ISSN 1977-1002

doi:10.3000/19771002.CE2013.239.pol

Dziennik Urzędowy

Unii Europejskiej

C 239E

European flag  

Wydanie polskie

Informacje i zawiadomienia

Tom 56
20 sierpnia 2013


Powiadomienie nr

Spis treśći

Strona

 

I   Rezolucje, zalecenia i opinie

 

REZOLUCJE

 

Parlament Europejski
SESJA 2012–2013
Posiedzenie w dniu 2 lutego 2012 r.
Protokoły posiedzeń zostały opublikowane w Dz.U. C 114 E z 19.4.2012.
TEKSTY PRZYJĘTE

 

Czwartek, 2 lutego 2012 r.

2013/C 239E/01

Polityka zagraniczna UE wobec Brazylii, Rosji, Indii i Chin (BRICS) i innych wschodzących mocarstw
Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 2 lutego 2012 r. w sprawie polityki zagranicznej UE wobec Brazylii, Rosji, Indii i Chin (BRICS) i innych wschodzących mocarstw: cele i strategie (2011/2111(INI))

1

2013/C 239E/02

Spójna polityka wobec reżimów autorytarnych, w stosunku do których UE stosuje środki ograniczające
Zalecenie Parlamentu Europejskiego dla Rady z dnia 2 lutego 2012 r. zawierające projekt zalecenia Parlamentu Europejskiego dla Rady w sprawie spójnej polityki wobec reżimów, w stosunku do których UE stosuje środki ograniczające w sytuacji, gdy ich przywódcy dbają o osobiste i handlowe interesy w granicach UE (2011/2187(INI))

11

2013/C 239E/03

Transgraniczne przeniesienie siedziby spółki
Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 2 lutego 2012 r. zawierające zalecenia dla Komisji w sprawie 14. dyrektywy o prawie spółek dotyczącej transgranicznego przeniesienia siedziby spółki (2011/2046(INI))

18

ZAŁĄCZNIK

21

2013/C 239E/04

Kontrola budżetowa unijnej pomocy humanitarnej UE
Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 2 lutego 2012 r. w sprawie kontroli budżetowej pomocy humanitarnej UE zarządzanej przez ECHO (2011/2073(INI))

23

2013/C 239E/05

W stronę spójnego europejskiego podejścia do zbiorowego dochodzenia roszczeń
Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 2 lutego 2012 r.W stronę spójnego europejskiego podejścia do zbiorowego dochodzenia roszczeń (2011/2089(INI))

32

2013/C 239E/06

Oświadczenia żywieniowe
Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 2 lutego 2012 r. w sprawie projektu rozporządzenia Komisji zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 1924/2006 odnośnie do wykazu oświadczeń żywieniowych

39

2013/C 239E/07

Konkluzje z nieformalnego posiedzenia Rady Europejskiej w dniu 30 stycznia 2012 r.
Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 2 lutego 2012 r. w sprawie posiedzenia Rady Europejskiej w dniu 30 stycznia 2012 r.

41

2013/C 239E/08

Iran i jego program jądrowy
Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 2 lutego 2012 r. w sprawie Iranu i jego programu jądrowego

43

2013/C 239E/09

Europejski wymiar sportu
Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 2 lutego 2012 r. w sprawie europejskiego wymiaru sportu (2011/2087(INI))

46

2013/C 239E/10

Stosowanie dyrektywy w sprawie gospodarki odpadami
Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 2 lutego 2012 r. w sprawie kwestii zgłaszanej przez składających petycję w związku ze stosowaniem w państwach członkowskich Unii Europejskiej dyrektywy o gospodarowaniu odpadami oraz dyrektyw powiązanych (2011/2038(INI))

60

2013/C 239E/11

Program Daphne
Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 2 lutego 2012 r. w sprawie programu Daphne: osiągnięcia i perspektywy na przyszłość (2011/2273(INI))

69

2013/C 239E/12

Sytuacja kobiet w czasie wojny
Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 2 lutego 2012 r. w sprawie sytuacji kobiet w czasie wojny (2011/2198(INI))

74

2013/C 239E/13

Unijna współpraca na rzecz rozwoju w zakresie zapewnienia powszechnego dostępu do energii do 2030 r.
Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 2 lutego 2012 r. w sprawie unijnej współpracy na rzecz rozwoju w zakresie zapewnienia powszechnego dostępu do energii do 2030 r. (2011/2112(INI))

83

2013/C 239E/14

Sprawozdanie roczne dotyczące podatków
Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 2 lutego 2012 r. w sprawie sprawozdania rocznego dotyczącego podatków (2011/2271(INI))

89

2013/C 239E/15

Polityka konkurencji UE
Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 2 lutego 2012 r. na temat rocznego sprawozdania dotyczącego polityki konkurencji UE (2011/2094(INI))

97

Skróty i symbole

*

Procedura konsultacji

**I

Procedura współpracy: pierwsze czytanie

**II

Procedura współpracy: drugie czytanie

***

Procedura zgody

***I

Procedura współdecyzji: pierwsze czytanie

***II

Procedura współdecyzji: drugie czytanie

***III

Procedura współdecyzji: trzecie czytanie

(Typ procedury zależy od podstawy prawnej zaproponowanej przez Komisję.)

Poprawki polityczne: tekst nowy lub zmieniony został zaznaczony kursywą i wytłuszczonym drukiem; symbol ▐ sygnalizuje skreślenia.

Poprawki lub zmiany techniczne wprowadzone przez służby językowe: tekst nowy lub zmieniony został zaznaczony zwykłą kursywą; symbol ║ sygnalizuje skreślenia.

PL

 


I Rezolucje, zalecenia i opinie

REZOLUCJE

Parlament Europejski SESJA 2012–2013 Posiedzenie w dniu 2 lutego 2012 r. Protokoły posiedzeń zostały opublikowane w Dz.U. C 114 E z 19.4.2012. TEKSTY PRZYJĘTE

Czwartek, 2 lutego 2012 r.

20.8.2013   

PL

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

CE 239/1


Czwartek, 2 lutego 2012 r.
Polityka zagraniczna UE wobec Brazylii, Rosji, Indii i Chin (BRICS) i innych wschodzących mocarstw

P7_TA(2012)0017

Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 2 lutego 2012 r. w sprawie polityki zagranicznej UE wobec Brazylii, Rosji, Indii i Chin (BRICS) i innych wschodzących mocarstw: cele i strategie (2011/2111(INI))

2013/C 239 E/01

Parlament Europejski,

uwzględniając art. 21 Traktatu o Unii Europejskiej, a w szczególności jego lit. h), która stwierdza, że Unia określa i prowadzi wspólne polityki i działania, działa również na rzecz osiągnięcia wysokiego stopnia współpracy we wszelkich dziedzinach stosunków międzynarodowych, w celu wspierania systemu międzynarodowego opartego na silniejszej współpracy wielostronnej i na dobrych rządach na poziomie światowym,

uwzględniając decyzję Rady 2010/427/UE z dnia 26 lipca 2010 r. określającą organizację i zasady funkcjonowania Europejskiej Służby Działań Zewnętrznych (1),

uwzględniając swoją rezolucję z dnia 10 marca 2010 r. w sprawie rocznego sprawozdania Rady dla Parlamentu Europejskiego dotyczącego głównych aspektów i podstawowych wyborów w zakresie wspólnej polityki zagranicznej i bezpieczeństwa (WPZiB) w 2008 r., przedstawionego Parlamentowi Europejskiemu zgodnie z częścią II sekcją G pkt 43 porozumienia międzyinstytucjonalnego z dnia 17 maja 2006 r. (2),

uwzględniając konkluzje Rady Europejskiej z posiedzenia w dniu 16 września 2010 r., w zakresie dotyczącym stosunków ze partnerami strategicznymi,

uwzględniając swoją rezolucję z dnia 5 kwietnia 2011 r. w sprawie ruchów migracyjnych wynikających z braku stabilności: zakres i rola polityki zagranicznej UE (3),

uwzględniając swoje zalecenie dla Rady z dnia 8 czerwca 2011 r. w sprawie 66. sesji Zgromadzenia Ogólnego Narodów Zjednoczonych (4),

uwzględniając rezolucję z dnia 13 września 2011 r. w sprawie skutecznej strategii europejskiej w zakresie surowców (5),

uwzględniając rezolucję z dnia 7 lipca 2011 r. w sprawie polityki zewnętrznej UE na rzecz demokratyzacji (6),

uwzględniając komunikat Komisji w sprawie ram finansowych na lata 2014-2020 zatytułowany „Budżet z perspektywy »Europy 2020«” (COM(2011)0500),

uwzględniając art. 48 Regulaminu,

uwzględniając sprawozdanie Komisji Spraw Zagranicznych oraz opinię Komisji Rozwoju (A7-0010/2012),

