do ich obrotów związanych z obcymi krajami” oraz że należy zakazać spółdzielni CELF zaopatrywania innych klientów niż księgarnie utworzone za granicą.

(81)

Krajowy Związek Zawodowy Importerów i Eksporterów Książek (fr. Syndicat national des importateurs et exportateurs de livres — SNIEL) w swej opinii z dnia 31 grudnia 1996 r. zauważa, że stwierdzenia przedsiębiorstwa SIDE dotyczące spółdzielni CELF nie były uznane za dostatecznie wiarygodne, aby dołączyć je na pierwszym etapie do przewodu sądowego. Związek kwestionuje jednak fakt, jakoby CELF, począwszy od 1996 r., mogła wpływać na „dziedziny, w których od samego początku nie była przewidziana jako podmiot interweniujący (28), a także twierdzi, iż CELF rozwinęła swą działalność dzięki otrzymywanym, nadmiernym jego zdaniem, subwencjom wyrównawczym.

(82)

Podobnie przedsiębiorstwo SIDE w swej opinii z dnia 6 stycznia 1997 r. podkreślało, że „nawet przy założeniu, że pojęcie małych zamówień ma znaczenie gospodarcze, po krótkim czasie okazało się, iż spółdzielnia CELF nie ograniczyła swej działalności tylko do tej dziedziny, rzekomo nierentownej”.

(83)

Spółdzielnia CELF, występująca również jako strona trzecia, zaprzecza stwierdzeniom strony skarżącej i przedkłada szereg pism od wydawców zadowolonych z jej usług.

IV/   UWAGI WŁADZ FRANCUSKICH

(84)

Władze francuskie informują, że realizacja małych zamówień na książki była przez długi czas zapewniana przez firmy Hachette i Messageries du livre. Firmy te odgrywały rolę dystrybutorów na rzecz licznych domów wydawniczych, które nie dysponowały strukturami dystrybucyjnymi dostosowanymi do realizacji małych zamówień szczegółowych i/lub nie zamierzały rozwijać tej działalności.

(85)

Spółdzielnia CELF, zrzeszająca różne podmioty środowiska wydawniczego, powstała w 1977 r., początkowo w formie spółdzielni o zmiennym kapitale zakładowym, celem złagodzenia niedoborów stwierdzonych na rynku zleceń eksportowych, w momencie gdy Hachette oraz Messageries du livre zdecydowały się zrezygnować z działalności agencyjnej ze względu na jej niską rentowność (29). Kapitał spółdzielni CELF, początkowo w wysokości 50 000 FF, później został podwyższony do 80 500 FF. Od 1979 r. CELF napotykała na poważne trudności finansowe, chociaż były one przewidywalne, gdyż obydwa przedsiębiorstwa poprzednio zajmujące się tą działalnością zdecydowały się wycofać z rynku, uznając go za nieopłacalny. Specjaliści, wydawcy, Krajowy Związek Zawodowy Wydawnictw (Syndicat national de l'édition — SNE) oraz władze państwowe uznały, że mimo to działalność spółdzielni CELF powinna być kontynuowana, by dzięki temu zapewnić jak najlepszy kolportaż książek w języku francuskim za granicą. W sytuacji gdy żaden inny podmiot nie wydawał się przygotowany do zapewnienia świadczenia tego typu usług, zdecydowano w 1980 r., że spółdzielnia CELF zostanie zrestrukturyzowana i zostanie poddana rekapitalizacji.

(86)

Władze francuskie wskazują, że w tych okolicznościach spółdzielnia CELF została przekształcona w spółkę akcyjną o kapitale stałym. Jej kapitał został podniesiony z 80 500 FF do wysokości 1 280 500 FF. Rekapitalizacja została przeprowadzona w połowie przez akcjonariuszy, a w połowie przez ADEF (30), stowarzyszenie finansowane przez państwo. W 1994 r. ADEF zostało rozwiązane, a jego akcje zostały nieodpłatnie scedowane na związek zawodowy SNE, współpracujący ze spółdzielnią CELF.

(87)

Francja wskazuje, że spółdzielnia CELF pozostaje spółką akcyjną, która funkcjonuje dzięki swym własnych środkom finansowym. Stwierdza, że w tym przypadku nigdy nie było ograniczeń; każdy — bez względu na narodowość — mógł stać się akcjonariuszem spółdzielni, jeśli spełniał, istniejący od zawsze, warunek prowadzenia „działalności odnoszącej się z dowolnego tytułu do transakcji eksportowych książek w języku francuskim”. Z tego względu wydawcy dzieł francuskojęzycznych działający w innym Państwie Członkowskim mogą zostać członkami spółdzielni i korzystać z jej działania (31).

(88)

Zgodnie z art. 3 statutu spółdzielni CELF przedmiotem jej działalności jest „bezpośrednia realizacja zamówień  (32) przeznaczonych za granicę oraz na terytoria i do departamentów zamorskich, książek, broszur i wszelkich innych nośników informacji, a szerzej — prowadzenie wszelkich transakcji mających na celu w szczególności rozwój promocji kultury francuskiej na świecie, przy pomocy ww. środków. Dla realizacji powyższych celów spółdzielnia przeprowadzać będzie wszelkie operacje przemysłowe, handlowe lub finansowe, związane z ruchomościami lub nieruchomościami, prowadzące do realizacji celu społecznego. Ponieważ przedmiot działalności spółdzielni ma charakter szczególny, żadna osoba fizyczna lub prawna nie może stać się ani pozostawać jej akcjonariuszem, jeśli nie prowadzi działalności odnoszącej się do jakiegokolwiek tytułu związanego z ww. transakcjami eksportowymi”.

(89)

Władze francuskie stwierdzają, że spółdzielnia CELF liczyła na dzień 6 listopada 2002 r. 76 akcjonariuszy, będących członkami spółdzielni, głównie wydawców. Każdy akcjonariusz dysponuje jednym głosem na walnym zgromadzeniu, niezależnie od wielkości swego udziału. Władze francuskie stwierdzają, że taka forma spółdzielni przesądza o przejrzystości, trosce o działanie dla wspólnego dobra i prawidłowym zarządzaniu przyznanymi subwencjami.

(90)

Główne podmioty upowszechniające książki to:

a)

wydawcy, którzy „produkują” książki;

b)

kolporterzy, działający w domach książki lub samodzielnie, zapewniający promocję handlową książek u sprzedawców detalicznych lub niektórych hurtowych odbiorców instytucjonalnych;

c)

dystrybutorzy, działający w domach książki lub samodzielnie, zapewniający logistykę kolportażu wydawców; otrzymują oni zamówienia z księgarni, od niektórych hurtowych odbiorców instytucjonalnych lub od różnorodnych pośredników; zaopatrują się u wydawców;

d)

hurtownicy, którzy nie zawsze występują w obiegu dystrybucyjnym i którzy są pośrednikami między dystrybutorami i sprzedawcami detalicznymi lub niektórymi hurtowymi odbiorcami instytucjonalnymi;

e)

agenci, zwracający się wyłącznie do sprzedawców detalicznych, nie zaś do odbiorców finalnych.

(91)

Francja stwierdza, że księgarnie należące do sieci sprzedaży muszą obecnie być zaliczane do podmiotów występujących na rynku oraz że powinny one również zostać uznane za potencjalnych konkurentów agentów eksportowych. Nie jest w stanie jednak przekazać danych dotyczących udziału w rynku, który został przejęty przez te nowe wchodzące podmioty (33).

(92)

Władze francuskie wyjaśniają, że różnorodność podmiotów obecnych na rynku powinna pozwolić na upowszechnianie i promocję książki wśród różnej publiczności, niezależnie od położenia geograficznego. „Program małych zamówień” należy uznać za zasadny, ponieważ umożliwił on złagodzenie niedoborów związanych ze złożonym mechanizmem kolportażu książek.

(93)

Władze francuskie przekazały pewne informacje w języku francuskim dotyczące rynku eksportu książki ogółem. Przybliżają one politykę gospodarczą spółdzielni CELF, która obszary, na których jest mało wydawców, traktuje w sposób uprzywilejowany zgodnie ze swoim statutem i zobowiązaniami podjętymi wobec władz francuskich.

(94)

Z tabeli 1 wynika, że spółdzielnia CELF jest mało aktywna na obszarach, gdzie bardzo aktywni są wydawcy, i odwrotnie, CELF jest bardzo aktywna na obszarach, gdzie rzadko obecni są wydawcy.

Tabela 1

Wydawnictwa francuskojęzyczne w podziale geograficznym w oparciu o obroty/udziały rynkowe CELF na ogólnym rynku eksportowym książek w języku francuskim

REGIONY

Wydawnictwo

CELF

Udział CELF

Wspólnota Europejska

38,2 %

20,23 %

0,97 %

Ameryka Północna

17,4 %

6,03 %

0,64 %

Europa (poza UE)

16 %

1,11 %

0,13 %

Terytoria i dep. zamorskie

8,4 %

0,87 %

0,19 %

Azja

3,7 %

19,9 %

9,95 %

Afryka francuskojęzyczna

5,5 %

11,58 %

3,85 %

Maghreb

4,4 %

28,43 %

11,84 %

Bliski i Środkowy Wschód

2,3 %

1,09 %

0,87 %

Europa Wschodnia

2 %

2,21 %

2,03 %

Ameryka Łacińska

1,5 %

7,6 %

9 %

Antyle

0,32 %

0,7 %

4,27 %

Afryka niefrancuskojęzyczna

0,16 %

0,21 %

2,47 %

 

100 %

100 %

 

(95)

Władze francuskie twierdzą, iż „Program małych zamówień” nie był zaplanowany jako specjalna pomoc dla spółdzielni CELF, lecz jako sposób wsparcia upowszechnienia książki francuskiej, ponieważ pomoc taka może wykorzystywać usługi innych podmiotów będących w stanie obsługiwać tego rodzaju zamówienia.

(96)

Wyjaśniają, że zmianie strukturalnej spółdzielni CELF, która miała miejsce w 1980 r., towarzyszyła decyzja o przyznaniu pomocy w ramach „Programu małych zamówień”. Potwierdzają, że spółdzielnia CELF była praktycznie jedynym „powszechnym” podmiotem mogącym otrzymać przedmiotowe subwencje (34); żaden inny podmiot, z wyjątkiem przedsiębiorstwa SIDE, w okresie dwunastu lat od wdrożenia programu, nie złożył w tej sprawie wniosku, mimo że program ten był znany specjalistom z branży.

(97)

Francja nie kwestionuje, że w 1991 r. Ministerstwo Kultury odmówiło udzielenia pomocy przedsiębiorstwu SIDE (35), ponieważ nie spełniało ono warunków przejrzystości wymaganej dla skorzystania z takiej pomocy i odmówiło podporządkowania się wymogom niezbędnym dla jej uzyskania. Ponadto Francja przypomina, że w 1996 r. Ministerstwo Kultury nawiązało kontakt z przedsiębiorstwem SIDE, aby zaproponować mu omawianą tu pomoc, którą SIDE odrzuciło.

(98)

Władze francuskie utrzymują, iż jednym z celów francuskiej polityki kulturalnej jest zapewnienie upowszechnienia na świecie dzieł w języku francuskim. Cel ten winien być rozumiany jako istotna część misji o charakterze publicznym. Dlatego też władze francuskie uważają, że Komisja powinna przeanalizować kwestionowane działania w świetle postanowień art. 86 ust. 2 Traktatu.

(99)

Francja przypomina, że spółdzielnia CELF została utworzona, a następnie dotowana spornymi subwencjami w czasie gdy podmioty gospodarcze, które zajmowały się tą działalnością, zdecydowały wycofać się z rynku. Jeśli nie wdrożono by spornych środków, upowszechnienie książek w języku francuskim przeznaczonych do małych księgarń powstałych na obszarach często oddalonych, gdzie popyt jest niewielki w przeliczeniu na obroty i wielkość sprzedaż, wyraźnie straciłoby na znaczeniu.

(100)

W tych okolicznościach władze francuskie zdecydowały się wdrożyć sporny program, aby wszystkie zamówienia mogły być uwzględnione na tych samych warunkach, co zamówienia o większym znaczeniu, również te zamówienia pozycji francuskojęzycznych, które były nieopłacalne.

(101)

Francja utrzymuje, że Ministerstwo Kultury udzieliło „swej pomocy w ponoszeniu kosztów operacyjnych spółdzielni CELF ze względu na jej działalność o charakterze publicznym, związaną z małymi zamówieniami”, toteż spółdzielni CELF w istocie została powierzona misja o charakterze publicznym.

(102)

Na poparcie swych argumentów władze francuskie przekazały Komisji liczne dokumenty, a mianowicie:

a)

dekret nr 82-394 z dnia 10 maja 1982 r. w sprawie organizacji Ministerstwa Kultury, kładący nacisk na rolę tego ministerstwa w „promowaniu francuskiej kultury i sztuki w otwartym dialogu kultur świata”;

b)

dekret nr 93-797 z dnia 16 kwietnia 1993 w sprawie uprawnień Ministra Kultury i Frankofonii, stanowiący, iż „minister kultury i frankofonii […] wdraża, wspólnie z innymi zainteresowanymi ministrami, działania prowadzone przez państwo w celu zapewnienia promowania kultury francuskiej oraz promowania kultury francuskojęzycznej na świecie”;

c)

zarządzenia w sprawie organizacji Wydziału Książki i Czytelnictwa, w tym ostatnie z 1996 r., oparte na ww. dekretach, określające misję Ministerstwa Kultury w dziedzinie eksportu książki.

(103)

Władze francuskie wskazują, że na podstawie tych dokumentów Wydział Książki i Czytelnictwa zawierał roczne umowy z partnerami, którym powierzano wdrażanie działań wynikających z polityki kulturalnej rządu. Umowy te określają cele współpracy pomiędzy ministerstwem i jednostkami przezeń subwencjonowanymi oraz odpowiednie zobowiązania stron.

(104)

Władze francuskie wyjaśniają, że Ministerstwo Kultury każdego roku zawierało ze spółdzielnią CELF (36) umowę, na mocy której była ona zobowiązana do pełnienia misji o charakterze publicznym polegającej na „uwzględnianiu wszystkich zamówień na pozycje francuskojęzyczne składanych przez księgarnie zagraniczne, niezależnie od wielkości zamówienia”.

(105)

Ponadto władze francuskie stwierdzają, że niezależnie od zakresu rynku referencyjnego przedsiębiorstwo SIDE i spółdzielnia CELF nie są konkurentami w odniesieniu do małych zamówień.

(106)

Władze francuskie wskazują w szczególności na sprzeczność występującą w stwierdzeniach przedsiębiorstwa SIDE, które stwierdzając, że współpracuje z tego samego rodzaju klientami, co spółdzielnia CELF oraz że traktuje wszystkich klientów jednakowo, „niezależnie od wielkości ich zamówień”, a jednocześnie wobec zamówień o wielkości poniżej dziesięciu egzemplarzy stosuje rabat niższy od pięciopunktowego.

(107)

Władze francuskie zauważają także, iż ta wymowna „kara”, stosowana przez przedsiębiorstwo SIDE do zamówień o wielkości poniżej dziesięciu pozycji, dowodzi, iż małe zamówienia nie są uprzywilejowanym przedmiotem jego działalności, w przeciwieństwie do zamówień umożliwiających przedsiębiorstwu SIDE osiąganie dużych oszczędności, jak to ma miejsce w wypadku klientów instytucjonalnych, którzy w rzeczywistości są uprzywilejowanymi klientami przezeń obsługiwanymi.

(108)

Podstawowa różnica w strategii handlowej wyraża się, w szczególności, przeciętną liczbą książek przypadających na linię sprzedaży i na fakturę, której wartość jest wyraźnie wyższa w przypadku przedsiębiorstwa SIDE niż w przypadku spółdzielni CELF.

(109)

Władze francuskie twierdzają, że zważywszy na cel polityczny Ministerstwa Kultury, jakim jest możliwie najszersze upowszechnienie książek w języku francuskim, spółdzielnia CELF, w zamian za przyznaną pomoc, nawet jeśli nie byłoby to skompensowane pomocą w ramach „Programu małych zamówień”, powinna móc zaproponować swym klientom bardzo szeroką i zróżnicowaną ofertę wydawniczą. Władze francuskie pragną zwrócić uwagę na fakt, że oferta spółdzielni CELF obejmuje kilkuset wydawców; w praktyce są to bardzo mali wydawcy, stowarzyszenia lub podmioty bardzo mało znane (37), których działalność wydawnicza nie ma charakteru, który mógłby stać się podstawą wielkich i rentownych zamówień. Proponując taką rozszerzoną listę wydawców, spółdzielnia CELF wspiera różnorodność. Z tego powodu musi zaopatrywać się u dużej liczby dostawców na kwoty często niewielkie, co zmusza spółdzielnię do prowadzenia wielu małych rachunków wydawców, bez możliwości ich skompensowania.

(110)

Z ekonomicznego punktu widzenia małe rachunki wydawnicze są mniej rentowne, ponieważ w przeciwieństwie do wielkich wydawców oferują niezbyt atrakcyjne warunki. Przedsiębiorstwo SIDE prowadzi politykę gospodarczą, uprzywilejowującą wydawców bardziej popularnych, którzy mogą składać większe zamówienia. Władze francuskie wykazują, że z tego względu należy odróżnić „małe rachunki” od „małych zamówień”. Pojęcie „małe zamówienia” z pewnością odpowiada określeniu użytemu w kwestionowanym „programie”, jednakże w sposób niewystarczający oddaje ono odpowiednik „małe rachunki klientów”, które stanowią „małe rachunki dostawców”.

(111)

Przyznanie subwencji jest niewątpliwie oparte na dodatkowych kosztach generowanych przez małe zamówienia, ale podmiot korzystający z pomocy podlega również zobowiązaniom, które nie są „kompensowane”.

(112)

Władze francuskie twierdzą, że pomoc wyrównawcza przyznana spółdzielni CELF miała na celu skompensowanie dodatkowych obciążeń wygenerowanych na skutek małych zamówień, których próg był ustalony w sposób empiryczny na 500 FF. Próg ten stanowił punkt odniesienia, co bynajmniej nie miało oznaczać, że każde zamówienie o wartości mieszczącej się w granicach 0 do 500 FF musiało znaleźć się poniżej progu rentowności. Niektóre zamówienia na kwotę 500 FF mogły być rentowne, podczas gdy inne nie. Wszystko zależało od liczby tytułów i książek objętych zamówieniem, ich rodzaju, jakości zawartego zamówienia, od tego, czy klient korzystał lub nie z gwarancji COFACE, jak też od środków i terminu płatności.

(113)

Władze francuskie są przekonane, że zamówienia objęte widełkami od 0 do 500 FF były, ogólnie rzecz biorąc, nierentowne i z zasady nie mogły zatem być pokrywane przez podmiot, który w swej działalności bierze pod uwagę jedynie kryteria ekonomiczne. Ten ostatni argument został wyjaśniony w odniesieniu do analizy kosztów dokonanej w oparciu o rok referencyjny 1994.

(114)

Jak wynika z tabeli 2a i 2b, władze francuskie ustalają, że spółdzielnia CELF została zmuszona w ostatnich latach, w szczególności od roku 1996/97, czyli od początku cofnięcia finansowania, do zróżnicowania swojej działalności, przede wszystkim poprzez rozwój usług dla rentownych klientów, do których zaliczają się księgarnie wystawiające duże rachunki oraz klienci instytucjonalni, tacy jak biblioteki, uniwersytety lub ośrodki kultury. W tym samym czasie zaobserwowano spadek obrotów uzyskiwanych z „małych rachunków” oraz zmniejszenie liczby klientów. Równocześnie stwierdzono ogólny wzrost obrotów spółdzielni CELF. Uwzględniwszy te okoliczności, władze francuskie przyznają, że realizacja małych zamówień była dla spółdzielni CELF czynnikiem spowalniającym jej działalność.

Zestawienie obrotów CELF

I/ Tabela 2a — przykład Niemiec

NIEMCY

3,4 % obrotów CELF stanowi 27,2 % małych rachunków klientów aktywnych

 

1999

2000

2001

Obroty

2 331 713 FF

2 548 430 FF

2 906 533 FF

Liczba klientów

593

561

444

Obroty < 5 000 FF

480

462

344

Obroty < 10 000 FF

47

35

38

Obroty + 100 000 FF

0

2

4

II/ Tabela 2b — Wspólnota Europejska

Rachunki klientów, Wspólnota Europejska

 

1999

2000

2001

Obroty

15 253 754 FF

14 241 785 FF

14 436 006 FF

Liczba aktywnych klientów

1 567

1 440

1 249

Obroty < 5 000 FF

1 059

950

782

Obroty < 10 000 FF

162

154

139

Obroty + 100 000 FF

19

15

18

V/   USTALENIA KOMISJI

(115)

CELF i SIDE są przedsiębiorstwami konkurencyjnymi utworzonymi we Francji, prowadzącymi przede wszystkim działalność agentów eksportowych książek w języku francuskim (38). Działalność ta polega na kolportowaniu (39) książek w języku francuskim celem realizacji zamówień małych sprzedawców detalicznych (małych księgarń lub instytucji takich jak biblioteki lub uniwersytety), przede wszystkim do krajów i obszarów niefrancuskojęzycznych. W wypadku takich obszarów jak Belgia, Kanada lub Szwajcaria francuskojęzyczna kolportowanie książek zapewniają sami wydawcy lub odbywa się ono za pośrednictwem sieci dystrybucyjnych, ponieważ wielkość rynku jest dostatecznie duża, aby przedsiębiorstwa inwestowały w zintegrowane sieci dystrybucyjne. Taki rodzaj usług umożliwia optymalne upowszechnianie odpowiedniej liczby pozycji.

(116)

Przedsiębiorstwo SIDE i władze francuskie przyznały, że agent w praktyce łączy zamówienia o małej wartości oraz że realizacja tego typu zamówień byłaby zbyt kosztowna dla wydawców i dystrybutorów tradycyjnych. Dzięki tej usłudze klienci, księgarnie lub instytucje nie muszą zwracać się do licznych dostawców.

(117)

Jednocześnie zamówienia są kierowane do wydawców i/lub do dystrybutorów, mających tylko jednego dostawę — agenta. Taka forma świadczenia usług pozwala im na oszczędność czasu i pieniędzy, gdyż nie muszą oni utrzymywać stosunków handlowych z licznymi klientami, zwłaszcza, jeśli — tak jak w tym wypadku — klienci są bardzo rozproszeni geograficznie.

(118)

Agenci eksportowi są zatem podstawowymi usługodawcami w obiegu eksportowym książek do krajów, w których popyt jest niestały, fragmentaryczny i/lub słaby. W tej sytuacji usługi dostarczane przez agenta eksportowego okazują się często jedynym środkiem dla nabywcy (co w żadnym wypadku nie oznacza klienta końcowego), działającego w kraju niefrancuskojęzycznym, aby złożyć i odebrać zamówienia. Świadczenie usług przez agenta umożliwia obniżenie kosztów stałych związanych z realizacją każdego zamówienia.

(119)

Nie ulega wątpliwości, że władze francuskie wdrożyły sporny „Program małych zamówień” celem wsparcia na rynku zamówień eksportowych małych zamówień o wielkości mniejszej lub równej 500 FF, zasadniczo uważanych za nierentowne. Należy zatem sprawdzić, czy program ten, niezgłoszony, którego spółdzielnia CELF była w rzeczywistości jedynym beneficjentem, był zgodny z Traktatem.

A/   ZAKRES STOSOWANIA POSTANOWIEŃ ART. 87 TRAKTATU

1/   PRZEDMIOTOWE ŚRODKI STANOWIĄ POMOC W ROZUMIENIU ART. 87 UST. 1 TRAKTATU

(120)

Artykuł 87 ust. 1 Traktatu stanowi, że „Z zastrzeżeniem innych postanowień przewidzianych w niniejszym Traktacie, wszelka pomoc przyznawana przez Państwo Członkowskie lub przy użyciu zasobów państwowych w jakiejkolwiek formie, która zakłóca lub grozi zakłóceniem konkurencji poprzez sprzyjanie niektórym przedsiębiorstwom lub produkcji niektórych towarów, jest niezgodna ze wspólnym rynkiem w zakresie, w jakim wpływa na wymianę handlową między Państwami Członkowskimi”.

(121)

Środek pomocowy będący przedmiotem niniejszej decyzji stwarza korzystną sytuację dla spółdzielni CELF, ponieważ chodzi tu o subwencję przeznaczoną na obniżenie kosztów małych zamówień. Fakt ten nigdy zresztą nie był kwestionowany przez władze francuskie.

(122)

Środek ten jest finansowany z budżetu zarządzanego przez Wydział Książki i Czytelnictwa Ministerstwa Kultury, tzn. z państwowych środków budżetowych.

(123)

Środek jest przeznaczony dla agentów rozprowadzających książki, a praktycznie — jedynym beneficjentem jest CELF. W związku z tym pomoc ma charakter selektywny.

(124)

Jeśli chodzi o naruszenie wymiany pomiędzy Państwami Członkowskimi oraz zniekształcenie konkurencji, spowodowane stosowaniem środka, Komisja uwzględniła, co następuje.

(125)

Pomoc jest przyznana agentom francuskim, którzy eksportują książki w języku francuskim głównie do krajów niefrancuskojęzycznych. Wspomniani francuscy agenci, przynajmniej potencjalnie, konkurują z innymi agentami eksportowymi książek francuskojęzycznych działającymi w innych krajach francuskojęzycznych Wspólnoty (głównie w Belgii i w Luksemburgu). Należy jednak wziąć pod uwagę, że przy uwzględnieniu znacznej różnicy, jaka występuje pomiędzy ilością książek francuskojęzycznych eksportowanych do krajów niefrancuskojęzycznych przez Francję — z jednej strony i Belgię oraz Luksemburg — z drugiej, zniekształcenie konkurencji wywołane pomocą na rynku jest w istocie bardzo ograniczone.

(126)

Pomoc może również wywoływać zniekształcenie konkurencji i zakłócać wymianę handlową i wpływać na inne rodzaje działalności spółdzielni CELF. Wydaje się, że działalność spółdzielni ogranicza się do kolportażu za granicą, ze strony internetowej spółdzielni CELF (40) jasno wynika, że podmiot ten nie prowadzi sprzedaży ani na terenie Francji, ani osobom prywatnym. Analizowana pomoc została przyznana spółdzielni CELF w ramach „Programu małych zamówień”, polegającym na zapewnieniu obsługi wszystkich zamówień wychodzących z księgarni zagranicznych znajdujących się na obszarach niefrancuskojęzycznych, niezależnie od wielkości zamówienia. Komisja stwierdza, że kwestionowany mechanizm mógł być korzystny dla nabywców i wydawców książek francuskojęzycznych w takim stopniu, w jakim pierwsi z wymienionych mogli korzystać z przystępnych cen, a drudzy z ułatwień prowadzeniu przy sprzedaży. Takie zakłócenie wymiany jest jednak krańcowo pośrednie, a przez to bardzo ograniczone ze względu na bardzo małą substytucyjność między książkami w języku francuskim i w innych językach.

(127)

Uwzględniwszy te okoliczności, pomoc przyznana spółdzielni CELF stanowi pomoc państwa w rozumieniu art. 87 ust. 1 Traktatu, ponieważ jednocześnie spełnia cztery warunki pojęcia pomocy. Należy jednak zauważyć, że wpływ na wymianę i zniekształcenie konkurencji wywołane zastosowanym działaniem jest bardzo słaby.

(128)

Tym niemniej należy zaznaczyć, że Państwa Członkowskie, zgodnie z art. 88 ust. 3 Traktatu, są zobowiązane informować Komisję we właściwym czasie o planowanych programach pomocowych.

(129)

Rząd francuski nie zawiadomił o programie będącym przedmiotem niniejszej decyzji ani też o pomocy przyznanej spółdzielni CELF na realizację małych zamówień przed przystąpieniem do jej przekazania. Pomoc została zatem udzielona nielegalnie.

(130)

Ponadto zważywszy że Trybunał częściowo uchylił decyzję Komisji z dnia 18 maja 1993 r., a następnie decyzję Komisji 1999/133/WE, które zezwalały na pomoc przyznaną spółdzielni CELF, pomoc udzielona spółdzielni CELF na realizację małych zamówień pozostała nielegalna.

(131)

Obecnie należy sprawdzić, czy jedno z odstępstw przewidzianych w art. 87 ust. 2 i 3 ma zastosowanie w danej sprawie, tak aby analizowana pomoc mogła zostać wyłączona spod ogólnego zakazu przewidzianego w ust. 1 powołanego artykułu.

