ISSN 1977-1002

Dziennik Urzędowy

Unii Europejskiej

C 185

European flag  

Wydanie polskie

Informacje i zawiadomienia

Rocznik 60
9 czerwca 2017


Powiadomienie nr

Spis treśći

Strona

 

I   Rezolucje, zalecenia i opinie

 

REZOLUCJE

 

Komitet Regionów

 

120. sesja plenarna w dniach 7 i 8 grudnia 2016 r.

2017/C 185/01

Rezolucja Europejskiego Komitetu Regionów – Program prac Komisji Europejskiej na 2017 r.

1

 

OPINIE

 

Komitet Regionów

 

120. sesja plenarna w dniach 7 i 8 grudnia 2016 r.

2017/C 185/02

Opinia Europejskiego Komitetu Regionów – Program REFIT: perspektywa lokalna i regionalna

8

2017/C 185/03

Opinia Europejskiego Komitetu Regionów – Turystyka siłą napędową współpracy regionalnej w UE

15

2017/C 185/04

Opinia Europejskiego Komitetu Regionów – Gospodarka dzielenia się i platformy internetowe: wspólne stanowisko miast i regionów

24

2017/C 185/05

Opinia Europejskiego Komitetu Regionów Nowy europejski program na rzecz umiejętności

29

2017/C 185/06

Opinia Europejskiego Komitetu Regionów – Regulacja zmienności cen produktów rolnych

36

2017/C 185/07

Opinia Europejskiego Komitetu Regionów – Przegląd dyrektywy o audiowizualnych usługach medialnych

41

2017/C 185/08

Opinia Europejskiego Komitetu Regionów – Plan działania na rzecz integracji obywateli państw trzecich

55


 

III   Akty przygotowawcze

 

KOMITET REGIONÓW

 

120. sesja plenarna w dniach 7 i 8 grudnia 2016 r.

2017/C 185/09

Opinia Europejskiego Komitetu Regionów – EFIS 2.0

62

2017/C 185/10

Opinia Europejskiego Komitetu Regionów Zmiana dyrektywy dotyczącej delegowania pracowników

75

2017/C 185/11

Opinia Europejskiego Komitetu Regionów – Zachowanie zasobów rybnych i ochrona ekosystemów morskich za pomocą środków technicznych

82

2017/C 185/12

Opinia Europejskiego Komitetu Regionów – Reforma wspólnego europejskiego systemu azylowego

91

2017/C 185/13

Opinia Europejskiego Komitetu Regionów – Legalna migracja

105


PL

 


I Rezolucje, zalecenia i opinie

REZOLUCJE

Komitet Regionów

120. sesja plenarna w dniach 7 i 8 grudnia 2016 r.

9.6.2017   

PL

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

C 185/1


Rezolucja Europejskiego Komitetu Regionów – Program prac Komisji Europejskiej na 2017 r.

(2017/C 185/01)

EUROPEJSKI KOMITET REGIONÓW,

uwzględniając:

komunikat Komisji Europejskiej z 25 października 2016 r. w sprawie jej programu prac na 2017 r.,

swe rezolucje z dnia 4 czerwca 2015 r. w sprawie priorytetów politycznych KR-u na lata 2015–2020 oraz z dnia 15 czerwca 2016 r. w sprawie wkładu KR-u w program prac Komisji Europejskiej na 2017 r.,

protokół o współpracy z Komisją Europejską z lutego 2012 r.;

1.

Z niepokojem zauważa, że po 60 latach Unia Europejska stoi w obliczu głębokiego kryzysu wynikającego z wciąż niskiego poziomu zaufania publicznego do projektu europejskiego i że w związku z tym Unia musi się zreformować. Jednocześnie podkreśla, że poziom lokalny i regionalny jest stale uważany przez obywateli UE za najbardziej godny zaufania spośród wszystkich poziomów sprawowania rządów w UE. W związku z tym KR prowadzi dialog obywatelski, przy aktywnym udziale władz regionalnych i lokalnych, wokół zagadnień związanych z lokalnymi potrzebami i specyfiką, przyczyniając się tym samym do refleksji na temat Europy.

2.

Zgadza się z Komisją co do następujących ogólnych wyzwań stojących przed UE:

konieczność uzyskania praktycznych skutków odnowy gospodarczej w dziedzinie tworzenia trwałych miejsc pracy i zmniejszania nierówności,

skuteczne funkcjonowanie europejskich mechanizmów solidarności, w szczególności w odniesieniu do zarządzania migracją,

zapewnienie pokoju i stabilności w coraz bardziej niestabilnym świecie oraz zagwarantowanie, że Unia będzie przygotowana na zwiększone zagrożenie terroryzmem,

konieczność wypełnienia zobowiązań wynikających z porozumienia paryskiego i zapewnienia ambitnej i zrównoważonej polityki dostosowania do zmiany klimatu i łagodzenia skutków tej zmiany,

stan niepewności związany ze skutkami referendum w Zjednoczonym Królestwie.

3.

Podziela przekonanie Komisji, że wyzwania te wymagają oddolnego, kierowanego przez obywateli podejścia opartego na wielopoziomowym sprawowaniu rządów, lecz podkreśla, że UE musi skupić się na wzmocnieniu pozycji obywateli.

4.

Podkreśla potrzebę zaangażowania władz lokalnych i regionalnych w przygotowanie białej księgi w sprawie przyszłości Europy i wzywa Komisję do rozważenia opinii KR-u na ten temat oraz do włączenia KR-u w proces konsultacji.

Miejsca pracy, wzrost gospodarczy, inwestycje i polityka spójności

5.

Ubolewa, że w programie prac niewiele uwagi poświęcono kluczowej roli, jaką odgrywają europejskie fundusze strukturalne i inwestycyjne w dotarciu do wszystkich obywateli i regionów w Europie, zwiększaniu spójności, wspieraniu innowacyjności i wyrażaniu rzeczywistej solidarności europejskiej dla harmonijnego rozwoju całej UE. Wzywa Komisję do przygotowania przyszłej polityki spójności po 2020 r., ponieważ jest ona główną polityką inwestycyjną UE i musi opierać się na podejściu ukierunkowanym na konkretny obszar oraz na zaktualizowanej wizji terytorialnej. Jednocześnie Komitet zachęca Komisję do kontynuowania wysiłków na rzecz poprawy i uproszczenia procedur związanych z europejskimi funduszami strukturalnymi i inwestycyjnymi, tak aby ograniczyć biurokrację i zwiększyć poziom ich wykorzystania.

6.

Przypomina postulat, by nie uwzględniano wydatków publicznych ponoszonych przez państwa członkowskie oraz władze lokalne i krajowe na współfinansowanie europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych pośród wydatków strukturalnych określonych w pakcie stabilności i wzrostu, gdyż inwestycje te przyczyniają się do realizacji europejskich priorytetów, wywierając dodatkowy efekt mnożnikowy w dziedzinie wzrostu gospodarczego w Europie.

7.

Z zadowoleniem przyjmuje proponowane rozszerzenie Europejskiego Funduszu na rzecz Inwestycji Strategicznych (EFIS) zarówno pod względem długości trwania, jak i możliwości finansowania. Zauważa jednak, że zamiar ten ogłoszono bez dokonania – jeszcze przed przedstawieniem propozycji Komisji – kompleksowej oceny skutków lub niezależnej oceny. Podkreśla potrzebę dalszego wykorzystywania synergii między EFIS a innymi funduszami UE, zwłaszcza europejskimi funduszami strukturalnymi i inwestycyjnymi, i upraszczania procedur, tak by ograniczyć biurokrację i pomóc w zwiększeniu absorpcji funduszy UE. Podkreśla, że trzeci filar planu inwestycyjnego powinien również zostać wzmocniony. Wzywa Komisję i Europejski Bank Inwestycyjny do nasilenia wysiłków na rzecz zwiększania świadomości w terenie, aby sprostać dysproporcjom geograficznym EFIS w celu umożliwienia jak największej integracji i synergii inwestycji z myślą o jednolitym programowaniu działań podejmowanych w ramach polityki spójności oraz upowszechniać bardziej szczegółowe informacje dotyczące projektów finansowanych z tytułu EFIS, ze szczególnym podkreśleniem ich dodatkowości.

8.

Zobowiązuje się do włączenia się na wczesnym etapie w dyskusję na temat wniosku dotyczącego przyszłych wieloletnich ram finansowych na okres po 2020 r., w tym reformy zasobów własnych.

9.

Wzywa do szybkiego przyjęcia „rozporządzenia zbiorczego” w celu zwiększenia wpływu i zapewnienia lepszego wykorzystania programów z zakresu europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych zawartych już w obecnym okresie programowania.

10.

Podkreśla potrzebę oceny realizacji programu rozwoju miast w UE oraz znaczenie włączenia wymiaru miejskiego do innych polityk UE. W tym kontekście ponawia swój apel o wydanie białej księgi w sprawie agendy miejskiej UE.

11.

Ponownie apeluje o ustanowienie europejskiego programu na rzecz budownictwa, w ramach którego zajęto by się budownictwem w sposób horyzontalny – w miejsce dotychczasowego fragmentarycznego podejścia – za pośrednictwem strategii sektorowych, takich jak agenda miejska i polityki w zakresie zrównoważonego rozwoju, spójności i konkurencji, bądź za pośrednictwem inicjatyw społecznych, takich jak europejski filar praw socjalnych.

12.

Podkreśla potrzebę opracowania kodeksu postępowania dotyczącego udziału władz lokalnych i regionalnych w europejskim semestrze 2017 i apeluje, by roczna analiza wzrostu gospodarczego została uzupełniona o analizę terytorialną, w tym o odrębny rozdział w sprawozdaniach krajowych oraz o wytyczne dla państw członkowskich w sprawie zaangażowania władz lokalnych i regionalnych w krajowe programy reform.

13.

Popiera stałe wysiłki Komisji na rzecz inwestycji, a szczególnie dążenie do określenia środków służących pobudzaniu inwestycji w ramach europejskiego semestru. W tym kontekście przypomina o swojej deklaracji z Bratysławy „Inwestować i łączyć”, w której podkreśla, że lokalny i regionalny wzrost gospodarczy napędzany przez inwestycje musi opierać się na strategiach rozwoju terytorialnego oraz że środki publiczne wspierające jakość inwestycji muszą działać w synergii z innymi źródłami finansowania na szczeblu regionalnym, lokalnym, krajowym i europejskim.

14.

Z zadowoleniem stwierdza, że Komisja nadal pragnie dążyć do realizacji celów zrównoważonego rozwoju, oraz podkreśla, że Europa potrzebuje długofalowej strategii, której celem jest zapewnienie inteligentnego, trwałego wzrostu gospodarczego sprzyjającego włączeniu społecznemu w perspektywie europejskiego semestru. Strategia taka powinna być oparta na śródokresowym przeglądzie strategii „Europa 2020”.

15.

Z zadowoleniem przyjmuje dążenie Komisji do zwalczania bezrobocia wśród młodzieży wyrażające się wzmocnieniem europejskiej gwarancji dla młodzieżyinicjatywą na rzecz zatrudnienia ludzi młodych oraz utworzeniem Europejskiego Korpusu Solidarności, który powinien czerpać korzyści z wczesnego, proaktywnego i wiarygodnego zaangażowania władz regionalnych i lokalnych, organizacji młodzieżowych i ogólnie społeczeństwa obywatelskiego.

16.

Ubolewa nad brakiem inicjatyw zaradzających bezrobociu długotrwałemu, mających między innymi na celu rozważenie form ubezpieczenia przed bezrobociem na szczeblu europejskim, które uzupełniałoby systemy krajowe w wypadku poważnego cyklicznego załamania koniunktury i pomagałoby uniknąć przekształcenia się wstrząsu asymetrycznego w ograniczenie strukturalne dla całej Europy.

17.

Zwraca się o uwzględnienie lokalnych i regionalnych atutów i wyzwań, w tym różnych lokalnych i regionalnych potrzeb rynku pracy, w ramach nowego europejskiego programu na rzecz umiejętności. Komitet oczekuje współpracy w kwestii ram jakości dla staży oraz wniosku w sprawie zwiększonej mobilności dla praktykantów.

18.

Oczekuje odpowiedniego wniosku Komisji w celu poprawy równowagi między życiem zawodowym a prywatnym, zwłaszcza w odniesieniu do udziału kobiet w rynku pracy.

19.

W ramach przygotowań do Europejskiego Roku Dziedzictwa Kulturowego w 2018 r. zamierza skoncentrować się zarówno na kulturze i dziedzictwie kulturowym, jak i na międzynarodowych stosunkach kulturalnych UE, które są kluczowymi elementami dla wzmocnienia tożsamości europejskiej i propagowania podstawowych wartości europejskich, włączenia społecznego, innowacyjności i dialogu międzykulturowego oraz turystyki kulturalnej.

20.

Podkreśla, że należy traktować śródokresowy przegląd programu „Horyzont 2020” oraz zbliżające się konsultacje w sprawie kolejnego programu ramowego w zakresie badań naukowych i innowacji jako jeden ogólny proces, który powinien prowadzić do zniwelowania przepaści innowacyjnej w Europie. Zapowiada, że przedstawi w odpowiednim czasie swój wkład w zaplanowany na 2017 r. przegląd planu działania w dziedzinie biogospodarki.

Unia gospodarcza i walutowa

21.

Zauważa, że biała księga na temat przyszłości Europy będzie również zawierać propozycje dotyczące przyszłości UGW; z zadowoleniem przyjąłby reformy w celu zwiększenia legitymacji demokratycznej zarządzania UGW.

22.

Podkreśla, że aby poprawić społeczny wymiar UGW, konieczne jest przezwyciężenie dysproporcji regionalnych i społecznych. Z zadowoleniem przyjmuje zamiar Komisji zaproponowania europejskiego filaru praw socjalnych określającego zasady Unii Europejskiej, która opiera się na sprawiedliwości społecznej oraz na zasadach pomocniczości i proporcjonalności.

23.

Z zadowoleniem przyjmuje proponowany przegląd paktu stabilności i wzrostu, ale nalega, by Komisja wzięła pod uwagę, że musi on bardziej sprzyjać wzrostowi gospodarczemu, w szczególności jeśli chodzi o inwestycje ukierunkowane na wzrost gospodarczy. Ponawia apel o przeprowadzenie pełnej oceny wpływu terytorialnego europejskich zasad statystycznych dotyczących inwestycji publicznych.

Unia energetyczna i polityka klimatyczna

24.

Z zadowoleniem przyjmuje zobowiązanie Komisji do promowania efektywności energetycznejenergii ze źródeł odnawialnych w ramach kompleksowej polityki unii energetycznej, w połączeniu z odpowiednimi zasadami należytego zarządzania i środkami wspierania innowacji, przeglądem struktury rynku energii elektrycznej i dalszą poprawą infrastruktury energetycznej w celu zapewnienia międzyregionalnych i transgranicznych połączeń, a także decentralizacją systemów energetycznych będącą krokiem w kierunku trwałego i elastycznego wewnętrznego rynku energii.

25.

W szczególności zaleca, by polityka UE w dziedzinie projektowania rynków energii elektrycznej i energii ze źródeł odnawialnych była skoordynowana i wyważona oraz prowadzona z należytym uwzględnieniem problemów lokalnych i regionalnych, takich jak dostęp do sieci dla dostawców energii na małą skalę na poziomie sieci dystrybucji.

26.

Popiera realizację porozumienia paryskiego oraz podkreśla, że wypełnienie luki między zobowiązaniami krajowymi a wysiłkiem koniecznym do ograniczenia globalnego ocieplenia do wartości znacznie poniżej 2 oC będzie wymagało włączenia działań miast i regionów do krajowych zobowiązań, jak również poziomej i pionowej koordynacji, w tym na poziomie UE i Ramowej konwencji Narodów Zjednoczonych w sprawie zmian klimatu (UNFCCC). W związku z tym Komitet zwraca się do Komisji, by wsparła wniosek KR-u o uwzględnienie tego aspektu w zobowiązaniach krajowych, usprawnienie instytucjonalizacji platformy podmiotów niepaństwowych działających na rzecz klimatu (NAZCA) i pracy tzw. czempionów klimatu w sekretariacie UNFCCC oraz o ułatwianie wymiany doświadczeń na szczeblu lokalnym i regionalnym. Ponadto wzywa Komisję do wspierania projektów badawczych dotyczących miast i regionów w kontekście zmiany klimatu, jako wkładu w przyszłe prace Międzyrządowego Zespołu ds. Zmian Klimatu.

27.

Zwraca się do Komisji Europejskiej o współpracę z KR-em w celu rozwinięcia koncepcji wkładów ustalanych na szczeblu lokalnym i regionalnym, by zachęcać do podejmowania działań na poziomie lokalnym i regionalnym w celu osiągnięcia celów uzgodnionych na konferencji COP21 w Paryżu.

28.

Wzywa Komisję do uaktualnienia jej założeń w zakresie klimatu i energii, aby osiągnąć 50 % redukcji emisji gazów cieplarnianych do 2030 r. w porównaniu z poziomami z 1990 r., oraz do uwzględnienia odpowiednich dostosowań we wszystkich obszarach polityki i finansowania na wszystkich szczeblach. Komisja powinna wspierać dobrowolne inicjatywy na rzecz obniżania emisji i zwiększania odporności na zmianę klimatu w miastach i w regionach. Konieczne jest jaśniejsze przedstawienie kwestii wzmocnienia pozycji regionów i miast w sprawozdaniu oceniającym Komisji w sprawie strategii UE w zakresie przystosowania się do zmiany klimatu.

Zrównoważony rozwój

29.

Zachęca Komisję do wspierania realizacji strategii ograniczania ryzyka klęsk żywiołowych w miastach i regionach, zwłaszcza w regionach transgranicznych, i zagwarantowania, by inwestycje UE odpowiadały standardom ograniczania ryzyka klęsk żywiołowych.

30.

Z zadowoleniem przyjmuje uruchomienie unijnej platformy ds. strat i marnotrawstwa żywności i wzywa Komisję do podjęcia stosownych działań i wyznaczenia ambitnego celu w zakresie ograniczenia marnotrawstwa żywności. Działania te powinny być częścią ogólnounijnej strategii na rzecz zrównoważonych systemów żywnościowych, z uwzględnieniem ochrony różnorodności biologicznej i środowiska, zdrowia, handlu, zasobooszczędności i gospodarowania gruntami, a także aspektów dotyczących społecznej i kulturowej wartości żywności.

31.

Wzywa Komisję do uwzględnienia zaleceń KR-u dotyczących realizacji planu działań na rzecz gospodarki o obiegu zamkniętym oraz do przedstawienia na początku 2017 r. planowanego przeglądu dyrektywy w sprawie wody pitnej, wniosku dotyczącego rozporządzenia w sprawie minimalnych wymogów jakości odzyskiwanej wody oraz strategii wykorzystania, ponownego wykorzystania i recyklingu tworzyw sztucznych, w ramach której należy ustanowić jasne i ambitne cele dotyczące przeciwdziałania zaśmiecaniu oraz wyciekaniu szkodliwych substancji z tworzyw sztucznych. Wzywa Komisję do zaproponowania dodatkowych inicjatyw odnoszących się do sektora budownictwa i rozbiórki, ekoprojektu oraz ponownego wykorzystania surowców, substancji i składników.

32.

Jest gotowy i chętny do zacieśnienia współpracy z Komisją w sprawie długo oczekiwanych inicjatyw dotyczących priorytetowego celu 4. zawartego w 7. unijnym programie działań w zakresie środowiska (EAP) na lata 2014–2020, prowadzonych za pośrednictwem platformy technicznej na rzecz współpracy w dziedzinie ochrony środowiska. Ubolewa, że inicjatywy przewidziane na 2017 r. mają charakter nieustawodawczy i ponownie wzywa do opracowania projektu dyrektywy UE, która ustanawiałaby przepisy dotyczące zapewniania zgodności w całym dorobku UE w dziedzinie ochrony środowiska, a także nowej dyrektywy w sprawie dostępu do wymiaru sprawiedliwości w sprawach środowiska.

33.

Zgodnie z niedawną deklaracją z Cork 2.0 ponawia swój apel o opracowanie białej księgi w sprawie obszarów wiejskich, która byłaby punktem wyjścia do polityki rozwoju obszarów wiejskich po 2020 r., i wzywa do podjęcia konkretnych środków na rzecz weryfikowania wpływu polityki UE na sytuację obszarów wiejskich („rural proofing”), ponieważ obszary wiejskie często są zaniedbywane i nieuwzględniane w ustalaniu głównych kierunków rozwoju polityki.

34.

W związku z przygotowaniami do WPR na okres po 2020 r. podkreśla silne wzajemne powiązania między rozwojem obszarów wiejskich a rolnictwem. Wzywa w związku z tym do zapewnienia środków wsparcia dla rodzinnych gospodarstw rolnych, zwłaszcza w celu przeciwdziałania zmienności cen produktów rolnych.

35.

Będzie nadal pracować na rzecz zrównoważonego zarządzania oceanami w interesie regionów nadmorskich oraz ich gospodarki morskiej i związanej z morzem. W celu pobudzenia niebieskiego wzrostu i zatrudnienia KR będzie ściśle współpracować z regionami i wszystkimi zainteresowanymi stronami, jeśli chodzi o zarządzanie i budowanie zdolności, sprostanie wyzwaniom w łańcuchu produkcji żywności, zmniejszenie presji na środowisko spowodowanej przez nielegalne praktyki połowowe i zanieczyszczenie, a także w dziedzinie wiedzy o morzu, nauki i innowacji.

36.

Ubolewa, że w programie prac Komisji na 2017 r. nie zwrócono należytej uwagi na zdrowie, choć Komisja powinna wspierać państwa członkowskie i regiony w ich wysiłkach na rzecz poprawy profilaktyki, reform i optymalizacji systemów opieki zdrowotnej – zwłaszcza w drodze rozwiązań w zakresie e-zdrowia – oraz opracować całościowe strategie w dziedzinie demografii.

Strategia na rzecz jednolitego rynku, MŚP, przemysł, konkurencyjność oraz jednolity rynek cyfrowy

37.

Z zadowoleniem przyjmuje zamiar przedstawienia przez Komisję środków w celu wzmocnienia jednolitego rynku towarów, zwłaszcza jeśli chodzi o wzajemne uznawanie towarów i o produkty niespełniające wymogów. Podkreśla, że należy kontynuować prace nad ukończeniem budowy jednolitego rynku usług, co słusznie uznano za ważny element strategii jednolitego rynku.

38.

Ponawia apel o włączenie filaru jednolitego rynku do europejskiego semestru wraz z systemem regularnego monitorowania i oceny.

39.

Odnotowuje, że Komisja zamierza stanąć w obronie europejskiego przemysłu i podkreśla, że konkurencyjność przemysłu europejskiego zależy także od konkurencyjnego łańcucha dostaw, oraz że ważną rolę w tym względzie odgrywa polityka handlowa.

40.

Podkreśla znaczenie tworzenia inteligentnych regulacji i zmniejszania obciążeń administracyjnych dla MŚP, szczególnie poprzez dalsze wzmocnienie programu REFIT i dopilnowanie, by wpływ na MŚP był systematycznie uwzględniany w trakcie prac nad nowymi przepisami.

41.

Popiera ustanowienie „Forum miast” poświęconego gospodarce dzielenia się, w którym Komitet byłby jedną z głównych zainteresowanych stron. Jednocześnie wyraża ubolewanie w związku z brakiem jakiegokolwiek wniosku w sprawie zagwarantowania praw w kontekście nowych form zatrudnienia wynikających z cyfryzacji.

42.

Podkreśla potrzebę dokonania przeglądu decyzji i zasad ramowych dotyczących usług świadczonych w ogólnym interesie gospodarczym i zwraca się do Komisji, by zainicjowała konsultacje społeczne w 2017 r., aby umożliwić władzom lokalnym i regionalnym przedstawienie ich punktu widzenia na temat trudności z kontrolą pomocy państwa w ramach finansowania usług świadczonych w ogólnym interesie gospodarczym.

43.

Podkreśla kluczową rolę skutecznego systemu zamówień publicznych, jeśli chodzi o zdolność władz lokalnych i regionalnych do realizacji unijnych celów inwestycyjnych. Wzywa Komisję do udzielenia wsparcia w celu zapewnienia pełnego wdrożenia dyrektyw w sprawie zamówień publicznych oraz do oceny trudności, jakie władze lokalne i regionalne napotykają w stosowaniu tych dyrektyw.

44.

Ponawia swój apel o odnowienie europejskiej strategii na rzecz turystyki w ramach specjalnej linii budżetowej przeznaczonej na turystykę w UE, oraz wzywa Komisję i państwa członkowskie do ułatwienia dostępu do finansowania dla małych i średnich przedsiębiorstw turystycznych.

45.

Z zadowoleniem przyjmuje wysiłki Komisji mające na celu pełną realizację jednolitego rynku cyfrowego, także dzięki systemom e-zamówień; Komitet przedstawi swój wkład za pośrednictwem nowo utworzonej partycypacyjnej platformy szerokopasmowej. Podkreśla, że wszystkie obszary europejskie mają potrzebę korzystania z jednolitego rynku cyfrowego poprzez dostęp do szybkich łączy szerokopasmowych.

Sprawiedliwość, bezpieczeństwo, prawa podstawowe i migracja

46.

Podkreśla, że migracja jest złożonym, wielopłaszczyznowym procesem, w którym ważną rolę odgrywają kraje, regiony i miasta przeznaczenia i pochodzenia. Ważne jest, aby propagować intensywniejszy dialog i ściślejszą współpracę między państwami członkowskimi i instytucjami UE, jak i państwami pochodzenia i tranzytu migrantów oraz władzami szczebla lokalnego i regionalnego w tych krajach.

47.

W związku z tym wzywa Komisję do uwzględnienia zaleceń KR-u w sprawie ochrony uchodźców w ich krajach pochodzenia i w kwestii nowych ram dla umów o partnerstwie.

48.

Apeluje o wsparcie dla władz lokalnych i regionalnych przy wdrażaniu reformy wspólnego europejskiego systemu azylowego i innych instrumentów unijnych, opracowanych w oparciu o Europejski program w zakresie migracji, takich jak zmienione przepisy dotyczące legalnej migracji oraz plan działania w dziedzinie integracji. Zwraca się do Komisji o uwzględnienie zaleceń KR-u dotyczących integracji migrantów w śródokresowym przeglądzie Europejskiego programu w zakresie migracji. Przypomina, że integracja jest procesem opartym zarówno na prawach, jak i obowiązkach.

49.

Jest zaniepokojony trudnościami w monitorowaniu obecności nieletnich pozbawionych opieki oraz ryzykiem, że padną oni ofiarą handlu ludźmi i wykorzystania. Zdecydowanie domaga się wprowadzenia programów w zakresie integracji i szkoleń, zarówno dla tych młodych ludzi, jak i dla przedstawicieli administracji lokalnej i regionalnej odpowiedzialnych za ich przyjęcie, oraz o włączenie w ten proces wspólnot imigrantów z krajów ich pochodzenia już osiedlonych w kraju przyjmującym, by osobom nieletnim pozbawionym opieki zapewnić czasowy pobyt u rodzin goszczących albo w odpowiednio dostosowanych ośrodkach, umożliwiających ich rozwój społeczny, emocjonalny i poznawczy.

50.

Wzywa Komisję do zapewnienia władzom lokalnym i regionalnym konkretnych i praktycznych informacji na temat możliwości finansowania przyjmowania i integracji migrantów oraz ponawia swój apel o wspieranie bezpośredniego dostępu władz lokalnych i regionalnych do odpowiednich instrumentów finansowych UE.

51.

Wzywa Komisję do wspierania władz lokalnych i regionalnych w opracowywaniu strategii służących zapobieganiu radykalizacji postaw, do dalszego gromadzenia i upowszechniania informacji o najlepszych praktykach w tym zakresie oraz do wspierania współpracy między miastami w dziedzinie przeciwdziałania radykalizacji.

Polityka handlowa UE

52.

Odnotowuje, że Komisja zamierza kontynuować negocjacje handlowe z USA, Japonią, Mercosurem, Meksykiem, Tunezją i państwami ASEAN, jak również dążyć do uzyskania nowych mandatów do rozpoczęcia negocjacji z Turcją, Australią, Nową Zelandią oraz Chile, ale uważa, że Komisja powinna podejmować dalsze starania, aby wykazać ich wartość dodaną.

53.

Przypomina, szczególnie w kontekście przyszłej ambitnej polityki handlowej, by Komisja do każdej istotnej inicjatywy w tej dziedzinie dołączała ocenę oddziaływania terytorialnego.

Stabilność i współpraca poza Unią Europejską

54.

Z zadowoleniem przyjmuje fakt, że w globalnej strategii UE wyraźnie apeluje się o odnowienie partnerstw zewnętrznych oraz stwierdza się, że UE będzie wspierać różne ścieżki prowadzące do zwiększenia odporności w jej sąsiedztwie, koncentrując się na najbardziej palących przypadkach niestabilności sytuacji rządowej, gospodarczej, społecznej i klimatyczno-energetycznej, a także opracowując bardziej skuteczne polityki migracyjne dla Europy i jej partnerów.

55.

Podkreśla wkład KR-u, poprzez wspólne komitety konsultacyjnegrupy robocze, a także poprzez organizowanie Dni Rozszerzenia z udziałem partnerów z krajów przystępujących, w realizację celów polityki Komisji w zakresie rozszerzenia, polegających na wspieraniu wspólnej stabilności i dobrobytu w krajach kandydujących i potencjalnych krajach kandydujących.

56.

Podkreśla, że europejska polityka sąsiedztwa (EPS) tylko wtedy wywrze trwały wpływ, gdy będzie przynosić konkretne korzyści wszystkim beneficjentom. Pragnie zaakcentować, że należy utrzymać równowagę między wschodnim a południowym sąsiedztwem. Zwraca uwagę na rolę władz lokalnych i regionalnych, jeśli chodzi o wzmacnianie demokracji i rządów prawa w społeczeństwie, apelując o większe wsparcie dla reform decentralizacyjnych w krajach sąsiadujących.

57.

Podkreśla, że regionalna współpraca wnosi znaczący wkład w stabilność na świecie i wzywa Komisję do zintensyfikowania współpracy z Eurośródziemnomorskim Zgromadzeniem Samorządów Lokalnych i Regionalnych (ARLEM), z Konferencją Władz Lokalnych i Regionalnych Partnerstwa Wschodniego (CORLEAP) i z grupą zadaniową KR-u ds. Ukrainy, zwłaszcza przy okazji wdrażania nowych programów i inicjatyw regionalnych.

58.

Podkreśla konieczność, zwłaszcza podczas wdrażania nowej EPS, nadania wysokiego priorytetu inicjatywom wspierającym proces decentralizacji, partnerstwo oraz budowanie potencjału administracyjnego na szczeblu niższym niż krajowy. Zwraca uwagę na inicjatywę nikozyjską zaproponowaną przez KR w celu wspierania miast libijskich, dzięki której wychodzi się naprzeciw ich potrzebom poprzez zapewnianie wsparcia technicznego w celu przywrócenia gminom libijskim zdolności do świadczenia usług. Postuluje, by Komisja dalej wspierała takie formy oddolnej współpracy i by zadbała o wystarczające zasoby administracyjne i finansowe. Ponownie wskazuje na potrzebę zapewnienia nowych narzędzi dla budowania zdolności w zakresie akcesji i dla krajów objętych EPS, aby zastąpić były Instrument na rzecz Administracji Lokalnej.

59.

Popiera ostatnie wydarzenia wynikające z połączenia unijnego Porozumienia Burmistrzów w sprawie Klimatu i Energii oraz inicjatywy „Compact of Mayors” i utworzenia największej koalicji miast, które zobowiązały się do działań na rzecz klimatu. Jest gotów wykorzystać swoje międzynarodowe kanały, kontakty, pokrewne organizacje i partnerstwa (ARLEM odnośnie do „Covenant South” i „Covenant Africa”, CORLEAP do „Covenant East”, ICLEI i partnerstwo UE–Chiny na rzecz urbanizacji do Ameryki Północnej i Azji Południowo-Wschodniej itd.), aby stale zwiększać wysiłki na rzecz łagodzenia zmiany klimatu, adaptacji i odporności na zmianę klimatu oraz na rzecz zrównoważonego rozwoju.

60.

Wzywa Komisję do ścisłej współpracy z Komitetem Regionów, aby skoncentrować się na konkretnych zagadnieniach, promować doświadczenie i zaangażowanie europejskich miast w nowej strukturze zarządzania globalnego porozumienia.

61.

Z zadowoleniem przyjmuje nowe ramy partnerstwa z państwami trzecimi oraz nowy europejski Plan inwestycji zewnętrznych i apeluje, by władze regionalne i lokalne zostały zaangażowane w ten proces.

62.

Wzywa Komisję do propagowania aktywnego udziału władz lokalnych i regionalnych w ramach współpracy na rzecz rozwoju w czasie negocjacji dotyczących przeglądu Konsensusu europejskiego w sprawie rozwojurealizacji celów zrównoważonego rozwoju ONZ i dotyczących okresu po wygaśnięciu umowy z Kotonu, którą to kwestią KR zajmie się na konferencji na temat współpracy zdecentralizowanej w marcu 2017 r.

Obywatelstwo, sprawowanie rządów i lepsze stanowienie prawa

63.

Wzywa Komisję do dokonania przeglądu rozporządzenia w sprawie europejskiej inicjatywy obywatelskiej (ECI), aby uprościć i udoskonalić ramy prawne tego narzędzia.

64.

Z zadowoleniem przyjmuje przedstawioną przez Komisję inicjatywę REFIT, a zwłaszcza propozycję oceny przejrzystości i kontroli demokratycznej procedury aktów delegowanych i wykonawczych oraz niektórych aktów prawa wtórnego.

65.

Ponawia swój apel o włączenie tam, gdzie to właściwe, oceny oddziaływania terytorialnego do procedury oceny skutków nowych unijnych aktów prawnych. Zaleca ściślejszą współpracę pomiędzy KR-em a nowo powołanym centrum kompetencji w dziedzinie polityki terytorialnej Wspólnego Centrum Badawczego, jeśli chodzi o ocenę wdrożenia prawodawstwa UE.

66.

Domaga się większej przejrzystości, współpracy i skuteczności instytucji UE i z zadowoleniem przyjmuje ich wspólne zobowiązanie w ramach porozumienia międzyinstytucjonalnego w sprawie lepszego stanowienia prawa, aby razem wytyczyć perspektywiczne cele i priorytety, szczególnie w kontekście wniosków legislacyjnych. Postuluje, by KR uczestniczył w procesie legislacyjnym na każdym etapie, co umożliwi pełne wykorzystanie jego potencjału w ramach cyklu legislacyjnego.

67.

Ma nadzieję na dalsze zacieśnianie współpracy z Komisją i Parlamentem Europejskim w zakresie monitorowania pomocniczości, a także w kontekście planowanej na 2017 r. konferencji nt. pomocniczości.

68.

Zobowiązuje swego przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Komisji Europejskiej, Parlamentowi Europejskiemu, słowackiej prezydencji w Radzie UE oraz przewodniczącemu Rady Europejskiej.

Bruksela, dnia 8 grudnia 2016 r.

Markku MARKKULA

Przewodniczący Europejskiego Komitetu Regionów


OPINIE

Komitet Regionów

120. sesja plenarna w dniach 7 i 8 grudnia 2016 r.

9.6.2017   

PL

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

C 185/8


Opinia Europejskiego Komitetu Regionów – Program REFIT: perspektywa lokalna i regionalna

(2017/C 185/02)

Sprawozdawca:

François DECOSTER (FR/ALDE),

wiceprzewodniczący rady regionalnej Nord-Pas-de-Calais

Dokument źródłowy:

Pismo Komisji Europejskiej z dnia 13 stycznia 2016 r.

ZALECENIA POLITYCZNE

EUROPEJSKI KOMITET REGIONÓW

1.

Popiera wysiłki Komisji Europejskiej zmierzające do zadbania o to, by polityka europejska w sposób pełniejszy odzwierciedlała priorytety rządów krajowych oraz władz lokalnych i regionalnych. Podkreśla, że musi to być wspólną odpowiedzialnością wszystkich poziomów sprawowania rządów.

2.

Podziela pogląd, że lepsze stanowienie prawa nie polega jedynie na ograniczeniu prawodawstwa na poziomie UE, ale również na określeniu szczebla, na którym można najpełniej osiągnąć zamierzone cele. Podkreśla, że kluczowym elementem lepszego stanowienia prawa jest skuteczne stosowanie zasady pomocniczości.

3.

Podkreśla, że wszystkie przepisy muszą zachować równowagę między jednakowo zasadnymi obawami i oczekiwaniami dotyczącymi bezpieczeństwa (indywidualnego, prawnego, administracyjnego i finansowego) z jednej strony oraz skutecznością, swobodami lub elastycznością z drugiej. Wyważenie tych obaw w konkretnym kontekście jest zadaniem procesu demokratycznego, a na demokratycznie wybranych przedstawicielach wszystkich szczebli spoczywa odpowiedzialność za wyjaśnienie obywatelom nieuniknionych kompromisów.

4.

Bierze pod uwagę pracę wykonaną przez Grupę Wysokiego Szczebla Niezależnych Partnerów ds. Obciążeń Administracyjnych (grupę Stoibera), jej raport końcowy oraz wyrażone odrębne opinie.

5.

Odnotowuje podpisanie Porozumienia międzyinstytucjonalnego w sprawie lepszego stanowienia prawa przez Radę, Komisję i Parlament w dniu 13 kwietnia 2016 r. i ma nadzieję, że to nowe porozumienie przyczyni się do poprawy unijnego procesu decyzyjnego na wszystkich etapach – planowania, opracowywania, przyjmowania, aż po wdrażanie i ocenę. Wyraża zaniepokojenie, że w treści Porozumienia międzyinstytucjonalnego w sprawie lepszego stanowienia prawa nie wspomniano o specyficznej roli ani demokratycznie wybranych przedstawicieli szczebla lokalnego i regionalnego, ani KR-u w innym kontekście niż „zainteresowane strony”, mimo znaczenia przypisanego tym podmiotom w traktacie lizbońskim oraz przyznanych im w nim uprawnień.

6.

Pragnie zostać włączony w kolejne inicjatywy dotyczące interpretacji i wdrażania nowego porozumienia, aby jego potencjał jako organu doradczego w procesie legislacyjnym mógł zostać w pełni wykorzystany. Przypomina, że wielu członków KR-u posiada kompetencje w zakresie realizacji polityki unijnej.

7.

Z zadowoleniem przyjmuje wniosek Komisji o „szerzej zakrojoną opinię perspektywiczną” zawierającą „dodatkowe sugestie dotyczące wymogów nakładanych prawodawstwem unijnym oraz prostszych metod osiągania takich samych, a nawet lepszych rezultatów”.

8.

Z zadowoleniem przyjmuje odnoszące się do konkretnych obszarów polityki wnioski Komisji Europejskiej do Komitetu o sporządzenie opinii perspektywicznych w dziedzinach takich, jak – lecz nie tylko – środowisko, energia, usługi finansowe i rolnictwo, w których władze lokalne i regionalne mogą wskazać obciążenia oraz zgłosić sugestie dotyczące ulepszeń odpowiadających ich potrzebom.

9.

Zauważa, że ta poszerzona opinia perspektywiczna stanowi przegląd skutków unormowań dla władz lokalnych i regionalnych, i zachęca do przeprowadzenia analiz ukierunkowanych na konkretne polityki i sektory w celu identyfikowania wąskich gardeł i obciążeń.

10.

Z zadowoleniem przyjmuje ogólne podejście polegające na angażowaniu w szczególności podmiotów regionalnych i lokalnych w konsultacje dotyczące lepszego stanowienia prawa; w związku z tym z zadowoleniem przyjmuje np. poświęcony lepszemu stanowieniu prawa raport prowincji niderlandzkich „Dutch provinces for better EU regulation” oraz zwraca uwagę na wyszczególnione w jego treści problemy i sugerowane konkretne rozwiązania.

11.

W tym kontekście wyraża poparcie dla przyjęcia paktu amsterdamskiego na rzecz konkretnego wdrożenia programu rozwoju miast UE, jako że kwestia lepszego stanowienia prawa odgrywa istotną rolę w ramach poszczególnych partnerstw tematycznych. W tym kontekście opracowano również badanie „Bridge, lepsze unijne uregulowania prawne dla władz lokalnych i regionalnych”, zawierające konkretne przykłady sytuacji, w których lokalna i regionalna praktyka boryka się z prawodawstwem europejskim.

12.

Wzywa Komisję Europejską do przeanalizowania proponowanych rozwiązań dotyczących uregulowań sektorowych, proporcjonalności, transgranicznych wąskich gardeł, pomocy państwa oraz obciążenia audytami i do uwzględnienia ich w opracowywanych uregulowaniach.

13.

Dostrzega specyficzną rolę odgrywaną przez władze lokalne i regionalne w wielu dziedzinach podlegających w znacznym zakresie unormowaniom prawa unijnego oraz ich rolę jako instytucji wdrażających w praktyce prawodawstwo UE i zarządzających funduszami europejskimi i podkreśla, że dzięki swoim szczególnym obszarom odpowiedzialności mają one możliwość oceny, które obszary ram regulacyjnych mogą nastręczać trudności i powinny zostać zmienione.

14.

Uważa, że wszystkie szczeble rządów są zobowiązane dbać, by prawodawstwo było odpowiednie, skuteczne i wydajne oraz by nie powodowało niepotrzebnych kosztów ani obciążeń, chroniąc jednocześnie obywateli, konsumentów i środowisko oraz nie naruszając przy tym zasad zrównoważonego rozwoju.

15.

Zdaje sobie sprawę, że instytucje UE muszą wykazywać wszystkim obywatelom wartość ram regulacyjnych i wartość dodaną prawodawstwa UE, przy poszanowaniu zasad pomocniczości i proporcjonalności.

16.

Dostrzega, że niedawne trudności gospodarcze stworzyły klimat, w którym dodatkowe koszty generowane przez nadmierną regulację zwiększyły cięcia budżetowe w przypadku wielu władz lokalnych i regionalnych. Jednocześnie już wcześniej nastąpiło ograniczenie dostępnych zasobów. Okazało się to uciążliwe i zwiększyło presję na te władze, by ograniczały koszty administracyjne, podczas gdy musiały one stawić czoła jeszcze większemu zapotrzebowaniu na działania. KR przypomina, że niezbędne jest uproszczenie i zmniejszenie biurokracji w obszarach, w których ma to wpływ na główne zadania, jakie muszą wykonywać władze lokalne i regionalne.

17.

Docenia, że sprawozdania i opinie przyjęte przez Parlament Europejski, EKES i KR potwierdzają wagę skoordynowanego działania UE w duchu partnerstwa z instytucjami krajowymi i unijnymi, a także z władzami lokalnymi i regionalnymi.

18.

Podkreśla, że władze lokalne i regionalne odgrywają główną rolę we wspieraniu obywateli w przezwyciężeniu trudności powodowanych długotrwałymi problemami ekonomicznymi, m.in. za pomocą programów unijnych. Przypomina, że pewność prawa i łatwy dostęp do programów UE – przy uznaniu konieczności przeprowadzenia reform strukturalnych – to warunki konieczne do tego, aby mogły się z tej roli wywiązywać.

19.

Zwraca uwagę, że finansowanie unijne stanowi dla wielu władz lokalnych i regionalnych istotny środek służący do wdrażania prawodawstwa UE, w szczególności do realizacji polityki spójności uwzględniającej różnice w kondycji gospodarczej.

20.

Ma świadomość, że dostępność unijnych programów oraz wymagane mechanizmy regulacyjne mogą wywoływać spore trudności związane z wykładnią ram prawnych, zasadami wdrażania, audytem oraz sprawozdawczością, i zwraca uwagę na fakt, że zwłaszcza systemy kontroli są często źródłem trudności dla sponsorów projektu ze względu na długotrwałe prowadzenie rejestrów, o czym wspomina się także w opinii KR-u w sprawie uproszczenia europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych.

21.

Z zadowoleniem przyjmuje rezolucję Parlamentu Europejskiego „Program sprawności i wydajności regulacyjnej (REFIT): aktualna sytuacja i perspektywa” (1), w której potwierdzono istotną rolę KR-u jako instytucji politycznej, i zgadza się, że programu REFIT nie można wykorzystywać do podważania ani zrównoważonego charakteru, ani panujących standardów.

22.

Popierając cel ograniczania biurokracji oraz likwidacji zbędnych obciążeń regulacyjnych, podkreśla, że program REFIT nie może służyć jako pretekst do obniżania poziomu aspiracji, zwłaszcza w dziedzinach takich, jak środowisko, bezpieczeństwo żywności, zdrowie i prawa konsumenta.

23.

Popiera cel, by na szczeblu krajowym jak najczęściej dokonywać transpozycji 1:1 prawodawstwa UE oraz by wykraczać poza standardy przepisów unijnych tylko tam, gdzie istnieją ku temu względy rzeczowe i fachowe. Niemniej państwa członkowskie i regiony nadal muszą mieć możliwość indywidualnego decydowania o tym, co jest niezbędne do prawidłowego wdrożenia tych przepisów. Wniosek Komisji, zgodnie z którym za każdym razem należy uzasadnić praktyki nadmiernie rygorystycznego wdrażania, mógłby przyczynić się do zwiększenia przejrzystości. Jednak zwiększone wymogi w zakresie rozliczalności w odniesieniu do wdrażania na poziomie krajowym i regionalnym nie mogą prowadzić do ingerencji w sprawy wewnętrznej organizacji administracyjnej ani w wewnętrzne procedury administracyjne danego kraju.

24.

Podkreśla wagę uwzględnienia w toku oceny prawodawstwa zarówno kosztów, jak i korzyści i wad – społecznych, środowiskowych i innych – dla obywateli oraz gospodarki, a także tzw. kosztów braku działań na poziomie europejskim (2), tj. kosztów powstających na skutek niepodejmowania wspólnych działań europejskich w danym sektorze.

25.

W tym kontekście ponownie zwraca się do Komisji Europejskiej o opracowanie ogólnounijnej jednolitej definicji nadmiernie rygorystycznego wdrażania w celu zapewnienia pewności prawa w procesie wdrażania i stosowania prawodawstwa UE oraz w celu ograniczenia nadmiernej biurokracji (3).

Zalecenia szczegółowe

26.

Wzywa Komisję i państwa członkowskie do wspierania rozwoju środków cyfrowych i narzędzi ICT, m.in. w ramach europejskiego planu działań na rzecz e-administracji, w celu zapewnienia wspólnego formatu i procesu gromadzenia danych na potrzeby monitorowania i sprawozdawczości i zmniejszenia w ten sposób nakładów administracyjnych powstających wskutek przekazywania informacji zarówno do krajowych, jak i europejskich baz danych.

27.

Podkreśla istotne znaczenie „kontroli sprawności”, za pomocą których można wykryć przypadki powielania się i niespójności przepisów zaistniałe z biegiem czasu na skutek przyjęcia szeregu celów i nowych inicjatyw politycznych, zwłaszcza dotyczących obowiązków w zakresie sprawozdawczości i zgodności.

28.

Podkreśla konieczność lepszego zrozumienia szeregu obowiązków sprawozdawczych wprowadzonych w celu zapewnienia zgodności z prawem UE. Proponuje zebrać i w możliwie największym stopniu ustandaryzować obowiązki sprawozdawcze dotyczące władz lokalnych i regionalnych, a także ukierunkować stosowaną metodykę na zmniejszanie obciążeń administracyjnych spoczywających na obywatelach i MŚP oraz na władzach lokalnych i regionalnych.

Komunikacja, konsultacje i język

29.

Zdaje sobie sprawę, że język i jego użycie mogą stanowić przeszkodę w uczestnictwie bądź zachętę do udziału; przystępny i zrozumiały język stanowi kluczowy element zmian w prawodawstwie i regulacjach.

30.

Uważa, że angażowanie wszystkich stron wymaga prostego i jasnego języka, struktur i unormowań dla zapewnienia powszechnej dostępności UE, jej celów, programów, polityk, prawodawstwa i praktycznej pomocy.

31.

Wzywa zatem Komisję Europejską do uproszczenia używanego języka i sprawienia, że będzie powszechnie zrozumiały, i sugeruje, by użycie języka technicznego ograniczyć do niezbędnego minimum zapewniającego zgodność z wymogami prawnymi.

32.

Uważa, że wymagana jest bardziej przyjazna dla użytkownika oraz spójniejsza wykładnia przepisów i uregulowań unijnych, w tym np. wymogi dotyczące proporcjonalności kontroli, powszechniejsze zastosowanie stałych stawek, uproszczone wnioski, skargi i sprawozdawczość oraz większa jasność wykładni przepisów (np. w dziedzinie pomocy państwa i zamówień publicznych).

33.

Rozumie, że UE winna przywiązywać należytą wagę do strategii aktywnej komunikacji zmierzającej do angażowania partnerów, podtrzymania działalności gospodarczej i przyciągania inwestycji.

34.

Podkreśla, że władze lokalne i regionalne odgrywają rolę edukacyjną i informacyjną w zakresie europejskich polityk i programów z myślą o przybliżeniu ich obywatelom.

35.

Podkreśla rolę europejskich centrów informacyjnych Europe Direct (EDIC) w informowaniu obywateli o przepisach i programach UE z wykorzystaniem treści i języka, które są dla nich zrozumiałe.

36.

Zauważa, że ważną funkcję w ułatwianiu prawidłowego wdrażania i interpretowania unijnego prawodawstwa pełnią ośrodki wiedzy, takie jak Europa Decentraal w Niderlandach. Ich eksperci odgrywają ważną rolę w zapewnianiu bezpłatnych informacji i porad dla władz lokalnych i regionalnych oraz ich stowarzyszeń. Z drugiej strony duże zapotrzebowanie na prace ośrodków wiedzy dowodzi potrzeby uproszczenia unijnego prawodawstwa.

37.

Docenia, że aktualna praktyka zachęca obywateli do uczestniczenia w konsultacjach. Niemniej jednak przypadki uczestnictwa osób indywidualnych są sporadyczne, gdyż większość konsultacji ma ograniczony zakres z uwagi na język oraz stosowanie kontekstów i terminologii technicznej, wskutek czego są one w przeważającej mierze nieprzystępne. Pozostają zatem zamknięte dla ogółu z wyjątkiem nielicznych obywateli, którzy posiadają umiejętności i znajomość języka umożliwiające im udział. Istotne jest zadbanie o to, by wszystkie zainteresowane strony, a zwłaszcza społeczeństwo obywatelskie, miały równy dostęp do tekstów konsultacji, które muszą zostać przetłumaczone na wszystkie języki urzędowe UE i sporządzone w jak najprostszy, najbardziej przejrzysty i zrozumiały sposób, by dostarczyć jak najwięcej informacji o zalecanych uregulowaniach.

38.

Uważa, że konsultacje obywatelskie powinny uzupełniać, a nie zastępować usystematyzowane konsultacje publiczne. Nie powinny też umniejszać roli właściwych organów instytucjonalnych uznanych w traktacie lizbońskim.

39.

Ponownie podkreśla wagę przeprowadzenia, za pośrednictwem KR-u i na etapie inicjatywy ustawodawczej, konsultacji z lokalnymi i regionalnymi zgromadzeniami ustawodawczymi, ponieważ zgromadzenia te, reprezentujące poziom lokalny, są demokratycznym wyrazem rzeczywistych oczekiwań obywateli, również tych, którzy indywidualnie nie są w stanie zabrać głosu.

40.

Dlatego też władze regionalne i lokalne muszą być traktowane priorytetowo w stosunku do przedsiębiorstw prywatnych, zarówno z racji swej roli uznanej w traktacie lizbońskim, jak i dlatego, że stanowią one wyraz demokracji i przedstawicielstwa politycznego.

Programy i finansowanie: pomoc techniczna, doradztwo i sprawozdawczość

41.

Wzywa Komisję Europejską do utworzenia punktu kompleksowego doradztwa w kwestiach regulacyjnych, świadczącego podmiotom ubiegającym się o fundusze UE terminowe, adekwatne, jednoznaczne i zrozumiałe porady.

42.

Sugeruje, by w czasie trwania programu zwrócić się o opinie do praktyków, dzięki czemu ulepszenie ram ustawodawczych i regulacyjnych będzie oparte na doświadczeniu praktycznym.

43.

Proponuje utworzenie konkretnego mechanizmu umożliwiającego wykorzystanie środków finansowych pomocy technicznej w celu utworzenia powiązanych z programami zespołów prawnych, które będą dostępne dla wszystkich wnioskodawców i będą mogły udzielać im rzetelnych i spójnych porad w oparciu o przyjętą wspólną interpretację unormowań prawnych zgodną z zaleceniami Komisji i na podstawie obecnej praktyki dotyczącej funduszy UE, tak aby w dużym stopniu wyeliminować istniejącą niepewność i odpowiedzialność beneficjentów końcowych.

44.

Proponuje, by rozwiązania w zakresie zarządzania przewidywały wyraźny rozdział między administrowaniem programem a realizacją projektu/programu, aby uniknąć potencjalnego konfliktu interesów oraz stronniczości w toku oceny.

45.

Sugeruje, by w ramach istniejącego pułapu budżetowego maksymalnie zwiększyć pulę finansowania, umożliwiając tym samym realizację według podejścia opartego na programie, przewidującego łączenie powiązanych projektów oraz pomiar sukcesu raczej na podstawie ogólnych rezultatów niż wyników poszczególnych projektów, przykładowo w dziedzinie energii.

46.

Proponuje zbadanie możliwości rozwoju i ulepszenia modeli inżynierii finansowej, włączając w to specjalistyczne fundusze venture capital w kluczowych sektorach, skuteczniejsze dostosowanie finansowania dotacji do wspólnego europejskiego wsparcia na rzecz trwałych inwestycji w obszarach miejskich (JESSICA), z myślą o pobudzaniu rynku inwestycji w nieruchomości, a także możliwość programu mikropożyczek w ramach wspólnych działań na rzecz wspierania instytucji mikrofinansowych w Europie (JASMINE) w celu wsparcia start-upów i małych przedsiębiorstw.

47.

Sugeruje zwiększenie możliwości współfinansowania, w szczególności współfinansowania z sektora prywatnego, w celu zapewnienia dostępności środków finansowych dla władz lokalnych i regionalnych na zaspokojenie lokalnych potrzeb.