A.

mając na uwadze, że rosnące znaczenie polityczne i gospodarcze Brazylii, Rosji, Indii, Chin i Republiki Południowej Afryki (BRICS) wiąże się ze wzrostem znaczenia tych krajów w polityce zagranicznej;

B.

mając na uwadze, że państwa BRICS, a także inne wschodzące gospodarki mogłyby nabrać dużego znaczenia w polityce zagranicznej, pod warunkiem że nadal utrwalał się będzie ich wzrost gospodarczy;

C.

mając na uwadze, że przewiduje się, iż w 2050 r. łączne znaczenie gospodarek siedmiu krajów wschodzących (Brazylii, Rosji, Indii, Chin, Indonezji, Meksyku i Turcji) będzie większe niż znaczenie gospodarek państw G-7 (USA, Japonii, Kanady, Wielkiej Brytanii, Niemiec, Francji i Włoch); mając na uwadze, że jeśli chodzi o produkt krajowy brutto, Chiny staną się najprawdopodobniej największą światową gospodarką jeszcze przed 2020 r.; mając na uwadze, że do 2050 r. Indie awansują do rangi najszybciej rozwijającej się na świecie gospodarki; mając na uwadze, że w 2050 r. Chiny, USA i Indie mogłyby reprezentować wspólnie 50% gospodarki światowej; mając na uwadze, że wielkość UE mogłaby być w znacznym stopniu porównywalna do wielkości któregokolwiek z tych państw, gdyby UE działała jako jeden silny organizm polityczny; mając na uwadze, że tego typu porównywalna wielkość ma kluczowe znaczenie dla utrzymania pozycji politycznej oraz dla możliwości dalszego promowania uniwersalnych wartości w powstającym obecnie, nowym, wielobiegunowym systemie ładu światowego; mając na uwadze, że powinno się to osiągnąć w ramach podejścia do polityki zagranicznej ukierunkowanego na promowanie partnerstwa, współpracy i zarządzania dzielonego w oparciu o wspólne wartości;

D.

mając na uwadze, że wraz z procesem umocnienia mocarstw w polityce zagranicznej, takich jak BRICS, pojawił się system wielobiegunowy, w którym przywództwo w skali światowej w coraz większym stopniu sprawuje kilka krajów i regionalnych grup krajów; mając na uwadze, że taki system wielobiegunowy pociąga za sobą stopniowe przeniesienie potęgi gospodarczej na BRICS i inne gospodarki wschodzące, a poza tym może wiązać się z przeniesieniem przywództwa i pozytywnej dźwigni w dziedzinie polityki zagranicznej z obecnych mocarstw na mocarstwa wschodzące; mając na uwadze, że obecny kryzys gospodarczy przyspieszył to przejście w kierunku systemu wielobiegunowego; mając na uwadze, że wyłonienie się nowych podmiotów globalnych może okazać się cenną szansą na zawarcie konstruktywnego partnerstwa między obecnymi potęgami gospodarczymi i wschodzącymi potęgami oraz na spójne działanie w związku z kwestiami i wyzwaniami o znaczeniu globalnym;

E.

mając na uwadze, że wyzwania transnarodowe - takie jak zmiana klimatu, ogólnoświatowe kwestie regulacyjne, dostęp do surowców i ziem rzadkich, terroryzm, zrównoważony rozwój, ogólnoświatowa stabilność polityczna i bezpieczeństwo - wymagać będą całościowego podejścia opartego na zasadach, partnerstwie, wspólnych wartościach, konsensusie, ścisłych konsultacjach i bliskiej współpracy z nowymi wschodzącymi mocarstwami oraz że jeśli wyzwania te będą rzeczywiście podejmowane wspólnie, możliwe będzie znalezienie skutecznych rozwiązań; mając na uwadze, że UE może i powinna podjąć w tym zakresie inicjatywę;

F.

mając na uwadze, że bez całościowego systemu nowego ładu światowego, który oprze się na ścisłych konsultacjach i współpracy z BRICS i innymi wschodzącymi gospodarkami, nie będzie motywacji do międzynarodowej współpracy i spójnego działania w zasadniczych sprawach o znaczeniu globalnym, co stworzy ryzyko (i) fragmentacji politycznej i gospodarczej oraz pojawienia się konkurujących porządków światowych i oddzielonych obszarów regionalnych, (ii) rozwiązania globalnych struktur gospodarczych i przepływów inwestycji oraz (iii) powstania regionalnych bloków wpływu przy bardzo ograniczonej koordynacji międzynarodowej i braku możliwości uzgodnienia działań w podejmowaniu wyzwań transnarodowych;

G.

mając na uwadze, że ogromny potencjał demograficzny BRICS i innych wschodzących mocarstw, w porównaniu do ujemnego przyrostu demograficznego na Zachodzie, przyczyni się do wzrostu władzy tych państw na forach międzynarodowych, ponieważ BRICS i inne wschodzące mocarstwa będą mogły domagać się zakrojonego na szerszą skalę przedstawicielstwa znacznej większości światowej populacji; mając na uwadze, że wiąże się to z potrzebą zreformowania ładu światowego i struktury zarządzania organizacjami międzynarodowymi, tak aby zwiększyć ich reprezentatywność dla nowego krajobrazu gospodarczo-politycznego oraz aby nadal odgrywały one kluczową rolę w budowaniu konsensusu i w procesach podejmowania decyzji na szczeblu światowym;

H.

mając na uwadze, że obecny kryzys gospodarczy i ograniczenia budżetowe UE i USA wiążą się z pilną potrzebą połączenia zasobów z innymi wschodzącymi mocarstwami w celu zapewnienia spójnego i skutecznego światowego systemu bezpieczeństwa i stabilności oraz w celu podjęcia skutecznych interwencji we wrażliwych obszarach na podstawie wspólnych celów oraz skoordynowanych strategii i wysiłków;

I.

mając na uwadze, że pomyślne przejście na gospodarkę o średnich dochodach może w pewnych okolicznościach wzmocnić bardziej umiarkowaną i nakierowaną na stabilność politykę zagraniczną; mając jednak na uwadze, że umocnienie gospodarczej i politycznej siły niektórych państw BRICS i innych krajów wschodzących nie zawsze prowadziło do takiego przejścia;

J.

mając na uwadze, że mimo iż gospodarka większości państw BRICS przeżywa w ostatnim czasie imponujący wzrost, według Banku Światowego łącznie w krajach tych występuje jednocześnie największa na świecie koncentracja ubóstwa; mając na uwadze, że pokazuje to, iż w większości przypadków bez wzrostu gospodarczego sprzyjającego ograniczaniu ubóstwa oraz bez tworzenia sieci bezpieczeństwa szybki wzrost gospodarczy może spowodować pogłębianie się nierówności,

K.

mając na uwadze, że BRICS i obecnie wschodzące gospodarki nie tworzą ani nie obejmują formalnego ugrupowania krajów, którego celem jest odgrywanie szczególnej roli na arenie międzynarodowej, i w związku z tym Unia Europejska powinna nawiązać relacje z każdym z tych państw, uwzględniając ich specyfikę oraz konkretne cele ich polityki zagranicznej; mając na uwadze, że UE powinna zainwestować w partnerstwo strategiczne z każdym z państw BRICS i innymi wschodzącymi gospodarkami, zważywszy na to, że odgrywają one coraz istotniejszą rolę na arenie międzynarodowej, w szczególności w organizacjach międzynarodowych, takich jak ONZ, dla osiągnięcia wspólnych celów, a mianowicie pokoju i bezpieczeństwa na świecie, rządów prawa w kraju lub za granicą, propagowania praw człowieka, demokracji, zrównoważonego rozwoju i globalnej regulacji finansowej;

L.