2/   OCENA ŚRODKÓW W ODNIESIENIU DO POSTANOWIEŃ ART. 87 UST. 2 I 3 TRAKTATU

(132)

Komisja utrzymuje, że odstępstwa od art. 87 ust. 2 Traktatu nie mają zastosowania w danej sprawie, ponieważ kwestionowany środek pomocowy nie zmierzał wyraźnie do celu określonego w powołanym artykule. Pomoc nie spełniała również warunków określonych w odstępstwie przewidzianym w art. 87 ust. 3 lit. a) Traktatu, ponieważ nie była przeznaczona na wspieranie rozwoju regionów mogących korzystać z powołanego przepisu. Odstępstwo przewidziane w art. 87 ust. 3 lit. b) dotyczące promocji realizacji projektu istotnego we wspólnym interesie europejskim, również nie może być stosowane w danej sprawie, gdyż kwestionowany środek pomocowy nie dąży do promowania tego typu projektów. Ze względu na fakt, że pomoc nie miała na celu zlikwidowania poważnych zakłóceń w gospodarce francuskiej, odstępstwo zawarte w drugiej części art. 87 ust. 3 lit. b) nie ma również zastosowania w tym wypadku. Artykuł 87 ust. 3 lit. c) dotyczący podatku na rozwój niektórych działalności lub niektórych regionów gospodarczych nie może być tu powołany, ponieważ pomoc nie dotyczy celów regionalnych ani horyzontalnych i Komisja stwierdza, że przepis ten nie może być zastosowany w danym wypadku jako podstawa zasad sektorowych.

(133)

Artykuł 87 ust. 3 lit. d) Traktatu natomiast stanowi, że: „Za zgodną ze wspólnym rynkiem może zostać uznana […] pomoc przeznaczona na wspieranie kultury i zachowanie dziedzictwa kulturowego, o ile nie zmienia warunków wymiany handlowej i konkurencji we Wspólnocie w zakresie sprzecznym ze wspólnym interesem”.

(134)

Nie ulega wątpliwości, że cel kulturowy omawianej pomocy, uznany w pierwszej fazie przez stronę skarżącą (41), został od razu uznany przez Komisję w decyzji z dnia 18 maja 1993 r., a następnie potwierdzony przez Trybunał wyrokiem z dnia 18 września 1995 r. i ponownie potwierdzony decyzją Komisji 1999/133/WE i nie został zakwestionowany wyrokiem Trybunału z dnia 28 lutego 2002 r.

(135)

Cel ten został jednoznacznie uznany przez rząd francuski, który uznał za pożądane prowadzić politykę wolontariatu sprzyjającą upowszechnianiu pozycji w języku francuskim na świecie. Zamiar ten mieści się w ramach coraz silniejszych tendencji, których celem jest ochrona oraz zachęcanie do utrzymywania różnorodności kulturowej na szczeblu międzynarodowym.

(136)

Komisja wypowiedziała się już w tej kwestii w komunikacie dla Rady i Parlamentu Europejskiego, zatytułowanym „Międzynarodowy instrument wspierania różnorodności kulturowej (fr. Vers un instrument international sur la diversité culturelle)” (42). W komunikacie tym stwierdzono, iż różnorodność kulturowa stała się głównym tematem międzynarodowych debat na forum organizacji międzynarodowych i regionalnych, co pozwala odpowiedzieć na wzrastające zainteresowanie ze strony społeczeństwa obywatelskiego i rządów ochroną odrębności kulturowej jako wspólnego dziedzictwa narodów.

(137)

Ochrona i promocja różnorodności kulturowej stanowi jedną z podstawowych zasad modelu europejskiego. Zasady te są wpisane do Traktatu, w art. 151 ust. 1, który stanowi, że: „Wspólnota przyczynia się do rozkwitu kultur Państw Członkowskich, w poszanowaniu ich różnorodności narodowej i regionalnej, równocześnie podkreślając znaczenie wspólnego dziedzictwa kulturowego.”, a także w art. 151 ust. 4, który stanowi, że: „Wspólnota uwzględnia aspekty kulturalne w swoim działaniu na podstawie innych postanowień niniejszego Traktatu, zwłaszcza w celu poszanowania i popierania różnorodności jej kultur.”.

(138)

Traktat nakłada na Wspólnotę i wchodzące w jej skład Państwa Członkowskie obowiązek promowania różnorodności kulturowej w ich stosunkach międzynarodowych, jako ich wkładu w porządek światowy oparty na trwałym rozwoju, pokojowym współistnieniu i dialogu kultur. Władze francuskie, traktując priorytetowo i wspierając finansowo upowszechnianiu pozycji francuskojęzycznych, wdrożyły politykę kulturową odpowiadającą celom ustalonym w Traktacie.

(139)

Uwzględniwszy te okoliczności, Komisja stwierdza, że pomoc udzielona spółdzielni CELF przez władze francuskie, mająca na celu zapewnienie upowszechnienia pozycji w języku francuskim, niezależnie od wielkości zamówienia, jest w pełni zgodna z celem kulturowym w rozumieniu Traktatu.

3/   ZGODNOŚĆ PRZEDMIOTOWYCH ŚRODKÓW Z PRAWEM WSPÓLNOTOWYM

(140)

Zgodnie z art. 87 ust. 3 lit. d) Traktatu, pomoc przeznaczona na promowanie kultury i zachowanie dziedzictwa kulturowego może być zgodna z zasadami wspólnego rynku, jeżeli nie zmienia warunków wymiany handlowej i konkurencji w zakresie zgodnym ze wspólnym interesem.

a   Uwagi wstępne Komisji dotyczące opinii stron trzecich

(141)

Komisja zauważa, że osoby trzecie występujące po ogłoszeniu decyzji o wszczęciu postępowania, nie są, za wyjątkiem SIDE i CELF, agentami eksportowymi, lecz raczej usługodawcami wyspecjalizowanymi „hurtownikami”. Żadna spośród występujących stron trzecich nie podaje, że zwracała się do Ministerstwa Kultury celem pozyskania omawianej pomocy.

(142)

Należy stwierdzić, że z licznych opinii stron trzecich wynika, że uruchomiony przez władze francuskie mechanizm pomocowy nie był, przynajmniej w pierwszym okresie, zakwestionowany przez podmioty branżowe, którzy przedstawili swe opinie.

(143)

Komisja mogła również stwierdzić, że strona skarżąca, podobnie jak strony trzecie, wiedziała o istnieniu wszystkich środków pomocowych, które otrzymała spółdzielnia CELF od czasu jej utworzenia w 1980 r. Jednak dopiero w 1991 r. (43) przedsiębiorstwo SIDE zwróciło się do Ministerstwa Kultury o przyznanie omawianej pomocy, natomiast do Komisji sprawa została wniesiona szereg miesięcy potem, tj. dopiero w marcu 1992 r.

(144)

Komisja uznaje, iż opinie osób trzecich stanowią głównie krytykę skierowaną przeciwko polityce zróżnicowania działalności, prowadzonej przez CELF (44). Zarzuca się jej, że występowała w pewnym okresie przy współudziale wydawców przyznających jej preferencyjne rabaty, na innych rynkach aniżeli ten, dla którego została powołana na początku, tzn. rynku małych zamówień.

(145)

Z przedstawionych dokumentów wynika, że w chwili jej utworzenia, CELF rzeczywiście obsługiwała jedynie księgarnie. Dopiero później, w 1990 r., rozpoczęła poszukiwanie innego rodzaju klientów. Nic jednak nie wskazuje, aby zróżnicowanie działalności CELF było finansowane dzięki spornym subwencjom, a wręcz przeciwnie — CELF zróżnicowanie działalności było możliwe, ponieważ celem i efektem pomocy było skompensowanie wyłącznie nadmiernych kosztów generowanych przez małe zamówienia, jak wykazano w motywie 198 i następnych.

(146)

Niektóre spośród osób trzecich, występujących jako hurtownicy eksporterzy lub księgarnie eksportowe, zwracają uwagę, iż z punktu widzenia zaspokojenia popytu pomoc była bezużyteczna. Osoby te nie przedstawiły jednak właściwych argumentów na poparcie tych stwierdzeń.

(147)

Niektóre spośród osób trzecich utrzymują, że CELF czerpała korzyści wynikające z uprzywilejowanych stosunków utrzymywanych przez spółdzielnię z niektórymi podmiotami publicznymi, takimi jak „France édition”. Postawa „France édition” była krytykowana zwłaszcza przez Hexalivre, które przyznało uprzywilejowane traktowanie spółdzielni CELF udostępniając jej swoje stoisko na targach międzynarodowych, jednocześnie odmawiając tego przywileju Hexalivre.

(148)

Komisja ustaliła, zgodnie z dokumentami przedłożonymi przez władze francuskie, że CELF, jako członek „France édition”, zapłaciła za wynajem powierzchni na stoisku „France édition”oraz za katalogi zamówione w tej firmie. Tym niemniej, jak wykazały władze francuskie, ten rodzaj stosunków w żaden sposób nie dotyczył władz publicznych.

(149)

Jednakże okoliczności te nie zostały uwzględnione w decyzji o wszczęciu procedury z dnia na 30 lipca 1996 r., ponieważ nie dotyczą one problemu „małych zamówień”. W związku z tym Komisja nie wypowie się w tej kwestii w ramach niniejszej procedury.

(150)

Władzom francuskim zarzucono również faworyzowanie spółdzielni CELF poprzez stosowanie zamówień publicznych jako wybiegu, zwłaszcza w odniesieniu do pomocy przyznanej dla wdrożenia programu „Nowości (Nouvautés)”, zarządzanego przez Ministerstwo Spraw Zagranicznych, oraz rolę, jaką odegrały zamówienia złożone przez stowarzyszenia związane z tym ministerstwem i Ministerstwem Współpracy, takie jak Stowarzyszenie na rzecz promowania myśli francuskiej (Association pour la diffusion de la pensée française — ADPF) oraz Stowarzyszenie na rzecz Rozwoju nauki i kultury w Afryce i na Madagaskarze (Association pour le développement de l'enseignement et de la culture en Afrique et á Madagascar — AUDECAM).

(151)

Jednakże okoliczności te nie zostały ujęte w decyzji o wszczęciu procedury z dnia 30 lipca 1996 r. i nie dotyczą one problemu „małych zamówień”. W związku z tym Komisja nie wypowie się w tej kwestii w ramach niniejszej procedury.

(152)

SIDE wskazuje na „złożony system środków pomocowych, z których korzysta nie tylko spółdzielnia CELF, lecz także liczne podmioty, podobnie jak ona sama, zrzeszające wydawców i władze publiczne na nieprzejrzystych zasadach”, jak też na ogólną politykę kulturową prowadzoną przez władze publiczne.

(153)

Na poparcie swych argumentów SIDE przedłożyło raport Trybunału Obrachunkowego z listopada 1996 r. Komisja zauważa, że raport ten zawiera głównie ogólną krytykę sposobu, w jaki środki pomocowe na rzecz kultury były rozdysponowane we Francji. Nie zawiera on żadnej wzmianki dotyczącej pomocy przyznanej spółdzielni CELF na realizację małych zamówień. CELF jest przywołana, ale tylko w sprawie programu „Strona po stronie” oraz akcji „Program plus”, które zostały uznane przez Trybunał wyrokiem z dnia 18 września 1995 r. (45).

(154)

Uwzględniwszy te okoliczności, Komisja stwierdza, że wnioski raportu Trybunału Obrachunkowego mogą być uwzględnione przy jej ocenie w ramach niniejszej procedury. Decyzja o wszczęciu procedury z dnia 30 lipca 1996 r. w sprawie „Programu małych zamówień” nie zwierała ogólnej krytyki przedstawionej przez SIDE, dotyczącej polityki Francji odnoszącej się do środków pomocowych na cele kulturowe. W związku z tym Komisja nie będzie wypowiadać się w tej kwestii w ramach niniejszej procedury.

b   Odpowiedź na przedmiotowe stwierdzenia przedsiębiorstwa SIDE

(155)

W trakcie pierwszej fazy postępowania sprawdzającego w sprawie udzielonej pomocy, SIDE podniosło pewne szczegółowe kwestie dotyczące rekapitalizacji spółdzielni CELF oraz korzyści, jakie spółdzielnia ta odniosła dzięki „zarządzaniu programami publicznymi”. SIDE kwestionuje również cały szereg korzyści szczegółowych, związanych z uprzywilejowania CELF w stosunkach z władzami państwowymi.

(156)

Należy zauważyć, że kapitał CELF został podwyższony w 1980 r. z 80 500 FF do 1 280 500FF. Operacja ta została sfinansowana w 50 % przez ADEF oraz w 50 % przez akcjonariuszy (prywatnych) CELF.

(157)

Głównym celem ADEF, zrzeszającym pewną liczbę wydawców, było wspieranie obecności książek francuskich za granicą oraz inwestycji realizowanych przez wydawców lub eksporterów. Stowarzyszenie korzystało z dotacji pochodzącej ze środków publicznych, przyznanej przez Ministerstwa Kultury.

(158)

Po analizie dokumentacji przedłożonej przez władze francuskie, Komisja doszła do wniosku, że kwestionowane podwyższenie kapitału nie wynikało z pomocy państwa, lecz było zwykłym przejęciem udziałów. W istocie nie można kwestionować ani zabraniać udziału inwestorów prywatnych w tworzeniu przedsiębiorstwa w jego obecnej formie. Ministerstwo Kultury nie interweniowało w kapitał spółdzielni CELF, zaś ADEF, stowarzyszenie, bez wątpienia w części finansowane przez państwo, w tym wypadku działało jak inwestor prywatny w warunkach gospodarki rynkowej. Subskrypcja na akcje dokonana przez ADEF w rzeczywistości jest w pełni zgodna z pkt 3.2 tiret trzecie komunikatu Komisji w sprawie stosowania art. 92 i 93 Traktatu WE dotyczącego przejęcia udziałów publicznych (46). Uwzględniwszy te okoliczności, należy stwierdzić, że operacja ta nie zawierała elementu pomocy ze strony państwa w rozumieniu art. 87 ust. 1 Traktatu.

(159)

Ponadto omawiana rekapitalizacja miała miejsce już dziesięć lat przed skierowaniem przez SIDE pierwszego pisma do Komisji w dniu 20 marca 1992 r., dlatego Komisja zwróciła się o informacje do władz francuskich pismem z dnia 2 kwietnia 1992 r. Z tego względu oraz zgodnie z postanowieniami art. 15 rozporządzenia Rady (WE) nr 659/1999 z dnia 22 marca 1999 r. w sprawie trybu stosowania art. 93 Traktatu WE (47), Komisja w konkretnym przypadku nie mogła zatem nakazać cofnięcia rekapitalizacji, nawet jeżeli chodziłoby o pomoc państwa.

(160)

SIDE podnosi również sprawę pomocy, która rzekomo została udzielona spółdzielni CELF w 1993 r. za pośrednictwem cesji akcji ADEF na rzecz SNE — współpracownika CELF.

(161)

W swych uwagach z dnia 5 grudnia 2003 r. SIDE zwróciła uwagę Komisji na fakt, że powinna ona, stosownie do pism złożonych przez SIDE podczas posiedzenia z dnia 4 lipca 2001 r., wypowiedzieć się w sprawie środków pomocowych, które zdaniem przedsiębiorstwa zostały przyznane spółdzielni CELF podczas likwidacji ADEF w czerwcu 1993 r.

(162)

Komisja uznała, iż kwestia ta nie była zawarta w decyzji o wszczęciu procedury z dnia 30 lipca 1996 r. W związku z tym Komisja nie wypowie się w tej kwestii w ramach niniejszej procedury.

(163)

SIDE wyjaśnia, że spółdzielnia CELF mogła utrzymywać się na rynku i kontynuować udzielania tego samego rodzaju rabatu swym klientom już po zniesieniu „Programu małych zamówień”, ponieważ nadal otrzymywała liczne subwencje państwowe poprzez wybieg, jakim były programy „Na wschód Europy”, który zastąpił program „Strona po stronie, a także „Program plus”, dotowany z funduszu o stałym wzroście.

(164)

Należy przypomnieć, że wymienione programy były już wówczas zatwierdzone przez Komisję decyzją z dnia 18 maja 1993 r. i zatwierdzone przez Trybunał wyrokiem z dnia 18 września 1995 r. (48).

(165)

Z powyższego wynika, że aspekty te nie były omawiane w decyzji wszczęcia procedury z dnia 30 lipca 1986 r. W związku z tym Komisja nie wypowie się w tej kwestii w ramach niniejszej procedury.

c   Pomoc w zakresie małych zamówień niemająca wpływu na zmiany warunków wymiany handlowej i konkurencji we Wspólnocie w stopniu sprzecznym ze wspólnym interesem

i)   Mechanizm promowania działalności gospodarczej zaniechanej przez podmioty branżowe

(166)

„Program małych zamówień” został opracowany w 1980 r. przez Ministerstwo Kultury, w czasie gdy specjaliści z branży (grupa Hachette i Messageries du livre) zamierzali wycofać się z rynku zamówień eksportowych. Kwestionowany mechanizm został wdrożony w taki sposób, aby zachęcić podmioty gospodarcze do działania na rynku i aby wszystkie zamówienia książek w języku francuskim wychodzących z księgarni znajdujących się na obszarach niefrancuskojęzycznych, mogły być zrealizowane.

(167)

W pierwszym rzędzie Komisja stwierdza, zgadzając się z niektórymi opiniami osób trzecich włączających się w postępowanie, że „Program małych zamówień”, który faktycznie towarzyszył tworzeniu spółdzielni CELF w jej aktualnej postaci, był znany specjalistom z branży i spotkał się, przynajmniej na pierwszym etapie, z dobrym przyjęciem z ich strony (49) lub brakiem sprzeciwu, jednakże nie ubiegali się o te środki pomocowe.

(168)

Przedsiębiorstwo SIDE utrzymuje, że „Program małych zamówień” był przeznaczony wyłącznie dla spółdzielni CELF. Fakt ten, jej zdaniem, potwierdza odmowa Ministerstwa Kultury w 1991 r. Jednocześnie przedsiębiorstwo SIDE nie zaprzecza, iż odrzucenie jego wniosku o przyznanie pomocy było uzasadniane jego własną odmową podporządkowania się obowiązkowi przejrzystości działania wymaganej dla skorzystania z omawianej pomocy.

(169)

Tym niemniej w 1996 r., w związku z uchyleniem decyzji Komisji z dnia 18 maja 1993 r., Ministerstwo Kultury w trosce o zakończenie postępowania przypomniało przedsiębiorstwu SIDE, że system pomocy związanej z małymi zamówieniami nie był z definicji zastrzeżony dla spółdzielni CELF. Ministerstwo zaproponowało mu, pismem z dnia 3 września 1996 r., spotkanie celem sprawdzenia, czy przedsiębiorstwo było w stanie, na tych samych warunkach przejrzystości działania, świadczyć takie same usługi jak spółdzielnia CELF.

(170)

Podczas spotkania, które odbyło się dnia 26 września 1996 r., kierownictwo przedsiębiorstwa SIDE odmówiło przyjęcia złożonej propozycji, dając Ministerstwu Kultury do zrozumienia, że odmawia skorzystania z programu, którego zgodność z prawem wspólnotowym może być zakwestionowana przez Komisję.

(171)

Na poparcie swej argumentacji, SIDE przedkłada raport Krajowej Fundacji Nauk Politycznych, w którym głównie skrytykowano decyzję władz francuskich dotyczącą nie udzielania subwencji bezpośrednio księgarniom. Z tego względu Komisja przypomina, że władze państwowe mają prawo wolnego wyboru sposobu subwencjonowania, który wydaje się im najlepiej dostosowany do zamierzonych celów, pod warunkiem przestrzegania właściwego prawa wspólnotowego. Jednocześnie Komisja wskazuje na małe znaczenie przedłożonego dokumentu i pragnie zauważyć, że sami redaktorzy krytycznie podchodzą do własnej oceny (50).

(172)

Przedsiębiorstwo SIDE utrzymuje, iż pomoc była bezużyteczna. W nawiązaniu do tego stwierdzenia Komisja podkreśla, że beneficjenci pomocy byli zobowiązani do realizacji wszystkich zamówień o wartości mniejszej od 500 FF, co gwarantowało, że książki francuskojęzyczne mogły dotrzeć do wszystkich księgarni, włącznie z najmniejszymi działającymi w dalekich krajach, nawet jeśli ich potrzeby ograniczałyby się jedynie do kilku książek, często publikowanych przez różnych wydawców. Takie zamówienia nie były realizowane przez przedsiębiorstwo SIDE, które, jak już zostało stwierdzone, nie realizowało dostaw do wszystkich krajów.

(173)

Na podstawie wyżej podanych okoliczności sprawy, Komisja ustaliła, że „Program małych zamówień” był w zasadzie dostępny dla każdego przedsiębiorstwa/firmy, które zechciałoby złożyć w sprawie stosowny wniosek, z zastrzeżeniem, że przyjmuje warunki związane z przyznaniem pomocy. Komisja wskazuje ponadto, że SIDE, począwszy od 1996 r., wyraźnie dawało do zrozumienia, że nie życzy sobie być beneficjentem programu. W tej sytuacji Komisja stwierdza, że zakwestionowana pomoc nie miała charakteru dyskryminującego i że była niezbędna dla osiągnięcia celów podjętych przez władze francuskie.

(174)

Jednocześnie Komisja stwierdza, że nawet gdyby analizowana pomoc mogła być uznana do 1996 r. za przeznaczoną wyłącznie dla spółdzielni CELF, to do władz francuskich należała ocena, jakie działania były najwłaściwsze i pożyteczne dla optymalnego osiągnięcia postawionego celu, a zatem pomoc nie wychodziła poza potrzeby wynikające z realizacji tego celu, jak to zostanie wykazane poniżej.

ii)   Weryfikacja dokonana przez Komisję oparta na danych liczbowych przekazanych przez władze francuskie i stronę skarżącą

(175)

W ramach swej działalności agentów eksportowych, CELF i SIDE rozprowadzają książki w krajach i na terenach niefrancuskojęzycznych. W krajach francuskojęzycznych, takich jak Belgia, Kanada i Szwajcaria, rynek lokalny opanowany jest przez wielkich wydawców dzięki działalności ich filii lub przedstawicielstw.

(176)

Agencje eksportowe odgrywają zatem bardzo marginalną rolę na rynkach, które stanowią główny zbyt dla książek w języku francuskim, czyli w trzech wyżej wymienionych państwach.

(177)

Nie ulega wątpliwości, że spółdzielnia CELF została utworzona pod koniec lat siedemdziesiątych celem złagodzenia niedoborów na rynku, z którego wycofali się specjaliści z branży ze względu na nierentowność oraz że sporna pomoc miała za zadanie wesprzeć segment wyraźnie nierentownej działalności agentów.

(178)

W swej decyzji 1999/133/WE Komisja zdefiniowała rynek, na którym sprawdzała skutki spornej pomocy, jako rynek eksportu książek w języku francuskim „w ogóle”. Trybunał, podążając za argumentacją przedsiębiorstwa SIDE, potwierdził tę analizę i uznał, że Komisja popełniła błąd oczywisty w ocenie, ponieważ eksport książek w języku francuskim i agencje eksportowe książek w języku francuskim nie stanowią rynków substytucyjnych, lecz rynki odrębne, ponieważ drugi z nich stanowi część pierwszego.

(179)

Nie podważając oceny Trybunału, Komisja zauważa, że z dokumentów przedstawionych w tej sprawie, zarówno przez przedsiębiorstwo SIDE (51), jak i przez władze państwowe, wynika, iż mechanizmy kolportażu za granicę książek w języku francuskim są bardzo zróżnicowane (52), komplementarne, a czasami substytucyjne, ponieważ agencje eksportowe stanowią jeden z licznych istniejących systemów.

(180)

Komisja stwierdza, że przedsiębiorstwo SIDE oraz władze francuskie przyznają, że trudno jest wyraźnie rozgraniczyć różne rynki w specyficznym sektorze upowszechniania książki.

(181)

Przedsiębiorstwo SIDE stwierdza w swych ostatnich uwagach, że na omawianym rynku krajowym obecni są agenci ogólnobranżowi, tacy jak SIDE oraz spółdzielnia CELF. Inne podmioty, których SIDE określa raz jako agentów, innym razem — jako księgarnie eksportowe (53), prowadzą również bezpośrednią sprzedaż odbiorcom finalnym, ale na bardzo niewielką skalę, i w zupełnie marginalnym stopniu stanowiłyby konkurencję dla obydwu agentów ogólnobranżowych.

(182)

Władze francuskie podzielają w części analizę przedsiębiorstwa SIDE, stwierdzając przy tym, iż księgarnie eksportowe, do których czyni odniesienie strona skarżąca, są w rzeczywistości agentami wyspecjalizowanymi. Dodają do listy potencjalnych konkurentów pewną liczbę księgarni, które obsługują, choćby okazjonalnie, zamówienia dla księgarzy zagranicznych. Francja stwierdza, że księgarnie on line powinny odtąd być zaliczane do konkurentów agentów, ogólnobranżowych, co Komisja uważa za właściwe, nawet jeśli dokładne dane, dotyczące wielkości sprzedaży w tym segmencie opartym na zastosowaniu nowoczesnych technologii, były jeszcze niedostępne.

(183)

Należy zauważyć, że przedsiębiorstwo SIDE przekazało Komisji pewne dane liczbowe w celu unaocznienia „dominującej pozycji” zajmowanej przez spółdzielnię CELF (54) w sektorze tego rynku.

(184)

Komisja, jak to zostało przypomniane w motywie 29, nie będzie wypowiadać się w niniejszej decyzji w sprawie skargi przedsiębiorstwa SIDE z art. 81 i 82 Traktatu, ponieważ zagadnienie to jest przedmiotem odrębnego postępowania sprawdzającego. Wobec powyższego Komisja poinformowała SIDE pismem z dnia 7 sierpnia 2003 r. o swym wstępnym zamiarze oddalenia jego skargi.

(185)

Jednakże, nie przesądzając o ostatecznym stanowisku, jakie Komisja zajmie po analizie innych dokumentów, Komisja przypomina, iż spółdzielnia CELF jako firma międzybranżowa została utworzona, aby wypełnić niszę na rynku opuszczonym przez podmioty branżowe. Fakt ten nie został podważony w opiniach osób trzecich. W związku z tym fakt posiadania przez CELF bardzo wysokiego udziału w rynku nie powinien budzić wątpliwości.

(186)

Komisja stwierdza, że pozycja CELF na rynku, o którym mowa, nie ma bezpośredniego związku z kwestią przyznania pomocy. Komisja pragnie jedynie zweryfikować zgodność udzielonej pomocy na rynku zamówień eksportowych z art. 87 ust. 3 lit. d) Traktatu.

(187)

Zamówienie eksportowe książek polega na uwzględnianiu niewielkich zamówień. Wydawcy i dystrybutorzy tradycyjni wycofali się z tego rynku pod koniec lat siedemdziesiątych ze względu na niedostateczną rentowność. Zatem zlecenia eksportowe dotyczą w każdym przypadku małych zamówień.

(188)

SIDE oraz władze francuskie zgodziły się odnośnie do definicji kwestionowanego świadczenia. Natomiast ich stanowisko jest rozbieżne, gdy chodzi o określenie, w ramach rynku zleceń eksportowych, zamówień „mniej ważnych” (np. zamówienie taniej pozycji książkowej przez księgarnię afrykańską), które generują nadmierne koszty powodujące nierentowność transakcji.

(189)

Ministerstwo Kultury ustaliło progową wartość „małych zamówień” przewidzianych do subwencjonowania na 500 FF ((76,22 EUR). Władze francuskie zawsze utrzymywały, że niektóre zamówienia o wartości poniżej 500 FF mogą być rentowne, podczas gdy inne, których wartość jest większa, mogą być nieopłacalne. Celem było znalezienie sposobu zgodnego z zasadami rynku na zachęcenie podmiotów gospodarczych do zajęcia się realizacją zamówień odrzuconych ze względu na ich niedostateczną rentowność.

(190)

Komisja zwróciła się do strony skarżącej i do władz francuskich o złożenie wyjaśnień odnośnie do rentowności działalności. W tym celu Komisja poprosiła głównie o opis różnych operacji, które należy wykonać w związku ze świadczeniem usługi, w taki sposób, aby dla danego przypadku można było ustalić, skąd pochodzą nadmierne koszty wymagające kompensacji.

(191)

Władze francuskie oraz przedsiębiorstwo SIDE ogólnie zgodziły się, że realizacja zamówień przebiega w sposób opisany przez SIDE w załączniku III, niezakwestionowanym przez władze francuskie.

(192)

Rozbieżność pomiędzy nimi dotyczy zatem głównie kwestii rentowności, która łączy się ze świadczeniami. Zdaniem przedsiębiorstwa SIDE wszystkie zamówienia są rentowne, niezależnie od ich charakteru, zaś w opinii władz francuskich świadczenie niektórych usług wyraźnie nie jest opłacalne, co uzasadnia przyznaną pomoc.

(193)

W związku z powyższym Komisja zwraca uwagę na niektóre stwierdzenia przedsiębiorstwa SIDE, które zestawione łącznie, mogą wydawać się sprzeczne. Mowa jest o następujących stwierdzeniach: „najbardziej interesujący klienci to tacy, którzy mają duży wolumen zamówień” oraz „małe zamówienia są ogółem bardziej rentowne przy realizacji aniżeli zamówienia większe”.

(194)

Komisja zauważyła, że przedsiębiorstwo SIDE i spółdzielnia CELF z reguły nie dążyły do pozyskania tego samego typu klienta. SIDE interesowało się szczególnie klientami instytucjonalnymi, podczas gdy CELF uprzywilejowywała raczej księgarnie. Przedsiębiorstwo SIDE kwestionuje to stwierdzenie, jednak nie uznało za pożądane przekazać Komisji, mimo jej prośby, dokładnych danych dotyczących profilu swoich klientów. Strona skarżąca stwierdziła jedynie w swych uwagach złożonych na piśmie, że liczba jej klientów w latach 1991 — 2002 wynosiła 1 308 i że obsługiwała ten sam rodzaj klientów co spółdzielnia CELF.