48.

Zwraca się do Komisji o zaproponowanie mechanizmu, w ramach którego niewykorzystane i umorzone środki finansowe powrócą do budżetu UE jako przydzielone odpowiedniemu państwu członkowskiemu i przeznaczone na określony cel dochody, tak aby mogły zostać ponownie przyznane i wykorzystane w ramach polityk sektorowych w tym państwie członkowskim zgodnie z ich przeznaczeniem zatwierdzonym w drodze głosowania.

49.

Obecnie do niewykorzystania środków finansowych dochodzi zwłaszcza z powodu niewłaściwego, skomplikowanego i nadmiernie zdefiniowanego systemu wdrażania wraz z nieodpowiednim określeniem priorytetów. Konieczne jest zadbanie o stosowną komunikację z władzami lokalnymi i regionalnymi, a także z organami szczebla krajowego w celu ponownego określenia i wyjaśnienia priorytetów, tak by nie narażać na szwank beneficjentów.

50.

Dlatego też trzeba zadbać o to, by wieloletnie programy wsparcia cechowała pewność planowania i wiarygodność, co pozwoli osiągnąć ich cele. Większa elastyczność w wieloletnich ramach finansowych nie może w związku z tym prowadzić do finansowania realokacji lub nowych inicjatyw politycznych kosztem już zatwierdzonych programów.

51.

Proponuje wyraźnie przydzielić zadania partnerom w zakresie sprawozdawczości i monitorowania programów finansowanych ze środków UE w obrębie gminy lub regionu, w tym także w zakresie przeglądu wydatków i wyników oraz projektowania działań zaradczych. Zwraca się do Komisji, by przewidziała pomoc, również finansową, dla władz lokalnych i regionalnych, w przypadku gdy uproszczenie – czy to dotyczące prawodawstwa, czy też innych dziedzin – pociąga za sobą wzrost kosztów publicznych świadczenia usług przez te władze.

Polityka spójności

52.

Zwraca się do Komisji Europejskiej o podjęcie dalszych kroków w kierunku uproszczenia polityki spójności, przez uwzględnienie propozycji władz lokalnych i regionalnych wyrażonych w opinii w sprawie uproszczenia EFSI z perspektywy władz lokalnych i regionalnych (sprawozdawca: Petr Osvald (CZ/PES)) (4).

53.

Przypomina, że europejskie fundusze strukturalne i inwestycyjne stanowią główne unijne narzędzia wspierania spójności gospodarczej, społecznej i terytorialnej we wszystkich państwach członkowskich, a ich uproszczenie jest nieodzowne do osiągnięcia celów politycznych. Należy przewidzieć niezwłoczne ulepszenia w bieżącym okresie programowania, a także długofalowe działania służące uproszczeniu, które mogą doprowadzić do istotnej zmiany dotychczasowego mechanizmu realizacji oraz prawodawstwa.

54.

Zwraca szczególną uwagę na konieczność uproszczeń, w tym zmian prawnych i pozaprawnych, w obszarach dotyczących kontroli, obowiązków sprawozdawczości i wytycznych w jej zakresie, pomocy państwa, zamówień publicznych i nadmiernie rygorystycznego wdrażania.

55.

Zwraca uwagę, że działania służące uproszczeniu wymagają ukierunkowanej współpracy wszystkich właściwych służb Komisji, a zwłaszcza DG REGIO, DG EMPL, DG COMP i DG GROW.

56.

Wzywa Komisję Europejską do przedstawienia bardziej szczegółowych informacji i wspierania szkoleń dla władz regionalnych i lokalnych na temat synergii między europejskimi funduszami strukturalnymi i inwestycyjnymi a Europejskim Funduszem na rzecz Inwestycji Strategicznych (EFIS).

Badania naukowe i innowacje

57.

Wzywa do uproszczenia wniosków oraz procedur sprawozdawczych dotyczących środków na badania naukowe i innowacje, m.in. przez częstsze stosowanie kosztów standardowych, w szczególności jeśli chodzi o kontrolę.

Wspólna polityka rolna i rozwój obszarów wiejskich

58.

Podkreśla zalecenia zawarte w przyjętej w październiku 2015 r. opinii w sprawie uproszczenia wspólnej polityki rolnej (5).

59.

Ponownie podkreśla potrzebę umocnienia zasady zaufania do odbiorców końcowych przez złagodzenie obowiązku dołączenia dowodów na poniesione wydatki na etapie sprawozdawczości końcowej oraz skupienie się podczas kontroli na wynikach finansowanych projektów.

60.

Wyraża obawę, że pomimo wyznaczonych celów nowej WPR w zakresie ograniczania prawodawstwa na poziomie UE, nastąpiło wzmożenie działań regulacyjnych Komisji za pośrednictwem aktów delegowanych.

61.

Ponawia apel o zachowanie większej spójności oraz komplementarności między WPR a pozostałymi obszarami polityki UE, m.in. polityką (i funduszami) w dziedzinie środowiska; najbardziej konieczne jest zachowanie większej spójności między Europejskim Funduszem Rolnym na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich a pozostałymi europejskimi funduszami strategicznymi i inwestycyjnymi łącznie realizującymi wspólne ramy strategiczne oparte na szeroko zakrojonych celach politycznych strategii „Europa 2020”.

62.

Uważa, że WPR musi być zgodna z celem spójności terytorialnej przewidzianym w traktacie lizbońskim i nie można dopuścić do sytuacji, w której środki UE doprowadzą do nierówności terytorialnych lub zagrożą świadczeniu usług publicznych np. na obszarach wiejskich.

Uproszczenie procedur z myślą o MŚP

63.

Uważa za szczególnie istotne, by w bieżącym roboczym procesie dotyczącym stanowienia lepszego prawa dla MŚP w pełni uwzględnić rzeczywiste potrzeby podmiotów regionalnego i lokalnego otoczenia biznesowego.

64.

Zauważa, że w ramach platformy programu REFIT należy również zwrócić dostateczną uwagę na obciążenia regulacyjne władz publicznych. Należy zapobiegać wzajemnemu przerzucaniu obciążeń regulacyjnych między przedsiębiorstwami a administracją publiczną.

65.

Zwraca uwagę, że po konsultacji z laureatami ustanowionej przez Komitet nagrody „Europejski Region Przedsiębiorczości” stwierdzono, iż obszary priorytetowe uproszczeń lub obszary, w których poziom uproszczeń przewidzianych w obowiązującym prawodawstwie jest jeszcze niedostateczny, obejmują udział MŚP w projektach finansowanych z EFRR, dostęp MŚP do zamówień publicznych, prawa konsumentów oraz REACH. Jako sferę priorytetową dalszych działań wskazano również wymogi sprawozdawcze dotyczące statystyk handlowych (Intrastat).

66.

Uważa, że potrzebne są działania w zakresie uproszczeń administracyjnych dla MŚP, zwłaszcza w sferze podatku VAT.

67.

Wzywa do przyjęcia środków służących uproszczeniu dostępu MŚP do zamówień publicznych; niepokoi się, że uproszczenie, jakie ma nastąpić za sprawą nowych dyrektyw oraz jednolitego europejskiego dokumentu zamówienia, wciąż może okazać się niewystarczające do zapewnienia przyjaznych dla MŚP unormowań w zakresie zamówień publicznych.

68.

Ostrzega, że wspomniane środki uproszczenia nie powinny podważać swobody władz lokalnych i regionalnych w przyjmowaniu bardziej rygorystycznych norm w zależności od specyficznej sytuacji i potrzeb obywateli, zwłaszcza w takich dziedzinach, jak równość, polityka społeczna i przemysłowa czy też polityka ochrony środowiska.

69.

Podkreśla, że europejskie otoczenie regulacyjne dotyczące pomocy państwa w przypadku usług świadczonych w ogólnym interesie gospodarczym stało się zbyt szczegółowe i nadmiernie złożone z powodu dużej liczby aktów prawa wtórnego i instrumentów „prawa miękkiego” dotyczących pomocy państwa. Dalsze uproszczenie zwiększy pewność prawa, przyspieszy realizację projektów inwestycyjnych, zapewni terminowe świadczenie usług będących w ogólnym interesie gospodarczym, a także pobudzi wzrost i zatrudnienie.

70.

Podkreśla potrzebę zwiększenia wiedzy innowacyjnych małych przedsiębiorstw na temat nowych procedur udzielania zamówień publicznych, płynących z nich korzyści oraz ich ograniczeń, a także na temat dostępnego wsparcia. Unijne przepisy dotyczące zamówień publicznych muszą w terminie trzech lat zostać poddane ocenie skutków; chodzi o sprawdzenie, czy przyczyniły się do ułatwienia MŚP dostępu do procedur przetargowych, zmniejszenia barier biurokratycznych oraz powstania długoterminowych partnerstw w zakresie towarów lub usług, których nie ma obecnie na rynku.

71.

Ponawia swój apel o podwyższenie wartości progowych w przypadku zasad de minimis odnoszących się do pomocy państwa dla usług świadczonych w ogólnym interesie gospodarczym oraz o podwyższenie progu zwolnionej z obowiązku zgłoszenia (według art. 108 ust. 3 TFUE) pomocy państwa w formie świadczeń wyrównawczych dla niektórych podmiotów, którym powierzono świadczenie usług w ogólnym interesie gospodarczym, gdyż środki te skutkować będą dalszym uproszczeniem z perspektywy władz lokalnych i regionalnych oraz podmiotów otrzymujących świadczenia wyrównawcze.

Polityka ochrony środowiska

72.

Zwraca uwagę na swoją opinię „Unijne prawo ochrony środowiska: poprawa w obszarze sprawozdawczości i przestrzegania przepisów”, przyjętą w kwietniu 2016 r. (6), i wnosi, by Komisja Europejska oraz państwa członkowskie stosowały się do zawartych w niej zaleceń w toku kontroli sprawności obowiązków w zakresie monitorowania i sprawozdawczości w dziedzinie polityki środowiskowej.

73.

Zwraca szczególną uwagę na zawarte w tej opinii konkretne zalecenia dotyczące zbyt uciążliwych obowiązków w zakresie kontroli i sprawozdawczości i apeluje zwłaszcza o zautomatyzowanie narzędzi sprawozdawczych oraz znalezienie synergii między obowiązkami sprawozdawczymi przewidzianymi w różnych dyrektywach; ponawia propozycję stworzenia tabel wyników wdrażania dla dodatkowych dyrektyw w dziedzinie prawa środowiska.

74.

Popiera możliwość przyjęcia horyzontalnej dyrektywy UE, która zawierałaby przepisy dotyczące zapewniania zgodności z całym dorobkiem prawnym UE w dziedzinie środowiska, w oparciu o zasady zawarte w wyżej wspomnianej opinii KR-u.

75.

Zauważa, że w 2013 r. Unia Europejska posiadała szeroki zestaw 63 wiążących i 68 niewiążących celów, z których większość powinna zostać osiągnięta do 2015 i 2020 r. Wpływ tych celów na organy samorządowe oraz działalność gospodarczą należy mierzyć i uwzględniać podczas proponowania i modyfikowania celów. Trzeba eliminować już określone cele, które okazały się nieużyteczne, tak aby decydenci w instytucjach samorządowych na szczeblu lokalnym dysponowali wystarczającą autonomią, aby móc dostosowywać środki do lokalnych warunków gospodarczych i środowiskowych.

76.

Ponownie podkreśla, że potrzebny jest odpowiedni przydział obowiązków i zasobów oraz wymiana jasnych informacji między gminami, regionami i na szczeblu krajowym w odniesieniu do obowiązków państw członkowskich dotyczących monitorowania i sprawozdawczości w zakresie ochrony środowiska, tak aby sprawozdania i wskaźniki odnoszące się do stanu środowiska naturalnego były spójne, skuteczne i wiarygodne.

Bruksela, dnia 7 grudnia 2016 r.

Markku MARKKULA

Przewodniczący Europejskiego Komitetu Regionów


(1)  P8_TA(2016)0104.

(2)  Badanie Parlamentu Europejskiego Mapping the Cost of Non-Europe, 2014-19 [Rozpoznanie kosztów braku działań na poziomie europejskim w latach 2014–2019].

(3)  Opinia „Sprawność regulacyjna UE (REFIT)” z 2013 r.

(4)  CDR 8/2016.

(5)  CDR 2798/2015.

(6)  CDR 5660/2015.


9.6.2017   

PL

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

C 185/15


Opinia Europejskiego Komitetu Regionów – Turystyka siłą napędową współpracy regionalnej w UE

(2017/C 185/03)

Sprawozdawca:

Hans-Peter WAGNER (AT/EPL), burmistrz gminy Breitenwang

ZALECENIA POLITYCZNE

EUROPEJSKI KOMITET REGIONÓW

Wielopoziomowe sprawowanie rządów

1.

Wspiera politykę UE dążącą do utrzymania pozycji Europy jako najczęściej odwiedzanego regionu na świecie, reprezentującego w 2015 r. 51,4 % wszystkich międzynarodowych przyjazdów turystycznych, tj. ok. 609 mln osób (1), oraz do zmaksymalizowania wkładu branży turystycznej w zrównoważony rozwój, w innowacje, wzrost gospodarczy i zatrudnienie.

2.

Podkreśla, że zgodnie z art. 195 TFUE turystyka wchodzi w zakres kompetencji państw członkowskich i że UE ma kompetencje w zakresie przeprowadzania działań służących wspieraniu, koordynowaniu lub uzupełnianiu działań podejmowanych w dziedzinie turystyki przez państwa członkowskie, a więc także władze lokalne i regionalne. Centralne znaczenie w tym względzie przypisuje się przy tym władzom lokalnym i regionalnym, zważywszy na ich kompetencje, a wiele regionów posiada w tej dziedzinie wyłączne kompetencje. Wobec znaczenia turystyki dla rynku wewnętrznego konieczna jest współpraca między państwami członkowskimi a lokalnym i regionalnym poziomem sprawowania rządów, zgodna z zasadami pomocniczości i wielopoziomowego sprawowania rządów, oraz wspólne europejskie zasady, kryteria i działania wnoszące europejską wartość dodaną.

3.

Wzywa Komisję Europejską (KE) do dokonania przeglądu strategii na rzecz turystyki z 2010 r., wprowadzenia zintegrowanej unijnej polityki w zakresie turystyki z odniesieniami do innych istotnych dziedzin polityki UE, zwiększenia zaufania turystów do całego sektora turystycznego, wzmocnienia jej własnego podejścia w zakresie sezonowości i przedstawienia wieloletniego programu prac z jasnymi celami, wskaźnikami i działaniami dotyczącymi turystyki.

4.

Zwraca się do państw członkowskich UE, by w oparciu o europejską strategię na rzecz turystyki opracowały krajową politykę turystyczną w konsultacji z władzami lokalnymi i regionalnymi.

5.

Domaga się uzupełnienia wszystkich strategii makroregionalnych o rozdział poświęcony turystyce (2). Wzywa KE do opracowania z Europejskim Komitetem Regionów katalogu tematycznego z możliwymi celami w zakresie turystyki dla makroregionów.

6.

Podkreśla, że turystyka jest obecnie jednym z najszybciej rozwijających się sektorów gospodarki w Europie. Jest to sektor, który napędza rozwój i wzrost gospodarczy na świecie, tworzy miliony miejsc pracy, generuje eksport i inwestycje oraz zmienia życie ludzi; sektor, który sprzyja wzajemnemu dzieleniu się różnorodnością kulturową i wartościami kulturowymi i czynnie przyczynia się do stopniowego umacniania europejskiej tożsamości młodych pokoleń.

7.

Apeluje do regionów i miast, by w związku z tym opracowały strategie na rzecz turystyki, które odpowiadają strategiom europejskim i makroregionalnym, i wzywa do rozwijania współpracy podmiotów publicznych oraz do zakładania partnerstw publiczno-prywatnych na rzecz rozwoju, wsparcia i realizacji nowej infrastruktury turystycznej; wszystko to z uwzględnieniem potrzeb starzejącego się społeczeństwa europejskiego i z myślą o umożliwieniu seniorom podróżowania bez barier po całej Unii. Strategiom tym powinno towarzyszyć opracowanie planów ożywienia turystyki w ośrodkach turystycznych z myślą o poprawie publicznych i prywatnych zasobów i obiektów sprzyjających konkurencyjności. Trzeba także dążyć do poprawy rozwiniętych kierunków turystycznych, w których czas uszczuplił zasoby, mające przyciągnąć turystów.

8.

Wzywa państwa członkowskie i Komisję Europejską, by umożliwiały i aktywnie wspierały transgraniczną współpracę władz lokalnych i regionalnych w dziedzinie turystyki.

9.

Domaga się tworzenia lokalnych i regionalnych platform międzybranżowych  (3), mających na celu połączenie w sieć, rozwój strategiczny i wprowadzanie na rynek kierunków turystycznych (4) w celu prowadzenia dialogu i wymiany dobrych praktyk oraz know-how na temat wykorzystywania instrumentów finansowych UE.

10.

Przypomina, że turystyka jest jedną z najważniejszych dziedzin polityki objętej współpracą transgraniczną w Europie. Apeluje zatem do struktur współpracy transgranicznej, w tym do EUWT i do euroregionów, by przez transgraniczne koncepcje turystyki (np. koncepcje transportowe lub marketingowe) ułatwiły współpracę transgraniczną, transnarodową i międzyregionalną i zwiększyły w ten sposób wartość dodaną, zatrudnienie i ofertę regionalną dla konsumentów. Powinny one przy tym korzystać z wszelkich możliwych środków wsparcia (np. z EFIS, europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych, Interreg, „Horyzont 2020”), współpracując zarazem z dysponującymi znacznym doświadczeniem organizacjami, ugrupowaniami lub sieciami z branży.

Turystyka i infrastruktura

11.

Domaga się wykorzystania środków publicznych i prywatnych do stałego ulepszania infrastruktury transportowej i turystycznej (5) w regionach peryferyjnych, górskich, na wyspach i obszarach przybrzeżnych, która to infrastruktura pod wieloma względami służy również zapewnianiu usług świadczonych w interesie ogólnym, aby zagwarantować dostępność, zaopatrzenie i konkurencyjność regionów turystycznych. Domaga się także:

usprawnienia systemu gromadzenia i przetwarzania danych o strumieniach ruchu turystycznego (tranzyt i ukierunkowany ruch turystyczny) przez Eurostat (lub inne organizacje, jak np. Europejska Komisja Turystyki czy Światowa Organizacja Turystyki ONZ),

zaangażowania Eurostatu w lepszy podział terytorialny informacji (powyżej NUTS 2 (1)) oraz dostosowanie do nowych potrzeb bądź wymogów (np. uwzględnienie zmiennych dotyczących dostępności, emisje CO2). Dzięki temu kierunki turystyczne dysponowałyby solidnymi i porównywalnymi danymi w celu oceny i lepszego wykorzystania zasobów z punktu widzenia zrównoważonego rozwoju,

wspierania zarządzania przepustowością i kierunkami turystycznymi na wszystkich szczeblach sprawowania rządów z uwagi na poważne obciążenia transportowe i środowiskowe oraz przeciążenie infrastruktury w regionach turystycznych,

zachęt finansowych do rozłożenia w czasie i ogólnoeuropejskiej koordynacji strumieni ruchu turystycznego (6), ze szczególnym uwzględnieniem przeciwdziałania sezonowości,

dokonania przeglądu białej księgi KE dotyczącej konkurencyjnego, europejskiego systemu mobilności, w szczególności w celu odciążenia wrażliwych regionów (m.in. aglomeracji miejskich, regionów przyrodniczych) z ruchu tranzytowego, w celu zapewnienia kompletnego łańcucha połączeń od drzwi do drzwi, informacji na temat środków transportu publicznego i istniejących ofert (7) oraz działań wspierających transport publiczny, w szczególności podróże koleją (8), jak również środków mających na celu promowanie europejskich i krajowych tras rowerowych oraz długodystansowych szlaków pieszych.

12.

Apeluje o uwzględnienie zagadnień dotyczących walki z terroryzmem, bezpieczeństwa – przede wszystkim w miejscach publicznych – i ochrony ludności w europejskich, krajowych i regionalnych strategiach na rzecz turystyki. Chodzi tu zwłaszcza o wzięcie pod uwagę komunikacji i zarządzania w sytuacjach kryzysowych w krajowych, regionalnych i lokalnych planach i procedurach awaryjnych.

Inwestycje w sektorze turystycznym

13.

Wzywa Komisję, żeby przy okazji przeglądu śródokresowego wieloletnich ram finansowych gruntownie przemyślała swe podejście do turystyki w ramach europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych, z uwagi na to, że obecnie w niektórych państwach faktycznie niemożliwe jest wspieranie turystyki z tych funduszy, mimo że w wielu regionach tych państw istnieją słabo rozwinięte obszary, na których turystyka jest w praktyce jedynym możliwym instrumentem rozwoju (np. parki narodowe, obszary chronione itd.).

14.

Podkreśla konieczność inwestycji w konkurencyjność turystyki europejskiej. W szczególności MŚP muszą lepiej wykorzystywać strategię jednolitego rynku cyfrowego i towarzyszące jej pakiety wsparcia (EFIS, europejskie fundusze strukturalne i inwestycyjne, EFMR, Interreg, Urbact, LIFE, „Horyzont”, COSME, Kreatywna Europa, Erasmus+, EaSI) (9). W tym kontekście pożądane są inicjatywy w zakresie wsparcia i szkoleń, przeznaczone dla MŚP, by zapewnić efektywniejsze wykorzystanie środków finansowych.

15.

Popiera postulat włączenia do rocznego budżetu UE linii budżetowej wspierającej turystykę europejską, finansującej innowacyjne, konkurencyjne i zrównoważone projekty międzyregionalne i transgraniczne, oraz większe uwzględnienie istotnych dla turystyki inwestycji w polityce regionalnej UE po 2020 r. Wsparcie unijne musi przynosić udogodnienia dla MŚP, a nakład na administrację przy realizacji wsparcia musi zostać znacznie zredukowany.

16.

Wnosi, by państwa członkowskie i ich samorządy regionalne uwzględniły priorytety dotyczące turystyki w swoich programach operacyjnych na okres po 2020 r., jak też by umożliwiły organom publicznym i sektorowi prywatnemu dostęp do funduszy na finansowanie ich projektów. Mając świadomość szybkiego tempa przemian demograficznych, zaleca, aby sprzyjano inicjatywom zmierzającym do dostosowania infrastruktury turystycznej i środków transportu do potrzeb starzejącego się społeczeństwa.

17.

Wzywa państwa członkowskie do:

przyspieszenia digitalizacji sektora turystycznego, w szczególności do rozbudowy szerokopasmowego szybkiego dostępu do internetu na obszarach najbardziej oddalonych, peryferyjnych, o niskiej gęstości zaludnienia oraz na terenach górskich,

zaleca, by władze publiczne wykorzystały potencjał Europejskiej agendy cyfrowej i sięgały po stwarzane przez nią możliwości, aby poprawić swoje usługi w zakresie e-zdrowia z korzyścią zarówno dla mieszkańców, jak i podróżujących,

podejmowania działań gwarantujących znaczny napływ turystów przez cały rok,

wspierania wydłużania przeciętnego pobytu w miejscach turystycznych,

zwiększania umiejętności i szans na zatrudnienie pracowników tego sektora,

uznania zrównoważonego rozwoju za jedno z głównych kryteriów zarządzania kierunkami i produktami turystycznymi, oraz

stworzenia forów eksperckich w sprawie krzewienia najlepszych praktyk, w szczególności dla MŚP.

18.

Ubolewa, że MŚP z braku wiedzy nie wykorzystują wystarczająco funduszu EFIS, i popiera tworzenie regionalnych platform inwestycyjnych w ramach EFIS, aby umożliwić MŚP dostęp do informacji i wiedzy fachowej według wzoru rozwoju regionalnego (jak np. „the ALPS” (10)). W związku z tym, w ramach wdrażania swojej przyjętej na 7. szczycie regionów i miast w Bratysławie deklaracji „Inwestować i łączyć” (11) Europejski Komitet Regionów proponuje Komisji Europejskiej i Europejskiemu Bankowi Inwestycyjnemu wspólne utworzenie europejskiej platformy inwestycyjnej dla MŚP związanych z turystyką i wspólną realizację forów inwestowania w turystykę lokalną w ramach EFIS. Konkretnie do 2018 r. zrealizowanych miałoby zostać pięć projektów pilotażowych w regionach modelowych (regiony wiejskie, odległe lub najbardziej oddalone, górskie, graniczne, wyspiarskie lub przybrzeżne oraz miasta), być może także z udziałem sieci, takich jak NECSTouR, Stowarzyszenie Europejskich Regionów Granicznych, europejskie ugrupowania współpracy terytorialnej czy euroregiony.

19.

Wzywa regiony i EUWT, by razem z radą kierowniczą EFIS i EBI zmotywowały banki w swoich regionach do wprowadzenia programów inwestycyjnych umożliwiających inwestycje transgraniczne i dostęp MŚP związanych z turystyką do środków finansowych UE i środków sektora prywatnego (modele PPP).

20.

Wzywa KE do wspierania mikro- i małych projektów transgranicznych w dziedzinie turystyki oraz projektów międzyludzkich, które w szczególności w regionach przygranicznych wnoszą istotny wkład do budowania świadomości europejskiej.

21.

Ponawia swój apel o podwyższenie do 1 mln EUR dla pojedynczego przypadku w ciągu trzech lat podatkowych wartości progowych w przypadku zasady de minimis odnoszących się do pomocy państwa dla usług świadczonych w ogólnym interesie gospodarczym, które często są korzystne także dla istotnej dla turystyki infrastruktury. W regionach, których stabilność gospodarcza i społeczna zależy w dużym stopniu od turystyki i które są dotknięte wysokim bezrobociem, te wartości progowe powinny mieć zastosowanie także w przypadku inwestycji publicznych w infrastrukturę służącą turystyce, o ile będzie ona także regularnie wykorzystywana przez ludność miejscową. Jednocześnie przypomina, że obecne ogólne rozporządzenie w sprawie wyłączeń blokowych (UE) nr 651/2014 obowiązujące do 31 grudnia 2020 r. już obejmuje pomoc na rzecz kultury i zachowania dziedzictwa kulturowego oraz pomoc na rzecz infrastruktury sportowej i wielofunkcyjnej infrastruktury rekreacyjnej.

22.

Zaznacza, iż turystyka stanowi kluczowy element strategii wielu regionów słabiej rozwiniętych, które dysponują dużym i nadal nie w pełni wykorzystanym potencjałem gospodarczym i środowiskowym.

Ulepszenie ustawodawstwa

23.

Zwraca uwagę na trudności związane z ramami regulacyjnymi i zaleca państwom członkowskim, by unikały niepotrzebnego zaostrzania prawodawstwa UE regulacjami krajowymi (nadmiernie rygorystyczne wdrażanie). Europejski Komitet Regionów zaleca Komisji Europejskiej, by w ramach programu REFIT podjęła następujące inicjatywy dotyczące turystyki:

uproszczenie przepisów dla dostawców usług szerokopasmowych i zmierzanie w kierunku przyjęcia podejścia rynkowego i neutralnego z technologicznego punktu widzenia,

dokonanie przeglądu obowiązków przekazywania wyjaśnień i informacji, wynikających z dyrektywy UE w sprawie praw konsumentów,

dokonanie przeglądu, a w razie potrzeby zmiany dyrektywy w sprawie zorganizowanych podróży, przy czym należy unikać nadmiernej biurokracji, podobnie jak i niepewności prawa,

złagodzenie wymogu informacyjnego określonego rozporządzeniem UE w sprawie przekazywania informacji na temat żywności (nr 1169/2011) w działalności gastronomicznej,

uproszczenie obowiązującej regulacji dotyczącej zabierania płynów na pokład samolotu (12).

24.

Apeluje, by w strategiach rewitalizacji centrum miasta, podczas analizy przyszłych potrzeb w zakresie inwestowania w rewitalizację lub infrastrukturę, zwracać szczególną uwagę na możliwy wpływ takich inwestycji na zachowanie lub zwiększenie lokalnej atrakcyjności działalności turystycznej oraz na poprawę dostępności z punktu widzenia mieszkańców i turystów o ograniczonej możliwości poruszania się.

Turystyka tematyczna

25.

Proponuje wspieranie tematycznych projektów turystycznych  (13) w rozumieniu inteligentnej specjalizacji (inteligentne regiony i miasta), by przeciwdziałać negatywnym efektom turystyki masowej, oraz wprowadzenie tytułu „Europejska Stolica Inteligentnej Turystyki”, przyznawanego co roku maksymalnie trzem miastom lub regionom UE przez przedstawicieli branży turystycznej, KE, PE oraz KR-u. Szczególną uwagę powinno się przy tym poświęcić promowaniu zrównoważonych i konkurencyjnych kierunków turystycznych jako wartości dodanej względem Modelowych Ośrodków Turystycznych Europy (EDEN). Należy również wziąć pod uwagę kierunki turystyczne położone poza centrami miast i atrakcjami miejskimi o ugruntowanej pozycji, tak by korzyści mogły odnieść także węzły miejskie położone na peryferiach obszarów miejskich lub też małe i średnie miasta.

26.

Podkreśla, że turystyka miejska stwarza dynamikę przestrzenną sprzyjającą przekształcaniu krajobrazu miejskiego poprzez regenerację publicznej przestrzeni i infrastruktury, poprawę jakości sieci połączeń, rozwój lokalnych obiektów użyteczności publicznej oraz obiektów rekreacyjnych. Przynosi to korzyści nie tylko turystom, ale także lokalnym społecznościom i mieszkańcom.

27.

Domaga się wspierania turystyki kulturowej, przyrodniczej, historycznej i religijnej, która wnosi wkład w zatrudnienie, zrozumienie międzykulturowe oraz rozwój lokalny i regionalny i rozwój obszarów wiejskich. Domaga się też powiązania atrakcji turystycznych w celu stworzenia tematycznych tras podróży na szczeblu europejskim, krajowym i lokalnym, takich jak miasta i obiekty znajdujące się na liście światowego dziedzictwa UNESCO. W tym celu należy stworzyć w UE Europejską Sieć Miast Stanowiących Dziedzictwo Ludzkości oraz przyjąć konkretne środki w celu ich ochrony i rozpropagowania wiedzy na ich temat.

28.

Ponownie zwraca uwagę, że turystyka zdrowotna i uzdrowiskowa, przyciągająca seniorów z UE i z państw trzecich, jest jednym z najszybciej rozwijających się sektorów turystyki, i zaleca wzmocnienie powiązania między turystyką a programem działań na rzecz srebrnej gospodarki.

29.

Podkreśla, że turystyka wiejska przyczynia się do zachowania społeczności lokalnych poprzez tworzenie miejsc pracy, pobudzanie rozwoju i ochronę środowiska, wspieranie wiejskiej kultury, sztuki i rzemiosła, zatem:

wzywa władze regionów wiejskich, by na podstawie koncepcji rozwoju regionalnego opracowały zintegrowane – również transgraniczne – podejścia do rozbudowy turystyki wiejskiej; podejścia te powinny koncentrować się na sprawnych połączeniach transportowych, które umożliwią wolną od barier mobilność w kierunku obszarów wiejskich oraz w ich obrębie,

domaga się wspierania współpracy ofertowej MŚP przez szerokie wprowadzanie trenerów innowacji, doradzających wielu przedsiębiorstwom, aby przyciągnąć gości z ośrodków miejskich,

wzywa do organizowania forów i platform wymiany, które umożliwią MŚP stworzenie produktów uzupełniających o większej wartości dla turystów,

apeluje, aby obszary wiejskie w swoich strategiach rozwojowych poświęcały więcej uwagi dziedzictwu kulturowemu, gdyż przyczynia się ono do zachowania i tworzenia miejsc pracy, wspierania gospodarstw rolnych, ochrony krajobrazów kulturowych, wspomagania wiejskiej sztuki i rzemiosła,

wnosi w związku z tym, aby we wspólnej polityce rolnej na okres po 2020 r. przewidziano konkretne wsparcie dla związanych z turystyką MŚP na obszarach wiejskich z myślą o dalszym promowaniu agroturystyki.

30.

Podkreśla, że turystyka kulinarna odgrywa ważną rolę w tworzeniu dodatkowych i trwałych miejsc pracy i zauważa, że rozwój tego sektora turystyki ma na celu propagowanie tradycyjnych i lokalnych produktów wysokiej jakości. Jako że ponad jedna trzecia wydatków turystów przeznaczana jest na produkty żywnościowe, sztuka kulinarna stanowi pewne i ważne źródło dochodów.

31.

Ponownie podkreśla swoje poparcie dla Europejskich Stolic Kultury i znaku dziedzictwa europejskiego, a także dla Europejskich Dni Dziedzictwa i unijnej nagrody za dziedzictwo kulturowe.

Zmiana klimatu i zrównoważony rozwój

32.

Przypomina, że turystyka jest w wielu regionach czynnikiem zabezpieczającym wzrost gospodarczy, dochody i zatrudnienie. KR wzywa regiony, by w swoich koncepcjach turystyki  (14) zwróciły uwagę na zrównoważony rozwój  (15) poprzez innowacyjne instrumenty mające na celu monitorowanie i wzmacnianie zrównoważonej turystyki w jej trzech wymiarach: środowiskowym, społecznym i gospodarczym (ETIS), aby zapewnić całościowe podejście pozwalające przewidzieć większe obciążenie środowiska w wyniku działalności związanej z turystyką oraz środki łagodzące to obciążenie. Polityka spójności UE powinna zapewniać ukierunkowane wsparcie tych strategii.

33.

Wzywa do przyjęcia europejskiego rozwiązania legislacyjnego, które regulowałoby trend w kierunku gospodarki dzielenia się, która oprócz pozytywnych efektów niesie ze sobą także zagrożenia, takie jak brak zabezpieczenia społecznego pracowników, brak przepisów dotyczących zakwaterowania klientów/turystów, przeniesienie na pracowników ryzyka ponoszonego przez pracodawców oraz negatywne skutki fiskalne i brak kontroli jakości kierunków turystycznych.

34.

Wspiera rozwój zrównoważonej turystyki kulturalnej w miastach, która może być istotnym katalizatorem generowania dochodów dla innowacyjnych praktyk w zakresie zachowania dziedzictwa kulturowego i zarządzania nim. Turystyka w miastach również pobudza innowacje. Korzystanie z informacji, technologii komunikacyjnych i koncepcji inteligentnych miast nie tylko tworzy wysokiej jakości ofertę dla zwiedzających, lecz także przekłada się na lepszą jakość życia miejscowej ludności.

35.

Zachęca regiony turystyczne, by w obliczu zmiany klimatu dokonały dywersyfikacji swoich priorytetów ekonomicznych – w szczególności regiony górskie i przybrzeżne mają korzystne warunki do pozyskiwania energii ze źródeł odnawialnych (energia wodna lub wiatrowa, słońce, geotermia, biomasa) – oraz by wspólnie z branżą inwestowały w przyjazne dla klimatu projekty z wykorzystaniem takich narzędzi, jak inicjatywa dotycząca rozwiązań energetycznych w hotelarstwie (Hotel Energy Solutions – HES) (16) czy inicjatywa dotycząca hoteli o niemal zerowym zużyciu energii (Nearly Zero Energy Hotels – neZEH) (17).

36.

Wzywa KE do wspierania kampanii zwiększających świadomość branży w kwestii zrównoważonego gospodarowania zasobami naturalnymi (pod kątem zmniejszenia zużycia wody, marnotrawienia żywności, zużycia detergentów i środków higieny).

Rynek pracy, kształcenie i badania naukowe

37.

Domaga się od KE i państw członkowskich dalszych działań na rzecz transgranicznego formalnego uznawania kwalifikacji zawodowych w sektorze turystycznym oraz wszechstronnego kształcenia w celu zmniejszenia zależności od sezonowości. Uznawanie kwalifikacji zawodowych musi być oparte na rygorystycznych kryteriach (18).

38.

Podkreśla, że trzeba zwalczać wykorzystywanie pracy nierejestrowanej lub nieprawidłowo rejestrowanej, które to zjawisko jest szczególnie rozpowszechnione w sektorze turystyki (19).

39.

Wzywa KE, by w ramach EURES razem z krajowymi agencjami pośrednictwa pracy opracowała związane z turystyką programy europejskiego pośrednictwa pracy dla wykwalifikowanych pracowników w regionach turystycznych.

40.

Wzywa samorządy lokalne i regionalne oraz agencje rynku pracy do tworzenia razem z branżą turystyczną zespołów szkolących, które – w myśl uczenia się przez całe życie – oferowałyby szkolenia zawodowe z myślą o podnoszeniu jakości (trwałości, wsparcia, bezpieczeństwa itd.) i technik wprowadzania na rynek (cyfryzacji).

41.

Z zadowoleniem przyjmuje fakt, że Zgromadzenie Ogólne Organizacji Narodów Zjednoczonych na swej 70. sesji przyjęło nowe cele zrównoważonego rozwoju (20), i podkreśla, że wśród 17 celów rozwoju turystyka została wyraźnie wymieniona w celu 8, 12 i 14 jako sektor mogący: rozwijać wzrost gospodarczy, wspierać włączenie społeczne i godne zatrudnienie dla wszystkich, propagować zrównoważoną konsumpcję i produkcję, a także przyspieszyć ochronę i zrównoważony rozwój zasobów wodnych. Odnotowuje przy tym, że kluczowymi kierunkami działania mają być: rzecznictwo i podnoszenie świadomości, tworzenie i rozpowszechnianie wiedzy, kształtowanie polityki oraz budowanie potencjału i kształcenie.

42.

Proponuje w ramach europejskiej koncentracji na kształceniu, by:

wspierać inicjatywy PPP w celu przyspieszenia profesjonalizacji sektora przez połączenie kształcenia i praktyki (21),

połączyć szkoły zawodowe, wyższe szkoły zawodowe i uniwersytety w sieć zajmującą się turystyką oraz dokonać oceny wpływu programu Erasmus+ na sektor turystyczny,

utworzyć Europejską Akademię Turystyki i Katedrę im. Jeana Monneta do Badań nad Turystyką Europejską.

43.

Wzywa państwa członkowskie, regiony i miasta do szybszego integrowania na rynku pracy migrantów i osób ubiegających się o azyl, do wykorzystania ich umiejętności i znajomości języków oraz do poszerzania tych umiejętności przez odpowiednie szkolenia.

Turystyka i obywatelstwo europejskie

44.

Podkreśla, że obywatel Unii będący turystą w UE widzi siebie jako konsumenta chronionego prawem UE, który może się swobodnie poruszać na rynku wewnętrznym UE i w strefie Schengen. Turystyka ma w związku z tym duże znaczenie dla budowania poczucia obywatelstwa europejskiego i szerzenia wzajemnego zrozumienia. Z tego powodu należy stworzyć zachęty do tego, aby obywatele Unii częściej spędzali urlop w Europie. KR wzywa KE i państwa członkowskie, by – przy poszanowaniu zasad pomocniczości oraz wielopoziomowego sprawowania rządów – zastanowiły się nad możliwością:

przyznawania młodym Europejczykom na 18. urodziny bezpłatnych kart InterRail, aby umożliwić im zwiedzanie i lepsze poznawanie Europy, tak jak to proponuje Parlament Europejski (22),

oferowania obywatelom Unii Europejskiej podróżującym po UE obniżonych cen przejazdu środkami transportu publicznego (w tym dla transportu rowerów i systemów wypożyczania rowerów), biletów do muzeów itp. w ramach bezpłatnej „karty podróżnej obywatela europejskiego” („European Citizen Travel Card”), do honorowania której mogą dobrowolnie przystąpić państwa członkowskie, regiony i miasta; karta ta powinna być dostępna na stronach internetowych KR-u i KE, we wszystkich Punktach Informacji Europejskiej Europe Direct oraz w uczestniczących organizacjach turystycznych; ważność karty powinna być związana z posiadaniem dowodu osobistego lub paszportu wydanego przez kraj UE,

stworzenia elektronicznej europejskiej odznaki turystycznej (kompatybilnej z mediami społecznościowymi aplikacji GPS „DiscoverYrope App”),

wprowadzenia „European Traveller’s Pass” z przydatnymi informacjami dla turysty będącego obywatelem UE (prawa konsumentów, opieka zdrowotna, adresy konsulatów poza Europą, numery alarmowe, informacje na temat „European Citizen Travel Card”).

45.

Podkreśla, że turystyka stanowi istotny wkład w budowie porozumienia między narodami i przyczynia się do lepszego poznawania kultur.

46.

Proponuje utworzenie przyznawanej przez KE, PE i KR nagrody dla mediów (Turystyczny Oskar), którą honorowano by dokumentacje (w mediach drukowanych i audiowizualnych) przekazujące wiedzę na temat europejskiego dziedzictwa kulturowego i naturalnego oraz regionalnych i lokalnych atrakcji turystycznych w Europie i przyczyniające się do stworzenia europejskiej świadomości obywatelskiej.

Wymiar zewnętrzny turystyki

47.

Podkreśla rolę rynku wewnętrznegostrefy Schengen dla turystyki transgranicznej i rynków lokalnych. KR usilnie wzywa państwa członkowskie UE do zagwarantowania strefy Schengen bez granic.

48.

Z zadowoleniem przyjmuje zatwierdzony przez KE w kwietniu 2014 r. „pakiet wizowy” (23) i podkreśla, że ułatwienia wizowe są głównym warunkiem nakłonienia turystów do odwiedzenia Europy (24). Należy przy tym dokładnie wyważyć kwestię: bezpieczeństwo a wkład turystyki w gospodarkę. W tym kontekście Komitet z zadowoleniem przyjmuje wprowadzenie europejskiego systemu informacji o podróży oraz zezwoleń na podróż (ETIAS (25)), który zwiększa bezpieczeństwo podróży do strefy Schengen odbywanych w ramach umów o ruchu bezwizowym.

49.

Sugeruje, by kwestie dotyczące turystyki, a zwłaszcza środków służących poprawie bezpieczeństwa europejskich turystów w państwach nienależących do UE, stały się przedmiotem sprawozdania Eurośródziemnomorskiego Zgromadzenia Samorządów Lokalnych i Regionalnych (ARLEM).

50.

Popiera nowo utworzone platformy na rzecz współpracy między UE i partnerami międzynarodowymi takimi jak Chiny, poprzez takie inicjatywy jak Komisja Rozwoju Kultury i Turystyki w ramach koncepcji „Jeden pas i jeden szlak” Europa–Chiny (26).

Reklamowanie turystyki

51.

W pełni popiera decyzję, by ogłosić rok 2018 Europejskim Rokiem Dziedzictwa Kulturowego, mając na uwadze, że turystyka będzie kluczowym czynnikiem umożliwiającym realizację wszystkich odpowiednich inicjatyw, i apeluje o ustanowienie Europejskiego Roku Turystyki.

52.

Domaga się koordynowania form wspólnego reklamowania Europy w państwach trzecich między organizacją nadrzędną krajowych biur promocji turystycznej a Europejską Komisją Turystyki.

53.

Zachęca do wzmocnienia i ukierunkowania oferty turystycznej zarówno do konkretnych państw, jak i do grup zainteresowań, grup zawodowych itd. zwracając uwagę na rozpowszechnianie informacji na całym świecie w odpowiedni i zrozumiały sposób przy użyciu możliwie najnowocześniejszych kanałów. Zwiększenie dostępności wiedzy o europejskich produktach turystycznych może zdynamizować ruch turystyczny w ramach Europy, również z państw odległych geograficznie.

54.

Wzywa Komisję do dokładniejszego zajęcia się kwestią wzajemnego oddziaływania turystyki oraz migracji i przepływów uchodźców, do przeanalizowania efektów kulturowych, gospodarczych i społecznych, a także do zbadania wraz z KR-em potencjału możliwości (np. rynku pracy itp.) regionów dotkniętych tymi procesami.

55.

Zaleca Komisji Europejskiej, by:

zaangażowała się w tworzenie marki europejskiej (logo UE), opracowanie regionalnego, ponadregionalnego i transgranicznego pozycjonowania marek oraz w tworzenie europejskich platform wprowadzania na rynek (programy marketingowe UE, np. dla regionu alpejskiego lub Morza Śródziemnego) w celu reklamowania Europy na dalekich rynkach, uwzględniając przy tym szczególną rolę miast i regionów i różnorodność ich przyrodniczego i kulturowego dziedzictwa (27),

podjęła działania zachęcające obywateli europejskich do częstszego spędzania urlopu w Europie; należy rozważyć opracowanie modelu karty „European Citizen Travel Card”, która dostarczałaby osobom podróżującym ogólnych informacji mających ułatwić ich podróż i uczynić ją bardziej bezpieczną i która zapewniałaby im korzyści związane z podróżowaniem po Europie,

umieściła na stronie internetowej www.visiteurope.com prezentację europejskiej turystyki „EU Tourism Road Show” i atlas europejskich szlaków kulturowych  (28);

rozważyła uzupełnienie europejskim standardowym systemem klasyfikacji i zapewniania jakości krajowych i regionalnych klasyfikacji hoteli (np. gwiazdki hotelowe) oraz norm jakości ustanowionych na poziomie krajowym.

Współpraca międzyinstytucjonalna

56.

Wzywa KE, by włączyła KR do corocznego europejskiego forum turystycznego i Europejskiego Dnia Turystyki.

57.

Domaga się corocznej debaty na temat turystyki między właściwymi komisjami i gremiami PE i KR; w jej ramach można by przewidzieć wspólne wysłuchanie zainteresowanych podmiotów z branży.

58.

Wzywa przyszłe prezydencje Rady Unii Europejskiej, by umieściły w porządku dziennym zagadnienia związane z turystyką europejską i zaangażowały przedstawicieli KR-u.

59.

Popiera manifest „Turystyka na rzecz wzrostu i zatrudnienia” (Tourism for Growth and Jobs Manifesto (29)), inicjatywę europejskich publicznych i prywatnych podmiotów branży turystycznej, i proponuje jego podpisanie z myślą o tym, by połączyć siły w celu utrzymania rangi Europy jako atrakcyjnego kierunku turystycznego i zagwarantować, że branża będzie dalej przyczyniała się do spójności gospodarczej, społecznej i terytorialnej w Europie.

60.

Zachęca Światową Organizację Turystyki do wsparcia jego inicjatywy w celu rozwoju turystyki europejskiej.

61.

Wzywa do promowania wśród rządów i sektora prywatnego odpowiedzialnej polityki i praktyk w dziedzinie turystyki, zgodnie z ogólnym kodeksem etyki w turystyce opracowanym przez Światową Organizację Turystyki. Kodeks ten stanowi kompleksowe ramy rozwoju zrównoważonej, odpowiedzialnej i powszechnie dostępnej turystyki, obejmujące wszystkie jej wymiary – gospodarczy, społeczny, kulturowy i środowiskowy.

62.

Kładzie szczególny nacisk na odpowiedzialność społeczną turystyki i wzywa obywateli Europy oraz obywateli krajów spoza UE, by byli świadomymi i odpowiedzialnymi turystami i podróżnymi oraz by szanowali lokalne zwyczaje i kulturę.

Bruksela, dnia 7 grudnia 2016 r.

Markku MARKKULA

Przewodniczący Europejskiego Komitetu Regionów


(1)  Dane Światowej Organizacji Turystyki ONZ (UNWTO), przytoczone w regionalnym roczniku statystycznym 2016 Eurostatu.

(2)  COM(2009) 248 final, „Strategia Unii Europejskiej dla regionu Morza Bałtyckiego”; COM(2014) 357 final, „Strategia Unii Europejskiej dla regionu adriatycko-jońskiego”; COM(2010) 715 final, „Strategia Unii Europejskiej dla regionu Dunaju”; COM(2015) 366 final, „Strategia Unii Europejskiej na rzecz regionu alpejskiego”.

(3)  Jednym z przykładów takiej platformy jest Sieć Europejskich Regionów na rzecz Konkurencyjnej i Zrównoważonej Turystyki (NECSTouR).

(4)  Np. turystyka i rolnictwo, turystyka uzdrowiskowa, turystyka i odnowa biologiczna, turystyka i sport, turystyka i rzemiosło lokalne oraz kreatywne sektory kultury, przemysł i muzea.

(5)  W tym w regionach najbardziej oddalonych i peryferyjnych, górskich, wyspiarskich i przybrzeżnych, transgranicznych, stojących przed wyzwaniami demograficznymi, w miejscach o walorach kulturowych i przyrodniczych, zarówno w nowych jak i rozwiniętych ośrodkach turystycznych.

(6)  „Green Routes”, zarządzanie za pomocą opłat drogowych pobieranych w określonych porach dnia lub tygodnia, tańsze przejazdy statkami lub niższe opłaty dla turystów w transporcie publicznym (w szczególności w transporcie kolejowym).

(7)  W tym dostępnych możliwości w transporcie intermodalnym oraz usług sprzedaży biletów.

(8)  Np. transgraniczny przewóz samochodów i rowerów pociągami.

(9)  „Przewodnik po funduszach UE dla sektora turystycznego 2014–2020”. http://ec.europa.eu/DocsRoom/documents/18164/attachments/6/translations/pl/renditions/pdf

(10)  http://www.thealps.travel/en.

(11)  COR-2016-02559-00-00-DECL-REF.

(12)  Rozporządzenie (UE) nr 185/2010 z dnia 4 marca 2010 r. ustanawiające szczegółowe środki w celu wprowadzenia w życie wspólnych podstawowych norm ochrony lotnictwa cywilnego (Dz.U. L 55 z 5.3.2010, s. 1).

(13)  Turystyka winiarska, gastronomia, ekoturystyka, turystyka językowa, aktywna, rowerowa, życie na wsi, tradycje, religia, sztuka, kształcenie, badania naukowe, różne modne dyscypliny sportu, turystyka służbowa i kongresowa, MICE (Meetings, Incentives, Conventions and Events) itd.

(14)  Idąc za przykładem regionów NECSTouR.

(15)  Np. koncepcje różnorodnych ofert w dziedzinie uzdrowisk, kultury, sportu, niezależne od sezonu produkty do całorocznego użytkowania, modele do ustalania oddziaływań klimatycznych ze strony różnych form urlopu i aktywności urlopowych.

(16)  http://hotelenergysolutions.net/

(17)  http://www.nezeh.eu/home/index.html

(18)  COM(2016), „Mapping and performance check of the supply side of tourism education and training”; COM(2014) 86, „Europejska strategia na rzecz wzrostu gospodarczego i zatrudnienia w turystyce przybrzeżnej i morskiej”.

(19)  Rezolucja ETUC w sprawie pracy nierejestrowanej z marca 2014 r. (https://www.etuc.org/documents/etuc-resolution-undeclared-work#.WA9SumeXCUk).

(20)  https://sustainabledevelopment.un.org/

(21)  Parliament Magazine, wydanie 437, 27 czerwca 2016 r., s. 28–29; przykład „Youth on the Spot – Special Partnership on tourism”.

(22)  O pomyśle bezpłatnych kart InterRail, które umożliwiałyby przez określony czas podróżowanie koleją bez ograniczeń na terenie wszystkich uczestniczących krajów i pomiędzy nimi, debatowano na sesji plenarnej PE w Strasburgu w dniach 3–6 października 2016 r.

(23)  COM(2012) 649, „Wdrożenie i rozwój wspólnej polityki wizowej w celu pobudzenia wzrostu gospodarczego w UE”.

(24)  ETC (2015), „Improving the Visa Regimes of European Nations to Grow Tourism: A view from the European Travel Commission”.

(25)  COM(2016) 731 final, wniosek dotyczący rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady ustanawiającego europejski system informacji o podróży oraz zezwoleń na podróż (ETIAS) i zmieniającego rozporządzenia (UE) nr 515/2014, (UE) 2016/399, (UE) 2016/794 i (UE) 2016/1624.

(26)  Parliament Magazine, nr 437, 27 czerwca 2016 r., s. 28–29.

(27)  European Tourism Manifesto (2016), „Tourism for Growth and Jobs” (http://www.tourismmanifesto.eu/).

(28)  COM(2014) 477, „Ku zintegrowanemu podejściu do dziedzictwa kulturowego w Europie”.

(29)  http://www.tourismmanifesto.eu/the-manifesto


9.6.2017   

PL

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

C 185/24


Opinia Europejskiego Komitetu Regionów – Gospodarka dzielenia się i platformy internetowe: wspólne stanowisko miast i regionów

(2017/C 185/04)

Sprawozdawca:

Benedetta BRIGHENTI (IT/PES), zastępczyni burmistrza Castelnuovo Rangone (prowincja Modena)

Dokumenty źródłowe:

Komunikat Komisji do Parlamentu Europejskiego, Rady, Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego i Komitetu Regionów „Platformy internetowe i jednolity rynek cyfrowy. Szanse i wyzwania dla Europy”

COM(2016) 288 final

Komunikat Komisji do Parlamentu Europejskiego, Rady, Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego i Komitetu Regionów „Europejski program na rzecz gospodarki dzielenia się”

COM(2016) 356 final

I.   UWAGI OGÓLNE

EUROPEJSKI KOMITET REGIONÓW

1.

Odnotowuje, że w komunikacie „Europejski program na rzecz gospodarki dzielenia się” opublikowanym w dniu 2 czerwca 2016 r. Komisja Europejska potwierdziła, że woli używać określenia „gospodarka dzielenia się”, a nie ogólniej zrozumiałego terminu „konsumpcja współdzielona”.

2.

Zauważa, że odniesienie w komunikacie do aspektu „no profit” gospodarki dzielenia się („transakcje w ramach gospodarki dzielenia się nie wiążą się zwykle z przeniesieniem własności i mogą być dokonywane odpłatnie lub nieodpłatnie”) nie jest wystarczające, gdyż zmiany i innowacje pojawiające się wraz z gospodarką dzielenia się nie ograniczają się do skutków wynikających z relacji podaży i popytu w sektorze usług.

3.

Podkreśla pozytywne podejście i otwartość wobec gospodarki dzielenia się widoczne w dokumencie Komisji. Konieczne są wspólne ramy regulacyjne wytyczające pewien kierunek państwom członkowskim oraz władzom lokalnym i regionalnym.

4.

W związku z tym, że omawiane zjawisko w sposób oczywisty dotyczy wielu płaszczyzn, Komitet przypomina o znaczeniu podejścia wielopoziomowego oraz ścisłej i stałej interakcji i współpracy między różnymi szczeblami instytucjonalnymi.

5.