mając na uwadze, że BRICS i inne wschodzące gospodarki wymagają ustanowienia stabilnej polityki zagranicznej oraz stabilnego środowiska polityki regulacyjnej i publicznej, które byłoby w stanie podtrzymać zainteresowanie ich gospodarkami i społeczeństwami oraz inwestycje w nie; mając na uwadze, że BRICS i inne wschodzące gospodarki muszą inwestować w konsolidację stabilności demokratycznej, politycznej, gospodarczej i społecznej, a także muszą być przy tym wspierane;

M.

mając na uwadze, że UE musi odgrywać ważną rolę w przenoszeniu potęgi gospodarczej jako propagator partnerstwa i sprawowania rządów sprzyjających włączeniu społecznemu, lecz musi działać szybko, jeśli chce utrzymać swoją pozycję (w przeciwnym razie może zostać strategicznie odsunięta na bok); mając na uwadze, że będzie to wymagało strategicznych zmian zarówno wewnątrz UE, jak i w jej polityce zagranicznej, między innymi zwiększenia spójności polityki;

N.

mając na uwadze, że na zakończenie trzeciego posiedzenia przywódców BRICS w dniu 14 kwietnia 2011 r. przywódcy BRICS wydali wspólne oświadczenie, w którym wezwali do ściślejszej współpracy międzynarodowej i wzmocnienia ładu światowego oraz wyrazili poparcie dla wielostronnej dyplomacji z udziałem ONZ i G-20; mając na uwadze, że w 2011 r. wszystkie pięć krajów BRICS zasiadało jednocześnie w Radzie Bezpieczeństwa ONZ; mając na uwadze, że BRICS zaapelowały o zmianę struktury zarządzania międzynarodowymi instytucjami finansowymi oraz ONZ w celu odzwierciedlenia zmian w gospodarce światowej oraz w celu lepszego zarządzania obecnymi globalnymi wyzwaniami;

O.

mając na uwadze, że BRICS wykazują znaczne rozbieżności, jeśli chodzi o ich systemy polityczne i gospodarcze, panujące tendencje demograficzne i społeczne, a także poglądy na politykę zagraniczną;

P.

mając na uwadze, że w konkluzjach Rady Europejskiej z dnia 16 września 2010 r. podkreślono, że zgodnie z Traktatem z Lizbony i europejską strategią bezpieczeństwa UE i jej państwa członkowskie powinny działać bardziej strategicznie, tak aby Europa odgrywała na świecie rolę adekwatną do swojego znaczenia, oraz że strategiczne partnerstwa UE z najważniejszymi światowymi podmiotami stanowią przydatne narzędzie w dążeniu do osiągnięcia europejskich celów i interesów;

Q.

mając na uwadze, że obowiązujące umowy handlowe między UE i państwami BRICS przynoszą obu stronom wzajemne korzyści zarówno gospodarcze, jak i polityczne;

R.

mając na uwadze, że UE powinna odgrywać aktywną rolę w budowaniu takiego całościowego i reprezentacyjnego, opartego na partnerstwie systemu Organizacji Narodów Zjednoczonych, który zdoła skutecznie przyczynić się do ustanowienia światowego ładu i włączyć się w rozwiązywanie globalnych problemów, w budowę pokoju i bezpieczeństwa, demokracji, w ochronę praw człowieka oraz rządy prawa oparte na międzynarodowym porządku; mając na uwadze, że zgodnie z art. 21 TUE UE jest formalnie zobowiązania do skutecznego multilateralizmu, którego rdzeniem jest silna ONZ;

S.

mając na uwadze, że UE przez lata rozwinęła dwustronne partnerstwa strategiczne z BRICS opierające się na wspólnych wartościach i interesach, zmierzające do poprawy stosunków i do pogłębienia współpracy na wszystkich szczeblach; mając na uwadze, że te partnerstwa strategiczne często okazują się niewystarczające, zwłaszcza w sprawach takich jak promowanie demokracji, wzmacnianie rządów prawa i określanie wspólnego podejścia do rozwiązywania konfliktów;

T.

mając na uwadze to, że konieczne jest pilne znalezienie sposobu na wzmocnienie systemu współpracy i koordynacji działań podejmowanych przez Organizację Narodów Zjednoczonych oraz grupy G-7 i G-20;

U.

mając na uwadze, że grupa G-20, której państwa członkowskie wytwarzają 88% światowego PKB oraz reprezentują 65% ludności świata, stała się podstawowym forum współpracy światowej, istotne jest rozstrzygnięcie kwestii jej reprezentatywności i określenie miejsca w strukturze wielostronnej;

1.

podkreśla, że obecny kryzys gospodarczy pokazał współzależność obecnych mocarstw, BRICS i innych wschodzących potęg; wskazuje na ścisły, wzajemny związek między stabilnym wzrostem gospodarczym krajów wysoko rozwiniętych i stabilnym wzrostem gospodarczym krajów wschodzących; podkreśla pozytywny charakter takiej współzależności oraz wzajemnie korzystny charakter politycznych i gospodarczych związków między gospodarkami rozwiniętymi i wschodzącymi; uważa, że dlatego UE i jej państwa członkowskie powinny podtrzymywać polityczny dialog i zrozumienie z BRICS i innymi krajami wschodzącymi, także w relacjach dwustronnych, w duchu partnerstwa oraz z myślą o ogólnym celu, który polega na wykształceniu całościowego, nowego systemu ładu światowego; uważa ponadto, że regularne spotkania na wysokim szczeblu pomiędzy UE i poszczególnymi krajami BRICS mogą stać się cenną okazją do zbudowania stosunków opartych na zaufaniu, uzgodnienia stanowisk i skłonienia krajów BRICS, by przyjęły na siebie większą odpowiedzialność w nowym systemie ładu światowego w oparciu na odpowiedzialność podzieloną, wspólne podejścia i ściślej skoordynowane działania; wyraża przekonanie, że instrument strategicznego partnerstwa może zapewnić cenne synergie w osiągnięciu takich celów;

2.

uważa, że stosunki między istniejącymi mocarstwami a BRICS i innymi potęgami wschodzącymi zachowują istotny wymiar gospodarczy, ale w istocie mają charakter polityczny i dlatego powinny być ujęte w polityczne ramy, ponieważ wszystkie zainteresowane kraje mają wspólny interes w zapewnieniu skutecznego systemu ładu światowego i we wspólnym sprostaniu – w duchu współpracy i konsultacji, przy zbieżności zapatrywań politycznych – zagrożeniom dla globalnej stabilności i bezpieczeństwa, które mogą zagrozić zrównoważonemu wzrostowi gospodarczemu na poziomie globalnym i jego potencjałowi na przyszłość; apeluje zatem o pogłębienie współpracy między UE a BRICS we wszystkich sprawach wagi międzynarodowej, w tym w odniesieniu do partnerstwa z poszczególnymi krajami BRICS;

3.

podkreśla, że o ile BRICS mogą zajmować podobne stanowisko w polityce zagranicznej, w dziedzinie polityki, gospodarki i w sprawach społecznych wykazują się dużymi odmiennościami; podkreśla w szczególności, że ich systemy polityczne przybierają różne formy: od silnych reżimów autorytarnych po wiarygodne i stabilne demokracje; w związku z tym wzywa UE do pogłębienia stosunków i do rozwinięcia synergii w szczególności z tymi BRICS, które faktycznie podzielają i szanują wartości demokratyczne oraz dążą do urzeczywistnienia społecznej gospodarki rynkowej;

4.

uważa, że w wyniku pojawienia się nowych potęg gospodarczych i w dziedzinie polityki zagranicznej pozycja UE nie osłabi się, lecz że UE ma do odegrania istotną rolę we wspieraniu wzajemnego zrozumienia w dokonywaniu wyborów politycznych oraz że powinna wykazać się przywództwem w podejmowaniu wyzwań globalnych; jest zdania, że UE i jej parterzy transatlantyccy powinni skupić się na osiągnięciu niezbędnych korzyści skali oraz skoordynować wysiłki, dzięki którym będą oni mogli oddziaływać wzajemnie, konstruktywnie i skutecznie z potęgami wschodzącymi zarówno w stosunkach dwustronnych, jak i wielostronnych, w duchu rzeczywistego partnerstwa i dobrej współpracy; podkreśla, że należy opracować całościowy system ładu światowego, który oprze się na odpowiedniej współpracy i koordynacji z BRICS i innymi krajami wschodzącymi z korzyścią dla wszystkich; ponadto wskazuje na kluczową rolę UE i jej partnerów transatlantyckich we wspieraniu całościowego systemu ładu światowego; podkreśla, że UE powinna działać w sposób bardziej strategiczny w celu zdobycia znaczenia na arenie międzynarodowej, w szczególności poprzez zarządzanie skutkami niezależności, inicjowanie reform ładu światowego i mobilizację działań zbiorowych w takich dziedzinach jak rządy prawa, równowaga ekologiczna i bezpieczeństwo regionalne, konstruktywnie oddziałując wzajemnie z BRICS i innymi potęgami wschodzącymi;