(195)

Aby sprawdzić zasadność sprzecznych uwag przedstawionych przez strony, Komisja opracowała, na podstawie danych przekazanych zarówno przez SIDE, jak i przez władze francuskie, poniższe tabele porównawcze 3a, 3b i 3c: (dane w euro)

Tabela 3a

(dane w euro)

1999

SIDE

CELF małe zamówienia

CELF bez małych zamówień

CELF razem

Obroty

818 297

329 204

10 027 299

10 358 503

Liczba faktur

2 187

9 688

13 210

22 898

Liczba linii

27 470/27 978

21 978

263 080

285 058

Liczba książek

88 163

26 996

575 593

602 589

Liczba klientów (55)

nie przekazano

2 171

718

2 889

Średnia liczba linii na faktury

13,07

2,26

20

12

Średnia liczba książek na linie

3,21

1,22

2

2

Średnia liczba egzemplarzy na fakturę

40,84

2,79

44

28

Przeciętna cena sprzedanego egzemplarza

9,09

12,19

17

17

Średnia wartość linii

29,17

14,98

38

38

Średnia wartość rachunku klienta

nie przekazano

151,84

13 968

3 585

Tabela 3b

2000

SIDE

CELF małe zamówienia

CELF bez małych zamówień

CELF razem

Obroty

1 021 831

301 604,53

11 151 915

11 480 519

Liczba faktur

2 069

8 763

12 565

21 448

Liczba linii

29 006

20 387

258 124

278 511

Liczba książek

102 229

25 229

586 643

610 872

Liczba klientów

nie przekazano

2,007

631

2 638

Średnia liczba linii na faktury

14,97

2,32

20

13

Średnia liczba książek na linie

3,52

1,24

2

2

Średnia liczba egzemplarzy na fakturę

52,75

2,87

46

28

Przeciętna cena sprzedanego egzemplarza

9,87

11,95

19

19

Średnia wartość linii

29,17

14,79

43

41

Średnia wartość rachunku klienta

nie przekazano

150,28

17 684

4 344

Tabela 3c

2001

SIDE

CELF małe zamówienia

CELF bez małych zamówień

CELF razem

Obroty

905 077

275 068

12 817 252

13 092 330

Liczba faktur

2 137

7 702

12 195

19 897

Liczba linii zamówień

23 990

17 681

256 019

273 700

Liczba książek

105 518

21 853

590 278

512 129

Liczba klientów

nie przekazano

1 659

835

2 494

Średnia liczba linii na faktury

11,23

2,30

21

14

Średnia liczba książek na linie

4,27

1,24

2

2

Średnia liczba egzemplarzy na fakturę

47,97

2,84

48

31

Przeciętna cena sprzedanego egzemplarza

8,66

12,59

22

21

Średnia wartość linii

37,73

15,56

50

48

Średnia wartość rachunku klienta

nie przekazano

165,80

15 360

5 250

(196)

Komisja stwierdza, że dane przedstawione w tabelach 3a, 3b i 3c wskazują, że o ile CELF, poza tym co traktuje jako „małe zamówienia”, sprzedaje książki o średniej liczbie na fakturę porównywalnej z przedsiębiorstwem SIDE (44 wobec 41 w roku 1999, 46 wobec 53 w 2000 r. oraz 48 wobec 48 w 2001 r.), to obsługuje również dużą liczbę zamówień szczególnie małych (średnio poniżej trzech książek i o średniej wartości około 35 EUR): 9 688 zamówień w 1999 r., 8 763 w 2000 r. i 7 702 w 2001 r. Z powyższego wynika, że (kolumna „CELF razem”), ogólna liczba książek przypadająca na zamówienie jest wyraźnie mniejsza w przypadku CELF niż w przypadku SIDE: 28 wobec 41 w 1999 r., 28 wobec 53 w 2000 r. oraz 31 wobec 48 w 2001 r.

(197)

Z powyższego wynika, że działalność CELF charakteryzuje się szczególnie dużą liczbą bardzo małych zamówień (przeciętnie poniżej trzech książek i około 35 EUR), co wyraźnie odróżnia tę spółdzielnię od przedsiębiorstwa SIDE i mogło stanowić podstawę dla uzyskania kwestionowanej pomocy.

(198)

Po stwierdzeniu zasadności kryterium „małych zamówień” jako kryterium odniesienia dla uzasadnienia udzielenia pomocy, Komisja przystąpiła do analizy danych księgowości analitycznej dostarczonych przez władze francuskie. Informacje te uzasadniają nadmierne koszty ponoszone przez CELF w segmencie „małe zamówienia”. Informacje przekazane Komisji przez władze francuskie dotyczą 1994 r., a więc okresu, w którym CELF otrzymała od Ministerstwa Kultury subwencję w wysokości 2 000 000 milionów FF ((304 900 euro).

(199)

Komisji sprawdziła dane księgowości analitycznej odnoszące się do kosztów małych zamówień o wartości poniżej 500 FF. Komisja przypomniała wyjaśnienia dostarczone przez władze francuskie, wskazujące, iż próg 500 FF przyjęty dla określenia „małego zamówienia”, został wyznaczony empirycznie (56).

(200)

Władze francuskie zaproponowały, że wykażą, iż realizacja małych zamówień w oczywisty sposób pociąga za sobą nadmierne koszty. Władze francuskie opierają ten argument na analizie kosztów dokonanej na podstawie danych z poniższej tabeli 4 za rok referencyjny 1994:

Typ zamówień

Małe zamówienia

Inne

Razem

Obroty (57)

2 419 006

48 148 971

50 102 869

Liczba faktur

9 725

10 947

20 672

Liczba książek

24 933

442 740

467 673

(201)

Jak szczegółowo opisano w załączniku III, realizacja zamówienia wymaga wykonania szeregu operacji, a mianowicie:

a)

odbioru zamówienia z księgarni;

b)

kodyfikacji zamówienia;

c)

pozyskania zamówienia;

d)

wysłania zamówienia do wydawcy;

e)

odbioru pozycji książkowych;

f)

przydzielenia każdemu klientowi fizycznego miejsca, „skrytki”, w której zamówione książki są układane;

g)

zapakowania towaru.

(202)

Księgowość analityczna uwzględnia całość przepływów związanych z wyżej podanymi operacjami. Faktura opiewająca na 100 FF wymaga w zasadzie tyle samo pracy, co faktura opiewająca na 10 000 FF.

(203)

Wyjaśnienia władz francuskich pozwoliły Komisji na oszacowanie kosztów i przyporządkowanie ich poszczególnym operacjom związanym z realizacją zamówienia. Rentowność zamówienia zależy głównie od rodzaju i liczby zamawianych książek, dokładności informacji zawartych w zamówieniu oraz od trudności przy jego realizacji — 20 % zamówień spółdzielni CELF oraz 4,5 % zamówień przedsiębiorstwa SIDE można uznać za „trudne” do zrealizowania (58). Ponadto zamówienia o wartości poniżej 500 FF dotyczą, w 67 % przypadkach, małych oficyn wydawniczych, o charakterze rzemieślniczym (59). Realizacja małych zamówień wymaga również prowadzenia ogromnej liczby małych rachunków.

(204)

Przy małych zamówieniach koszty są tym wyższe, im częściej, niezależnie od wartości zamówienia, podmiot je realizujący musi bezwzględnie powtarzać dla każdego zamówienia, te same operacje. Przedsiębiorstwo/firma realizujące liczne małe zamówienia powinno wdrożyć system organizacyjny, który będzie w stanie obsłużyć zamówienia na licznych różnych etapach procesu ich realizacji, i być przygotowane na wynikłe stąd dodatkowe koszty.

(205)

Władze francuskie wyjaśniają, że dla każdego typu operacji zastosowano właściwy współczynnik. W tym celu uwzględniono różne działania prowadzone podczas każdej operacji zgodnie z opisem w załączniku IV.

(206)

Na podstawie informacji przekazanych przez Francję Komisja stwierdza, że w 1994 r. koszty realizacji małych zamówień wynosiły 4 446 706 FF. Obroty związane z zamówieniami o wartości poniżej 500 FF wynosiły 2 419 006FF. Pomoc udzielona w wymienionym roku wyniosła 2 000 000 FF. Z powyższego wynika, że wynik na działalności operacyjnej był — 27 700 FF.

Obroty

2 419 006 FF

Subwencje

2 000 000 FF

Dochód całkowity

4 419 006 FF

Koszty realizacji

— 4 446 706 FF

Wynik na działaności operacyjnej

— 27 700 FF

(207)

W związku z powyższym Komisja stwierdza, że wartość pomocy wyrównawczej — 2 000 000 FF — nie była zbyt wysoka w stosunku do kosztów generowanych przez realizację małych zamówień.

(208)

Aby zweryfikować prawdziwość danych przekazanych za rok obrotowy referencyjny 1994, Komisja zwróciła się o dodatkowe informacje do władz francuskich dotyczące działalności związanej z realizacją małych zamówień CELF za inne okresy. Dokumenty i wyjaśnienia przekazane przez Francję dotyczące innych lat obrachunkowych wskazują, że specyfika małych zamówień (obroty w stosunku do liczby małych zamówień, liczba zamawianych książek, liczba faktur z tym związanych, liczba klientów, linie zamówień, itd.) pozostawała stała we wszystkich latach. Uwzględniwszy te okoliczności, Komisja uznaje, że dane za rok 1994 mogą w sposób racjonalny służyć jako punkt odniesienia dla oceny przeprowadzonej przez Komisję.

(209)

Komisja sprawdziła również, na podstawie przekazanych umów, że wszystkie ewentualne nadwyżki wynikały z wartości pomocy przekazanej w roku następnym. W związku z tym, wbrew sugestiom SIDE i licznych osób trzecich włączających się w postępowanie, pomoc nie mogła służyć do finansowania innych rodzajów działalności gospodarczej spółdzielni CELF.

(210)

Wobec powyższego pomoc była przyznawana rocznie na podstawie danych księgowych przekazanych przez CELF, w tym rachunków związanych z zatrudnieniem, które stanowią udokumentowanie nadmiernych kosztów generowanych skutkiem realizacji programu „małe zamówienia”. Zatem pomoc nie mogła być wykorzystana na inne cele niż te, na które została udzielona.

(211)

W swoich ostatnich uwagach SIDE zwróciło uwagę Komisji, że dane księgowe przekazane Komisji przez władze francuskie w drugiej fazie postępowania celem udokumentowania występowania nadmiernych kosztów, zawierały pewne błędy. Władze francuskie zostały powiadomione w tej kwestii i przedłożyły Komisji stosowne wyjaśnienia.

(212)

SIDE ujawniło, że władze francuskie w miejsce wartości procentowych zamówień przekazanych telefonicznie wpisały informacje dotyczące pisemnych zamówień i odwrotnie. Komisja sprawdziła, że skutek finansowy przestawienia stanowił kwotę 0,24 EUR na jedną książkę przy kosztach jednego małego zamówienia. Różnica ta nie stanowi powodu do podważenia mechanizmu wyrównawczego zastosowanego przez Francję.

(213)

Odnośnie do zmian obrotów odnotowanych przez SIDE w pierwszych danych księgowych przedstawionych przez Francję, Komisja potwierdza, że władze francuskie same dokonały wymaganego sprostowania z chwilą wszczęcia postępowania w 1996 r. oraz że w konsekwencji zarzuty zawarte w ostatnich uwagach SIDE nie są zasadne.

(214)

Zmiana innych danych liczbowych daje się wyjaśnić faktem, że w jednym wypadku dokonano odniesienia do dochodu wygenerowanego w wyniku sprzedaży samych książek (2 284 536 FF), podczas gdy w innym wypadku przekazana liczba (2 535 818 FF) odpowiada dochodowi uzyskanemu z książek i usług dodatkowych (opakowanie, ubezpieczenie i transport).

(215)

Przedsiębiorstwo SIDE sądziło, że może również wykazać pewne „zniekształcenia” pomiędzy księgowością ogólną i analityczną dotyczące danych płacowych. Władze francuskie stwierdzają, że różnice te można wyjaśnić faktem, iż niektóre opłaty nie są zawarte w kosztach socjalnych w rocznej deklaracji podatkowej (fr. liasse fiscale), a jednocześnie bezpośrednio wiążą się z płacami. Komisja mogła zweryfikować prawdziwość tych wyjaśnień w oparciu o przedłożone dokumenty księgowe.

(216)

Komisja stwierdza zatem, że dodatkowe uwagi SIDE, dotyczące niedokładności danych księgowych przekazanych przez władze francuskie przy wszczęciu postępowania w 1996 r., nie stanowią podstawy do podważenia oceny Komisji dotyczącej prawdziwości danych księgowych uzasadniających kompensowanie nadmiernych kosztów wygenerowanych w wyniku realizacji małych zamówień.

(217)

Komisja stwierdziła na podstawie analizy dokumentów przedłożonych przez stronę skarżącą, że oferta spółdzielni CELF była znacznie szersza niż oferta przedsiębiorstwa SIDE (3 000 wydawców proponowanych przez CELF wobec 200 przez SIDE).

(218)

Uwzględniwszy ten fakt (niebrany pod uwagę przy obliczaniu nadmiernych kosztów), Komisja pragnie zauważyć, iż rozszerzona oferta CELF odpowiada wymaganiom Ministerstwa Kultury dotyczącym zapewnienia możliwie najszerszego rozpowszechnienia książek w języku francuskim. Oferta przedsiębiorstwa SIDE, mogąca odpowiedzieć jednak na każdy rodzaj popytu, nie uwzględnia — co wydaje się całkowicie uzasadnione — tego celu kulturowego.

(219)

Władze francuskie dodają, iż CELF była często zmuszona do podejmowania ryzyka finansowego. W ten sposób zapewniała kontynuację swych usług w niektórych krajach dotkniętych klęskami, jak Algieria czy w późniejszym okresie Argentyna. CELF mogła także zapewnić świadczenie usług w niektórych krajach nieposiadających gwarancji COFACE.

(220)

SIDE ma prawo podejmować własne decyzje handlowe i stwierdza, że nie chce działać na terenach trudnych, jak Afryka Subsaharyjska lub w krajach nieobjętych COFACE. Stwierdza, że chodzi tu o decyzje, wynikające ze strategii rozwoju gospodarczego przedsiębiorstw i że w tym kontekście dokonała innego wyboru.

iii)   Weryfikacja dokonana przez Komisję dotycząca przejmowania klientów zgłoszonego przez SIDE

(221)

Na podstawie analizy wyjaśnień i dokumentów przedłożonych przez przedsiębiorstwo SIDE, Komisja stwierdziła, że zarzuty SIDE dotyczące przejmowania klientów były bezzasadne.

(222)

Wobec powyższego Komisja zwróciła się do przedsiębiorstwa SIDE o uzasadnienie przejmowania klientów, w wyniku którego miałoby ono ucierpieć ze względu na korzystne rabaty udzielane „wyłącznie przez spółdzielnię CELF” dzięki otrzymanej pomocy. W związku z tym SIDE przedłożyło bardzo obszerny dokument (60), którego dane nie nadawały się do wykorzystania przez Komisję w przedstawionej formie, przede wszystkim dlatego, że omawiane przejmowanie klientów nie było przedstawione w sposób jednoznaczny. Komisja zwróciła się o dodatkowe wyjaśnienia do przedsiębiorstwa SIDE w tej kwestii, uwzględniwszy zwłaszcza (61) jego stwierdzenie, że w latach 1987 — 1988 klient „Librairie Française de Milan” stopniowo rezygnował z usług SIDE na rzecz usług świadczonych przez CELF, ponieważ spółdzielnia CELF oferowała mu atrakcyjniejsze rabaty.

(223)

W odpowiedzi władze francuskie podały, że rynek włoski był znany ze swojej konkurencyjności oraz że wzrost obrotów spółdzielni CELF z wymienioną księgarnią był odczuwalny dopiero od 1999 r., to znaczy dużo później niż okres przywoływany przez SIDE.

(224)

Komisja stwierdziła, że inne przykłady przytaczane przez przedsiębiorstwo SIDE nie okazały się bardziej przekonywujące (62). Jedna z księgarni wymienionych przez SIDE, tj. księgarnia Grupodis w Madrycie, nigdy nie była znaczącym klientem spółdzielni CELF, a z kolei wymienione księgarnie japońskie wykazują wielkie rachunki i nie mogą być traktowane jako należące do segmentu rynku „małych zamówień”.

(225)

Tym niemniej lista rabatów przekazanych przez przedsiębiorstwo SIDE nie stwarza podstaw do uznania, że oferta SIDE jest mniej atrakcyjna od oferty CELF. Komisja stwierdziła, że na 28 wydawców wybranych przez SIDE dla poparcia swej tezy SIDE oferuje atrakcyjniejsze warunki w 16 przypadkach, a CELF (63) w 12. Różnica ta zwiększa się przy uwzględnieniu pięciu dodatkowych punktów rabatu udzielanego przez SIDE na zamówienia powyżej 10 egzemplarzy każdego tytułu, gdyż w takim wypadku CELF oferuje lepsze warunki tylko dla 6 wydawców wobec 22 w przypadku SIDE.

(226)

Komisja stwierdza zatem, że przejmowanie klientów SIDE przez CELF, wynikające z atrakcyjniejszych rabatów proponowanych przez CELF dzięki otrzymywanej pomocy, nie miało miejsca.

(227)

Jak wskazano w motywie 69, w piśmie z dnia 12 sierpnia 2002 r. skierowanym do Komisji SIDE stwierdza, że CELF co najmniej dwóch lat stosowała warunki odstraszające dla „małych rachunków”. SIDE podaje, że „polityka taka powodowała jedynie coraz większe naruszanie zasad wolnej konkurencji przez SIDE, gdyż w tych warunkach niektórzy dawni klienci CELF, wystawiający »małe rachunki« przechodzą obecnie do SIDE (…). Jednocześnie przedsiębiorstwo SIDE jest przekonane, że najbardziej interesujący są klienci o dużym wolumenie zamówień (…)”.

(228)

W pierwszym rzędzie Komisja stwierdza, że zgłaszane dostosowania taryfowe (64) nastąpiły w okresie, kiedy kwestionowana pomoc została zniesiona i/lub wyraźnie zmniejszona, tj. od czasu, gdy CELF musiała znaleźć alternatywne rozwiązania, by dalej realizować składane u niej małe zamówienia.

(229)

Komisja przystąpiła do porównania (65) danych liczbowych obydwu podmiotów i stwierdziła, że nie wynikają z tego żadne przesłanki pozwalające na potwierdzenie wywodów SIDE dotyczących niedawnego przejmowania klientów. Komisja nie stwierdza bowiem wzrostu liczby faktur wystawionych przez SIDE. W 1999 r. było ich 2 187, a w 2000 r. — 2 137 . Odnośnie do liczby klientów Komisja przypomina, iż nie może dokonywać porównań w tej sprawie, ponieważ nie ma możliwości uzyskania danych od SIDE.

(230)

Komisja nie znajduje również przesłanek uzasadniających stwierdzenie, że liczba „małych zamówień” obsługiwanych przez SIDE zwiększyła się od czasu, gdy CELF przestało otrzymywać pomoc. Wręcz przeciwnie, dane liczbowe przekazane przez SIDE wskazują, że średnia liczba książek na fakturę wzrasta, osiągając wartość 49,38 w 2001 r. wobec 40,31 w 1999 r., podczas gdy domniemane przejęcie klientów CELF do SIDE musiałoby wyrazić się spadkiem średniej liczby książek przypadających na fakturę.

(231)

Komisja zauważa, że średnia liczba książek sprzedanych przypadających na linię w przedsiębiorstwie SIDE jest jeszcze wyższa od średniej liczby książek sprzedanych przez spółdzielnię CELF i dotyczy to ogółu działalności, a nie tylko małych zamówień. W związku z tym zniesienie pomocy nie pociągnęło za sobą przejścia klientów od spółdzielni CELF do przedsiębiorstwa SIDE.

(232)

W każdym przypadku przy analizie pomocy państwa jedynie zniekształcenie konkurencji wywołane ta pomocą stanowi zasadny zarzut, nie zaś skutki wynikłe ze zmniejszenia i/lub zniesienia pomocy, uznane przez SIDE za negatywne.

(233)

Na podstawie danych przekazanych zarówno przez przedsiębiorstwo SIDE, jak przez i władze francuskie, Komisja stwierdza, że jedyne dostrzegalne skutki zniesienia pomocy polegają na zmniejszeniu obrotów pochodzących z małych zamówień obsługiwanych przez spółdzielnię CELF oraz na odczuwalnym zmniejszeniu liczby jej klientów (-17,34 % w latach 1999 — 2001), jak przedstawiono w poniższej tabeli 5:

Tabela 5 — Zmiany w działalności w zakresie „małych zamówień i małych rachunków”

Informacje dostarczone przez władze francuskie

Lata

Obroty Małe zamówienia

(w euro)

Zmiana

Liczba klientów

Zmiana

1999

329 204

 

2 171

 

2000

301 605

- 8,38 %

2 007

-7,55 %

2001

275 068

- 8,80 %

1 659

-17,34 %

(234)

Komisja stwierdza również, że uwagi SIDE zaprzeczały jej własnym stwierdzeniom, zgodnie z którymi jedynie liczba linii obsługiwanych przez usługodawców powinna być brana pod uwagę oraz że ogólna wartość zamówienia nie wpływa na rentowność. Gdyby tak było, SIDE nie miałaby żadnych podstaw twierdzić, iż przytaczane jako dowód przechodzenie klientów z CELF do SIDE (co ponadto nie wynika z przedłożonych danych liczbowych) zwiększa naruszenie zasad konkurencji, na czym ucierpiało przedsiębiorstwo SIDE (66). Ponadto Komisja wskazuje, iż SIDE wydaje się przeczyć samemu sobie, stwierdzając w piśmie z dnia 9 grudnia 2002 r., że „…małe zamówienia są ogółem bardziej rentowne w realizacji aniżeli zamówienia duże”.

(235)

Tabela 6, sporządzona przez Komisję w oparciu o dane przekazane przez władze francuskie i przedsiębiorstwo SIDE, pokazuje, że nie ma bezpośredniego związku pomiędzy wzrostem i spadkiem obrotów SIDE a zwiększaniem lub zmniejszaniem przydzielanych subwencji.

Tabela 6

Rok odniesienia

Pomoc przyznana CELF w euro

Zmiany obrotów SIDE

POMOC

1990

304 900

———

——-

1991

373 500

+

+

1992

422 280

-

+

1993

382 650

+

-

1994

304 900

-

-

1995

304 900

-

=

1996

304 900

-

=

1997

243 920

-

-

1998

182 940

+

-

1999

121 960

-

-

2000

60 980

+

-

2001

38 110

-

-

2002

0

-

0

(236)

Na podstawie danych liczbowych przekazanych zarówno przez CELF, jak i przez SIDE, Komisja ustaliła, że wysokość pomocy udzielonej spółdzielni CELF nie miała bezpośredniego wpływu na działalność i wyniki SIDE, jedynego innego agenta prowadzącego różnorodną działalność na rynku (67). Przykładowo, przez wiele lat obroty SIDE zmniejszały się nawet wówczas, gdy pomoc przydzielona spółdzielni również była zmniejszana.

(237)

Komisja zauważyła ponadto, że jedyny dostrzegalny i znaczący skutek zniesienia pomocy dla spółdzielni CELF na rynku był spadek jej obrotów uzyskiwanych z „małych zamówień” oraz zmniejszenie liczby jej „małych rachunków”.

(238)

Odnosząc się do przekazanych danych liczbowych Komisja stwierdza, że bez pomocy, część zamówień nie może być już prawdopodobnie zrealizowana przez CELF, a SIDE nie korzysta ze stwierdzonej zmiany.

(239)

Komisja stwierdziła ponadto, że subwencje przydzielone w latach 1994 — 2001 nie pokrywały w całości deficytu występującego przy realizacji „Programu małych zamówień” i stanowiły względnie niewielką część ogólnych obrotów CELF — od 3,95 % w 1994 r. do 0,29 % w 2001 r. (68).

(240)

Po zestawieniu wszystkich przeanalizowanych danych, okazało się, że kwestionowana pomoc dotyczy bardzo marginesowego udziału w działalności zleceń eksportowych i że działalność ta bez wątpienia nie mogłaby być realizowana bez analizowanej tu pomocy. Komisja stwierdziła również, że pomoc udzielona przez Francję nie miała charakteru świadczenia dopłat powyżej kosztów związanych z działalnością będącą przedmiotem niniejszej decyzji.

(241)

Komisja przypomina również, zgodnie z zapisami w motywach 132 i następnych, że naruszenie zasad wymiany handlowej oraz zniekształcenie konkurencji na poziomie wspólnotowym są w danym przypadku bardzo ograniczone. Komisja uwzględni te okoliczności przy ocenie zgodności pomocy z art. 87 ust. 3 Traktatu zgodnie z jednoznacznym stwierdzeniem Trybunału w wyroku z dnia 27 stycznia 1998 r. w sprawie Ladbroke Racing Ltd przeciwko Komisji (69).

(242)

W związku z tym pomoc udzielona spółdzielni CELF w ramach „Programu małych zamówień” nie miała charakteru, który powodowałby zakłócenia konkurencji i wymiany handlowej w stopniu sprzecznym ze wspólnym interesem. Działania władz francuskich były odpowiednie do zamierzonego celu. Pomoc ta wyłącznie umożliwiła usługodawcy pokryć zapotrzebowanie bez konieczności dbania o rentowność, które w przeciwnym razie nie byłoby pokryte.

B/   ZAKRES STOSOWANIA POSTANOWIEŃ ART. 86 UST. 2 TRAKTATU

1/   STANOWISKO WŁADZ FRANCUSKICH

(243)

Władze francuskie utrzymują, podobnie jak w 1998 r. (70), że spółdzielni CELF została powierzona misja o charakterze publicznym oraz że w związku z tym kwestionowane działania powinny być oceniane w świetle przepisów art. 86 ust. 2 Traktatu, który stanowi, że „Przedsiębiorstwa zobowiązane do zarządzania usługami świadczonymi w ogólnym interesie gospodarczym lub mające charakter monopolu skarbowego podlegają normom niniejszego Traktatu, zwłaszcza regułom konkurencji, w granicach, w jakich ich stosowanie nie stanowi prawnej lub faktycznej przeszkody w wykonywaniu poszczególnych zadań im powierzonych. Rozwój handlu nie może być naruszony w sposób pozostający w sprzeczności z interesem Wspólnoty”.

(244)

W związku z powyższym władze francuskie przekazały liczne dokumenty (71), które ich zdaniem powinny potwierdzić charakter usług świadczonych w ogólnym interesie gospodarczym, związanych z misją powierzoną spółdzielni CELF.

(245)

W oparciu o te dokumenty władze francuskie stwierdziły, że Wydział Książki i Czytelnictwa do roku 2001 zawierał roczne porozumienia z CELF, w których zdefiniowano cele współpracy pomiędzy Ministerstwem i spółdzielnią CELF oraz odpowiednie obowiązki stron.

(246)

Władze francuskie przekazały do publicznej wiadomości wiele z tych porozumień. Artykuł 1 pierwszego porozumienia z dnia 25 kwietnia 1991 r. stanowi, że „Ministerstwo poprzez spółdzielnie CELF udziela pomocy działalności związanej z łączeniem małych zamówień na książki przeznaczonych za granicę…”. Inne porozumienie z dnia 23 października 1997 r. stanowi, jak się wydaje — po raz pierwszy — że „Ministerstwo udziela pomocy na koszty operacyjne usług publicznych CELF, związane z małymi zamówieniami”. Porozumienia zawarte w późniejszym czasie — do 2001 r. — są identyczne, z wyjątkiem wartości udzielanej pomocy.

2/   OCENA DOKONANA PRZEZ KOMISJĘ

(247)

Komisja stwierdziła już w niniejszej decyzji, że pomoc udzielona spółdzielni CELF jest pomocą państwa w rozumieniu art. 87 ust. 1 Traktatu oraz że jest ona zgodna ze wspólnymi zasadami stosowania art. 87 ust. 3 lit. d) Traktatu. W związku z tym zgodnie z orzecznictwem Trybunału (72) Komisji nie jest uprawniona do oceny wcześniejszej działalności subwencjonowanej spółdzielni CELF w świetle art. 86 ust. 2 Traktatu. Stanowisko to zostało potwierdzone przez Trybunał wyrokiem z dnia 22 czerwca 2000 r. (73) w związku z jego stwierdzeniem o obowiązku powiadomienia Komisji o uzasadnionej pomocy zgodnie z art. 86 ust. 2 Traktatu. W związku z tym nie zachodzi potrzeba ustalenia, czy pomoc udzielona spółdzielni CELF jest również uzasadniona w świetle art. 86 ust. 2 Traktatu.