Ubolewa, że program prac Komisji na rok 2017 nie zawiera żadnego wniosku dotyczącego działań następczych w związku z europejskim programem na rzecz gospodarki dzielenia się. Tymczasem odpowiednie prawodawstwo europejskie jest raczej nieskonsolidowane, a ramy stosunków umownych między platformami a ich uczestnikami wydają się niepewne.

6.

Uważa, że potrzebne jest podejście regulacyjne oparte na wielopoziomowym sprawowaniu rządów, uczestnictwie, proporcjonalności oraz unikaniu biurokracji zważywszy, że ta nowa gospodarka oparta jest w wielu dziedzinach na upodmiotowieniu obywateli i konsumentów.

II.   ZALECENIA

7.

Domaga się, aby przyszłe inicjatywy w tej dziedzinie były poddawane szczegółowej ocenie oddziaływania terytorialnego przez Komisję. Jest to konieczne w świetle seminarium ekspertów na temat oceny oddziaływania na miasta zorganizowanego przez KR i poświęconego tej kwestii (1). Widoczny jest silny wymiar lokalny i regionalny omawianego zjawiska, gdyż wiele inicjatyw z zakresu gospodarki dzielenia się ma znaczny wpływ zwłaszcza na poziomie miast. Często są one bowiem określane, regulowane, a czasami opodatkowane na poziomie lokalnym lub regionalnym.

8.

Zgadza się z opinią Komisji Europejskiej, że należy unikać fragmentacji uregulowań, i apeluje, aby cel ten był realizowany z myślą o dopilnowaniu, by gospodarka na poziomie lokalnym i regionalnym czerpała korzyści z gospodarki dzielenia się. W związku z tym zwraca się do Komisji, by uwzględniła lokalny i regionalny wymiar „nadrzędnego interesu publicznego”, określonego w art. 4 ust. 8 dyrektywy usługowej.

9.

Podkreśla konieczność zajęcia się gospodarką dzielenia się jako zjawiskiem przekrojowym w kontekście programu rozwoju miast w Unii Europejskiej, w szczególności w odniesieniu do przejścia do gospodarki cyfrowej, co jest jednym z priorytetów paktu amsterdamskiego.

10.

Uważa, że niezbędne jest podejście całościowe, by wykorzystać potencjał gospodarczy, społeczny i ekologiczny już istniejących systemów zarządzania/współdzielenia/wymiany towarów i usług za pośrednictwem nowych technologii.

11.

Podkreśla, że pomimo swojej złożoności, natychmiastowe działanie mające na celu głównie uniknięcie rozdrobnienia byłoby znacznie mniej skomplikowane niż harmonizacja ex post 28 regulacji krajowych i niezliczonych przepisów na szczeblu lokalnym i regionalnym.

12.

Zauważa, że nadmierne środki regulacyjne mogą ograniczać innowacje. Z drugiej zaś strony podkreśla, że brak środków regulacyjnych może wprowadzać niepewność, która może ograniczać inwestycje i rozwój sektora.

13.

Uważa, że jest to istotna kwestia również ze względu na potrzebę zmniejszenia przepaści cyfrowej. Niejednolite podejście w tej dziedzinie grozi zwiększeniem przepaści między obszarami wiejskimi i miejskimi.

14.

Zwraca uwagę na dominującą obecność przedsiębiorstw amerykańskich w gospodarce dzielenia się i podkreśla, że wprowadzenie na poziomie UE jasnych przepisów uwzględniających zasady proporcjonalności i pomocniczości pozwoli europejskim przedsiębiorstwom rozpoczynającym działalność na rozwój i zwiększenie konkurencyjności na arenie międzynarodowej. Uważa zresztą, że należy uwzględnić koszt braku działań na poziomie europejskim w zakresie gospodarki dzielenia się lub konsumpcji współdzielonej (2).

Definicja

15.

Uważa, że siła tego nowego podejścia opartego na współdzieleniu/współpracy/uczestnictwie/kontaktach leży nie tylko w nowych technologiach, ale także w budowaniu zaufaniaodpowiedzialności, i że ma ono wartość nie tylko ekonomiczną, ale również społeczną i jest źródłem doświadczeń.

16.

Zwraca uwagę, że w gospodarce dzielenia się (konsumpcji współdzielonej) organizacje przedsiębiorstw mające długoterminową wizję powinny odgrywać aktywną rolę w kształtowaniu przyszłej polityki w tej dziedzinie.

17.

Uważa, że w pierwszej kolejności należy zidentyfikować i określić parametrywartości, które chcemy wspierać i chronić, tak aby nowy paradygmat nie przybrał formy, która „nie należy do nas” i aby był zrównoważony pod względem społecznym. Potrzeba taka widoczna jest np. w turystyce, gdzie istnieje ryzyko nieuczciwej konkurencji między usługami z zakresu gospodarki dzielenia się a tradycyjną działalnością, co może mieć wpływ na rynek mieszkaniowy przez wzrost cen lub zmianę przeznaczenia budynków. Kwestią, którą należy zająć się na szczeblu lokalnym, jest to, w jakim stopniu platformy gospodarki dzielenia się uzupełniają istniejące zasoby mieszkaniowe i tradycyjnych operatorów hotelowych.

18.

Uważa, że w celu zapewnienia ochrony praw należy dążyć do jak najbardziej zbliżonych pojęć i definicji, w pełnym poszanowaniu zasad pomocniczości i proporcjonalności, aby zagwarantować spójność i pewność prawa na szczeblu europejskim. Sądzi, że UE powinna jaśniej zdefiniować pojęcia usługodawcy, pracodawców i pracowników oraz rozwiązać kwestię relacji między konsumentami, jak również między przedsiębiorcami na platformach online, aby następnie ustalić, do jakich praw i przepisów się odnieść.

19.

W jednej z wcześniejszej opinii Komitet stwierdził, że „regulacja wcześniej istniejących rynków powinna podlegać regularnemu przeglądowi w celu zweryfikowania, czy jest ona w stanie umożliwić stały proces innowacji. Należałoby uwzględnić konsumpcję współdzieloną m.in. w debacie w sprawie gospodarki o obiegu zamkniętym i jednolitego rynku cyfrowego” (3).

20.

Ubolewa nad brakiem jakiegokolwiek odniesienia do zamiaru włączenia władz lokalnych i regionalnych w opracowanie przyszłych analiz i nad pozostawieniem państwom członkowskim nadmiernej dowolności, co niesie ryzyko rozproszenia, którego należy uniknąć.

21.

Uważa, że komunikat Komisji zawiera elementy i kryteria oceny, ale nie dostarcza pełnego rozwiązania. W związku z tym w sposób nieunikniony doprowadzi do rozbieżnych interpretacji i do dalszego rozdrobnienia jednolitego rynku. Wzywa zatem Komisję do przedłożenia jasnych ram prawnych w tej dziedzinie, zapewniających przestrzeganie zasad uczciwej konkurencji. Wyraża w związku z tym ubolewanie, że strategią Komisji zdaje się być zezwolenie na to, by prawodawca europejski jedynie przejmował szereg elementów orzecznictwa (4), w szczególności w kwestii tego, co dokładnie obejmuje wyłączenie transportu z zakresu stosowania art. 2 dyrektywy 2006/123/WE w sprawie usług.

22.

Z zadowoleniem przyjmuje stanowisko Komisji, w którym m.in. dzięki danym zgromadzonym w dokumencie roboczym swych służb mówi ona o potencjale gospodarczym gospodarki dzielenia się. Jednocześnie zwraca uwagę, że należy przeanalizować i uznać nie tylko finansowe korzyści gospodarcze, ale także zysk i oszczędności, jakie gospodarka dzielenia się generuje w dziedzinie ochrony środowiska i w dziedzinie społecznej. Komitet proponuje więc, aby określić najlepszy sposób badania i monitorowania tego „bogactwa” powstałego w wyniku dzielenia się, które tym samym będzie mogło zostać uznane za aktywny element gospodarki o obiegu zamkniętym.

23.

Zauważa, że utworzenie punktów kompleksowej obsługi dla przedsiębiorców w gospodarce dzielenia się (konsumpcji współdzielonej), które objęłyby wszystkie usługi wsparcia dla biznesu, może pomóc w szerszym rozpowszechnieniu działalności gospodarki dzielenia się (konsumpcji współdzielonej).

Wymogi dotyczące dostępu do rynku

24.

Zastanawia się, czy pojęcie „usługodawcy” w rozumieniu dyrektywy o usługach jest nadal odpowiednie, biorąc pod uwagę fakt, że obecne brzmienie obejmuje każdą działalność gospodarczą, w tym wiele świadczeń o niezwykle rzadkim i nieprofesjonalnym charakterze.

25.

Uważa, że szczególnie przydatne byłoby określenie „wartości progowych”, jakościowych i ilościowych, dla dostępu, aby ustalić, kto podlega wymogom w zakresie dostępu do rynku, ale również aby zapobiegać upowszechnianiu się takich rodzajów działalności, które pod szyldem gospodarki dzielenia się mogą służyć obchodzeniu przepisów i regulacji.

Ochrona użytkowników

26.

Uważa, że Komisja powinna jaśniej określić wytyczne dotyczące definicji „przedsiębiorcy”. Sądzi, że brak celu zarobkowego powinien wykluczać przyznanie dostawcy statusu przedsiębiorcy, i że na poziomie UE należy stosować wartości progowe ustalone na podstawie częstotliwości świadczonych usług.

27.

Zwraca uwagę, że recenzje i oceny mogą być ważnym czynnikiem, obok wymogów prawnych, aby zapewnić zaufanie i ochronę konsumentów i podkreśla, że platformy powinny uczynić więcej w celu zwalczania zjawiska fikcyjnych ocen.

Kwestie społeczne i dotyczące zatrudnienia

28.

Zauważa, że wiele form pracy w ramach gospodarki dzielenia się wydaje się mieścić między zatrudnieniem a samozatrudnieniem, co nasuwa istotne pytania dotyczące warunków pracy, bezpieczeństwa i higieny pracy, ubezpieczeń zdrowotnych, płatnych zwolnień chorobowych, zasiłków dla bezrobotnych i emerytur. Podkreśla, że może to prowadzić do powstania nowej kategorii pracowników zatrudnionych na niepewnych warunkach.

29.

Zauważa, że niektóre z modeli biznesowych gospodarki dzielenia się wytwarzają silne negatywne skutki zewnętrzne, zarówno społeczne, jak i związane z zatrudnieniem, w szczególności przez nadużywanie koncepcji „samozatrudnienia”, i opierają się na różnicach socjalnych między pracownikami w zależności od przepisów krajowych stosowanych w kraju, w którym świadczone są usługi. Wzywa Komisję do określenia bardziej konkretnych ram dla zapewnienia koordynacji między państwami członkowskimi.

30.

Wobec wyzwań wynikających z gospodarki dzielenia się apeluje do państw członkowskich, władz regionalnych i lokalnych, jak również do Komisji o wspieranie innowacyjnych rozwiązań społecznych, takich jak np. spółdzielnie lub towarzystwa ubezpieczeń wzajemnych przyznające status pracowników osobom, które w przeciwnym wypadku byłyby zmuszone do przyjęcia, wbrew ich woli, statusu pracownika samozatrudnionego, i zapewniające im w związku z tym dostęp do różnorodnych form ochrony socjalnej.

Opodatkowanie

31.

Podkreśla, że jakakolwiek działalność wykonywana za pośrednictwem platformy internetowej jest całkowicie identyfikowalna, oraz że dzięki odpowiednim środkom politycznym gospodarka dzielenia się może być narzędziem poprawy przestrzegania przepisów podatkowych i zmniejszania obciążeń administracyjnych.

32.

Apeluje do wszystkich platform gospodarki dzielenia się, by wymagały od usługodawców przestrzegania obowiązujących przepisów podatkowych oraz współpracowały z władzami krajowymi, regionalnymi i lokalnymi w celu ustalenia trybu przekazywania informacji niezbędnych do egzekwowania tych zobowiązań w pełnym poszanowaniu obowiązujących przepisów dotyczących ochrony danych. Wskazuje, że przykłady tego rodzaju systemów już istnieją i powinny być upowszechniane.

33.

Podkreśla w szczególności przypadek opłat pobytowych, które stanowią poważny problem dla wielu władz lokalnych i regionalnych, gdyż w wielu miejscach, w których obowiązują takie opłaty, nie zawsze są one pobierane w przypadku pobytów zarezerwowanych za pośrednictwem platform gospodarki dzielenia się. Dodaje, że takie naruszanie przepisów nie może być tolerowane, że prowadzi do nieuczciwej konkurencji wobec tradycyjnych form zakwaterowania oraz że pozbawia dochodów władze lokalne i regionalne. Z zadowoleniem przyjmuje umowy zawierane przez niektóre miasta z platformami w sprawie regularnego pobierania takich opłat.

Platformy

34.

Podkreśla, że obowiązki socjalne platform, we wszystkich różnorodnych formach tych platform, powinny być określone dokładniej, w szczególności w zakresie zdrowia i bezpieczeństwa w miejscu pracy oraz w zakresie szkoleń. Podkreśla, że prawo pracowników do informacji i konsultacji w ramach przedsiębiorstwa oraz prawo do rokowań i działań zbiorowych, zawarte odpowiednio w art. 27 i 28 Karty praw podstawowych, muszą być zagwarantowane niezależnie od przyjętego modelu biznesowego.

35.

Uważa, że pierwszorzędne znaczenie ma rola platform internetowych, które są narzędziem upowszechniania tego paradygmatu gospodarczego. Sądzi, że powinny one wziąć odpowiedzialność za zapewnianie poszanowania praw zarówno wobec użytkowników, jak i wobec społeczności i regionu, co nie oznacza automatycznie jakiegoś hamulca lub barier.

36.

Z zadowoleniem przyjmuje zapowiedź Komisji, że jej inicjatywa dotycząca „swobodnego przepływu danych” ułatwi przechodzenie i przenoszenie danych między różnymi platformami internetowymi. Jest to kluczowy element zapewnienia uczciwej konkurencji oraz ochrony użytkowników na jednolitym rynku.

37.

Zwraca się do Komisji o zbadanie konieczności i możliwości prawnego zobowiązania platform do udostępnienia zwięzłego, prostego i łatwego w użyciu opisu swoich ogólnych warunków oprócz dokumentów ogólnego zastosowania, z uwagi na to, że długość i złożoność tych ostatnich zniechęca większość użytkowników do ich lektury, co jest przyczyną wysoce asymetrycznych stosunków.

38.

Z zadowoleniem przyjmuje zobowiązanie Komisji do współpracy z platformami internetowymi, aby wprowadzić kodeks postępowania przeciwko mowie nienawiści w internecie.

39.

Wzywa Komisję do jak najszybszego przyjęcia całościowego podejścia do tego zjawiska, aby nie blokować postępów i rozwoju gospodarki dzielenia się w najbliższej przyszłości.

40.

Popiera możliwość utworzenia w perspektywie średnioterminowej specjalnego europejskiego statutu platform gospodarki dzielenia się, co mogłoby zostać poprzedzone procesem znakowania zapoczątkowanym przez same platformy lub, o ile tak się nie stanie, przez władze publiczne. Takie znakowanie powinno umożliwiać platformom doprecyzowanie ich zakresu odpowiedzialności, a w szczególności ustanawianie minimalnych norm dotyczących przepisów i zasad mających zastosowanie do pracowników w ramach gospodarki dzielenia się (wynagrodzenie, zasady zaszeregowania i odwołania, rozstrzyganie sporów itp.).

41.

Podkreśla potrzebę znalezienia odpowiedniej równowagi w prawodawstwie. Decydenci polityczni nie powinni hamować innowacyjności i tak regulować gospodarki dzielenia się, aż ją zdławią, a jednocześnie muszą interweniować w precyzyjny sposób, by uniknąć rozdrobnienia i sprostać wyzwaniom społeczno-gospodarczym.

42.

Zwraca się do Komisji o przedstawianie sprawozdań, informowanie i angażowanie wszystkich szczebli, by znany był projekt pilotażowy, zatwierdzony przez nią na wniosek Parlamentu Europejskiego, dotyczący badań, monitorowania i szkolenia w dziedzinie gospodarki dzielenia się.

43.

Wzywa do zbadania i rozważenia możliwości określenia na poziomie UE progów, poniżej których działalność gospodarcza nie jest działalnością zawodową i odbywa się „między równymi partnerami”, a więc nie podlega żadnym warunkom odnoszącym się do dostępu do rynku.

44.

Jest zdania, że wspomniane wartości progowe powinny być względne i określone na podstawie czasowej (np. liczba noclegów w danym miejscu zakwaterowania, liczba dni/godzin przepracowanych w innych sektorach), a nie bezwzględne i finansowe w celu zapewnienia jednolitych warunków dla wszystkich. Uważa, że progi te powinny być niskie, aby uniknąć nadużyć i zagwarantować, że dana działalność ma charakter rzeczywiście okazjonalny i niezawodowy.

45.

Apeluje, by platformy gospodarki dzielenia się w sektorze zakwaterowania wymagały od usługodawców przestrzegania przepisów dotyczących opłat pobytowych i doliczały obowiązkowo takie opłaty do wszystkich rezerwacji dokonywanych za ich pośrednictwem w zainteresowanych miastach i regionach, tak aby trafiały one do odpowiednich władz. Podkreśla, że istnieją już przykłady tego rodzaju współpracy między władzami a platformami.

46.

Popiera ustanowienie „Forum miast” poświęconego gospodarce dzielenia się w celu wymiany doświadczeń i dobrych praktyk, w które oprócz Komitetu powinny zaangażować się europejskie organizacje i sieci aktywne w lokalnym i regionalnym wymiarze gospodarki dzielenia się. Forum to powinno tworzyć powiązania z odpowiednimi partnerstwami tematycznymi unijnego programu rozwoju miast. Podkreśla, że byłoby ono ważnym instrumentem i pierwszoplanowym partnerem w ramach niezbędnej oceny oddziaływania terytorialnego w tym sektorze.

47.

Wzywa wszystkie szczeble polityczne do pracy nad obecną sytuacją i do uwzględnienia, że prawdziwe wyzwanie polityczne polega na przygotowaniu przyszłości gospodarki dzielenia się.

Bruksela, dnia 7 grudnia 2016 r.

Markku MARKKULA

Przewodniczący Europejskiego Komitetu Regionów


(1)  UIA, Urban Impact Assessment, The Sharing Economy („Ocena oddziaływania na miasta, gospodarka dzielenia się”), Komisja ECON, 30 czerwca 2016 r.

(2)  Biuro Analiz Parlamentu Europejskiego, The Cost of Non-Europe in the Sharing Economy, styczeń 2016 r.,

http://www.europarl.europa.eu/RegData/etudes/STUD/2016/558777/EPRS_STU%282016%29558777_EN.pdf.

(3)  Opinia w sprawie wymiaru lokalnego i regionalnego konsumpcji współdzielonej, COR-2015-02698-00-00-AC-TRA, grudzień 2015 r.

(4)  Zob. zwłaszcza sprawę C-434/15. Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożony przez Juzgado Mercantil no 3 de Barcelona (Hiszpania) w dniu 7 sierpnia 2015 r. (Dz.U. C 363 z 3.11.2015, s. 21) – Asociación Profesional Elite Taxi/Uber Systems Spain, S.L.


9.6.2017   

PL

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

C 185/29


Opinia Europejskiego Komitetu Regionów „Nowy europejski program na rzecz umiejętności”

(2017/C 185/05)

Sprawozdawca:

Marie-Louise RÖNNMARK (SE/PES), radna gminy Umeå

Dokumenty źródłowe:

Komunikat Komisji do Parlamentu Europejskiego, Rady, Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego i Komitetu Regionów „Nowy europejski program na rzecz umiejętności. Wspólne działania na rzecz wzmocnienia kapitału ludzkiego, zwiększania szans na zatrudnienie i konkurencyjności”

COM(2016) 381 final

Wniosek dotyczący zalecenia Rady w sprawie ustanowienia gwarancji umiejętności

COM(2016) 382 final

Wniosek dotyczący zalecenia Rady w sprawie europejskich ram kwalifikacji dla uczenia się przez całe życie i uchylającego zalecenie Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 23 kwietnia 2008 r. w sprawie ustanowienia europejskich ram kwalifikacji dla uczenia się przez całe życie

COM(2016) 383 final

I.   ZALECANE POPRAWKI

Poprawka 1

Wniosek dotyczący zalecenia Rady w sprawie ustanowienia gwarancji umiejętności

Motyw 11

Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską

Poprawka KR-u

Biorąc pod uwagę krajowe uwarunkowania i dostępne zasoby, państwa członkowskie powinny skupić się we wdrażaniu gwarancji umiejętności na priorytetowych grupach docelowych (np. osobach bezrobotnych, grupach znajdujących się w niekorzystnej sytuacji, pewnych grupach wiekowych itp.).

Biorąc pod uwagę krajowe , regionalne i lokalne uwarunkowania i dostępne zasoby , przy jednoczesnym uwzględnieniu możliwości uznania inwestycji w kapitał ludzki za inwestycje społeczne , państwa członkowskie powinny skupić się we wdrażaniu gwarancji umiejętności na priorytetowych grupach docelowych (np. osobach bezrobotnych, grupach znajdujących się w niekorzystnej sytuacji, pewnych grupach wiekowych itp.) , czuwając nad tym, by ich własne kompetencje były respektowane .

Uzasadnienie

Inicjatywy podejmowane w ramach Nowego europejskiego programu na rzecz umiejętności można uznać za inwestycje społeczne, co daje większą elastyczność w wydatkach publicznych i wykorzystywaniu funduszy UE do podnoszenia umiejętności. Przy środkach na rzecz wdrażania gwarancji umiejętności należy uwzględnić uwarunkowania regionalnych i lokalnych rynków pracy.

Poprawka 2

Wniosek dotyczący zalecenia Rady w sprawie ustanowienia gwarancji umiejętności

Motyw 12

Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską

Poprawka KR-u

Gwarancja umiejętności powinna być wdrażana zgodnie z rozwiązaniami dotyczącymi wdrażania wprowadzonymi przez państwa członkowskie i w oparciu o zaangażowanie i zainteresowanie osoby indywidualnej uczestnictwem w podnoszeniu umiejętności.

Gwarancja umiejętności powinna być wdrażana zgodnie z rozwiązaniami dotyczącymi wdrażania wprowadzonymi przez państwa członkowskie i w oparciu o zaangażowanie i zainteresowanie osoby indywidualnej uczestnictwem w podnoszeniu umiejętności. W ofercie uczestnictwa w gwarancji umiejętności należy szczegółowo określić wyraźne cele, które musi osiągnąć nisko wykwalifikowana osoba dorosła.

Uzasadnienie

Zaangażowanie osoby indywidualnej w podnoszenie umiejętności musi opierać się na osiąganiu konkretnych celów.

Poprawka 3

Wniosek dotyczący zalecenia Rady w sprawie ustanowienia gwarancji umiejętności

Punkt 2

Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską

Poprawka KR-u

oparły strukturę gwarancji umiejętności na trzech etapach: ocenie umiejętności, zapewnieniu dostosowanej do potrzeb, elastycznej i wysokiej jakości oferty edukacyjnej oraz walidacji i uznawanie umiejętności nabytych w ramach ścieżek podnoszenia umiejętności;

oparły strukturę gwarancji umiejętności na trzech etapach: ocenie umiejętności, zapewnieniu dostosowanej do potrzeb, elastycznej i wysokiej jakości oferty edukacyjnej szczegółowo określającej wyraźne cele, które musi osiągnąć nisko wykwalifikowana osoba dorosła, oraz walidacji i uznawanie umiejętności nabytych w ramach ścieżek podnoszenia umiejętności;

Uzasadnienie

Zaangażowanie osoby indywidualnej w podnoszenie umiejętności musi opierać się na osiąganiu konkretnych celów.

Poprawka 4

Wniosek dotyczący zalecenia Rady w sprawie ustanowienia gwarancji umiejętności

Punkt 12

Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską

Poprawka KR-u

biorąc pod uwagę uwarunkowania krajowe i dostępne zasoby, określiły priorytetowe grupy docelowe w ramach wdrażania gwarancji umiejętności na szczeblu krajowym; wzięły jednocześnie również pod uwagę aspekt płci, różnorodności i różnych podgrup w grupach docelowych;

biorąc pod uwagę uwarunkowania krajowe , regionalne i lokalne oraz dostępne zasoby, przy jednoczesnym uwzględnieniu możliwości uznania inwestycji w kapitał ludzki za inwestycje społeczne , określiły priorytetowe grupy docelowe w ramach wdrażania gwarancji umiejętności na szczeblu krajowym; wzięły jednocześnie również pod uwagę aspekt płci, różnorodności i różnych podgrup w grupach docelowych;

Uzasadnienie

Inicjatywy podejmowane w ramach Nowego europejskiego programu na rzecz umiejętności można uznać za inwestycje społeczne, co daje większą elastyczność w wydatkach publicznych i wykorzystywaniu funduszy UE do podnoszenia umiejętności. Przy środkach na rzecz wdrażania gwarancji umiejętności należy uwzględnić uwarunkowania regionalnych i lokalnych rynków pracy.

Poprawka 5

Wniosek dotyczący zalecenia Rady w sprawie ustanowienia gwarancji umiejętności

Punkt 21

Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską

Poprawka KR-u

NINIEJSZYM ZALECA, ABY KOMISJA:

promowała stosowanie ram kompetencji w odniesieniu do umiejętności czytania i pisania, umiejętności rozumowania matematycznego i umiejętności cyfrowych oraz narzędzi w zakresie oceny;

NINIEJSZYM ZALECA, ABY KOMISJA:

w taki sam sposób, jak ma to miejsce w odniesieniu do umiejętności cyfrowych i przedsiębiorczości, opracowała odpowiednie ramy kompetencji dla pozostałych kluczowych kompetencji oraz promowała stosowanie ram kompetencji w odniesieniu do umiejętności czytania i pisania, umiejętności rozumowania matematycznego i umiejętności cyfrowych oraz narzędzi w zakresie oceny; należy przy tym zauważyć, że sytuacja wyjściowa jest bardzo zróżnicowana w poszczególnych państwach członkowskich;

Uzasadnienie

Opracowane przez Komisję ramy odniesienia dla umiejętności cyfrowych i przedsiębiorczości stanowią ważny krok zapewniający ich lepsze upowszechnienie. Dla pozostałych kluczowych kompetencji należy opracować równoważny dokument, któremu towarzyszyłyby materiały ułatwiające wdrażanie, weryfikację i ocenę. Istnieje już wiele udanych inicjatyw w państwach członkowskich, które przyjęły kompleksowe podejście. Jakakolwiek inicjatywa na rzecz umiejętności cyfrowych na szczeblu europejskim, która zostałaby przyjęta po strategii krajowej, nie powinna osłabiać inicjatyw krajowych.

II.   ZALECENIA POLITYCZNE

EUROPEJSKI KOMITET REGIONÓW

1.

Podkreśla, że kwestia nowego programu na rzecz umiejętności ma ogromne znaczenie dla dalszego rozwoju w Europie. Inwestycje gospodarcze, społeczne i kulturalne wywierają długofalowy wpływ i mają ogromne znaczenie. Dlatego z zadowoleniem przyjmuje nowy program na rzecz umiejętności i jest zdania, że należy podjąć wszelkie wysiłki w celu jego szybkiego i skutecznego wdrożenia. Są to kwestie, które mają największe znaczenie przede wszystkim dla władz szczebla lokalnego i regionalnego w Europie.

2.

Podkreśla, że rynek pracy staje się coraz bardziej płynny. Ludzie muszą być wszechstronni i elastyczni, aby móc sprostać nieoczekiwanym zmianom i czerpać korzyści z nowych możliwości. Oprócz umiejętności charakterystycznych dla danego zawodu pracodawcy coraz częściej poszukują umiejętności zwanych „przekrojowymi” lub „miękkimi”. Jest to zgodne z wymogami współczesnego życia i społeczeństwa, w którym kompetentni, wszechstronnie wykształceni ludzie nie tylko osiągają lepsze wyniki na rynku pracy, lecz są również lepiej poinformowanymi osobami, bardziej zaangażowanymi obywatelami i inteligentniejszymi konsumentami.

3.

Zwraca uwagę, że konieczne jest, aby dzięki działaniom służącym podnoszeniu umiejętności zapewnić tym obywatelom Europy, którzy nie dysponują pełnym zestawem podstawowych umiejętności, warunki pozwalające na aktywny udział w rynku pracy oraz możliwość samodzielnego utrzymania się. Jest to istotne zarówno z perspektywy jednostki, jak i społeczeństwa jako całości. W ostatnim czasie w Europie widoczne są oznaki niepokojów społecznych. Pokazuje to wyraźnie, że włączenie społeczne stanowi niezbędny cel podstawowych działań w dziedzinie kształcenia i szkolenia, które pełnią rolę środka przeciwdziałania wykluczeniu. Aktywność obywatelska, która oznacza świadomość wartości demokratycznych i wiedzę na temat tego, z czym wiąże się przyjmowanie aktywnej odpowiedzialności za stanie na ich straży, powinna cechować wszystkich. Ważne jest zatem z punktu widzenia integracji, aby gwarancją umiejętności zostali objęci w odpowiedni sposób także migranci, w tym osoby ubiegające się o azyl i uchodźcy.

4.

Podkreśla jednak, że umiejętności podstawowe muszą być przekazywane przede wszystkim na najwcześniejszym etapie kształcenia, a w każdym razie w trakcie kształcenia obowiązkowego.

5.

Uważa, że program na rzecz umiejętności odgrywa znaczącą rolę w kontekście rozwiązania problemu niedoboru kwalifikacji w Europie, obejmując całe spektrum potrzeb w zakresie umiejętności, od umiejętności podstawowych do złożonych i od umiejętności przekrojowych do specyficznych dla danego sektora. Wprawdzie sprawą ważną jest rozwijanie szerokiego zestawu umiejętności od wczesnych lat, niemniej program na rzecz umiejętności jest także istotny w przypadku różnych kategorii dorosłych: osób, które muszą podnieść swoje umiejętności, aby wejść na rynek pracy albo zachować pracę; osób, które potrzebują możliwości rozwoju umiejętności pracy w innych obszarach; osób, które pragną przemieszczać się między państwami, a także osób, które muszą mieć pewne przygotowanie, aby móc dalej się kształcić i szkolić. Ponadto uważa, że jeśli chodzi o realizację środków służących podwyższaniu poziomu umiejętności, istotne jest zapewnienie spójności i komplementarności między ogólnie kształceniem i szkoleniem – zwłaszcza zaś kształceniem zawodowym – a szkoleniem w miejscu pracy, a także w ramach takiego kształcenia i szkolenia.

Podstawowe umiejętności – gwarancja umiejętności

6.

Popiera wniosek Komisji w sprawie gwarancji umiejętności mający na celu zwiększenie szans zatrudnienia i pełnego włączenia społecznego wśród nisko wykwalifikowanych osób dorosłych w Europie. Oferta uczestnictwa w gwarancji umiejętności powinna zawierać jasno określone cele dotyczące poziomu umiejętności lub kwalifikacji, który trzeba osiągnąć, oraz obowiązki, którym muszą sprostać nisko wykwalifikowane osoby dorosłe. Powinna ona uwzględniać poziom i charakter umiejętności wymaganych na rynku pracy oraz – tam, gdzie to możliwe – zapewnić możliwość wykorzystania już istniejących kompetencji zawodowych. Wspomniane kwestie mają bardzo istotne znaczenie dla władz szczebla lokalnego i regionalnego, gdyż posiadają one kompetencje w dziedzinie kształcenia, szkolenia i zatrudnienia.

7.

Jest zdania, że potrzebne jest wyraźne powiązanie między audytem umiejętności a będącymi jego następstwem działaniami w dziedzinie kształcenia, przyjmujące postać zindywidualizowanych programów nauczania. Należycie opracowany zindywidualizowany program nauczania powinien zawierać konkretne informacje na temat podejścia i celów dotyczących kształcenia poszczególnych osób.

8.

Jest ponadto zdania, że dla opracowania zindywidualizowanych programów nauczania konieczne jest zapewnienie przez całe życie skutecznych, wysokiej jakości usług informacyjnych i usług poradnictwa zawodowego. Dzięki tym usługom zainteresowany otrzyma informacje na temat możliwości uczenia się, które będą dostosowane do jego potrzeb i pomogą mu w opanowaniu umiejętności niezbędnych do wejścia na rynek pracy. Mogą one obejmować także poradnictwo, wizyty studyjne i działania praktyczne, doradztwo w zakresie finansowania kształcenia i informacje na temat możliwości kształcenia, a także informacje dotyczące dostępu do różnych form szkolenia i podmiotów uczestniczących w procesie kształcenia.

9.

Zauważa, że celem działań w dziedzinie kształcenia powinno być zdobycie przez jednostkę umiejętności niezbędnych dorosłemu do rozpoczęcia lub podtrzymania aktywności zawodowej i uczestnictwa w życiu społecznym. Podkreśla znaczenie tego, aby uczestnicy mieli także możliwości łączenia ze sobą nauki na różnych szczeblach sytemu kształcenia oraz w różnych warunkach nauki, które odpowiadają jednostce. Ma to na celu szybkie zdobycie tych kompetencji, które są potrzebne na rynku pracy i w życiu społecznym, a także w celu zadomowienia się przez osoby ubiegające się o azyl i uchodźców. Może to dotyczyć na przykład podstawowych umiejętności językowych i nauki na szczeblu szkolnictwa podstawowego, średniego lub wyższego. Należy także ułatwić odbywanie studiów równolegle z wykonywaniem pracy.

10.

Zwraca uwagę, że poszczególnym osobom w grupie docelowej należy dać możliwości korzystania z różnych form uczenia się i szkolenia przy uwzględnieniu czasu i miejsca, który odpowiada danej osobie ze względu na przykład na uwarunkowania geograficzne lub społeczne, a także możliwość łączenia studiów z innymi aktywnościami i różnymi metodami nauki. Podkreśla wagę wykorzystania, pod odpowiednim kierownictwem, nowych możliwości uczenia się z wykorzystaniem różnego rodzaju metod komputerowych, na przykład zdalnego uczenia się (w czasie rzeczywistym), a także w formie nauczania mieszanego lub innych otwartych metod uczenia się. Istnieją powody, aby przypuszczać, że w nadchodzących latach możliwości techniczne będą się bardzo szybko rozwijały. Wyzwaniem pozostaje zapewnienie, aby działania pedagogiczne dotrzymywały kroku temu rozwojowi.

11.

Podkreśla, że tego rodzaju struktura powinna również obejmować działania informacyjne w celu dotarcia do zaniedbanych grup, których członkowie muszą podnieść swoje umiejętności, ale sami z siebie nie poszukują możliwości kształcenia. Działania zmierzające w tym kierunku mogą z korzyścią obejmować połączone ze sobą instrumenty szczebla krajowego lub lokalnego/regionalnego. Może tu na przykład chodzić o wzięcie odpowiedzialności przez władze lokalne/regionalne za zidentyfikowanie grup, na które ukierunkowane będą te wysiłki, i zmotywowanie ich członków poprzez prowadzenie działań informacyjnych, a następnie zapewnienie osobom zakwalifikowanym dostępu do ustanowionych na szczeblu krajowym form pomocy, na przykład wyższych stypendiów, ulg podatkowych lub urlopów. Zwraca uwagę, że podmioty społeczeństwa obywatelskiego, na przykład różnego rodzaju organizacje młodzieżowe, mogą odegrać znaczącą rolę, gdy chodzi o działania informacyjne.

12.

Zgadza się z zawartą w komunikacie konkluzją, że pracodawcy w mniejszym niż dotychczas stopniu poszukują umiejętności właściwych do wykonywania konkretnego zawodu, natomiast są coraz bardziej zainteresowani uniwersalnymi umiejętnościami, takimi jak umiejętność pracy w zespole, kreatywne myślenie i rozwiązywanie problemów, a także umiejętność pracy na różnych obszarach. Przy opracowywaniu i realizowaniu działań w dziedzinie kształcenia należy zwracać uwagę na te nowe uwarunkowania. Uważa jednak, że konieczne jest opracowanie konkretnych programów szkoleń adresowanych do nowych sektorów gospodarczych, takich jak zielona czy też niebieska gospodarka.

13.

Wzywa do rozwoju współpracy opartej na partnerstwie między władzami szczebla krajowego, regionalnego i lokalnego, przedsiębiorstwami, pracownikami i ich organizacjami, a także podmiotami społeczeństwa obywatelskiego w celu coraz większego wykorzystywania wiedzy i umiejętności zdobytych w ramach uczenia się pozaformalnego i nieformalnego. Walidacja wiedzy zdobytej poza formalnym systemem kształcenia może znacząco poprawić świadomość w zakresie potrzeb dotyczących nowych umiejętności i kwalifikacji.

14.

Podkreśla, że chociaż treść oraz organizacja systemów kształcenia i szkolenia leży w kompetencji państw członkowskich, to gwarancja umiejętności powinna być skonstruowana z uwzględnieniem uwarunkowań krajowych, regionalnych oraz lokalnych i dostępnych zasobów, a jednocześnie powinna uwzględniać fakt, że inwestycje w kapitał ludzki muszą być postrzegane jako inwestycje społeczne. Podkreśla, że możliwość współfinansowania ze środków europejskich – z wykorzystaniem istniejących lub przyszłych programów finansowania – ma duże znaczenie dla wdrażania gwarancji umiejętności w państwach członkowskich.

Budowanie odporności: kompetencje kluczowe oraz zaawansowane, bardziej złożone umiejętności

15.

Z zadowoleniem przyjmuje fakt, że Komisja zamierza podejmować dalsze działania w celu wypracowania wspólnego zrozumienia dotyczącego kompetencji kluczowych, tak by zostały one jasno wyrażone w zasadach krajowych, znalazły odbicie w pedagogice oraz zostały poddane ocenie na różnych szczeblach łańcucha kierowniczego w ramach systemu edukacji. Istotne jest, aby kwestie dotyczące znaczenia kompetencji kluczowych, których celem jest również umożliwienie ludziom stawiania czoła szybko zmieniającym się wymogom rynku pracy, były podnoszone w Europie na różnych szczeblach – krajowym, regionalnym i lokalnym. Dlatego też najlepiej, by obejmowało to ścisły dialog między przedstawicielami organizacji społecznych, rynku pracy, sektora edukacji, badań naukowych oraz społeczeństwa obywatelskiego.

16.

Uważa za wskazane, aby władze lokalne i regionalne, jako między innymi podmioty zapewniające kształcenie i szkolenie, a także podmioty zajmujące się kształceniem nauczycieli, zostały zaangażowane w te prace już na etapie proponowanych działań rozwojowych. Ma to na celu możliwie jak najszybsze upowszechnienie kompetencji. Podkreśla, że opracowane przez Komisję ramy odniesienia dla umiejętności cyfrowych oraz z zakresu przedsiębiorczości stanowią bardzo poważny krok na drodze do tego rozwoju. Proponuje dlatego, aby opracować równoważny dokument dotyczący pozostałych kompetencji kluczowych, takich jak podstawowa wiedza finansowa, któremu towarzyszyłyby materiały ułatwiające wdrażanie, weryfikację i ocenę.

Kształcenie i szkolenie zawodowe

17.

Uważa za wskazane, aby Komisja nadal realizowała podejmowane działania przyjmujące formę tygodni umiejętności we współpracy ze Światową Organizacją Kwalifikacyjną. Ma to z kolei stymulować i wspierać krajowe, regionalne i lokalne wysiłki zmierzające do promowania kształcenia i szkolenia zawodowego z wykorzystaniem dni informacyjnych i konkursów umiejętności zawodowych, w tym wydarzeń pozwalających sprawdzić swoje zdolności.

18.

Przyjmuje z zadowoleniem działania UE na rzecz rozwiązania problemu niedoborów umiejętności, które często stanowią szczególny problem dla mniejszych samorządów lokalnych i regionalnych na obszarach wiejskich. Oczekuje w tym kontekście realizacji nowej propozycji dotyczącej projektu współpracy sektorowej w zakresie umiejętności, by zobaczyć, czy ten nowy program może przyczynić się do współpracy międzysektorowej władz lokalnych i regionalnych. Tego rodzaju platforma współpracy międzysektorowej mogłaby przynieść korzyści gospodarce lokalnej, pracownikom i służbom publicznym.

19.

Popiera wyrażoną przez Komisję ideę zwrócenia się do państw członkowskich o umożliwienie stopniowego przechodzenia z kształcenia ogólnego na kształcenie ukierunkowane na różne dziedziny pracy dzięki ustanowieniu własnego systemu kształcenia.

20.

Popiera ideę zwrócenia się do państw członkowskich o zatroszczenie się o zapewnienie osobom nowo przybyłym, które szybko podejmują aktywność zawodową dzięki ukierunkowanemu wsparciu, możliwości uczestnictwa w okresowych szkoleniach, tak by przeciwdziałać ich wykluczeniu z rynku pracy.

21.

Wspiera Komisję w jej zamierzeniu stymulowania szerszej oferty kształcenia i szkolenia zawodowego na poziomie wyższym z myślą o tym, aby poziom kształcenia i szkolenia zawodowego stale wzrastał. Odpowiednio dojrzałe partnerstwo między organizatorami kształcenia, ośrodkami badawczymi i przedsiębiorstwami oraz władzami lokalnymi/regionalnymi powinno zapewnić ramy takich struktur kształcenia.

22.

Przypomina, że Komisja musi nadal podejmować wysiłki w celu zagwarantowania, aby kształcenie i szkolenie zawodowe promowało ciągłe uczenie się przez całe życie i dawało możliwości kontynuowania dalszego uczenia się na bardziej specjalistycznym szczeblu.

Skoncentrowanie uwagi na umiejętnościach cyfrowych

23.

Popiera zgłoszoną przez Komisję propozycję zwrócenia się do państw członkowskich o wypracowanie kompleksowej krajowej strategii w zakresie umiejętności cyfrowych.

24.

Zwraca uwagę, że dobrej jakości i innowacyjne praktyki nauczania i formy uczenia się z wykorzystaniem zasobów cyfrowych wymagają:

otwartego środowiska uczenia się stwarzającego nowe warunki i formy uczenia się, poszerzania wiedzy i nauczania w cyfrowym świecie, a także wsparcia nauczycieli i dyrektorów, którzy znają te założenia,

otwartych zasobów edukacyjnych, tzn. dostępu do wiedzy, materiałów edukacyjnych i innych form wsparcia nauki w sieci,

wspierania tworzenia sieci współpracy tak dla nauczycieli, jak i dla uczących się, np. między różnymi szkołami i krajami.

25.

Postrzega cyfryzację jako środek pozwalający stawić czoła wielu wyzwaniom stojącym przed szkołami. Może to dotyczyć:

możliwości bardziej zindywidualizowanego i sprzyjającego włączeniu nauczania,

zapewnianych osobom nowo przybyłym instrumentów pozwalających im doskonalić znajomość języka, odnaleźć się w społeczeństwie i omawiać zagadnienia przy wsparciu udzielanym zarówno w języku ojczystym, jak i w języku nowego kraju,

zdalnego uczenia się lub uczenia się na odległość, na przykład w celu dotarcia do najbardziej odizolowanych obszarów lub w sytuacji braku dostępu do nauczycieli posługujących się danym językiem,

prezentowania czynionych przez uczniów postępów w nauce, ułatwiania nauczycielom dokonywania ocen oraz zmniejszania obciążenia administracyjnego.

26.

Zwraca uwagę, że skuteczne skoncentrowanie się na umiejętnościach cyfrowych wymaga silnego kierownictwa pedagogicznego na różnych szczeblach w szkole. Jest zdania, że skoncentrowanie się na umiejętnościach cyfrowych w szkole może się przełożyć na bardziej atrakcyjne miejsca pracy, w których chęć i zdolności rozwijania przez nauczycieli swoich umiejętności będą zwiększane.

27.

Zauważa, że należy odróżnić od siebie podstawowe umiejętności cyfrowe, które powinni przyswoić sobie wszyscy, oraz bardziej specyficzne umiejętności cyfrowe, które są powiązane z konkretnym obszarem tematycznym lub obszarem wiedzy.

Zwiększenie porównywalności kwalifikacji

28.

Oczekuje, że przegląd europejskich ram kwalifikacji zapewni odpowiednie aktualizowanie krajowych ram kwalifikacji i wspólny format sprawozdawczości. Niemniej jednak powtarza, że wpisuje się to jednocześnie w przysługującą państwom członkowskim kompetencję opracowywania zasad zapewniania jakości krajowych ram kwalifikacji.

29.

Podkreśla wagę dalszej współpracy na rzecz jakości między państwami członkowskimi oraz zgadza się z Komisją Europejską, że należy przyjąć stopniowe podejście do nawiązywania współpracy między UE a państwami trzecimi w zakresie porównywalności kwalifikacji.

30.

Podkreśla, że większość zawodów i dziedzin pracy podlega istotnym zmianom, że powstają nowe zawody, a inne stają się przestarzałe. Dlatego ważne jest, aby opisy umiejętności i zgromadzone informacje na temat umiejętności przeznaczone do wykorzystania w przyszłości mogły stanowić odbicie szybko zmieniającego się i ewoluującego rynku pracy. W tym kontekście należy zwrócić szczególną uwagę na znaczenie kluczowych kompetencji.

Umiejętności i kompetencje migrantów, w tym osób ubiegających się o azyl i uchodźców

31.

Zwraca uwagę, że zgodnie z oświadczeniem Parlamentu Europejskiego (2016) (1) istnieje pilna potrzeba wspierania włączenia i integracji uchodźców, osób ubiegających się o azyl oraz osób znajdujących się w podobnej sytuacji. Dlatego ważne jest, aby możliwie jak najszybciej poprzeć zapewnienie przez państwa członkowskie dostępu do działań służących identyfikacji i grupowaniu umiejętności, wprowadzeniu do języka, działań służących podnoszeniu umiejętności oraz innych środków wspierających rozpoczęcie aktywności zawodowej i uczestnictwa w życiu społecznym. Istnieje ponadto potrzeba niezwłocznego weryfikowania wykształcenia zdobytego w kraju pochodzenia/egzaminów zdanych w kraju pochodzenia.

Modernizacja uczenia się i nauczania

32.

Pozytywnie ustosunkowuje się do złożonej przez Komisję obietnicy zwrócenia w programie na rzecz umiejętności szczególnej uwagi na innowacje w dziedzinie pedagogiki i oczekuje, że ułatwi to także nabywanie kluczowych kompetencji, które jest zasadniczym elementem systemu kształcenia i szkolenia w Europie.

33.

Jest zdania, że Komisja powinna podejmować prace w celu dalszego rozwoju uczenia się nastawionego na ucznia pod kątem aspektów dotyczących cyfrowego uczenia się, które wskazał w swojej opinii dotyczącej komunikatu Komisji w sprawie działań na rzecz otwartej edukacji (2014) (2).

34.

Zwraca uwagę, że realizacja programu na rzecz nowych umiejętności będzie uzależniona od doskonalenia zawodowego wszystkich nauczycieli, a zwłaszcza tych zajmujących się kształceniem dorosłych oraz uczeniem we wspólnocie. W planach realizacji przygotowywanych przez państwa członkowskie należy odpowiednio uwzględnić wsparcie dla personelu dydaktycznego oraz można byłoby podjąć kroki w celu zwiększania świadomości na temat ePlatformy na rzecz uczenia się dorosłych w Europie (EPALE).

35.

Podziela pogląd Komisji w sprawie konieczności wzmocnienia przez państwa członkowskie kształcenia i ustawicznego szkolenia zawodowego nauczycieli oraz innych osób pracujących nad wdrożeniem gwarancji umiejętności.

Modernizacja szkolnictwa wyższego

36.

Docenia wyrażony przez Komisję zamiar współpracy z różnymi zainteresowanymi stronami w ramach ich wysiłków zmierzających do modernizacji szkolnictwa wyższego, zwłaszcza z uwzględnieniem kwestii związanych z oceną umiejętności. Takie działania powinny uwzględniać krajowe ramy kształcenia państw członkowskich oraz lokalne i regionalne atuty i wyzwania, w tym zróżnicowane potrzeby lokalnych i regionalnych rynków pracy. Nalega w związku z tym na potrzebę wyciągnięcia wniosków z poprzednich sukcesów i porażek podobnych działań, aby zapewnić niezbędne zaangażowanie na rzecz osiągnięcia konsensusu w sprawie dalszej modernizacji szkolnictwa wyższego.

37.

W odniesieniu do zapowiedzianej przez Komisję inicjatywy monitorowania losów absolwentów szkół wyższych podkreśla, że inicjatywa ta nie może powodować dodatkowych obciążeń administracyjnych dla władz krajowych i regionalnych ani obciążeń dla szkół wyższych i studentów. Ponadto wskazuje na konieczność przestrzegania zasad ochrony danych osobowych. Z tego względu należy podać w wątpliwość wykorzystywanie w tym celu informacji podatkowych i dotyczących zabezpieczenia socjalnego.

Przegląd ram Europass

38.

Z zadowoleniem przyjmuje zamiar przeprowadzenia przez Komisję przeglądu obecnych ram Europass. Aby zapewniać dokładne i aktualne informacje na temat zapotrzebowania na umiejętności i ich podaży, zmienione ramy Europass muszą wykorzystywać obecne doświadczenia dostępne na szczeblu lokalnym i regionalnym. Dlatego też władze lokalne i regionalne mogłyby wnosić użyteczny wkład w gromadzenie informacji na temat umiejętności oraz działania proponowanej internetowej platformy usług.

Bruksela, dnia 7 grudnia 2016 r.

Markku MARKKULA

Przewodniczący Europejskiego Komitetu Regionów


(1)  Uchodźcy: integracja społeczna i integracja na rynku pracy. Parlament Europejski (2016) 0297.

(2)  COM(2013) 654 final.


9.6.2017   

PL

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

C 185/36


Opinia Europejskiego Komitetu Regionów – Regulacja zmienności cen produktów rolnych

(2017/C 185/06)

Sprawozdawca:

Jacques BLANC, mer La Canourgue (FR/EPL)

ZALECENIA POLITYCZNE

EUROPEJSKI KOMITET REGIONÓW,

1.

Zauważa, że plan działania przeciwko zmienności cen produktów rolnych, przyjęty na szczycie G-20 w czerwcu 2011 r., przyniósł jak dotąd niewielkie postępy, i dlatego apeluje o wznowienie negocjacji w tej sprawie w okresie sprawowania przez Niemcy przewodnictwa w G-20 w 2017 r.

2.

Zauważa, że pomimo przeprowadzonych w ostatnich latach reform wspólnej polityki rolnej (WPR) systemy zarządzania ryzykiem, umożliwiające rolnikom zabezpieczenie się przed negatywnym wpływem wahań plonów i cen oraz przed szkodami związanymi z aspektami zdrowotnymi lub środowiskowymi, nadal są traktowane po macoszemu. Przeznacza się na nie mniej niż 2 % środków z drugiego filaru WPR i 0,4 % całego budżetu rolnego. Państwa członkowskie swobodnie decydują, w jakim zakresie chcą wykorzystywać te instrumenty w ramach rozporządzenia o EFRROW.

3.

Uważa, że należy zdecydowanie wzmocnić mechanizmy gwarantowania rolnikom dochodów, aby ograniczyć negatywne skutki silnych wahań cen produktów rolnych i czynników produkcji z myślą o poprawie konkurencyjności europejskich branż rolno-spożywczych, utrzymaniu działalności rolniczej we wszystkich regionach, zachęcaniu do modernizacji i innowacji oraz zachowaniu prężnych społeczności wiejskich.

4.

Sądzi, że cel ten można osiągnąć pod warunkiem że wdroży się jednocześnie szereg środków zmierzających do: (i) wzmocnienia roli prywatnych podmiotów sektora rolno-spożywczego w regulacji rynków rolnych z myślą o częściowym zrekompensowaniu deregulacji WPR; (ii) poszerzenia i ułatwienia dostępu do zestawu dostępnych rolnikom narzędzi zarządzania ryzykiem, gdyż instrumenty istniejące w ramach EFRROW nie mogą zostać wykorzystane z uwagi na niewystarczającą ilość środków w drugim filarze, które to środki należy zwiększyć bez uszczerbku dla funduszy dostępnych w ramach pierwszego filaru; (iii) zachęcenia, w ramach przyszłej reformy WPR, a także na poziomie lokalnym i regionalnym, do zwiększenia wartości dodanej europejskich gospodarstw rolnych, aby uczynić je mniej wrażliwymi na zmiany światowych cen produktów rolnych.

5.

Przypomina, że umowy zapewniają rolnikom zbyt produkcji, a przetwórcom dostawy po cenach znanych z wyprzedzeniem. Przyczyniają się w ten sposób do zrównoważenia podaży i popytu i umożliwiają lepszą kontrolę nad jakością produktu, co może przełożyć się na wyższe ceny producentów i na bardziej sprawiedliwy podział zysków na poszczególnych etapach łańcucha dostaw.

6.

Proponuje, by w państwach członkowskich, w których nie ma dobrze ugruntowanych form wertykalnej współpracy, wzmocnić zawieranie umów w całym łańcuchu dostaw żywności (a nie tylko między rolnikami i przetwórcami produktów rolnych) i umożliwić państwom członkowskim nadanie tym umowom obowiązkowego charakteru oraz propagować zawierania umów wielostronnych, np. między organizacją producentów, przetwórcą i dystrybutorem.

7.

Proponuje, aby w ramach bardziej elastycznej i jednolitej w całej Unii interpretacji zasad konkurencji wzmocnić – w celu zapobiegania kryzysom – rolę przedsiębiorstw rolnych, organizacji producentów i uznanych organizacji międzybranżowych oraz podmiotów rynku rolno-spożywczego i ośrodków uznanych za struktury właściwe dla ochrony interesu publicznego. W tym celu organizacje międzybranżowe, reprezentujące różne ogniwa łańcucha produkcji, oraz wspomniane podmioty rynku rolno-spożywczego i ośrodki muszą być w stanie dostarczyć przedsiębiorstwom prognozy rynkowe, aby pomóc im w podejmowaniu właściwych decyzji; nie powinny jednak przy tym określać cen referencyjnych. Praktyka taka jest już stosowana w niektórych państwach członkowskich i dlatego należy również wziąć ją pod uwagę w ramach wymiany najlepszych praktyk.

8.