5.

z zadowoleniem przyjmuje koncepcję dwustronnych partnerstw strategicznych oraz wzywa Radę i ESDZ do jej wdrożenia; uważa, że partnerstwa strategiczne są obiecującym narzędziem o potencjalnie transformacyjnym charakterze, które służy do organizowania i wspierania stosunków UE z ważnymi podmiotami na arenie międzynarodowej, w tym z BRICS i innymi wschodzącymi mocarstwami; zaleca, aby UE wykorzystywała ten instrument do realizacji programów zarówno wielostronnych, jak i dwustronnych oraz w celu wykształcenia istotnych powiązań między obydwoma rodzajami programów; podkreśla, że wewnętrzna spójność ma dla UE kluczowe znaczenie, umożliwiając jej działanie i bycie postrzeganą jako prawdziwie strategiczny rozmówca dla BRICS i innych wschodzących mocarstw;

6.

zauważa, że w przeszłości BRICS w niektórych sprawach najwidoczniej koordynowały swoje stanowiska w polityce zagranicznej w Radzie Bezpieczeństwa ONZ, zwłaszcza na początku kryzysu w Libii i Syri, a ponadto odraczając głosowanie w sprawie roli UE w Zgromadzeniu Ogólnym ONZ i przyjmując zbieżne stanowiska w sprawie Wybrzeża Kości Słoniowej i Sudanu; podkreśla w związku z tym, że może wydawać się, iż BRICS kwestionują obecny system ładu międzynarodowego, lecz że demokratyczny dialog, zaangażowanie polityczne, w tym w pojedynczych przypadkach, oraz prawdziwe partnerstwo mogą przyczynić się do wysunięcia się na pierwszy plan pozytywnej synergii oraz do ułatwienia opracowania nowego całościowego systemu ładu światowego; sądzi, że UE powinna uwzględnić nowe znaczenie polityczne i gospodarcze BRICS i innych mocarstw wschodzących, ponieważ może to doprowadzić do uporządkowanej reformy ładu światowego bez skutków zagrażających stabilizacji, w oparciu o zbieżne podstawy;

7.

zauważa, że BRICS wykazują zdolność do integracji regionalnej, a tym samym również do angażowania się w wielobiegunowe systemy rządów; sądzi, że świadczy to ponadto o potencjalnym zainteresowaniu BRICS wkładem na rzecz ładu światowego; w związku z tym uważa, że BRICS i inne kraje wschodzące definiują obecnie kierunek strategiczny swojej polityki zagranicznej i w ten sposób stają się partnerami obecnych mocarstw oraz zwolennikami systemu ładu światowego opierającego się na uniwersalnych wartościach, partnerstwie i integracji;

8.

uważa, że, biorąc pod uwagę ich interesy polityczne i gospodarcze, skalę, rolę regionalną i aspirację, BRICS mogą próbować działać jako grupa w kontekście polityki zagranicznej, lecz dostrzega, że wymiar indywidualny również jest bardzo ważny; w związku z tym jest zdania, że oprócz koncentrowania się na BRICS jako na potencjalnie spójnej grupie państw w polityce zgaranicznej UE powinna skupić się także na BRICS jako na odrębnych państwach, w dalszym ciągu stosując systemowe i skoordynowane podejście; w związku z tym jest zdania, że tego rodzaju podejście umożliwi UE zwiększenie korzyści skali za pomocą partnerstw z poszczególnymi państwami BRICS, maksymalizację jej interesów i roli w poszczególnych regionach oraz przyczyni się do konsolidacji ładu wielobiegunowego, zachowując przy tym polityczną i gospodarczą równowagę między ugruntowanymi i wschodzącymi gospodarkami na podstawie całościowego systemu opierającego się na dialogu, partnerstwie oraz partnerstwach dwustronnych lub wielostronnych;

9.

ponadto uważa, że BRICS wykazują znaczne rozbieżności, jeśli chodzi o ich systemy polityczne i gospodarcze, panujące tendencje demograficzne i społeczne, a także poglądy na politykę zagraniczną, które to rozbieżności powinny wpływać na kształt zwracającej uwagę na niuanse polityki UE wobec tych państw, która zmierza do stworzenia synergii z poszczególnymi krajami BRICS i innymi krajami wschodzącymi oraz zniechęcenia do stworzenia lub utrwalenia potencjalnie spójnej, alternatywnej grupy państw w polityce zagranicznej, a także powinny znaleźć w niej odzwierciedlenie; w tym kontekście wzywa UE i jej państwa członkowskie do niezachęcania do umacniania bloków mocarstw ugruntowanych i wschodzących oraz do strategicznej konkurencji między tymi blokami; stwierdza, że w celu promowania międzynarodowych działań zbiorowych oraz reformy ładu światowego UE musi kierować się zróżnicowanym zakresem interakcji dwustronnych, wielostronnych i niepaństwowych, a także wykorzystać koalicje tematyczne, które przebiegają ponad podziałem świata na regiony rozwinięte i rozwijające się;

10.

jest zdania, że UE musi określić swoje stanowisko w kwestii bliższych relacji z państwami BRICS, nawet biorąc pod uwagę fakt, iż wizja UE oraz wizja tych państw w odniesieniu do wiążących zobowiązań i zinstytucjonalizowanych systemów niekoniecznie zawsze się pokrywają; uważa również, że poparcie krajów BRICS dla skutecznych kontaktów wielostronnych można uzyskać w zamian za silniejszą reprezentację w odpowiednich instytucjach międzynarodowych; nalega, by wyzwania wynikające z rosnącego znaczenia krajów BRICS postrzegać jako szansę, a nie problem;

11.

jest zdania, że stosunki z państwami BRICS powinny opierać się na dwustronnych dialogach wspierających dalszą demokratyzację i konsolidację rządów prawa, dobre sprawowanie rządów, konwergencję regulacyjną, koordynację wspólnych stanowisk na międzynarodowych forach i zacieśnione stosunki z UE, a także koncentrować się na tych kwestiach;

12.

podkreśla znaczenie Brazylii jako mocarstwa kierującego regionalnym procesem integracji MERCOSUR-u; z zadowoleniem przyjmuje odnowienie wspólnego planu działania na rzecz partnerstwa strategicznego UE-Brazylia w latach 2012–2014 oraz wzajemne zobowiązania podjęte w takich dziedzinach jak upowszechnianie demokracji i reforma wielostronnego systemu rządów; wzywa obydwie strony do wywiązania się ze swoich zobowiązań oraz do wniesienia wkładu w reformę światowej architektury finansowej; przypomina o przedstawionej przez prezydent Dilmę Vana Rousseff propozycji wsparcia UE w przezwyciężaniu kryzysu zadłużenia państwowego oraz uznaje wzajemne powiązania między tymi stronami; wyraża poparcie dla zrównoważonego i sprawiedliwego uchwalenia dauhańskiej agendy rozwoju oraz zawarcia układu o stowarzyszeniu UE-MERCOSUR, który będzie najważniejszym układem o stowarzyszeniu, jaki do tej pory został podpisany przez UE i będzie obejmował 750 mln ludzi oraz obroty handlowe o rocznej wartości 125 mld USD; zwraca uwagę na apel Brazylii o pełną liberalizację wizową oraz zwraca się do Komisji o przedłożenie wniosku w tej sprawie;

13.

podkreśla niezbędną rolę partnerstwa strategicznego UE-Rosja w zachowaniu pokoju i bezpieczeństwa w Europie, zwiększeniu rozwoju handlowego i gospodarczego, zachowaniu bezpieczeństwa energetycznego i stawieniu czoła ponadnarodowym wyzwaniom; uważa, że wyłonienie się mocarstw azjatyckich może – w perspektywie długoterminowej – ułatwić dalszą zbieżność interesów i pogłębić strategiczną współpracę między UE i Rosją; uważa, że tego rodzaju współpraca ma podstawowe znaczenie dla osiągnięcia postępów w kwestiach o znaczeniu globalnym, takich jak rozprzestrzenianie broni jądrowej, terroryzm, zmiana klimatu czy nielegalna migracja;