(248)

Komisja zauważa, że w międzyczasie, wyrokiem Altmark (74) z dnia 24 lipca 2003 r., Trybunał ustalił warunki, pod jakimi subwencja dla przedsiębiorstwa o statusie zarządzania usługami świadczonymi w ogólnym interesie gospodarczym nie stanowi pomocy państwa. Komisja stwierdza, że w niniejszej sprawie warunki te nie zostały spełnione. Na wstępie Komisja pragnie zauważyć, że warunek przewidziany w pkt 89 wyroku Altmark nie był spełniony, ponieważ podstawa prawna pomocy wyraźnie nie odnosi się do spółdzielni CELF. Ponadto Komisja stwierdza, że pkt 90 powołanego wyroku, dotyczącego wstępnego ustalenia kryteriów, na podstawie których obliczana jest kompensacja, również nie był zachowany, nawet jeśli pomoc nie przekroczyła ogólnej wartości wymaganej dla skompensowania kosztów wynikających z realizacji małych zamówień.

VI/   WNIOSKI

(249)

Uwzględniając powyższe, należy stwierdzić, iż kwestionowana pomoc spełnia wymagania ustalone postanowieniami art. 87 ust. 3 lit. d) Traktatu, w części, w której są one dostosowane do zamierzonego celu kulturowego. Komisja stwierdziła bowiem, że pomoc nie miała ona charakteru zmieniającego wymianę handlową i zniekształcającego konkurencję we Wspólnocie w stopniu sprzecznym ze wspólnym interesem, w związku z powyższym,

PRZYJMUJE NINIEJSZĄ DECYZJĘ:

Artykuł 1

Pomoc na rzecz Spółdzielni Eksportowej Książki Francuskiej (CELF) przeznaczona na realizację małych zamówień książek w języku francuskim, udzielona przez Francję w latach 1980 — 2001, stanowi pomoc w rozumieniu art. 87 ust. 1 Traktatu. Ponieważ Francja nie zawiadomiła Komisji o tej pomocy przed jej wdrożeniem, pomoc została udzielona nielegalnie. Jednakże pomoc jest zgodna z zasadami wspólnego rynku w rozumieniu art. 87 ust. 3 lit. d) Traktatu.

Artykuł 2

Niniejsza decyzja jest skierowana do Republiki Francuskiej.

Sporządzono w Brukseli, dnia 20 kwietnia 2004 r.

W imieniu Komisji

Mario MONTI

Członek Komisji


(1)  Dz.U. C 366 z 5.12.1996, str. 7.

(2)  Sprawa T-155/98, SIDE przeciwko Komisji, Zb.Orz. str. II — 1179.

(3)  Dz.U. L 44 z 18.2.1999, str. 37.

(4)  Podkreślenie odpowiada zdaniu uchylonemu przez Trybunał.

(5)  Fragment pisma SIDE z dnia 20 marca 1992 r.

(6)  SIDE podkreśla, że Ministerstwo Kultury nie umożliwiło mu ubiegania się o pomoc przyznaną CELF.

(7)  Decyzja NN 127/92 „Pomoc dla eksporterów książek francuskich” (Dz.U. C 174 z 25.6.1993, str. 6).

(8)  Sprawa T-49/93, Międzynarodowe Przedsiębiorstwo Kolportażu i Wydawnictw (SIDE) przeciwko Komisji, Zb.Orz. str. II — 2501.

(9)  Stał się następnie programem „Na wschód Europy (fr. A l'Est de l'Europe)”.

(10)  Patrz: uwaga 1.

(11)  Sprawa C-332/98, Francja przeciwko Komisji, „Pomoc Spółdzielni Eksportowej Książki Francuskiej”, Zb.Orz. str. I — 4833.

(12)  Ponadto Ministerstwo Kultury było obecne w charakterze obserwatora zaproszonego na obrady zarządu i walnego zgromadzenia spółdzielni CELF.

(13)  Spółka rodzinna utworzona w 1980 r.

(14)  Patrz: motyw 3.

(15)  Komisja pragnie zauważyć, że program ten umożliwia uzgodnienie rabatów dla księgarń w stosunku do cen obowiązujących. CELF uczestniczy w programie z tego samego tytułu, co inne podmioty; nie chodzi w tym przypadku o zlecenia na eksport.

(16)  Ubezpieczenie pokrywające ryzyko związane z płatnością za produkty eksportowane. Przedsiębiorstwo SIDE odmawia realizacji dostaw do krajów nieobjętych tym ubezpieczeniem.

(17)  SIDE opracowało w tym celu dokument zatytułowany „Określenie szkód poniesionych przez przedsiębiorstwo SIDE z powodu udzielenia subwencji przez Ministerstwo Kultury spółdzielni CELF w okresie od 1 kwietnia 1980 do 31 marca 1996 r.”.

(18)  Lata 2000/2002. Chodzi o okres od początku znaczącego obniżenia subwencji do momentu ich zniesienia.

(19)  Przedsiębiorstwo SIDE przedłożyło pismo spółdzielni CELF z dnia 18 marca 2002 r., które informuje klienta niemieckiego o zmianie ogólnych warunków sprzedaży odnośnie do „małych rachunków”, co wyraża się we wzroście opłat.

(20)  Patrz: przypis 1.

(21)  Warto zwrócić uwagę, że dwie spośród występujących stron trzecich zostały wykupione przez CELF, a w 1996 r. pan Van Ginneken występuje również w imieniu firmy Hexalivre.

(22)  Dawny przedstawiciel wielobranżowy spółdzielni CELF, którego stosunki z tą firmą „źle się skończyły”. Został wykupiony przez CELF.

(23)  Odniesienia do lat 1996/1997.

(24)  Dla celów informacyjnych, Komisja mogła ustalić, że kooperanci CELF liczą przeciętnie sto osób, podczas gdy rynek liczy wiele tysięcy wydawców.

(25)  Firma Hexalivre została wykupiona w 1998 r. przez filię spółdzielni CELF, która od tego czasu sama była z tą spółdzielnią związana.

(26)  Wytłuszczenie i podkreślenie dodane przez Komisję.

(27)  Zdaniem Tec et Doc, CELF powinna była ograniczyć swą działalność do zamówień na eksport, a nie działać w dziedzinie eksportu książki naukowej.

(28)  Według SNIEL małe zamówienia stanowią 6 % działalności CELF, co w opinii tego związku zawodowego oznacza, iż „spółdzielnia CELF prowadziła 94 % swej działalności w dziedzinach, w których jej działalność pierwotnie nie była przewidziana”.

(29)  Krajowy Związek Zawodowy Wydawnictw, pismem z dnia 18 lipca 1980 r. przekazanym przez stronę skarżącą, potwierdził ten fakt.

(30)  Stowarzyszenie to zrzeszało pewną liczbę wydawców działających głównie na rzecz upowszechniania książki francuskiej za granicą i wspierania inwestycji wydawców eksporterów. Stowarzyszenie to korzystało z pomocy państwa za pośrednictwem Wydziału Książki i Czytelnictwa przy Ministerstwie Kultury.

(31)  Tylko jedno przedsiębiorstwo zagraniczne jest aktualnie członkiem spółdzielni CELF. Chodzi o wydawcę Castermana z siedzibą w Belgii; jest to francuska filia Flammarion, która z kolei jest filią Italien Rizzoli.

(32)  Do walnego zgromadzenia odbytego w dniu 29 czerwca 1994 r. statut spółdzielni CELF przewidywał wyraźnie małe zamówienia. W art. II statutu wskazano, że »przedmiotem działalności spółdzielni jest realizacja bezpośrednia lub ułatwienie realizacji małych zamówień przewidzianych za granicę oraz na terytoria i departamenty zamorskie«.

(33)  Rynku tego nie można zidentyfikować w statystykach celnych.

(34)  Niektóre przedsiębiorstwa, Servedit — dla Afryki francuskojęzycznej: od 1988 do 1993 r., a także Ecole des loisirs: w 1995 r. — dla krajów basenu Morza Śródziemnego mogły korzystać z pomocy tej samej natury, lecz w specjalnych sektorach.

(35)  Tylko jedno inne przedsiębiorstwo złożyło wniosek.

(36)  Do 2001 r., ponieważ subwencje zostały zniesione, począwszy od 2002 r.

(37)  Na przykład: barokowy zespół architektoniczny Limoge; klasztor Świętej Magdaleny.

(38)  CELF jest wyłącznie agentem sprzedaży książek w języku francuskim, w przeciwieństwie do SIDE, które realizuje również kolportaż książek w innych językach.

(39)  Działalność CELF, w przeciwieństwie do działalności SIDE, jest nastawiona wyłącznie na eksport.

(40)  www.celf.fr

(41)  Pismo zarządu SIDE do Komisji z dnia 7 września 1992 r.

(42)  COM(2003)520 wersja ostateczna.

(43)  Pisma SIDE datowane na dzień 22. maja i 4. czerwca 1991 r.

(44)  Patrz: motyw 81.

(45)  Patrz: motyw 10.

(46)  Biuletyn Wspólnot Europejskich, 9-1984.

(47)  Dz.U. L 83 z 27.3.1999, str. 1.

(48)  Patrz: motyw 10.

(49)  Co najmniej do 1991 r. Patrz: motyw 79 i następne.

(50)  Strona 163 raportu przekazanego przez SIDE.

(51)  Samo SIDE czyni odniesienie, w wielu swych komentarzach wyrażonych na piśmie, do pomocy na rzecz eksportu książek.

(52)  Patrz: motyw 90.

(53)  Pisma z 7 września 1992 r. oraz 9 grudnia 2002 r. w sprawie „zainteresowanych książką międzynarodową”.

(54)  CELF przeszła z 86,60 % udziału na rynku w roku 1992 do 92,75 % w roku 2001, co oznaczałoby, że wartość pomocy nie ma wpływu na pozycję spółdzielni CELF, ponieważ przyznana jej pomoc była w sposób stały zmniejszana od roku 1996/1997.

(55)  Komisja wyraża żal, że SIDE nie uznało za pożądane przedłożyć danych dotyczących liczby swych klientów i średniej wartości rachunku klienta.

(56)  Patrz: motywy 112 i 113.

(57)  We frankach francuskich.

(58)  Wartości procentowe przekazane przez władze francuskie dotyczące CELF i przez SIDE dotyczące SIDE.

(59)  Duże domy wydawnicze składają w zasadzie zamówienia większe; często wiąże się to z kolportażem dzieł „popularnych”, sprzedawanych na ogół w dużych ilościach.

(60)  Dokument zatytułowany „Określenie szkód poniesionych przez przedsiębiorstwo SIDE w wyniku subwencji udzielanych przez Ministerstwo Kultury spółdzielni CELF w okresie od 1 kwietnia 1980 r. do 31 marca 1996 r.”.

(61)  SIDE podaje pięć innych przykładów.

(62)  Władze francuskie zaprzeczają innym przykładom podanym przez SIDE.

(63)  Wstępna prezentacja rabatów przez SIDE odnosiła się do listy rabatów przyznanych przez CELF od oficjalnej ceny France TTC (brutto), podczas gdy sprzedaż na eksport prowadzona jest w oparciu o ceny netto. Porównanie zostało dokonane w oparciu o w ten sposób skorygowany cennik.

(64)  Francja nie kwestionuje zmian stawek CELF, która wyjaśnia, iż zmiany te były przejściowe i konieczne w związku ze zmniejszeniem pomocy.

(65)  Patrz również: tabele 3a, 3b et 3c.

(66)  W odpwiedzi na tę uwagę SIDE stwierdziła, że „Nie ulega wątpliowści, iż najbardziej interesujący są klienci mający duży wolumen zamówień, nie dlatego, że inni klienci są nieopłacalni, lecz ze względu na fakt, że dla każdego przedsiębiorstwa/firmy handlowemu/handlowej, w każdym przypadku, lepiej jest mieć klientów generujących duży wolumen transakcji”.

(67)  Komisja przypomina, iż specjalna pomoc tego samego rodzaju co dziś analizowana, została udzielona dwóm innym przedsiębiorstwom — Servedit i Ecole des Loisirs.

(68)  Patrz również w tej kwestii: załącznik II.

(69)  Sprawa T-67/94, Zb.Orz. str. II — 1. Patrz w szczególności: pkt 150 — 162.

(70)  Patrz: motyw 24.

(71)  Patrz: motyw 102.

(72)  Wyrok z dnia 15 marca 1994 r., sprawa C-387/92, Banco Exterior de España przeciwko Ayuntamiento de Valencia, Zb.Orz. str. I — 0877.

(73)  Patrz: motyw 24 i następne.

(74)  Sprawa C-280/00 Altmark Trans GmbH i Regierungspräsidium Magdeburg przeciwko Nahverkehrsgesellschaft Altmark GmbH, Zb.Orz. str. I — 7747.


ZAŁĄCZNIK I

Tabela dotycząca zmian wysokości pomocy przydzielonej od 1980 r. w euro

1980

91 470

1981

91 470

1982

205 510

1983

164 640

1984

137 200

1985

141 780

1986

248 490

1987

214 950

1988

213 430

1989

259 160

1990

304 900

1991

373 500

1992

422 280

1993

382 650

1994

304 900

1995

304 900

1996

304 900

1997

243 920

1998

182 940

1999

121 960

2000

60 980

2001

38 110

2002

0


ZAŁĄCZNIK II

Zmniejszenie kompensacji kosztów ponoszonych przez CELF

Informacje przekazane przez władze francuskie

Rok

Wartość pomocy w euro

Razem koszty

Procent obciążenia

1994

304 900

683 788

44,59 %

1995

304 900

697 177

43,73 %

1996

304 900

624 206

48,85 %

1997

243 920

680 023

35,87 %

1998

182 940

664 783

22,63 %

1999

121 960

635 577

19,19 %

2000

60 980

572 670

10,65 %

2001

38 110

509 048

7,49 %

2002

0

0

0


ZAŁĄCZNIK III

Proces reazlizacji zamówień

Wyciąg z uwag SIDE

Nowy klient

a)

Wysyłka dokumentacji do nabywcy, zawierającej

ogólne warunki sprzedaży (e-mail, faks lub poczta)

wniosek o otwarcie rachunku (e mail, faks lub poczta)

b)

Po otrzymaniu wniosku o otwarcie rachunku, weryfikacja wypłacalności klienta w COFACE.

c)

Otwarcie nie stanowi problemu: otwarcie rachunku klientowi

d)

Otwarcie stwarza problemy: klient będzie mógł być obsłużony tylko „proforma” tj. po zapłaceniu kosztów)

Klient będący właścicielem rachunku

a)

Identyfikacja klienta (w szczególności poprzez numer rachunku)

Ustalenie zamówionego artykułu (wyszukanie wśród 640 000 tytułów, spośród książek, kaset magnetofonowych, płyt CD audio i CD-ROM.

Ustalenie; po identyfikacji pozycji; wprowadzenie ilości, daty zamówienia, numeru klienta, zatwierdzenie znalezienia pozycji.

Operacje są powtarzane, jeżeli inne linie zamówień muszą być ustalone.

Możliwa jest zmiana sposobu wysyłki zamówień zależnie od życzenia klienta.

b)

Zamówionej pozycji brak w bazie danych

Ręczne wyszukanie pozycji

Podaje się tytuł, nazwisko autora, ISBN, wydawcę, dostawcę

c)

Każde zamówienie na książkę automatycznie generuje zamówienie „dostawcy”

d)

Program automatycznie przekazuje zamówienia do dostawców dysponujących artykułem, czyli dostawców referencyjnych.

e)

Formularze zamówienia są automatycznie drukowane i przekazywane do danego dostawcy faksem, pocztą lub za pośrednictwem kuriera.

Odbiór towaru

a)

Dostawa towaru — pocztą lub przez kuriera

b)

Sprawdzenie zgodności faktur lub dowód dostawy z paczkami

c)

Wprowadzenie towarów do programu odbiorczego, który pozwala zidentyfikować pozycję i jej odbiorcę

d)

Ewentualne reklamacje są automatycznie przekazywane do dostawcy

e)

Komputer drukuje wykaz książek otrzymanych przez klienta i „numer jego skrytki”

f)

Gdy zamówienie jest skompletowane lub, jeżeli zapada decyzja, że pozycje klienta powinny być wysłane, przygotowywana jest przesyłka. Przystępuje się do wskazania wagi i ceny transportu, jeżeli zachodzi taka potrzeba

Fakturowanie i spedycja

a)

Faktury są drukowane automatycznie, podobnie jak specyfikacje wysyłkowe. Spedycja realizowana jest zależnie od sposobu wybranego przez klienta. Wystawianie faktur księgowych odbywa się automatycznie. Faktury wysyła się klientowi pocztą.

b)

Zestawienia są drukowane na końcu każdego miesiąca i na ich podstawie realizuje się płatności zależnie od terminów przewidzianych dla każdego klienta. W tym kontekście zakłada się, że klienci, których dotyczy faktura, są ujęci na rachunku.

c)

Sposób płatności: karta kredytowa, kwoty większe realizowane są przelewem bankowym lub czekiem, czasami akredytywą.


ZAŁĄCZNIK IV

Weryfikacja danych księgowości analitycznej CELF — 1994 r.

Na podstawie informacji przekazanych przez władze francuskie

Dane liczbowe we frankach i w euro

 

FF

euro

Koszt zakupu książek

2 068 293

315 309

-

Zakup

2 026 011

308 863

-

Transport i kurierzy

42 282

6 446

Koszty osobowe

1 670 963

254 737

-

Odbiór (książek) robocizna bezpośrednia

217 641

33 179

-

Pakowanie robocizna bezpośrednia

53 409

8 142

-   

Usługi handlowe robocizna bezpośrednia

-

Strefa 1

149 770

22 832

-

Strefa 2

157 627

24 030

-

Strefa 3

49 390

7 529

-

Płace usługi ogólne

1 022 285

155 846

-

Płace marketing

20 841

3 177

Koszty ogólne

518 926

79 110

-

Zużywane opakowania

14 770

2 252

-

Czynności administracyjne

183 784

28 018

-

Transport przy sprzedaży

148 056

22 571

-

Prowizja od sprzedaży

36 540

5 570

-

Telefon, teleks

29 103

4 437

-

Koszty pakowania w skrzynie

26 294

4 008

-

Ubezpieczenie kredytu

20 929

3 191

-

Amortyzacja środków rzeczowych

20 609

3 142

-

Inne

38 841

5 921

Koszty stałe pośrednie wyodrębnione

188 524

28 740

-

Podatek od lokali użytkowych

14 064

2 144

-

Rezerwy na zapasy

51 890

7 911

-

Usługi obce

66 828

10 188

-

Obciążenia wyjątkowe

46 733

7 124

-

Inne

9 009

1 373

Koszty łącznie

4 446 706

677 896

Uwagi i objaśnienia

1.

Koszt zakupu i transportu (w tym kuriera): Koszt obliczony przy uwzględnieniu całkowitego kosztu operacji wykonywanych zależnie od liczby książek, co stanowi 38 795 874 FF (5 914 393 EUR). Wartość tę dzieli się przez liczbę książek celem uzyskania kosztu jednostkowego każdej książki. Ogólną liczba książek sprzedanych przez CELF w 1994 r. wyniosła 467 673, stąd koszt jednostkowy książki wynosi 82,95 FF (12,65 EUR). Aby określić, jaki był koszt zakupu i transportu małych zamówień, mnoży się koszt jednostkowy książki przez liczbę książek objętych małymi zamówieniami, co daje wartość 2 068 293 FF (315 309 EUR) dla małych zamówień.

2.

Koszty osobowe: W tej pozycji zastosowano współczynnik 3 (na podstawie liczby książek), ponieważ odbiór „małych zamówień” generuje trudności wynikające z ich specyfiki. Odbiór pozycji książkowych pochodzących od wielkich wydawców lub dystrybutorów jest zautomatyzowany dzięki zastosowaniu kodu EAN, który umożliwia rozpoznanie pozycji przez optyczny odczyt. I odwrotnie, często zdarza się, że pozycje publikowane przez małych wydawców nie zawierają kodu kreskowego, co zmusza do ich ręcznej identyfikacji.

Tym niemniej w przypadku wielkich wydawców zaopatrujących klientów z Paryża średni udział w kosztach transportu określony na podstawie ustaleń międzybranżowych wynosił 0,75 FF/kg, podczas gdy cena płacona kurierom wynosi 6,50 FF/kg za paczki stosowane wobec pozycji pochodzących od małych dystrybutorów. Ponieważ fakturowanie dla księgarni zagranicznych było zryczałtowane, takie źródło zaopatrzenia powodowało spadek marży.

Zastosowanie współczynnika 3 dla małych zamówień pozwala zatem wprowadzić do księgowości analitycznej dokładny koszt ich realizacji.

3.

Opakowanie: Bezpośrednia robocizna została uwzględniona na podstawie liczby książek.

4.

Usługi handlowe: Koszt robocizny bezpośredniej był obliczony przy zastosowaniu współczynnika 3, ponieważ małe zamówienia są trudniejsze w realizacji z punktu widzenia zarządzania sprzedażą. Różnice w realizacji pozwalają na wprowadzenie do księgowości analitycznej dokładnej wartości realizacji małych zamówień.

Dodatkowe wyjaśnienia dotyczące kodyfikacji zamówienia: Przyjmując, że występują trudności związane z kodyfikacją zamówień, należy podjąć dodatkowe prace. Należy wziąć pod uwagę, że prace te powinny być wykonane bez względu na wartość zamówienia.

Ponadto pozyskaniu zamówienia towarzyszą wstępne poszukiwania: ISBN, katalogi wydawców, różnorodne banki danych, sprawdzenie dostępności (lub jej braku) pozycji, zatwierdzenie adekwatności zamówienie/wydawca. W razie wystąpienia trudności związanych z jakością formularza zamówienia, zwłaszcza przy identyfikowaniu samego zamówienia, tworzą się nowe koszty. Trudności te pojawiają się często w przypadku małych zamówień. Duże księgarnie, których obroty realizowane ze spółdzielnią CELF są znaczne, to na ogół duże firmy wykorzystujące wydajne narzędzia, które umożliwiają im racjonalizację zarządzania i ewidencjonowania, a w szczególności przekazywania zamówień znormalizowanych, tzn. zawierających dokładne wskazania identyfikujące. Wśród klientów CELF jest bardzo wiele małych księgarń, których działalność nie pozwala na każdorazowe użytkowanie nowoczesnych rozwiązań technologicznych używanych w handlu międzynarodowym. Dlatego też zamówienia wychodzące od takich podmiotów są niekiedy trudne do odczytania i zawierają tylko część informacji niezbędnych do realizacji zamówienia, co wiąże się z wykonaniem pewnej pracy, a tym samym dodatkowymi kosztami.

5.

Płace za usługi ogólne (zarząd, jednostka informatyczna, centrala telefoniczna, księgowość/rachunkowość, marketing, usługi porządkowe): koszty są naliczane w zależności od liczby książek, z wyjątkiem kosztów księgowania/rachunkowości, które są naliczane zależnie od liczby faktur.

6.

Koszty ogólneopakowania zużyte, transport sprzedaży i amortyzacja środków rzeczowych: Koszty są naliczane dla każdej książki.

7.

Koszty ogólneczynności administracyjne: koszty naliczane są zależnie od liczby faktur.

8.

Koszty ogólneprowizja od sprzedaży i ubezpieczenie kredytu: Koszty są naliczane w zależności od obrotów.

9.

Koszty ogólnetelefon, teleks i koszty pakowania w skrzynie: stosuje się współczynnik 2,5, ponieważ koszty związane z telefonami zmieniają się zależnie od wielu czynników, głównie w zależności od odpowiedzi klientów i wyszukiwania wydawców. Koszty te dotyczą licznych operacji, w tym odbioru formularzy zamówień księgarni, kodyfikacji zamówienia, pozyskania zamówienia i księgowości, której zadaniem jest rejestrowanie przepływów związanych z opisanymi operacjami.

10.

Podatek od lokali użytkowych i rezerwy na zapasy: koszty naliczane w zależności od obrotów. Usługi obce (na przykład czynsze, delegacje służbowe i przeprowadzki, koszty promocji, itd.) oraz obciążenia wyjątkowe: koszty naliczane w zależności od liczby książek.


2.4.2005   

PL

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

L 85/58


DECYZJA KOMISJI

z dnia 4 marca 2005 r.

upoważniająca Państwa Członkowskie do przyjęcia niektórych odstępstw w odniesieniu do transportu drogowego towarów niebezpiecznych na mocy dyrektywy 94/55/WE

(notyfikowana jako dokument nr C(2005) 440)

(Tekst mający znaczenie dla EOG)

(2005/263/WE)

KOMISJA WSPÓLNOT EUROPEJSKICH,

uwzględniając Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską,

uwzględniając dyrektywę Rady 94/55/WE z dnia 21 listopada 1994 r. w sprawie zbliżenia ustawodawstw Państw Członkowskich w odniesieniu do transportu drogowego towarów niebezpiecznych (1), w szczególności jej artykuł 6 ust.9,

a także mając na uwadze, co następuje:

(1)

Zgodnie z artykułem 6 ust. 9 dyrektywy 94/55/WE Państwa Członkowskie muszą z wyprzedzeniem poinformować Komisję o swoich odstępstwach po raz pierwszy do dnia 31 grudnia 2002 r. lub w ciągu dwóch lat od daty ostatniego zastosowania zmienionych wersji załączników do dyrektywy.

(2)

Niektóre Państwa Członkowskie poinformowały Komisję do dnia 31 grudnia 2002 r. o chęci przyjęcia odstępstw od dyrektywy 94/55/WE. Decyzją 2003/635/WE z dnia 20 sierpnia 2003 r., upoważniającą Państwa Członkowskie na mocy dyrektywy 94/55/WE do przyjęcia niektórych odstępstw w odniesieniu do transportu drogowego towarów niebezpiecznych (2), Komisja zezwoliła na przyjęcie przez te Państwa Członkowskie odstępstw wymienionych w załącznikach I i II do wyżej wymienionej decyzji.

(3)

Dyrektywa Komisji 2003/28/WE (3) zmieniła załączniki A i B do dyrektywy 94/55/WE. Na mocy dyrektywy 2003/28/WE Państwa Członkowskie musiały wprowadzić w życie ustawodawstwo krajowe nie później niż do dnia 1 lipca 2003 r., przy czym ostatnią datą stosowania, o której mowa w artykule 6 ust. 9 dyrektywy 94/55/WE był 30 czerwca 2003 r.

(4)

Kilka Państw Członkowskich zgłosiło chęć przyjęcia odstępstw. Komisja przeanalizowała powiadomienia pod względem ich zgodności z warunkami określonymi w artykule 6 ust. 9 dyrektywy 94/55/WE i zatwierdziła je. Państwa Członkowskie, o których mowa powinny zatem zostać upoważnione do przyjęcia tych odstępstw.

(5)

Jednocześnie uważa się, że wskazane jest zebranie wszystkich zatwierdzonych dotychczas odstępstw w jednej decyzji. Należy zatem uchylić i zastąpić decyzję 2003/635/WE.

(6)

Aby upewnić się, że dokonywana jest regularna aktualizacja stanu odstępstw, Komisja proponuje zbiorczą aktualizację wszystkich istniejących odstępstw co najmniej co pięć lat.

(7)

Środki przewidziane w niniejszej decyzji są zgodne z opinią Komitetu ds. Transportu Towarów Niebezpiecznych, powołanego na mocy artykułu 9 dyrektywy 94/55/WE,

PRZYJMUJE NINIEJSZĄ DECYZJĘ:

Artykuł 1

Państwa Członkowskie wymienione w załączniku I są upoważnione do wdrażania odstępstw określonych w załączniku I dotyczących transportu drogowego niewielkich ilości niektórych towarów niebezpiecznych na swoim terytorium.

Odstępstwa te są stosowane bez dyskryminacji.

Artykuł 2

Państwa Członkowskie wymienione w załączniku II są upoważnione do wdrażania odstępstw określonych w załączniku II dotyczących transportu lokalnego ograniczonego do ich terytorium.

Odstępstwa te są stosowane bez dyskryminacji.

Artykuł 3

Decyzja 2003/635/WE zostaje uchylona.

Odniesienia do uchylonej decyzji są rozumiane jako odniesienia do niniejszej decyzji.

Artykuł 4

Niniejsza decyzja skierowana jest do Państw Członkowskich.

Sporządzono w Brukseli, dnia 4 marca 2005 r.

W imieniu Komisji

Jacques BARROT

Wiceprzewodniczący


(1)  Dz.U. L 319 z 12.12.1994, str. 7. Dyrektywa ostatnio zmieniona dyrektywą Komisji 2004/111/WE (Dz.U. L 365 z 10.12.2004, str. 25).

(2)  Dz.U. L 221 z 4.9.2003, str. 17.

(3)  Dz.U. L 90 z 8.4.2003, str. 45.


ZAŁĄCZNIK I

Odstępstwa w Państwach Członkowskich w zakresie małych ilości niektórych towarów niebezpiecznych

BELGIA

RO-SQ 1.1

Przedmiot: Klasa 1 — Małe ilości.

Odniesienie do załącznika do dyrektywy 94/55/WE (zwanej dalej „dyrektywą”): 1.1.3.6

Treść załącznika do dyrektywy: Przepis dodatkowy do ppkt 1.1.3.6 ogranicza do 20 kg ilość górniczych materiałów wybuchowych, które można przewozić w zwykłych pojazdach.

Odniesienie do ustawodawstwa krajowego: Dekret królewski z dnia 23 września 1958 r. w sprawie materiałów wybuchowych, zmieniony dekretem królewskim z dnia 14 maja 2000 r.