Proponuje, aby w przypadku zakłóceń równowagi na rynku lub stwierdzonego ryzyka wystąpienia takich zakłóceń, oszacowanego na podstawie określonych wskaźników, gospodarstwa rolne, w tym organizacje producentów i ich stowarzyszenia, mogły wykorzystać swą swobodę działania i w skoordynowany sposób zmniejszyć produkcję, nawet zanim zezwoli na to Komisja Europejska zgodnie z art. 222 rozporządzenia (UE) nr 1308/2013 w sprawie wspólnej organizacji rynków produktów rolnych (WORR). WORR powinna w ten sposób jednoznacznie umożliwiać przedsiębiorstwom rolnym, w tym organizacjom producentów i ich stowarzyszeniom, podejmowanie działań zapobiegawczych mających na celu przywrócenie równowagi rynku i uniknięcie nadużywania pozycji dominującej, o których to działaniach informowane byłyby uprzednio właściwe organy.

9.

Zauważa, że regulacja zmienności cen produktów rolnych oraz zwalczanie nieuczciwych praktyk handlowych w ramach łańcucha dostaw żywności są ze sobą ściśle powiązane, ponieważ wahania na rynkach nasilają nierówność układu sił, jeśli chodzi o podział wartości dodanej w poszczególnych branżach, a wynikające z tego rozstrzygnięcia są najczęściej niekorzystne dla producentów, których siła przetargowa jest ograniczona m.in. z powodu rosnącej koncentracji przemysłu rolno-spożywczego, a zwłaszcza sprzedaży detalicznej na dużą skalę, oraz z powodu rozproszenia producentów i ich niewystarczającej organizacji.

10.

Zaleca opracowanie europejskich regulacji wymierzonych przeciwko nieuczciwym praktykom handlowym w łańcuchu dostaw żywności, co zaproponowano w rezolucji Parlamentu Europejskiego z dnia 7 czerwca 2016 r. (2015/2065(INI)), ponieważ: umowy oznaczają pewien podział ryzyka, ale nie korygują w dogłębny sposób braku równości stron; przepisy antymonopolowe nie są wystarczające, by zaradzić nieuczciwym praktykom handlowym i nierównemu układowi sił, które charakteryzują sektor rolno-spożywczy; mechanizmy samoregulacji podmiotów tego sektora nie są skuteczne, w szczególności ponieważ rolnicy i przetwórcy często boją się złożyć skargę, obawiając się, że zostaną wykluczeni z rynku; potrzebny jest ramowy akt prawny na poziomie Unii Europejskiej, aby ujednolicić warunki konkurencji i sprawić, by rolnikom i konsumentom europejskim oferowane były uczciwe warunki sprzedaży i zakupu.

11.

Zaleca rozszerzenie prawa do zbiorowego negocjowania umów na całą produkcję rolną w celu wzmocnienia siły przetargowej rolników w obrębie branż.

12.

Uznaje, że dzięki koncentracji oferty można umożliwić drobnym producentom uniknięcie presji ogromnej siły przetargowej zwłaszcza dużego przemysłu, gwarantując jednocześnie konsumentom większą przejrzystość cenową i identyfikowalność produktów.

13.

Zauważa, że wzmocnienie roli podmiotów prywatnych w regulacji rynków rolnych wymaga większej przejrzystości rynków.

14.

Proponuje utworzenie w tym celu europejskiego centrum obserwacji rynków rolnych, wspomaganego przez sieć centrów krajowych w rozbiciu na poszczególne sektory towarów, które korzystałoby z doświadczenia Europejskiego Centrum Obserwacji Rynku Mleka i tablicy wyników dla rynków, którą regularnie publikuje Komisja Europejska. To nowe centrum obserwacji dostarczałoby w jasny sposób, w odpowiednim czasie danych niezbędnych do zapewnienia znajomości rynków – pod względem koniunkturalnym (zwłaszcza w celu przewidywania kryzysów) i strukturalnym (co umożliwiłoby analizę zmian cen i marż poszczególnych podmiotów w ramach branż).

15.

Podkreśla, że stosowanie przepisów dyrektywy w sprawie rynków instrumentów finansowych (MiFID 2), przewidziane na 2018 r., musi sprzyjać większej znajomości i regularnemu monitorowaniu pozycji utrzymywanych przez poszczególne kategorie uczestników na rynkach finansowych produktów rolnych, aby ograniczyć ryzyko nadmiernej spekulacji oraz umożliwić skuteczne zarządzanie ryzykiem cenowym przez podmioty gospodarcze sektora.

16.

Zauważa, że wdrożenie i wzmocnienie obecnych narzędzi zarządzania ryzykiem i w sytuacjach kryzysowych w ramach WPR napotyka wiele przeszkód, w tym takich jak konkurencja między funduszami drugiego filaru, w skład którego wchodzi większość tych narzędzi, niewystarczająca wielkość rezerwy na wypadek kryzysów, która jest niezbędna i nie powinna powstawać w oparciu o roczne obniżki płatności bezpośrednich, brak aktualnych danych i prognoz dotyczących wyników gospodarczych gospodarstw rolnych itp. Podkreśla potrzebę zmniejszenia tych przeszkód, aby wdrożyć skuteczną i ambitną strategię zarządzania ryzykiem w rolnictwie.

17.

Uważa, że przyszła reforma WPR powinna zachęcić państwa członkowskie do opracowania i wdrożenia szerokiego zestawu narzędzi zarządzania ryzykiem, które wzajemnie by się uzupełniały i były przystępne cenowo dla rolników. Należy przy tym przyjąć segmentowe podejście do różnych rodzajów ryzyka, sklasyfikowanych według natężenia (1): (i) ryzyko normalne, które zasadniczo może zostać zaabsorbowane przez samych rolników, przezornie gromadzących oszczędności na taką ewentualność, oraz poprzez środki fiskalne; (ii) ryzyko średnie, które rolnicy mogą przenieść na rynki finansowe (poprzez transakcje terminowe, opcje, kontrakty będące przedmiotem obrotu poza rynkiem regulowanym), na ubezpieczycieli (w odniesieniu do zarządzania ryzykiem związanym z plonami, obrotem i marżą brutto) i na fundusze wspólnego inwestowania (w odniesieniu do zarządzania ryzykiem związanym z zagrożeniami dla zdrowia i środowiska oraz stabilizacji dochodów gospodarstw); (iii) ryzyko katastrofalne, które zasadniczo przyjmują na siebie władze publiczne poprzez zabezpieczenia dotyczące cen i nadzwyczajne środki podejmowane w sytuacjach kryzysowych. Należy przy tym zadbać o to, by z uwagi na większą segmentację nie wzrosły koszty administracyjne.

18.

Podkreśla, że rozwój narzędzi zarządzania ryzykiem nie może istotnie wpływać na stabilność budżetu WPR, którą to stabilność obecnie zapewnia przyznawanie pomocy niezwiązanej z wielkością produkcji i cen. Budżet, którego wydatki ściśle odwzorowywałyby wahania cen produktów rolnych i zmniejszałyby się cyklicznie w okresie dobrej sytuacji na rynkach, byłby de facto narażony na ryzyko znaczącej redukcji w ramach dyskusji na temat wieloletnich ram finansowych Unii Europejskiej. Spowodowałoby to obniżenie ochrony zapewnianej przez WPR ze szkodą dla rolników w razie zmiany sytuacji rynkowej.

19.

Proponuje, aby w celu zgromadzenia oszczędności jako zabezpieczenia przed niestabilnością rynków jedną z możliwości było odłożenie przez rolników na specjalnym rachunku części płatności z pierwszego filaru. Takie umieszczenie w rezerwie części płatności podstawowej byłoby obowiązkowe w przypadku wzrostu niektórych wskaźników rynkowych, takich jak ceny produktów rolnych lub stosunek ceny produktów rolnych do ceny czynników produkcji. Kwoty umieszczone w rezerwie mogłyby zostać odblokowane i wykorzystane przez rolników, gdy wskaźniki rynkowe się obniżą. Należy przy tym w każdym razie unikać dodatkowych kosztów administracyjnych.

20.

Przyznaje, że oprócz poprawy zdolności rolników do samoubezpieczenia rozwiązanie to miałoby szereg innych zalet: częściowo zastąpiłoby obecną rezerwę na wypadek kryzysów, która ewidentnie nie spełnia swej funkcji; koszty zarządzania nim byłyby niskie; nie miałoby wpływu na budżet WPR; uczyniłoby pomoc niezwiązaną z wielkością produkcji bardziej uzasadnioną w oczach opinii publicznej w okresie wysokich cen produktów rolnych.

21.

Zauważa, że można też przewidzieć inne mechanizmy mające wspierać zapobiegawcze gromadzenie oszczędności; inspiracją może być np. obowiązujący w Kanadzie system, zgodnie z którym rolnikom, którzy dokonają wpłaty na rachunek oszczędnościowy, władze publiczne dopłacają taką samą kwotę.

22.

Podkreśla znaczenie wspierania tworzenia i przyjmowania nowych, bardziej zróżnicowanych i być może tańszych produktów ubezpieczeniowych zabezpieczających przed ryzykiem gospodarczym, z jakim mają do czynienia gospodarstwa rolne; inspiracją mogą tu być zwłaszcza programy ubezpieczeń istniejące w Stanach Zjednoczonych. Te nowe produkty mogłyby obejmować na przykład: (i) ubezpieczenie obrotów, gwarantujące dochody z upraw przewidziane w momencie wysiewu na podstawie historycznych plonów w danym gospodarstwie i cen na rynkach kontraktów terminowych, przy czym w przypadku tego ubezpieczenia jedynie element dotyczący plonu byłby subwencjonowany, aby zachować zgodność z kryteriami zielonej kategorii Światowej Organizacji Handlu (WTO); (ii) ubezpieczenia indeksowe oparte na plonach, obrotach lub średniej marży brutto w regionie, w którym znajduje się gospodarstwo (lecz w przypadku tego ubezpieczenia jedynie element dotyczący plonów byłby subwencjonowany), mając na uwadze, że koszty zarządzania takimi ubezpieczeniami są znacznie niższe niż koszty zarządzania ubezpieczeniami opartymi na plonach uzyskiwanych przez indywidualnego rolnika; (iii) ubezpieczenie ogólnych dochodów gospodarstwa, które mogłoby być zarezerwowane dla małych i średnich gospodarstw prowadzących uprawy mieszane i hodowlę lub produkujących owoce i warzywa czy prowadzących uprawy specjalne, które nie otrzymują wsparcia, otrzymują niewielkie wsparcie lub dla których nie istnieje ubezpieczenie zbiorów; (iv) specjalne ubezpieczenie dla gospodarstw prowadzących produkcję ekologiczną, które uwzględniałoby zazwyczaj niższe plony, wyższe koszty produkcji i ogólnie wyższe ceny rynkowe takich produktów. Rozwiązania te powinny podlegać analizie, w ramach której oszacowano by zwłaszcza ich potencjalne koszty pod względem reasekuracji przez państwo.

23.

Wzywa Komisję Europejską do ścisłej współpracy z władzami krajowymi, regionalnymi i lokalnymi i organizacjami rolników w celu zwiększenia świadomości i zrozumienia narzędzi zarządzania ryzykiem dostępnych w ramach drugiego filaru WPR. Ponadto wzywa Komisję do zwiększenia zasobów finansowych narzędzi zarządzania ryzykiem w ramach drugiego filaru WPR powyżej obecnych 2 % środków drugiego filaru.

24.

Zaleca tworzenie funduszy wspólnego inwestowania inspirowanych narzędziem stabilizacji dochodów utworzonym w ramach reformy WPR w 2013 r., przy jednoczesnym zadbaniu o sprawiedliwą równowagę redystrybucji między regionami i sektorami działalności, które to fundusze jednak tylko dwa państwa członkowskie (Węgry i Włochy) i jeden region (Kastylia i León w Hiszpanii) uwzględniły w swym planie rozwoju obszarów wiejskich na lata 2014–2020. Takie fundusze zapewniałyby ochronę przed silnymi obniżkami (powyżej 30 %) marży brutto gospodarstwa, mierzonymi w stosunku do trzech lub pięciu poprzednich lat. Straty na taką skalę trudno jest zrekompensować jedynie poprzez zapobiegawcze gromadzenie oszczędności przez rolników. Ponadto strat tych nie obejmuje ubezpieczenie obrotów podobne jak to istniejące w Stanach Zjednoczonych, które oferuje zabezpieczenie przed zmniejszeniem przewidywanych dochodów między okresem siewu i zbiorów i samo w sobie nie stanowi ochrony przed niskimi cenami.

25.

Apeluje, by wdrożyć fundusze stabilizacji dochodów na poziomie sektorowym, aby wzmocnić integrację branż rolnictwa, i na poziomie krajowym lub transgranicznym, aby zwiększyć uwspólnianie ryzyka i obniżyć koszty. W ten sposób w każdym państwie członkowskim istniałby fundusz dla roślin uprawnych, fundusz dla mleka, fundusz dla owoców i warzyw itd.

26.

Zaleca, by państwa członkowskie przeprowadziły eksperymentalne testy funduszy stabilizacji dochodów przed ich wprowadzeniem na szeroką skalę, ze względu na związane z tym rozwiązaniem praktyczne trudności na etapie wdrażania i funkcjonowania (gromadzenie danych rachunkowych o gospodarstwach, potrzeba reasekuracji itp.).

27.

Podkreśla, że trzy rodzaje narzędzi zarządzania ryzykiem opisane powyżej – zapobiegawcze gromadzenie oszczędności, ubezpieczenia, fundusze stabilizacji dochodów – uzupełniają się wzajemnie i powinny być wdrażane łącznie, aby stworzyć solidne i spójne zabezpieczenie przed wahaniami cen i pomóc ograniczyć częstotliwość i intensywność kryzysów dotykających rolników.

28.

Jest zdania, że aby umożliwić producentom sprostanie, w porównywalnych warunkach, zmienności cen, stawki płatności bezpośrednich powinny być zharmonizowane między państwami członkowskimi Unii Europejskiej.

29.

Jest przekonany, że płatności bezpośrednie powinny pozostać instrumentem WPR po roku 2020, aby przyczyniać się do wspierania i stabilizowania dochodów gospodarstw rolnych i kompensowania kosztów wynikających z przestrzegania wysokich norm Unii Europejskiej.

30.

Proponuje, by w razie gdyby podczas kolejnej reformy WPR zadecydowano o zmniejszeniu pomocy bezpośredniej z pierwszego filaru i przeznaczeniu tak uwolnionych kwot na zarządzanie ryzykiem, rolnicy mogli otrzymać bony o wartości równej pewnemu odsetkowi ich płatności podstawowej. Rolnicy wykorzystywaliby te bony dobrowolnie, aby przyłączyć się do wybranego przez siebie rozwiązania: zapobiegawczego gromadzenia oszczędności, ubezpieczenia lub funduszu wspólnego inwestowania. System umożliwiłby zwiększenie finansowania narzędzi zarządzania ryzykiem bez naruszania stabilności budżetu pierwszego filaru WPR (2).

31.

Domaga się, by Komisja Europejska przeprowadziła szczegółowe badanie dotyczące istniejących różnych możliwości rozszerzenia zestawu narzędzi zarządzania ryzykiem, w tym zwłaszcza zapobiegawczego gromadzenia oszczędności, ubezpieczeń i funduszy wspólnego inwestowania mających na celu stabilizowanie dochodów. Badanie to określiłoby konsekwencje, zalety i ograniczenia każdego z tych narzędzi, z uwzględnieniem różnych kryteriów. Ponadto przeanalizowano by w nim różne scenariusze finansowania strategii rozwoju zarządzania ryzykiem, w tym system bonów zaproponowany w pkt 30.

32.

Uważa, że publiczne strategie polityczne powinny przyczyniać się do zwiększenia wartości dodanej europejskich gospodarstw rolnych, jednocześnie poprawiając zrównoważenie środowiskowe praktyk rolniczych, aby uczynić gospodarstwa mniej wrażliwymi na wahania cen na rynkach światowych oraz by wprowadzić rolnictwo na drogę przemiany ekologicznej niezbędnej do złagodzenia zmiany klimatu, przystosowania się do niej oraz zmniejszenia presji na ekosystemy.

33.

W tym kontekście podkreśla potrzebę zwrócenia szczególnej uwagi na sektor rolnictwa w regionach najbardziej oddalonych, które wymagają dostosowanych i wyłącznych środków ze względu na swoją specyfikę i szczególne cechy uznane w TFUE.

34.

Dostrzega, że europejskie rolnictwo jest bardzo zróżnicowane: większość gospodarstw sprzedaje swą produkcję na rynku wspólnotowym, podczas gdy inne eksportują, bezpośrednio lub pośrednio, część swej produkcji do krajów trzecich.

35.

Uważa, że ważne jest zachowanie tej różnorodności, ponieważ sprzedaż części produkcji rolnej do krajów trzecich przyczynia się do utrzymania równowagi podaży i popytu na rynku wspólnotowym, a Unia Europejska, jako największy światowy eksporter produktów rolno-spożywczych, powinna być w stanie czerpać korzyści ze wzrostu, pod względem jakości i ilości, światowego zapotrzebowania na żywność.

36.

Sądzi, że istnieją dwie główne drogi do zwiększenia wartości dodanej gospodarstw rolnych: (i) zwiększenie wydajności rolnictwa, która daje niepokojące oznaki słabnięcia w niektórych branżach, poprzez zrównoważoną intensyfikację rolnictwa, czyli produkowanie więcej przy mniejszych nakładach lub zmniejszenie zakupów czynników produkcji w celu poprawy autonomii gospodarstw, co jest możliwe dzięki przyjęciu innowacyjnych i bardziej odpornych systemów produkcji, opartych na rolnictwie precyzyjnym, uproszczeniu uprawy gleby, płodozmianie i zróżnicowaniu upraw oraz lepszym wykorzystywaniu systemów pastwiskowych i innych praktyk; (ii) zachęcanie do rozwoju zregionalizowanych systemów żywnościowych, odpowiadających na rosnący popyt ze strony europejskich konsumentów i umożliwiających częściowe uniezależnienie się od niestabilności światowych rynków surowców rolnych, co oznacza rozwój lokalnych łańcuchów dostaw (stołówki szkolne, catering, sprzedaż bezpośrednia), rynków niszowych i produktów wysokiej jakości, z preferencją dla sposobów produkcji bardziej przyjaznych dla środowiska (rolnictwo ekologiczne i inne systemy).

37.

Zaleca, aby WPR i polityki krajowe zachęcały rolników do wypróbowania obu tych rozwiązań, przy udziale władz lokalnych i regionalnych.

Bruksela, dnia 7 grudnia 2016 r.

Markku MARKKULA

Przewodniczący Europejskiego Komitetu Regionów


(1)  Zgodnie z typologią określoną przez J. Cordiera i J.C. Debara w Gestion des risques agricoles: la voie nord-américaine. Quels enseignements pour l’Union européenne? [Zarządzanie ryzykiem w rolnictwie: podejście północnoamerykańskie. Jakie wnioski dla Unii Europejskiej?], Cahiers nr 12, Club Déméter, 2004 r. Podobną typologię można też znaleźć w innych źródłach, w tym w sprawozdaniu sporządzonym niedawno przez Parlament Europejski (zob. przypis 2).

(2)  Propozycja ta znalazła się w sprawozdaniu Isabel Bardaji i in. Research for Agri Committee – State of play of risk management tools implemented by Member States during the period 2014-2020: national and European frameworks [Badanie dla Komisji AGRI – Sytuacja w zakresie narzędzi zarządzania ryzykiem wdrożonych przez państwa członkowskie w latach 2014–2020: ramy krajowe i europejskie], Dyrekcja Generalna ds. Polityki Wewnętrznej, Parlament Europejski i, 2016 r. Proponujemy rozszerzyć ją na tworzenie systemów zapobiegawczego oszczędzania.


9.6.2017   

PL

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

C 185/41


Opinia Europejskiego Komitetu Regionów – Przegląd dyrektywy o audiowizualnych usługach medialnych

(2017/C 185/07)

Sprawozdawca:

Jácint HORVÁTH (HU/PES), radny miasta na prawach komitatu Nagykanizsa

Dokument źródłowy:

Wniosek dotyczący dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady zmieniającej dyrektywę 2010/13/UE w sprawie koordynacji niektórych przepisów ustawowych, wykonawczych i administracyjnych państw członkowskich dotyczących świadczenia audiowizualnych usług medialnych ze względu na zmianę sytuacji na rynku

COM(2016) 287 final

I.   ZALECANE POPRAWKI

Poprawka 1

Motyw 6

Tekst zaproponowany przez Komisję

Poprawka KR-u

 

Dyrektywa nie stanowi dla państw członkowskich przeszkody w podejmowaniu środków w odniesieniu do audiowizualnych usług medialnych pochodzących z państwa trzeciego i skierowanych na ich terytorium. W istocie usługi te nie podlegają zasadzie kraju pochodzenia. W szczególności niniejsza dyrektywa nie wyklucza nałożenia obowiązku rejestrowania audiowizualnych usług medialnych pochodzących z państwa trzeciego ani nie wyklucza stosowania wobec nich sankcji.

Uzasadnienie

Audiowizualne usługi medialne pochodzące spoza Unii Europejskiej mogą spowodować poważne zakłócenia systemów medialnych, a ściślej rzecz biorąc, sfery publicznej w niektórych państwach członkowskich. Zasada kraju pochodzenia nie ma zastosowania do tych usług. Powyższe uściślenie nie jest konieczne w tego rodzaju instrumencie prawnym, ale dla zapewnienia jednolitej interpretacji dyrektywy użyteczne byłoby umieszczenie w motywach wzmianki o swobodzie państw członkowskich do podejmowania środków w odniesieniu do tych usług.

Poprawka 2

Motyw 9

Tekst zaproponowany przez Komisję

Poprawka KR-u

Aby umożliwić odbiorcom, w tym rodzicom i małoletnim, podejmowanie świadomych wyborów treści do oglądania, należy zobowiązać dostawców usług audiowizualnych do zamieszczania dostatecznych informacji na temat treści, które mogą zaszkodzić fizycznemu, psychicznemu lub moralnemu rozwojowi małoletnich. Można to zapewnić np. przez wprowadzenie systemu oznaczeń treści określających charakter danych treści. Oznaczenia treści mogą mieć postać pisemną, graficzną lub dźwiękową.

Aby umożliwić odbiorcom, w tym rodzicom i małoletnim, podejmowanie świadomych wyborów treści do oglądania, należy zobowiązać dostawców usług audiowizualnych do zamieszczania dostatecznych informacji na temat treści, które mogą zaszkodzić fizycznemu, psychicznemu lub moralnemu rozwojowi małoletnich. Można to zapewnić np. przez wprowadzenie systemu oznaczeń treści określających charakter danych treści. Oznaczenia treści mogą mieć postać pisemną, graficzną i/ lub dźwiękową.

Uzasadnienie

Im więcej różnych środków stosować będzie dostawca audiowizualnych usług medialnych w celu oznaczenia treści, tym bardziej treść ta będzie widoczna i zauważalna, co pozwoli pewniej osiągnąć cel.

Poprawka 3

Motyw 17

Tekst zaproponowany przez Komisję

Poprawka KR-u

Przyjęta zasada, zgodnie z którą produkt nie powinien być nadmiernie eksponowany, okazała się trudna do stosowania w praktyce. Ogranicza ona również stopień korzystania z lokowania produktu, które z definicji wymaga pewnego poziomu wyeksponowania, aby móc wytworzyć wartość. Wymagania dotyczące audycji zawierających lokowanie produktu powinny zatem być ukierunkowane na jasne informowanie widzów o występowaniu lokowania produktu i ochronę niezależności redakcyjnej dostawców audiowizualnych usług medialnych.

Przyjęta zasada, zgodnie z którą produkt nie powinien być nadmiernie eksponowany, okazała się trudna do stosowania w praktyce. Ogranicza ona również stopień korzystania z lokowania produktu, które z definicji wymaga pewnego poziomu wyeksponowania, aby móc wytworzyć wartość. Wymagania dotyczące audycji zawierających lokowanie produktu powinny zatem być ukierunkowane na informowanie widzów w jasny i łatwo dostępny sposób o występowaniu lokowania produktu i ochronę niezależności redakcyjnej dostawców audiowizualnych usług medialnych.

Uzasadnienie

Europejski Komitet Regionów uważa za istotne, by nie tylko treść informacji, ale również ich dostępność pozwalała jasno wskazać, że dany program zawiera lokowanie produktu.

Poprawka 4

Motyw 30

Tekst zaproponowany przez Komisję

Poprawka KR-u

 

Jeśli chodzi o treści online, to od drugiej połowy lat 90. Unia Europejska powierza istotną rolę instrumentom niemającym charakteru prawnego (zob. zwłaszcza zalecenie Rady z dnia 24 września 1998 r. dotyczące ochrony małoletnich i poszanowania godności ludzkiej, jak również zalecenie Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 20 grudnia 2006 r. w sprawie ochrony małoletnich, godności ludzkiej oraz prawa do odpowiedzi w odniesieniu do konkurencyjności europejskiego przemysłu audiowizualnego oraz internetowych usług informacyjnych). Instrumenty te, zwłaszcza infolinie, systemy weryfikacji wieku, klasyfikacja treści oraz systemy kontroli rodzicielskiej, są równie skuteczne w regulowaniu treści publikowanych na platformach udostępniania plików wideo. Infolinie są ważnym i rozpowszechnionym środkiem ochrony małoletnich; mają za zadanie umożliwić złożenie skargi w sposób prosty i łatwo dostępny dla użytkownika i zadbać o to, by w przypadku naruszenia przepisów odpowiednie władze zostały poinformowane. Systemy weryfikacji wieku zapewniają odpowiedni poziom ochrony, zwłaszcza w przypadku gdy wiek użytkownika weryfikowany jest za pośrednictwem danych widniejących w dokumencie tożsamości dostępnym wyłącznie dorosłemu użytkownikowi, za pomocą wiarygodnego poświadczenia wieku przez osobę trzecią lub poprzez dane biometryczne. Klasyfikacja treści przez samych użytkowników (rodziców) lub przez jednostki certyfikujące na podstawie różnych kryteriów – występowania przemocy, seksu, gier hazardowych, wulgarnego języka itp. – pozwala klasyfikować treść znajdującą się na platformach udostępniania plików wideo na różne kategorie, co stanowi podstawę pozwalającą ograniczyć dostęp do tych treści. Systemy kontroli rodzicielskiej umożliwiają rodzicom ograniczenie dostępu swoich małoletnich dzieci do internetu dzięki wykazowi treści odpowiednich dla małoletnich lub filtrowaniu treści szkodliwych dla dzieci.

Uzasadnienie

Nowy artykuł 28a dyrektywy zobowiązuje dostawców platform udostępniania plików wideo do stosowania odpowiednich środków w celu ochrony małoletnich i zakazania treści nawołujących do nienawiści. Do odpowiednich środków należy zaliczyć infolinie, systemy weryfikacji wieku, klasyfikację treści oraz systemy kontroli rodzicielskiej. Z uwagi na szybkie tempo zmian technicznych, treść takich środków nie może być przedmiotem szczegółowych norm prawnych. Niemniej byłoby użytecznie, gdyby motywy dyrektywy zawierały pewne wyjaśnienia dotyczące różnych środków w celu zapewnienia jednolitej interpretacji dyrektywy przez dostawców usług i odpowiednie organy regulacyjne.

Poprawka 5

Motyw 38

Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską

Poprawka KR-u

Niniejsza dyrektywa nie narusza prawa państw członkowskich do nakładania obowiązków mających zapewnić wyszukiwalność oraz dostępność treści istotnych dla ogółu społeczeństwa na potrzeby realizacji określonych celów w interesie ogólnym, takich jak pluralizm mediów, wolność słowa oraz różnorodność kulturowa. Takie obowiązki powinny być nakładane, tylko jeżeli są konieczne do zrealizowania celów w interesie ogólnym, jasno określonych przez państwa członkowskie zgodnie z prawem Unii. W związku z tym państwa członkowskie powinny w szczególności zbadać potrzebę interwencji regulacyjnej poprzez porównanie jej ewentualnych wyników z wynikiem działania sił rynkowych. Jeżeli państwa członkowskie podejmują decyzję o wprowadzeniu przepisów dotyczących wyszukiwalności, powinny one nakładać jedynie proporcjonalne obowiązki na przedsiębiorstwa, w interesie uzasadnionym względami polityki publicznej.

Niniejsza dyrektywa nie narusza prawa państw członkowskich do nakładania obowiązków mających zapewnić wyszukiwalność oraz dostępność treści istotnych dla ogółu społeczeństwa na potrzeby realizacji określonych celów w interesie ogólnym, takich jak pluralizm mediów, wolność słowa oraz różnorodność kulturowa. Takie obowiązki powinny być nakładane, tylko jeżeli są konieczne do zrealizowania celów w interesie ogólnym, jasno określonych przez państwa członkowskie zgodnie z prawem Unii. W związku z tym państwa członkowskie powinny w szczególności zbadać potrzebę interwencji regulacyjnej poprzez porównanie jej ewentualnych wyników z wynikiem działania sił rynkowych, braku przejrzystości struktury własnościowej mediów, koncentracji mediów i konfliktów interesu . Jeżeli państwa członkowskie podejmują decyzję o wprowadzeniu przepisów dotyczących wyszukiwalności, powinny one nakładać jedynie proporcjonalne obowiązki na przedsiębiorstwa, w interesie uzasadnionym względami polityki publicznej.

Poprawka 6

Art. 1 ust. 5

Tekst zaproponowany przez Komisję

Poprawka KR-u

5)   w art. 4 wprowadza się następujące zmiany:

5)   w art. 4 wprowadza się następujące zmiany:

[…]

[…]

d)

ust. 7 otrzymuje brzmienie:

d)

ust. 7 otrzymuje brzmienie:

„7.   Państwa członkowskie wspierają systemy współregulacji i samoregulacji oparte na kodeksach postępowania przyjmowanych na szczeblu krajowym w dziedzinach, które podlegają koordynacji na podstawie niniejszej dyrektywy, w zakresie dozwolonym przez ich systemy prawne. Kodeksy te muszą być tak opracowane, aby były powszechnie akceptowane przez główne zainteresowane strony w zainteresowanych państwach członkowskich. W kodeksach postępowania wyraźnie i jednoznacznie określa się ich cele. Przewiduje się w nich regularne, przejrzyste i niezależne monitorowanie oraz ocenę realizacji przyjętych celów. Kodeksy zawierają zapisy umożliwiające skuteczne ich egzekwowanie, w tym, w stosownych przypadkach, skuteczne i proporcjonalne sankcje.

„7.   Państwa członkowskie wspierają systemy współregulacji i samoregulacji oparte na kodeksach postępowania przyjmowanych na szczeblu krajowym w dziedzinach, które podlegają koordynacji na podstawie niniejszej dyrektywy, w zakresie dozwolonym przez ich systemy prawne. Kodeksy te muszą być tak opracowane, aby były powszechnie akceptowane przez główne zainteresowane strony w zainteresowanych państwach członkowskich. W kodeksach postępowania wyraźnie i jednoznacznie określa się ich cele. Przewiduje się w nich regularne, przejrzyste i niezależne monitorowanie oraz ocenę realizacji przyjętych celów. Kodeksy zawierają zapisy umożliwiające skuteczne ich egzekwowanie, w tym, w stosownych przypadkach, skuteczne i proporcjonalne sankcje.

Projekty unijnych kodeksów postępowania, o których mowa w art. 6a ust. 3, art. 9 ust. 2 i art. 9 ust. 4, oraz zmiany i uzupełnienia istniejących unijnych kodeksów postępowania są przedkładane Komisji przez sygnatariuszy tych kodeksów.

Projekty unijnych kodeksów postępowania, o których mowa w art. 6a ust. 3, art. 9 ust. 2 i art. 9 ust. 4, oraz zmiany i uzupełnienia istniejących unijnych kodeksów postępowania są przedkładane Komisji przez sygnatariuszy tych kodeksów.

Komisja może zwrócić się do ERGA o zaopiniowanie projektów, zmian lub uzupełnień kodeksów. W stosownych przypadkach Komisja może opublikować kodeksy.”;

Komisja zwraca się do ERGA o zaopiniowanie projektów, zmian lub uzupełnień kodeksów. Komisja publikuje kodeksy.”;

Uzasadnienie

Nie wymaga uzasadnienia.

Poprawka 7

Art. 1 ust. 7

Tekst zaproponowany przez Komisję

Poprawka KR-u

 

W art. 5 dodaje się lit. e) w brzmieniu:

„e)

tożsamości rzeczywistych beneficjentów przedsiębiorstw dostarczających usługi medialne, zgodnie z art. 3 ust. 6 dyrektywy 2005/60/WE Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie przeciwdziałania korzystaniu z systemu finansowego w celu prania pieniędzy oraz finansowania terroryzmu.”

Uzasadnienie

Z punktu widzenia wdrożenia dyrektywy kluczowe znaczenie ma dysponowanie informacjami na temat osób fizycznych lub prawnych mających decydujący wpływ na funkcjonowanie świadczenia usług oraz na decyzje dostawcy audiowizualnych usług medialnych, wynikający z prawa własności, prawa głosu lub innych praw posiadanych na mocy porozumienia. Poprawka, mająca na celu umożliwienie identyfikacji tych osób i podmiotów, nawiązuje do dyrektywy 2005/60/WE Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie przeciwdziałania korzystaniu z systemu finansowego w celu prania pieniędzy oraz finansowania terroryzmu. Przejrzystość w dziedzinie własności przedsiębiorstw świadczących usługi medialne jest również nieodłącznym warunkiem egzekwowania wolności mediów.

Poprawka 8

Art. 1 ust. 10

Tekst zaproponowany przez Komisję

Poprawka KR-u

10)     skreśla się art. 7;

 

Uzasadnienie

Art. 7 usuwa się z dyrektywy w związku z tym, że we wniosku dotyczącym europejskiego aktu w sprawie dostępności ustanawia się surowsze wspólne wymogi dotyczące dostępności, obowiązujące dostawców usług medialnych. Jednak wspomniany europejski akt w sprawie dostępności nie został jeszcze przyjęty, dlatego nie należy dopuścić do sytuacji, w której dyrektywa nie zawierałaby już odniesienia do dostępności, podczas gdy nowy europejski akt w sprawie dostępności nie byłby jeszcze przyjęty (lub transponowany na poziomie państw członkowskich). Dopóki europejski akt w sprawie dostępności nie zostanie transponowany do prawodawstwa wszystkich państw członkowskich, Europejski Komitet Regionów nie popiera usunięcia art. 7.

Poprawka 9

Art. 1 ust. 11

Tekst zaproponowany przez Komisję

Poprawka KR-u

11)   w art. 9 wprowadza się następujące zmiany:

11)   w art. 9 wprowadza się następujące zmiany:

a)

ust. 2 otrzymuje brzmienie:

a)

ust. 1 lit. e) otrzymuje brzmienie: „Handlowe przekazy audiowizualne na temat napojów alkoholowych nie są kierowane specjalnie do małoletnich, unika się ich prezentowania małoletnim i nie zachęcają do nieumiarkowanego spożycia takich napojów.” ;

 

b)

ust. 2 otrzymuje brzmienie:

 

„2.   Państwa członkowskie i Komisja wspierają opracowywanie samoregulacyjnych i współregulacyjnych kodeksów postępowania dotyczących niestosownych handlowych przekazów audiowizualnych towarzyszących audycjom, których znaczną część widzów stanowią dzieci, lub będących elementem tych audycji i stanowiących reklamę artykułów żywnościowych lub napojów, które zawierają składniki odżywcze oraz substancje wywierające określone skutki żywieniowe lub fizjologiczne i niezalecane w nadmiernych ilościach w codziennej diecie, zwłaszcza takie jak tłuszcze, kwasy tłuszczowe trans, sól/sód i cukry.

 

„2.   Państwa członkowskie i Komisja wspierają opracowywanie samoregulacyjnych i współregulacyjnych kodeksów postępowania dotyczących niestosownych handlowych przekazów audiowizualnych towarzyszących audycjom, których znaczną część widzów stanowią dzieci, będących elementem tych audycji lub występujących bezpośrednio przed nimi lub bezpośrednio po nich i stanowiących reklamę artykułów żywnościowych lub napojów, które zawierają składniki odżywcze oraz substancje wywierające określone skutki żywieniowe lub fizjologiczne i niezalecane w nadmiernych ilościach w codziennej diecie, zwłaszcza takie jak tłuszcze, kwasy tłuszczowe trans, sól/sód i cukry.

 

Kodeksy te powinny być stosowane w celu skutecznego ograniczenia kontaktu dzieci i małoletnich z handlowymi przekazami audiowizualnymi dotyczącymi żywności i napojów, które posiadają dużą zawartość soli, cukru lub tłuszczu lub są w inny sposób niezgodne z krajowymi lub międzynarodowymi wytycznymi dotyczącymi żywienia. W kodeksach tych należy określić, że handlowe przekazy audiowizualne nie mogą podkreślać pozytywnych cech tego rodzaju żywności i napojów w odniesieniu do ich wartości odżywczych.

 

Kodeksy te powinny być stosowane w celu skutecznego ograniczenia kontaktu dzieci i małoletnich z handlowymi przekazami audiowizualnymi dotyczącymi żywności i napojów, które posiadają dużą zawartość soli, cukru lub tłuszczu lub są w inny sposób niezgodne z krajowymi lub międzynarodowymi wytycznymi dotyczącymi żywienia. W kodeksach tych należy określić, że handlowe przekazy audiowizualne nie mogą podkreślać pozytywnych cech tego rodzaju żywności i napojów w odniesieniu do ich wartości odżywczych.

 

Komisja i ERGA wspierają wymianę najlepszych praktyk w zakresie systemów samoregulacji i współregulacji w całej Unii. W stosownych przypadkach Komisja wspomaga opracowywanie unijnych kodeksów postępowania.”;

 

Komisja i ERGA wspierają wymianę najlepszych praktyk w zakresie systemów samoregulacji i współregulacji w całej Unii. W stosownych przypadkach Komisja wspomaga opracowywanie unijnych kodeksów postępowania.”;

b)

dodaje się ust. 3 i 4 w brzmieniu:

c)

dodaje się ust. 3 i 4 w brzmieniu:

 

„3.   Państwa członkowskie i Komisja wspierają opracowywanie samoregulacyjnych i współregulacyjnych kodeksów postępowania dotyczących niestosownych handlowych przekazów audiowizualnych w odniesieniu do napojów alkoholowych. Kodeksy te powinny być stosowane w celu skutecznego ograniczania kontaktu małoletnich z handlowymi przekazami audiowizualnymi dotyczącymi napojów alkoholowych.

 

„3.   Państwa członkowskie i Komisja wspierają opracowywanie samoregulacyjnych i współregulacyjnych kodeksów postępowania dotyczących niestosownych handlowych przekazów audiowizualnych w odniesieniu do napojów alkoholowych. Kodeksy te powinny być stosowane w celu skutecznego ograniczania kontaktu małoletnich z handlowymi przekazami audiowizualnymi dotyczącymi napojów alkoholowych.

 

4.   Komisja i ERGA wspierają wymianę najlepszych praktyk w zakresie systemów samoregulacji i współregulacji w całej Unii. W stosownych przypadkach Komisja wspomaga opracowywanie unijnych kodeksów postępowania.”;

 

4.   Komisja i ERGA wspierają wymianę najlepszych praktyk w zakresie systemów samoregulacji i współregulacji w całej Unii. W stosownych przypadkach Komisja wspomaga opracowywanie unijnych kodeksów postępowania.”;

Uzasadnienie

Rozszerzenie zakresu ochrony małoletnich.

Poprawka 10

Art. 1 ust. 15

Tekst zaproponowany przez Komisję

Poprawka KR-u

15)   art. 13 otrzymuje brzmienie:

15)   art. 13 otrzymuje brzmienie:

Artykuł 13

Artykuł 13

1.   Państwa członkowskie zapewniają, by dostawcy audiowizualnych usług medialnych na żądanie podlegający ich jurysdykcji zapewniali co najmniej 20 % udział utworów europejskich w ich katalogu i wyeksponowanie tych utworów .

1.   Państwa członkowskie zapewniają, by dostawcy audiowizualnych usług medialnych na żądanie podlegający ich jurysdykcji zapewniali , by czas trwania utworów europejskich w ich katalogu stanowił co najmniej 20 % całkowitego czasu trwania oferowanych przez nich programów i by utwory te były wyeksponowane poprzez zapewnienie, by zajmowały dobre miejsce w tym katalogu i łatwo było je w nim wyszukać .

[…]

[…]

5.   Państwa członkowskie odstępują od wymogów określonych w ust. 1 i 2 w przypadku dostawców o niskich obrotach i małej liczbie odbiorców, a także w przypadku małych przedsiębiorstw i mikroprzedsiębiorstw. Państwa członkowskie mogą także odstąpić od tych wymagań w przypadkach, gdy byłyby one niewykonalne lub nieuzasadnione ze względu na charakter bądź temat audiowizualnych usług medialnych na żądanie.”;

5.   Państwa członkowskie odstępują od wymogów określonych w ust. 1 i 2 w przypadku dostawców , w tym także władz lokalnych będących właścicielami mediów audiowizualnych, o niskich obrotach i małej liczbie odbiorców , jeśli dostawcy ci są dostawcami lokalnymi lub regionalnymi , a także w przypadku małych przedsiębiorstw i mikroprzedsiębiorstw. Państwa członkowskie mogą także odstąpić od tych wymagań w przypadkach, gdy byłyby one niewykonalne lub nieuzasadnione ze względu na charakter bądź temat audiowizualnych usług medialnych na żądanie.”;

Uzasadnienie

Dodanie tekstu w ust. 1 ma na celu doprecyzowanie przepisów.

Jeśli chodzi o dodatkowy tekst w ust. 5, należy zauważyć, że w niektórych państwach członkowskich np. lokalne stacje telewizyjne nie są zaliczane do małych przedsiębiorstw czy też mikroprzedsiębiorstw, ponieważ stanowią własność gminy. Mogą one w związku z tym być uznawane za przedsiębiorstwa średnie lub duże i trzeba je odróżnić od innych elementów wyliczenia.

Poprawka 11

Art. 1 ust. 16

Tekst zaproponowany przez Komisję

Poprawka KR-u

16)   art. 20 ust. 2 zdanie pierwsze otrzymuje brzmienie:

16)   art. 20 ust. 2 zdanie pierwsze otrzymuje brzmienie:

„Emisja filmów wyprodukowanych dla telewizji (z wyłączeniem serii, seriali i filmów dokumentalnych), utworów kinematograficznych i audycji informacyjnych może zostać przerwana reklamą telewizyjną lub telesprzedażą tylko jeden raz w ciągu każdego przewidzianego w układzie audycji okresu nie krótszego niż 20 minut .”;

„Emisja filmów wyprodukowanych dla telewizji (z wyłączeniem serii, seriali i filmów dokumentalnych), utworów kinematograficznych i audycji informacyjnych może zostać przerwana reklamą telewizyjną lub telesprzedażą tylko jeden raz w ciągu każdego przewidzianego w układzie audycji okresu nie krótszego niż 30 minut .”;

Uzasadnienie

Jeśli chodzi o emisję filmów wyprodukowanych dla telewizji (z wyłączeniem serii, seriali i filmów dokumentalnych), utworów kinematograficznych i audycji informacyjnych, tekst dyrektywy przewiduje obecnie możliwość przerwania programu reklamą telewizyjną lub telesprzedażą jeden raz w ciągu każdego przewidzianego w układzie audycji okresu nie krótszego niż 30 minut. Europejski Komitet Regionów proponuje jednak nie zmniejszać poprzedniego ograniczenia wynoszącego 30 minut, jako że przerywanie programu znacznie ogranicza możliwość pełnego cieszenia się utworem kinematograficznym, a ponadto negatywnie wpływa na doświadczenie widzów.

Poprawka 12

Art. 1 ust. 17

Tekst zaproponowany przez Komisję

Poprawka KR-u

 

17)     art. 22 otrzymuje brzmienie:

 

Artykuł 22

Telewizyjna reklama i telezakupy napojów alkoholowych muszą odpowiadać następującym kryteriom:

a)

nie mogą być specjalnie skierowane do małoletnich, unika się ich prezentowania małoletnim, w szczególności nie mogą przedstawiać małoletnich spożywających napoje alkoholowe;

b)

nie mogą być nadawane w trakcie programu odnoszącego się do wydarzeń sportowych, bezpośrednio przed nim lub bezpośrednio po nim; przepis ten staje się skuteczny w terminie pięciu (5) lat po wejściu w życie niniejszej dyrektywy;

c)

nie mogą łączyć spożywania alkoholu ze zwiększoną wydolnością fizyczną bądź kierowaniem pojazdami;

d)

nie mogą tworzyć wrażenia, iż alkohol ma pozytywny wpływ na sukces społeczny bądź seksualny;

e)

nie mogą zawierać stwierdzeń, iż alkohol posiada właściwości lecznicze, jest środkiem stymulującym, uspokajającym lub sposobem rozwiązywania konfliktów osobistych;

f)

nie mogą zachęcać do spożywania alkoholu bądź przedstawiać abstynencji lub umiarkowanego spożycia w sposób negatywny;

g)

nie mogą podkreślać wysokiej zawartości alkoholu w napojach alkoholowych jako cechy wpływającej pozytywnie na jakość napoju.

Uzasadnienie

Dowody naukowe wskazują na związek między narażeniem na reklamy alkoholu oraz wzrostem spożycia alkoholu wśród młodzieży. Wydarzenia sportowe powinny być traktowane jako programy skierowane do dzieci. Zatem reklamy alkoholu muszą zostać zakazane, jednak z uwzględnieniem trwających krótko- i średnioterminowych umów sponsorskich.

Poprawka 13

Art. 1 ust. 19

Tekst zaproponowany przez Komisję

Poprawka KR-u

19)   dodaje się rozdział IXa w brzmieniu:

19)   dodaje się rozdział IXa w brzmieniu:

„ROZDZIAŁ IXa

PRZEPIS MAJĄCY ZASTOSOWANIE DO USŁUG PLATFORM UDOSTĘPNIANIA PLIKÓW WIDEO

„ROZDZIAŁ IXa

PRZEPIS MAJĄCY ZASTOSOWANIE DO USŁUG PLATFORM UDOSTĘPNIANIA PLIKÓW WIDEO

Artykuł 28a

Artykuł 28a

1.   […]

1.   […]

7.   Komisja i ERGA zachęcają dostawców platform udostępniania plików wideo do wymiany najlepszych praktyk w zakresie systemów współregulacji w całej Unii. W stosownych przypadkach Komisja wspomaga opracowywanie unijnych kodeksów postępowania.

7.   Komisja i ERGA zachęcają dostawców platform udostępniania plików wideo do wymiany najlepszych praktyk w zakresie systemów współregulacji w całej Unii. Komisja wspomaga opracowywanie unijnych kodeksów postępowania, zwłaszcza poprzez opracowywanie i publikowanie modeli kodeksów .

[…]

[…]

Uzasadnienie

Nie wymaga uzasadnienia.

Poprawka 14

Art. 1 ust. 21

Tekst zaproponowany przez Komisję

Poprawka KR-u

21)   art. 30 otrzymuje brzmienie:

21)   art. 30 otrzymuje brzmienie:

Artykuł 30

Artykuł 30

1.   […]

1.   […]

6.   Państwa członkowskie zapewniają, by niezależny krajowy organ regulacyjny dysponował oddzielnym rocznym budżetem. Budżet ten jest podawany do wiadomości publicznej. Państwa członkowskie zapewniają ponadto, by krajowe organy regulacyjne posiadały wystarczające zasoby finansowe i ludzkie, tak by były w stanie wykonywać powierzone im zadania i aktywnie uczestniczyć w pracach ERGA oraz wnosić do nich wkład.

6.   Państwa członkowskie zapewniają, by niezależny krajowy organ regulacyjny dysponował oddzielnym rocznym budżetem. Budżet ten jest wystarczająco szczegółowy i podawany do wiadomości publicznej. Państwa członkowskie zapewniają ponadto, by krajowe organy regulacyjne posiadały wystarczające zasoby finansowe i ludzkie, tak by były w stanie wykonywać powierzone im zadania i aktywnie uczestniczyć w pracach ERGA oraz wnosić do nich wkład.

7.   Państwa członkowskie zapewniają istnienie na poziomie krajowym skutecznych mechanizmów zapewniających każdemu użytkownikowi lub dostawcy usług medialnych lub dostawcy platformy udostępniania plików wideo, którego dotyczy dana decyzja krajowego organu regulacyjnego, prawo do wniesienia odwołania od tej decyzji do organu odwoławczego. Organ odwoławczy jest niezależny od stron postępowania w sprawie odwołania.

7.   Państwa członkowskie zapewniają istnienie na poziomie krajowym skutecznych mechanizmów zapewniających każdemu użytkownikowi lub dostawcy usług medialnych lub dostawcy platformy udostępniania plików wideo, którego dotyczy dana decyzja krajowego organu regulacyjnego, prawo do wniesienia odwołania od tej decyzji do organu odwoławczego. Organ odwoławczy jest niezależny od stron postępowania w sprawie odwołania.

Organ ten, który powinien być sądem, musi dysponować odpowiednią wiedzą specjalistyczną pozwalającą mu na skuteczne wypełnianie swoich funkcji. Państwa członkowskie zapewniają, by aspekty merytoryczne każdej sprawy zostały właściwie rozpatrzone, oraz by dostępne były skuteczne środki odwoławcze.

Organ ten, który powinien być sądem, musi dysponować odpowiednią wiedzą specjalistyczną pozwalającą mu na skuteczne wypełnianie swoich funkcji. Państwa członkowskie zapewniają, by aspekty merytoryczne każdej sprawy zostały właściwie rozpatrzone, oraz by dostępne były skuteczne środki odwoławcze.

Do czasu rozpatrzenia odwołania decyzja krajowego organu regulacyjnego pozostaje w mocy, chyba że zgodnie z prawem krajowym stosowane są środki przejściowe.”;

Do czasu rozpatrzenia odwołania decyzja krajowego organu regulacyjnego pozostaje w mocy, chyba że zgodnie z prawem krajowym stosowane są środki przejściowe.

 

8.     Wdrożenie niezależności krajowych organów regulacyjnych, zwłaszcza w odniesieniu do pierwszego zdania ustępu 2, na wniosek Komisji jest poddawane nadzorowi i ocenie przez Agencję Praw Podstawowych Unii Europejskiej zgodnie z art. 4 ust. 1 lit. d) rozporządzenia Rady WE nr 169/2007 z 15 lutego 2007 r. W ramach tej oceny, która odbywa się co dwa lata, analizowane jest metody funkcjonowania i działania krajowych organów regulacyjnych przy współpracy możliwie jak najszerszego zakresu zainteresowanych stron. Agencja Praw Podstawowych Unii Europejskiej określa kryteria, które stanowią podstawę oceny, po przeprowadzeniu konsultacji publicznych. Wyniki oceny są podane do wiadomości publicznej. ”;

Uzasadnienie

Ustęp 6: Budżety podane do wiadomości publicznej muszą zawierać dane wystarczająco kompletne i szczegółowe, aby prawidłowo odzwierciedlały dochody i wydatki niezależnego krajowego organu regulacyjnego. Wystarczająco szczegółowy budżet może zagwarantować, że krajowy organ regulacyjny będzie spełniał wymagania przejrzystości.

Nowy ustęp 8: zapisy artykułu 30 dotyczące organizacji i finansowania krajowych organów regulacyjnych stanowią istotne gwarancje ich niezależności. Jednak spełnienie kryteriów określonych w pierwszym zdaniu art. 30 ust. 2 powiązane jest wyłącznie z rzeczywistymi działaniami i decyzjami oraz z przejrzystym funkcjonowaniem organów regulacyjnych. W tym kontekście niezbędne jest ustanowienie na szczeblu Unii systemu nadzoru, w którym ocenie poddany byłby nie tylko sposób funkcjonowania organów regulacyjnych i ramy legislacyjne, które mają do nich zastosowanie, lecz również ich działania, a oceny te byłyby udostępniane opinii publicznej. Oceny stanowiłyby źródło obiektywnych, porównywalnych danych dotyczących tego, w jakim stopniu różne przepisy w państwach członkowskich gwarantują poziom niezależności niezbędny do zapewnienia pluralizmu mediów, różnorodności kulturowej, ochrony konsumentów, rynku wewnętrznego i wspierania uczciwej konkurencji, o których jest mowa w ust. 2.

Natura i rozmiary oceny wymagają, by przy jej sporządzaniu została uwzględniona wiedza, doświadczenia i poglądy jak najszerszego grona organów publicznych, podmiotów na rynku mediów, podmiotów społeczeństwa obywatelskiego i środowiska akademickiego.

Wyniki tego nadzoru nie będą miały bezpośrednich skutków prawnych. Jednakże wyniki oceny mogłyby dostarczyć Komisji informacji, które mogą ujawnić ewentualne luki w transpozycji art. 30, jak również stanowić podstawę do postępowania w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego.

Poprawka 15

Art. 1 ust. 22

Tekst zaproponowany przez Komisję

Poprawka KR-u

22)   dodaje się art. 30a w brzmieniu:

22)   dodaje się art. 30a w brzmieniu:

„Artykuł 30a

„Artykuł 30a

1.   Niniejszym ustanawia się Europejską Grupę Regulatorów Audiowizualnych Usług Medialnych (ERGA).

1.   Niniejszym ustanawia się Europejską Grupę Regulatorów Audiowizualnych Usług Medialnych (ERGA).

2.   Składa się ona z krajowych niezależnych organów regulacyjnych w dziedzinie audiowizualnych usług medialnych. Są one reprezentowane przez osoby stojące na czele lub wyznaczonych przedstawicieli wysokiego szczebla krajowego organu regulacyjnego, którego głównym zadaniem jest nadzorowanie audiowizualnych usług medialnych, lub w przypadku braku takiego krajowego organu regulacyjnego, przez innych przedstawicieli wybranych zgodnie z obowiązującą procedurą. W posiedzeniach grupy uczestniczy przedstawiciel Komisji.

2.   Składa się ona z krajowych niezależnych organów regulacyjnych w dziedzinie audiowizualnych usług medialnych. Są one reprezentowane przez osoby stojące na czele lub wyznaczonych przedstawicieli wysokiego szczebla krajowego organu regulacyjnego, którego głównym zadaniem jest nadzorowanie audiowizualnych usług medialnych, lub w przypadku braku takiego krajowego organu regulacyjnego, przez innych przedstawicieli wybranych zgodnie z obowiązującą procedurą. W posiedzeniach grupy uczestniczy przedstawiciel Komisji.