14.

podkreśla znaczenie i potencjał partnerstwa strategicznego UE-Indie; uważa, że w świetle obecnego światowego kryzysu gospodarczego kwestie takie jak kryzys społeczny, zmiana klimatu, przepływy migracyjne i bezpieczeństwo na świecie powinny być podejmowane w ramach szerzej zakrojonego partnerstwa między Indiami i UE; zauważa ponadto, że trwające negocjacje w sprawie umowy o wolnym handlu przyczyniają się do wzmocnienia stosunków między UE i Indiami; uważa jednak, że te stosunki nie powinny się ograniczać do spraw handlowych; z uwagi na doświadczenia Grupy przyjaźni Indii i Europy, która istniała w parlamencie indyjskim przed wyborami z 2009 r., z zadowoleniem przyjąłby przywrócenie odpowiednika Delegacji Parlamentu Europejskiego ds. stosunków z Indiami;

15.

podkreśla znaczenie Chin jako głównej potęgi gospodarczej oraz istotną rolę Chin w ożywieniu gospodarczym na świecie; w tym kontekście przypomina o potrzebie wywiązania się przez Chiny – dziesięć lat po przystąpieniu do WTO – ze swoich zobowiązań wobec WTO; ponadto wzywa Unię Europejską, jej państwa członkowskie i Chiny do stawienia czoła wspólnym wyzwaniom oraz zagrożeniom pokoju i bezpieczeństwa na świecie, w szczególności do pogłębienia współpracy w celu znalezienia dyplomatycznego rozwiązania irańskiego kryzysu atomowego; wzywa obydwie strony do wsparcia bardziej zrównoważonych wzajemnych stosunków handlowych, zwłaszcza poprzez zwiększenie swoich wysiłków zmierzających do zakończenia negocjacji w sprawie nowej umowy o partnerstwie i współpracy, tak aby ramy te wykorzystywały potencjał partnerstwa strategicznego UE-Chiny;

16.

podkreśla strategiczny charakter stosunków między UE i Republiką Południowej Afryki; z zadowoleniem przyjmuje pozytywny wynik 4. szczytu UE-Afryka, który odbył się we wrześniu 2011 r., a w szczególności zbieżność poglądów na temat sytuacji w Libii; wzywa UE i Republikę Południowej Afryki do możliwie szybkiego rozpoczęcia negocjacji w sprawie nowej umowy o partnerstwie gospodarczym; stwierdza, że Republika Południowej Afryki, biorąc pod uwagę jej skuteczną i pokojową przemianę demokratyczną oraz jej rolę jako potęgi regionalnej, może być główną siłą upowszechniającą demokrację i dobre sprawowanie rządów oraz wspierającą regionalną integrację gospodarczą i pojednanie narodowe w Afryce, a także kluczowym partnerem UE w podejmowaniu tych wysiłków; podkreśla znaczenie ścisłej współpracy między UE i Republiką Południowej Afryki w zakresie zmiany klimatu, zrównoważonego rozwoju i reform organizacji międzynarodowych;

17.

jest zdania, że w obliczu coraz większego znaczenia BRICS i innych gospodarek wschodzących oraz wyłaniającego się wielobiegunowego systemu rządów G-20 może być użytecznym i szczególnie odpowiednim forum dla dochodzenia do konsensusu i procesu podejmowania decyzji, który będzie miał integrujący charakter, będzie opierał się na partnerstwie i zdoła wzmocnić konwergencję, w tym konwergencję regulacyjną; jest zdania, że niezależnie od coraz większego znaczenia G-20 grupa G-7 może pełnić kluczową rolę jako konsultacyjne, koordynacyjne i służące osiąganiu kompromisu forum ugruntowanych mocarstw, które zmierza do dialogu z BRICS i innymi wschodzącymi potęgami oraz przygotowuje grunt pod spotkania G-20; uważa, że istnienie G-8 powinno także być wykorzystywane do zbliżenia stanowisk z Rosją celem stawienia czoła wspólnym wyzwaniom w sposób skoordynowany i skuteczny; popiera parlamentarny wymiar G-20 i uważa, że należy go dalej wzmacniać i włączać do procesu podejmowania decyzji, żeby zapewnić nasilenie demokratycznego dialogu i kontroli; popiera również utworzenie forum konsultacyjnego analogicznego do G-20, które skupiałoby organizacje pozarządowe oraz głównych przedstawicieli społeczeństwa obywatelskiego i przedsiębiorstw z państw G-20;

18.

jest zdania, że obecny kryzys długu państwowego będzie ważną próbą dla G-20 jako skutecznego forum strategicznego dialogu politycznego, dzięki któremu będzie można wesprzeć rzeczywiście globalny system ładu gospodarczego i finansowego, który odzwierciedli wzajemne zależności między gospodarkami rozwiniętymi i wschodzącymi, stworzy podstawy dla usunięcia systemowej nierównowagi, która może przynosić szczególną szkodę zarówno gospodarkom rozwiniętym, jak i – w dłuższej perspektywie czasowej – gospodarkom wschodzącym, oraz wesprze solidarność na międzynarodowych forach finansowych takich jak Międzynarodowy Fundusz Walutowy;

19.

wzywa UE do intensyfikacji dialogu politycznego i współpracy z państwami BRICS, aby pogłębiać reformę światowych instytucji zarządzających gospodarką i finansami, tj. systemu Bretton Woods, w celu zagwarantowania szerokiej reprezentacji wszystkich krajów członkowskich przy jednoczesnym odzwierciedleniu zmian w znaczeniu gospodarczym;

20.

uważa, że ugruntowane mocarstwa powinny wspierać regionalne organizacje, których członkami są BRICS i inne kraje wschodzące, takie jak ASEAN lub Mercosur, w tym ich procesy tworzenia zdolności i instytucji, a także powinny zapewniać obecność dyplomatyczną wysokiego szczebla na spotkaniach tego typu organizacji;

21.

zauważa, że z uwagi na rosnące znaczenie globalne i regionalne Chin, Indii i innych krajów wschodzących w Azji zarówno Stany Zjednoczone, jak i UE mogą stopniowo przenosić główne zainteresowanie, inwestycje polityczne i zasoby w region Pacyfiku oraz postrzegać wymiar północnoatlantycki i wzajemną współpracę jako kwestie o mniejszym znaczeniu strategicznym; ponadto zauważa, że Azja powinna odgrywać istotniejszą rolę w polityce zagranicznej UE i jej państw członkowskich; wzywa do większej koordynacji przez USA i UE ich polityki wobec Chin i innych wschodzących krajów w Azji, aby zapobiec rozdwojeniu tej polityki; jest głęboko przekonany, że jedynie dzięki koordynacji wysiłków USA i UE osiągną potrzebne synergie polityczne, dzięki którym zaangażują się w skuteczny, pozytywny i konstruktywny dialog z BRICS i innymi krajami wschodzącymi; jest zdania, że niezależnie od G-7 okazję do ustalenia wspólnych celów i skoordynowanych strategii w sprawach o znaczeniu globalnym, w tym w sprawie ładu gospodarczego, stworzyłyby regularne szczyty UE-USA, co umożliwiłoby osiągnięcie wspólnego podejścia do wschodzących mocarstw; przypomina, że stosunki transatlantyckie są niezwykle ważne zarówno ze względów gospodarczych, jak i politycznych, oraz podkreśla ścisłe stosunki gospodarcze USA i UE; uważa, że Transatlantycka Rada Gospodarcza oraz Transatlantycki Dialog Ustawodawczy również mogłyby umożliwić nawiązanie dialogu i ocenę sytuacji, dlatego też powinny uwzględniać kwestię strategicznego zaangażowania UE i USA w sprawy BRICS i innych odnośnych krajów wschodzących, a także sposób dążenia do zbieżności regulacyjnej z tymi krajami; przypomina o potrzebie powołania Transatlantyckiej Rady Politycznej jako organu ad hoc zajmującego się systematycznymi konsultacjami na wysokim szczeblu i koordynacją w zakresie polityki zagranicznej i bezpieczeństwa pomiędzy UE i USA;

22.