Treść ustawodawstwa krajowego: Artykuł 111. Podmiotom gospodarczym ze składami odległymi od punktów zaopatrzenia można zezwolić na transport maksymalnie 25 kg dynamitu lub silnych materiałów wybuchowych i 300 detonatorów w zwykłych pojazdach silnikowych z zastrzeżeniem warunków określonych przez służbę ds. materiałów wybuchowych.

RO-SQ 1.2

Przedmiot: Transport nieoczyszczonych pustych pojemników po produktach różnych klas.

Odniesienie do załącznika do dyrektywy: 5.4.1.1.6

Odniesienie do ustawodawstwa krajowego: Odstępstwo 6-97.

Treść ustawodawstwa krajowego: Wskazanie w dokumencie przewozowym „nieoczyszczone puste opakowania po produktach różnych klas”.

Uwagi: Odstępstwo zarejestrowane przez Komisję Europejską pod nr 21 (na mocy art. 6 ust. 10).

DANIA

RO-SQ 2.1

Przedmiot: Transport drogowy opakowań zawierających odpady lub pozostałości substancji niebezpiecznych zebranych z gospodarstw domowych i niektórych przedsiębiorstw w celu usunięcia.

Odniesienie do załącznika do dyrektywy: Część 2, 4.1.4, 4.1.10, 5.2, 5.4 oraz 8.2

Treść załącznika do dyrektywy: Zasady klasyfikacji. Przepisy dotyczące opakowań mieszanych. Przepisy dotyczące znakowania i etykietowania. Dokument przewozowy.

Odniesienie do ustawodawstwa krajowego: Bekendtgørelse nr. 729 of 15. august 2001 om vejtransport of farligt gods § 4, stk. 3.

Treść ustawodawstwa krajowego: Opakowania wewnętrzne zawierające odpady lub pozostałości chemikaliów zebranych z gospodarstw domowych i niektórych przedsiębiorstw mogą być pakowane razem w niektóre opakowania zewnętrzne posiadające homologację przyznaną przez ONZ. Zawartość każdego opakowania wewnętrznego nie może przekraczać 5 kg lub 5 litrów. Odstępstwa od przepisów dotyczących klasyfikacji, znakowania i etykietowania, dokumentacji i szkolenia.

Uwagi: Nie jest możliwe dokonanie dokładnej klasyfikacji oraz zastosowanie wszystkich przepisów ADR w przypadku, gdy odpady lub pozostałości chemikaliów są zbierane z gospodarstw domowych i niektórych przedsiębiorstw w celu usunięcia. Odpady znajdują się zazwyczaj w opakowaniach sprzedawanych w sprzedaży detalicznej.

RO-SQ 2.2

Przedmiot: Transport drogowy w tym samym pojeździe opakowań z materiałami wybuchowymi i opakowań z detonatorami.

Odniesienie do załącznika do dyrektywy: 7.5.2.2

Treść załącznika do dyrektywy: Przepisy dotyczące opakowań mieszanych.

Odniesienie do ustawodawstwa krajowego: Bekendtgørelse nr. 729 of 15. august 2001 om vejtransport of farligt gods § 4, stk. l..

Treść ustawodawstwa krajowego: Zgodnie z § 4, stk. 1, w transporcie drogowym towarów niebezpiecznych należy przestrzegać zasad Umowy europejskiej dotyczącej międzynarodowego przewozu drogowego towarów niebezpiecznych (ADR).

Uwagi: Istnieje praktyczna potrzeba umożliwienia pakowania razem substancji wybuchowych i detonatorów w tym samym pojeździe w czasie ich transportu z miejsca ich składowania do miejsca używania i z powrotem.

Po zmianie duńskiego ustawodawstwa dotyczącego transportu towarów niebezpiecznych władze duńskie zezwolą na tego rodzaju transport na następujących warunkach:

1)

W grupie D przewozi się nie więcej niż 25 kg substancji wybuchowych.

2)

W grupie B przewozi się nie więcej niż 200 sztuk detonatorów.

3)

Detonatory i substancje wybuchowe muszą być pakowane oddzielnie w opakowanie z certyfikatem ONZ zgodnie z zasadami określonymi w dyrektywie 2000/61/WE zmieniającej dyrektywę 94/55/WE.

4)

Odległość między opakowaniem zawierającym detonatory i opakowaniem zawierającym substancje wybuchowe musi wynosić co najmniej 1 metr. Odległość ta musi być zachowana nawet po gwałtownym hamowaniu. Opakowania zawierające substancje wybuchowe i opakowania zawierające detonatory muszą być umieszczone w sposób pozwalający na ich szybkie usunięcie z pojazdu.

5)

Należy przestrzegać wszystkich innych zasad dotyczących transportu drogowego towarów niebezpiecznych.

NIEMCY

RO-SQ 3.1

Przedmiot: Opakowania mieszane i ładunki mieszane części samochodowych o oznaczeniu klasyfikacyjnym 1.4G razem z niektórymi towarami niebezpiecznymi (n4).

Odniesienie do załącznika do dyrektywy: 4.1.10 oraz 7.5.2.1

Treść załącznika do dyrektywy: Przepisy w sprawie opakowań mieszanych i ładunków mieszanych.

Odniesienie do ustawodawstwa krajowego: Gefahrgut-Ausnahmeverordnung - GGAV 2002 vom 6.11.2002 (BGBl. I S. 4350), geändert durch Artikel 2 der Verordnung vom 28.4.2003 (BGBl. I S. 595); Ausnahme 28.

Treść ustawodawstwa krajowego: Towary o numerach UN 0431 i UN 0503 można ładować razem z niektórymi towarami niebezpiecznymi (produkty związane z produkcją samochodów) w pewnych ilościach wymienionych w wyłączeniu. Nie można przekraczać wartości 1 000 (porównywalne z ppkt 1.1.3.6.4).

Uwagi: Wyłączenie jest konieczne w celu zapewnienia szybkiej dostawy części samochodowych z zakresu bezpieczeństwa zależnie od miejscowego zapotrzebowania. Z powodu dużej różnorodności produktów ich składowanie przez miejscowe stacje obsługi nie jest powszechne.

RO-SQ 3.2

Przedmiot: Zwolnienie z wymagania posiadania dokumentu przewozowego i zgłoszenia nadania dotyczącego niektórych ilości towarów niebezpiecznych określonych w ppkt 1.1.3.6 (n1).

Odniesienie do załącznika do dyrektywy: 5.4.1.1.1 oraz 5.4.1.1.6

Treść załącznika do dyrektywy: Treść dokumentu przewozowego.

Odniesienie do ustawodawstwa krajowego: Gefahrgut-Ausnahmeverordnung - GGAV 2002 vom 6.11.2002 (BGBl. I S. 4350), geändert durch Artikel 2 der Verordnung vom 28.4.2003 (BGBl. I S. 595); Ausnahme 18.

Treść ustawodawstwa krajowego: Dotyczy wszystkich klas z wyjątkiem klasy 7: nie wymaga się dokumentu przewozowego, jeśli ilość przewożonych towarów nie przekracza ilości podanych w ppkt 1.1.3.6.

Uwagi: Informację zawartą w oznaczeniach i etykietach uważa się za wystarczającą dla transportu krajowego, ponieważ w przypadku dystrybucji lokalnej dokument przewozowy nie zawsze jest adekwatny.

Odstępstwo zarejestrowane przez Komisję Europejską pod nr 22 (na mocy art. 6 ust.10).

RO-SQ 3.3 (Unieważniono)

RO-SQ 3.4

Przedmiot: Transport wzorców miary oraz pomp paliwowych (pustych, nieoczyszczonych).

Odniesienie do załącznika do dyrektywy: Przepisy dotyczące towarów o numerach UN 1202, 1203 oraz 1223

Treść załącznika do dyrektywy: Instrukcje dotyczące pakowania, znakowania, dokumentów, transportu i przeładunku, instrukcje dla załogi pojazdu.

Odniesienie do ustawodawstwa krajowego: Gefahrgut-Ausnahmeverordnung - GGAV 2002 vom 6.11.2002 (BGBl. I S. 4350), geändert durch Artikel 2 der Verordnung vom 28.4.2003 (BGBl. I S. 595); Ausnahme 24.

Treść ustawodawstwa krajowego: Specyfikacja mających zastosowanie przepisów i postanowień pomocniczych dotyczących stosowania odstępstwa; do 1 000 l: porównywalne z pustymi, nieoczyszczonymi opakowaniami; powyżej 1 000 l: Zgodność z niektórymi przepisami dotyczącymi zbiorników, transport wyłącznie pustych i nieczyszczonych.

Uwagi: Lista nr 7, 38, 38a.

RO-SQ 3.5

Przedmiot: Wyłączenie niewielkich ilości niektórych towarów do użytku prywatnego.

Odniesienie do załącznika do Dyrektywy: Tabela w Rozdziale 3.2 dotycząca niektórych towarów oznaczonych numerami UN w obrębie klas 1 — 9.

Treść załącznika do Dyrektywy: Pozwolenie na transport i odnośne postanowienia.

Odniesienie do ustawodawstwa krajowego: Gefahrgut-Ausnahmeverordnung - GGAV 2002 vom 6.11.2002 (BGBl. I S. 4350), geändert durch Artikel 2 der Verordnung vom 28.4.2003 (BGBl. I S. 595); Ausnahme 3.

Treść ustawodawstwa krajowego: Klasy 1 — 9; Wyłączenie bardzo małych ilości różnych towarów w opakowaniach oraz pewnych ilości do użytku prywatnego; maksymalnie 50 kg na jednostkę transportową; stosowanie ogólnych wymogów dotyczących pakowania w opakowania wewnętrzne.

Uwagi: Odstępstwo ograniczone do 31.12.2004 r.

Lista nr 14*.

RO-SQ 3.6

Przedmiot: Pozwolenie na stosowanie opakowania kombinowanego.

Odniesienie do załącznika do dyrektywy: 4.1.10.4 MP2

Treść załącznika do dyrektywy: Zakaz stosowania opakowania kombinowanego.

Odniesienie do ustawodawstwa krajowego: Gefahrgut-Ausnahmeverordnung - GGAV 2002 vom 6.11.2002 (BGBl. I S. 4350), geändert durch Artikel 2 der Verordnung vom 28.4.2003 (BGBl. I S. 595); Ausnahme 21.

Treść ustawodawstwa krajowego: Klasy 1.4S, 2, 3 oraz 6.1; pozwolenie na stosowanie opakowania kombinowanego w przypadku obiektów ujętych w klasie 1.4S (naboje do broni ręcznej), aerozoli (klasa 2) oraz materiałów czyszczących i do obróbki ujętych w klasach 3 i 6.1 (wymienione numery UN) stanowiących zestawy przeznaczone do sprzedaży w opakowaniu kombinowanym w grupie opakowaniowej II oraz w małych ilościach.

Uwagi: Lista nr 30*, 30a, 30b, 30c, 30d, 30e, 30f, 30g.

FRANCJA

RO-SQ 6.1

Przedmiot: Transport przenośnych i ruchomych urządzeń radiograficznych promieniowania gamma (18).

Odniesienie do załącznika do dyrektywy: Załączniki A i B

Treść załącznika do dyrektywy: —

Odniesienie do ustawodawstwa krajowego: Arrêté du 1er juin 2001 relatif au transport de marchandises dangereuses par route (Dekret z dnia 1 czerwca 2001 w sprawie transportu drogowego towarów niebezpiecznych, „Dekret ADR”) — art. 28.

Treść ustawodawstwa krajowego: Transport urządzeń radiograficznych promieniowania gamma przez użytkowników w pojazdach specjalnych jest zwolniony, lecz podlega specjalnym zasadom.

RO-SQ 6.2

Przedmiot: Transport odpadów powstających na skutek działalności z zakresu opieki zdrowotnej związanej z ryzykiem zakażeń i traktowanych jak organy, objętych kodem towaru UN 3291 o masie mniejszej lub równej 15 kg.

Odniesienie do załącznika do dyrektywy: Załączniki A i B

Odniesienie do ustawodawstwa krajowego: Arrêté du 1er juin 2001 relatif au transport de marchandises dangereuses par route (Dekret z dnia 1 czerwca 2001 w sprawie transportu drogowego towarów niebezpiecznych, „Dekret ADR”) - art. 12.

Treść ustawodawstwa krajowego: Wyłączenie z wymogów ADR dotyczących transportu odpadów powstających na skutek działalności z zakresu opieki zdrowotnej związanej z ryzykiem zakażeń i traktowanych jak organy, objętych kodem towaru UN 3291 o masie mniejszej lub równej 15 kg.

RO-SQ 6.3

Przedmiot: Transport substancji niebezpiecznych w pojazdach pasażerskich transportu publicznego (18).

Odniesienie do załącznika do dyrektywy: 8.3.1

Treść załącznika do dyrektywy: Transport pasażerów i substancji niebezpiecznych.

Odniesienie do ustawodawstwa krajowego: Arrêté du 1er juin 2001 relatif au transport de marchandises dangereuses par route (Dekret z dnia 1 czerwca 2001 w sprawie transportu drogowego towarów niebezpiecznych, „Dekret ADR”) - art. 21.

Treść ustawodawstwa krajowego: Transport substancji niebezpiecznych dozwolony w pojazdach transportu publicznego jako bagaż ręczny: stosują się jedynie przepisy odnoszące się do pakowania, znakowania i etykietowania paczek, określone w ppkt 4.1, 5.2 i 3.4.

Uwagi: W bagażu ręcznym dopuszcza się jedynie towary niebezpieczne przeznaczone do osobistego lub zawodowego użytku własnego. Pacjentom z problemami układu oddechowego zezwala się na przewożenie przenośnych pojemników z gazem w ilości niezbędnej na jedną podróż.

RO-SQ 6.4

Przedmiot: Transport własny małych ilości materiałów niebezpiecznych (18).

Odniesienie do załącznika do dyrektywy: 5.4.1.

Treść załącznika do dyrektywy: Obowiązek posiadania dokumentu przewozowego.

Odniesienie do ustawodawstwa krajowego: Arrêté du 1er juin 2001 relatif au transport de marchandises dangereuses par route (Dekret z dnia 1 czerwca 2001 w sprawie transportu drogowego towarów niebezpiecznych, „Dekret ADR”) — art. 23 — 2.

Treść ustawodawstwa krajowego: Transport własny małych ilości materiałów niebezpiecznych nieprzekraczających ograniczeń określonych w ppkt 1.1.3.6 nie podlega obowiązkowi posiadania dokumentu przewozowego przewidzianego w ppkt 5.4.1.

IRLANDIA

RO-SQ 7.2

Przedmiot: Wyłączenie z wymogu 5.4.0 ADR dotyczącego dokumentu przewozowego w związku z przewozem pestycydów klasy 3 ADR, wymienionych w ppkt 2.2.3.3 jako pestycydy FT2 (temp. zapł. < 23oC) oraz klasy 6.1 ADR, wymienionych w ppkt 2.2.61.3 jako pestycydy T6, płynne (temperatura zapłonu nie mniejsza niż 23oC), gdy ilości przewożonych towarów niebezpiecznych nie przekraczają ilości określonych w ppkt 1.1.3.6 ADR.

Odniesienie do załącznika do dyrektywy: 5.4

Treść załącznika do dyrektywy: Wymóg posiadania dokumentu przewozowego.

Odniesienie do ustawodawstwa krajowego: Regulation 82(9) of the „Carriage of Dangerous Goods by Road Regulations 2004”.

Treść ustawodawstwa krajowego: Dokument przewozowy nie jest wymagany do przewozu tych pestycydów klas 3 oraz 6.1 ADR, gdy ilości przewożonych towarów niebezpiecznych nie przekraczają ilości określonych w ppkt 1.1.3.6 ADR.

Uwagi: Wymóg zbędny i uciążliwy w przypadku transportu lokalnego i dostawy takich pestycydów.

RO-SQ 7.4

Przedmiot: Wyłączenie z wymogu zawartego w niektórych postanowieniach ADR dotyczących pakowania, znakowania i etykietowania w przypadku przewozu małych ilości (poniżej limitów określonych w ppkt 1.1.3.6) artykułów pirotechnicznych z przekroczonym terminem ważności o kodach klasyfikacyjnych 1.3G, 1.4G oraz 1.4S klasy 1 ADR, noszących odpowiednie numery identyfikacyjne substancji UN0092, UN0093, UN0403 lub UN0404, do najbliższych koszar w celu usunięcia.

Odniesienie do załącznika do dyrektywy: 1.1.3.6, 4.1, 5.2 oraz 6.1

Treść załącznika do dyrektywy: Usuwanie przeterminowanych artykułów pirotechnicznych.

Odniesienie do ustawodawstwa krajowego: Regulation 82(10) of the „Carriage of Dangerous Goods by Road Regulations 2004”.

Treść ustawodawstwa krajowego: Postanowienia ADR dotyczące pakowania, znakowania i etykietowania w przypadku przewozu przeterminowanych artykułów pirotechnicznych noszących odpowiednie numery UN: UN 0092, UN 0093, UN 0403, UN 0404 do najbliższych koszar nie mają zastosowania pod warunkiem, że przestrzega się ogólnych postanowień ADR dotyczących pakowania, oraz że w dokumencie przewozowym dołączone zostały informacje dodatkowe. Przepis dotyczy wyłącznie transportu lokalnego do najbliższych koszar małych ilości artykułów pirotechnicznych z przekroczonym terminem ważności w celu ich bezpiecznego usunięcia.

Uwagi: Przewóz małych ilości „przeterminowanych” rac morskich, szczególnie dostarczanych przez właścicieli łodzi rekreacyjnych oraz dostawców okrętowych, do koszar wojskowych w celu ich bezpiecznego usunięcia sprawiał problemy, szczególnie w związku z wymogami dotyczącymi opakowań. Odstępstwo dotyczy małych ilości (poniżej ilości określonych w ppkt 1.1.3.6) w transporcie lokalnym.

RO-SQ 7.5

Przedmiot: Wyłączenie z wymogów określonych w rozdziałach 6.7 i 6.8, w odniesieniu do transportu drogowego nominalnie pustych, nieoczyszczonych zbiorników zasobnikowych (przeznaczonych do składowania w stałych lokalizacjach) w celu ich oczyszczenia, naprawy, przetestowania lub złomowania.

Odniesienie do załącznika do dyrektywy: 6.7 oraz 6.8

Treść załącznika do dyrektywy: Wymogi dotyczące budowy, konstrukcji, inspekcji i testowania zbiorników.

Odniesienie do ustawodawstwa krajowego: Proponowana poprawka do „Carriage of Dangerous Goods by Road Regulations, 2004”.

Treść ustawodawstwa krajowego: [Proponowane] Wyłączenie z wymogów określonych w rozdziałach 6.7 i 6.8 ADR przewozu drogowego nominalnie pustych, nieoczyszczonych zbiorników zasobnikowych (przeznaczonych do składowania w stałych lokalizacjach) w celu ich oczyszczenia, naprawy, przetestowania lub złomowania; pod warunkiem, że a) od zbiornika odłączono taką część instalacji rurowej podłączonej do zbiornika, jaką dyktowały względy praktyczne; b) zbiornik jest wyposażony w odpowiedni zawór bezpieczeństwa, który będzie działać w trakcie przewozu; oraz c) zgodnie z pkt b) powyżej wszystkie otwory w zbiorniku oraz we wszystkich elementach instalacji rurowej przymocowanej do zbiornika zostały uszczelnione tak, aby zapobiec wydostawaniu się wszelkich towarów niebezpiecznych; w zakresie, w jakim jest to podyktowane względami praktycznymi.

Uwagi: Zbiorniki te wykorzystywane są do składowania substancji w lokalizacjach stałych, nie zaś do transportu towarów. Będą one zawierać bardzo małe ilości towarów niebezpiecznych w trakcie transportu tychże zbiorników do różnych miejsc w związku z ich czyszczeniem, naprawą itp.

Poprzednio objęte art. 6 ust. 10.

RO-SQ 7.6

Przedmiot: Wyłączenie z wymogów określonych w rozdziałach 5.3, 5.4, część 7 oraz w załączniku B ADR przewozu butli gazowych do dystrybutorów (do napojów) w przypadkach, gdy przewożone są one tym samym pojazdem co napoje, do których będą używane.

Odniesienie do załącznika do dyrektywy: rozdziały 5.3, 5.4, część 7 oraz załącznik B

Treść załącznika do dyrektywy: Znakowanie pojazdów, dokumentacja do przewozu oraz postanowienia dotyczące sprzętu transportowego i operacji transportowych.

Odniesienie do ustawodawstwa krajowego: Proponowana poprawka do „Carriage of Dangerous Goods by Road Regulations, 2004”.

Treść ustawodawstwa krajowego: [Proponowane] Wyłączenie z wymogów określonych w rozdziałach 5.3, 5.4, część 7 oraz w załączniku B do ADR butli gazowych używanych jako dystrybutory do napojów w przypadkach, gdy butle te przewożone są tym samym pojazdem co napoje, do których będą używane.

Uwagi: Główne działanie dotyczy dystrybucji opakowań z napojami, które nie są substancjami objętymi zakresem ADR razem z małą liczbą niewielkich butli zawierających gazy dozujące stosowane do tych napojów.

Poprzednio objęte art. 6 ust. 10.

RO-SQ 7.7

Przedmiot: Wyłączenie transportu krajowego na terenie Irlandii z wymogów określonych w postanowieniach dotyczących konstrukcji i testowania pojemników oraz ich wykorzystywania, zawartych w rozdziałach 6.2 oraz 4.1 ADR dotyczących butli oraz bębnów ciśnieniowych zawierających gazy klasy 2, które transportowano w sposób multimodalny, włączając przewóz drogą morską w przypadku, gdy i) butle i bębny ciśnieniowe są konstruowane, testowane i wykorzystywane zgodnie z Kodem IMDG, ii) butle i bębny ciśnieniowe nie są ponownie napełniane w Irlandii, ale są zwracane jako nominalnie puste do kraju pochodzenia w ramach transportu multimodalnego oraz iii) butle i bębny ciśnieniowe są rozprowadzane lokalnie w małych ilościach.

Odniesienie do załącznika do dyrektywy: 1.1.4.2, 4.1 oraz 6.2

Treść załącznika do dyrektywy: Postanowienia dotyczące przewozu w ramach transportu multimodalnego włączając przewóz drogą morską, wykorzystywania butli i bębnów ciśnieniowych do gazów klasy 2 ADR oraz konstrukcji i testowania butli i bębnów ciśnieniowych do gazów klasy 2 ADR.

Odniesienie do ustawodawstwa krajowego: Proponowana poprawka do „Carriage of Dangerous Goods by Road Regulations, 2004”.

Treść ustawodawstwa krajowego: [Proponowane] Postanowienia rozdziałów 4.1 oraz 6.2 nie stosują się do butli i bębnów ciśnieniowych zawierających gazy klasy 2 pod warunkiem, że i) butle i bębny ciśnieniowe są konstruowane i testowane zgodnie z Kodem IMDG, ii) butle i bębny ciśnieniowe są wykorzystywane zgodnie z Kodem IMDG, iii) butle i bębny ciśnieniowe zostały przetransportowane do wysyłającego środkami transportu multimodalnego, włączając przewóz drogą morską, iv) transport butli i bębnów ciśnieniowych do użytkownika końcowego obejmuje jedynie jedną podróż, od odbiorcy transportu multimodalnego, [o którym mowa w punkcie iii) powyżej], zakończoną w czasie jednego dnia, v) butle i bębny ciśnieniowe nie są ponownie napełniane w obrębie Państwa, ale są zwracane, jako nominalnie puste do kraju pochodzenia w ramach transportu multimodalnego [o którym mowa w punkcie iii) powyżej] oraz vi) butle i bębny ciśnieniowe są rozprowadzane lokalnie w obrębie Państwa w małych ilościach.

Uwagi: Gazy zawarte w butlach i bębnach ciśnieniowych są zgodne ze specyfikacją określoną przez użytkowników końcowych, na skutek czego muszą być importowane spoza obszaru objętego ADR. Po użyciu nominalnie puste butle i bębny ciśnieniowe muszą zostać zwrócone do kraju pochodzenia w celu ich ponownego napełnienia specjalnie określonymi gazami — nie powinny być one ponownie napełniane w Irlandii, a w gruncie rzeczy w żadnej części obszaru objętego zakresem obowiązywania ADR. Mimo, że nie są one zgodne z ADR, są one zgodne z Kodem IMDG i zgodnie z nim akceptowane. Transport multimodalny, rozpoczynający się z obszaru nieobjętego zakresem obowiązywania ADR, powinien zakończyć się w siedzibie importera, skąd butle i bębny ciśnieniowe mają zostać przekazane użytkownikom końcowym lokalnie na terenie Irlandii i w małych ilościach. Przewóz taki w obrębie Irlandii wszedłby w zakres zmienionego art. 6 ust.9 zmienionej dyrektywy 94/55/WE.

FINLANDIA

RO-SQ 13.1

Przedmiot: Transport pewnych ilości towarów niebezpiecznych w prywatnych samochodach i autobusach.

Odniesienie do załącznika do dyrektywy: 4.1, 5.4

Treść załącznika do dyrektywy: Postanowienia dotyczące opakowań, dokumentacja.

Odniesienie do ustawodawstwa krajowego: Liikenne- ja viestintäministeriön asetus vaarallisten aineiden kuljetuksesta tiellä (277/2002; 313/2003).

Treść ustawodawstwa krajowego: Transport towarów niebezpiecznych w pewnych ilościach objętych ppkt 1.1.3.6 o maksymalnej masie netto nieprzekraczającej 200 kg w prywatnych samochodach i autobusach jest dozwolony bez konieczności posiadania dokumentu przewozowego oraz bez konieczności spełniania wszystkich wymogów dotyczących opakowań.

RO-SQ 13.2

Przedmiot: Opis pustych zbiorników w dokumencie przewozowym.

Odniesienie do załącznika do dyrektywy: 5.4.1.1.6

Treść załącznika do dyrektywy: Specjalne postanowienia dotyczące pustych, nieoczyszczonych opakowań, pojazdów, kontenerów, zbiorników, pojazdów akumulatorowych oraz wieloelementowych kontenerów gazowych (MEGCs).

Odniesienie do ustawodawstwa krajowego: Liikenne- ja viestintäministeriön asetus vaarallisten aineiden kuljetuksesta tiellä (277/2002; 313/2003).

Treść ustawodawstwa krajowego: W przypadku pustych, nieoczyszczonych pojazdów-cystern, w których przewożono dwie lub więcej substancji o numerach UN 1202, 1203 oraz 1223, opis w dokumentach przewozowych musi zostać uzupełniony o słowa „Ostatni ładunek” razem z nazwą produktu o najniższej temperaturze zapłonu; „Pusty pojazd-cysterna, 3, ostatni ładunek: UN 1203 Benzyna, II”.

RO-SQ 13.3

Przedmiot: Etykietowanie i znakowanie jednostki transportowej przewożącej materiały wybuchowe.

Odniesienie do załącznika do dyrektywy: 5.3.2.1.1

Treść załącznika do dyrektywy: Ogólne postanowienia dotyczące znakowania przy użyciu pomarańczowej tabliczki.

Odniesienie do ustawodawstwa krajowego: Liikenne- ja viestintäministeriön asetus vaarallisten aineiden kuljetuksesta tiellä (277/2002; 313/2003).

Treść ustawodawstwa krajowego: Jednostki transportowe przewożące (zazwyczaj przy użyciu furgonetek) małe ilości materiałów wybuchowych [maksymalnie 1 000 kg (netto)] do kopalni odkrywkowych i na tereny robocze mogą być oznakowane z przodu i z tyłu za pomocą tabliczki przedstawionej w modelu nr 1.

RO-SQ 13.4

Przedmiot: Przyjęcie RO-SQ 6.2.

Odniesienie do ustawodawstwa krajowego: Zostanie określone w mających się ukazać przepisach.

RO-SQ 13.5

Przedmiot: Przyjęcie RO-SQ 6.4.

Odniesienie do ustawodawstwa krajowego: Zostanie określone w mających się ukazać przepisach.

ZJEDNOCZONE KRÓLESTWO

RO-SQ 15.1

Przedmiot: Przewóz niektórych towarów radioaktywnych o małym zagrożeniu, takich jak zegary, zegarki, wykrywacze dymu, tarcze kompasów (E1).

Odniesienie do załącznika do Dyrektywy: Większość wymagań ADR.

Treść załącznika do Dyrektywy: Wymagania dotyczące przewozu materiałów klasy 7.

Odniesienie do ustawodawstwa krajowego: Radioactive Material (Road Transport) (Great Britain) Regulations 1996 reg 3(2)(f), (g) and (h).

Treść ustawodawstwa krajowego: Całkowite wyłączenie spod przepisów krajowych w zakresie niektórych produktów handlowych zawierających ograniczone ilości materiałów radioaktywnych.

Uwagi: Odstępstwo to jest środkiem krótkoterminowym, potrzebnym do chwili włączenia do RID zmian podobnych do przepisów IAEA.

RO-SQ 15.2

Przedmiot: Zwolnienie z wymagania posiadania dokumentu przewozowego dotyczącego niektórych ilości towarów niebezpiecznych określonych w ppkt 1.1.3.6 (E2).

Odniesienie do załącznika do dyrektywy: 1.1.3.6.2 oraz 1.1.3.6.3

Treść załącznika do dyrektywy: Zwolnienia z niektórych wymogów w zakresie niektórych ilości przypadających na jednostkę transportową.