3.   Zadania ERGA są następujące:

3.   Zadania ERGA są następujące:

a)

doradzanie i wspieranie Komisji w jej pracach w celu zapewnienie spójnego wdrożenia we wszystkich państwach członkowskich ram regulacyjnych w zakresie audiowizualnych usług medialnych;

a)

doradzanie i wspieranie Komisji w jej pracach w celu zapewnienie spójnego wdrożenia we wszystkich państwach członkowskich ram regulacyjnych w zakresie audiowizualnych usług medialnych;

b)

doradzanie i wspieranie Komisji we wszelkich kwestiach związanych z audiowizualnymi usługami medialnymi mieszczących się w zakresie kompetencji Komisji. W uzasadnionych przypadkach, aby doradzić Komisji w określonych kwestiach, grupa może zasięgać opinii uczestników rynku, konsumentów i użytkowników końcowych w celu zebrania niezbędnych informacji;

b)

doradzanie i wspieranie Komisji we wszelkich kwestiach związanych z audiowizualnymi usługami medialnymi mieszczących się w zakresie kompetencji Komisji. W uzasadnionych przypadkach, aby doradzić Komisji w określonych kwestiach, grupa może zasięgać opinii uczestników rynku, konsumentów i użytkowników końcowych w celu zebrania niezbędnych informacji;

c)

zapewnienie wymiany doświadczeń i dobrych praktyk dotyczących stosowania ram regulacyjnych w zakresie audiowizualnych usług medialnych;

c)

zapewnienie wymiany doświadczeń i dobrych praktyk dotyczących stosowania ram regulacyjnych w zakresie audiowizualnych usług medialnych;

d)

współpraca i zapewnienie swoim członkom informacji niezbędnych do stosowania przepisów niniejszej dyrektywy, w szczególności jej art. 3 i 4;

d)

współpraca i zapewnienie swoim członkom informacji niezbędnych do stosowania przepisów niniejszej dyrektywy, w szczególności jej art. 3 i 4;

e)

wydawanie opinii, na wniosek Komisji, w kwestiach przewidzianych w art. 2 ust. 5b, art. 6a ust. 3, art. 9 ust. 2, art. 9 ust. 4 oraz w każdej kwestii dotyczącej audiowizualnych usług medialnych, w szczególności w kwestii ochrony małoletnich i nawoływania do nienawiści.

e)

wydawanie opinii, na wniosek Komisji, w kwestiach przewidzianych w art. 2 ust. 5b, art. 6a ust. 3, art. 9 ust. 2, art. 9 ust. 4 oraz w każdej kwestii dotyczącej audiowizualnych usług medialnych, w szczególności w kwestii ochrony małoletnich i nawoływania do nienawiści.

 

f)

zapewnienie wymiany doświadczeń i najlepszych praktyk w obszarze rozwijania umiejętności korzystania z mediów, zwłaszcza jeśli chodzi o działania dotyczące wspierania, badań, podnoszenia świadomości, koordynacji i oceny niezależnych krajowych organów regulacyjnych, jak również o formy współpracy między krajowymi organami regulacyjnymi, dostawcami usług medialnych i instytucjami oświatowymi.

4.   Komisja jest uprawniona do przyjęcia, w drodze aktu wykonawczego, regulaminu wewnętrznego ERGA.”;

4.   Komisja jest uprawniona do przyjęcia, w drodze aktu wykonawczego, regulaminu wewnętrznego ERGA.”;

Uzasadnienie

Ustalenie celu rozwijania umiejętności korzystania z mediów jest niezbędne do osiągnięcia celów regulacyjnych dyrektywy, czyli ustanowienia regulacji, które są w stanie odpowiedzieć na wyzwania systemu mediów cyfrowych. Różne państwa członkowskie osiągnęły znaczące postępy w zakresie rozwijania umiejętności korzystania z mediów. Rozpowszechnianie tych wyników stanowi skuteczną promocję rozwoju zastosowanych narzędzi i metod, jak również sprzyja opracowywaniu rozwiązań na szczeblu europejskim.

W kilku państwach członkowskich organy regulacyjne ds. mediów odgrywają istotną rolę w rozwijaniu umiejętności korzystania z mediów. Uczestniczą w badaniach, które stanowią podstawę tego rozwoju, wspierają finansowo programy mające na celu podniesienie umiejętności korzystania z mediów, poprzez kampanie informacyjne przyczyniają się do wzrostu poziomu tych umiejętności itd. Ponadto mogą pełnić ważną rolę w koordynacji odpowiednich podmiotów i sektorów, jak również w mierzeniu i ocenie uzyskanych wyników. Wymiana doświadczeń i najlepszych praktyk może zwiększyć dojrzałość i skuteczność działania organów regulacyjnych w zakresie rozwijania umiejętności korzystania z mediów.

Rozwijanie tych umiejętności wchodzi we wspólny zakres odpowiedzialności niezależnych krajowych organów regulacyjnych, dostawców usług medialnych i instytucji oświatowych. Dyrektywa musi promować taką współpracę, jednak bez przekraczania kompetencji regulacyjnych.

II.   ZALECENIA POLITYCZNE

EUROPEJSKI KOMITET REGIONÓW

Uwagi ogólne

1.

Z zadowoleniem przyjmuje przegląd dyrektywy o audiowizualnych usługach medialnych oraz fakt, że Komisja Europejska za interesujące uznała kilka propozycji przedstawionych przez Komitet Regionów w przyjętej w 2015 r. opinii w tej sprawie.

2.

Pozytywnie odnosi się do zmian dotyczących odstępstw od zasady kraju pochodzenia, które pozwalają uwzględnić interesy kraju przeznaczenia w ramach jaśniejszych i prostszych procedur.

3.

Niemniej ubolewa, że nowa dyrektywa nie uwzględnia wymiaru regionalnego w sposób zalecany wcześniej przez Komitet. Przyczyniłoby się to do uwypuklenia europejskich tożsamości kulturowych, koprodukcji transgranicznych w UE i kreatywnych innowacji lokalnych.

4.

Zwraca uwagę na konieczność włączenia władz lokalnych i regionalnych w proces wdrażania dyrektywy, gdyż władze te odgrywają niezwykle ważną rolę w obszarze audiowizualnych usług medialnych. W kilku państwach członkowskich są one właścicielami przedsiębiorstw medialnych, toteż nie można ich zakwalifikować do kategorii mikroprzedsiębiorstw i małych przedsiębiorstw.

5.

Przypomina, że niezależność krajowych organów regulacyjnych zarówno od władz publicznych, jak i podmiotów audiowizualnych i partii politycznych stanowi fundamentalny aspekt europejskich uregulowań dotyczących mediów audiowizualnych. Każde państwo członkowskie musi za wszelką cenę zapewnić tę niezależność, gdyż jest to podstawowa gwarancja zróżnicowania informacji oraz pluralizmu mediów na poziomie europejskim, krajowym, regionalnym i lokalnym.

6.

Z zadowoleniem przyjmuje fakt, że zmieniona dyrektywa rozszerza zakres zastosowania na usługi platform udostępniania plików wideo, które odgrywają coraz ważniejszą rolę wśród dostawców audiowizualnych usług medialnych.

7.

Z niepokojem odnotowuje, że zaproponowane przepisy dotyczące jurysdykcji, której podlegają platformy udostępniania plików wideo, nie wyjaśniają sytuacji, w której dostawca nie jest zainteresowany posiadaniem siedziby w UE, ale świadczy usługi dostępne dla obywateli europejskich.

8.

Odnotowuje, że obecnie odsprzedaż treści bez własnej infrastruktury (usługi OTT), stanowiąca coraz większy segment rynku audiowizualnych usług medialnych, ma miejsce w niejasnych warunkach prawnych. Zachęca Komisję do zwrócenia szczególnej uwagi na wyjaśnienie sytuacji prawnej tej praktyki w przyszłych uregulowaniach dotyczących mediów i komunikacji, a zwłaszcza podczas przeglądu przepisów dotyczących komunikacji elektronicznej.

9.

Pragnie powtórnie zwrócić uwagę Komisji na mniejszości językowe i kulturowe, które napotykają trudności w dostępie do audiowizualnych usług medialnych w swoim języku.

10.

Jest zdania, że w kontekście różnych procedur ERGA należy uwzględnić wymiar regionalny niektórych kwestii regulacyjnych i odzwierciedlić zasady terytorialne.

Ochrona nieletnich

11.

Z zadowoleniem przyjmuje fakt, że zmieniona dyrektywa wzmacnia i harmonizuje kwestię ochrony nieletnich, zgodnie z wcześniejszymi zaleceniami Komitetu. Ponownie apeluje o wprowadzenie zachęt do przygotowywania treści skierowanych i dostosowanych specjalnie do dzieci, a także o promowanie partnerstw między operatorami mediów audiowizualnych a sektorem kształcenia w środowisku cyfrowym.

Umiejętność korzystania z mediów

12.

Przypomina o znaczeniu szerszego propagowania umiejętności korzystania z mediów, zwłaszcza nowych mediów.

13.

Zaznacza, że trzeba poświęcić więcej środków na rozwój umiejętności korzystania z mediów, tak aby oferta audiowizualnych usług medialnych była zróżnicowana i odzwierciedlała struktury i specyfikę regionów w wymiarze gospodarczym, handlowym i kulturowym.

Wolność i pluralizm mediów

14.

Jest zaniepokojony faktem, że w proponowanym rozporządzeniu nie porusza się kwestii przejrzystości struktury własnościowej mediów, koncentracji mediów i konfliktów interesów, co łącznie wywiera duży wpływ na pluralizm i wolność mediów.

Ochrona konsumentów

15.

Wyraża zadowolenie, że zmiana dyrektywy obejmuje złagodzenie przepisów dotyczących czasu reklamowego, a zwłaszcza że rozciąga zakres stosowania uregulowań na audiowizualne usługi medialne na żądanie.

Promowanie utworów europejskich

16.

Popiera fakt, że mikroprzedsiębiorstwa i małe przedsiębiorstwa nie będą zobligowane do wnoszenia wkładu finansowego w produkcję utworów europejskich. Zwraca jednak uwagę Komisji, że do tej kategorii nie wlicza się wiele stacji lokalnych i regionalnych nadających programy na własnych stronach internetowych w formie audiowizualnych usług medialnych na żądanie.

17.

Z zadowoleniem przyjmuje fakt, że w wypadku usług na żądanie zmieniona dyrektywa gwarantuje utworom europejskim równe warunki. Utwory te powinny stanowić co najmniej 20 % oferty dostawców usług.

18.

Podkreśla jednak, że w wypadku usług na żądanie nałożony na dostawców usług wymóg 20 % nie wystarcza. Trzeba zadbać również o to, by użytkownicy mogli łatwo znaleźć te utwory i mieli do nich dostęp.

Pomocniczość i proporcjonalność

19.

Podkreśla, że chociaż wniosek wydaje się zgodny z zasadami pomocniczości i proporcjonalności, trzeba utrzymać podejście zakładające minimalną harmonizację i mechanizmy współpracy, w związku z czym proponowane przepisy dotyczące krajowych organów regulacyjnych muszą pozostawiać wystarczające pole manewru do podejmowania decyzji na szczeblu krajowym i niższym niż krajowy.

Bruksela, dnia 7 grudnia 2016 r.

Markku MARKKULA

Przewodniczący Europejskiego Komitetu Regionów


9.6.2017   

PL

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

C 185/55


Opinia Europejskiego Komitetu Regionów – Plan działania na rzecz integracji obywateli państw trzecich

(2017/C 185/08)

Sprawozdawca:

Karl VANLOUWE (BE/EA), poseł do Parlamentu Flandrii i senator Regionu Flamandzkiego

Dokument źródłowy:

Komunikat Komisji do Parlamentu Europejskiego, Rady, Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego i Komitetu Regionów „Plan działania na rzecz integracji obywateli państw trzecich”

COM(2016) 377 final

ZALECENIA POLITYCZNE

EUROPEJSKI KOMITET REGIONÓW

Ogólne ramy i podstawowe zasady

1.

Z zadowoleniem przyjmuje plan działania Komisji Europejskiej w zakresie integracji obywateli państw trzecich (1) w kontekście nieustannie rosnącej różnorodności europejskich społeczeństw, a także potrzeby ich pełnej integracji w naszym społeczeństwie. Podkreśla znaczenie integracji jako procesu dwukierunkowego, w którym uczestniczą zarówno obywatele państw trzecich, jak i społeczeństwo przyjmujące.

2.

Uważa, że integrację należy postrzegać jako proces dynamiczny, interaktywny i tymczasowy, który umożliwia obywatelom państw trzecich pełną integrację w społeczeństwie przyjmującym i dążenie do samodzielności. Zachęca do kontaktów ze społeczeństwem przyjmującym i do czynnego uczestnictwa w tym społeczeństwie.

3.

Podkreśla, że integracja należy do kompetencji państw członkowskich, zgodnie z postanowieniami Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE) (2), który umożliwia ustanowienie środków na poziomie europejskim z myślą o stworzeniu zachęt i wsparcia dla działań państw członkowskich na rzecz wspierania integracji obywateli państw trzecich przebywających legalnie na ich terytoriach, z wyłączeniem wszelkiej harmonizacji przepisów ustawowych i wykonawczych państw członkowskich. Wzywa do dalszych wysiłków na rzecz monitorowania przestrzegania zasady pomocniczości oraz przypomina, że działania państw członkowskich w tej dziedzinie muszą wpisywać się we wspólnotowy dorobek prawny, w tym we wspólne podstawowe zasady dotyczące polityki integracji imigrantów w UE.

4.

Przypomina, że właściwa polityka integracji jest realizowana zwłaszcza na szczeblach politycznych znajdujących się jak najbliżej obywateli. W związku z tym podejście oparte na wielopoziomowym sprawowaniu rządów jest zdecydowanie odpowiednie, ze szczególnym ukierunkowaniem na władze lokalne i regionalne, ponieważ są one najbardziej bezpośrednio konfrontowane z wyzwaniami i szansami w zakresie integracji.

5.

Wskazuje, że w debacie politycznej istotne jest stosowanie prawidłowej terminologii w odniesieniu do różnych kategorii obywateli państw trzecich. Plan działania dotyczy tylko nowo przybyłych (migrantów, uchodźców i beneficjentów ochrony uzupełniającej), którzy są obywatelami państwa trzeciego i przebywają legalnie w UE. Nie obejmuje zatem obywateli państw członkowskich UE, których rodzice lub dziadkowie pochodzą z państw trzecich, ani obywateli UE, którzy skorzystali z prawa do swobodnego przemieszczania się, oraz członków ich rodzin.

6.

Podkreśla, że integracja jako obszar polityki nie może istnieć w odizolowaniu oraz że z definicji przenika ona różne tradycyjne obszary polityki, takie jak edukacja, zatrudnienie, opieka społeczna i zdrowie publiczne, mieszkalnictwo itd. W związku z tym polityka integracyjna powinna być najlepiej wdrażana horyzontalnie i należy w każdym obszarze polityki skupiać się na wyzwaniach i możliwościach związanych z integracją.

7.

Podkreśla, że integracja jest procesem dwukierunkowym, który powinien wpisywać się w kontekst praw i obowiązków, zarówno w przypadku obywatela państwa trzeciego, jak i społeczności przyjmującej, z których każde musi wziąć na siebie swoją część odpowiedzialności.

8.

Podkreśla, że integracja powinna teoretycznie stanowić ukoronowanie polityki migracji i azylu, a w związku z tym planu działania nie należałoby postrzegać w oddzieleniu od m.in. wniosków Komisji Europejskiej w sprawie wspólnego europejskiego systemu azylowego (3) oraz nowych ram partnerstwa z krajami trzecimi w ramach Europejskiego programu w zakresie migracji (4).

9.

Uznając, że zatrudnienie stanowi zasadniczy wkład w społeczną integrację obywateli państw trzecich, wskazuje także na związek z niebieską kartą, omawianą we wniosku Komisji w sprawie legalnej migracji, w którym przewidziano przegląd dyrektywy w sprawie warunków wjazdu i pobytu obywateli państw trzecich w celu podjęcia pracy w zawodzie wymagającym wysokich umiejętności (5).

Wyzwania i szanse związane z integracją

10.

Popiera analizę Komisji, z której wynika, że brak integracji oznaczałby olbrzymie straty zarówno dla obywateli państw trzecich, jak i przyjmującego ich społeczeństwa, zaś społeczne i gospodarcze koszty braku integracji mogą nawet przekraczać koszty inwestowania w politykę integracji wraz z możliwościami, jakie są z nią związane.

11.

Jest przekonany, że skuteczna polityka integracyjna jest jednym z niezbędnych warunków rozwiązania problemu względnie gorszych wyników, jakie osiągają obywatele państw trzecich w zakresie zatrudnienia, edukacji, poziomu dochodów, warunków mieszkaniowych, stanu zdrowia, aktywności obywatelskiej i spójności społecznej, jak wynika ze wskaźników OECD (6).

12.

Popiera apel Komisji o bardziej zindywidualizowane podejście i jest przekonany, że polityka integracyjna musi się bardziej koncentrować na ogromnym zróżnicowaniu w obrębie rozmaitych grup obywateli państw trzecich oraz na ich różnych potrzebach. Dobra polityka integracyjna opiera się zatem na spełnianiu indywidualnych potrzeb, a nie na koncepcji „jednego kryterium odpowiedniego dla wszystkich”. Należy wziąć pod uwagę m.in. umiejętności językowe, kontekst kulturowy, poziom wykształcenia, oczekiwaną długość pobytu, powody migracji, umiejętności, doświadczenie zawodowe, ewentualne przeżycia traumatyczne itd. Władze lokalne i regionalne są predysponowane do tego, aby móc reagować na to znaczne zróżnicowanie pomiędzy obywatelami państw trzecich oraz ich specyficznymi potrzebami, oraz mogą stworzyć forum wymiany wiedzy i doświadczeń w tej dziedzinie. W tym kontekście Komitet Regionów wskazuje na dobre praktyki, w ramach których za punkt wyjścia obiera się indywidualną perspektywę w zakresie ścieżek integracji społecznej i obywatelskiej, które są dopasowane do potrzeb obywateli państw trzecich.

13.

Z zadowoleniem przyjmuje pogląd Komisji i Parlamentu Europejskiego (7), że polityka w zakresie integracji w ogóle, a w zakresie integracji uchodźców na rynku pracy w szczególności, nie powinna być realizowana kosztem polityki skierowanej do innych grup szczególnie wrażliwych w społeczeństwie przyjmującym.

Tworzenie spójnego społeczeństwa

14.

Podkreśla, że europejskie społeczeństwo opiera się na podstawowych normach i wartościach, takich jak demokracja, praworządność, wolność wypowiedzi, wolność wyznania, równość mężczyzn i kobiet, prawa człowieka, solidarność, tolerancja itp. Przyjmuje z zadowoleniem fakt, że związek między integracją a tymi wartościami i normami został uwzględniony na posiedzeniu Rady Europejskiej ds. Ogólnych z dnia 24 maja 2016 r. (8) poświęconym zagadnieniu praworządności. Wzywa przyszłe prezydencje (maltańską i estońską) do dalszego dialogu, z myślą o głębszym wzajemnym zrozumieniu przez państwa członkowskie, instytucje UE, władze lokalne i regionalne oraz społeczeństwo obywatelskie potrzeby ochrony tych zasad i wartości oraz tego, jak mogą się one przyczynić do integracji.

15.

Jest przekonany, że do powodzenia integracji potrzebne jest zrozumienie i akceptacja europejskich norm i wartości zarówno ze strony obywateli państw trzecich, jak i społeczeństwa przyjmującego. Odpowiada to koncepcji, zgodnie z którą polityka integracji powinna najlepiej być powiązana z integracją obywatelską i budowaniem wspólnoty i że z tego względu należy opracować i wspierać na różnych poziomach odpowiednie narzędzia na rzecz budowania wzajemnego zrozumienia, przy stosownym wsparciu na szczeblu europejskim, w tym poprzez edukację obywatelską na drodze zarówno klasycznych kursów, jak i nowoczesnych form nauczania.

16.

Zwraca uwagę na potrzebę opracowania mechanizmów mających na celu wzmocnienie, z jednej strony, solidarności i współpracy między wszystkimi regionami europejskimi i, z drugiej strony, współpracy różnych organów administracji i wyspecjalizowanego personelu. Niezbędnym wyzwaniem jest uwrażliwienie na to zagadnienie rządów państw członkowskich posiadających kompetencje w zakresie polityki azylowej.

17.

W związku z tym zwraca uwagę na dobre praktyki w zakresie integracji obywatelskiej, które polegają na oferowaniu obywatelom państw trzecich kursów orientacji społecznej w celu zapoznania ich w sposób interaktywny z europejskimi normami i wartościami oraz ze stylem życia społeczeństwa przyjmującego. Ma to na celu wspomaganie ich w nabywaniu niezbędnych narzędzi, które pozwolą im stać się członkami społeczeństwa uczestniczącymi w pełni w jego życiu.

18.

Proponuje w tym kontekście, by zebrać informacje na temat inicjatyw realizowanych w kilku państwach członkowskich UE, polegających na tym, że obywatele państw trzecich są proszeni o podpisywanie oświadczeń o zaangażowaniu lub udziale, zawierających m.in. podstawowe normy i wartości. Należy zbadać, jak inicjatywy te mogą wpływać na dane społeczeństwo, a także rozpowszechnić wyniki takich programów i płynące z nich doświadczenia, tak aby mogły z nich skorzystać władze lokalne i regionalne. Zaznacza, że nie tylko obywatele państw trzecich, ale także społeczność lokalna musi się aktywnie zobowiązać do przestrzegania tych podstawowych norm i wartości.

19.

Przypomina, że integracja jest procesem dwukierunkowym, w którym kraj przyjmujący również ma do odegrania ważną rolę. W tym kontekście społeczności przyjmujące muszą umożliwiać obywatelom państw trzecich aktywne uczestnictwo w społeczeństwie, usuwając bariery i zapewniając tym osobom dostęp do podstawowych usług oraz organizując proces integracji w taki sposób, by obywatele państw trzecich mogli zaznajomić się ze społeczeństwem, w którym żyją. W szczególności w przypadku emigracji rodzinnej społeczność przyjmująca może odegrać istotną rolę w procesie integracji. Odnosi się to głównie do państw członkowskich oraz władz lokalnych i regionalnych, jednak kluczowymi partnerami w realizacji strategii integracyjnych są także organizacje pozarządowe, społeczeństwo obywatelskie, sektor prywatny, wspólnoty religijne i mniejszościowe wspólnoty etniczne.

20.

Wskazuje również, że wszystkie te różne podmioty są odpowiedzialne za przygotowanie społeczeństwa przyjmującego na przybycie obywateli państw trzecich oraz zachęcanie go do ich przyjęcia, i podkreśla w tym kontekście znaczenie prawidłowego informowania społeczeństwa przyjmującego.

Priorytety polityczne na rzecz wspierania integracji

Środki poprzedzające wyjazd/przyjazd

21.

Jest przekonany, że proces integracji powinno się – w miarę możliwości – rozpocząć jak najwcześniej, nawet jeszcze wtedy, gdy obywatel państwa trzeciego nadal przebywa w kraju pochodzenia.

22.

Zauważa, że znajomość języka kraju przyjmującego ma zasadnicze znaczenie dla zapewnienia udanej integracji oraz że nauka nowego języka często wymaga czasu. Dlatego też różne państwa członkowskie UE już obecnie organizują lekcje lub testy językowe dla obywateli państw trzecich przed ich przyjazdem do państwa przyjmującego. W ten sposób okres, w którym obywatele państw trzecich przebywają w państwie przyjmującym bez możliwości porozumiewania się w języku lokalnym, staje się możliwie najkrótszy, lub nawet w ogóle nie występuje, co ułatwia interakcje z lokalną społecznością przyjmującą. Oczywiście nie może to stanowić warunku przyznania ochrony uchodźcom i osobom objętym ochroną uzupełniającą.

23.

Podkreśla, że dla wypracowania zindywidualizowanego podejścia niezbędnym narzędziem są rozmowy z obywatelami państw trzecich, ponieważ pozwalają one lepiej poznać oczekiwania tychże osób oraz społeczności przyjmującej. W miarę możliwości rozmowy te powinny być częściowo przeprowadzane już w kraju pochodzenia, tak aby obywatel państwa trzeciego mógł zaraz po przyjeździe do społeczności przyjmującej skoncentrować się całkowicie na rzeczywistym procesie integracji.

24.

Podkreśla znaczenie środków towarzyszących w ramach informowania społeczeństwa przyjmującego przed przyjazdem obywateli państw trzecich, zwłaszcza w przypadku społeczności, w których umieszczono przesiedlonych uchodźców.

Edukacja

25.

Przyjmuje z zadowoleniem fakt, że Komisja koncentruje się na edukacji jako jednym z głównych obszarów polityki służących pomyślnej realizacji polityki integracyjnej, oraz wzywa w tym kontekście do dalszego czuwania nad zasadą pomocniczości.

26.

Podkreśla, że nauka języków urzędowych kraju przyjmującego powinna mieć priorytetowe znaczenie, tak aby obywatele państw trzecich i ich dzieci byli jak najszybciej w stanie wchodzić w interakcje ze społecznością przyjmującą, korzystać ze swoich praw oraz wykonywać swoje obowiązki. Ważne jest także tutaj zindywidualizowane podejście do edukacji na podstawie profilu obywatela państwa trzeciego i jego konkretnych potrzeb.

27.

Wskazuje na dobre praktyki w zakresie kursów przystosowujących w szkolnictwie podstawowym i średnim, oferowanych w sposób zindywidualizowany obywatelom państw trzecich posługującym się językiem innym niż obowiązujący w kraju przyjmującym, którzy mogą uczyć się w oddzielnej klasie, w zwykłej klasie z dodatkowym wsparciem lub też korzystać z połączenia obu tych rozwiązań (9).

28.

Wskazuje na dobre praktyki w zakresie środków pozwalających przezwyciężyć barierę językową, takie jak np. zaangażowanie w szkolnictwie społecznych tłumaczy pisemnych i ustnych, którzy pomagają nauczycielom i wychowawcom zadbać o to, by obywatele państw trzecich, którzy nie opanowali jeszcze języka kraju przyjmującego, mogli jednak utrzymywać kontakty z personelem placówek oświatowych, w których naukę pobierają ich dzieci.

29.

Przyjmuje z zadowoleniem propozycję Komisji dotyczącą dokładniejszego zbadania możliwości oferowania kursów wiedzy o społeczeństwie w szkołach średnich, mając na uwadze potrzebę informowania o prawie, kulturze, wartościach i normach społeczności. Proponuje podjęcie takich kroków również w ramach kształcenia dorosłych i szkoleń zawodowych.

30.

Apeluje o zwrócenie dodatkowej uwagi na grupę docelową obywateli państw trzecich w przedziale wiekowym 16–18 lat, które często zbliżają się do górnej granicy wieku obowiązkowego kształcenia i w wielu wypadkach nie mają jeszcze odpowiednich narzędzi do rozpoczęcia szkolenia zawodowego podjęcia studiów lub osiągnięcia sukcesu na rynku pracy.

Integracja na rynku pracy i wspieranie dostępu do szkolenia zawodowego

31.

Przyjmuje z zadowoleniem fakt, że Komisja uznaje integrację na rynku pracy za jeden z priorytetów, jeśli chodzi o możliwości osiedlania się obywateli państw trzecich i uczestnictwa w życiu społeczeństwa, w świetle wyzwań związanych z ogólnie niższym wskaźnikiem zatrudnienia obywateli państw trzecich, a zwłaszcza kobiet, w porównaniu z osobami urodzonymi w kraju przyjmującym (10).

32.

Wzywa do wprowadzenia odpowiednich systemów, ewentualnie poprzez stworzenie możliwości staży zawodowych, a także usług doradczych i pomocy prawnej, tak by w jak najkrótszym czasie umożliwić obywatelom państw trzecich dostęp do rynku pracy. Stwarza to możliwość praktycznego doskonalenia języka poprzez kontakty z kolegami w pracy i tym samym pozwala nawiązać znajomości, które mogą doprowadzić do zatrudnienia i samodzielnego utrzymania się.

33.

W kontekście systemu kształcenia i integracji na rynku pracy przyjmuje z zadowoleniem środki skierowane do obywateli państw trzecich niepodlegających już obowiązkowi szkolnemu, mające na celu umożliwienie im uzyskania podstawowego wykształcenia zawodowego i poprawę umiejętności uczenia się.

34.

Jest przekonany, że ukierunkowana migracja zarobkowa może pomóc w sprostaniu wyzwaniom, jakie stwarza starzenie się siły roboczej, zapotrzebowanie na pracowników o określonych szczególnych kwalifikacjach oraz presja wywierana na nasze systemy zabezpieczenia społecznego. Podkreśla jednak, że przyjmowanie i integracja uchodźców oraz zasada łączenia rodzin powinny być przede wszystkim postrzegane jako działanie w interesie zarówno przyjmującego społeczeństwa, jak i migranta, a także opierać się na prawach podstawowych i zobowiązaniach międzynarodowych, i nie mogą być błędnie przedstawiane jako rozwiązanie dla problemów na naszym rynku pracy.

35.

Zauważa konieczność dokonania szybkiej i właściwej oceny oraz potwierdzenia umiejętności i kwalifikacji obywateli państw trzecich, gdyż priorytetem jest umożliwienie im udziału w rynku pracy lub przygotowanie ich do tego poprzez szkolenie zawodowe. W związku z tym oczekuje z zainteresowaniem m.in. na opracowanie wniosków Komisji w ramach jej nowego europejskiego programu na rzecz umiejętności (11).

36.

Podkreśla w kontekście przeglądu dyrektywy w sprawie niebieskiej karty (12), że dla gospodarek europejskich istotne jest aby skutecznie przyciągnąć wysoko wykwalifikowanych pracowników w celu obsadzenia faktycznie wolnych miejsc pracy.

37.

Przyjmuje z zadowoleniem poświęcone kryzysowi uchodźczemu posiedzenie trójstronnego szczytu społecznego, które odbyło się 16 marca 2016 r., ale apeluje o uwzględnienie także wkładu świata nauki, który jest ważnym partnerem mogącym przyczynić się do postępu dyskusji na temat integracji (na rynku pracy).

Dostęp do usług podstawowych

38.

Ponownie wyraża pogląd, że należy dokonać wyraźnego rozróżnienia pomiędzy migrantami (ekonomicznymi) a uchodźcami lub beneficjentami ochrony uzupełniającej, szczególnie w ramach debaty politycznej w sprawie dostępu do podstawowych usług, zważywszy że różne grupy docelowe mają różne potrzeby, co wymaga zasadniczo odmiennego podejścia. Podkreśla jednak, że potrzeba umożliwienia uwieńczonej sukcesem integracji dotyczy wszystkich obywateli państw trzecich przebywających legalnie w UE.

39.

Podkreśla, że to państwa członkowskie powinny projektować swoje systemy zabezpieczenia społecznego, i odnotowuje prowadzoną w kilku państwach członkowskich debatę polityczną, w której proponuje się zasadę ubezpieczenia i w związku z tym optuje się za stopniowym zwiększaniem określonych praw socjalnych, również w przypadku obywateli państw trzecich, w oparciu o uiszczane składki.

40.

Domaga się, aby w ramach opieki zdrowotnej położyć większy nacisk na aspekt zdrowia psychicznego, który może być szczególnie ważny w kontekście przyjmowania i integracji uchodźców, zwłaszcza dzieci i młodzieży, którzy doświadczyli wojny lub mieli inne traumatyczne doświadczenia.

41.

Jest świadom tego, że państwa członkowskie mają prawo domagać się od migrantów, którzy nie mają prawa do ochrony zgodnie z prawem międzynarodowym, aby po przybyciu do kraju przyjmującego byli w stanie utrzymać się samodzielnie i nie musieli korzystać z systemu zabezpieczenia społecznego.

42.

Podkreśla, że nadal należy poświęcać należytą uwagę budownictwu socjalnemu, bez względu na to, że lokatorzy, niezależnie od tego, czy są, czy też nie są obywatelami państw trzecich, w dłuższej perspektywie powinni być w stanie uzyskać samodzielność, co pozwoli im znaleźć mieszkanie na rynku prywatnym.

43.

Przyjmuje z zadowoleniem stanowisko Komisji, iż polityki integracyjnej nie można realizować kosztem polityki skierowanej do innych słabszych grup w społeczeństwie przyjmującym.

Aktywny udział i włączenie społeczne

44.

Przyjmuje z zadowoleniem fakt, że w tej części swojego planu działania Komisja stawia na aktywne obywatelstwo, co oznacza, że obywatele państw trzecich nie pozostają na zawsze nowo przybyłymi osobami, lecz jak najszybciej stają się częścią społeczeństwa przyjmującego, bez względu na swoje obywatelstwo. Dlatego też zachęca nie tylko do polityki integracji, ale również integracji obywatelskiej i budowania społeczności.

45.

Zgadza się z Komisją, że integracja polega nie tylko na posługiwaniu się językiem i znalezieniu pracy, ale również na aktywnym udziale w życiu społeczności i społeczeństwa obywatelskiego. Także z tego względu bardzo istotne jest, aby integracja obywateli państw trzecich nie była wyłącznie propozycją lub nakazem środowiska politycznego, ale żeby było w nią zaangażowane także społeczeństwo obywatelskie.

46.

Jest zdania, że oprócz formalnego uczenia się języków urzędowych społeczeństwa przyjmującego za pośrednictwem systemu kształcenia, interakcje ze społeczeństwem obywatelskim stwarzają obywatelom państw trzecich nieformalny kontekst, w którym mogą oni posługiwać się nowymi językami i ćwiczyć ich używanie, dzięki czemu mają możliwość zapoznać się z nimi w bardzo praktyczny sposób.

47.

Podobnie jak Komisja jest przekonany, że aktywny udział obywateli państw trzecich osób w społeczeństwie obywatelskim społeczności przyjmującej sprzyja dialogowi i wzajemnemu zrozumieniu między tymi osobami a społeczeństwem przyjmującym, zwiększa akceptację ze strony społeczności przyjmującej oraz ogranicza postawy dyskryminacji i rasizmu.

48.

Popiera wezwanie Komisji skierowane do państw członkowskich, by zapewnić egzekwowanie praw w odniesieniu do ochrony przed dyskryminacją i rasizmem, oraz apeluje o aktywną politykę równych szans i braku dyskryminacji w celu umocnienia wspólnego obywatelstwa.

Instrumenty polityki na rzecz wspierania integracji

Koordynacja polityki

49.

Przyjmuje z zadowoleniem podejmowane przez Komisję wysiłki, by przekształcić istniejącą sieć krajowych punktów kontaktowych ds. integracji w europejską sieć integracji, kładąc większy nacisk na wzmocnienie wymiany dobrych praktyk, w szczególności we współpracy ze społeczeństwem obywatelskim oraz władzami lokalnymi i regionalnymi.

50.

Apeluje do Komisji, aby europejska sieć integracji stanowiła platformę na rzecz zachęcania do opartych na współpracy i współodpowiedzialnych działań różnych poziomów – krajowego, regionalnego i lokalnego – w opracowywaniu polityki integracyjnej i do wspierania tych działań, a także do koordynacji i podziału kompetencji w dziedzinie integracji (13).

Finansowanie

51.

Niezależnie od faktu, że chodzi tu o kompetencje własne państw członkowskich, wyraża ubolewanie, że w kontekście wieloletnich ram finansowych na lata 2014–2020 państwa członkowskie przeznaczyły w swoich programach krajowych w ramach Funduszu Azylu, Migracji i Integracji (AMIF) mniej środków na rzecz integracji, podczas gdy potrzeby wzrosły, zwłaszcza w kontekście obecnego kryzysu migracyjnego, azylowego i humanitarnego.

52.

Przyjmuje z zadowoleniem fakt, że Komisja Europejska dąży do zwiększenia, w projekcie budżetu na rok 2017, wsparcia finansowego UE dla państw członkowskich na rzecz polityki integracji w ramach AMIF.

53.

Jest przekonany, że należy zapewnić efekt synergii między różnymi funduszami europejskimi, które mogą wspierać polityki integracyjne. W pierwszej kolejności chodzi oczywiście o fundusz AMIF, ale realizację różnych projektów integracyjnych powinny także umożliwiać Fundusz Bezpieczeństwa Wewnętrznego (FBW), Europejski Fundusz Społeczny (EFS), Europejski Fundusz Rozwoju Regionalnego (EFRR), Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW), Europejski Fundusz Morski i Rybacki (EFMR) i Europejski Fundusz Pomocy Najbardziej Potrzebującym (FEAD) (14).

54.

Wzywa Komisję Europejską do rozważenia możliwości utworzenia konkretnego celu tematycznego dotyczącego integracji w ramach polityki spójności po 2020 r., aby zapewnić bardziej skuteczne i ukierunkowane zasoby na projekty integracyjne w ramach europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych. W odniesieniu do okresu programowania 2014–2020, należy przewidzieć dalsze wytyczne dla instytucji zarządzających, tak jasne i szczegółowe, jak to tylko możliwe, na temat działań w zakresie integracji finansowanych w ramach europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych.

55.

Nawołuje do zadbania o to, by państwa członkowskie, władze lokalne i regionalne oraz społeczeństwo obywatelskie mogły w możliwie najprostszy sposób przedstawiać propozycje dotyczące programów krajowych w kontekście różnych funduszy, i w związku z tym przyjmuje z zadowoleniem m.in. propozycję Komisji, aby nadać większe znaczenie stosowaniu mechanizmów partnerstwa.

56.

Wzywa do szerszego i lepiej ukierunkowanego wykorzystywania Interreg w ramach wspierania projektów integracyjnych, w tym za pośrednictwem przekształcenia przepisów i priorytetów odpowiednich programów operacyjnych. Podkreśla kluczową rolę, jaką europejska współpraca terytorialna może odgrywać w doskonaleniu polityki integracji, zwłaszcza na szczeblu lokalnym, sprzyjając synergii i wymianie dobrych praktyk.

57.

Wzywa Komisję do zmniejszenia nadmiernych obciążeń administracyjnych i biurokratycznych, jakie występują w mechanizmach kontroli różnych funduszy europejskich służących projektom dotyczącym integracji, tak aby cała energia państw członkowskich oraz władz lokalnych i regionalnych mogła zostać skutecznie spożytkowana w polityce integracji w terenie, bez uszczerbku dla uzasadnionych rygorystycznych kontroli mających zagwarantować, że środki publiczne są wykorzystywane w sposób efektywny.

58.

Wzywa Komisję do włączenia ukierunkowanego podejścia, którego wymaga polityka integracji, również do mechanizmów kontroli różnych funduszy europejskich służących projektom dotyczącym integracji, bez uszczerbku dla uzasadnionych rygorystycznych kontroli mających zagwarantować, że środki publiczne są wykorzystywane w sposób efektywny.

Rola władz lokalnych i regionalnych

59.

Przypomina ponownie, że właściwa polityka integracyjna prowadzona jest przede wszystkim na poziomie lokalnym i regionalnym oraz że poziom ten styka się w sposób najbardziej bezpośredni z wyzwaniami i możliwościami w zakresie integracji.

60.

Wzywa zatem Komisję do uwzględnienia specyficznych potrzeb władz lokalnych i regionalnych, a także do ich angażowania w większym niż dotychczas stopniu w politykę w dziedzinie integracji opracowywaną, prowadzoną lub promowaną na szczeblu europejskim oraz do ich wspierania w tym zakresie.

61.

Wzywa Komisję do zachęcania i finansowego wspierania państw członkowskich i regionów w realizacji działań na rzecz integracji, zwłaszcza w dziedzinie edukacji i kształcenia zawodowego, wchodzenia na rynek pracy i mieszkalnictwa, a także do ułatwiania wymiany dobrych praktyk wprowadzonych przez regiony, które wdrożyły już środki integracji, takie jak zdecentralizowane przyjmowanie nowo przybyłych.

62.

Wzywa w tym kontekście Komisję, aby traktowała Komitet Regionów, będący unijnym organem doradczym złożonym z przedstawicieli europejskich władz lokalnych i regionalnych, jako uprzywilejowanego partnera, ale również zachęcała do innych form współpracy z władzami lokalnymi i regionalnymi, ich stowarzyszeniami i innymi partnerstwami, sieciami i platformami (np. Eurośródziemnomorskim Zgromadzeniem Samorządów Lokalnych i Regionalnych, Konferencją Władz Lokalnych i Regionalnych Partnerstwa Wschodniego, wspólnymi komitetami konsultacyjnymi, grupami roboczymi, Konferencją Peryferyjnych Regionów Nadmorskich Europy, Radą Gmin i Regionów Europy itp.) w celu uzyskania jak największego wkładu pochodzącego od władz lokalnych i regionalnych.

63.

Wzywa Komisję do aktywnego angażowania Komitetu Regionów we wsparcie i wymianę dobrych praktyk władz lokalnych i regionalnych, gdy chodzi zwłaszcza o środki polityki w dziedzinie integracji poprzedzające wyjazd lub przyjazd, a także politykę w dziedzinie integracji w odniesieniu do edukacji, rynku pracy i szkolenia zawodowego, dostępu do podstawowych usług oraz aktywnego uczestnictwa i włączenia społecznego. Powołuje się w tym kontekście m.in. na analizę porównawczą polityki w dziedzinie integracji, którą przeprowadził Komitet Regionów (15).

64.

Wzywa Komisję do poczynienia dalszych postępów w kwestii małoletnich bez opieki w procesie migracji, która to dziedzina podlega kompetencjom niektórych regionów, oraz wnosi, by Komisja propagowała wśród państw członkowskich solidarny podział wysiłków i odpowiedzialności pomiędzy władze szczebla europejskiego, krajowego i regionalnego. W związku z tym z niecierpliwością oczekuje nowej globalnej strategii Komisji, która zostanie wdrożona jako uzupełnienie do Planu działania w zakresie małoletnich bez opieki (2011–2014) w celu uwzględnienia sytuacji dzieci zaginionych i pozostawionych bez opieki.

65.

Przyjmuje z zadowoleniem konkretne odesłanie przez Komisję do sieci SHARE i do jej projektu „Share City Curriculum” (16) umożliwiającego władzom lokalnym i regionalnym dostęp do zestawu narzędzi, które pomagają im stosować środki integracji w społeczności przyjmującej w ramach przesiedlenia uchodźców.

66.

Wzywa Komisję do aktywnego angażowania Komitetu Regionów w nową europejską sieć integracji, w Europejskie Forum Migracji, partnerstwo na rzecz integracji obywateli państw trzecich w ramach programu rozwoju miast w UE (17), a także w ocenę i dalsze monitorowanie tzw. wskaźników integracji.

Bruksela, dnia 8 grudnia 2016 r.

Markku MARKKULA

Przewodniczący Europejskiego Komitetu Regionów


(1)  COM(2016) 377 final.

(2)  Art. 79 ust. 4 TFUE.

(3)  COM(2016) 272 final; COM(2016) 270 final i COM(2016) 271 final.

(4)  COM(2016) 385 final.

(5)  COM(2016) 378 final.

(6)  Indicators of immigrant integration 2015 [Wskaźniki integracji imigrantów w 2015 r.], OECD (2015).

(7)  Integracja uchodźców pilna, ale nie kosztem najsłabszych grup społecznych, komunikat prasowy Parlamentu Europejskiego, sygn. 20160530STO29645 (2016).

(8)  Dokument roboczy prezydencji na posiedzenie Rady do Spraw Ogólnych w dniu 24 maja 2016 r. – Dialog na temat praworządności (13 maja 2016 r.).

(9)  http://www.flanderstoday.eu/education/okan-schools-help-youngsters-feel-home-flanders

(10)  Eurostat: Migrant integration in the EU labour market [Integracja migrantów na rynku pracy UE] (2016 r.).

(11)  COM(2016) 381 final.

(12)  Zob. przypis 5.

(13)  Art. 79 ust. 4 TFUE.

(14)  Synergies between the Asylum Migration and Integration Fund and other EU financial instruments in relation to asylum seekers and other migrants [Synergie między Funduszem Azylu, Migracji i Integracji oraz innymi unijnymi instrumentami finansowymi w odniesieniu do osób ubiegających się o azyl oraz innych migrantów], Komisja Europejska (2015 r.).

(15)  Regulatory Framework on Employment and Funding for Migration and Integration Policies in the EU [Ramy regulacyjne dotyczące zatrudnienia i finansowania unijnej polityki w obszarze migracji i integracji], Unia Europejska (2016 r.).

(16)  http://resettlement.eu/sites/icmc.tttp.eu/files/Introduction%20City%20Curriculum.pdf

(17)  http://urbanagendaforthe.eu/partnerships/inclusion-of-migrants-and-refugees/


III Akty przygotowawcze

KOMITET REGIONÓW

120. sesja plenarna w dniach 7 i 8 grudnia 2016 r.

9.6.2017   

PL

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

C 185/62


Opinia Europejskiego Komitetu Regionów – EFIS 2.0

(2017/C 185/09)

Sprawozdawca generalny:

Wim VAN DEN DONK (NL/EPL), Komisarz Króla w Brabancji Północnej

Dokument źródłowy:

Wniosek dotyczący rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady zmieniającego rozporządzenia (UE) nr 1316/2013 oraz (UE) 2015/1017 w odniesieniu do przedłużenia okresu obowiązywania Europejskiego Funduszu na rzecz Inwestycji Strategicznych oraz wprowadzenia usprawnień technicznych dla tego Funduszu oraz Europejskiego Centrum Doradztwa Inwestycyjnego

COM(2016) 597 final

I.   ZALECANE POPRAWKI

Poprawka 1

COM(2016) 597 final

Dodać nowe umocowania przed motywem 1

Tekst zaproponowany przez Komisję

Poprawka KR-u

 

uwzględniając przeprowadzoną przez Komisję Europejską ocenę wykorzystania gwarancji UE i działania funduszu gwarancyjnego Europejskiego Funduszu na rzecz Inwestycji Strategicznych w ramach wniosku ustawodawczego w sprawie przedłużenia EFIS,

uwzględniając pierwsze sprawozdanie Europejskiego Banku Inwestycyjnego (EBI) z oceny funkcjonowania Europejskiego Funduszu na rzecz Inwestycji Strategicznych ogłoszone w dniu 6 października 2016 r.,

uwzględniając niezależną zewnętrzną ocenę stosowania rozporządzenia w sprawie EFIS przeprowadzoną zgodnie z art. 18 ust. 6 rozporządzenia (UE) 2015/1017,

uwzględniając opinię Europejskiego Trybunału Obrachunkowego nr 2/2016 „EFIS: wstępny wniosek do dalszego opracowania i rozwinięcia” ogłoszoną w dniu 11 listopada 2016 r.,

Uzasadnienie

Należy zawrzeć odesłania do ocen przeprowadzonych przez instytucje Unii Europejskiej oraz niezależnej oceny stosowania rozporządzenia (UE) 2015/1017.

Nowe umocowania należy dodać po „uwzględniając opinię Komitetu Regionów”.

Poprawka 2

COM(2016) 597 final

Nowy motyw po motywie 4

Tekst zaproponowany przez Komisję

Poprawka KR-u

 

Art. 18 ust. 6 i 7 rozporządzenia w sprawie EFIS przewiduje wystąpienie z wnioskiem dotyczącym zmiany rozporządzenia w sprawie EFIS do dnia 5 lipca 2018 r. i wymaga, aby taki wniosek był poparty niezależną oceną tego, czy EFIS „realizuje swoje cele i jest zagwarantowane utrzymanie systemu wspierającego inwestycje”. Taka niezależna ocena stosowania rozporządzenia w sprawie EFIS przeprowadzana przez zewnętrznych ekspertów została wydana dopiero po przedłożeniu przez Komisję wniosku w sprawie przedłużenia EFIS.

Poprawka 3

COM(2016) 597 final

Motyw 8

Tekst zaproponowany przez Komisję

Poprawka KR-u

EFIS o przedłużonym okresie obowiązywania powinien wyeliminować utrzymujące się niedoskonałości rynku lub nieoptymalną sytuację w zakresie inwestycji i nadal mobilizować sektor prywatny do inwestycji kluczowych dla zapewniania w Europie nowych miejsc pracy, w tym dla osób młodych, wzrostu gospodarczego i konkurencyjności, dbając równocześnie o większą zgodność z zasadą dodatkowości. Chodzi tu o inwestycje w dziedzinach energii, ochrony środowiska i działań w dziedzinie klimatu, kapitału społecznego i ludzkiego oraz powiązanej infrastruktury, opieki zdrowotnej, badań i innowacji, transportu transgranicznego i zrównoważonego, a także transformacji cyfrowej. Należy w szczególności zapewnić zwiększony wkład działań wspieranych z EFIS w osiąganie ambitnych celów Unii przyjętych na paryskiej konferencji klimatycznej (COP 21). W coraz większym stopniu należy uwzględniać priorytetowe projekty z zakresu połączeń międzysystemowych oraz projekty dotyczące efektywności energetycznej. Ponadto należy unikać udzielania z EFSI wsparcia dla autostrad , chyba że jest to konieczne dla wsparcia prywatnych inwestycji w sektorze transportu w krajach objętych polityką spójności lub projektów transgranicznych w sektorze transportu , w których udział bierze co najmniej jeden kraj objęty polityką spójności . Dla zapewnienia jasności należy wyraźnie określić, że projekty w dziedzinie rolnictwa, rybołówstwa i akwakultury, które są już kwalifikowalne, należą do celów ogólnych kwalifikujących się do wsparcia z EFIS.

EFIS o przedłużonym okresie obowiązywania powinien wyeliminować utrzymujące się niedoskonałości rynku lub nieoptymalną sytuację w zakresie inwestycji i nadal mobilizować sektor prywatny do inwestycji kluczowych dla zapewniania w Europie nowych miejsc pracy, w tym dla osób młodych, wzrostu gospodarczego i konkurencyjności, dbając równocześnie o większą zgodność z zasadą dodatkowości. Chodzi tu o inwestycje w dziedzinach energii, ochrony środowiska i działań w dziedzinie klimatu, kapitału społecznego i ludzkiego oraz powiązanej infrastruktury, opieki zdrowotnej, badań i innowacji, transportu transgranicznego i zrównoważonego, a także transformacji cyfrowej. Należy w szczególności zapewnić zwiększony wkład działań wspieranych z EFIS w osiąganie ambitnych celów Unii przyjętych na paryskiej konferencji klimatycznej (COP 21) oraz we wdrażanie środków przyjętych podczas konferencji COP 22. Projekty finansowane z EFIS muszą być odporne na klęski żywiołowe.  W coraz większym stopniu należy uwzględniać priorytetowe projekty z zakresu połączeń międzysystemowych oraz projekty dotyczące efektywności energetycznej. Ponadto należy unikać udzielania z EFSI wsparcia dla wysokoemisyjnych projektów transportowych i kopalnych źródeł energii , chyba że jest to konieczne dla wsparcia prywatnych inwestycji w sektorze transportu w krajach objętych polityką spójności lub projektów transgranicznych w sektorze transportu. Dla zapewnienia jasności należy wyraźnie określić, że projekty w dziedzinie rolnictwa, rybołówstwa i akwakultury, które są już kwalifikowalne, należą do celów ogólnych kwalifikujących się do wsparcia z EFIS.

Uzasadnienie

Projekty transportowe mają kluczowe znaczenie dla przyciągania inwestycji prywatnych i nie powinny ograniczać się tylko do krajów objętych polityką spójności. Ponadto rozporządzenie w sprawie EFIS powinno uwzględniać wyniki ostatniej konferencji klimatycznej w Marrakeszu (COP 22).

Poprawka 4

COM(2016) 597 final

Motyw 11

Tekst zaproponowany przez Komisję

Poprawka KR-u

Aby zapewnić intensywniejsze wdrażanie EFIS w regionach słabiej rozwiniętych i regionach w okresie przejściowym, należy rozszerzyć zakres celów ogólnych kwalifikujących się do wsparcia z EFIS.

W pierwszym sprawozdaniu Europejskiego Banku Inwestycyjnego (EBI) w sprawie oceny funkcjonowania Europejskiego Funduszu na rzecz Inwestycji Strategicznych ogłoszonym w dniu 6 października 2016 r. podkreślono potrzebę rozwiązania problemu braku równowagi geograficznej wsparcia z EFIS poprzez środki takie jak zwiększenie zakresu celów ogólnych kwalifikujących się do wsparcia z EFIS oraz poszerzenie roli Europejskiego Centrum Doradztwa Inwestycyjnego .

Poprawka 5

COM(2016) 597 final

Motyw 14

Tekst zaproponowany przez Komisję

Poprawka KR-u

W celu częściowego sfinansowania wkładu z budżetu ogólnego Unii na rzecz funduszu gwarancyjnego UE potrzebnego, aby dokonać dodatkowych inwestycji, należy dokonać przesunięcia z puli środków dostępnych dla instrumentu „Łącząc Europę”, przewidzianej w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1316/2013  (1) . Ponadto środki w wysokości 1 145 797 000  EUR powinny zostać przesunięte z części instrumentu „Łącząc Europę” dotyczącego instrumentów finansowych na rzecz części dotyczącej dotacji, aby ułatwić łączenie źródeł finansowania z EFIS lub z innymi właściwymi instrumentami, w szczególności tymi dotyczącymi efektywności energetycznej.

 

Poprawka 6

COM(2016) 597 final

Motyw 15

Tekst zaproponowany przez Komisję

Poprawka KR-u

Jak wskazują doświadczenia nabyte przy inwestycjach wspieranych z EFIS, kwotę docelową funduszu gwarancyjnego należy ustalić na 35 % łącznych zobowiązań gwarancyjnych UE zapewniających odpowiedni poziom ochrony.

Jak wskazują doświadczenia nabyte przy inwestycjach wspieranych z EFIS, kwotę docelową funduszu gwarancyjnego należy ustalić na 33 % łącznych zobowiązań gwarancyjnych UE zapewniających odpowiedni poziom ochrony.