podkreśla, że w kwestiach o zasięgu globalnym lub związanych z ładem światowym to UE, a nie jej państwa członkowskie, powinna być rozmówcą dla obecnych mocarstw, BRICS i innych wschodzących krajów; uważa, że z punktu widzenia osiągnięcia spójnego stanowiska politycznego wobec BRICS i innych wschodzących mocarstw podstawowe znaczenie ma to, aby państwa członkowskie rozwijały swoje dwustronne stosunki przy maksymalnej przejrzystości, uwzględniając przy tym możliwy wpływ tego rodzaju stosunków na strategie polityczne i stanowisko UE; uważa, że UE powinna dążyć do osiągnięcia większej spójności politycznej i gospodarczej oraz większego wzrostu, by utrzymać swoją pozycję polityczną i nadal odgrywać kluczową rolę w wyłaniającym się wielobiegunowym systemie, a także, by być postrzeganą przez BRICS i nowe wschodzące kraje jako niezbędny i wartościowy partner;

23.

podkreśla, że całościową koordynację polityki zagranicznej UE w stosunku do BRICS i innych potęg wschodzących powinna zapewniać Wysoki rzedstawiciel Unii ds. polityki Zagranicznej i Bezpieczeństwa/Wiceprzewodniczący Komisji, zgodnie z art. 18 ust. 4 i art. 21 ust. 3 TUE; uważa, że Unia powinna starać się o osiągnięcie przy koordynacji ze strony wysokiej przedstawiciel lepszego powiązania polityki zagranicznej i bezpieczeństwa z unijną polityką sektorową, taką jak rozwój, bezpieczeństwo energetyczne, handel, dostęp do surowców i ziem rzadkich, zmiana klimatu i migracja w celu wykorzystania synergii i zapewnienia spójnego i systemowego podejścia do polityki zagranicznej, ukierunkowanego na powszechne poszanowanie zasady państwa prawa, praw człowieka i demokratycznego sprawowania rządów; uważa, że należy bardziej rozwinąć i lepiej wykształcić koncepcję „strategicznych partnerów” UE, by odzwierciedlić takie podstawowe cele; zwraca uwagę na konkluzje z 17. Konferencji Stron Ramowej Konwencji Narodów Zjednoczonych w Sprawie Zmian Klimatu (UNFCCC) oraz podkreśla ciągłą potrzebę podjęcia wspólnie z BRICS spójnych i skoordynowanych wysiłków zmierzających do osiągnięcia stopniowego porozumienia;

24.

uważa, że spójne podejście do polityki zagranicznej na poziomie europejskim pociąga za sobą także wzmocnioną współpracę pomiędzy przewodniczącym Rady Europejskiej, wysoką przedstawiciel, Radą, Parlamentem i Komisją w kwestiach związanych z programami prac grup G-7, G-8 i G-20;

25.

stwierdza, że Unia Europejska powinna być uprawniona do dostosowywania i reformowania swoich wewnętrznych struktur zarządzania, tak aby zagwarantować, że proces decyzyjny będzie odzwierciedlał jej różnorodność i pozwalał na osiągnięcie konsensusu; podkreśla jak ważne jest, by działanie ESDZ odzwierciedlało spójne europejskie podejście do polityki zagranicznej w stosunku do państw BRICS oraz innych krajów rozwijających się; uważa, że ESDZ powinna przeanalizować i wzmocnić strategiczne partnerstwa z poszczególnymi krajami BRICS, w ścisłej konsultacji z Parlamentem i z wykorzystaniem ich cech szczególnych oraz potencjału w zakresie synergii i współpracy z UE; wzywa ESDZ do opracowania mechanizmów koordynacji poziomej i pionowej, przynoszących polityce zagranicznej UE korzyści z instytucjonalnej synergii unijnej oraz z zacieśnienia i stopnia zażyłości dwustronnych stosunków państw członkowskich ze strategicznymi partnerami, w tym z BRICS i innymi wschodzącymi mocarstwami; uważa, że oprócz struktury organizacyjnej opartej na kryteriach geograficznych i tematycznych ESDZ powinna stworzyć mechanizm koordynujący ad hoc, aby zagwarantować, że poszczególne strategie polityczne dotyczące BRICS są zgodne z punktu widzenia systemowego, oraz że przyjęte kierunki polityczne znajdują odzwierciedlenie w dialogu UE z aktualnymi mocarstwami, takimi jak USA, Kanada i Japonia; uważa, że delegatury UE w państwach BRICS i w innych odpowiednich potęgach wschodzących powinny ściślej ze sobą współpracować w celu zapewnienia ciągłego monitorowania i analizowania stosunków pomiędzy tymi państwami oraz drażliwych kwestii we wzajemnych relacjach, umożliwiając w ten sposób bardziej systemowe podejście; w związku z tym jest zdania, że delegatury UE w krajach BRICS powinny analizować stanowiska krajów BRICS w sprawie ładu światowego i światowych wyzwań oraz w sprawie ich stosunków z innymi państwami BRICS; jest przekonany, że UE powinna ponownie podjąć wysiłki i przeznaczyć środki na przeprowadzenie zmian w systemie ładu światowego oraz organizacji międzynarodowych, z myślą o zapewnieniu bardziej całościowego procesu budowania konsensusu i podejmowania decyzji na szczeblu światowym, a w szczególności na reformę Rady Bezpieczeństwa ONZ i globalnego multilateralizmu finansowego;

26.

uważa, że „skuteczne kontakty wielostronne” oraz większa koordynacja na forach wielostronnych, służące rozwiązywaniu kwestii dotyczących światowego ładu, powinny pozostać w centrum pogłębionego partnerstwa z państwami BRICS; w szczególności zaleca, by UE nadal dążyła do angażowania powyższych krajów w te kwestie;

27.

uważa, że Parlament powinien uczestniczyć w dwustronnych szczytach między UE i jej partnerami strategicznymi;

28.

uważa, że pracownicy delegatur UE w państwach BRICS powinni angażować w prace urzędników łącznikowych Parlamentu, by umożliwić lepsze zrozumienie krajowego wymiaru parlamentarnego w każdym z tych państw, propagować ściślejszą współpracę i dialog pomiędzy Parlamentem Europejskim a parlamentami narodowymi, opartych na zasadach dwustronnych, oraz wspierać bardziej demokratyczną odpowiedzialność w procesach podejmowania decyzji na forach międzynarodowych, takich jak G-8 i G-20; uważa, że można także rozważyć powołanie delegacji ds. stosunków z Brazylią jako uzupełnienie działających już delegacji ds. stosunków z Rosją, Indiami, Chińską Republiką Ludową i Republiką Południowej Afryki;

29.

wyraża opinię, że aby zagwarantować demokratyczną kontrolę procesu tworzenia polityki UE wobec państw BRICS i innych krajów rozwijających się, oraz aby sprzyjać wzmocnieniu międzyparlamentarnego dialogu z udziałem tych państw, odpowiednie służby Parlamentu powinny rozwijać specjalistyczne kompetencje w tym zakresie i tym samym dysponować narzędziami analitycznymi, a także posiadać zdolność monitorowania i wspierania posłów do PE w promowaniu skutecznego dialogu; uważa także, że należy wprowadzić system wymiany pracowników między Parlamentem i ESDZ w celu maksymalizacji synergii, dialogu międzyinstytucjonalnego i współpracy oraz w celu promowania wymiany wiedzy eksperckiej;

30.

podkreśla, że wszelkie próby pogłębiania stosunków oraz wzmacniania współpracy politycznej z BRICS na szczeblu rządowym powinny iść w parze ze zrównoważonym dialogiem między organizacjami społeczeństwa obywatelskiego; w związku z tym wzywa ESDZ i delegatury UE do ustanowienia ram mających na celu ułatwienie i zintensyfikowanie kontaktów międzyludzkich oraz wymiany kulturalnej i akademickiej w oparciu o istniejące programy ad hoc w celu zwiększenia wzajemnego zrozumienia oraz opracowania wspólnych działań i inicjatyw;

31.

zwraca uwagę na potrzebę usprawnienia dialogu politycznego z państwami BRICS w sprawie poszanowania praw człowieka oraz standardów społecznych i ochrony środowiska; przypomina w tym kontekście, że przestrzeganie podstawowych norm zatrudnienia oraz programu godnej pracy opracowanego przez MOP ma zasadnicze znaczenie dla osiągnięcia milenijnych celów rozwoju, jako że zagwarantowanie stabilności społeczno-politycznej oraz podniesienie poziomu umiejętności siły roboczej w danym kraju ma pozytywny wpływ na gospodarkę kraju;