Odniesienie do ustawodawstwa krajowego: Carriage of Dangerous Goods by Road Regulations 1996, reg.3 and reg.13 and Schedule 2(8).

Treść ustawodawstwa krajowego: Dokument przewozowy nie jest wymagany w transporcie ograniczonych ilości z wyjątkiem przypadków, gdy stanowią one część większego ładunku.

Uwagi: Zwolnienie to jest odpowiednie dla transportu krajowego, w którym dokument przewozowy nie zawsze jest adekwatny, gdy chodzi o lokalną dystrybucję.

RO-SQ 15.3

Przedmiot: Przewóz cienkich butli metalowych stosowanych w balonach z gorącym powietrzem między miejscem napełniania i miejscem startu/lądowania (E3).

Odniesienie do załącznika do dyrektywy: 6.2

Treść załącznika do dyrektywy: Wymagania w zakresie konstrukcji i testowania pojemników gazowych.

Odniesienie do ustawodawstwa krajowego: Zostanie określone w mających się ukazać przepisach.

Treść ustawodawstwa krajowego: Jak wyżej.

Uwagi: Butle gazowe stosowane w balonach z gorącym powietrzem projektowane są tak, aby miały możliwie mały ciężar, co wyklucza spełnienie przez nie normalnych wymagań dla butli gazowych. Średnio butla do balonu ma pojemność 70 litrów, liczoną dla wody, a największe nie przekraczają 90 litrów. W pojeździe przewozi się za jednym razem nie więcej niż 5 butli.

RO-SQ 15.4

Przedmiot: Zwolnienie z wymagania sprzętu gaśniczego pojazdów przewożących materiały o niskim poziomie radioaktywności (E4).

Odniesienie do załącznika do dyrektywy: 8.1.4

Treść załącznika do dyrektywy: Wymagania dotyczące posiadania urządzeń gaśniczych w pojazdach.

Odniesienie do ustawodawstwa krajowego: Radioactive Material (Road Transport) (Great Britain) 1996, regs 34(4) and (5).

Treść ustawodawstwa krajowego: Przepis 34(4) usuwa wymaganie posiadania gaśnic przeciwpożarowych przy przewozie tylko opakowań wyłączonych (UN 2908, 2909, 2910 i 2911).

Przepis 34(5) ogranicza wymaganie tylko do przypadku przewożenia małej ilości opakowań.

Uwagi: Przewóz sprzętu gaśniczego jest w praktyce nieistotny w transporcie towarów kategorii UN 2908, 2909, 2910, UN 2911, które często mogą być przewożone w małych pojazdach.

RO-SQ 15.5

Przedmiot: Dystrybucja towarów w wewnętrznych opakowaniach do detalistów lub użytkowników (wyłączając towary klasy 1 i 7) z miejscowych składów dystrybucyjnych do detalistów lub użytkowników oraz od detalistów do użytkowników końcowych (N1).

Odniesienie do załącznika do dyrektywy: 6.1.

Treść załącznika do dyrektywy: Wymagania dotyczące konstrukcji i badań opakowań.

Odniesienie do ustawodawstwa krajowego: Carriage of Dangerous Goods (Classification, Packaging & Labelling) and Use of Transportable Pressure Receptacles Regulations 1996, Regs. 6(1), 6(3) and 8(5) and Schedule 3.

Treść ustawodawstwa krajowego: Opakowania nie muszą mieć oznaczeń RID/ADR lub UN lub być oznaczone w inny sposób, jeśli zawierają towary w ograniczonych ilościach, określonych w wykazie 3.

Uwagi: Wymagania ADR są nieodpowiednie do końcowych etapów przewozu ze składu dystrybucyjnego do detalisty lub użytkownika lub od detalisty do użytkownika końcowego. Celem niniejszego odstępstwa jest umożliwienie przewożenia wewnętrznych pojemników z towarami przeznaczonymi do dystrybucji lokalnej w ostatnim etapie dystrybucji lokalnej bez opakowania zewnętrznego.

RO-SQ 15.6

Przedmiot: Transport nominalnie pustych cystern stałych nieprzeznaczonych jako urządzenie transportowe (N2).

Odniesienie do załącznika do dyrektywy: Części 5 oraz 7 — 9

Treść załącznika do dyrektywy: Wymagania dotyczące procedur przesyłkowych, przewozu, działania i pojazdów.

Odniesienie do ustawodawstwa krajowego: Zostanie określone w mających się ukazać przepisach.

Treść ustawodawstwa krajowego: Jak wyżej.

Uwagi: Transport tego rodzaju cystern stałych nie jest przewozem towarów niebezpiecznych w zwykłym znaczeniu i w praktyce nie można stosować przepisów ADR. Ponieważ cysterny są „nominalnie puste”, więc ilość towarów niebezpiecznych rzeczywiście w nich zawarta jest z definicji bardzo mała.

RO-SQ 15.7

Przedmiot: Dopuścić różną „maksymalną całkowitą ilość na jednostkę transportową” dla towarów klasy 1 w kategoriach 1 i 2 tabeli w ppkt 1.1.3.6.3 (N10).

Odniesienie do załącznika do dyrektywy: 1.1.3.6.3 i 1.1.3.6.4

Treść załącznika do dyrektywy: Zwolnienia odnoszące się do ilości przewożonych na jednostkę transportową.

Odniesienie do ustawodawstwa krajowego: Carriage of Explosives by Road Regulations 1996,reg 13 and Schedule 5; reg. 14 and Schedule 4.

Treść ustawodawstwa krajowego: Ustanawia zasady dotyczące zwolnień w zakresie ograniczeń ilościowych i mieszanych przewozów materiałów wybuchowych.

Uwagi: Dopuścić różne limity ilościowe dla towarów klasy 1, mianowicie „50” dla kategorii 1 i „500” dla kategorii 2. Przy obliczaniu ładunków mieszanych stosuje się mnożniki „20” dla kategorii transportu 2 i „2” dla kategorii transportu 3.

Poprzednie odstępstwo na mocy art. 6 ust. 10.

RO-SQ 15.8

Przedmiot: Zwiększenie maksymalnej masy netto artykułów wybuchowych dopuszczalnych w pojazdach EX/II (N13).

Odniesienie do załącznika do dyrektywy: 7.5.5.2

Treść załącznika do dyrektywy: Ograniczenia przewożonych ilości dotyczących substancji i artykułów wybuchowych.

Odniesienie do ustawodawstwa krajowego: Carriage of Explosives by Road Regulations 1996, reg.13, Schedule 3.

Treść ustawodawstwa krajowego: Ograniczenia przewożonych ilości dotyczących substancji i artykułów wybuchowych.

Uwagi: Przepisy Zjednoczonego Królestwa dopuszczają maksymalną masę netto 5 000 kg w przypadku pojazdów typu II w grupach zgodności 1.1C, 1.1D, 1.1E i 1.1J.

Wiele artykułów klas 1.1C, 1.1D, 1.1E i 1.1J przewożonych w Europie jest dużych lub nieporęcznych, a ich długość przekracza 2,5 metra. Są to głównie artykuły wybuchowe do celów wojskowych. Ograniczenia konstrukcyjne pojazdów EX/III (wymaga się, aby były to pojazdy zamknięte) sprawiają duże trudności przy załadunku i rozładunku tego rodzaju artykułów. Niektóre artykuły wymagają specjalnych urządzeń załadowczych i rozładowczych na początku i końcu transportu. W praktyce urządzenia tego rodzaju rzadko występują. W Zjednoczonym Królestwie używa się niewiele pojazdów EX/III i byłoby niezwykle uciążliwe dla przemysłu żądanie konstruowania dalszych specjalistycznych pojazdów EX/III do przewożenia tego typu materiałów wybuchowych.

W Zjednoczonym Królestwie wojskowe materiały wybuchowe są przewożone głównie przez przewoźników komercyjnych i dlatego nie mogą oni korzystać ze zwolnień dla pojazdów wojskowych przewidzianych w dyrektywie ramowej. Celem rozwiązania tego problemu Zjednoczone Królestwo zawsze zezwalało na przewóz w pojazdach EX/II do 5 000kg tego rodzaju artykułów. Obecne ograniczenie nie zawsze wystarcza, gdyż jeden artykuł może zawierać więcej niż 1 000 kg materiału wybuchowego.

Od 1950 r. miały miejsce tylko dwa wypadki (oba w latach pięćdziesiątych) eksplozji materiałów wybuchowych o wadze ponad 5 000 kg. Wypadki te były spowodowane zapaleniem się opony i przeniesieniem ognia przez gorący układ wydechowy do osłony. Pożary mogłyby wystąpić przy mniejszym ładunku. Nie było ofiar śmiertelnych lub rannych.

Istnieją dowody doświadczalne sugerujące, że jest mało prawdopodobne, aby przy prawidłowo zapakowanych artykułach wybuchowych eksplozja mogła być zapoczątkowana od uderzenia, np. przy zderzeniu pojazdu. Dowody pochodzące ze sprawozdań wojskowych i danych z prób uderzeń pocisków wskazują, że dla zapoczątkowania eksplozji nabojów potrzeba prędkości zderzenia przekraczającej prędkość otrzymywaną w teście upadku z wysokości 12 metrów.

Obecne normy bezpieczeństwa nie byłyby naruszone.

RO-SQ 15.9

Przedmiot: Zwolnienie z wymagań kontroli dotyczących małych ilości niektórych towarów klasy 1 (N12).

Odniesienie do załącznika do dyrektywy: 8.4 i 8.5 S1(6)

Treść załącznika do dyrektywy: Wymagania kontroli dotyczące pojazdów przewożących niektóre ilości towarów niebezpiecznych.

Odniesienie do ustawodawstwa krajowego: Carriage of Dangerous Goods by Road Regulations 1996, reg.24.

Treść ustawodawstwa krajowego: Przewiduje urządzenia bezpiecznego parkowania i kontroli, lecz nie wymaga, aby niektóre ładunki klasy 1 były nadzorowane przez cały czas, jak wymaga się tego w ADR, rozdział 8.5 S1(6).

Uwagi: W kontekście krajowym wymagania kontroli ADR nie zawsze są wykonalne.

RO-SQ 15.10

Przedmiot: Złagodzenie ograniczeń w zakresie transportu mieszanego materiałów wybuchowych oraz materiałów wybuchowych z innymi towarami niebezpiecznymi, w wagonach, pojazdach i kontenerach (N4/5/6).

Odniesienie do załącznika do dyrektywy: 7.5.2.1 i 7.5.2.2

Treść załącznika do dyrektywy: Ograniczenia w zakresie niektórych typów ładunków mieszanych.

Odniesienie do ustawodawstwa krajowego: Carriage of Dangerous Goods by Road Regulations 1996, reg.18.

Treść ustawodawstwa krajowego: Ustawodawstwo krajowe jest mniej restrykcyjne w zakresie mieszanych przewozów materiałów wybuchowych pod warunkiem, że tego rodzaju transport może być dokonany bez ryzyka.

Uwagi: Zjednoczone Królestwo pragnie dopuścić różne wersje w zakresie zasad mieszanych przewozów materiałów wybuchowych z innymi materiałami wybuchowymi oraz materiałów wybuchowych z innymi towarami niebezpiecznymi. Każda wersja ma mieć ograniczenia ilościowe dotyczące jednego lub wielu elementów składowych ładunku i będzie dopuszczona pod warunkiem, że „przedsięwzięto wszelkie uzasadnione, wykonalne praktycznie środki celem uniemożliwienia stykania się materiałów wybuchowych lub stwarzania zagrożenia w inny sposób przez wszystkie tego rodzaju towary”.

Przykłady wersji, które chce dopuścić Zjednoczone Królestwo:

1.

Materiały wybuchowe o numerach w klasyfikacji UN 0029, 0030, 0042, 0065, 0081, 0082, 0104, 0241, 0255, 0267, 0283, 0289, 0290, 0331, 0332, 0360 lub 0361 można przewozić w tym samym pojeździe z towarami niebezpiecznymi o numerze w klasyfikacji UN 1942. Ilość towaru UN 1942 dopuszczonego do przewozu ogranicza się przez uznanie go za materiał wybuchowy 1.1D;

2.

Materiały wybuchowe o numerach w klasyfikacji UN 0191, 0197, 0312, 0336, 0403, 0431 lub 0453 można przewozić w tym samym pojeździe z towarami niebezpiecznymi (z wyjątkiem gazów łatwopalnych, substancji zakaźnych i substancji toksycznych) dla kategorii transportu 2 lub z towarami niebezpiecznymi dla kategorii transportu 3 lub dla dowolnej ich kombinacji pod warunkiem, że całkowita masa lub objętość towarów niebezpiecznych dla kategorii transportu 2 nie przekracza 500 kg lub litrów i całkowita masa netto tego rodzaju materiałów wybuchowych nie przekracza 500 kg;

3.

Materiały wybuchowe o oznaczeniu 1.4G można przewozić z płynami i gazami łatwopalnymi dla kategorii transportu 2 lub z gazami niepalnymi i nietoksycznymi dla kategorii transportu 3 lub dla dowolnej ich kombinacji w tym samym pojeździe pod warunkiem, że całkowita masa lub objętość towarów niebezpiecznych razem wziętych nie przekracza 200 kg lub litrów i całkowita masa netto materiałów wybuchowych nie przekracza 20 kg;

4.

Artykuły wybuchowe o numerach w klasyfikacji UN 0106, 0107 lub 0257 można przewozić z artykułami wybuchowymi z grup zgodności D, E lub F, których są one składnikami. Całkowita ilość materiałów wybuchowych o numerach UN 0106, 0107 lub 0257 nie może przekraczać 20 kg.

RO-SQ 15.11

Przedmiot: Alternatywne rozwiązanie dotyczące zawieszania pomarańczowych tabliczek w przypadku małych przesyłek materiałów radioaktywnych w małych pojazdach.

Odniesienie do załącznika do dyrektywy: 5.3.2

Treść załącznika do dyrektywy: Wymaganie dotyczące pomarańczowych tabliczek zawieszanych na małych pojazdach przewożących materiały radioaktywne.

Odniesienie do ustawodawstwa krajowego: The Radioactive Material (Road Transport) Regulations 2002 Regulation 5 (4) (d).

Treść ustawodawstwa krajowego: Zezwala na wszelkie odstępstwa zatwierdzone zgodnie z niniejszym postępowaniem. Wnioskowane odstępstwo jest następujące:

1.

Pojazdy muszą:

a)

być oznakowane zgodnie ze stosowanymi przepisami ADR ust. 5.3.2, lub

b)

w przypadku pojazdów o wadze mniejszej niż 3 500 kg, przewożących mniej niż 10 opakowań zawierających materiały nierozszczepialne lub rozszczepialne z wyjątkiem materiałów radioaktywnych i gdy suma indeksów przewozowych tych opakowań nie przekracza 3, mogą alternatywnie posiadać oznakowanie zgodnie z wymaganiami ust. 2 poniżej.

2.

Do celów ust. 1 powyżej oznakowanie pojazdu przewożącego materiały radioaktywne ma być zgodne z następującymi wymaganiami:

a)

jego powierzchnia nie może być mniejsza niż 12 cm kwadratowych. Wszystkie znaki oznakowania powinny być czarne, pogrubione i czytelne, ponadto powinny być wytłaczane lub stemplowane. Wysokość dużych liter w słowie „RADIOAKTYWNE” nie może być mniejsza niż 12 mm, a wysokość wszystkich pozostałych dużych liter nie może być mniejsza niż 5 mm;

b)

jest ogniotrwałe w stopniu pozwalającym odczytać słowa po wystawieniu na działanie pożaru, któremu uległ pojazd;

c)

jest mocno przymocowane do pojazdu w miejscu, w którym jest całkowicie widoczne przez kierowcę i w którym nie ogranicza widoczności drogi; oznakowanie mocuje się jedynie wtedy, gdy pojazd przewozi materiały radioaktywne;

d)

ma przepisowy kształt i zawiera nazwę, adres i numer telefonu używany w nagłych wypadkach.

Uwagi: Odstępstwo jest wymagane w przypadku ograniczonych przewozów małych ilości materiałów radioaktywnych, przede wszystkim pojedynczych dawek materiałów radioaktywnych między lokalnymi obiektami szpitalnymi, gdzie używa się małych pojazdów i możliwość zamocowania nawet małych pomarańczowych tabliczek jest ograniczona. Doświadczenie pokazuje, że w przypadku tych pojazdów mocowanie pomarańczowych tabliczek jest problematyczne i trudno je utrzymać w normalnych warunkach transportu. Pojazdy będą oznakowane za pomocą tabliczek podających zawartość zgodnie z ADR ppkt 5.3.1.5.2 (i zwykle ppkt 5.3.1.7.4) określających wyraźnie rodzaj zagrożenia. Poza tym, umieszcza się w dobrze widocznym miejscu ogniotrwałą tabliczkę podającą odpowiednie informacje potrzebne w nagłych wypadkach. W praktyce umożliwia to uzyskanie więcej informacji dotyczących bezpieczeństwa niż w przypadku zgodności z wymaganiami ADR ppkt 5.3.2.


ZAŁĄCZNIK II

Odstępstwa w Państwach Członkowskich w odniesieniu do lokalnego transportu ograniczonego do ich terytorium

BELGIA

RO-LT 1.1

Przedmiot: Transport w bliskim sąsiedztwie terenów przemysłowych łącznie z transportem po drodze publicznej.

Odniesienie do załącznika do dyrektywy 94/55/WE (w dalszej części dokumentu określanej jako „dyrektywa”): Załączniki A i B

Treść załącznika do dyrektywy: Załączniki A i B

Odniesienie do ustawodawstwa krajowego: Odstępstwa 2-89, 4-97 i 2-2000

Treść ustawodawstwa krajowego: Odstępstwa dotyczą dokumentacji, etykietowania i oznakowania opakowań i świadectwa kierowcy.

Uwagi: Towary niebezpieczne są przewożone między obiektami przemysłowymi.

odstępstwo 2-89: przejazd przez publiczną drogę główną (chemikalia w opakowaniach);

odstępstwo 4-97: odległość 2 km (wlewki surówki o temperaturze 600 oC);

odstępstwo 2-2000: odległość w przybliżeniu równa 500 m (IBC, PG II, III, klasy 3, 5.1, 6.1, 8 i 9).

RO-LT 1.2

Przedmiot: Ruch zbiorników zasobnikowych nieprzeznaczonych jako urządzenia transportowe.

Odniesienie do załącznika do dyrektywy: 1.1.3.2. (f)

Odniesienie do ustawodawstwa krajowego: Zwolnienie 6-82, 2-85

Treść ustawodawstwa krajowego: Dozwolony ruch nominalnie pustych zbiorników zasobnikowych w celu czyszczenia/naprawy.

Uwagi: Odstępstwo zarejestrowane przez Komisję Europejską pod nr 7 (na mocy art. 6 ust. 10).

RO-LT 1.3

Przedmiot: Szkolenie kierowców.

Transport lokalny towarów kategorii UN 1202, 1203 i 1223 w opakowaniach i w cysternach (w Belgii, w promieniu 75 km od siedziby statutowej).

Odniesienie do załącznika do dyrektywy: 8.2

Treść załącznika do dyrektywy:

Struktura szkolenia:

1)

Opakowania szkoleniowe

2)

Cysterna szkoleniowa

2)

Szkolenie specjalne Cl 1

2)

Szkolenie specjalne Cl 7

Odniesienie do ustawodawstwa krajowego: Zostanie określone w mających się ukazać przepisach.

Treść ustawodawstwa krajowego: Definicje — świadectwo — wydanie — duplikaty — ważność i przedłużenie — organizacja kursów i egzamin — odstępstwa — kary — postanowienia końcowe.

Uwagi: Proponuje się kurs dla początkujących kończący się egzaminem ograniczonym do transportu towarów kategorii UN 1202, 1203 i 1223 w opakowaniach i w cysternach w promieniu 75 km od miejsca siedziby statutowej — długość szkolenia musi spełniać wymagania ADR - po pięciu latach kierowca musi odbyć kurs utrwalający wiedzę i zdać egzamin. Świadectwo zawiera adnotację „transport krajowy towarów kategorii UN 1202, 1203 i 1223, zgodnie z art. 6 ust. 9 dyrektywy 94/55/WE”.

RO-LT 1.4

Przedmiot: Transport towarów niebezpiecznych w cysternach przeznaczonych do usunięcia za pomocą spalania.

Odniesienie do załącznika do dyrektywy: 3.2

Odniesienie do ustawodawstwa krajowego: Odstępstwo 01 — 2002.

Treść ustawodawstwa krajowego: Na zasadzie odstępstwa od tabeli w rozdziale 3.2 dopuszcza się używanie zgodnie z pewnymi warunkami cysterny- kontenera o kodzie cysterny L4BH zamiast kodu cysterny L4DH w transporcie UN 3130, płynu reagującego z wodą, toksycznego, III, bez innych określeń.

Uwagi: Odstępstwo to można stosować do transportu odpadów niebezpiecznych na krótkie odległości.

RO-LT 1.5

Przedmiot: Transport odpadów do zakładów utylizacji odpadów.

Odniesienie do załącznika do dyrektywy: 5.2, 5.4, 6.1 (stary przepis: A5, 2X14, 2X12)

Treść załącznika do dyrektywy: Klasyfikacja, oznakowanie i wymagania dotyczące opakowania.

Odniesienie do ustawodawstwa krajowego: Arrête royal relatif au transport de marchandises dangereuses par route.

Treść ustawodawstwa krajowego: Zamiast dokonywania klasyfikacji odpadów zgodnie z ADR, odpady przypisywane są do różnych grup (palne rozpuszczalniki, farby, kwasy, akumulatory itp.) w celu zapobieżenia niebezpiecznym reakcjom w obrębie jednej grupy. Wymagania dotyczące budowy opakowań są mniej restrykcyjne.

Uwagi: Przepis ten może być stosowany w odniesieniu do transportu małych ilości odpadów do zakładów utylizacji odpadów.

RO-LT 1.6

Przedmiot: Przyjęcie RO-LT 14.5.

Odniesienie do ustawodawstwa krajowego:

RO-LT 1.7

Przedmiot: Przyjęcie RO-LT 14.6.

Odniesienie do ustawodawstwa krajowego:

RO-LT 1.8

Przedmiot: Przyjęcie RO-LT 15.2.

Odniesienie do ustawodawstwa krajowego: —

DANIA

RO-LT 2.1

Przedmiot: UN 1202, 1203, 1223 i klasa 2 — niewymagany dokument przewozowy.

Odniesienie do załącznika do dyrektywy: 5.4.1.

Treść załącznika do dyrektywy: Wymagany dokument przewozowy.

Odniesienie do ustawodawstwa krajowego: Bekendtgørelse nr. 729 af 15/08/2001 om vejtransport af farligt gods.

Treść ustawodawstwa krajowego: W transporcie mineralnych produktów olejowych klasy 3, UN 1202, 1203 i 1223 oraz gazów klasy 2 w połączeniu z dystrybucją (towary dostarczane do dwóch lub więcej odbiorców i zabieranie zwróconych towarów w podobnych sytuacjach) dokument przewozowy nie jest konieczny pod warunkiem, że pisemne instrukcje poza informacją wymaganą w ADR zawierają informację o numerze UN, nazwę i klasę.

Uwagi: Powodem wprowadzenia wyżej wymienionego odstępstwa krajowego jest rozwój urządzeń elektronicznych umożliwiających np. spółkom naftowym stosowanie w sposób ciągły urządzeń elektronicznych do przekazywania do pojazdów informacji zawierających dane o kliencie. Ponieważ informacja ta jest niedostępna na początku transportu i jest przekazywana do pojazdu w trakcie transportu, nie jest możliwe sporządzenie dokumentów przewozowych przed rozpoczęciem transportu. Ten rodzaj transportu jest ograniczony do określonych obszarów.

Obecnie w Danii odstępstwo dotyczące podobnego przepisu na mocy art. 6 ust. 10.

NIEMCY

RO-LT 3.1

Przedmiot: Odstąpienie od niektórych danych w dokumencie przewozowym (n2).

Odniesienie do załącznika do dyrektywy: 5.4.1.1.1

Treść załącznika do dyrektywy: Treść dokumentu przewozowego.

Odniesienie do ustawodawstwa krajowego: Gefahrgut-Ausnahmeverordnung - GGAV 2002 vom 6.11.2002 (BGBl. I S. 4350), geändert durch Artikel 2 der Verordnung vom 28.4.2003 (BGBl. I S. 595); Ausnahme 18.

Treść ustawodawstwa krajowego: Dotyczy wszystkich klas z wyjątkiem klas 1 (z wyjątkiem 1.4S), 5.2 i 7:

W dokumencie przewozowym nie trzeba podawać:

a)

odbiorcy w przypadku dystrybucji lokalnej (z wyjątkiem pełnego ładunku i transportu na niektórych trasach);

b)

liczby i typu opakowań, jeśli nie stosuje się ppkt 1.1.3.6 i jeśli pojazd jest zgodny ze wszystkimi przepisami załączników A i B;

c)

w przypadku pustych, nieoczyszczonych cystern wystarcza dokument przewozowy dotyczący ostatniego ładunku.

Uwagi: Stosowanie wszystkich przepisów jest niepraktyczne w tego rodzaju ruchu drogowym.

Odstępstwo zarejestrowane przez Komisję Europejską pod nr 22 (na mocy art. 6 ust. 10).

RO-LT 3.2

Przedmiot: Transport hurtowy materiałów klasy 9 zanieczyszczonych PCB.

Odniesienie do załącznika do dyrektywy: 7.3.1

Treść załącznika do dyrektywy: Transport hurtowy.

Odniesienie do ustawodawstwa krajowego: Gefahrgut-Ausnahmeverordnung - GGAV 2002 vom 6.11.2002 (BGBl. I S. 4350), geändert durch Artikel 2 der Verordnung vom 28.4.2003 (BGBl. I S. 595); Ausnahme 11.

Treść ustawodawstwa krajowego: Upoważnienie do transportu hurtem w zabudowach pojazdów lub uszczelnionych kontenerach, które mają uniemożliwiać przepuszczanie płynów lub pyłu.

Uwagi: Odstępstwo 11 ograniczone do 31.12.2004; z roku 2005, te same postanowienia w ADR i RID.

Patrz również: Porozumienie wielostronne M137.

Lista nr 4*.

RO-LT 3.3

Przedmiot: Transport opakowanych odpadów niebezpiecznych.

Odniesienie do załącznika do dyrektywy: Część 1 do 5

Treść załącznika do dyrektywy: Klasyfikacja, pakowanie i znakowanie.

Odniesienie do ustawodawstwa krajowego: Gefahrgut-Ausnahmeverordnung - GGAV 2002 vom 6.11.2002 (BGBl. I S. 4350), geändert durch Artikel 2 der Verordnung vom 28.4.2003 (BGBl. I S. 595); Ausnahme 20.

Treść ustawodawstwa krajowego: Klasy 2 do 6.1, 8 i 9: Pakowanie kombinowane i transport niebezpiecznych odpadów w pakunkach i IBC; odpady muszą być zapakowane w opakowania wewnętrzne (w formie, w jakiej zostały zebrane) i zaklasyfikowane do określonych grup odpadów (w celu uniknięcia niebezpiecznych reakcji w obrębie grupy odpadów); wykorzystanie specjalnych pisemnych instrukcji odnoszących się do grup odpadów i stosowanych jako list przewozowy; zbiórka domowych i laboratoryjnych odpadów itp.

Uwagi: Lista nr 6*.

GRECJA

RO-LT 4.1

Przedmiot: Odstępstwo w zakresie wymagań bezpieczeństwa dotyczących cystern stałych (pojazdów-cystern) zarejestrowanych przed dniem 31 grudnia 2001 r. do transportu lokalnego lub małych ilości niektórych kategorii towarów niebezpiecznych.

Odniesienie do załącznika do dyrektywy: 1.6.3.6, 6.8.2.4.2, 6.8.2.4.3, 6.8.2.4.4, 6.8.2.4.5, 6.8.2.1.17-6.8.2.1.22, 6.8.2.1.28, 6.8.2.2, 6.8.2.2.1, 6.8.2.2.2.

Treść załącznika do dyrektywy: Wymagania dotyczące konstrukcji, urządzeń, homologacji typu, kontroli i badań oraz znakowania zbiorników stałych (pojazdów-cystern), zbiorników odejmowalnych, kontenerów zbiornikowych i nadwozi zbiornikowych wymiennych, ze szkieletami wykonanymi z metali oraz pojazdów akumulatorowych i wieloelementowych kontenerów gazowych (MEGCs).

Odniesienie do ustawodawstwa krajowego: Τεχνικές Προδιαγραφές κατασκευής, εξοπλισμού και ελέγχων των δεξαμενών μεταφοράς συγκεκριμένων κατηγοριών επικινδύνων εμπορευμάτων για σταθερές δεξαμενές (οχήματα-δεξαμενές), αποσυναρμολογούμενες δεξαμενές που βρίσκονται σε κυκλοφορία. (Wymagania w zakresie konstrukcji, urządzeń, kontroli i badań cystern stałych (pojazdów-cystern), demontowalnych, cystern będących w ruchu, dla niektórych kategorii towarów niebezpiecznych).