Poprawka 7

COM(2016) 597 final

Artykuł 1

Dodać nowy punkt po pkt 1

Tekst zaproponowany przez Komisję

Poprawka KR-u

 

2)     art. 5 ust. 1 akapit drugi otrzymuje brzmienie:

„Uznaje się, że działania specjalne EBI, określone w art. 16 statutu EBI i w wytycznych polityki ryzyka kredytowego EBI, wspierane przez EFIS, także zapewniają dodatkowość, jeśli zostało publicznie udokumentowane, że usuwają niedoskonałości rynku lub nieoptymalną sytuację w zakresie inwestycji oraz nie mogłyby zostać przeprowadzone bez wsparcia z EFIS w tym samym okresie przez EBI, EFI lub za pomocą istniejących unijnych instrumentów finansowych.”;

Uzasadnienie

Charakteryzujący dane działanie wyższy profil ryzyka to nie jedyne kryterium dodatkowości. Ponadto działania specjalne EBI otrzymujące wsparcie z EFIS powinny podlegać wymogom dotyczącym przejrzystości i dokumentacji.

Poprawka 8

COM(2016) 597 final

Artykuł 1

Zmienić ust. 2

Tekst zaproponowany przez Komisję

Poprawka KR-u

art. 5 ust. 1 akapit trzeci otrzymuje brzmienie:

art. 5 ust. 1 akapit trzeci otrzymuje brzmienie:

„Aby lepiej zaradzić niedoskonałościom rynku lub nieoptymalnej sytuacji w zakresie inwestycji, działania specjalne EBI wspierane przez EFIS zazwyczaj charakteryzują się takimi cechami, jak podporządkowanie, udział w instrumentach podziału ryzyka, transgraniczny charakter, ekspozycja na określone rodzaje ryzyka lub inne możliwe do zidentyfikowania aspekty, bardziej szczegółowo opisane w załączniku II.

Projekty EBI obarczone ryzykiem niższym niż minimalne ryzyko w ramach działań specjalnych EBI mogą również być wspierane przez EFIS, jeżeli wykorzystanie gwarancji UE wymagane jest do zapewnienia dodatkowości w rozumieniu akapitu pierwszego niniejszego ustępu.

Uznaje się, że dodatkowość zapewniają także wspierane przez EFIS projekty polegające na stworzeniu infrastruktury fizycznej łączącej dwa lub kilka państw członkowskich lub na rozbudowaniu istniejącej w jednym państwie członkowskim infrastruktury fizycznej lub usług związanych z infrastrukturą fizyczną w jednym lub kilku państwach członkowskich .”;

„Aby lepiej zaradzić niedoskonałościom rynku lub nieoptymalnej sytuacji w zakresie inwestycji czy też różnego rodzaju niewydolności władz publicznych (np. nieoptymalna sytuacja w zakresie inwestycji spowodowana barierami wynikającymi z granic/przepisów krajowych) , działania specjalne EBI wspierane przez EFIS zazwyczaj charakteryzują się takimi cechami, jak podporządkowanie, udział w instrumentach podziału ryzyka, transgraniczny charakter, ekspozycja na określone rodzaje ryzyka lub inne możliwe do zidentyfikowania aspekty, bardziej szczegółowo opisane w załączniku II.

Uznaje się, że dodatkowość zapewniają także projekty współpracy transgranicznej oraz współpracy międzyregionalnej, zwłaszcza pomiędzy regionami funkcjonalnymi .”:

Uzasadnienie

Należy automatycznie uznawać, że projekty współpracy transgranicznej i międzyregionalnej, niezależnie od swoich cech, dzięki swojej wysokiej wartości dodanej zapewniają dodatkowość. W pierwszym roku funkcjonowania EFIS ze środków tego funduszu nie sfinansowano żadnego projektu współpracy transgranicznej. Znaczenie regionów funkcjonalnych jest oczywiste.

Poprawka 9

COM(2016) 597 final

Artykuł 1

Zmienić pkt 4 lit. d)

Tekst zaproponowany przez Komisję

Poprawka KR-u

w ust. 12 akapit drugi zdanie drugie otrzymuje brzmienie:

w ust. 12 akapit drugi zdanie drugie otrzymuje brzmienie:

„Decyzje zatwierdzające wykorzystanie gwarancji UE są podawane do wiadomości publicznej i udostępniane oraz zawierają uzasadnienie decyzji, ze szczególnym uwzględnieniem zgodności z zasadą dodatkowości. Publikacja nie może zawierać szczególnie chronionych informacji handlowych. Podejmując decyzję, komitet inwestycyjny opiera się na dokumentacji dostarczonej przez EBI.”;

„Decyzje zatwierdzające wykorzystanie gwarancji UE są podawane do wiadomości publicznej i udostępniane oraz zawierają uzasadnienie decyzji, ze szczególnym uwzględnieniem zgodności z zasadą dodatkowości. Tabela wskaźników, używana do oceny działań, podawana jest do wiadomości publicznej bezpośrednio po podpisaniu działania w ramach gwarancji UE, z wyłączeniem szczególnie chronionych informacji handlowych. Podejmując decyzję, komitet inwestycyjny opiera się na dokumentacji dostarczonej przez EBI.”;

Uzasadnienie

Poprawka jest zgodna z motywem 18 wniosku ustawodawczego.

Poprawka 10

COM(2016) 597 final

Artykuł 1

Punkt 5 lit. b)

Tekst zaproponowany przez Komisję

Poprawka KR-u

b)

w ust. 2 dodaje się akapit w brzmieniu:

„EBI powinien dążyć do tego, aby co najmniej 40 % finansowania z EFIS w ramach obszarów infrastruktury i innowacji przeznaczone było na wsparcie projektów obejmujących elementy przyczyniające się do działań w dziedzinie klimatu, zgodnie z zobowiązaniami podjętymi na konferencji COP 21. Rada kierownicza przedkłada szczegółowe wytyczne dotyczące tej kwestii.”;

b)

w ust. 2 dodaje się akapit w brzmieniu:

„EBI powinien dążyć do tego, aby co najmniej 40 % finansowania z EFIS w ramach obszarów infrastruktury i innowacji przeznaczone było na wsparcie projektów obejmujących elementy przyczyniające się do działań w dziedzinie klimatu, zgodnie z zobowiązaniami podjętymi na konferencji COP 21 , i by wszystkie obiekty infrastruktury otrzymujące finansowanie były odporne na klęski żywiołowe . Rada kierownicza przedkłada szczegółowe wytyczne dotyczące tej kwestii.”;

Poprawka 11

COM(2016) 597 final

Artykuł 1

Zmienić pkt 8 lit. a)

Tekst zaproponowany przez Komisję

Poprawka KR-u

ust. 5 otrzymuje brzmienie:

„5.   Wpłaty do funduszu gwarancyjnego, o których mowa w ust. 2, wykorzystywane są do osiągnięcia odpowiedniego poziomu środków (zwanego dalej »kwotą docelową«), odzwierciedlającego łączne zobowiązania z tytułu gwarancji UE. Kwotę docelową ustala się na 35 % łącznych zobowiązań gwarancyjnych UE.”;

ust. 5 otrzymuje brzmienie:

„5.   Wpłaty do funduszu gwarancyjnego, o których mowa w ust. 2, wykorzystywane są do osiągnięcia odpowiedniego poziomu środków (zwanego dalej »kwotą docelową«), odzwierciedlającego łączne zobowiązania z tytułu gwarancji UE. Kwotę docelową ustala się na 33 % łącznych zobowiązań gwarancyjnych UE.”;

Uzasadnienie

KR z ubolewaniem stwierdza, że istnieje sprzeczność między wzmocnieniem instrumentu „Łącząc Europę” dla sektora transportu zaproponowanym w dokumencie towarzyszącym przeglądowi śródokresowemu WRF a zmniejszeniem budżetu instrumentu „Łącząc Europę” o 500 mln EUR, zaproponowanym w omawianym wniosku ustawodawczym. To zmniejszenie niewykorzystanych zasobów finansowych w przypadku instrumentów finansowych wchodzących w zakres instrumentu „Łącząc Europę” wyraźnie pokazuje, że projekty realizowane w ramach instrumentu „Łącząc Europę” są wypierane przez projekty finansowane z EFIS. KR sprzeciwia się tej redukcji i sugeruje, by zmniejszyć kwotę docelową z 35 % do 33 %, tak aby nie trzeba było ograniczać o 500 mln EUR puli środków finansowych na wdrażanie instrumentu „Łącząc Europę”.

Poprawka 12

COM(2016) 597 final

Artykuł 1

Zmienić pkt 9 lit. b)

Tekst zaproponowany przez Komisję

Poprawka KR-u

w ust. 2 wprowadza się następujące zmiany:

w ust. 2 wprowadza się następujące zmiany:

(i)

lit. c) otrzymuje brzmienie:

„c)

maksymalne wykorzystanie wiedzy lokalnej w celu ułatwienia wsparcia EFIS w całej Unii oraz przyczynianie się w miarę możliwości do osiągnięcia celu sektorowej i geograficznej dywersyfikacji EFIS, o której mowa w sekcji 8 załącznika II, poprzez wspieranie EBI w inicjowaniu działań;”;

(i)

lit. c) otrzymuje brzmienie:

„c)

maksymalne wykorzystanie wiedzy regionalnej i lokalnej w celu ułatwienia wsparcia EFIS w całej Unii oraz przyczynianie się w miarę możliwości do osiągnięcia celu sektorowej i geograficznej dywersyfikacji EFIS, o której mowa w sekcji 8 załącznika II, poprzez wspieranie EBI w inicjowaniu działań;”;

(ii)

lit. e) otrzymuje brzmienie:

„e)

świadczenie proaktywnego wsparcia w zakresie tworzenia platform inwestycyjnych;”;

(ii)

lit. e) otrzymuje brzmienie:

„e)

świadczenie proaktywnego wsparcia w zakresie tworzenia platform inwestycyjnych;”;

(iii)

dodaje się lit. f) w brzmieniu:

„f)

doradztwo w zakresie łączenia EFIS z innymi źródłami unijnego finansowania (takimi jak europejskie fundusze strukturalne i inwestycyjne, »Horyzont 2020« oraz instrument »Łącząc Europę«).”;

(iii)

dodaje się lit. f) w brzmieniu:

„f)

doradztwo w zakresie łączenia EFIS z innymi źródłami unijnego finansowania (takimi jak europejskie fundusze strukturalne i inwestycyjne, »Horyzont 2020« oraz instrument »Łącząc Europę«) w celu umożliwienia jak największej integracji i synergii między inwestycjami z myślą o jednolitym programowaniu działań w ramach polityki spójności .”;

Uzasadnienie

W poprawce wnosi się, aby władze lokalne i regionalne były silniej włączane w struktury doradcze ECDI. Należy uwzględnić wiedzę tak regionalną, jak i lokalną. Sektorową i geograficzną dywersyfikację powinna mieć na uwadze raczej rada kierownicza niż ECDI, jak o tym mowa w sekcji 8 załącznika II.

Poprawka 13

COM(2016) 597 final

Artykuł 1

Zmienić pkt 9 lit. c)

Tekst zaproponowany przez Komisję

Poprawka KR-u

ust. 5 otrzymuje brzmienie:

„5.   Aby zrealizować cel, o którym mowa w ust. 1, i ułatwiać udzielanie wsparcia doradczego na szczeblu lokalnym, ECDI dąży do wykorzystania wiedzy fachowej EBI, Komisji, krajowych banków lub instytucji prorozwojowych oraz instytucji zarządzających europejskimi funduszami strukturalnymi i inwestycyjnymi.”;

ust. 5 otrzymuje brzmienie:

„5.   Aby zrealizować cel, o którym mowa w ust. 1, i ułatwiać udzielanie wsparcia doradczego na szczeblu regionalnym i lokalnym, ECDI dąży do wykorzystania wiedzy fachowej EBI, Komisji, krajowych banków lub instytucji prorozwojowych oraz instytucji zarządzających europejskimi funduszami strukturalnymi i inwestycyjnymi.”;

Uzasadnienie

Należy uwzględnić wiedzę tak regionalną, jak i lokalną.

Poprawka 14

COM(2016) 597 final

Artykuł 1

Dodać nowy punkt po pkt 9 lit. d)

Tekst zaproponowany przez Komisję

Poprawka KR-u

 

10)     art. 16 ust. 2 otrzymuje brzmienie:

„2.     EBI, we właściwych przypadkach we współpracy z EFI, co roku przedkłada Parlamentowi Europejskiemu, Radzie i Europejskiemu Komitetowi Regionów sprawozdanie z działań EBI w zakresie finansowania i inwestycji objętych niniejszym rozporządzeniem. Sprawozdanie, podawane do wiadomości publicznej, zawiera:”

Uzasadnienie

W poprawce wnosi się, aby KR był ściślej włączony w monitorowanie EFIS.

Poprawka 15

COM(2016) 597 final

Artykuł 1

Dodać nowy punkt po pkt 9 lit. d)

Tekst zaproponowany przez Komisję

Poprawka KR-u

 

W artykule 16 dodać nowy ustęp po ustępie 6

„7.     EBI opracowuje do celów sprawozdawczości zestaw wskaźników wyników dla każdego działania, aby zapewnić solidną podstawę dla analizy wartości dodanej finansowania UE. Tak opracowaną metodykę zatwierdza rada kierownicza.”;

Uzasadnienie

Należy stworzyć zbiór wskaźników, tak aby można było porównywać różne zestawy instrumentów, na pierwszym etapie pomiędzy europejskimi funduszami strukturalnymi i inwestycyjnymi a EFIS.

Poprawka 16

COM(2016) 597 final

Artykuł 1

Zmienić pkt 10 lit. a)

Tekst zaproponowany przez Komisję

Poprawka KR-u

a)

ust. 6 otrzymuje brzmienie:

„6.   Do dnia 30 czerwca 2018 r. i 30 czerwca 2020 r. Komisja przedkłada Parlamentowi Europejskiemu i Radzie sprawozdanie zawierające niezależną ocenę stosowania niniejszego rozporządzenia.”;

a)

ust. 6 otrzymuje brzmienie:

„6.   Do dnia 30 czerwca 2018 r. i 30 czerwca 2020 r. Komisja przedkłada Parlamentowi Europejskiemu, Radzie , Europejskiemu Bankowi Centralnemu, Europejskiemu Komitetowi Ekonomiczno-Społecznemu, Europejskiemu Komitetowi Regionów oraz Europejskiemu Bankowi Inwestycyjnemu sprawozdanie zawierające niezależną ocenę stosowania niniejszego rozporządzenia.”;

Uzasadnienie

Poprawka służy zagwarantowaniu, by informacje zostały przesłane do tych samych instytucji co w przypadku komunikatu z dnia 14 września 2016 r.„W kierunku drugiego etapu funkcjonowania Europejskiego Funduszu na rzecz Inwestycji Strategicznych”.

Poprawka 17

COM(2016) 597 final

Artykuł 1

Dodać nowy punkt po pkt 14

Tekst zaproponowany przez Komisję

Poprawka KR-u

 

15)     art. 16 ust. 2 lit. f) otrzymuje brzmienie:

„opis projektów, dla których wsparcie z innych źródeł finansowania UE (takich jak europejskie fundusze strukturalne i inwestycyjne, »Horyzont 2020« czy instrument »Łącząc Europę«) łączy się ze wsparciem w ramach EFIS, a także łączną kwotę wkładu z każdego ze źródeł;”;

Uzasadnienie

Dzięki zmianie tekstu art. 16 ust. 2 lit. f) rozporządzenia tekst będzie spójny z zaproponowaną przez Komisję Europejską poprawką do art. 14 ust. 2 obecnego rozporządzenia.

Poprawka 18

COM(2016) 597 final

Artykuł 2

Skreślić art. 2

Tekst zaproponowany przez Komisję

Poprawka KR-u

W rozporządzeniu (UE) nr 1316/2013 wprowadza się następujące zmiany:

 

1)

art. 5 ust. 1 otrzymuje brzmienie:

„1.     Pulę środków finansowych na realizację instrumentu »Łącząc Europę« na lata 2014–2020 ustala się na 29 992 259 000  EUR według cen bieżących. Kwota ta podlega podziałowi w następujący sposób:

a)

sektor transportu: 23 895 582 000  EUR, z czego 11 305 500 000  EUR przenosi się z Funduszu Spójności na wydatki zgodnie z niniejszym rozporządzeniem wyłącznie w państwach członkowskich kwalifikujących się do korzystania z Funduszu Spójności;

b)

sektor telekomunikacji: 1 091 602 000  EUR;

c)

sektor energii: 5 005 075 000  EUR.

Kwoty te nie wpływają na stosowanie mechanizmu elastyczności przewidzianego w rozporządzeniu Rady (UE, Euratom) nr 1311/2013  (*1) .

 

Uzasadnienie

Por. poprawka 5: nie ma potrzeby zmniejszania puli środków finansowych na instrument „Łącząc Europę”.

Poprawka 19

Załącznik 1 do COM(2016) 597 final

W pkt 1 dodać nową literę przed lit. a)

Tekst zaproponowany przez Komisję

Poprawka KR-u

 

a)

w lit. a) tiret piąte otrzymuje brzmienie:

„podmioty sektora publicznego (w tym terytorialne, ale z wykluczeniem działań takich podmiotów skutkujących bezpośrednim ryzykiem dla państwa członkowskiego) oraz podmioty mające charakter podmiotów sektora publicznego; europejskie ugrupowanie współpracy terytorialnej (EUWT), ustanowione zgodnie z rozporządzeniem (WE) nr 1082/2006 w sprawie EUWT  (*2) , uznaje się za podmiot, którego działania nie skutkują bezpośrednim ryzykiem dla państwa członkowskiego.

Uzasadnienie

EUWT realizuje działania lub wdraża współpracę terytorialną, korzystając z finansowania UE lub nie. Biorąc jednak pod uwagę, że jego członkami mogą być organy władz krajowych, regionalnych lub lokalnych bądź stowarzyszenia takich organów władz, ma ono ograniczony dostęp do instrumentów finansowych zapewnianych przez EBI. Dlatego nie należy uznawać go za podmiot, którego działania wiążą się z bezpośrednim ryzykiem dla państwa członkowskiego.

Poprawka 20

Załącznik 1 do COM(2016) 597 final

Zmienić pkt 1 lit. a)

Tekst zaproponowany przez Komisję

Poprawka KR-u

w lit. b) dodaje się akapit drugi w brzmieniu:

„Unika się udzielania z EFSI wsparcia dla autostrad, chyba że jest ono konieczne dla wsparcia prywatnych inwestycji w sektorze transportu w krajach objętych polityką spójności lub inwestycji w projekty transgraniczne w sektorze transportu , w których udział bierze co najmniej jeden kraj objęty polityką spójności .”;

w lit. b) dodaje się akapit drugi w brzmieniu:

„Unika się udzielania z EFSI wsparcia dla autostrad, chyba że jest ono konieczne dla wsparcia prywatnych inwestycji w sektorze transportu w krajach objętych polityką spójności lub inwestycji w projekty transgraniczne w sektorze transportu.”;

Uzasadnienie

Należy uznać, że projekty współpracy transgranicznej jako takie mają charakter dodatkowy, dlatego nie można ich ograniczać do przypadków, gdy w projekcie udział bierze co najmniej jeden kraj objęty polityką spójności.

II.   ZALECENIA POLITYCZNE

EUROPEJSKI KOMITET REGIONÓW

1.

Zauważa, że samorządy lokalne i regionalne mają do odegrania kluczową rolę we wskazywaniu, planowaniu i wspieraniu dodatkowych inwestycji, które będą pobudzały innowacje, wzrost i zatrudnienie na ich terytorium.

2.

Przyznaje, że EFIS jest istotnym elementem planu inwestycyjnego dla Europy, zatem z zadowoleniem przyjmuje proponowaną zasadę jego rozszerzenia, zarówno jeśli chodzi o okres obowiązywania, jak i możliwości finansowe. Uważa też, że aby EFIS odniósł większy sukces, należy dokładniej sprecyzować i zwiększyć synergie z europejską polityką spójności osiągane dzięki europejskim funduszom strukturalnymi i inwestycyjnym. W istocie EFIS i europejskie fundusze strukturalne i inwestycyjne nie powinny ze sobą konkurować ani o zasoby z unijnego budżetu, ani pod względem mających zastosowanie zasad rachunkowości dotyczących współfinansowania krajowego.

3.

Odnotowuje, że Europejski Fundusz na rzecz Inwestycji Strategicznych działa od roku i choć przynosi wyniki pod względem liczby i wartości zatwierdzonych projektów, to pod względem geograficznym jego rozkład był nierównomierny.

4.

Z zadowoleniem przyjmuje możliwość przedstawienia poprawek legislacyjnych i zaleceń politycznych w oparciu o wstępne doświadczenia miast i regionów z EFIS, a zarazem w nawiązaniu do pierwszej opinii KR-u w sprawie EFIS, sporządzonej przez sprawozdawcę generalnego Claude’a Gewerca w kwietniu 2015 r.

5.

Przypomina, że art. 18 ust. 6 i 7 rozporządzenia w sprawie EFIS stanowi, że Komisja wystąpi z wnioskiem w sprawie zmiany rozporządzenia w sprawie EFIS do dnia 5 lipca 2018 r., i wymaga, aby taki wniosek był poparty niezależną oceną tego, czy EFIS realizuje swoje cele i czy zagwarantowane jest utrzymanie systemu wspierającego inwestycje. Ta niezależna ocena stosowania rozporządzenia (UE) 2015/1017 przeprowadzana przez ekspertów zewnętrznych była nadal w toku, gdy Komisja wystąpiła z wnioskiem w sprawie przedłużenia EFIS, i przedstawiono ją dopiero w dniu 14 listopada 2016 r. Ponadto odnotowuje, że Komisja w swoim komunikacie z dnia 29 listopada 2016 r. rozważyła wszystkie trzy oceny i podziela w nim pogląd o sukcesie EFIS i Europejskiego Centrum Doradztwa Inwestycyjnego (ECDI). Komitet wyraża jednakże ubolewanie, że wnioskowi nie towarzyszyły ani ocena skutków wymagana przez Program lepszego stanowienia prawa (COM(2015) 215 z dnia 19 maja 2015 r.), ani oceny ex ante programów finansowych wymagane na podstawie art. 30 i 140 rozporządzenia finansowego.

6.

Zważywszy na sprawozdanie Trybunału Obrachunkowego „EFIS: wstępny wniosek do dalszego opracowania i rozwinięcia”, a zwłaszcza na uwagi zawarte w pkt 61 i 62, zgadza się, że trzeba wyjaśnić zastosowanie zasad pomocy państwa do projektów łączących środki pochodzące z EFIS ze środkami pochodzącymi z funduszy strukturalnych, i wnosi, by z uwagi na spójność przewidziano ich wyłączenie z pomocy państwa.

7.

Zwraca uwagę na współzależność między wnioskiem a przeglądem śródokresowym wieloletnich ram finansowych (WRF) oraz na potrzebę udostępnienia środków finansowych w ramach przeglądu śródokresowego bez uszczerbku dla różnych istniejących programów finansowania, takich jak „Horyzont 2020”, instrument „Łącząc Europę” itp. Sprzeciwia się zatem przesunięciom środków budżetowych z instrumentu „Łącząc Europę”.

8.

Zwraca uwagę, że w perspektywie długoterminowej przedłużenie i poszerzenie EFIS nie powinno służyć zastąpieniu istniejących dotacji unijnych.

9.

Wyraża zadowolenie, że znaczniejsza część środków EFIS zostanie ukierunkowana na zwiększanie dostępu do finansowania dla MŚP, i wskazuje, że z EFIS mogą także korzystać lokalne projekty o niewielkiej skali; w tym względzie zasadnicze znaczenie mają pomoc techniczna i doradztwo dla władz lokalnych.

10.

Z zadowoleniem przyjmuje fakt, że wzmocniono i uczyniono jaśniejszymi kryteria kwalifikowalności dla projektów dotyczących działań w zakresie klimatu (COP 21), rolnictwa, rybołówstwa i akwakultury.

11.

Doradza EBI, aby w swojej sprawozdawczości na temat regionów odniósł się do rozporządzenia w sprawie ustalenia wspólnej klasyfikacji Jednostek Terytorialnych do Celów Statystycznych (NUTS) (1). Ponadto usilnie zaleca, aby sprawozdawczość dotycząca kluczowych wskaźników skuteczności działania (KPI) i kluczowych wskaźników monitorowania (KMI) została ujęta w podziale na beneficjentów i na regiony na poziomie NUTS II.

12.

Z zadowoleniem przyjmuje propozycję, by zwiększyć przejrzystość procesu wyboru działań poprzez ujawnienie niepoufnych informacji dotyczących podpisanych działań za pośrednictwem tabeli wskaźników. Dodaje, że środek ten powinien dotyczyć zarówno działań na rzecz infrastruktury i innowacyjności, jak i działań na rzecz MŚP. Wzywa także komitet inwestycyjny odpowiedzialny za wybór projektów do konsultowania z organami lokalnymi i regionalnymi projektów związanych z ich zakresem kompetencji.

13.

Wnosi, aby Europejski Komitet Regionów został ściślej włączony w procesy sprawozdawczości i monitorowania, dzięki czemu będzie mógł przedstawiać swoje poglądy i oceny dotyczące działań EFIS, działalności ECDI oraz współpracy z władzami lokalnymi i regionalnymi.

14.

Zaznacza, że EFIS trzeba postrzegać jako narzędzie służące zaradzaniu różnego rodzaju niedoskonałościom rynku i niewydolności władz publicznych (np. nieoptymalna sytuacja w zakresie inwestycji spowodowana barierami wynikającymi z granic/przepisów krajowych); EFIS nie powinien być postrzegany jako instrument finansowania nieopłacalnych projektów.

15.

Dostrzega problemy związane z definicją dodatkowości i sugeruje, by ją doprecyzować oraz aby dopracować koncepcję, zgodnie z którą wysoki profil ryzyka cechujący dane działanie jest uznawany za kryterium dodatkowości.

16.

Odnotowuje opublikowane przez Europejski Trybunał Obrachunkowy sprawozdanie stwierdzające, że trzeba zachować dodatkowość projektów EFIS, i w związku z tym podkreśla, że celem EFIS powinno być wspieranie inwestycji, które nie mogłyby zostać przeprowadzone przez EBI bez wsparcia EFIS.

17.

Podkreśla, że projekty EFIS muszą mieć charakter dodatkowości. W tym zakresie pomocne powinno być ujawnianie informacji za pośrednictwem tabel wskaźników.

18.

Zauważa, że biorąc pod uwagę wysoką wartość dodaną, jaką dla Unii Europejskiej mają projekty transgraniczne, należy automatycznie uznawać, że zapewniają one dodatkowość.

19.

Odnotowuje znaczenie łączenia EFIS z innymi źródłami unijnego finansowania, takimi jak europejskie fundusze strukturalne i inwestycyjne, program „Horyzont 2020” oraz instrument „Łącząc Europę”, i ponownie zwraca uwagę na potrzebę strategicznej koordynacji w tym zakresie oraz specjalnego wsparcia dla synergii między poszczególnymi elementami. W związku z tym ważne jest nie tylko, by służby unijne – a zwłaszcza osoby zarządzające programami Komisji Europejskiej – wiedziały o tej możliwości, ale także żeby informowały obywateli, MŚP oraz władze krajowe, regionalne i lokalne w państwach członkowskich o znaczeniu i sposobach jak najlepszego wykorzystania istniejących synergii.

20.

Wskazuje, że władze lokalne i regionalne potrzebują dodatkowych wyjaśnień i wskazówek odnośnie do tego, jak łączyć EFIS z innymi funduszami UE, zwłaszcza jeśli chodzi o stosowanie zasad pomocy państwa i zakaz podwójnego finansowania.

21.

Zwraca uwagę, że wykorzystywanie EFIS i innych funduszy UE, w tym europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych, powinno być ukierunkowane na komplementarne cele.

22.

Ponawia swój apel, by inwestycje władz lokalnych i regionalnych finansowane przez EFIS i EBI były wyłączone z obliczania długu i deficytu budżetowego państw członkowskich Unii Europejskiej.

23.

Dostrzega, że kluczową rolę we wdrażaniu EFIS odgrywają krajowe banki prorozwojowe i platformy inwestycyjne, w szczególności w odniesieniu do współpracy z władzami lokalnymi i regionalnymi.

24.

Wnosi, aby EBI przedstawiał informacje na temat projektów EFIS na poziomie lokalnym i regionalnym, tak aby ściślej włączyć władze lokalne i regionalne w tworzenie i wspieranie projektów EFIS.

25.

Ma w każdym razie nadzieję, że już na etapie programowania 2014–2020 zapewni się jak największą synergię i integrację funkcjonalną działań podejmowanych z tytułu EFIS w ramach polityki spójności, również w celu umożliwienia stosownej równowagi terytorialnej sprzyjającej obszarom znajdującym się w najbardziej niekorzystnej sytuacji.

26.

Pragnąłby współpracować z Komisją Europejską i EBI, aby dalej ulepszać komunikację na temat planu inwestycyjnego dla Europy, i w związku z tym przyjmuje z zadowoleniem jednolite podejście, które zainicjowano podczas Europejskiego Tygodnia Regionów i Miast 2016. Mimo że władze lokalne i regionalne mają do odegrania kluczową rolę w skutecznym wdrożeniu EFIS, konieczne jest podniesienie świadomości.

27.

Odnotowuje propozycję, by zaradzić brakowi geograficznej i sektorowej równowagi działań EFIS za pomocą rozszerzonego wykazu kwalifikowalnych działań oraz poprzez wzmocnioną rolę Europejskiego Centrum Doradztwa Inwestycyjnego. Dla zapewnienia proporcjonalnego rozkładu działań finansowanych z EFIS niezbędne są: budowanie zdolności, proaktywne doradztwo oraz bliska współpraca z władzami lokalnymi i regionalnymi w zakresie promowania i inicjowania projektów. Stopień dostępu ewentualnych beneficjentów musi uwzględniać realia krajowe i regionalne, tak by nie powodować lub nie utrwalać nierówności.

28.

Podkreśla, że po upływie początkowego okresu inwestycyjnego limity koncentracji geograficznej i sektorowej określone w kierunkach działania EFIS muszą pozostać w użyciu tylko do celów orientacyjnych i nie powinny w żaden sposób być wiążące dla wyboru działań.

29.

Apeluje, aby inwestycje z EFIS w infrastrukturę były odporne na klęski żywiołowe, tak by zapewnić długotrwałość infrastruktury i unikać stwarzania ryzyka dla życia obywateli.

30.

Odnotowuje, że omawiany wniosek ustawodawczy jest zgodny z zasadami pomocniczości i proporcjonalności.

Bruksela, dnia 7 grudnia 2016 r.

Markku MARKKULA

Przewodniczący Europejskiego Komitetu Regionów


(1)   Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1316/2013 z dnia 11 grudnia 2013 r. ustanawiające instrument „Łącząc Europę”, zmieniające rozporządzenie (UE) nr 913/2010 oraz uchylające rozporządzenia (WE) nr 680/2007 i (WE) nr 67/2010 (Dz.U. L 348 z 20.12.2013, s. 129).

(1)  Rozporządzenie (WE) nr 1059/2003 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 26 maja 2003 r. w sprawie ustalenia wspólnej klasyfikacji Jednostek Terytorialnych do Celów Statystycznych (NUTS) (Dz.U. L 154 z 21.6.2003, s. 1).


9.6.2017   

PL

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

C 185/75


Opinia Europejskiego Komitetu Regionów „Zmiana dyrektywy dotyczącej delegowania pracowników”

(2017/C 185/10)

Sprawozdawca:

Yoomi RENSTRÖM (SE/PES), radna gminy Ovanåker

Dokument źródłowy:

Wniosek dotyczący dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady zmieniającej dyrektywę 96/71/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 16 grudnia 1996 r. dotyczącą delegowania pracowników w ramach świadczenia usług

COM(2016) 128 final

I.   ZALECANE POPRAWKI

Poprawka 1

Wniosek dotyczący dyrektywy

Motyw 4

Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską

Poprawka KR-u

Prawie dwadzieścia lat po przyjęciu dyrektywy o delegowaniu pracowników należy ocenić, czy nadal zapewnia ona właściwą równowagę między koniecznością wspierania swobody świadczenia usług a potrzebą ochrony praw pracowników delegowanych.

Prawie dwadzieścia lat po przyjęciu dyrektywy o delegowaniu pracowników należy ocenić, czy nadal zapewnia ona właściwą równowagę między koniecznością wspierania swobody świadczenia usług a potrzebą ochrony praw pracowników delegowanych. Delegowanie nie może w żadnym wypadku stawiać delegowanych pracowników w gorszej sytuacji.

Poprawka 2

Wniosek dotyczący dyrektywy

Motyw 8

Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską

Poprawka KR-u

Ze względu na długi czas trwania niektórych przypadków delegowania należy określić, że w razie delegowania trwającego dłużej niż 24 miesiące za państwo, w którym świadczona jest praca, uważa się przyjmujące państwo członkowskie. Zgodnie z zasadą ustanowioną w rozporządzeniu Rzym I  prawo przyjmującego państwa członkowskiego ma zatem zastosowanie do umowy o pracę takich pracowników delegowanych , o ile strony nie umówiły się co do wyboru prawa właściwego. W przypadku dokonania innego wyboru nie może to jednak prowadzić do pozbawienia pracownika ochrony przyznanej mu na podstawie przepisów, których nie można wyłączyć w drodze umowy na mocy prawa przyjmującego państwa członkowskiego. Powinno to mieć zastosowanie od momentu rozpoczęcia delegowania, o ile oczekuje się, że okres delegowania będzie dłuższy niż 24 miesiące , i od pierwszego dnia po upływie 24 miesięcy, jeśli delegowanie rzeczywiście wykroczy poza ten okres. Zasada ta nie wpływa na prawo przedsiębiorstwa delegującego pracowników na terytorium innego państwa członkowskiego do powołania się na swobodę świadczenia usług również w okolicznościach, kiedy okres delegowania przekracza 24 miesiące . Chodzi tu jedynie o stworzenie pewności prawa w stosowaniu rozporządzenia Rzym I do konkretnej sytuacji, a nie o jakąkolwiek zmianę tego rozporządzenia. Pracownik skorzysta zwłaszcza z ochrony i korzyści wypływających z rozporządzenia Rzym I.

Ze względu na długi czas trwania niektórych przypadków delegowania należy określić, że w razie delegowania trwającego dłużej niż 12 miesięcy w odniesieniu do stosunku pracy stosuje się prawo przyjmującego państwa członkowskiego. Zgodnie z zasadą ustanowioną w rozporządzeniu Rzym I  prawo to ma zastosowanie , o ile strony nie umówiły się co do wyboru prawa właściwego. W przypadku dokonania innego wyboru nie może to jednak prowadzić do pozbawienia pracownika ochrony przyznanej mu na podstawie przepisów, których nie można wyłączyć w drodze umowy na mocy prawa przyjmującego państwa członkowskiego. Powinno to mieć zastosowanie od momentu rozpoczęcia delegowania, o ile oczekuje się, że okres delegowania będzie dłuższy niż 12 miesięcy , i od pierwszego dnia po upływie 12 miesięcy, jeśli delegowanie rzeczywiście wykroczy poza ten okres. Zasada ta nie wpływa na prawo przedsiębiorstwa delegującego pracowników na terytorium innego państwa członkowskiego do powołania się na swobodę świadczenia usług również w okolicznościach, kiedy okres delegowania przekracza 12 miesięcy .

Uzasadnienie

Określony we wniosku Komisji okres, w którym prawo państwa przyjmującego ma mieć pełne zastosowanie do stosunku pracy w przypadku delegowania odpowiada okresowi określonemu w art. 12 rozporządzenia (WE) nr 883/2004 w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Zgodnie z tym przepisem prawo państwa przyjmującego ma zastosowanie wówczas, gdy przewidywany czas delegowania tego samego pracownika wynosi 24 miesiące

Celem rozporządzenia (WE) nr 883/2004 jest przede wszystkim podzielenie między państwa członkowskie obowiązków w zakresie przysługującego obywatelom UE prawa do świadczeń wypłacanych w ramach systemu zabezpieczenia społecznego funkcjonującego w danym państwie członkowskim. Celem dyrektywy w sprawie delegowania jest ochrona pracowników delegowanych i wspieranie swobody przepływu usług. Według KR-u brak jest poważnych argumentów przemawiających za zharmonizowaniem okresów obowiązujących na podstawie tych dwóch aktów prawnych tylko z tej przyczyny, że regulują one przypadki, w których obywatele UE tymczasowo przebywają i pracują w danym państwie członkowskim.

Komitet uważa, że okres uzasadniający pełne stosowanie prawa państwa przyjmującego do stosunku pracy w przypadku delegowania powinien ulec skróceniu. Zdaniem Komitetu właściwy okres, w przypadku którego należy uznać, że związek pracownika delegowanego z państwem, do którego został on delegowany, jest tego rodzaju, że przepisy tego państwa powinny mieć pełne zastosowanie do stosunku pracy, jest równy okresowi dwunastu miesięcy rzeczywistego lub przewidywanego delegowania tego samego pracownika.

Komitet jest zdania, że kwestia prawa krajowego stosowanego w odniesieniu do pracowników delegowanych nie powinna być uregulowana w drodze stosowania rozporządzenia Rzym I, lecz w całości w dyrektywie w sprawie delegowania.

Poprawka 3

Wniosek dotyczący dyrektywy

Motyw 12

Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską

Poprawka KR-u

Do kompetencji państw członkowskich należy ustanowienie przepisów dotyczących wynagrodzenia zgodnie z ich prawem i praktyką. Zastosowanie przepisów krajowych dotyczących wynagrodzenia do pracowników delegowanych musi jednak być uzasadnione koniecznością ochrony pracowników delegowanych i nie może w sposób nieproporcjonalny ograniczać transgranicznego świadczenia usług.

Niniejsza dyrektywa nie wpływa na kompetencje państw członkowskich w zakresie ustanawiania przepisów dotyczących wynagrodzenia zgodnie z ich prawem i praktyką. Zastosowanie przepisów krajowych dotyczących wynagrodzenia do pracowników delegowanych musi jednak być uzasadnione koniecznością ochrony pracowników delegowanych i nie może w sposób nieproporcjonalny ograniczać transgranicznego świadczenia usług.

Uzasadnienie

Dyrektywa w sprawie delegowania nie wpływa sama w sobie na wyłączną kompetencję państw członkowskich w odniesieniu do zagadnień związanych z kształtowaniem płac. To każde państwo członkowskie ustala – zgodnie z obowiązującym modelem rynku pracy – jakie płace mają obowiązywać na szczeblu krajowym. Dyrektywa w sprawie delegowania wskazuje jedynie, że pewna płaca (określona w państwie oddelegowania) ma zastosowanie także do pracownika delegowanego na terytorium tego państwa.

Tekst zaproponowany przez Komisję w motywie 12 można by interpretować w taki sposób, że to ustanawiane na szczeblu krajowym przepisy dotyczące wynagrodzenia jako takie mogłyby być przedmiotem badania pod kątem dyrektywy w sprawie delegowania i zasad traktatowych dotyczących swobody świadczenia usług. Wydaje się właściwe wyjaśnienie, że to stosowanie określonych na szczeblu krajowym płac w odniesieniu do pracowników delegowanych musi być uzasadnione koniecznością ochrony pracowników delegowanych i nie może w sposób nieproporcjonalny ograniczać transgranicznego świadczenia usług.

Poprawka 4

Wniosek dotyczący dyrektywy

Artykuł 1 ust. 1

Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską

Poprawka KR-u

Dodaje się art. 2a w brzmieniu:

Dodaje się art. 2a w brzmieniu:

Artykuł 2a

Artykuł 2a

Okres delegowania przekraczający 24 miesiące

Okres delegowania przekraczający 12 miesięcy

1.   Kiedy zakładany lub rzeczywisty okres delegowania przekracza 24 miesiące, za państwo, w którym wykonywana jest normalnie praca, uważa się państwo członkowskie , na którego terytorium delegowany jest pracownik.

1.   Kiedy zakładany lub rzeczywisty okres delegowania przekracza 12 miesięcy, umowa o pracę obowiązująca w okresie delegowania podlega w całości prawu państwa członkowskiego , na którego terytorium delegowany jest pracownik , chyba że pracodawca i pracownik umówili się na stosowanie innego prawa właściwego .

2   Do celów ustępu 1 w przypadku zastępowania pracowników delegowanych wykonujących te same zadania w tym samym miejscu należy wziąć pod uwagę łączny okres delegowania danych pracowników w odniesieniu do pracowników, których rzeczywisty okres delegowania wynosi przynajmniej sześć miesięcy.

2.   Do celów ust. 1 w przypadku zastępowania pracowników delegowanych wykonujących te same zadania w tym samym miejscu należy wziąć pod uwagę łączny okres delegowania danych pracowników w odniesieniu do pracowników, których rzeczywisty okres delegowania wynosi przynajmniej sześć miesięcy.

 

3.     Umowa w sprawie prawa właściwego nie może prowadzić do pozbawienia pracownika ochrony przyznanej mu na podstawie przepisów, których nie można wyłączyć w drodze umowy na mocy prawa mającego zastosowanie zgodnie z ust. 1.

 

4.     Stosowanie ust. 1 nie może skutkować tym, że pracownik delegowany znajdzie się w mniej korzystnej sytuacji, niż gdyby prawo innego państwa było stosowane do umowy o pracę zgodnie z art. 8 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 593/2008 z dnia 17 czerwca 2008 r. w sprawie prawa właściwego dla zobowiązań umownych (Rzym I).

Uzasadnienie

Określony we wniosku Komisji okres, w którym prawo państwa przyjmującego ma mieć pełne zastosowanie do stosunku pracy w przypadku delegowania odpowiada okresowi określonemu w art. 12 rozporządzenia (WE) nr 883/2004 w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Zgodnie z tym przepisem prawo państwa przyjmującego ma zastosowanie wówczas, gdy przewidywany czas delegowania tego samego pracownika wynosi 24 miesiące.

Celem rozporządzenia (WE) nr 883/2004 jest przede wszystkim podzielenie między państwa członkowskie obowiązków w zakresie przysługującego obywatelom UE prawa do świadczeń wypłacanych w ramach systemu zabezpieczenia społecznego funkcjonującego w danym państwie członkowskim. Celem dyrektywy w sprawie delegowania jest ochrona pracowników delegowanych i wspieranie swobody przepływu usług. Według KR-u brak jest poważnych argumentów przemawiających za zharmonizowaniem okresów obowiązujących na podstawie tych dwóch aktów prawnych tylko z tej przyczyny, że regulują one przypadki, w których obywatele UE tymczasowo przebywają i pracują w danym państwie członkowskim.

Komitet uważa, że okres uzasadniający pełne stosowanie prawa państwa przyjmującego do stosunku pracy w przypadku delegowania powinien ulec skróceniu. Zdaniem Komitetu właściwy okres, w przypadku którego należy uznać, że związek pracownika delegowanego z państwem, do którego został on delegowany, jest tego rodzaju, że przepisy tego państwa powinny mieć pełne zastosowanie do stosunku pracy, jest równy okresowi dwunastu miesięcy rzeczywistego lub przewidywanego delegowania tego samego pracownika.

Wniosek Komisji – zawierający zasadę wskazującą w sposób pośredni i przede wszystkim w drodze stosowania rozporządzenia Rzym I na prawo państwa przyjmującego jako na prawo właściwe dla stosunku pracy – zmusza do postawienia kilku znaków zapytania. Zgodnie z motywem 8 wniosku Komisji w tekście dyrektywy należy wyjaśnić, że zawarcie umowy o stosowaniu prawa innego państwa niż państwo przyjmujące jest nadal możliwe na warunkach wskazanych w art. 8 rozporządzenia Rzym I. Ponadto należy zadbać o to, aby stosowanie przepisów państwa przyjmującego w odniesieniu do stosunku pracy nie spowodowało, że pracownik znajdzie się w mniej korzystnej sytuacji, co może się uwidocznić na przykład w formie niższego poziomu ochrony lub mniej korzystnych warunków dla pracownika na podstawie przepisów państwa przyjmującego.

Zdaniem Komitetu bezpośrednio w dyrektywie w sprawie delegowania należy określić, kiedy stosuje się przepisy państwa przyjmującego. Poprawka skutkuje koniecznością dokonania odpowiednich zmian w motywie 8.

Poprawka 5

Wniosek dotyczący dyrektywy

Artykuł 1 ust. 2 lit. a)

Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską

Poprawka KR-u

[…] Do celów niniejszej dyrektywy wynagrodzenie oznacza wszystkie elementy wynagrodzenia obowiązkowe na mocy krajowych przepisów ustawowych, wykonawczych i administracyjnych, układów zbiorowych lub orzeczeń arbitrażowych, które zostały uznane za powszechnie stosowane lub , w przypadku braku systemu uznawania układów zbiorowych lub orzeczeń arbitrażowych za powszechnie stosowane, innych układów zbiorowych lub orzeczeń arbitrażowych w zrozumieniu ust. 8 drugiego akapitu, w państwie członkowskim , na którego terytorium pracownik jest delegowany.

W kontekście niniejszej dyrektywy wynagrodzenie oraz składki na ubezpieczenie społeczne są definiowane zgodnie z prawem krajowym lub praktyką państwa członkowskiego , na którego terytorium pracownik jest delegowany.

Państwa członkowskie publikują na jednej oficjalnej krajowej stronie internetowej, o której mowa w art. 5 dyrektywy 2014/67/UE, elementy składowe wynagrodzenia zgodnie z lit. c).

Państwa członkowskie publikują na jednej oficjalnej krajowej stronie internetowej, o której mowa w art. 5 dyrektywy 2014/67/UE, elementy składowe wynagrodzenia zgodnie z lit. c).

Uzasadnienie

Należy stwierdzić, że wynagrodzenie podlega kompetencjom krajowym, tak aby zapobiec sytuacji, że dyrektywa zacznie być wykorzystywana do badania krajowych przepisów dotyczących płac przez Trybunał Sprawiedliwości UE.

II.   ZALECENIA POLITYCZNE

EUROPEJSKI KOMITET REGIONÓW

Uwagi Komitetu

1.

Stwierdza, że swoboda transgranicznego świadczenia usług wewnątrz UE jest zagwarantowana w art. 56–62 TFUE. Należycie funkcjonujący wewnętrzny rynek usług nie tylko przynosi natychmiastowe korzyści usługodawcom i konsumentom wewnątrz UE, ale jest także zasadniczym czynnikiem wzrostu gospodarczego, który – jak można oczekiwać – przyniesie wszystkim obywatelom UE korzyści w postaci większego dobrobytu i wyższego poziomu bezpieczeństwa socjalnego.

2.

Uważa, że należycie funkcjonujący wewnętrzny rynek usług ma szczególne znaczenie dla usługodawców w regionach, które graniczą bezpośrednio z innymi państwami członkowskimi.

3.

Zauważa, że zasadniczym punktem wyjścia w przypadku swobody przepływu usług jest założenie, że usługodawcy mający siedzibę w jednym państwie członkowskim powinni mieć możliwość świadczenia usług w innych państwach członkowskich na tych samych warunkach, które obowiązują w państwie ich siedziby. Jednocześnie warunkiem należytego funkcjonowania wewnętrznego rynku usług jest zagwarantowanie, aby konkurencja, także w przypadkach transgranicznych, przede wszystkim dotyczyła nie kosztów pracy, lecz czynników takich jak jakość świadczonej usługi i skuteczność prowadzenia działalności przez usługodawcę.

4.

Istniejące między państwami członkowskimi różnice – zwłaszcza w odniesieniu do kosztów wynagrodzeń – oznaczają, że delegowanie pracowników w ramach swobody przepływu usług może wywierać presję powodującą obniżanie warunków płacowych w państwie, do którego delegowani są pracownicy. W sytuacji nieuczciwej konkurencji dotyczącej warunków pracy i zatrudnienia może to doprowadzić do tzw. dumpingu socjalnego w państwach przyjmujących. Taki dumping socjalny wzmaga presję na spadek cen, co zagraża przedsiębiorstwom, które nie korzystają z delegowania.

5.

Jest zdania, że właściwa równowaga między swobodą przepływu usług z jednej strony a ochroną pracowników delegowanych i ochroną przed dumpingiem płacowym i socjalnym z drugiej strony stanowi warunek zaakceptowania funkcji rynku wewnętrznego przez obywateli UE, a zwłaszcza przez pracowników zatrudnionych w sektorach usług, w których delegowanie jest powszechne lub można oczekiwać, że stanie się powszechne. Podkreśla jednak, że aby skutecznie zwalczać dumping socjalny, potrzebne są środki służące ochronie także osób samozatrudnionych oraz wykonujących pracę zlecaną za pośrednictwem platform cyfrowych.

6.

Właściwa równowaga między interesami, które stara się zaspokoić dyrektywa w sprawie delegowania, również jest warunkiem zdrowej i sprawiedliwej konkurencji w przypadkach transgranicznych w sektorze usług.

7.

W tym kontekście może poprzeć zasadę, na której oparty jest wniosek Komisji, to jest zasadę takiego samego wynagrodzenia za tę samą pracę wykonywaną w tym samym miejscu.

8.

Uważa, że nieznajomość ustanowionych przez przyjmujące państwo członkowskie wymogów administracyjnych związanych z zatrudnieniem pracowników, a także trudności, jakie niektóre przedsiębiorstwa (zwłaszcza MŚP) mają z ich przestrzeganiem, mogą stanowić przeszkodę dla swobodnego świadczenia usług transgranicznych w obrębie UE i zagrożenie dla ochrony pracowników delegowanych. Ustanowienie przez Komisję i państwa członkowskie jasnych i łatwo dostępnych mechanizmów informowania i doradztwa w tej dziedzinie mogłoby złagodzić te trudności.

9.

Zgadza się z oceną Komisji, że należy wprowadzić okres uzasadniający pełne stosowanie prawa państwa przyjmującego w odniesieniu do pracownika delegowanego. Uważa jednak, że brak jest poważnych argumentów przemawiających za tym, by jako punkt wyjścia przy ustalaniu długości okresu uzasadniającego pełne stosowanie prawa państwa przyjmującego do stosunku pracy w przypadku delegowania wykorzystywać przepis zawarty w rozporządzeniu (WE) nr 883/2004. Jest zdania, że w dyrektywie w sprawie delegowania okres ten powinien wynosić dwanaście miesięcy.

10.

Uważa także, że sytuacja, kiedy prawo państwa przyjmującego ma mieć pełne zastosowanie do stosunku pracy, nie może oznaczać mniej korzystnej sytuacji dla pracownika delegowanego.

11.

Stwierdza, że proponowane przez Komisję zastąpienie terminu „minimalne stawki płacy” terminem „wynagrodzenie” można uznać za zgodne z wyrokiem Trybunału Sprawiedliwości UE m.in. w sprawie Säkhöalojen ammattiliito ry (C-396/13) i interpretacją terminu „płaca minimalna”, którą Trybunał zawarł w tym wyroku.

12.

Przyjęcie koncepcji, że przy określaniu w danym państwie członkowskim wynagrodzenia w rozumieniu dyrektywy można i należy wykorzystywać wyłącznie obowiązkowe w państwie przyjmującym elementy składowe wynagrodzenia i podstawę obliczeń oznacza, że nadal nie będzie możliwe formułowanie przez państwo przyjmujące żądań, aby pracodawca delegujący pracowników stosował w ich przypadku wynagrodzenie uznawane za „normalne” lub przeciętne wynagrodzenie należne w państwie przyjmującym za wykonanie równorzędnej pracy.

13.

Odnosi się pozytywnie do propozycji zakładającej, aby elementy wynagrodzenia składające się na wynagrodzenie mające zastosowanie w przypadku delegowania pracownika w państwie przyjmującym były publikowane na oficjalnej krajowej stronie internetowej, którą państwa członkowskie, zgodnie z art. 5 dyrektywy w sprawie egzekwowania, powinny były utworzyć w celu usprawnienia dostępu do informacji związanych z delegowaniem.

14.

Ogólnie uważa, że propozycja Komisji dotycząca stosowania terminu „wynagrodzenie” zamiast terminu „minimalne stawki płacy” i pozostałe propozycje zmian w tym zakresie oznaczają, że dyrektywa w sprawie delegowania zapewnia właściwą równowagę między dawaną usługodawcom możliwością transgranicznego świadczenia usług wewnątrz UE bez nieuzasadnionych przeszkód, z jednej strony, a ochroną zapewnianą pracownikom delegowanym i ochroną przeciwko nieuczciwej konkurencji – z drugiej strony.

15.

Jest jednak zdania, że należy wyjaśnić, iż dyrektywa w sprawie delegowania nie wpływa sama w sobie na wyłączną kompetencję państw członkowskich w odniesieniu do prawa podejmowania decyzji dotyczących kwestii wynagrodzeń w ramach danego modelu rynku pracy.

16.

Podziela zdanie Komisji, że obowiązek stosowania warunków państwa przyjmującego w kwestiach, o których mowa w art. 3 ust. 1 dyrektywy w sprawie delegowania w odniesieniu do sektora budowlanego, powinien obowiązywać w ten sam sposób we wszystkich gałęziach gospodarki, niezależnie od tego, czy wynagrodzenie jest ustalone w przepisach ustawowych, w powszechnie stosowanej umowie zbiorowej czy umowie zbiorowej, o których mowa w art. 3 ust. 8 tiret pierwsze lub drugie.

17.

Zwraca uwagę Komisji na przypadki delegowania pracowników w ramach podwykonawstwa kaskadowego, które prowadzi do rozwodnienia odpowiedzialności pracodawcy i pozostawienia niekiedy pracowników delegowanych bez żadnej opieki i pomocy. Europejski fundusz pomocy mógłby umożliwić szybką interwencję w celu zapewnienia powrotu tych pracowników do ich krajów pochodzenia w możliwie najlepszych warunkach. Komitet proponuje również utworzenie europejskiego rejestru nakładającego na przedsiębiorstwa świadczące usługi, we wszystkich państwach członkowskich, obowiązek zgłaszania pracownika delegowanego najpóźniej w momencie rozpoczęcia świadczenia usług.

18.

Zauważa, że umiejętności pracowników delegowanych są bardzo często celowo zaniżane przez pracodawcę, aby usprawiedliwić niższe wynagrodzenie. Praktyka ta może się utrzymywać, aby umożliwić obejście obowiązku równego traktowania w dziedzinie wynagrodzeń. Byłoby wskazane, by Komisja rozważyła utworzenie europejskiego rejestru zawodów i umiejętności zawodowych, aby temu zapobiec i chronić interesy pracowników nieposiadających dyplomu lub poświadczonych kwalifikacji.