32.

z zadowoleniem przyjmuje wyżej wymieniony komunikat Komisji w sprawie budżetu z perspektywy „Europy 2020”, w którym przedstawiono projekt instrumentów finansowych oraz programów w ramach przyszłych wieloletnich ram finansowych 2014–2020; podkreśla, że nowy instrument partnerstwa, mający na celu wspieranie interesów politycznych i gospodarczych UE w pozostałych częściach świata i obejmujący działania niekwalifikujące się do dotacji w ramach oficjalnej pomocy rozwojowej, powinien stanowić instrument polityki zagranicznej; jest przekonany, że taki instrument partnerstwa przyczyni się do wzmocnienia więzi politycznych, a tym samym więzi gospodarczych z wybranymi państwami; z zadowoleniem przyjmuje propagowanie konwergencji regulacyjnej jako jednego z założeń tego instrumentu; uważa również, że instrument partnerstwa powinien obejmować linie finansowania dyplomacji publicznej w celu konsolidacji stosunków poszczególnych państw z UE oraz wsparcia wpływu, partnerstwa i lojalności; jest jednak zdania, że należy również przyjąć przepisy dotyczące dodatkowych zasobów mających wspierać proces demokratyzacji, konsolidację rządów prawa, lepszą edukację i zmniejszenie różnic społecznych; uważa, że nowa koncepcja instrumentów finansowych i programów powinna nadać szczególnego znaczenia liniom finansowania ad hoc, mającym wspierać mocarstwa rozwijające się oraz mocarstwa potencjalnie rozwijające się w procesie konsolidowania struktur demokratycznych i kształtowania dobrych rządów, praworządności, organizacji społeczeństwa obywatelskiego, dobrze działających systemów edukacji i stopniowej integracji społecznej; z zadowoleniem przyjmuje wniosek Komisji w sprawie uwzględnienia zasady warunkowości we wszystkich programach i instrumentach UE; wierzy, że jest ona niezbędna, by zwiększyć swój wpływ w zakresie promowania praw człowieka, demokracji oraz zasad dobrego zarządzania jako wartości powszechnych;

33.

wzywa państwa BRICS do podjęcia w obszarze międzynarodowej polityki rozwoju działań odzwierciedlających lepiej ich udział w światowym PKB;

34.

wzywa UE i państwa członkowskie do wspierania inicjatyw na rzecz współpracy Południe-Południe oraz do udziału w projektach dotyczących współpracy trójstronnej, w których uczestniczą państwa BRICS;

35.

uważa, że niezwykle istotne jest wspieranie pogłębienia współpracy UE z BRICS i innymi wschodzącymi gospodarkami w systemie ładu światowego i w organizacjach międzynarodowych; jest przekonany, że UE i USA powinny nawiązać strategiczny dialog z BRICS na temat możliwości zreformowania organizacji międzynarodowych; uważa, że na szczeblu UE należy również rozważyć sposoby maksymalizacji roli i możliwości wyrażania opinii UE oraz jej prawa głosu na forach międzynarodowych, a także należy jeszcze bardziej usprawnić koordynację działań państw członkowskich UE na tego rodzaju forach, a tym samym wykształcić spójniejsze stanowisko w sprawie pozytywnego dialogu, partnerstwa i współpracy z BRICS;

36.

zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji przewodniczącemu Rady Europejskiej, przewodniczącemu Komisji, wiceprzewodniczącej Komisji/wysokiej przedstawiciel Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa/, Radzie, polskiej prezydencji w Radzie Unii Europejskiej, Komisji oraz Departamentowi Stanu USA.


(1)  Dz.U. L 201 z 3.8.2010, s. 30.

(2)  Dz.U. C 349 E z 22.12.2010, s. 51.

(3)  Teksty przyjęte, P7_TA(2011)0121.

(4)  Teksty przyjęte, P7_TA(2011)0255.

(5)  Teksty przyjęte, P7_TA(2011)0364.

(6)  Teksty przyjęte, P7_TA(2011)0334.


20.8.2013   

PL

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

CE 239/11


Czwartek, 2 lutego 2012 r.
Spójna polityka wobec reżimów autorytarnych, w stosunku do których UE stosuje środki ograniczające

P7_TA(2012)0018

Zalecenie Parlamentu Europejskiego dla Rady z dnia 2 lutego 2012 r. zawierające projekt zalecenia Parlamentu Europejskiego dla Rady w sprawie spójnej polityki wobec reżimów, w stosunku do których UE stosuje środki ograniczające w sytuacji, gdy ich przywódcy dbają o osobiste i handlowe interesy w granicach UE (2011/2187(INI))

2013/C 239 E/02

Parlament Europejski,

uwzględniając projekt zalecenia dla Rady, złożony przez Grahama Watsona w imieniu grupy politycznej ALDE w sprawie spójnej polityki wobec reżimów autorytarnych, w stosunku do których UE stosuje środki ograniczające w sytuacji, gdy dbają one o osobiste i handlowe interesy w granicach UE (B7-0235/2011),

uwzględniając Kartę ONZ, a zwłaszcza art. 1 i art. 25 oraz, w rozdziale VII, art. 39 i art. 41,

uwzględniając konwencje Narodów Zjednoczonych dotyczące praw człowieka i protokoły dodatkowe,

uwzględniając Międzynarodowy Pakt Praw Obywatelskich i Politycznych oraz jego dwa fakultatywne protokoły,

uwzględniając Europejską Konwencję o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności (Europejska Konwencja Praw Człowieka),

uwzględniając rezolucję nr 1674 Rady Bezpieczeństwa ONZ z 28 kwietnia 2006 r., która potwierdza przepisy określone w dokumencie końcowym Światowego Szczytu z 2005 r., dotyczące obowiązku ochrony ludności przed ludobójstwem, zbrodniami wojennymi, czystkami etnicznymi i zbrodniami przeciwko ludzkości,

uwzględniając Kartę praw podstawowych Unii Europejskiej,

uwzględniając europejską strategię bezpieczeństwa (ESB) pod hasłem „Bezpieczna Europa w lepszym świecie” przyjętą przez Radę Europejską w dniu 12 grudnia 2003 r.,

uwzględniając rezolucje Rady Bezpieczeństwa ONZ nr 1267 (1999) w sprawie sytuacji w Afganistanie i nr 1371 (2001) w sprawie sytuacji w byłej jugosłowiańskiej republice Macedonii,

uwzględniając art. 21 ust. 2, art. 22 i art. 36 Traktatu o Unii Europejskiej (TUE),

uwzględniając art. 215 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej,

uwzględniając decyzję ramową Rady 2003/577/WSiSW z dnia 22 lipca 2003 r. w sprawie wykonania w Unii Europejskiej postanowień o zabezpieczeniu mienia i środków dowodowych (1),

uwzględniając dokument Rady pt. „Ustanowienie podgrupy ds. sankcji w grupie roboczej doradców ds. stosunków zewnętrznych (RELEX/Sanctions)” z dnia 22 stycznia 2004 r. (5603/2004),

uwzględniając dokument Rady pt. „Podstawowe zasady stosowania środków restrykcyjnych (sankcji)” z dnia 7 czerwca 2004 r. (10198/1/2004),

uwzględniając wyrok Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości w sprawie Ahmed Ali Yusuf i Al Barakaat International Foundation przeciwko Radzie i Komisji (Zb. Orz. 11-3533 (2005)),

uwzględniając decyzję ramową Rady 2006/783/WSiSW z dnia 6 października 2006 r. w sprawie stosowania zasady wzajemnego uznawania do nakazów konfiskaty (2),

uwzględniając dokument Rady pt. „Dobre praktyki UE w zakresie skutecznego wprowadzania w życie środków ograniczających” z dnia 9 lipca 2007 r. (11679/2007),

uwzględniając dokument Rady pt. „Przyjęcie wspólnego stanowiska 2001/931/WPZiB” z dnia 21 lipca 2007 r. (10826/1/2007),

uwzględniając dokument Rady pt. „Aktualizacja dobrych praktyk UE w zakresie skutecznego wprowadzania w życie środków ograniczających” z dnia 24 kwietnia 2008 r. (08666/1/2008),