Treść ustawodawstwa krajowego: Przepis przejściowy: Cysterny stałe (pojazdy-cysterny), demontowalne, cysterny i cysterny-kontenery po raz pierwszy zarejestrowane w naszym kraju między 01/01/1985 i 31/12/2001 mogą być dalej używane do dnia 31/12/2010. Ten przepis przejściowy dotyczy pojazdów przeznaczonych do transportu następujących materiałów niebezpiecznych (UN: 1202, 1268, 1223, 1863, 2614, 1212, 1203, 1170, 1090, 1193, 1245, 1294, 1208, 1230, 3262, 3257). Uważa się, że transport ten dotyczy małych ilości lub jest transportem lokalnym dotyczącym pojazdów zarejestrowanych w podanym wyżej okresie. Ten okres przejściowy obowiązuje pojazdy-cysterny dostosowane następująco:

1.

Zgodne z przepisami ADR w zakresie kontroli i badań ppkt 6.8.2.4.2, 6.8.2.4.3, 6.8.2.4.4, 6.8.2.4.5 (ADR 1999: 211.151, 211.152, 211.153, 211.154).

2.

Minimalna grubość szkieletu 3 mm dla cystern ze szkieletem o pojemności przedziału do 3 500 litrów i co najmniej 4 mm grubości stali miękkiej w przypadku cystern z przedziałami o pojemności do 6 000 litrów, niezależnie od typu lub grubości ścianek rozdzielających.

3.

Jeśli zastosowanym materiałem jest aluminium lub inny metal, cysterna powinna spełniać wymagania dotyczące grubości i inne specyfikacje techniczne wynikające z rysunków zatwierdzonych przez władze lokalne kraju, w którym były poprzednio zarejestrowane. W przypadku braku rysunków technicznych zbiorniki powinny spełniać wymagania ust. 6.8.2.1.17 (211.127).

4.

Cysterny powinny spełniać przepisy dodatkowe do ppkt 211.128, 6.8.2.1.28 (211.129), ust. 6.8.2.2 oraz ppkt 6.8.2.2.1 i ppkt 6.8.2.2.2 (211.130, 211.131).

Dokładniej, pojazdy-cysterny o masie mniejszej niż 4 tony używane jedynie w transporcie lokalnym oleju napędowego (UN 1202), zarejestrowane po raz pierwszy przed dniem 31/12/2002, jeśli grubość ich szkieletu jest mniejsza niż 3 mm, są dopuszczone do użytku jedynie, jeśli są zmienione zgodnie z przepisem dodatkowym do ppkt 211.127 (5)b4 (6.8.2.1.20).

RO-LT 4.2

Przedmiot: Odstępstwo od wymagań w zakresie konstrukcji pojazdu podstawowego, dotyczących pojazdów przeznaczonych do transportu lokalnego towarów niebezpiecznych i zarejestrowanych po raz pierwszy przed dniem 31 grudnia 2001 r.

Odniesienie do załącznika do dyrektywy: ADR 2001: 9.2, 9.2.3.2, 9.2.3.3.

Treść załącznika do dyrektywy: Wymagania w zakresie konstrukcji pojazdów podstawowych.

Odniesienie do ustawodawstwa krajowego: Τεχνικές Προδιαγραφές ήδη κυκλοφορούντων οχημάτων που διενεργούν εθνικές μεταφορές ορισμένων κατηγοριών επικινδύνων εμπορευμάτων. (Wymagania techniczne dotyczące pojazdów już używanych, przeznaczonych do transportu lokalnego niektórych kategorii towarów niebezpiecznych.)

Treść ustawodawstwa krajowego: Odstępstwo stosuje się do pojazdów przeznaczonych do transportu lokalnego towarów niebezpiecznych (kategorie UN 1202, 1268, 1223, 1863, 2614, 1212, 1203, 1170, 1090, 1193, 1245, 1294, 1208, 1230, 3262 i 3257), zarejestrowanych po raz pierwszy przed dniem 31 grudnia 2001 r.

Wymienione wyżej pojazdy powinny stosować się do wymagań Rozdziału 9 (ust. 9.2.1 do 9.2.6) załącznika B do dyrektywy 94/55/WE z następującymi odchyleniami.

Stosować się do wymagań ust. 9.2.3.2 jedynie w przypadkach, gdy pojazd jest wyposażony przez producenta pojazdu w przeciwblokujący układ hamulcowy i wyposażony w układ hamowania długotrwałego określony w ppkt 9.2.3.3.1, ale niekoniecznie musi stosować się do przepisów ust. 9.2.3.3.2 i 9.2.3.3.3.

Zasilanie elektryczne tachografu powinno być doprowadzone poprzez przegrodę bezpieczeństwa dołączoną bezpośrednio do akumulatora (przepis dodatkowy 220 514 ), natomiast urządzenie elektryczne mechanizmu podnoszenia osi wózka kołowego należy zainstalować w miejscu, w którym było zainstalowane po raz pierwszy przez producenta pojazdu i musi ono być odpowiednio chronione szczelną obudową (przepis dodatkowy 220 517).

W szczególności pojazdy-cysterny o masie maksymalnej mniejszej niż 4 tony przeznaczone do lokalnego transportu oleju opałowego (UN: 1202) powinny stosować się do wymagań ust. 9.2.2.3, 9.2.2.6, 9.2.4.3 i 9.2.4.5, ale niekoniecznie do pozostałych wymagań.

Uwagi: Ilość wymienionych wyżej pojazdów jest mała, jeśli porówna się ją z całkowitą ilością już zarejestrowanych pojazdów i w dodatku są one przeznaczone jedynie do transportu lokalnego. Forma zgłaszanego odstępstwa, wielkość rozważanego parku samochodowego oraz typ przewożonych towarów nie stwarzają problemu dla bezpieczeństwa drogowego.

HISZPANIA

RO-LT 5.1

Przedmiot: Specjalny sprzęt do dystrybucji bezwodnego amoniaku.

Odniesienie do załącznika do dyrektywy: 6.8.2.2.2.

Treść załącznika do dyrektywy: W celu uniknięcia jakichkolwiek strat ładunku w przypadku uszkodzenia osprzętu zewnętrznego (rur, bocznych urządzeń odcinających) wewnętrzny zawór odcinający i jego gniazdo muszą być chronione przed niebezpieczeństwem ich skręcenia przez naprężenia zewnętrzne lub powinny być tak skonstruowane, aby były odporne na działanie takich naprężeń. Musi istnieć możliwość zabezpieczenia urządzeń napełniających i spustowych (w tym kołnierzy lub korków gwintowanych) oraz ochronnych zaślepek (jeżeli występują) przed przypadkowym otwarciem.

Odniesienie do ustawodawstwa krajowego: Real Decreto 2115/1998. Anejo 1. Apartado 3.

Treść ustawodawstwa krajowego: Zbiorniki stosowane w rolnictwie do dystrybucji i stosowania bezwodnego amoniaku, które zostały wprowadzone do użytku przed dniem 1 stycznia 1992 mogą być wyposażone w zewnętrzny, zamiast wewnętrznego, osprzęt bezpieczeństwa pod warunkiem, że osprzęt ten zapewnia przynajmniej taką samą ochronę jak ściana zbiornika.

Uwagi: Przed dniem 1 stycznia 1992 r. rodzaj zbiornika wyposażony w zewnętrzny osprzęt bezpieczeństwa był używany wyłącznie w rolnictwie do dawkowania bezwodnego amoniaku bezpośrednio do gleby. Obecnie ciągle są używane różne zbiorniki tego rodzaju. Zbiorniki te są rzadko napędzane, ładowane, przewożone po drodze, lecz są wykorzystywane wyłącznie do rozrzucania nawozów na dużych farmach.

FRANCJA

RO-LT 6.1

Przedmiot: Stosowanie dokumentów z transportu morskiego jako dokumentów przewozowych w przewozach na krótkie odległości po rozładowaniu statku.

Odniesienie do załącznika do dyrektywy: 5.4.1

Treść załącznika do dyrektywy: Informacja podawana w dokumentach stosowanych jako dokumenty przewozowe dotyczące towarów niebezpiecznych.

Odniesienie do ustawodawstwa krajowego: Arrêté du 1er juin 2001 relatif au transport de marchandises dangereuses par route (Dekret z dnia 1 czerwca 2001 w sprawie transportu drogowego towarów niebezpiecznych, „Dekret ADR”) — Artykuł 23-4.

Treść ustawodawstwa krajowego: W promieniu 15 km jako dokumentu przewozowego używa się dokumentu transportu morskiego.

RO-LT 6.2

Przedmiot: Transport artykułów klasy 1 razem z materiałami niebezpiecznymi innych klas (91).

Odniesienie do załącznika do dyrektywy: 7.5.2.1.

Treść załącznika do dyrektywy: Zakaz łącznego załadunku paczek o różnych oznaczeniach dotyczących towarów niebezpiecznych.

Odniesienie do ustawodawstwa krajowego: Arrêté du 1er juin 2001 relatif au transport de marchandises dangereuses par route (Dekret z dnia 1 czerwca 2001 w sprawie transportu drogowego towarów niebezpiecznych, „Dekret ADR”) — Artykuł 26.

Treść ustawodawstwa krajowego: Możliwość przewożenia we Francji zwykłych lub zmontowanych detonatorów i towarów nie klasy 1 razem, z zastrzeżeniem niektórych warunków i na odległości mniejsze lub równe 200 km.

RO-LT 6.3

Przedmiot: Transport stałych zbiorników zasobnikowych LPG (18).

Odniesienie do załącznika do dyrektywy: Załączniki A i B.

Odniesienie do ustawodawstwa krajowego: Arrêté du 1er juin 2001 relatif au transport de marchandises dangereuses par route (Dekret z dnia 1 czerwca 2001 w sprawie transportu drogowego towarów niebezpiecznych, „Dekret ADR”) — Artykuł 30.

Treść ustawodawstwa krajowego: Transport stałych zbiorników zasobnikowych LPG podlega zasadom szczególnym. Stosowany tylko na małe odległości.

RO-LT 6.4

Przedmiot: Warunki szczególne dotyczące szkolenia kierowców i homologacji pojazdów stosowanych w transporcie rolniczym (małe odległości).

Odniesienie do załącznika do dyrektywy: 6.8.3.2; 8.2.1 i 8.2.2

Treść załącznika do dyrektywy: Urządzenia do cystern i szkolenie kierowców.

Odniesienie do ustawodawstwa krajowego: Arrêté du 1er juin 2001 relatif au transport de marchandises dangereuses par route (Dekret z dnia 1 czerwca 2001 w sprawie transportu drogowego towarów niebezpiecznych, „Dekret ADR”) — Artykuł 29.2 — załącznik D4.

Treść ustawodawstwa krajowego: Przepisy szczególne dotyczące homologacji pojazdów. Szkolenie specjalne kierowców.

IRLANDIA

RO-LT 7.1

Przedmiot: Wyłączenie z wymogu 5.4.1.1.1, dotyczącego umieszczania w dokumencie przewozowym danych dotyczących i) nazw i adresów odbiorców, ii) ilości i opisu opakowań, oraz iii) całkowitej ilości towarów niebezpiecznych w przypadku przewożenia do użytkownika końcowego nafty, oleju napędowego lub gazu płynnego, noszących odpowiednie numery identyfikacyjne substancji UN 1223, UN 1202 i UN 1965.

Odniesienie do załącznika do dyrektywy: 5.4

Treść załącznika do dyrektywy: Dokumentacja.

Odniesienie do ustawodawstwa krajowego: Regulation 82(2) of the „Carriage of Dangerous Goods by Road Regulations, 2004”.

Treść ustawodawstwa krajowego: W przypadku przewożenia do użytkownika końcowego nafty, oleju napędowego lub gazu płynnego, noszących odpowiednie numery identyfikacyjne substancji UN 1223, UN 1202 i UN 1965, zgodnie z Dodatkiem B.5 do załącznika B do ADR, nie jest konieczne umieszczanie na jednostce transportowej danych dotyczących nazwy i adresu odbiorcy, ilości i opisu opakowań, opakowań pośrednich lub pojemników lub całkowitej ilości przewożonego towaru.

Uwagi: W przypadku dostawy oleju opałowego do klientów krajowych powszechną praktyką jest „dopełnianie” zbiornika zasobnikowego klienta — stąd też rzeczywista wielkość dostawy jest nieznana, jak również nie jest znana ilość klientów (obsługiwanych w każdym pojedynczym przejeździe) w momencie, kiedy załadowana cysterna rozpoczyna swoją podróż. W przypadku dostawy butli z LPG do gospodarstw domowych powszechną praktyką jest zastępowanie pustych butli pełnymi butlami — stąd ilość klientów oraz ilości towaru wysyłane do indywidualnych klientów są nieznane na początku operacji transportowej.

RO-LT 7.2

Przedmiot: Wyłączenie pozwalające na to, aby dokumentem przewozowym, wymaganym przez 5.4.1.1.1, był dokument odnoszący się do ostatniego ładunku w przypadku transportu pustych, nieoczyszczonych cystern.

Odniesienie do załącznika do dyrektywy: 5.4

Treść załącznika do dyrektywy: Dokumentacja.

Odniesienie do ustawodawstwa krajowego: Regulation 82(3) of the „Carriage of Dangerous Goods by Road Regulations, 2004”.

Treść ustawodawstwa krajowego: W przypadku przewozu pustych, nieoczyszczonych cystern Dokument przewozowy dotyczący ostatniego ładunku jest wystarczający.

Uwagi: Szczególnie w przypadku dostawy benzyny i/lub oleju napędowego do stacji benzynowych cysterna drogowa powraca bezpośrednio do składu paliw (w celu ponownego załadunku dla potrzeb następnych dostaw) natychmiast po dostarczeniu ostatniego ładunku.

RO-LT 7.3

Przedmiot: Wyłączenie pozwalające na załadunek i rozładunek towarów niebezpiecznych, do którego odnosi się specjalny przepis CV1 w 7.5.11 lub S1 w 8.5, w miejscu publicznym bez specjalnego pozwolenia uzyskanego od organów właściwych.

Odniesienie do załącznika do dyrektywy: 7.5 oraz 8.5

Treść załącznika do dyrektywy: Dodatkowe postanowienia dotyczące załadunku, rozładunku i przeładunku.

Odniesienie do ustawodawstwa krajowego: Regulation 82(5) of the „Carriage of Dangerous Goods by Road Regulations, 2004”.

Treść ustawodawstwa krajowego: Załadunek i rozładunek towarów niebezpiecznych w miejscu publicznym jest dozwolony bez specjalnego pozwolenia uzyskanego od organu właściwego w ramach odstępstwa od wymagań 7.5.11 lub 8.5.

Uwagi: W ramach transportu krajowego odbywającego się w obrębie danego państwa przepis ten stanowi znaczne obciążenie dla organów właściwych.

RO-LT 7.4

Przedmiot: Wyłączenie zezwalające na transport matrycy do sporządzania emulsyjnych materiałów wybuchowych o numerze identyfikacyjnym substancji UN 3375 w cysternach.

Odniesienie do załącznika do dyrektywy: 4.3

Treść załącznika do dyrektywy: Wykorzystanie cystern itp.

Odniesienie do ustawodawstwa krajowego: Regulation 82(6) of the „Carriage of Dangerous Goods by Road Regulations, 2004”.

Treść ustawodawstwa krajowego: Przewóz matrycy do sporządzania emulsyjnych materiałów wybuchowych noszącej numer identyfikacyjny substancji UN 3375 dozwolony jest w cysternach.

Uwagi: Matryca, chociaż zaklasyfikowana jako ciało stałe, nie ma formy sypkiej lub granulowanej.

RO-LT 7.5

Przedmiot: Zwolnienie z zakazu 7.5.2.1 dotyczącego „dokonywania załadunku mieszanego” dla artykułów grupy zgodności B oraz substancji i artykułów grupy zgodności D na ten sam pojazd razem z towarami niebezpiecznymi klas 3, 5.1 i 8, w cysternach.

Odniesienie do załącznika do dyrektywy: 7.5

Treść załącznika do dyrektywy: Postanowienia dotyczące załadunku, rozładunku i przeładunku.

Odniesienie do ustawodawstwa krajowego: Regulation 82(7) of the „Carriage of Dangerous Goods by Road Regulations, 2004”.

Treść ustawodawstwa krajowego: Opakowanie zawierające artykuły grupy zgodności B Klasy 1 ADR i opakowania zawierające substancje i artykuły grupy zgodności D Klasy 1 ADR mogą być przewożone na tym samym pojeździe razem z towarami niebezpiecznymi Klas 3, 5.1 lub 8 ADR pod warunkiem, że — a) wymienione opakowania Klasy 1 ADR przewożone są w oddzielnych kontenerach/przedziałach o budowie zaaprobowanej oraz w warunkach wymaganych przez organ właściwy oraz b) wymienione substancje Klas 3, 5.1 lub 8 ADR są przewożone w naczyniach spełniających wymagania organu właściwego dotyczące ich budowy, konstrukcji, testowania, badania, obsługi i wykorzystania.

Uwagi: Zezwolenie w warunkach zaaprobowanych przez organ właściwy na załadunek artykułów i substancji Klasy 1 grup zgodności B i D na ten sam pojazd z towarami niebezpiecznymi Klas 3, 5.1 i 8, w cysternach — tj. „ciężarówkach z zamontowanymi pompami”.

RO-LT 7.6

Przedmiot: Wyłączenie z wymogu zawartego w 4.3.4.2.2, zgodnie z którym elastyczne rury napełniające i spustowe, które nie są na stałe przymocowane do szkieletu pojazdu-cysterny, mają być puste w czasie transportu.

Odniesienie do załącznika do dyrektywy: 4.3

Treść załącznika do dyrektywy: Wykorzystanie pojazdów-cystern.

Odniesienie do ustawodawstwa krajowego: Regulation 82(8) of the „Carriage of Dangerous Goods by Road Regulations, 2004”.

Treść ustawodawstwa krajowego: Nie wymaga się, aby zwoje elastycznych przewodów giętkich (w tym stałe przewody rurowe połączone z tymi przewodami) przymocowane do pojazdów-cystern biorących udział w detalicznej dystrybucji wyrobów naftowych oznaczonych numerami identyfikacyjnymi substancji UN 1202, UN 1223, UN 1011 i UN 1978 były puste podczas przewozu drogowego pod warunkiem, że podjęte są odpowiednie środki w celu zapobieżenia jakimkolwiek stratom ładunku.

Uwagi: Elastyczne przewody giętkie przymocowane do pojazdów-cystern prowadzących dostawy do domów muszą być zawsze pełne, nawet podczas transportu. System spustowy znany jest jako system „mokrej linii”, wymagający tego, aby miernik i przewód giętki pojazdu-cysterny były zalane po to, aby zapewnić, że klient otrzymuje odpowiednią ilość wyrobu.

RO-LT 7.7

Przedmiot: Zwolnienie z niektórych wymagań rozdziałów 5.4.0, 5.4.1.1.1 i 7.5.11 ADR w odniesieniu do transportu hurtowego saletry amonowej UN 2067 z portów do odbiorców.

Odniesienie do załącznika do dyrektywy: 5.4.0, 5.4.1.1.1 i 7.5.11

Treść załącznika do dyrektywy: Wymóg dotyczący oddzielnego dokumentu przewozowego określającego poprawną całkowitą ilość konkretnego ładunku dla każdego przejazdu transportowego; oraz wymóg dotyczący czyszczenia pojazdu przed i po przejeździe transportowym.

Odniesienie do ustawodawstwa krajowego: Proponowana poprawka do „Carriage of Dangerous Goods by Road Regulations, 2004”.

Treść ustawodawstwa krajowego: Proponowane odstępstwo mające na celu wprowadzenie modyfikacji wymagań ADR dotyczących dokumentu przewozowego oraz czyszczenia pojazdu; uwzględnienie praktycznej strony transportu hurtowego z portu do odbiorcy.

Uwagi: Przepisy ADR wymagają a) oddzielnego dokumentu przewozowego określającego całkowitą masę przewożonych towarów niebezpiecznych w odniesieniu do danego ładunku oraz b) stosowania Specjalnego Przepisu „CV24” dotyczącego czyszczenia w odniesieniu do wszystkich ładunków transportowanych pomiędzy portem i odbiorcą podczas rozładunku statku transportującego ładunki masowe. Ponieważ transport ten jest transportem lokalnym i ponieważ dotyczy on rozładunku statku transportującego ładunki masowe, w tym wieloelementowe ładunki transportowe [przeładowywane tego samego dnia lub w czasie kolejnych dni] tej samej substancji pomiędzy statkiem transportującym ładunki masowe i odbiorcą; pojedynczy dokument przewozowy określający przybliżoną całkowitą masę każdego ładunku powinien być dokumentem wystarczającym, a stosowanie Specjalnego Przepisu „CV24” nie będzie konieczne.

NIDERLANDY

RO-LT 10.1

Przedmiot: Program transportu krajowych odpadów niebezpiecznych 2002.

Odniesienie do załącznika do dyrektywy: 1.1.3.6; 3.3; 4.1.4; 4.1.6; 4.1.8; 4.1.10; 5.2.2; 5.4.0; 5.4.1; 5.4.3; 7.5.4; 7.5.7; 8.1.2.1, lit. a) i b); 8.1.5, lit. c.; 8.3.6.

Treść załącznika do dyrektywy:

1.1.3.6: Zwolnienia związane z przewożoną ilością przypadającą na jednostkę transportową.

3.3: Przepisy szczególne stosowane do określonych substancji lub przedmiotów.

4.1.4: Wykaz instrukcji pakowania; 4.1.6: Wymagania specjalne dotyczące opakowań dla towarów klasy 2; 4.1.8: Wymagania specjalne dotyczące opakowań dla substancji zakaźnych; 4.1.10: Wymagania specjalne dotyczące dużych opakowań.

5.2.2: Etykietowanie opakowań do transportu; 5.4.0: Wszystkim towarom przewożonym zgodnie z programem ADR muszą towarzyszyć dokumenty określone w niniejszym rozdziale, obowiązujące, chyba że udzielono zwolnienia zgodnie z ppkt 1.1.3.1-1.1.3.5; 5.4.1: Dokument tranzytowy dotyczący towarów niebezpiecznych łącznie z odnośną informacją; 5.4.3: instrukcje pisemne.

7.5.4: Środki ostrożności w odniesieniu do żywności, innych artykułów konsumpcyjnych i pasz zwierzęcych; 7.5.7: Przeładunek i sztauowanie.

8.1.2.1: Poza dokumentacją wymaganą prawem na pokładzie pojazdu transportującego muszą się znajdować następujące dokumenty: a. dokumenty tranzytowe określone w ppkt 5.4.1 i obejmujące wszystkie przewożone towary niebezpieczne i w stosownych przypadkach świadectwo załadowania kontenera przewidziane w ppkt 5.4.2; b. instrukcje pisemne określone w ppkt 5.4.3, odnoszące się do wszystkich przewożonych towarów niebezpiecznych; 8.1.5: Każdy pojazd transportujący towary niebezpieczne musi posiadać: c. urządzenia niezbędne do realizacji dodatkowych i specjalnych środków podanych w instrukcjach pisemnych określonych w ppkt 5.4.3. 8.3.6: Pozostawienie pracującego silnika podczas załadunku i rozładunku.

Odniesienie do ustawodawstwa krajowego: Artikel 3 van de Regeling vervoer huishoudelijk gevaarlijk afval 2002.

Treść ustawodawstwa krajowego: Artykuł 3

Nie stosuje się następujących podpunktów ADR:

a.

1.1.3.6;

b.

3.3;

c.

4.1.4; 4.1.6; 4.1.8; 4.1.10;

d.

5.2.2; 5.4.0; 5.4.1; 5.4.3;

e.

7.5.4; 7.5.7;

f.

8.1.2.1. lit. a) i b); 8.1.5. lit. c); 8.3.6.

Uwagi: Program jest opracowany w taki sposób, aby prywatni obywatele mogli składować „drobne odpady chemiczne” w jednym miejscu. Odnosi się to do resztek substancji tego rodzaju, takich jak na przykład resztki farb. Poziom zagrożenia minimalizuje się przez wybór środków transportu obejmujących między innymi stosowanie specjalnych elementów do transportu i tabliczek „Palenie wzbronione”, dobrze widocznych dla ludności.

Ze względu na oferowane ograniczone ilości i specjalny charakter opakowań niniejszy artykuł wyłącza pewną ilość punktów z ADR. Dodatkowe zasady ustanowiono w innym miejscu w tym programie.

RO-LT 10.2

Przedmiot: Program transportu krajowych odpadów niebezpiecznych 2002.

Odniesienie do załącznika do dyrektywy: 1.1.3.6

Treść załącznika do dyrektywy: Zwolnienia związane z przewożoną ilością przypadającą na jednostkę transportową.

Odniesienie do ustawodawstwa krajowego: Artikel 10, onderdeel a, en 16, onderdeel b, van de Regeling vervoer huishoudelijk gevaarlijk afval 2002.

Treść ustawodawstwa krajowego:

10a.

Świadectwo stwierdzające kompetencje zawodowe osoby obsługującej oraz notę określoną w art. 16 ust. 1 lit. b) przewozi się w pojeździe;

16b.

Obsługujący pojazd posiada uprawnienia „transport odpadów niebezpiecznych” wydane przez CCV (Drivers' Certification Board).

Uwagi: Ze względu na szeroki zakres krajowych odpadów niebezpiecznych bez względu na małe ilości występujących odpadów obsługujący transport musi posiadać świadectwo stwierdzające jego kompetencje zawodowe. Dodatkowo wymaga się, aby obsługujący miał kwalifikacje do transportu odpadów niebezpiecznych.

Jednym z powodów jest zapewnienie, że obsługujący transport, na przykład, nie będzie pakował kwasów razem z zasadami i będzie wiedział, jak odpowiednio postępować w razie wypadku.

RO-LT 10.3

Przedmiot: Program transportu krajowych odpadów niebezpiecznych 2002.

Odniesienie do załącznika do dyrektywy: 1.1.3.6

Treść załącznika do dyrektywy: Zwolnienia związane z przewożoną ilością przypadającą na jednostkę transportową.

Odniesienie do ustawodawstwa krajowego: Artikel 10b van de Regeling vervoer huishoudelijk gevaarlijk afval 2002.

Treść ustawodawstwa krajowego: Artykuł 10 b

Na pokładzie pojazdu znajdują się: b. instrukcje pisemne i informacja sporządzona zgodnie z załącznikiem do aktu ustanawiającego program.

Uwagi: Ponieważ program wyłącza zwolnienia z ppkt 1.1.3.6 ADR, instrukcje pisemne muszą towarzyszyć także małym ilościom towarów. Uważa się to za niezbędne ze względu na szeroki zakres występujących odpadów niebezpiecznych i fakt, że osoby składające odpady (prywatni obywatele) są nieobeznani z występującymi zagrożeniami.

RO-LT 10.4

Przedmiot: Program transportu krajowych odpadów niebezpiecznych 2002.

Odniesienie do załącznika do dyrektywy: 6.1

Treść załącznika do dyrektywy: Przepisy dotyczące konstrukcji i badań opakowań.

Odniesienie do ustawodawstwa krajowego: Artikel 6 van de Regeling vervoer huishoudelijk gevaarlijk afval 2002.

Treść ustawodawstwa krajowego: Artykuł 6

1.

Krajowe odpady niebezpieczne można składać tylko w szczelnie zamkniętym opakowaniu, odpowiednim dla danej substancji, oraz:

a)

w przypadku przedmiotów należących do kategorii 6.2: opakowanie gwarantuje niepowodowanie obrażeń przy składaniu;

b)

w przypadku krajowych odpadów niebezpiecznych pochodzenia przemysłowego: pojemnik o pojemności nie większej niż 60 litrów, w którym substancje odpadowe rozdziela się stosownie do kategorii zagrożenia (kga-box).

2.

Krajowe odpady niebezpieczne nie mogą znajdować się na zewnątrz opakowania.

3.

Na opakowaniu podaje się nazwę substancji.

4.

W trakcie każdej zbiórki przyjmuje się tylko jeden pojemnik w rozumieniu pkt 1 lit. b).

Uwagi: Niniejszy artykuł wynika z art. 3, w którym niektóre punkty ADR uznaje się za niemające zastosowania. W ramach niniejszego programu nie ma potrzeby używania zatwierdzonych opakowań przewidzianych w ppkt 6.1 ADR. Wynika to z faktu występowania ograniczonych ilości substancji niebezpiecznych. Natomiast w artykule ustanowiono szereg zasad obejmujących wymaganie, aby w celu uniknięcia wycieków z opakowań substancje niebezpieczne były dostarczane w szczelnie zamkniętych pojemnikach.

RO-LT 10.5

Przedmiot: Program transportu krajowych odpadów niebezpiecznych 2002.

Odniesienie do załącznika do dyrektywy: 6.1

Treść załącznika do dyrektywy: Przepisy dotyczące konstrukcji i badań opakowań.

Odniesienie do ustawodawstwa krajowego: Artikel 7, tweede lid, van de Regeling vervoer huishoudelijk gevaarlijk afval 2002.

Treść ustawodawstwa krajowego: Artykuł 7.2

Pojazd ma przestrzeń ładunkową oddzieloną od kabiny kierowcy mocną, grubą ścianą lub alternatywnie przestrzeń ładunkową, która nie stanowi integralnej części pojazdu.