19.

Zauważa, że termin wdrożenia przepisów dyrektywy (2008/104/WE) w sprawie pracy tymczasowej upłynął dnia 5 grudnia 2011 r. Jednym z celów tej dyrektywy jest ochrona pracowników zatrudnianych przez agencje pracy tymczasowej. Zgodnie z nią każdy ma m.in. prawo do równego traktowania w zakresie warunków pracy, takich jak płaca, urlop czy czas pracy (art. 5).

20.

Podziela zdanie Komisji, że stosowanie wyrażonej w dyrektywie w sprawie pracy tymczasowej zasady równego traktowania powinno być obowiązkowe także w przypadkach, w których agencja pracy tymczasowej ma siedzibę w innym państwie członkowskim i w których chodzi o delegowanie pracowników zgodnie z dyrektywą w sprawie delegowania.

Pomocniczość i proporcjonalność

21.

Zauważa, że 14 izb/parlamentów narodowych w 11 krajach członkowskich (Bułgaria, Chorwacja, Republika Czeska, Dania, Estonia, Litwa, Łotwa, Polska, Rumunia, Słowacja i Węgry) wydało uzasadnione opinie w oparciu o ocenę zgodności z zasadą pomocniczości, na podstawie których przedmiotowy wniosek otrzymał tzw. „żółtą kartkę”.

22.

Stwierdza, że dyrektywa w sprawie delegowania określa, które z panujących w państwie przyjmującym warunków pracy i zatrudnienia usługodawca mający siedzibę w innym państwie członkowskim jest zobowiązany stosować w odniesieniu do pracownika delegowanego w państwie przyjmującym. Ani obowiązująca aktualnie dyrektywa, ani dyrektywa zmieniona nie mają na celu zharmonizowania poziomu warunków panujących w państwach członkowskich.

23.

Zwraca uwagę, że zmian w dyrektywie można dokonywać tylko na szczeblu UE. Wobec traktatowych zasad swobodnego transgranicznego świadczenia usług wewnątrz UE i przepisów rozporządzenia Rzym I nie jest możliwe regulowanie na szczeblu państw członkowskich, które warunki w dziedzinie prawa pracy należy stosować w przypadku delegowania.

24.

Zwraca uwagę na to, że dyrektywa w sprawie egzekwowania, która powinna była zostać transponowana przez państwa członkowskie do prawa krajowego do dnia 18 czerwca 2016 r., zawiera instrumenty pozwalające państwom członkowskim na ograniczenie nadużyć i dumpingu socjalnego w wyniku delegowania (a mianowicie oszustw, obchodzenia przepisów oraz wymiany informacji między państwami członkowskimi). Komitet odnotowuje fakt, że zmieniona dyrektywa o delegowaniu pracowników i dyrektywa w sprawie egzekwowania to w dużej mierze wzajemnie wzmacniające się instrumenty prawne, i w związku z tym z niecierpliwością oczekuje na pełne oszacowanie tego, jakie skutki i konsekwencje dla delegowania pracowników przyniesie wdrożenie przez państwa członkowskie dyrektywy w sprawie egzekwowania.

25.

Podkreśla ponadto, że nadal istnieją problemy z zapewnianiem spójności wdrażania kontroli dotyczących delegowania pracowników w różnych państwach członkowskich, gdyż dyrektywa w sprawie egzekwowania ograniczyła się do ustanowienia współpracy dwustronnej między państwami członkowskimi. Zgadza się w związku z tym, że cel proponowanej zmienionej dyrektywy, jakim jest wspólna definicja przepisów mających zastosowanie do delegowania pracowników, można lepiej osiągnąć na szczeblu UE.

26.

Uważa za konieczne promowanie wymiany danych między urzędami rejestrującymi czy zakładami ubezpieczeń społecznych w wysyłającym i przyjmującym państwie członkowskim, a także wprowadzenie wymogu zgłaszania do zakładu ubezpieczeń społecznych w przyjmującym państwie członkowskim, aby można było podjąć skuteczne działania przeciwko fikcyjnemu delegowaniu pracowników i zakładaniu przedsiębiorstw w celu fikcyjnego delegowania pracowników, jak i przeciwko nieuczciwej konkurencji opartej na niższych składkach na ubezpieczenia społeczne. Jeżeli pojawi się tendencja do tworzenia przedsiębiorstw w celu fikcyjnego delegowania pracowników, trzeba będzie zastanowić się nad możliwością wymagania minimalnego okresu zatrudnienia pracowników w kraju, z którego są delegowani, jako warunku delegowania.

Bruksela, dnia 7 grudnia 2016 r.

Markku MARKKULA

Przewodniczący Europejskiego Komitetu Regionów


9.6.2017   

PL

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

C 185/82


Opinia Europejskiego Komitetu Regionów – Zachowanie zasobów rybnych i ochrona ekosystemów morskich za pomocą środków technicznych

(2017/C 185/11)

Sprawozdawca:

Emily WESTLEY, radna miasta Hastings (UK/PES)

Dokument źródłowy:

Wniosek dotyczący rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie zachowania zasobów rybnych i ochrony ekosystemów morskich za pomocą środków technicznych, zmieniającego rozporządzenia Rady (WE) nr 1967/2006, (WE) nr 1098/2007, (WE) nr 1224/2009 i rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1343/2011 i (UE) nr 1380/2013 oraz uchylającego rozporządzenia Rady (WE) nr 894/97, (WE) nr 850/98, (WE) nr 2549/2000, (WE) nr 254/2002, (WE) nr 812/2004 i (WE) nr 2187/2005

COM(2016) 134 final

I.   ZALECANE POPRAWKI

Poprawka 1

Umocowania i motywy

Zakaz stosowania niektórych destrukcyjnych narzędzi lub metod połowów

Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską

Poprawka KR-u

(11)

Należy zakazać stosowania niektórych destrukcyjnych narzędzi lub metod połowów, które wykorzystują materiały wybuchowe, trucizny, substancje oszałamiające, prąd elektryczny, młoty pneumatyczne lub inne urządzenia uderzające, narzędzi ciągnionych i chwytaków do zbierania korala czerwonego lub innego rodzaju korala i gatunków koralowatych oraz niektórych kusz z wyjątkiem szczególnego przypadku włoka wytwarzającego impulsy elektryczne, który może być używany pod pewnymi ścisłymi warunkami.

(11)

Należy zakazać stosowania niektórych destrukcyjnych narzędzi lub metod połowów, które wykorzystują materiały wybuchowe, trucizny, substancje oszałamiające, prąd elektryczny, młoty pneumatyczne lub inne urządzenia uderzające, narzędzi ciągnionych i chwytaków do zbierania korala czerwonego lub innego rodzaju korala i gatunków koralowatych oraz niektórych kusz z wyjątkiem szczególnego przypadku włoka wytwarzającego impulsy elektryczne, który może być używany pod pewnymi ścisłymi warunkami. Warunki te powinny obejmować system monitorowania, kontroli i przeglądu dla celów egzekwowania, badań i oceny. Aktualne licencje na połowy elektryczne należy poddać (ponownej) ocenie naukowej, zanim zostaną odnowione lub otrzymają status niepodlegających zakazowi.

Uzasadnienie

Technika impulsu elektrycznego może mieć niszczący wpływ na życie w morzu, w tym młode ryby i gatunki niebędące celem połowów. Rada zarządzania zasobami morskimi odmawia certyfikacji tej techniki ze względu na „wpływ elektryczności na wiele elementów środowiska, w tym na gatunki zagrożone i chronione (w tym gatunki spodouste) i organizmy żyjące w osadzie, który to wpływ może mieć także konsekwencje dla ekologii miejsca połowów w szerszym ujęciu”, a Międzynarodowa Rada Badań Morza (ICES) w lutym 2016 r. stwierdziła, że „istniejące ramy regulacyjne nie są wystarczające, by zapobiec wprowadzeniu potencjalnie niszczących systemów”.

Poprawka 2

Artykuł 4

Wartości docelowe

Tekst zaproponowany przez Komisję

Poprawka KR-u

1.   Celem środków technicznych jest:

(a)

zapewnienie, by połowy gatunków morskich o rozmiarach mniejszych niż minimalne rozmiary odniesienia do celów ochrony nie przekraczały 5 % wielkości połowów zgodnie z art. 2 ust. 2 i art. 15 rozporządzenia (UE) nr 1380/2013,

1.   Celem środków technicznych jest:

(a)

by połowy gatunków morskich o rozmiarach mniejszych niż minimalne rozmiary odniesienia do celów ochrony nie przekraczały limitów określonych w aktach przyjętych przez Komisję zgodnie z art. 19 ust. 5 niniejszego rozporządzenia, a niezamierzone połowy zostały w jak największym stopniu ograniczone zgodnie z art. 2 ust. 5 lit. a) rozporządzenia (UE) nr 1380/2013,

Uzasadnienie

Zapewnienie, by połowy gatunków morskich o rozmiarach mniejszych niż minimalny rozmiar odniesienia do celów ochrony nie przekraczały 5 %, jest nierealistyczne w przypadku floty trawlerów. Ponadto przepis ten już zniechęca do połowów młodych osobników.

Poprawka 3

Artykuł 6

Definicje terminów

Tekst zaproponowany przez Komisję

Poprawka KR-u

(4)

„ukierunkowane połowy” oznaczają połowy określonego gatunku lub kombinacji gatunków, gdy całkowite połowy tego gatunku/tych gatunków stanowią ponad 50 % wartości ekonomicznej połowów;

(4)

„ukierunkowane połowy” oznaczają połowy określonego gatunku lub kombinacji gatunków, gdy całkowite połowy tego gatunku/tych gatunków stanowią ponad 50 % danego rejsu połowowego ;

Zalecana poprawka 4

Artykuł 6

Definicje terminów

Tekst zaproponowany przez Komisję

Poprawka KR-u

(26)

„takla” oznacza narzędzie połowowe składające się z głównej liny, czasami znacznej długości, do której w regularnych odstępach przymocowane są przepony z haczykami z przynętą lub bez niej. Lina główna jest umocowana poziomo na dnie lub blisko dna, pionowo lub może unosić się na powierzchni;

(26)

„takla” oznacza narzędzie połowowe składające się z głównej liny, o  zmiennej długości, do której w regularnych odstępach przymocowane są przepony z haczykami z przynętą lub bez niej. Lina główna jest umocowana poziomo na dnie lub blisko dna, pionowo lub może unosić się w słupie wody na różnych głębokościach bądź na powierzchni;

Poprawka 5

Artykuł 6

Definicje terminów

Tekst zaproponowany przez Komisję

Poprawka KR-u

(30)

„worek włoka” oznacza najbardziej do tyłu wysuniętą część włoka, w kształcie walca, czyli o takim samym obwodzie na całej swojej długości, albo w kształcie zwężającym się; Składa się z jednej lub wielu ścian (części tkaniny sieciowej) o jednakowym rozmiarze oczka sieci, połączonych bocznie jedna z drugą w osi włoka sznurem, do którego może być przyłączona lina wzmacniająca brzegi. Do celów regulacyjnych ostatnie 50 oczek sieci tworzy worek włoka;

(30)

„worek włoka” oznacza najbardziej do tyłu wysuniętą część włoka, w kształcie walca, czyli o takim samym obwodzie na całej swojej długości, albo w kształcie zwężającym się; Składa się z jednej lub wielu ścian (części tkaniny sieciowej) o jednakowym rozmiarze oczka sieci, połączonych bocznie jedna z drugą w osi włoka sznurem, do którego może być przyłączona lina wzmacniająca brzegi. Do celów regulacyjnych ostatnie 50 oczek sieci tworzy worek włoka;

Uzasadnienie

Poprawka nie dotyczy wersji polskiej.

Poprawka 6

Artykuł 6

Definicje terminów

Tekst zaproponowany przez Komisję

Poprawka KR-u

(38)

„czas zanurzenia” oznacza okres od momentu pierwszego umieszczenia sieci w wodzie do momentu pełnego wybrania sieci na pokład statku rybackiego;

(38)

„czas zanurzenia” oznacza okres od momentu pierwszego umieszczenia poszczególnych sieci w wodzie do momentu pełnego wybrania wszystkich tych sieci na pokład statku rybackiego;

Uzasadnienie

Chodzi o sieci skrzelowe, oplątujące lub drygawice, składające się z kilku haków ciągnionych (kolejno przymocowanych urządzeń), z myślą o doprecyzowaniu, że czas zanurzenia rozpoczyna się w momencie umieszczenia w wodzie pierwszego haka ciągnionego i kończy w chwili wybrania na pokład ostatniego haka.

Poprawka 7

Artykuł 6

Definicje terminów

Tekst zaproponowany przez Komisję

Poprawka KR-u

(42)

„selekcja jakościowa” oznacza praktykę odrzutów tanich ryb objętych limitami połowowymi, mimo że mogły one zostać legalnie wyładowane, stosowaną w celu maksymalizacji całkowitej wartości ekonomicznej lub pieniężnej ryb przywiezionych do portu.

(42)

„selekcja jakościowa” oznacza praktykę odrzutów tanich ryb objętych limitami połowowymi, mimo że mogły one zostać legalnie wyładowane, stosowaną w celu maksymalizacji całkowitej wartości ekonomicznej lub pieniężnej ryb przywiezionych do portu , z wyjątkiem gatunków nienadających się do spożycia przez ludzi ze względu na zgniecenie i stłamszenie w sieci;

Uzasadnienie

Specyfika wykorzystania połowów włokiem sprawia, że czasami połów jest zgnieciony i stłamszony, przez co nie nadaje się na sprzedaż.

Poprawka 8

Artykuł 9

Ogólne ograniczenia dotyczące stosowania narzędzi ciągnionych

Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską

Poprawka KR-u

1.   Żadna część narzędzi ciągnionych nie jest wykonana z tkaniny sieciowej o rozmiarze oczka sieci mniejszym niż rozmiar oczka sieci worka włoka. Przepis ten nie ma zastosowania do narzędzi połowowych używanych w celu mocowania czujników do monitorowania narzędzi.

1.   Żadna część narzędzi ciągnionych nie jest wykonana z tkaniny sieciowej o rozmiarze oczka sieci mniejszym niż rozmiar oczka sieci worka włoka. Przepis ten nie ma zastosowania do narzędzi połowowych używanych w celu mocowania czujników do monitorowania narzędzi. Możliwe jest przyznanie dalszego odstępstwa w drodze aktu delegowanego przyjętego na mocy art. 18 niniejszego rozporządzenia, w przypadku gdy korzystanie z tkaniny sieciowej o rozmiarze oczka sieci mniejszym niż rozmiar oczka sieci worka włoka w innych częściach narzędzia ciągnionego przynosi korzyści pod względem ochrony żywych zasobów morskich, jeśli korzyści te są przynajmniej równe korzyściom płynącym z obecnych metod połowowych.

Uzasadnienie

Przednia część urządzenia może składać się z sieci o większym rozmiarze oczek, jeżeli nie ma to wpływu na utrzymanie ryb dostających się do worka włoka i obniża koszty budowy urządzenia.

Poprawka 9

Artykuł 13

Ochrona wrażliwych siedlisk, w tym wrażliwych ekosystemów morskich

Tekst zaproponowany przez Komisję

Poprawka KR-u

2.   Jeżeli w najlepszych dostępnych opiniach naukowych zaleca się zmianę wykazu obszarów wymienionych w załączniku II, w tym dodanie nowych obszarów, Komisja jest uprawniona do przyjmowania takich zmian w drodze aktów delegowanych, zgodnie z procedurą ustanowioną w art. 11 ust. 2 i art. 11 ust. 3 rozporządzenia (UE) nr 1380/2013. Przyjmując takie zmiany, Komisja zwraca szczególną uwagę na łagodzenie niekorzystnych skutków przemieszczania działalności połowowej na inne wrażliwe obszary.

2.   Jeżeli w najlepszych dostępnych opiniach naukowych zaleca się zmianę wykazu obszarów wymienionych w załączniku II, w tym dodanie nowych obszarów, Komisja jest uprawniona do przyjmowania takich zmian w drodze aktów delegowanych, zgodnie z procedurą ustanowioną w art. 11 ust. 2 i art. 11 ust. 3 rozporządzenia (UE) nr 1380/2013. Przyjmując takie zmiany, Komisja zwraca szczególną uwagę na łagodzenie niekorzystnych skutków przemieszczania działalności połowowej na inne wrażliwe obszary , a także uwzględnia przepisy dotyczące łowisk głębinowych .

Uzasadnienie

Chodzi o spójność z nowym prawodawstwem dotyczącym połowów głębinowych (rozporządzeniem ustanawiającym szczegółowe warunki dotyczące połowów stad głębinowych na północno-wschodnim Atlantyku oraz przepisy dotyczące połowów na wodach międzynarodowych północno-wschodniego Atlantyku i uchylającym rozporządzenie (WE) nr 2347/2002).

Poprawka 10

Artykuł 19

Środki regionalne w ramach wieloletnich planów działania

Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską

Poprawka KR-u

1.   Komisja jest uprawniona do ustanawiania środków technicznych na poziomie regionalnym w celu osiągnięcia celów planów wieloletnich, o których mowa w art. 9 i 10 rozporządzenia (UE) nr 1380/2013. Środki te ustanawiane są przez Komisję w drodze aktów delegowanych przyjmowanych zgodnie z art. 32 niniejszego rozporządzenia i art. 18 rozporządzenia (UE) nr 1380/2013.

1.   Komisja jest uprawniona do ustanawiania środków technicznych na poziomie regionalnym w celu osiągnięcia celów planów wieloletnich, o których mowa w art. 9 i 10 rozporządzenia (UE) nr 1380/2013. Środki te ustanawiane są przez Komisję w drodze aktów delegowanych przyjmowanych zgodnie z art. 32 niniejszego rozporządzenia i art. 18 rozporządzenia (UE) nr 1380/2013. Państwa członkowskie mogą przedkładać wspólne zalecenia, niezależnie od ustanowienia wieloletnich planów dla danego obszaru.

2   …

2   …

3   …

3   …

4   …

4   …

5   …

5   …

6   .

6   …

Uzasadnienie

Z obecnego brzmienia art. 19 projektu rozporządzenia można wywnioskować, że ustanowienie wieloletnich planów jest warunkiem przedłożenia wspólnych zaleceń.

Poprawka 11

Artykuł 19

Środki regionalne w ramach wieloletnich planów działania

Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską

Poprawka KR-u

1   …

1   …

2   …

2   …

3   …

3   …

4   …

4   …

5   …

5   …

6.   Komisja może zwrócić się do STECF o ocenę wspólnych rekomendacji, o których mowa w ust. 5.

6.   Komisja zwraca się do STECF o ocenę wspólnych rekomendacji, o których mowa w ust. 5.

Uzasadnienie

Zainteresowane strony uważają ściślejsze zaangażowanie STECF za niezbędne i domagały się tego podczas wysłuchań i debat politycznych w PE i KR-ze.

Poprawka 12

Artykuł 31

Środki ochronne

Tekst zaproponowany przez Komisję

Poprawka KR-u

1.   Jeżeli najlepsze dostępne opinie naukowe wskazują, że niezbędne jest natychmiastowe działanie w celu ochrony gatunków morskich, Komisja jest uprawniona do przyjmowania aktów delegowanych zgodnie z art. 32 w celu zmniejszenia takich zagrożeń. Te akty prawne mogą w szczególności dotyczyć ograniczeń w zakresie stosowania narzędzi połowowych lub działalności połowowej na określonych obszarach lub w określonych okresach.

1.   Jeżeli najlepsze dostępne opinie naukowe wskazują, że niezbędne jest natychmiastowe działanie w celu ochrony gatunków morskich, Komisja jest uprawniona do przyjmowania aktów delegowanych zgodnie z art. 32 w celu zmniejszenia takich zagrożeń , określając wcześniej wpływ proponowanych środków na społeczeństwo i gospodarkę. Te akty prawne mogą w szczególności dotyczyć ograniczeń w zakresie stosowania narzędzi połowowych lub działalności połowowej na określonych obszarach lub w określonych okresach.

2.   Akty delegowane, o których mowa w ust. 1, mają na celu w szczególności:

2.   Akty delegowane, o których mowa w ust. 1, mają na celu w szczególności:

a)

zareagowanie na nieoczekiwane zmiany w modelu stada wskutek wysokiego lub niskiego poziomu rekrutacji młodocianych osobników do danego stada;

a)

zareagowanie na nieoczekiwane zmiany w modelu stada wskutek wysokiego lub niskiego poziomu rekrutacji młodocianych osobników do danego stada;

b)

zapewnienie ochrony ryb odbywających tarło lub skorupiaków, w przypadku bardzo niskiej liczebności stad lub jeżeli inne czynniki środowiskowe stanowią zagrożenie dla stanu danego stada.

b)

zapewnienie ochrony ryb odbywających tarło lub skorupiaków, w przypadku bardzo niskiej liczebności stad lub jeżeli inne czynniki środowiskowe stanowią zagrożenie dla stanu danego stada.

3.   Akty delegowane, o których mowa w ust. 1, stosuje się przez okres nie dłuższy niż trzy lata, nie naruszając przepisów art. 32 ust. 6.

3.   Akty delegowane, o których mowa w ust. 1, stosuje się przez okres nie dłuższy niż trzy lata, nie naruszając przepisów art. 32 ust. 6.

Uzasadnienie

Niniejsza poprawka ma na celu uwzględnienie skutków społeczno-gospodarczych przed podjęciem decyzji.

Poprawka 13

Artykuł 32

Wykonywanie przekazanych uprawnień

Tekst zaproponowany przez Komisję

Poprawka KR-u

2.   Uprawnienia do przyjęcia aktów delegowanych, o których mowa w art. 11, 13, 19, 28 i 31 , powierza się Komisji na okres pięciu lat od dnia [----]. Komisja sporządza sprawozdanie dotyczące przekazania uprawnień nie później niż dziewięć miesięcy przed końcem tego pięcioletniego okresu. Przekazanie uprawnień zostaje automatycznie przedłużone na takie same okresy, chyba że Parlament Europejski lub Rada sprzeciwią się takiemu przedłużeniu nie później niż trzy miesiące przed końcem każdego okresu.

2.   Uprawnienia do przyjęcia aktów delegowanych, o których mowa w art. 11, 13, 19 i 28, powierza się Komisji na okres pięciu lat od dnia [----] i na okres trzech lat w przypadku art. 31. Komisja sporządza sprawozdanie dotyczące przekazania uprawnień nie później niż dziewięć miesięcy przed końcem tego pięcioletniego okresu. Przekazanie uprawnień zostaje automatycznie przedłużone na takie same okresy, chyba że Parlament Europejski lub Rada sprzeciwią się takiemu przedłużeniu nie później niż trzy miesiące przed końcem każdego okresu.

Uzasadnienie

W art. 31 powierza się Komisji uprawnienia do przyjmowania aktów delegowanych, które będą obowiązywały przez okres trzech lat. Jednak w art. 32 uprawnienia Komisji wydają się obowiązywać przez pięć lat.

Poprawka 14

Artykuł 34

Przegląd i sprawozdawczość

Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską

Poprawka KR-u

1   …

1   …

2   …

2   …

3   …

3   …

 

4.     Sprawozdanie opiera się na kompleksowej ocenie oddziaływania terytorialnego przeprowadzanej przez Komisję dla każdego basenu morskiego w celu oceny środowiskowego i społeczno-gospodarczego wpływu wprowadzanych środków.

Uzasadnienie

Kompleksowy przegląd wpływu środków politycznych rozporządzenia wprowadzanych w różnych regionach jest istotnym warunkiem tworzenia polityki opartej na faktach. Umożliwi to realizację pełnego cyklu polityki obejmującego rozporządzenie, ocenę skutków i informacje zwrotne.

II.   ZALECENIA POLITYCZNE

EUROPEJSKI KOMITET REGIONÓW

Zalecenia ogólne

1.

Za niezwykle ważne dla powodzenia wspólnej polityki rybołówstwa uznaje opracowanie jasnych i prostych zasad, zrozumiałych i łatwych do zastosowania przez rybaków. Z uwagi na dużą liczbę uregulowań, na jakie będzie miał wpływ projekt rozporządzenia w sprawie zachowania zasobów rybnych i ochrony ekosystemów morskich za pomocą środków technicznych (zwany dalej „wnioskiem”), postrzega wniosek za faktyczny krok w kierunku uproszczenia przepisów prawnych dotyczących środków technicznych w rybołówstwie europejskim.

2.

Z zadowoleniem przyjmuje przyjęte podejście legislacyjne, a mianowicie podstawowe rozporządzenie ramowe oraz zasady regionalizacji w załącznikach, które można zmienić w ramach uproszczonego i obejmującego wiele stron procesu regionalizacji przewidzianego we wniosku. Podejście to umożliwia ustanowienie wspólnych zasad dla wszystkich basenów morskich i oferuje wystarczającą elastyczność, by dostosować środki techniczne do konkretnych potrzeb mogących wyłonić się w poszczególnych regionach.

3.

Z zadowoleniem stwierdza zgodność wniosku z zasadą proporcjonalności, o której mowa w art. 5 ust. 4 Traktatu o Unii Europejskiej.

4.

Wzywa prawodawcę do zachowania prostej formy wniosku w jego pierwotnej wersji.

5.

Wzywa prawodawcę do unikania wyjątków i odstępstw, które mogłyby zniekształcić równe warunki, chyba że pojawi się konkretna potrzeba w jakimś regionie.

Regionalizacja

6.

Zauważa, że regionalizacja wspólnej polityki rybołówstwa (WPRyb) stwarza regionom i państwom członkowskim możliwość aktywnego zarządzania zasobami ryb w ramach celów tejże polityki.

7.

Odnotowuje, że możliwość przedłożenia wspólnych zaleceń określających odpowiednie środki techniczne na poziomie regionalnym nie powinna być uzależniona od opracowania planów wieloletnich, lecz powinna pozostać otwarta dla wszystkich sektorów rybołówstwa.

8.

Uznaje regionalizację za szansę na stworzenie elastycznego systemu aktywnego zarządzania rybołówstwem w wymiarze regionalnym w oparciu o jakościowe i ilościowe parametry i zgodnie z celami i wielkościami wyznaczonymi we WPRyb.

9.

Zwraca się do Komisji o uwzględnienie specyfiki lokalnej w odniesieniu do minimalnego rozmiaru odniesienia do celów ochrony oraz o możliwość zmiany załączników V–X w drodze uproszczonej procedury i w powiązaniu z władzami lokalnymi i regionalnymi.

10.

Apeluje do prawodawcy o zapewnienie spójności pomiędzy tekstem rozporządzenia w sprawie WPRyb, wieloletnimi planami i obecnym wnioskiem.

Podejście oparte na zaufaniu i zaangażowanie w reformę wszystkich zainteresowanych stron

11.

Za niezwykle ważne uznaje zastosowanie podejścia opartego na zaufaniu w kontekście uregulowań w dziedzinie rybołówstwa. Odnotowuje, że jest to bardzo potrzebne, aby zapobiegać dalszemu wyobcowaniu wspólnot rybackich. Decydenci powinni ufać, że rybacy w pełni wdrożą reformę, a rybacy powinni móc liczyć na pomoc polityków. Podejście oparte na zaufaniu wymaga przekrojowych wysiłków, co z kolei oznacza, że wszystkie zainteresowane strony muszą postrzegać rybołówstwo nie tylko z punktu widzenia zdolności połowowej, nakładu połowowego i kwot, lecz także z uwzględnieniem elementów społecznych, małego wpływu na środowisko i zrównoważoności sektora w przyszłości.

12.

Wzywa prawodawcę do uwzględnienia zachęt, dzięki którym przestrzeganie przepisów będzie naturalnym wyborem dla rybaków. Mogłyby to być zachęty gospodarcze, społeczne, administracyjne bądź innego charakteru, zgodne z prawodawstwem unijnym i uwarunkowane spełnieniem pewnych kryteriów. Powinny one zostać opracowane w duchu „kultury zgodności i współpracy”, o której wspomina się w art. 36 ust. 2 lit. g) rozporządzenia (UE) nr 1380/2013.

13.

Odnotowuje, że rozdział kwot jest obowiązkiem państw członkowskich. Przyjęcie przepisów pozwalających tradycyjnemu łodziowemu rybołówstwu przybrzeżnemu bezpośrednio zarządzać kwotami (1) i połowami może stanowić doskonałą okazję do zaradzenia historycznej niesprawiedliwości wobec łodziowego rybołówstwa przybrzeżnego, umożliwiając rybakom prowadzącym taką działalność odgrywanie większej roli w zarządzaniu morzami, gwarantując takie same warunki, jakie obowiązują w stosunku do rybołówstwa na większą skalę, oraz zapewniając równowagę między prawami i obowiązkami. Umożliwienie rybakom prowadzącym działalność na małą skalę zarządzania określonymi zasobami dzięki przełomowym osiągnięciom i pod ścisłą kontrolą rozbudzi poczucie współodpowiedzialności za zarządzane dobro (ryby) i będzie zachętą do dbania o nie.

14.

Popiera Parlament Europejski (2) w jego apelu do Komisji Europejskiej i państw członkowskich UE o stopniowe zwiększanie kwot przyznawanych rybakom zajmującym się tradycyjnym łodziowym rybołówstwem przybrzeżnym, aby w ten sposób wesprzeć tę zrównoważoną formę rybołówstwa;

15.

Taki zdecentralizowany system zarządzania uprawnieniami do połowów powinien opierać się na kilku podstawowych założeniach, takich jak:

1)

zachowanie zasobów morskich i ochrona środowiska jako warunek ostateczny;

2)

doradztwo naukowe i zalecenia;

3)

ścisła kontrola i stopniowa ocena wdrażania;

4)

wpisana w sam system elastyczność umożliwiająca dokonanie zmian po ocenie i zakończeniu fazy pilotażowej;

5)

ustanowienie uprawnień do połowów jako odsetka maksymalnego podtrzymywalnego połowu, by zachęcić rybaków do aktywnego promowania odbudowy stad ryb.

Znaczenie łodziowego rybołówstwa przybrzeżnego dla małych społeczności rybackich w Europie

16.

Odnotowuje, że małe miejscowości rybackie zajmujące się wzdłuż wybrzeży europejskich tradycyjnym łodziowym rybołówstwem stanowią unikalną część ekosystemu obejmującego dziedzictwo, spójność społeczeństw, turystykę, gastronomię i gościnność.

17.

Ubolewa, że bieżąca reforma WPRyb nie uwzględnia w pełnym wymiarze znaczenia łodziowego rybołówstwa przybrzeżnego dla lokalnego zarządzania morzami. Zajmujący się nim rybacy posiadają wiedzę na temat miejscowej historii, tradycji i sposobu życia oraz stanowią ważne ogniwo w społeczno-gospodarczej tkance miejscowości przybrzeżnych.

18.

Apeluje do prawodawcy i państw członkowskich o wykorzystanie całego potencjału wsparcia i korzyści ekologicznych dla łodziowego rybołówstwa przybrzeżnego w ramach obecnej WPRyb.

19.

W tym kontekście za pozytywny uznaje fakt, że proponowane rozporządzenie w sprawie środków technicznych nie będzie wymagać od tych rybaków inwestycji w nowe narzędzia i sieci.

20.

Zauważa, że rybacy zajmujący się łodziowym rybołówstwem przybrzeżnym czują się coraz bardziej oderwani od polityki ze względu na nieskuteczne zarządzanie i nadmierną regulację w poprzednich dziesięcioleciach, a następnie gruntowne reformy, które wprowadziły liczne nowe przepisy, w tym zakaz odrzutów, obowiązek wyładunku, regionalizację, wieloletnie plany działania oraz przegląd środków technicznych, rozporządzenia w sprawie kontroli i gromadzenia danych.

21.

Przypomina swoje stanowisko, zgodnie z którym unijna polityka rybołówstwa powinna stanowić centralny element szerszej strategii niebieskiego wzrostu uwzględniającej specyfikę sektora rybołówstwa, a także wzrost wszystkich sektorów niebieskiej gospodarki, w tym przemysłu morskiego i turystyki, oraz zatrudnienie i ochronę środowiska; przypomina również, że przedsiębiorczość związana z niebieską gospodarką nie dotyczy tylko działalności wykonywanej na morzach i oceanach (3), lecz wszystkich regionów przybrzeżnych.

Bruksela, dnia 7 grudnia 2016 r.

Markku MARKKULA

Przewodniczący Europejskiego Komitetu Regionów


(1)  Zgodnie z art. 17 rozporządzenia (UE) nr 1380/2013 i art. 19 ust. 4 lit. c) obecnego wniosku.

(2)  2015/2090(INI).

(3)  NAT-V-044.


9.6.2017   

PL

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

C 185/91


Opinia Europejskiego Komitetu Regionów – Reforma wspólnego europejskiego systemu azylowego

(2017/C 185/12)

Sprawozdawca:

Vincenzo BIANCO (IT/PES),

burmistrz Katanii

Teksty źródłowe:

Wniosek dotyczący rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie ustanowienia kryteriów i mechanizmów ustalania państwa członkowskiego odpowiedzialnego za rozpatrzenie wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej złożonego w jednym z państw członkowskich przez obywatela państwa trzeciego lub bezpaństwowca (wersja przekształcona)

COM(2016) 270 final

Wniosek dotyczący rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie Agencji Unii Europejskiej ds. Azylu i uchylającego rozporządzenie (UE) nr 439/2010

COM(2016) 271 final

Wniosek dotyczący rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie ustanowienia systemu Eurodac do porównywania odcisków palców w celu skutecznego stosowania [rozporządzenia (UE) nr 604/2013 w sprawie ustanowienia kryteriów i mechanizmów ustalania państwa członkowskiego odpowiedzialnego za rozpatrzenie wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej złożonego w jednym z państw członkowskich przez obywatela państwa trzeciego lub bezpaństwowca] na potrzeby identyfikowania nielegalnie przebywających obywateli państw trzecich lub bezpaństwowców oraz w sprawie występowania o porównanie z danymi Eurodac przez organy ścigania państw członkowskich i Europol na potrzeby ochrony porządku publicznego (wersja przekształcona)

COM(2016) 272 final

I.   ZALECANE POPRAWKI

Poprawka 1

COM(2016) 270 final

Artykuł 3 ust. 3 i 5

Dostęp do procedury rozpatrywania wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej

Tekst zaproponowany przez Komisję

Poprawka KR-u

3.   Przed zastosowaniem kryteriów ustalania państwa członkowskiego odpowiedzialnego zgodnie z rozdziałami III i IV pierwsze państwo członkowskie, w którym złożono wniosek o udzielenie ochrony międzynarodowej, podejmuje następujące działania:

3.   Przed zastosowaniem kryteriów ustalania państwa członkowskiego odpowiedzialnego zgodnie z rozdziałami III i IV pierwsze państwo członkowskie, w którym złożono wniosek o udzielenie ochrony międzynarodowej, podejmuje następujące działania:

a)

bada, czy wniosek o udzielenie ochrony międzynarodowej jest niedopuszczalny na podstawie art. 33 ust. 2 lit. b) i c) dyrektywy 2013/32/UE, jeżeli państwo niebędące państwem członkowskim uznaje się za kraj pierwszego azylu lub za bezpieczny kraj trzeci dla osoby ubiegającej się o ochronę międzynarodową; oraz

a)

bada, czy wniosek o udzielenie ochrony międzynarodowej jest niedopuszczalny na podstawie art. 33 ust. 2 lit. b) i c) dyrektywy 2013/32/UE, jeżeli państwo niebędące państwem członkowskim uznaje się za kraj pierwszego azylu lub za bezpieczny kraj trzeci dla osoby ubiegającej się o ochronę międzynarodową, przy czym przepis ten nie ma zastosowania, w przypadku gdy średni wskaźnik przyznawania azylu dla kraju pochodzenia osoby ubiegającej się o ochronę międzynarodową przekracza 33,33  % na poziomie UE; oraz

b)

rozpatruje wniosek w trybie przyśpieszonym zgodnie z art. 31 ust. 8 dyrektywy 2013/32/UE, jeżeli mają zastosowanie następujące warunki:

b)

rozpatruje wniosek w trybie przyśpieszonym zgodnie z art. 31 ust. 8 dyrektywy 2013/32/UE, jeżeli mają zastosowanie następujące warunki:

 

(i)

osoba ubiegająca się o ochronę międzynarodową posiada obywatelstwo państwa trzeciego lub jest bezpaństwowcem i uprzednio stale zamieszkiwała w tym państwie, które jest uznane za bezpieczny kraj pochodzenia w unijnym wspólnym wykazie bezpiecznych krajów pochodzenia ustanowionym na mocy rozporządzenia [wniosek COM(2015) 452 z dnia 9 września 2015 r.];] lub

 

(i)

osoba ubiegająca się o ochronę międzynarodową posiada obywatelstwo państwa trzeciego lub jest bezpaństwowcem i uprzednio stale zamieszkiwała w tym państwie, które jest uznane za bezpieczny kraj pochodzenia w unijnym wspólnym wykazie bezpiecznych krajów pochodzenia ustanowionym na mocy rozporządzenia [wniosek COM(2015) 452 z dnia 9 września 2015 r.];] lub

 

(ii)

osoba ubiegająca się o ochronę międzynarodową może z poważnych przyczyn być uznana za zagrożenie dla bezpieczeństwa narodowego lub porządku publicznego państwa członkowskiego lub została przymusowo wydalona z poważnych przyczyn związanych z bezpieczeństwem publicznym lub porządkiem publicznym na mocy prawa krajowego.

 

(ii)

osoba ubiegająca się o ochronę międzynarodową może z poważnych przyczyn być uznana za zagrożenie dla bezpieczeństwa narodowego lub porządku publicznego państwa członkowskiego lub została przymusowo wydalona z poważnych przyczyn związanych z bezpieczeństwem publicznym lub porządkiem publicznym na mocy prawa krajowego.

4.   […]

4.   […]

5.   Państwo członkowskie, które rozpatrzyło wniosek o udzielenie ochrony międzynarodowej, w tym w przypadkach wymienionych w ust. 3, jest odpowiedzialne za rozpatrzenie wszelkich dalszych petycji lub kolejnych wniosków składanych przez tę osobę ubiegającą się o ochronę międzynarodową zgodnie z art. 40, 41 i 42 dyrektywy 2013/32/UE, niezależnie od tego, czy osoba ta opuściła terytoria państw członkowskich czy też została z nich wydalona.

5.   Państwo członkowskie, które rozpatrzyło wniosek o udzielenie ochrony międzynarodowej, w tym w przypadkach wymienionych w ust. 3, jest odpowiedzialne za rozpatrzenie wszelkich dalszych petycji lub kolejnych wniosków składanych przez tę osobę ubiegającą się o ochronę międzynarodową zgodnie z art. 40, 41 i 42 dyrektywy 2013/32/UE, niezależnie od tego, czy osoba ta opuściła terytoria państw członkowskich czy też została z nich wydalona.

Uzasadnienie

Konieczne jest zapewnienie sprawiedliwej równowagi między potrzebą szybko i wydajnie działającego systemu a ochroną praw podstawowych. Wprowadzenie wstępnej kontroli kwalifikowalności, która pozwala zaspokoić tę pierwszą potrzebę, nie powinno zatem prowadzić do pozbawiania prawa do rzeczywistego rozpatrzenia meritum wniosków złożonych przez osoby pochodzące z krajów, w przypadku których istnieje w każdym razie znaczący wskaźnik przyznawania azylu. Należy przypomnieć, że większość małoletnich, w tym także małoletnich bez opieki, pochodzi z państw, w odniesieniu do których wskaźnik ten wynosi około 50 %.

Poprawka 2

COM(2016) 270 final

Artykuł 7 ust. 1

Indywidualna rozmowa

Tekst zaproponowany przez Komisję

Poprawka KR-u

1.   Aby ułatwić ustalenie odpowiedzialnego państwa członkowskiego, państwo członkowskie dokonujące takiego ustalenia przeprowadza indywidualną rozmowę z osobą ubiegającą się o ochronę międzynarodową, chyba że osoba ta uciekła lub informacje przez nią przedstawione zgodnie z art. 4 ust. 2 są wystarczające do ustalenia odpowiedzialnego państwa członkowskiego. Rozmowa ma pozwolić również na właściwe zrozumienie przez osobę ubiegającą się o ochronę międzynarodową informacji przekazanych jej na mocy art. 6.

1.   Aby ułatwić ustalenie odpowiedzialnego państwa członkowskiego, państwo członkowskie dokonujące takiego ustalenia przeprowadza indywidualną rozmowę z osobą ubiegającą się o ochronę międzynarodową, chyba że osoba ta uciekła bez ważnego i uzasadnionego powodu lub informacje przez nią przedstawione zgodnie z art. 4 ust. 2 są wystarczające do ustalenia odpowiedzialnego państwa członkowskiego. Rozmowa ma pozwolić również na właściwe zrozumienie przez osobę ubiegającą się o ochronę międzynarodową informacji przekazanych jej na mocy art. 6.

Uzasadnienie

Uznaje się, że – z uwagi na surowość konsekwencji przewidzianych we wniosku Komisji w razie ucieczki osoby (nieprzeprowadzenie indywidualnej rozmowy i przyspieszony tryb rozpatrzenia wniosku) – wnioskodawca powinien mieć możliwość wykazania uzasadnionego powodu i w ten sposób odzyskania pełni swoich praw.

Poprawka 3

COM(2016) 270 final

Artykuł 7

Indywidualna rozmowa

Tekst zaproponowany przez Komisję

Poprawka KR-u

 

Dodać po ustępie 5:

6.   W trakcie rozmowy, o której mowa w niniejszym artykule, wnioskodawca powinien zostać poinformowany o przysługującym mu prawie wniesienia, by został przyjęty w określonym państwie członkowskim (oraz ewentualnie wskazania maksymalnie dwóch innych państw członkowskich). W takim przypadku należy zadać mu szczegółowe pytania, które pozwolą sprawdzić jego znajomość języków, potwierdzić jego wcześniejsze pobyty, kontakty z legalnie przebywającymi w danym kraju przedstawicielami społeczności pochodzącej z tego samego państwa lub regionu, ocenić umiejętności zawodowe oraz wszelkie inne aspekty mające istotne znaczenie dla pożyteczności i większej łatwości integracji społecznej, nawet tymczasowej.

Uzasadnienie

Uznaje się, że aby zapobiegać wtórnym przepływom, korzystniej będzie sprawdzać od samego początku preferencje wnioskodawcy dla jednego lub kilku krajów (maksymalnie trzech), jego wiedzę, kontakty i umiejętności, które mogłyby ułatwić jego integrację, także tymczasową, tak aby w pełni służyło to równowadze społecznej w kraju przyjmującym.

Poprawka 4

COM(2016) 270 final

Artykuł 8 ust. 2

Gwarancje dla małoletnich

Tekst zaproponowany przez Komisję

Poprawka KR-u

Każde państwo członkowskie, w którym małoletni bez opieki ma obowiązek przebywać, zapewnia, by w ramach właściwych postępowań przewidzianych w niniejszym rozporządzeniu małoletni bez opieki był reprezentowany lub wspomagany przez przedstawiciela.

Każde państwo członkowskie zapewnia, by w ramach właściwych postępowań przewidzianych w niniejszym rozporządzeniu małoletni bez opieki był reprezentowany lub wspomagany przez przedstawiciela.

Uzasadnienie

Ze względu na stopień narażenia osób małoletnich należy zawsze gwarantować im pomoc i przedstawicieli, nawet jeśli z jakiegoś powodu nie znajdują się one w państwie członkowskim odpowiedzialnym za rozpatrzenie ich wniosku.

Poprawka 5

COM(2016) 270 final

Artykuł 10

Tekst zaproponowany przez Komisję

Poprawka KR-u

1.   W przypadku gdy osobą ubiegającą się o ochronę międzynarodową jest małoletni bez opieki, zastosowanie mają wyłącznie kryteria określone w niniejszym artykule, w kolejności w jakiej są przedstawione w ust. 2–5.

1.   W przypadku gdy osobą ubiegającą się o ochronę międzynarodową jest małoletni bez opieki, zastosowanie mają wyłącznie kryteria określone w niniejszym artykule, w kolejności w jakiej są przedstawione w ust. 2–5.

2.   Odpowiedzialnym państwem członkowskim jest to państwo, w którym legalnie przebywa członek rodziny lub rodzeństwo małoletniego bez opieki, pod warunkiem że najlepiej zabezpiecza to interesy małoletniego. Jeżeli osoba ubiegająca się o ochronę międzynarodową jest małoletnim pozostającym w związku małżeńskim, a jej małżonek nie przebywa legalnie na terytorium państw członkowskich, odpowiedzialnym państwem członkowskim jest państwo członkowskie, w którym legalnie przebywa ojciec, matka lub inna osoba dorosła odpowiadająca za małoletniego – z mocy prawa lub zgodnie z praktyką tego państwa członkowskiego – lub rodzeństwo osoby ubiegającej się o ochronę międzynarodową.

2.   Odpowiedzialnym państwem członkowskim jest to państwo, w którym legalnie przebywa członek rodziny lub rodzeństwo małoletniego bez opieki, pod warunkiem że najlepiej zabezpiecza to interesy małoletniego. Jeżeli osoba ubiegająca się o ochronę międzynarodową jest małoletnim pozostającym w związku małżeńskim, a jej małżonek nie przebywa legalnie na terytorium państw członkowskich, odpowiedzialnym państwem członkowskim jest państwo członkowskie, w którym legalnie przebywa ojciec, matka lub inna osoba dorosła odpowiadająca za małoletniego – z mocy prawa lub zgodnie z praktyką tego państwa członkowskiego – lub rodzeństwo osoby ubiegającej się o ochronę międzynarodową.

3.   W przypadku gdy osoba ubiegająca się o ochronę międzynarodową posiada krewnego legalnie przebywającego w innym państwie członkowskim – i gdy po indywidualnym zbadaniu sytuacji ustalono, że krewny ten może się nią zaopiekować – to państwo członkowskie łączy małoletniego z jego krewnym i jest odpowiedzialnym państwem członkowskim, o ile najlepiej zabezpiecza to interesy małoletniego.

3.   W przypadku gdy osoba ubiegająca się o ochronę międzynarodową posiada krewnego legalnie przebywającego w innym państwie członkowskim – i gdy po indywidualnym zbadaniu sytuacji ustalono, że krewny ten może się nią zaopiekować – to państwo członkowskie łączy małoletniego z jego krewnym i jest odpowiedzialnym państwem członkowskim, o ile najlepiej zabezpiecza to interesy małoletniego.

4.   W przypadku gdy członkowie rodziny lub krewni, o których mowa w ust. 2 i 3, przebywają w więcej niż jednym państwie członkowskim, decyzja o ustaleniu odpowiedzialnego państwa członkowskiego podejmowana jest tak, by najlepiej zabezpieczyć interesy małoletniego bez opieki.

4.   W przypadku gdy członkowie rodziny lub krewni, o których mowa w ust. 2 i 3, przebywają w więcej niż jednym państwie członkowskim, decyzja o ustaleniu odpowiedzialnego państwa członkowskiego podejmowana jest tak, by najlepiej zabezpieczyć interesy małoletniego bez opieki.

5.   W przypadku braku członka rodziny lub krewnego, o których mowa w ust. 2 i 3, odpowiedzialnym państwem członkowskim jest to państwo, w którym małoletni bez opieki pierwszy raz złożył wniosek o udzielenie ochrony międzynarodowej, chyba że wykazano, że nie służy to nadrzędnemu interesowi małoletniego.

5.   W przypadku braku członka rodziny lub krewnego, o których mowa w ust. 2 i 3, odpowiedzialnym państwem członkowskim jest to państwo, w którym małoletni bez opieki aktualnie się znajduje, chyba że wykazano, że nie służy to nadrzędnemu interesowi małoletniego.

6.   Komisja jest uprawniona do przyjmowania aktów delegowanych zgodnie z art. 57, dotyczących: identyfikowania członków rodziny lub krewnych małoletniego bez opieki; kryteriów służących ustaleniu, czy istnieją udowodnione więzy rodzinne; kryteriów oceny zdolności krewnego do zaopiekowania się małoletnim bez opieki, w tym w przypadku gdy członkowie rodziny, rodzeństwo lub krewni małoletniego bez opieki przebywają w więcej niż jednym państwie członkowskim. Wykonując uprawnienia w zakresie przyjmowania aktów delegowanych, Komisja – zgodnie z art. 8 ust. 3 – nie wykracza poza to, co najlepiej służy zabezpieczeniu interesów dziecka.

6.   Komisja jest uprawniona do przyjmowania aktów delegowanych zgodnie z art. 57, dotyczących: identyfikowania członków rodziny lub krewnych małoletniego bez opieki; kryteriów służących ustaleniu, czy istnieją udowodnione więzy rodzinne; kryteriów oceny zdolności krewnego do zaopiekowania się małoletnim bez opieki, w tym w przypadku gdy członkowie rodziny, rodzeństwo lub krewni małoletniego bez opieki przebywają w więcej niż jednym państwie członkowskim. Wykonując uprawnienia w zakresie przyjmowania aktów delegowanych, Komisja – zgodnie z art. 8 ust. 3 – nie wykracza poza to, co najlepiej służy zabezpieczeniu interesów dziecka.

7.   Komisja w drodze aktów wykonawczych określa jednolite warunki konsultacji i wymiany informacji między państwami członkowskimi. Te akty wykonawcze przyjmuje się zgodnie z procedurą sprawdzającą, o której mowa w art. 56 ust. 2.

7.   Komisja w drodze aktów wykonawczych określa jednolite warunki konsultacji i wymiany informacji między państwami członkowskimi. Te akty wykonawcze przyjmuje się zgodnie z procedurą sprawdzającą, o której mowa w art. 56 ust. 2.

Uzasadnienie

Poprawka jest zgodna z decyzją Trybunału Sprawiedliwości (orzeczenie M.A. i in., sprawa C-648/11) i ma na celu zagwarantowanie, że procedura prowadząca do ustalenia odpowiedniego państwa członkowskiego nie będzie niepotrzebnie przedłużana.

Poprawka 6

COM(2016) 270 final

Dodać nowy artykuł po art. 14

Preferencje, istotne umiejętności i więzi

Tekst zaproponowany przez Komisję

Poprawka KR-u

 

1.   Jeśli w rozmowie, o której mowa w art. 7, wnioskodawca wyrazi preferencję dla jakiegoś państwa członkowskiego (lub ewentualnie także dla innych państw członkowskich, maksymalnie dwóch), oraz istnieją potwierdzone lub prawdopodobne elementy, takie jak znajomość języków, kontakty ze społecznością pochodzącą z tego samego państwa lub regionu, szczególne umiejętności zawodowe oraz możliwości pracy lub też inne aspekty mające istotne znaczenie dla integracji społecznej, także tymczasowej, zgodnie z informacjami przekazywanymi corocznie przez Europejski Urząd Wsparcia w dziedzinie Azylu, to wskazany kraj będzie odpowiedzialny za rozpatrzenie wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej, pod warunkiem że w przypadku tego kraju nie został już przekroczony w roku bieżącym próg wynoszący 50 % liczby odniesienia określonej na podstawie klucza, o którym mowa w art. 35.

2.   Jeśli wymieniony powyżej próg został już przekroczony w danym roku bieżącym, za rozpatrzenie wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej odpowiedzialne są, w tym porządku:

a)

państwo członkowskie wskazane w rozmowie jako druga preferencja, o ile występują wyżej wymienione warunki i nie został w danym roku przekroczony próg, o którym mowa w poprzednim ustępie;

b)

państwo członkowskie wskazane jako trzecia preferencja, o ile występują wyżej wymienione warunki i nie został w danym roku przekroczony próg, o którym mowa w poprzednim ustępie.

3.   Jeśli próg, o którym mowa w ust. 1, został przekroczony także w przypadku państw, o których mowa w ust. 2, państwo członkowskie odpowiedzialne za rozpatrzenie wniosku zostanie określone na podstawie następnych artykułów niniejszego rozdziału.

Uzasadnienie

W myśl poszanowania praw podstawowych i zasad solidarności oraz sprawiedliwego podziału odpowiedzialności oraz w celu zapobiegania wtórnym przepływom należy uznać, że w hierarchii kryteriów ustalania odpowiedzialnego państwa członkowskiego – więzi oraz możliwości integracji wskazane przez osobę składającą wniosek oraz zdolności każdego kraju w zakresie przyjmowania (określone dla poszczególnych krajów na podstawie klucza odniesienia, o którym mowa w art. 35) powinny mieć nadrzędne znaczenie w stosunku do kraju przybycia. Wydaje się to zresztą bardziej spójne z ogólną logiką hierarchii kryteriów przewidzianych w rozdziale III (która uprzywilejowuje zwłaszcza kryteria związane z cechami osoby składającej wniosek i przebiegiem jej życia, w takiej kolejności: małoletność, więzi rodzinne i posiadanie dokumentów wydanych przez państwo członkowskie – choćby nieważnych, o ile ich ważność wygasła mniej niż dwa lata wcześniej).

Ze względu na te same zasady solidarności i sprawiedliwego podziału odpowiedzialności należałoby jednak ograniczyć zastosowanie tego kryterium do progu 50 % zdolności każdego kraju, aby w okresach słabszego napływu osób obciążenie nie spoczywało wyłącznie na krajach uznawanych za najbardziej atrakcyjne, co skutkowałoby nasyceniem ich możliwości przyjmowania.

Tylko w przypadku przekroczenia wyżej wspomnianego progu (i aż do osiągnięcia ostatniego najwyższego progu, o którym mowa w ust. 3) odpowiedzialność za rozpatrzenie wniosku będzie spoczywała na kraju pierwszego wjazdu.

Uwaga: Jeśli chodzi o pozostające w gestii Europejskiego Urzędu Wsparcia w dziedzinie Azylu powiadomienie, o którym mowa w art. 43, powinno być ono wysyłane także w wypadku, o którym mowa w ustępie 1 niniejszej poprawki.

Poprawka 7

COM(2016) 270 final

Artykuł 28 ust. 2

Środki zaskarżenia

Tekst zaproponowany przez Komisję

Poprawka KR-u

2.   Państwa członkowskie zapewniają zainteresowanej osobie termin 7 dni od powiadomienia o decyzji o przekazaniu na skorzystanie z prawa do wniesienia skutecznego środka zaskarżenia na mocy ust. 1.

2.   Państwa członkowskie zapewniają zainteresowanej osobie termin 15 dni od powiadomienia o decyzji o przekazaniu na skorzystanie z prawa do wniesienia skutecznego środka zaskarżenia na mocy ust. 1.

Uzasadnienie

Należy przestrzegać zasady, zgodnie z którą przyznany termin powinien być odpowiedni, tj. wynosić co najmniej 14 dni (sprawa Diouf).

Poprawka 8

COM(2016) 270 final

Artykuł 34 ust. 2

Zasady ogólne

Tekst zaproponowany przez Komisję

Poprawka KR-u

2.   Ustęp 1 ma zastosowanie, w przypadku gdy zautomatyzowany system, o którym mowa w art. 44 ust. 1, wskazuje, że liczba wniosków o udzielenie ochrony międzynarodowej, za które dane państwo członkowskie jest odpowiedzialne na podstawie kryteriów określonych w rozdziale III art. 3 ust. 2 lub 3, art. 18 i 19, po dodaniu do liczby osób faktycznie przesiedlonych przekracza 150 % liczby odniesienia dla tego państwa członkowskiego, ustalonej na podstawie klucza, o którym mowa w art. 35.

2.   Ustęp 1 ma zastosowanie, w przypadku gdy zautomatyzowany system, o którym mowa w art. 44 ust. 1, wskazuje, że liczba wniosków o udzielenie ochrony międzynarodowej, za które dane państwo członkowskie jest odpowiedzialne na podstawie kryteriów określonych w rozdziale III art. 3 ust. 2 lub 3, art. 18 i 19, po dodaniu do liczby osób faktycznie przesiedlonych przekracza 120 % liczby odniesienia dla tego państwa członkowskiego, ustalonej na podstawie klucza, o którym mowa w art. 35.

Uzasadnienie

Próg, przy którym uruchamiano by automatyczny mechanizm relokacji, powinien być ustalony na takim poziomie, który, będąc w każdym razie wyższy niż zdolności danego państwa członkowskiego w zakresie przyjmowania (określone na podstawie art. 34 ust. 2), czyniłby zastosowanie tego mechanizmu użytecznym i możliwym.

Biorąc pod uwagę większą sztywność całego systemu w świetle zmian zaproponowanych przez Komisję oraz dane statystyczne dotyczące ostatnich trzech lat, poziom proponowany przez Komisję (150 % wartości odniesienia dla każdego państwa członkowskiego) pociąga za sobą ryzyko, że mechanizm może ani razu nie zostać uruchomiony, a w każdym razie byłby stosowany dopiero wtedy, gdy system przyjmowania i zdolności administracyjnego przetwarzania w państwach członkowskich najbardziej dotkniętych napływem migrantów osiągnęłyby punkt nasycenia, co w efekcie spowolniłoby działanie całego systemu i doprowadziło do nieuniknionych napięć społecznych.

Uwaga: Jeśli chodzi o leżące w gestii Europejskiego Urzędu Wsparcia w dziedzinie Azylu powiadomienie, o którym mowa w art. 43, powinno ono być dostosowane do progu zmienionego zgodnie z niniejszą poprawką.

Poprawka 9

COM(2016) 270 final

Artykuł 35

Klucz odniesienia

Tekst zaproponowany przez Komisję

Poprawka KR-u

1.   Do celów korekcyjnego mechanizmu przydziału liczbę odniesienia dla każdego państwa członkowskiego ustala się na podstawie klucza.

1.   Do celów korekcyjnego mechanizmu przydziału liczbę odniesienia dla każdego państwa członkowskiego ustala się na podstawie klucza.

2.   Klucz odniesienia, o którym mowa w ust. 1, opiera się na następujących kryteriach w odniesieniu do każdego państwa członkowskiego zgodnie z danymi liczbowymi Eurostatu:

2.   Klucz odniesienia, o którym mowa w ust. 1, opiera się na następujących kryteriach w odniesieniu do każdego państwa członkowskiego zgodnie z danymi liczbowymi Eurostatu:

a)

liczba ludności (50 % współczynnika ważenia);

a)

liczba ludności państwa członkowskiego (50 % współczynnika ważenia);

b)

PKB ogółem (50 % współczynnika ważenia);

b)

całkowity PKB państwa członkowskiego (50 % współczynnika ważenia);

 

Klucz odniesienia podlega korekcie zmniejszającej odpowiednią kwotę na następny rok, wynoszącej 20 % różnicy między kwotą opartą na PKB i liczbie ludności a średnią roczną liczbą przyjęć migrantów przez dane państwo członkowskie w trzech ostatnich latach – dla krajów, które w trzech ostatnich latach przyjęły średnio liczbę migrantów wyższą niż kwota określona w oparciu o lit. a) i b).

3.   Kryteria, o których mowa w ust. 2, stosuje się zgodnie ze wzorem przedstawionym w załączniku I.

3.   Kryteria, o których mowa w ust. 2, stosuje się zgodnie ze wzorem przedstawionym w załączniku I.

4.   Co roku Agencja Unii Europejskiej ds. Azylu ustanawia klucz odniesienia i dostosowuje na podstawie danych liczbowych Eurostatu dane liczbowe odnoszące się do kryteriów klucza odniesienia, a także sam klucz odniesienia, o którym mowa w ust. 2.

4.   Co roku Agencja Unii Europejskiej ds. Azylu ustanawia klucz odniesienia i dostosowuje na podstawie danych liczbowych Eurostatu dane liczbowe odnoszące się do kryteriów klucza odniesienia, a także sam klucz odniesienia, o którym mowa w ust. 2.

Uzasadnienie

Aby określić faktyczne bieżące zdolności danego państwa członkowskiego w zakresie przyjmowania, należy uwzględnić liczbę migrantów przyjętych przez dane państwo oraz wpływ całokształtu zjawisk migracyjnych na tkankę społeczno-ekonomiczną tego państwa. Poprawka wprowadza zmiany w sposobie obliczania klucza odniesienia, aby ograniczyć ryzyko, że przekreślone zostaną cele solidarności i sprawiedliwego podziału, uznane we wniosku dotyczącym rozporządzenia za priorytetowe. Poprawka stanowi odpowiedź na potrzebę przyjęcia całościowego podejścia, uwzględniającego całość polityki azylowej i kompleksowo traktującego zjawisko migracji.

Uwaga: Oczywiście także wzór z załącznika 1 (do którego odsyła ust. 3) powinien zostać odpowiednio dostosowany w oparciu o zmiany wprowadzone na podstawie lit. c) i d) niniejszej poprawki.

Poprawka 10

COM(2016) 270 final

Artykuł 37 ust. 3

Solidarność finansowa

Tekst zaproponowany przez Komisję

Poprawka KR-u

3.   Na końcu okresu dwunastu miesięcy, o którym mowa w ust. 2, zautomatyzowany system informuje państwo członkowskie, które nie uczestniczy w korekcyjnym mechanizmie przydziału, o liczbie osób ubiegających się o ochronę międzynarodową, dla których w innym wypadku byłoby ono państwem członkowskim przydziału. Państwo to dokonuje następnie wpłaty wkładu solidarnościowego w wysokości 250 000  EUR za każdą osobę ubiegającą się o ochronę międzynarodową, która w innym wypadku zostałaby przydzielona do tego państwa członkowskiego w danym okresie dwunastu miesięcy. Wkład solidarnościowy jest wypłacany państwu członkowskiemu uznanemu za odpowiedzialne za rozpatrzenie danych wniosków.

3.   Na końcu okresu dwunastu miesięcy, o którym mowa w ust. 2, zautomatyzowany system informuje państwo członkowskie, które nie uczestniczy w korekcyjnym mechanizmie przydziału, o liczbie osób ubiegających się o ochronę międzynarodową, dla których w innym wypadku byłoby ono państwem członkowskim przydziału. Państwo to dokonuje następnie wpłaty wkładu solidarnościowego w wysokości 60 000  EUR za każdą osobę ubiegającą się o ochronę międzynarodową, która w innym wypadku zostałaby przydzielona do tego państwa członkowskiego w danym okresie dwunastu miesięcy. Wkład solidarnościowy jest wypłacany państwu członkowskiemu uznanemu za odpowiedzialne za rozpatrzenie danych wniosków.

Uzasadnienie

Wprowadzenie wkładu solidarnościowego, który powinny wnieść państwa członkowskie niezgadzające się (także tymczasowo) na relokację, wydaje się godne poparcia i inspirowane słuszną zasadą. Jednakże ustalona wysokość wkładu powinna być zrównoważona i sprawiedliwa, aby nie zaogniać nastrojów społecznych, co mogłoby skutkować odrzuceniem a priori samej zasady solidarności przez różne państwa członkowskie. Uznaje się zatem, że wkład należy ustalić na poziomie (60 000 EUR), który będzie oparty na sprawiedliwych parametrach, takich jak np. średni roczny koszt przyjmowania i wspomagania każdego wnioskodawcy, w tym wydatki na opiekę zdrowotną, pomnożony przez średni czas trwania przyznanego mu zezwolenia na pobyt.

Poprawka 11

COM(2016) 271 final

Artykuł 2

Zadania

Tekst zaproponowany przez Komisję

Poprawka KR-u

Agencja wykonuje następujące zadania:

Agencja wykonuje następujące zadania:

a)

[…]

a)

[…]

b)

[…]

b)

[…]

c)

wspiera państwa członkowskie we wdrażaniu wspólnego europejskiego systemu azylowego;

c)

wspiera państwa członkowskie oraz władze lokalne i regionalne we wdrażaniu wspólnego europejskiego systemu azylowego;

d)

wspiera państwa członkowskie w szkoleniu ekspertów ze wszystkich krajowych administracji, sądów i trybunałów oraz krajowych służb odpowiedzialnych za kwestie azylu, w tym pomaga w opracowaniu wspólnego podstawowego programu szkoleń;

d)

wspiera państwa członkowskie oraz władze lokalne i regionalne w szkoleniu ekspertów ze wszystkich krajowych administracji, sądów i trybunałów oraz krajowych służb odpowiedzialnych za kwestie azylu, w tym pomaga w opracowaniu wspólnego podstawowego programu szkoleń;

e)

[…]

e)

[…]

f)

[…]

f)

[…]

g)

udziela państwom członkowskim wsparcia operacyjnego i technicznego, zwłaszcza gdy ich system azylowy i system przyjmowania są poddane nieproporcjonalnej presji migracyjnej;

g)

udziela państwom członkowskim oraz władzom lokalnym i regionalnym wsparcia operacyjnego i technicznego, zwłaszcza gdy ich system azylowy i system przyjmowania są poddane nieproporcjonalnej presji migracyjnej;

[…]

[…]

Uzasadnienie

Biorąc pod uwagę, że często to władze lokalne i regionalne świadczą – w całości lub w części – usługi z zakresu pomocy i przyjmowania, uznaje się, że Europejski Urząd Wsparcia w dziedzinie Azylu powinien zapewnić odpowiednie wsparcie także im.

Poprawka 12

COM(2016) 271 final

Artykuł 3 ust. 2

Obowiązek współpracy w dobrej wierze i wymiany informacji

Tekst zaproponowany przez Komisję

Poprawka KR-u

2.   Agencja ściśle współpracuje z organami azylowymi państw członkowskich, z krajowymi służbami imigracyjnymi i azylowymi i innymi służbami krajowymi oraz z Komisją. Agencja wykonuje swoje obowiązki, nie naruszając obowiązków przydzielonych innym właściwym organom Unii, oraz ściśle współpracuje z tymi organami i z Biurem Wysokiego Komisarza Narodów Zjednoczonych ds. Uchodźców (UNHCR).

2.   Agencja ściśle współpracuje z organami azylowymi państw członkowskich, z krajowymi służbami imigracyjnymi i azylowymi i innymi służbami krajowymi, regionalnymi i lokalnymi oraz z Komisją. Agencja wykonuje swoje obowiązki, nie naruszając obowiązków przydzielonych innym właściwym organom Unii, oraz ściśle współpracuje z tymi organami i z Biurem Wysokiego Komisarza Narodów Zjednoczonych ds. Uchodźców (UNHCR).

Uzasadnienie

Biorąc pod uwagę, że często to władze lokalne i regionalne świadczą – w całości lub w części – usługi z zakresu wspomagania i przyjmowania wnioskodawców, uznaje się, że Europejski Urząd Wsparcia w dziedzinie Azylu powinien współpracować bezpośrednio także z tymi władzami.

Poprawka 13

COM(2016) 272 final

Artykuł 38

Przesyłanie danych państwom trzecim do celów powrotu

Tekst zaproponowany przez Komisję

Poprawka KR-u

 

Dodać po ustępie 3:

4.   W żadnym wypadku nie można przekazywać ani udostępniać jakichkolwiek informacji krajom trzecim, które nie są uznawane za bezpieczne kraje trzecie w rozumieniu dyrektywy 2013/32/UE.

5.   W żadnym wypadku nie można dostarczać krajom trzecim jakichkolwiek informacji dotyczących małoletnich, nawet po osiągnięciu przez te osoby pełnoletności.

Uzasadnienie

Cały artykuł, motywowany potrzebą ułatwienia egzekwowania powrotów, wydaje się narażać wnioskodawców na ewentualne represje w chwili powrotu do kraju pochodzenia, zwłaszcza w przypadkach gdy kraj ten nie jest w stanie zapewnić odpowiedniej ochrony danych. W każdym razie zakazane powinno pozostać dzielenie się danymi z krajami trzecimi nieuznanymi za bezpieczne oraz dzielenie się z jakimkolwiek państwem trzecim danymi na temat małoletnich.

II.   ZALECENIA POLITYCZNE

EUROPEJSKI KOMITET REGIONÓW

Cele i ogólna struktura pakietu dotyczącego reformy

1.

Z zadowoleniem przyjmuje decyzję Komisji Europejskiej o zaproponowaniu całościowej reformy prawodawstwa w dziedzinie azylu, podkreślając związek między wnioskami zawartymi w pierwszym pakiecie, przedstawionym w dniu 4 maja 2016 r., i tymi ujętymi w drugim pakiecie, zaprezentowanym w dniu 13 lipca 2016 r. (rozporządzenie w sprawie kryteriów uznawania prawa do azylu; rozporządzenie ustanawiające jednolitą procedurę w dziedzinie azylu; wspólne standardy w dziedzinie pomocy). Obecne różnice między systemami prawnymi, proceduralnymi i pomocowymi państw członkowskich wpływają w istocie na wybory osób ubiegających się o azyl i prowadzą do nasilenia się wtórnych przepływów, rzutując na skuteczność systemu ustalania odpowiedzialnego państwa członkowskiego i zwiększając potrzebę wykorzystywania systemu Eurodac oraz wsparcia Europejskiego Urzędu Wsparcia w dziedzinie Azylu (EASO).

2.

Pozytywnie ocenia niektóre cele pierwszego pakietu wniosków, takie jak ograniczenie wtórnych przepływów, na które nie wydano zezwolenia, bardziej sprawiedliwy podział osób ubiegających się o azyl między państwa członkowskie, wzmocnienie EASO i przekształcenie go w agencję.

3.

Uważa, że niewystarczające jest podejście przyjęte przez Komisję we wniosku dotyczącym reformy rozporządzenia dublińskiego, zakładające, że problemy w systemie są wynikiem nadzwyczajnych kryzysów, którym da się zaradzić, wprowadzając z jednej strony środki korekcyjne, a z drugiej – środki wzmacniające podstawowe kryterium (odpowiedzialność kraju pierwszego wjazdu do UE); stoimy jednak wobec kryzysu strukturalnego (roczna liczba wniosków wzrosła trzykrotnie w ciągu ostatnich trzech lat, od roku 2013 do 2015, przekraczając 1 200 000 – dziewięciokrotność liczby z 1985 r.) i zarządzanie kryzysowe musi iść w parze z wprowadzeniem stabilniejszego, wydajniejszego i bardziej zintegrowanego systemu.

4.

Zauważa, że stosowanie obecnego systemu stało się pod pewnymi względami jeszcze sztywniejsze z powodu środków przymusu (niedopuszczalność; w konsekwencji odmowa udzielenia pomocy; tryb przyspieszony); w związku z tym wnosi się, aby współprawodawcy starannie sprawdzili, czy środki te są zgodne z prawami podstawowymi, w szczególności w przypadku grup szczególnie wrażliwych.

5.

Uważa, że zdolności w zakresie wstępnego przyjmowania i terminowego rozpatrywania wniosków oraz zapobieganie wtórnym przepływom stanowią kluczowe czynniki stabilności systemu zarządzania wnioskami o azyl i ich przydzielania.

6.

Zaleca, by te pozytywne aspekty wniosku Komisji (objęcie pojęciem rodziny także rodzeństwa oraz rodzin powstałych już po wyjeździe z kraju pochodzenia; znaczenie dokumentów, również już nieważnych, wydanych przez państwo członkowskie) połączono z większym uwzględnieniem przebiegu życia, doświadczenia zawodowego i aspiracji wnioskodawców, przeciwdziałając w ten sposób wtórnym przepływom. W tym kontekście podkreśla, że w miarę możliwości, aby tym niepożądanym wtórnym przepływom zapobiegać, należy przyznawać pierwszeństwo bodźcom pozytywnym nad sankcjami.

7.

Pozytywnie ocenia wprowadzenie procedur przyspieszonych i uproszczonych, zaznacza jednak, że powinny one być wykorzystywane do zwiększenia wydajności systemu i szybkości jego działania, lecz nie mogą prowadzić do ograniczenia praw podstawowych; ponadto sądzi, że także wnioski uznane za niedopuszczalne lub rozpatrzone w trybie przyspieszonym powinny zostać uwzględnione do celów obliczeń w związku ze stosowaniem klucza odniesienia, o którym mowa w art. 36.

8.

Wyraża przekonanie, że omawiane trzy wnioski są zgodne z zasadą pomocniczości, ponieważ wyraźnie podejmują problemy ponadnarodowe, takie jak solidarność między państwami członkowskimi, stworzenie bardziej zintegrowanego systemu azylowego oraz wzmocnienie wymiany informacji między państwami członkowskimi. Celów tych nie dałoby się zrealizować wysiłkiem państw członkowskich działających pojedynczo. Poza tym zaproponowane środki są niezbędne do osiągnięcia celu, jakim jest ustanowienie jednolitych przepisów mających zastosowanie do całej Unii Europejskiej; w tym względzie wnioski respektują także zasadę proporcjonalności.

Zasady przewodnie oraz mechanizmy korekcyjne i kompensacyjne

9.

Uważa za znaczący postęp to, że jako czynnik istotny do celów ustalenia odpowiedzialności za rozpatrzenie wniosku o ochronę międzynarodową wprowadza się kryterium zdolności w zakresie przyjmowania określanych dla każdego państwa na podstawie obiektywnych parametrów, wskazane już jako możliwa opcja w komunikacie Komisji z dnia 6 kwietnia 2016 r. – COM(2016) 197; niemniej wyraża rozczarowanie, że stosowanie tego kryterium ma charakter całkowicie drugorzędny, gdyż ogranicza się do sytuacji kryzysowych.

10.

Negatywnie ocenia fakt, że we wniosku Komisji nie przywiązuje się żadnej wagi do aspiracji wnioskodawców, nawet w przypadku istnienia obiektywnych elementów (znajomość języków, umiejętności zawodowe, wcześniejsze pobyty), które jako miejsce przeznaczenia danej osoby sugerowałyby określone państwo członkowskie.

11.

Zaleca zatem inne rozłożenie proporcji między kryterium zdolności w zakresie przyjmowania (spójnym, jako takie, z uwzględnieniem preferencji wnioskodawcy i przebiegu jego życia) i kryterium kraju pierwszego wjazdu, przypisując obu tym kryteriom co najmniej równą wagę oraz uwzględniając do celów ich stosowania w każdym wypadku klucz odniesienia, o którym mowa w art. 35.

12.

Sugeruje ponadto, by do określenia rzeczywistych bieżących zdolności danego państwa członkowskiego w zakresie przyjmowania wzięto pod uwagę także liczbę zarejestrowanych osób, które przybyły na terytorium tego państwa, która to liczba, obiektywnie rzecz biorąc, wpływa na zdolności w zakresie przyjmowania i zarządzania; parametr ten należy uwzględnić w kluczu odniesienia, o którym mowa w art. 35.

13.

Proponuje ponadto, by w celu uwzględnienia faktycznych i aktualnych możliwości recepcyjnych utrzymać termin, po upływie którego ustaje odpowiedzialność państwa członkowskiego, które rozpatrzyło wniosek o udzielenie ochrony międzynarodowej, za rozpatrzenie wszelkich dalszych petycji lub kolejnych wniosków składanych przez tę samą osobę ubiegającą się o ochronę międzynarodową zgodnie z art. 3 ust. 5. Termin ten mógłby wynosić 5 lat, co jest znacznie dłuższym okresem niż obecnie obowiązujący.

14.

Apeluje do państw członkowskich o opracowanie wiarygodnych, przejrzystych i uczciwych systemów wewnętrznych do rozdzielenia zadań związanych z przyjmowaniem migrantów na ich terytoriach, przy uwzględnieniu odpowiednich danych społeczno-gospodarczych, a także historii przyjmowania imigrantów przez poszczególne miasta i regiony oraz potrzeb i perspektyw w zakresie integracji migrantów oraz o wspieranie w szczególności tych miast i regionów, które są geograficznie wyeksponowane i dlatego pod szczególną presją.

15.

Pozytywnie ocenia wprowadzenie korekcyjnego mechanizmu przydziału osób ubiegających się o ochronę międzynarodową; zauważa jednak, że zaproponowany przez Komisję próg, przy którego osiągnięciu mechanizm ten się uruchamia, jest tak wysoki, że (biorąc pod uwagę np. dane z trzech ostatnich lat) nawet w przypadkach kryzysu mechanizm mógłby nie być uruchamiany wcale, a w każdym razie nie przynosiłby żadnej korzyści strukturalnej.

16.

Uważa, że zasadnicze znaczenie ma skuteczne zastosowanie przepisów dotyczących legalnej migracji z poszanowaniem państwa prawa, tak by nie zniweczyć solidarności, potęgując nadmiernie obciążenia spoczywające na państwach członkowskich.

17.

Odnotowuje, że wkład solidarnościowy, który ponosiłyby państwa członkowskie zawieszające tymczasowo swój udział w automatycznym mechanizmie korekcyjnym, jest zbyt wysoki i nie opiera się na obiektywnych, sprawiedliwych wskaźnikach, takich jak wydatki na pomoc w określonym czasie; sugeruje w związku z tym, aby wkład obniżono, wiążąc go ze średnimi rocznymi wydatkami na beneficjenta (szacowanymi w oparciu o dostępne dane na 20 000 EUR) oraz średnim czasem trwania legalnego pobytu (zezwolenie na pobyt od trzech do pięciu lat).

18.

Zauważa ponadto, że proponowany przez Komisję Europejską wkład solidarnościowy ogranicza się do przypadku zawieszenia udziału w systemie przez państwo członkowskie, natomiast nie przewidziano niczego na wypadek niewykonania decyzji o relokacji lub przejęciu wnioskodawców bądź beneficjentów, tymczasem według dostępnych danych odsetek wykonania decyzji jest całkowicie niewystarczający (ok. 25 %). Dlatego też proponuje, aby w ramach wzmocnienia EASO i jego przekształcenia w agencję przydzielono temu organowi zadanie monitorowania i zgłaszania przypadków niewykonania decyzji, także z myślą o nakładaniu kar przez Komisję Europejską; wnosi, aby wzmocniono Fundusz Azylu, Migracji i Integracji lub stworzono nowy fundusz solidarności na rzecz państw członkowskich oraz samorządów lokalnych i regionalnych, które znajdują się w niekorzystnej sytuacji na skutek braku przekazywania osób, oraz tych, które te decyzje ściśle realizują i takie osoby przyjmują.

19.

Podkreśla ponadto, że obniżenie proponowanego przez Komisję Europejską wkładu solidarnościowego (w stopniu proponowanym w niniejszej opinii) jest konieczne również po to, by uniknąć niezrozumienia i ryzyka spadku zaufania obywateli europejskich wobec Unii Europejskiej.

20.

Ponawia wezwanie do bezpośredniego udostępnienia władzom lokalnym i regionalnym, na których w głównej mierze ciąży odpowiedzialność w tym zakresie, odpowiednich funduszy UE wspierających przyjmowanie i integrację imigrantów.

Środki mające na celu wzmocnienie systemu, procedury i terminy

21.

Zaleca wyeliminowanie najbardziej dotkliwych środków (takich jak odmowa pomocy, z wyłączeniem opieki zdrowotnej) zmierzających do ograniczenia praw podstawowych osób, których wniosek został uznany za niedopuszczalny lub które przedostają się do innych państw członkowskich w trakcie rozpatrywania wniosku w państwie odpowiedzialnym.

22.

Sugeruje, aby w każdym razie zachować termin – tyle że dużo dłuższy niż przewidziany obecnie (np. 5 lat zamiast 12 miesięcy) – po upływie którego ustaje odpowiedzialność państwa członkowskiego odpowiedzialnego za rozpatrzenie pierwszego wniosku.

23.

Życzyłby sobie, aby skrócono terminy na uzyskanie statusu rezydenta długoterminowego przez osoby korzystające z ochrony międzynarodowej, szczególnie w przypadku istnienia istotnych więzi z innymi krajami niż ten, w którym rozpatrywany był wniosek o azyl; będzie to także prawdopodobnie czynnik zniechęcający do przepływów wtórnych.

24.

Biorąc pod uwagę związek istniejący między podziałem wniosków o azyl między państwa członkowskie a kryteriami i procedurami przyjętymi przez te państwa (wpływającymi na decyzje wnioskodawców, co rodzi tendencję do „równania w dół” w celu zniechęcania migrantów do przyjeżdżania), uważa za niezmiernie ważne, aby w perspektywie średnioterminowej zapewnić wzajemne uznawanie decyzji azylowych między państwami UE oraz bezpośrednie rozpatrywanie wniosków nie tylko przez organy państw członkowskich, lecz także przez Agencję UE ds. Azylu.

25.

Zaleca, by termin „przedstawiciel osób małoletnich” w przepisach był interpretowany i możliwy do interpretacji jako „gwarant praw osób małoletnich”, a w stosownych wypadkach został zmieniony na taką nazwę lub też na inny termin, który w danym kontekście krajowym oznaczałby osobę lub organ, które są niezależne od administracji i mianowane na mocy ustawy lub przez organ sądowy wyłącznie w celu ochrony interesu osoby małoletniej.

Małoletni bez opieki

26.

Biorąc pod uwagę dane dotyczące małoletnich bez opieki przybywających do Europy (w 2015 r. było ich 88 000, tj. 6,7 % całkowitej liczby osób ubiegających się o azyl), zaleca wzmocnienie ośrodków i warunków udzielania pomocy tym osobom (w tym względzie niewątpliwie istotny jest wniosek dotyczący reformy dyrektywy w sprawie warunków przyjmowania, wchodzący w skład drugiego pakietu wniosków przedstawionego w dniu 13 lipca, zważywszy też na fakt, że często to władze lokalne muszą prowadzić odpowiednie działania).

27.

Zaleca, by wzmocnić wsparcie psychologiczne dla małoletnich bez opieki i lepiej ich wysłuchiwać, ułatwiać im dostęp do pomocy prawnej, dbając o jej zrozumiałość, jak też wspierać prace gwarantów praw osób małoletnich, poprawiając ich szkolenie i zwiększając ich niezależność, także przy wsparciu EASO i społeczeństwa obywatelskiego.

28.

Zaleca promowanie odpowiedniej informacji i mediacji kulturowej na terenach pobytu małoletnich bez opieki, także w celu zapobieżenia postawom nieufności i podejrzliwości wobec nich.

29.

Zaleca, by znaleziono przejściowe rozwiązania alternatywne względem perspektywy natychmiastowego powrotu w momencie uzyskania pełnoletności (poprzedzonego ogólnym przyznaniem tymczasowej ochrony), biorąc pod uwagę ewentualny trwający proces kształcenia.

30.

Uważa, że należy zachować prymat zasady, zgodnie z którą małoletni nie powinni być przenoszeni z miejsca, w którym się znajdują, nawet wtedy gdy w następstwie wtórnych przepływów, na które nie wydano zezwolenia, odnaleziono ich w państwie członkowskim innym niż państwo pierwszego wjazdu.

31.

Uważa, że ochronę i pomoc należy zapewniać także w przypadku, gdy istnieją wątpliwości co do małoletności, i to do czasu, gdy będzie można wnieść środek zaskarżenia i dany spór zostanie rozstrzygnięty.

Agencja Unii Europejskiej ds. Azylu

32.

Pozytywnie ocenia przydzielenie Agencji UE ds. Azylu (dotychczasowemu EASO) zadań w zakresie pomocy technicznej i operacyjnej oraz w zakresie szkolenia i wprowadzenie możliwości podejmowania działań (art. 16) także w przypadku braku wniosku ze strony państwa członkowskiego, jeżeli znalazło się ono pod nadzwyczajną presją (art. 22).

33.

Wnosi, aby pod nadzorem EASO zadbać o większą jednorodność i kompletność danych przekazywanych do Eurostatu oraz o ich szybsze przekazywanie – chodzi przy tym m.in. o dane odnoszące się do odsetka zatrzymań w celu przeprowadzenia powrotu osób lub ich przekazania innemu państwu członkowskiemu i do odpowiednich przyczyn czy też do odsetka przeprowadzonych przekazań, jak również o dane statystyczne dotyczące małoletnich.

34.

Proponuje, aby zainwestować większe zasoby w systemy przyjmowania i integracji prowadzone przez państwa członkowskie, regiony i samorządy lokalne, co sprzyjałoby uruchamianiu tych systemów już w trakcie procedury udzielania azylu oraz wymianie rozwiązań i dobrych praktyk przy wsparciu EASO, także między samorządami lokalnymi.

35.

Zaleca wzmocnienie współpracy transgranicznej w zakresie wymiany informacji między organami państw członkowskich, regionów i samorządów lokalnych oraz w zakresie uzyskiwania dowodów na istnienie więzi rodzinnych.

36.

Zaleca wzmocnienie hotspotów w celu zapewnienia szybkiego i prawidłowego prowadzenia przewidzianych omawianym rozporządzeniem postępowań w sprawie przekazywania osób.

Eurodac

37.

Uważa, że zasługuje na poparcie przewidziana we wniosku w sprawie Eurodac propozycja obniżenia (z 14 do 6 lat) wieku, od którego można pobierać odciski palców małoletnich, zważywszy na wysoką liczbę osób, których zniknięcie jest zgłaszane zbyt późno; popiera także dzielenie się danymi z agencjami europejskimi i organami państw członkowskich; natomiast – inaczej niż proponuje Komisja – sądzi, że powinno pozostać zakazane dzielenie się danymi z krajami trzecimi.

Bruksela, dnia 8 grudnia 2016 r.

Markku MARKKULA

Przewodniczący Europejskiego Komitetu Regionów


9.6.2017   

PL

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

C 185/105


Opinia Europejskiego Komitetu Regionów – Legalna migracja

(2017/C 185/13)

Sprawozdawca:

Olgierd GEBLEWICZ (PL/EPL), marszałek województwa zachodniopomorskiego

Dokument źródłowy:

Wniosek dotyczący dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie warunków wjazdu i pobytu obywateli państw trzecich w celu podjęcia pracy wymagającej wysokich kwalifikacji

COM(2016) 378 final

I.   ZALECANE POPRAWKI

Poprawka 1

Artykuł 2 lit. h)

Tekst zaproponowany przez Komisję

Poprawka KR-u

„kwalifikacje uzyskane w ramach kształcenia na poziomie wyższym” oznaczają wszelkie dyplomy, świadectwa lub inne dokumenty potwierdzające posiadanie kwalifikacji, wydane przez właściwy organ, potwierdzające pomyślne ukończenie studiów wyższych lub równoważnego programu kształcenia wyższego, czyli cyklu zajęć prowadzonych przez instytucję edukacyjną uznaną za instytucję szkolnictwa wyższego przez państwo, w którym ma ona siedzibę, przy czym czas trwania tego cyklu wymaganego do uzyskania wspomnianych kwalifikacji wynosił co najmniej trzy lata i odpowiadał co najmniej poziomowi 6 ISCED 2011 lub poziomowi 6 europejskich ram kwalifikacji (EQF), zgodnie z prawem krajowym;

„kwalifikacje uzyskane w ramach kształcenia na poziomie wyższym” oznaczają wszelkie dyplomy, świadectwa lub inne dokumenty potwierdzające posiadanie kwalifikacji, wydane przez właściwy organ, potwierdzające pomyślne ukończenie studiów wyższych lub równoważnego programu kształcenia wyższego, czyli cyklu zajęć prowadzonych przez instytucję edukacyjną uznaną za instytucję szkolnictwa wyższego przez państwo, w którym ma ona siedzibę, przy czym czas trwania tego cyklu wymaganego do uzyskania wspomnianych kwalifikacji wynosił co najmniej trzy lata i odpowiadał co najmniej poziomowi 6 ISCED 2011 lub poziomowi 6 europejskich ram kwalifikacji (EQF), zgodnie z prawem krajowym; w przypadku osób posiadających status uchodźcy lub status osoby potrzebującej ochrony uzupełniającej i przebywających na terytorium UE nieposiadających dokumentów niezbędnych do potwierdzenia posiadanych kwalifikacji państwa członkowskie przeprowadzą dodatkowe i odpowiednie procedury zmierzające do ustalenia ich poziomu wykształcenia i kompetencji;

Uzasadnienie

Wydaje się konieczne przedefiniowanie cytowanego pojęcia, tak by uwzględnić fakt, iż potencjalnie duża grupa uchodźców może nie mieć możliwości udokumentowania posiadanych kwalifikacji zawodowych. Proponowane w dyrektywie zapisy wymagają w związku z tym o wiele bardziej elastycznego podejścia niż stosowane obecnie. KR zwraca w tym kontekście uwagę na istniejące już dokumenty gromadzące doświadczenia w tym obszarze, w szczególności będący w przygotowaniu dokument „A Skills Profile Tool Kit for Third Country Nationals” zaproponowany w Nowym europejskim programie na rzecz umiejętności. Postuluje również wykorzystanie doświadczeń europejskich regionów w tym obszarze.

Poprawka 2

Artykuł 2 lit. i)

Tekst zaproponowany przez Komisję

Poprawka KR-u

„wyższe umiejętności zawodowe” oznaczają umiejętności, które są poświadczone co najmniej trzyletnim doświadczeniem zawodowym na poziomie porównywalnym do kwalifikacji uzyskanych w ramach kształcenia na poziomie wyższym i które odpowiadają zawodowi lub sektorowi określonemu w umowie o pracę lub wiążącej ofercie pracy;

„wyższe umiejętności zawodowe” oznaczają umiejętności, które są poświadczone co najmniej trzyletnim doświadczeniem zawodowym na poziomie porównywalnym do kwalifikacji uzyskanych w ramach kształcenia na poziomie wyższym i które odpowiadają zawodowi lub sektorowi określonemu w umowie o pracę lub wiążącej ofercie pracy; w przypadku osób posiadających status uchodźcy lub status osoby potrzebującej ochrony uzupełniającej i przebywających na terytorium UE, które nie posiadają dokumentów niezbędnych do potwierdzenia wyższych umiejętności zawodowych, państwa członkowskie przeprowadzą dodatkowe i odpowiednie procedury zmierzające do ustalenia ich kompetencji i doświadczenia zawodowego;

Uzasadnienie

Tak jak w poprzednim punkcie.

Poprawka 3

Artykuł 6 ust. 4

Tekst zaproponowany przez Komisję

Poprawka KR-u

Państwa członkowskie mogą odrzucić wniosek o niebieską kartę UE, aby zagwarantować etyczną rekrutację w sektorach cierpiących na niedobór wykwalifikowanych pracowników w krajach pochodzenia.

Państwa członkowskie mogą odrzucić wniosek o niebieską kartę UE, aby zagwarantować etyczną rekrutację w sektorach cierpiących na niedobór wykwalifikowanych pracowników w krajach pochodzenia. W celu odpowiedniego uwzględnienia aspektów etycznych państwa członkowskie będą korzystać z międzynarodowych standardów, np. Międzynarodowej Organizacji ds. Migracji, bądź systemu monitoringu IRIS.

Uzasadnienie

W kontekście pozyskiwania pracowników wysoko wykwalifikowanych szczególne znaczenie mają kwestie etyczne. Wynika to z faktu, że popyt zgłaszany przez europejskich pracodawców bardzo często dotyczy takich zawodów, które są niezwykle deficytowe a także niezbędne w krajach trzecich. Ich masowy i niekontrolowany odpływ może prowadzić do długofalowego pogorszenia sytuacji społeczno-ekonomicznej w krajach pochodzenia i de facto zwiększać potencjał migracyjny. Proponuje się, by zapisy pojawiające się w kontekście etycznej rekrutacji uzupełnić o praktyczne zasady wypracowane między innymi przez organizacje międzynarodowe. W tej mierze na uwagę zasługuje choćby zainicjowane przez Międzynarodową Organizację ds. Migracji (IOM) inicjatywa „A Private Public Alliance for Fair and Ethical Recruitment” (RPA) oraz system monitoringu IRIS.

Poprawka 4

Artykuł 12 ust. 1

Tekst zaproponowany przez Komisję

Poprawka KR-u

Zatwierdzeni pracodawcy: państwa członkowskie mogą ustanowić procedury zatwierdzania pracodawców zgodnie ze swoim prawem krajowym lub praktyką administracyjną do celów stosowania uproszczonych procedur uzyskiwania niebieskiej karty UE.

W przypadku gdy państwo członkowskie zdecyduje o ustanowieniu procedury zatwierdzania, powinno przekazać zainteresowanym pracodawcom jasne i przejrzyste informacje na temat, między innymi, warunków i kryteriów zatwierdzania, okresu ważności zatwierdzenia i konsekwencji wynikających z niespełnienia warunków, w tym możliwości cofnięcia lub nieprzedłużenia zatwierdzenia, jak również wszelkich obowiązujących sankcji.

Zatwierdzeni pracodawcy: państwa członkowskie mogą ustanowić procedury zatwierdzania pracodawców zgodnie ze swoim prawem krajowym lub praktyką administracyjną do celów stosowania uproszczonych procedur uzyskiwania niebieskiej karty UE. Kryteria te będą uwzględniały etyczne aspekty procesu rekrutacji (w szczególności wcześniejsze doświadczenia danego przedsiębiorcy z zatrudnianiem wysoko wykwalifikowanych obywateli państw trzecich) a lista przedsiębiorców będzie tworzona z udziałem instytucji szczebla regionalnego i lokalnego.

W przypadku gdy państwo członkowskie zdecyduje o ustanowieniu procedury zatwierdzania, powinno przekazać zainteresowanym pracodawcom jasne i przejrzyste informacje na temat, między innymi, warunków i kryteriów zatwierdzania, okresu ważności zatwierdzenia i konsekwencji wynikających z niespełnienia warunków, w tym możliwości cofnięcia lub nieprzedłużenia zatwierdzenia, jak również wszelkich obowiązujących sankcji.

Uzasadnienie

Biorąc pod uwagę wymiar regionalny/lokalny oraz etyczne aspekty rekrutacji, postuluje się dodanie konkretnych warunków uzyskiwania statusu „zatwierdzonego pracodawcy”. Komitet Regionów proponuje, by lista tego typu przedsiębiorstw korzystających z uproszczonych procedur tworzona była z zaangażowaniem ciał regionalnych i lokalnych oraz by uwzględniała etyczne aspekty rekrutacji.

II.   ZALECENIA POLITYCZNE

EUROPEJSKI KOMITET REGIONÓW

Zalecenia ogólne

1.

Docenia starania organów Unii Europejskiej zmierzające do zapewnienia adekwatnej podaży wysoko wykwalifikowanej siły roboczej poprzez wzmocnienie wspólnych unijnych standardów i procedur dostępu takich migrantów do rynku pracy w UE. W tym kontekście – proponowane rozwiązania stanowią krok w odpowiednim kierunku i przynajmniej częściowo są odpowiedzią na krytykę formułowaną pod adresem obecnie obowiązującej dyrektywy.

2.

Stwierdza, że promowanie i tworzenie efektywnych kanałów legalnego/udokumentowanego napływu obywateli państw trzecich powinno pozostać jednym z priorytetów polityki migracyjnej tak na poziomie UE, jak i poszczególnych krajów członkowskich i regionów. W tym kontekście ulepszone ramy prawne dla wysoko wykwalifikowanych migrantów stanowią ważny element niezbędnego rozwoju kompleksowej polityki migracyjnej UE, opierającej się na zasadach poszanowania praw człowieka, międzynarodowych zobowiązaniach i solidarności.

3.

Stoi na stanowisku, że długofalowy cel Unii Europejskiej, jakim jest pozostanie konkurencyjnym aktorem w skali globalnej, wymaga tworzenia i modyfikacji kompleksowej strategii przyciągania kapitału ludzkiego, ale również inwestycji finansowych pochodzących z krajów trzecich. Ten ostatni element wydaje się istotny w przypadku każdego systemu ekonomicznego zainteresowanego powiększaniem skali innowacyjności, poziomu technologicznego i konkurencyjności. Jest on jednak szczególnie ważny w kontekście demograficznym, który stał się udziałem części krajów członkowskich, oraz problemów dotyczących rynków pracy UE.

4.

Zauważa, że Unia Europejska już teraz boryka się ze strukturalnymi niedoborami pracowników w określonych sektorach, a braki te będą się pogłębiać wraz z niekorzystnymi procesami demograficznymi. Jednocześnie w chwili obecnej Unia Europejska przegrywa wyścig o talenty z takimi globalnymi graczami, jak Stany Zjednoczone, Kanada czy Australia.

5.

Zauważa, że działania zmierzające do pozyskiwania pracowników z krajów trzecich nie mogą i nie powinny zastępować szeroko zakrojonych i zaplanowanych na długi okres inwestycji w edukację i przygotowanie zawodowe mieszkańców UE. Biorąc pod uwagę fakt, że wiele krajów, zwłaszcza Europy Wschodniej, dotyka zjawisko drenażu mózgów, czyli emigracja wykwalifikowanych pracowników, co grozi danemu krajowi/regionowi wyludnieniem i emigracją inteligentów, inwestycje te powinny w większym niż obecnie stopniu zostać ukierunkowane na zawody, które uznano za ważne strategicznie bądź w których brakuje siły roboczej. Powinny także obejmować konkretne środki wspierające osoby pragnące kształcić się w tych właśnie kierunkach.

6.

Docenia szeroki proces konsultacyjny, jaki towarzyszył wypracowywaniu obecnej wersji dyrektywy, ale wyraża zaniepokojenie, że proces ten w zbyt ograniczonym stopniu prowadzony był na poziomie regionalnym, z udziałem instytucji regionalnych i lokalnych, które mają najlepszą wiedzę na temat potrzeb lokalnych i regionalnych rynków pracy.

7.

Przypomina także, że samorządy regionalne i lokalne odgrywają bardzo istotną rolę w świadczeniu usług publicznych imigrantom, tak w zakresie ich dostępu do rynku pracy, jak i innych wymiarów integracji (edukacja, mieszkalnictwo, system opieki zdrowotnej i inne).

8.

Podkreśla, że rola instytucji na poziomie regionalnym jest kluczowa, jeśli chodzi o rozpoznawanie potrzeb rynku pracy, a także określanie warunków wymagających wprowadzania procedur ochronnych (test rynku pracy). Dodatkowo jednak rolą tych instytucji mogłoby być tworzenie pozytywnego klimatu wokół proponowanych rozwiązań oraz kreowanie masy krytycznej niezbędnej do zwiększenia rozpoznawalności procedury niebieskiej karty.

Ocena dotychczasowych rozwiązań

9.

Zauważa, że wprowadzone w 2009 roku rozwiązania nie spełniły pokładanych w nich nadziei. Jednym z powodów było pozostawienie możliwości współistnienia równoległych systemów bazujących na rozwiązaniach krajowych oraz tych wprowadzanych przez dyrektywę.

10.

Stwierdza, iż dotychczasowe doświadczenia z implementacją procedury niebieskiej karty wskazują, że o ile Komisja Europejska dąży do europeizacji sfery polityki migracyjnej i rozwiązań sektorowych, to kraje członkowskie są niezmiennie zainteresowane podtrzymywaniem i promowaniem rozwiązań krajowych.

11.

Zauważa, że również wprowadzone w 2009 r. uregulowania nie odpowiadały wielu potrzebom i oczekiwaniom zarówno migrantów, jak i pracodawców i doprowadziły do fragmentacji systemu w UE, w ramach którego brakuje oferty dla wysoko wykwalifikowanych pracowników i ich rodzin, koszty dla szukających pracy, pracodawców i administracji państw członkowskich są wysokie, a sam system mało przejrzysty poza UE, co w sumie składa się na niewielką atrakcyjność oferty.

Proponowane rozwiązania – potencjalne zagrożenia i deficyty

12.

Z zadowoleniem przyjmuje propozycję obniżenia progów dochodowych, wprowadzenie instrumentów promujących mobilność wewnętrzną, ułatwienia w sferze dostępu do długookresowego prawa pobytu oraz uwzględnienie imigrantów już przebywających na terytorium UE.

13.

Stawia pytanie, czy uwzględniając coraz silniejszą konkurencję o talenty, nie warto rozważyć wprowadzenia do europejskiego systemu migracyjnego elementów systemu podażowego (supply-driven system/point based system (PBS)) lub systemu hybrydowego, na wzór krajów bardziej skutecznych w pozyskiwaniu wysoko wykwalifikowanych pracowników (Australia, Kanada).

14.

Podkreśla, że w przypadku osób z wysokimi kwalifikacjami ważną rolę w procesie decyzyjnym odgrywają takie aspekty, jak: możliwość realizacji kariery zawodowej, dostęp do sprzętu, język komunikacji, a także praca zgodnie z kwalifikacjami. Komitet Regionów wyraża obawę, że proponowane rozwiązania wciąż w niewielkim stopniu uwzględniają te kwestie.

15.

Z zadowoleniem przyjmuje uznanie, że niebieska karta będzie mogła być przyznawana nie tylko pracownikom przybywającym na terytorium UE, ale również tym, którzy na jej obszarze już przebywają.

16.

Jednocześnie jednak stwierdza, że wyjaśnienia wymaga kwestia, dlaczego opcja ta miałaby być dostępna wyłącznie dla uznanych uchodźców. Proponowana dyrektywa explicite wyłącza z tej możliwości pracowników sezonowych i delegowanych, a także osoby, względem których toczy się procedura uchodźcza. Rozumiejąc polityczne uwarunkowania takiej decyzji, Komitet Regionów zauważa, że otwarcie ścieżki do zatrudnienia zgodnego z kwalifikacjami także dla innych kategorii osób przebywających na terytorium UE mogłoby zapewnić stabilniejsze perspektywy dla migrantów i pracodawców, których to dotyczy, a tym samym lepsze wykorzystanie kapitału ludzkiego.

17.

Zauważa, że działania związane z zatrudnieniem obywateli państw trzecich w zawodach wymagających wysokich umiejętności winny zmierzać nie tylko do przyciągania imigrantów, ale także stworzenia im takich warunków, by zwiększyć szanse ich pozostania w UE i skutecznej integracji.

18.

Postuluje, by kwestię zatrudnienia osób z wysokimi kwalifikacjami traktować w sposób całościowy i kompleksowy odpowiadający logice procesu migracyjnego: od rekrutacji, poprzez admisję i rozpoznanie kompetencji, aż po skuteczną integrację i ostatecznie swobodę przemieszczania się w ramach rynku pracy UE.

19.

W kontekście proponowanych rozwiązań uważa za niezbędne wypracowanie jednolitej, powszechnie akceptowalnej metody gromadzenia danych na temat zapotrzebowania na pracowników z wysokimi kwalifikacjami w różnych zawodach i na różnych rynkach pracy. Stworzenie mechanizmów zapewniających bardziej efektywne niż obecnie zapełnianie luk na rynkach pracy krajów członkowskich wymagałoby dalszego rozwijania inicjatyw takich jak portal EURES, EuroPass i działania przewidziane obecnie w europejskim programie na rzecz nowych umiejętności, które dawałyby szansę na kojarzenie pracodawców poszukujących chętnych do pracy z potencjalnymi pracownikami dysponującymi odpowiednimi kwalifikacjami. Podkreśla jednocześnie potencjalnie kluczową rolę europejskich regionów w procesie pozyskiwania tego typu danych.

20.

Wyraża zaniepokojenie, czy proponowane rozwiązania w wystarczający sposób pozwalają uwzględniać młodych absolwentów, których poziom zarobków może okazać się niewystarczający, by spełniać określone w dyrektywie kryteria.

21.

Podkreśla, że kwestia uznawalności kwalifikacji – i praktycznych aspektów tego procesu – będzie szczególnie istotna w przypadku kategorii osób, które po raz pierwszy pojawiają się jako potencjalni beneficjenci systemu: uznanych uchodźców i osób potrzebujących ochrony uzupełniającej. Można się spodziewać, że w przypadku tych osób udokumentowanie kwalifikacji będzie wyjątkowo trudne i skomplikowane.

22.

Podkreśla, że kwestiom etycznym związanym z rekrutacją pracowników o wysokich kwalifikacjach, a pochodzących z krajów trzecich powinno się poświęcić więcej uwagi i dążyć do wypracowania efektywnych metod zapobiegania drenażowi krajów słabiej rozwiniętych o i tak niskim poziomie wyposażenia w kapitał ludzki.

23.

Postuluje przeprowadzenie pogłębionej i wiarygodnej analizy dotyczącej odpływu pracowników o wysokich kwalifikacjach z krajów trzecich i potencjalnych skutków tzw. drenażu mózgów. Wnioski z tej analizy winny być wykorzystane do wypracowania wspólnych działań – UE oraz krajów pochodzenia migrantów – zmierzających do uniknięcia negatywnych skutków migracji oraz, o ile to możliwe, kreowania rozwiązań typu win-win-win (migracja korzystna dla krajów pochodzenia, krajów docelowych oraz samych migrantów).

24.

Zauważa, że każdy proces migracyjny jest zjawiskiem złożonym i wielopoziomowym, w którym dużą rolę odgrywają zarówno kraje docelowe, jak i kraje pochodzenia migrantów. Między innymi w kontekście wskazywanych wcześniej kwestii etycznych wzywa do wzmocnienia dialogu i ściślejszej kooperacji między organami UE a instytucjami z krajów pochodzenia migrantów i krajów tranzytowych, także na poziomie regionalnym i lokalnym. Na podstawie instrumentów międzynarodowego prawa publicznego, współpraca ta powinna wykorzystywać już istniejące ciała i platformy, takie jak ARLEM, CORLEAP, wspólne komitety konsultacyjne i grupy robocze; w odniesieniu do wspierania mechanizmów migracji cyrkulacyjnej warto wykorzystać doświadczenia Europejskiej Fundacji Kształcenia.

25.

Uważa, że wniosek jest zgodny z zasadą pomocniczości, ponieważ celu, jakim jest konkurowanie na poziomie międzynarodowym o wysoko wykwalifikowaną siłę roboczą, nie da się dostatecznie osiągnąć wysiłkami państw członkowskich działających indywidualnie, za to dzięki większej skali można go zrealizować lepiej na poziomie UE. Zaproponowane środki nie wykraczają poza to, co jest niezbędne dla poprawy zdolności UE do przyciągnięcia i zatrzymania wysoko wykwalifikowanych obywateli państw trzecich oraz dla zwiększenia ich mobilności i cyrkulacji między miejscami pracy w różnych państwach członkowskich, i pozostawiają państwom członkowskim pewną elastyczność w zakresie dostosowania systemu do kontekstu krajowego. Wniosek jest więc zgodny z zasadą proporcjonalności.

Rola regionów

26.

Pragnie podkreślić, że społeczno-ekonomiczne konsekwencje migracji, takie jak jej wpływ na funkcjonowanie rynków pracy, sferę społeczną czy kulturową, są najmocniej odczuwane na poziomie regionalnym i lokalnym. Podobnie konkurencyjność Europy na poziomie zagregowanym może być traktowana jako pojęcie abstrakcyjne, kluczowe zaś jest zagwarantowanie konkurencyjności i wysokiego poziomu innowacyjności europejskich miast i regionów, opierając się na codziennych działaniach, które prowadzą podmioty nienastawione na zysk i trzeci sektor.

27.

Zauważa, że wprowadzenie do dyskusji na temat proponowanych rozwiązań perspektywy regionalnej zwraca uwagę na występowanie różnorakich paradoksów. Jednym z nich jest to, że wysoko wykwalifikowani imigranci mogą być przyciągani przez najlepiej rozwinięte regiony, ale jednocześnie ich obecność może być najbardziej pożądana w tych regionach, które nie są w stanie zaoferować tak atrakcyjnych warunków pracy i pobytu.

28.

Z zadowoleniem przyjmuje utrzymanie procedur ostrożnościowych, które mogą zostać wprowadzone w przypadku pogorszenia sytuacji na rynku pracy danego kraju.

29.

Pragnie podkreślić, że w wymiarze lokalnym i regionalnym szczególnego znaczenia nabiera kwestia, która w niewielkim stopniu jest podejmowana przez propozycję Komisji: w jaki sposób zwiększać efektywność działań integracyjnych oraz jak wykorzystać istniejące dobre praktyki w tym obszarze.

30.

Proponuje, by rolę partnerów na poziomie lokalnym i regionalnym upatrywać na różnych poziomach, w tym w odniesieniu do: stworzenia eksperymentalnych systemów uproszczonych (fast-track) w partnerstwie między regionami, krajami i sektorem prywatnym; efektywnego dzielenia się dobrymi praktykami, szczególnie w sferze uznawania kwalifikacji, zmniejszania niedopasowań strukturalnych i efektywności integracji; oraz implementacji rozwiązań pozwalających na jak najlepsze dopasowanie formalnych kwalifikacji do potrzeb lokalnych i regionalnych rynków pracy.

31.

Podkreśla potrzebę ustanowienia bardziej bezpośrednich relacji z przedsiębiorstwami na poziomie komunikacji, poprzez zaangażowanie ich w opracowywanie inicjatyw mających na celu integrację na rynku pracy.

Bruksela, dnia 8 grudnia 2016 r.

Markku MARKKULA

Przewodniczący Europejskiego Komitetu Regionów