Uwagi: W ramach niniejszego programu nie ma potrzeby używania zatwierdzonych opakowań przewidzianych w ppkt 6.1 ADR. Wynika to z faktu występowania ograniczonych ilości substancji niebezpiecznych. Niniejszy artykuł zawiera dodatkowe wymaganie mające na celu zapobieganie przedostawaniu się wyziewów toksycznych do kabiny kierowcy.

RO-LT 10.6

Przedmiot: Program dotyczący transportu krajowych odpadów niebezpiecznych 2002.

Odniesienie do załącznika do dyrektywy: 6.1

Treść załącznika do dyrektywy: Przepisy dotyczące konstrukcji i badań opakowań.

Odniesienie do ustawodawstwa krajowego: Artikel 8, eerste lid, van de Regeling vervoer huishoudelijk gevaarlijk afval 2002.

Treść ustawodawstwa krajowego: Artykuł 8.1

Przestrzeń ładunkowa zamkniętego pojazdu ma ciągle włączony wentylator dachowy i jest wyposażona w dolne szczeliny.

Uwagi: W ramach niniejszego programu nie ma potrzeby używania zatwierdzonych opakowań przewidzianych w ppkt 6.1 ADR. Wynika to z faktu występowania ograniczonych ilości substancji niebezpiecznych. Niniejszy artykuł zawiera dodatkowe wymaganie mające na celu zapobieganie gromadzeniu się toksycznych oparów w przestrzeni ładunkowej.

RO-LT 10.7

Przedmiot: Program dotyczący transportu krajowych odpadów niebezpiecznych 2002.

Odniesienie do załącznika do dyrektywy: 6.1

Treść załącznika do dyrektywy: Przepisy dotyczące konstrukcji i badań opakowań.

Odniesienie do ustawodawstwa krajowego: Artikel 9, eerste, tweede en derde lid, van de Regeling vervoer huishoudelijk gevaarlijk afval 2002.

Treść ustawodawstwa krajowego: Artykuł 9

1.

Pojazd jest wyposażony w pojemniki, które podczas transportu:

a)

są zabezpieczone przed przypadkowym przemieszczaniem; oraz

b)

mają szczelnie zamkniętą pokrywę i zabezpieczone są przed przypadkowym otwarciem.

2.

Nie stosuje się pkt 1 lit. b) podczas przemieszczania się i postoju pojazdu podczas zbiórki odpadów.

3.

Obok pojazdu należy ustanowić wystarczająco dużą wolną strefę w celu umożliwienia sortowania krajowych odpadów niebezpiecznych i umieszczania ich w różnych pojemnikach.

Uwagi: W ramach niniejszego programu nie ma potrzeby używania zatwierdzonych opakowań przewidzianych w ppkt 6.1 ADR. Wynika to z faktu występowania ograniczonych ilości substancji niebezpiecznych. Niniejszy artykuł dąży do zapewnienia jedynej gwarancji poprzez stosowanie pojemników do składowania opakowań, przez co zapewnia właściwą metodę składowania każdej kategorii towarów niebezpiecznych.

RO-LT 10.8

Przedmiot: Program dotyczący transportu krajowych odpadów niebezpiecznych 2002.

Odniesienie do załącznika do dyrektywy: 6.1

Treść załącznika do dyrektywy: Przepisy dotyczące konstrukcji i badań opakowań.

Odniesienie do ustawodawstwa krajowego: Artikel 14 van de Regeling vervoer huishoudelijk gevaarlijke afval 2002.

Treść ustawodawstwa krajowego: Artykuł 14

1.

Krajowe odpady niebezpieczne są przewożone wyłącznie w pojemnikach.

2.

Dla substancji i przedmiotów każdej klasy istnieją oddzielne pojemniki.

3.

W odniesieniu do substancji i przedmiotów klasy 8 istnieją oddzielne pojemniki na kwasy, zasady i akumulatory.

4.

Aerozole można umieścić w zamykanych pudełkach kartonowych pod warunkiem, że pudełka te przewozi się zgodnie z art. 9 ust. 1.

5.

Jeśli zebrano gaśnice klasy 2, można je umieścić w tym samym pojemniku co aerozole niezapakowane w pudełka kartonowe.

6.

Na zasadzie odstępstwa od przepisów art. 9 ust. 1 w transporcie akumulatorów nie jest wymagana pokrywa pod warunkiem, że w pojemniku akumulatory są umieszczone otworami do góry i mają zamknięte wszystkie otwory.

Uwagi: Niniejszy artykuł wynika z art. 3, w którym niektóre punkty ADR uznaje się za niemające zastosowania. W ramach niniejszego programu nie ma potrzeby używania zatwierdzonych opakowań przewidzianych w ppkt 6.1 ADR. Niniejszy artykuł ustanawia wymagania dotyczące pojemników przeznaczonych do tymczasowego składowania krajowych odpadów niebezpiecznych.

RO-LT 10.9

Przedmiot: Program dotyczący transportu krajowych odpadów niebezpiecznych 2002.

Odniesienie do załącznika do dyrektywy: 6.1

Treść załącznika do dyrektywy: Przepisy dotyczące konstrukcji i badań opakowań.

Odniesienie do ustawodawstwa krajowego: Artikel 15 van de Regeling vervoer huishoudelijk gevaarlijke afval 2002.

Treść ustawodawstwa krajowego: Artykuł 15

1.

Pojemniki lub pudełka przeznaczone do transportu pojemników rozpylaczy należy wyraźnie oznaczyć, umieszczając następujące napisy:

a)

rozpylacze klasy 2 zebrane w pudełkach kartonowych: wyraz „SPUITBUSSEN” (aerozole);

b)

gaśnice klasy 2 i pojemniki rozpylaczy: etykieta nr 2.2;

c)

gaśnice klasy 3 i pojemniki rozpylaczy: etykieta nr 3;

d)

odpady farby klasy 4.1: etykieta nr 4.1;

e)

substancje trujące klasy 6.1: etykieta nr 6.1;

f)

przedmioty klasy 6.2: etykieta nr 6.2;

g)

substancje i przedmioty żrące klasy 8: etykieta nr 8; i dalej:

h)

substancje zasadowe: wyraz „BASEN” [zasady]

i)

substancje kwasowe: wyraz „ZUREN” [kwasy]

j)

akumulatory: wyraz „ACCU'S” [akumulatory].

2.

Te same etykiety i teksty umieszcza się w sposób widoczny w zamykanych przedziałach pojazdu, w których umieszcza się pojemniki.

Uwagi: Niniejszy artykuł wynika z art. 3, w którym niektóre punkty ADR uznaje się za niemające zastosowania. W ramach niniejszego programu nie ma potrzeby używania zatwierdzonych opakowań przewidzianych w ppkt 6.1 ADR. Niniejszy artykuł ustanawia wymagania dotyczące identyfikacji pojemników przeznaczonych do tymczasowego składowania domowych odpadów niebezpiecznych.

RO-LT 10.10

Przedmiot: Program dotyczący transportu krajowych odpadów niebezpiecznych 2002.

Odniesienie do załącznika do dyrektywy: 7.5.4

Treść załącznika do dyrektywy: Środki ostrożności w odniesieniu do żywności, innych artykułów konsumpcyjnych i pasz zwierzęcych.

Odniesienie do ustawodawstwa krajowego: Artikel 13 van de Regeling vervoer huishoudelijk gevaarlijk afval 2002.

Treść ustawodawstwa krajowego: Artykuł 13

1.

Zabrania się transportu żywności dla ludzi i pasz zwierzęcych jednocześnie z krajowymi odpadami niebezpiecznymi.

2.

Podczas zbiórki pojazd musi być zatrzymany.

3.

Podczas zbiórki, w ruchu lub na postoju, na pojeździe musi się świecić migające żółte światło.

4.

Podczas zbiórki w stałych miejscach wskazanych w tym celu silnik należy wyłączyć i na zasadzie odstępstwa od pkt 3 można wyłączyć migające światło.

Uwagi: Stosuje się tutaj zakaz z ppkt 7.5.4 ADR ponieważ ze względu na szeroki zakres substancji w rzeczywistości zawsze są obecne substancje klasy 6.1.

RO-LT 10.11

Przedmiot: Program dotyczący transportu krajowych odpadów niebezpiecznych 2002.

Odniesienie do załącznika do dyrektywy: 7.5.9

Treść załącznika do dyrektywy: Zakaz palenia.

Odniesienie do ustawodawstwa krajowego: Artikel 9, vierde lid, van de Regeling vervoer huishoudelijk gevaarlijk afval 2002.

Treść ustawodawstwa krajowego: Artykuł 9

4.

Napis „Zakaz palenia” musi być umieszczony w widocznym miejscu po bokach i z tyłu pojazdu.

Uwagi: Ponieważ program obejmuje składanie substancji niebezpiecznych przez prywatnych obywateli, art. 9 ust. 4 określa, że musi być umieszczony wyraźny napis „zakaz palenia”.

RO-LT 10.12

Przedmiot: Program dotyczący transportu krajowych odpadów niebezpiecznych 2002.

Odniesienie do załącznika do dyrektywy: 8.1.5

Treść załącznika do dyrektywy: Urządzenia różnego typu.

Każda jednostka transportowa przewożąca towary niebezpieczne musi być wyposażona w:

a)

co najmniej jeden płóz hamulcowy na każdy pojazd o wymiarach odpowiednich do wagi pojazdu i średnicy kół;

b)

urządzenia do wykonania ogólnych środków podanych w instrukcjach dotyczących bezpieczeństwa określonych w ppkt 5.4.3, w szczególności:

awcze, migające żółte światła niezależne od instalacji elektrycznej pojazdu);

dobrej jakości kamizelka ochronna lub odzież ochronna (jak np. opisane w normie europejskiej EN 471) dla każdego członka załogi;

ręczna latarka (patrz także: ppkt 8.3.4) dla każdego członka załogi,

urządzenie oddechowe zgodnie z wymaganiem dodatkowym S7 (patrz: rozdział 8.5), jeśli ten dodatkowy przepis stosuje się zgodnie ze wskazówką w tabeli A, kolumna 19 rozdziału 3.2;

c)

urządzenia do wykonania środków dodatkowych i specjalnych, podanych w pisemnych instrukcjach określonych w ppkt 5.4.3.

Odniesienie do ustawodawstwa krajowego: Artikel 11 van de Regeling vervoer huishoudelijk gevaarlijk afval 2002.

Treść ustawodawstwa krajowego: Artykuł 11

Na pokładzie przewozi się łatwo dostępny zestaw środków bezpieczeństwa dla każdego członka załogi, obejmujący następujące wyposażenie:

a)

w pełni szczelne okulary ochronne;

b)

maska ochronna oddechowa;

c)

kwasoodporny kombinezon lub fartuch;

d)

rękawice z gumy syntetycznej;

e)

kwasoodporne buty lub buty ochronne; oraz

f)

butelkę z wodą destylowaną do przemywania oczu.

Uwagi: Ze względu na szeroki zakres substancji niebezpiecznych nakłada się dodatkowe wymagania na obowiązkowy sprzęt bezpieczeństwa w stosunku do wymagań w ppkt 8.1.5 ADR.

FINLANDIA

RO-LT 13.1

Przedmiot: Modyfikacja informacji w dokumencie przewozowym dotyczącym substancji wybuchowych.

Odniesienie do załącznika do dyrektywy: 5.4.1.2.1 (a)

Treść załącznika do dyrektywy: Specjalne przepisy dla klasy 1.

Odniesienie do ustawodawstwa krajowego: Liikenne- ja viestintäministeriön asetus vaarallisten aineiden kuljetuksesta tiellä (277/2002; 313/2003).

Treść ustawodawstwa krajowego: W dokumencie przewozowym dozwolone jest podawanie ilości detonatorów ((1 000 detonatorów odpowiada 1 kg materiałów wybuchowych) zamiast rzeczywistej masy substancji wybuchowych.

Uwagi: Informacja uznawana jest za wystarczającą dla transportu krajowego. Odstępstwo to jest stosowane głównie dla przemysłu materiałów wybuchowych w odniesieniu do małych ilości materiałów przewożonych w transporcie lokalnym.

Odstępstwo zarejestrowane przez Komisję Europejską pod nr 31.

RO-LT 13.2

Przedmiot: Przyjęcie RO-LT 14.2.

Odniesienie do ustawodawstwa krajowego: Zostanie określone w mających się ukazać przepisach.

RO-LT 13.3

Przedmiot: Przyjęcie RO-LT 14.7

Odniesienie do ustawodawstwa krajowego: Zostanie określone w mających się ukazać przepisach.

SZWECJA

RO-LT 14.1

Przedmiot: Transport odpadów niebezpiecznych do zakładów usuwania odpadów niebezpiecznych.

Odniesienie do załącznika do dyrektywy: 2, 5.2 i 6.1.

Treść załącznika do dyrektywy: Klasyfikacja, znakowanie i etykietowanie oraz wymagania dotyczące konstrukcji i badań opakowań.

Odniesienie do ustawodawstwa krajowego: Särskilda bestämmelser om vissa inrikes transporter av farligt gods på väg och i terräng.

Treść ustawodawstwa krajowego: Ustawodawstwo obejmuje kryteria uproszczonej klasyfikacji, mniej restrykcyjne wymagania dotyczące konstrukcji i badań opakowań i zmienione wymagania dotyczące znakowania i etykietowania.

Zamiast klasyfikować odpady niebezpieczne zgodnie z ADR kwalifikuje się je do różnych grup odpadów. Każda grupa odpadów zawiera substancje, które mogą zgodnie z ADR być pakowane razem (pakowanie mieszane).

Każde opakowanie zamiast numerem UN musi być oznaczone odpowiednim kodem grupy odpadów.

Uwagi: Przepisy te można stosować tylko do transportu odpadów niebezpiecznych z miejsc publicznych recyklingu do zakładów usuwania odpadów niebezpiecznych.

RO-LT 14.2

Przedmiot: Nazwa (nazwisko) i adres nadawcy w dokumencie przewozowym.

Odniesienie do załącznika do dyrektywy: 5.4.1.1.

Treść załącznika do dyrektywy: Informacje ogólne wymagane w dokumencie przewozowym.

Odniesienie do ustawodawstwa krajowego: Särskilda bestämmelser om vissa inrikes transporter av farligt gods på väg och i terräng.

Treść ustawodawstwa krajowego: Ustawodawstwo krajowe stanowi, że nazwa (nazwisko) i adres nadawcy nie są wymagane, jeśli zwraca się w ramach systemu dystrybucji puste, nieoczyszczone opakowanie.

Uwagi: W większości przypadków zwracane puste, nieoczyszczone opakowanie zawiera jeszcze małe ilości towarów niebezpiecznych.

Niniejsze odstępstwo jest stosowane głównie przez przemysł przy zwrotach pustych, nieoczyszczonych pojemników na gaz, które wymienia się na pojemniki pełne.

RO-LT 14.3

Przedmiot: Transport towarów niebezpiecznych w bliskim sąsiedztwie strefy (stref) przemysłowej(-ych) łącznie z transportem po drogach publicznych między różnymi miejscami tej (tych) strefy (stref).

Odniesienie do załącznika do dyrektywy: Załączniki A i B.

Treść załącznika do dyrektywy: Wymagania dotyczące transportu towarów niebezpiecznych po drogach publicznych.

Odniesienie do ustawodawstwa krajowego: Särskilda bestämmelser om vissa inrikes transporter av farligt gods på väg och i terräng.

Treść ustawodawstwa krajowego: Transport towarów niebezpiecznych w bliskim sąsiedztwie strefy (stref) przemysłowej(-ych) łącznie z transportem po drogach publicznych między różnymi miejscami tej (tych) strefy (stref). Odstępstwa dotyczą etykietowania i znakowania opakowań, dokumentów przewozowych, świadectwa kierowcy i świadectwa homologacji zgodnie z częścią 9.

Uwagi: Istnieje szereg sytuacji, w których towary niebezpieczne są przewożone między terenami położonymi po obu stronach drogi publicznej. Ta forma transportu nie stanowi przewożenia po drodze prywatnej i dlatego powinna być związana z odpowiednimi wymaganiami.

Porównaj także z art. 6 ust. 14 dyrektywy 96/49/WE.

RO-LT 14.4

Przedmiot: Transport towarów niebezpiecznych zajętych przez organy.

Odniesienie do załącznika do dyrektywy: Załącznik A i B.

Treść załącznika do dyrektywy: Wymagania dotyczące transportu drogowego towarów niebezpiecznych.

Odniesienie do ustawodawstwa krajowego: Särskilda bestämmelser om vissa inrikes transporter av farligt gods på väg och i terräng.

Treść ustawodawstwa krajowego: Odchylenia od przepisów są dopuszczalne w przypadkach uzasadnionych względami ochrony pracy, ryzykiem rozładunku, przedstawieniem dowodów itp.

Odchylenia od przepisów są dopuszczalne jedynie przy zachowaniu zadawalającego poziomu bezpieczeństwa w warunkach normalnego przewozu.

Uwagi: Odstępstwa te mogą być stosowane jedynie przez organy zajmujące towary niebezpieczne.

Niniejsze odstępstwo odnosi się do transportu lokalnego. Może nim być przewóz towarów zajętych przez policję, np. materiałów wybuchowych lub skradzionej własności. Problemem przy tego typu towarach jest brak pewności co do klasyfikacji. Poza tym, towary te często nie są opakowane ani oznaczone, ani też nie mają etykiet zgodnie z ADR. Każdego roku ma miejsce kilkaset tego rodzaju przewozów dokonywanych przez policję.

W przypadku przemycanego alkoholu wysokoprocentowego musi on być przetransportowany z miejsca konfiskaty do miejsca składowania w celach dowodowych, a następnie do miejsca zniszczenia, przy czym te dwa ostatnie miejsca mogą być znacznie od siebie oddalone. Dozwolone odstępstwa są następujące: a) opakowanie nie musi mieć etykiety, b) nie muszą być stosowane opakowania homologowane. Jednakże każda paleta zawierająca tego rodzaju opakowania musi mieć odpowiednią etykietę. Wszystkie inne wymagania muszą być spełnione. Każdego roku ma miejsce około 20 tego rodzaju przewozów.

RO-LT 14.5

Przedmiot: Transport towarów niebezpiecznych w bezpośredniej bliskości portów.

Odniesienie do załącznika do dyrektywy: 8.1.2, 8.1.5, 9.1.2

Treść załącznika do dyrektywy: Dokumenty przewożone w jednostkach transportowych; każda jednostka transportowa przewożąca towary niebezpieczne musi być wyposażona w określone urządzenia; homologacja pojazdów.

Odniesienie do ustawodawstwa krajowego: Särskilda bestämmelser om vissa inrikes transporter av farligt gods på väg och i terräng.

Treść ustawodawstwa krajowego: Dokumenty (z wyjątkiem świadectwa kierowcy) nie muszą być przewożone w jednostce transportowej.

Jednostka transportowa nie musi być wyposażona w urządzenia określone w ppkt 8.1.5.

Ciągniki nie muszą posiadać świadectwa homologacji.

Uwagi: Porównaj art. 6 ust. 14 dyrektywy 96/49/WE.

RO-LT 14.6

Przedmiot: Świadectwo szkolenia kontrolera w zakresie ADR.

Odniesienie do załącznika do dyrektywy: 8.2.1

Treść załącznika do dyrektywy: Kierowcy pojazdów muszą mieć ukończone kursy szkoleniowe.

Odniesienie do ustawodawstwa krajowego: Särskilda bestämmelser om vissa inrikes transporter av farligt gods på väg och i terräng.

Treść ustawodawstwa krajowego: Kontrolerzy dokonujący rocznych kontroli technicznych pojazdu nie muszą uczęszczać na kursy szkoleniowe wymienione w ppkt 8.2 lub posiadać świadectwa szkolenia w zakresie ADR.

Uwagi: W niektórych przypadkach kontrolowane pojazdy podczas kontroli technicznej mogą posiadać jako ładunek towary niebezpieczne, np. nieoczyszczone, puste cysterny.

Wymagania w ppkt 1.3 i 8.2.3 mają zastosowanie w dalszym ciągu.

RO-LT 14.7

Przedmiot: Dystrybucja lokalna towarów UN 1202, 1203 i 1223 w pojazdach-cysternach.

Odniesienie do załącznika do dyrektywy: 5.4.1.1.6, 5.4.1.4.1

Treść załącznika do dyrektywy: W przypadku pustych, nieoczyszczonych cystern i zbiorników opis powinien być zgodny z ppkt 5.4.1.1.6.

Nazwę (nazwisko) i adres wielu nadawców można podać w innych dokumentach.

Odniesienie do ustawodawstwa krajowego: Särskilda bestämmelser om vissa inrikes transporter av farligt gods på väg och i terräng.

Treść ustawodawstwa krajowego: W przypadku pustych, nieoczyszczonych cystern i zbiorników opis w dokumencie przewozowym zgodnie z ppkt 5.4.1.1.6 nie jest wymagany, jeśli w pozycji „ilość substancji” w planie załadunku zaznaczono „0”.

Nazwa (nazwisko) i adres nadawców nie są wymagane w żadnym dokumencie znajdującym się w pojeździe.

RO-LT 14.8

Przedmiot: Transport pustych, nieoczyszczonych zbiorników zasobnikowych niesłużących do transportu.

Odniesienie do załącznika do dyrektywy: 5.4.1.1.1, 6.8, 8.2.2.8.1

Treść załącznika do dyrektywy: Dokumenty przewozowe, wymagania dotyczące konstrukcji, badań itp. cystern oraz świadectwo kierowcy.

Odniesienie do ustawodawstwa krajowego: Särskilda bestämmelser om vissa inrikes transporter av farligt gods på väg och i terräng.

Treść ustawodawstwa krajowego: Substancje UN 1202, 1203, 1223 i 1965 można przewozić w zbiornikach zasobnikowych nieprzeznaczonych do stosowania jako urządzenia transportowe. Zbiorniki muszą być opróżniane.

Jednostka transportowa musi być oznakowana tak jak pojazd-cysterna z odpowiednią substancją. Kierowca musi posiadać świadectwo zgodne z ppkt 8.2.2.7.1.

Uwagi: Odstępstwo stosuje się, gdy zbiorniki zasobnikowe przewozi się w celu naprawy lub konserwacji.

Niniejsze odstępstwo stosuje się celem uniknięcia ryzyka i wpływu na środowisko naturalne związanego z czyszczeniem pustych cystern przed transportem.

Niniejsze odstępstwo stosuje się do małych ilości. Często jest to transport typu lokalnego, lecz w rzadkich przypadkach na terenach słabo zaludnionej północnej Szwecji tego rodzaju transport może odbywać się na odległościach powyżej 300 km.

Warunki transportu: Urządzenie zainstalowane na zbiorniku zasobnikowym nie może być umieszczone w sposób narażający je na uszkodzenie w czasie transportu. Dokumenty stwierdzające, że zbiornik zasobnikowy posiada homologację w zakresie odpowiednich substancji, muszą towarzyszyć pojazdowi. Wiązania i mocowania stosowane do zabezpieczenia zbiornika zasobnikowego na pojeździe muszą wytrzymać dwukrotną wagę przewożonego zbiornika zasobnikowego. Materiałów łatwopalnych nie można przewozić w postaci ładunku w tym samym pojeździe co zbiornik.

RO-LT 14.9

Przedmiot: Transport lokalny dotyczący stref rolniczych lub budowlanych.

Odniesienie do załącznika do dyrektywy: 5.4, 6.8 i 9.1.2

Treść załącznika do dyrektywy: Dokumenty przewozowe; konstrukcja cystern; homologacja.

Odniesienie do ustawodawstwa krajowego: Särskilda bestämmelser om vissa inrikes transporter av farligt gods på väg och i terräng.

Treść ustawodawstwa krajowego: Transport lokalny dotyczący stref rolniczych lub budowlanych nie musi spełniać niektórych przepisów:

Nie jest wymagane zgłoszenie towarów niebezpiecznych.

Starsze cysterny/zbiorniki zbudowane niezgodnie z przepisami w rozdziale 6.8, lecz zgodnie ze starszym ustawodawstwem krajowym i wyposażone w barakowozy mogą być dalej używane.

Starsze cysterny, które nie spełniają wymagań ppkt 6.7 lub 6.8, przeznaczone do transportu substancji UN 1268, 1999, 3256 i 3257 z urządzeniami do kładzenia nawierzchni drogowej lub bez takich urządzeń mogą dalej być używane do transportu lokalnego i w bliskim sąsiedztwie miejsc robót drogowych.

Nie jest wymagane świadectwo homologacji dotyczące barakowozów i pojazdów-cystern z urządzeniami do kładzenia nawierzchni drogowej lub bez takich urządzeń.

Uwagi: Barakowóz jest rodzajem przyczepy kempingowej przeznaczonej dla załogi, posiadającej pomieszczenie dla załogi i wyposażonej w niehomologowany zbiornik oleju napędowego przeznaczonego do działania ciągników leśnych.

RO-LT 14.10

Przedmiot: Transport materiałów wybuchowych w zbiornikach.

Odniesienie do załącznika do dyrektywy: 4.1.4

Treść załącznika do dyrektywy: Materiały wybuchowe mogą być pakowane tylko w opakowania zgodnie z 4.1.4.

Odniesienie do ustawodawstwa krajowego: Załącznik S — Indywidualne przepisy dotyczące drogowego transportu krajowego towarów niebezpiecznych wydane zgodnie z Ustawą dotyczącą transportu towarów niebezpiecznych i szwedzkimi przepisami SÄIFS 1993: 4.

Treść ustawodawstwa krajowego: Krajowy organ właściwy zatwierdzi pojazdy przeznaczone do transportu materiałów wybuchowych w zbiornikach. Transport w zbiornikach dopuszczalny jest tylko dla materiałów wybuchowych wymienionych w przepisach lub na mocy specjalnego pozwolenia uzyskanego od organu właściwego.

Pojazd załadowany materiałami wybuchowymi w zbiornikach musi być oznakowany i etykietowany zgodnie z 5.3.2.1.1, 5.3.1.1.2. i 5.3.1.4. Tylko jeden pojazd w jednostce transportowej może zawierać towary niebezpieczne.

Uwagi: Dotyczy tylko transportu krajowego i transport ten ma głównie charakter lokalny.

Omawiane przepisy obowiązywały przed przystąpieniem Szwecji do Unii Europejskiej.

Tylko dwie firmy prowadzą transport materiałów wybuchowych w pojazdach-cysternach. W niedalekiej przyszłości oczekiwane jest przejście na transport emulsji.

Stare odstępstwo nr 84.

RO-LT 14.11

Przedmiot: Prawo jazdy

Odniesienie do załącznika do dyrektywy: 8.2

Treść załącznika do dyrektywy: Wymagania dotyczące szkolenia załogi pojazdu.

Odniesienie do ustawodawstwa krajowego: Załącznik S — Indywidualne przepisy dotyczące drogowego transportu krajowego towarów niebezpiecznych wydane zgodnie z Ustawą dotyczącą transportu towarów niebezpiecznych.

Treść ustawodawstwa krajowego: Szkolenie kierowców nie jest dozwolone w odniesieniu do jakiegokolwiek pojazdu, o którym mowa w 8.2.1.1.

Uwagi: Transport lokalny.

ZJEDNOCZONE KRÓLESTWO

RO-LT 15.1

Przedmiot: Przejeżdżanie przez drogi publiczne pojazdów transportujących towary niebezpieczne (N8).

Odniesienie do załącznika do dyrektywy: załączniki A i B

Treść załącznika do dyrektywy: Wymagania dotyczące przewozu towarów niebezpiecznych po drogach publicznych.

Odniesienie do ustawodawstwa krajowego: Carriage of Dangerous Goods by Road Regulations 1996, reg.3 Schedule 2 (3)(b); Carriage of Explosives by Road Regulations 1996, reg. 3(3)(b).

Treść ustawodawstwa krajowego: Niestosowanie przepisów dotyczących towarów niebezpiecznych do przewozu na terenach prywatnych rozdzielonych drogą.

Uwagi: Tego rodzaju sytuacja może łatwo wystąpić, gdy towary są przewożone między terenami prywatnymi położonymi po obu stronach drogi. Nie stanowi to przewozu towarów niebezpiecznych po drogach publicznych w normalnym znaczeniu tego wyrażenia i w tego rodzaju przypadkach nie powinien być stosowany żaden z przepisów dotyczących towarów niebezpiecznych.

RO-LT 15.2

Przedmiot: Zwolnienie z zakazu otwierania przez kierowcę lub pomocnika kierowcy opakowań towarów niebezpiecznych w trakcie lokalnej dystrybucji ze składu lokalnego do detalisty lub użytkownika końcowego i od detalisty do użytkownika końcowego (z wyjątkiem klasy 7) (N11).

Odniesienie do załącznika do dyrektywy: 8.3.3

Treść załącznika do dyrektywy: Zakaz otwierania przez kierowcę lub pomocnika kierowcy opakowań towarów niebezpiecznych.

Odniesienie do ustawodawstwa krajowego: Carriage of Dangerous Goods by Road Regulations 1996, reg.12 (3).

Treść ustawodawstwa krajowego: Zakaz otwierania opakowań jest określony poprzez zastrzeżenie „Jeśli nie zezwolono na to obsługującemu pojazd”.

Uwagi: Jeśli potraktować dosłownie zakaz sformułowany w załączniku, może on stworzyć poważne problemy w dystrybucji detalicznej.