uwzględniając wspólne stanowisko Rady 2009/67/WPZiB z dnia 26 stycznia 2009 r. aktualizujące wspólne stanowisko 2001/931/WPZiB w sprawie zastosowania szczególnych środków w celu zwalczania terroryzmu i uchylające wspólne stanowisko 2008/586/WPZiB (3),

uwzględniając dokument Rady pt. „Wytyczne w sprawie stosowania i oceniania środków ograniczających (sankcji) w ramach wspólnej polityki zagranicznej i bezpieczeństwa UE”, ostatnio zmienione w dniu 15 grudnia 2009 r. (17464/2009),

uwzględniając swoją rezolucję z dnia 4 września 2008 r. w sprawie oceny sankcji UE jako elementu działań i polityki UE w obszarze praw człowieka (4),

uwzględniając dyrektywę 2005/60/WE w sprawie przeciwdziałania korzystaniu z systemu finansowego w celu prania pieniędzy oraz finansowania terroryzmu (5),

uwzględniając środki polityki zagranicznej państw członkowskich,

uwzględniając art. 121 ust. 3 Regulaminu,

uwzględniając sprawozdanie Komisji Spraw Zagranicznych (A7-0007/2012),

Uwagi ogólne na temat podejścia UE do przywódców reżimów autorytarnych

A.

mając na uwadze, że nowy art. 21 TUE, wprowadzony przez art. 1 ust. 24 Traktatu z Lizbony, uznaje, że Unia w swych działaniach przestrzega zasad „demokracji, państwa prawnego, powszechności i niepodzielności praw człowieka i podstawowych wolności, poszanowania godności ludzkiej, zasad równości i solidarności oraz poszanowania zasad Karty Narodów Zjednoczonych oraz prawa międzynarodowego”;

B.

mając na uwadze, że sankcje są stosowane zgodnie z celami WPZiB ustanowionymi w art. 21 TUE, które obejmują propagowanie międzynarodowego pokoju i bezpieczeństwa, poszanowanie praw człowieka i podstawowych wolności, praworządność oraz ugruntowywanie demokracji i dobrych rządów, ale nie ograniczają się do nich;

C.

mając na uwadze, że w ramach WPZiB sankcje i środki ograniczające są postrzegano jako środki wywierania przymusu bez użycia siły, takie jak embargo na broń, sankcje handlowe, sankcje finansowe i gospodarcze, zamrażanie aktywów, zakazy lotów, restrykcje wjazdowe, sankcje dyplomatyczne, bojkot wydarzeń sportowych i kulturalnych oraz zawieszenie współpracy z państwem trzecim;

D.

mając na uwadze, że wprowadzenie w życie sankcji lub środków ograniczających jest skuteczne tylko wtedy, gdy są one częścią spójnej i kompleksowej strategii Unii Europejskiej i jej państw członkowskich w zakresie praw człowieka;

E.

mając na uwadze, że „sankcje ukierunkowane” przyjmują postać sankcji osobistych, wybranych środków gospodarczych i środków dyplomatycznych takich jak zakazy wydawania wiz, zamrażanie aktywów, embargo na wywóz lub przywóz określonych towarów, zakazy lotów, zakazy inwestowania lub ograniczanie oficjalnych kontaktów;

F.

mając na uwadze, że brak porozumienia między państwami członkowskimi często prowadzi do niekonsekwentnego zastosowania środków ograniczających, co szkodzi wiarygodności UE i negatywnie wpływa na ich skuteczność;

G.

mając na uwadze, że UE często stosuje swoją politykę sankcji niespójnie, traktując w różny sposób państwa trzecie o podobnej sytuacji w zakresie praw człowieka i demokracji, w związku z czym była krytykowana za stosowanie podwójnych standardów;

H.

mając na uwadze, że postęp w dziedzinie technologii informacyjnej sprawia, że granice państwowe coraz bardziej tracą na znaczeniu, co prowadzi do ograniczenia możliwości izolacji państwa lub jego elity w zglobalizowanym świecie;

I.

mając na uwadze, że większość państw objętych sankcjami to państwa, które pozostają najbardziej odizolowane od systemu międzynarodowego i których społeczeństwa odniosłyby największe korzyści z międzynarodowego otwarcia się w celu urzeczywistnienia zmian; mając na uwadze, że w niektórych przypadkach środki ograniczające, zwłaszcza skierowane przeciwko niektórym osobom, mogą jednak wywoływać zniechęcające i psychologiczne skutki;

J.

mając na uwadze, że decyzje UE dotyczące sankcji powinny być podejmowane wyłącznie po przeprowadzeniu szczegółowej oceny najskuteczniejszego sposobu osiągnięcia zmiany demokratycznej w państwie; mając na uwadze, że każdej decyzji powinno towarzyszyć odpowiednie uzasadnienie;

K.

mając na uwadze, że dla wielu przywódców autorytarnych i osób z nimi powiązanych Unia Europejska stanowi atrakcyjne źródło usług w zakresie inwestycji, nieruchomości i bankowości oraz opieki zdrowotnej, a także obszar, na którym korzystają oni ze swobody podróżowania i wydawania majątku, często zdobytego w sposób budzący wątpliwości;

L.

mając na uwadze, że możliwość wykorzystywania sprawowanej władzy do gromadzenia osobistego majątku, w tym często poprzez sprzeniewierzanie lub osobiste kontrolowanie aktywów państwowych, zachęca przywódców reżimów autorytarnych do uzurpowania sobie władzy i utrzymywania jej; mając na uwadze, że dalsze badania są potrzebne, aby zmniejszyć do minimum wszelkie powiązania między zagraniczną pomocą na cele rozwojowe lub inne a bogaceniem się przywódców reżimów autorytarnych i ich najbliższego otoczenia;

M.

mając na uwadze, że bez wspólnego działania trudno uzyskać dokładne informacje na temat majątku przywódców reżimów autorytarnych ulokowanego w UE oraz że UE nie powinna ustawać w swoim poszukiwaniu danych na ten temat;

N.

mając na uwadze, że przywódcy objęci sankcjami odczuliby ich skutki, gdyby osobiście stali się przedmiotem nacisku w formie ograniczeń dotyczących ich zdolności do transferowania pieniędzy, do inwestowania i do dostępu do aktywów finansowych, ograniczeń dotyczących możliwości podróżowania oraz ograniczeń dotyczących dostępu do konkretnych dóbr i usług lub przedstawicielstwa dyplomatycznego;

O.

mając na uwadze, że ze względu na wielość podmiotów międzynarodowych i regionalnych konieczne są dialog oraz formalne i nieformalne mechanizmy konsultacji między tymi podmiotami;

P.

mając na uwadze, że podstawowym aspektem skutecznej polityki wobec reżimów autorytarnych musi być równoważenie dyplomatycznych środków przymusu, w tym środków ograniczających, jasnym przekazem i konstruktywnymi pokojowymi rozwiązaniami, przy czym jeżeli chodzi o środki polityki zagranicznej UE i państw członkowskich, należy przedkładać krytyczny i rozwijający się dialog nad izolację;

Q.

mając na uwadze, że procedura przeglądu, w ramach której sankcje mogą być rozszerzane, łagodzone lub znoszone w odpowiedzi na zmiany działań przywódców objętych sankcjami, jest niezwykle istotna dla skuteczności środków ograniczających oraz musi być prowadzona w sposób rygorystyczny i strategiczny;

R.

mając na uwadze, że wszystkie środki ograniczające muszą być zgodne z prawami człowieka, międzynarodowym prawem humanitarnym, prawem do rzetelnego procesu, zasadą proporcjonalności i prawem do dochodzenia roszczeń oraz nie mogą być w żadnym wypadku krzywdzące dla najsłabszych grup społecznych w państwie objętym tymi środkami;

1.

zaleca Radzie, co następuje:

Rozwijanie jasnych definicji

a)

opracowanie jasnych kryteriów określających okoliczności stosowania środków ograniczających, cele takich środków, formę stosowanych sankcji, wytyczne dotyczące ich okresowej oceny oraz obowiązującą procedurę przeglądu, w porozumieniu z Parlamentem Europejskim; ustanowienie kryteriów w sposób zwiększający spójność i wiarygodność sankcji UE, lecz pozostawiający wystarczającą elastyczność na szczeblu operacyjnym, tak aby umożliwić Unii stosowanie tego instrumentu jako skutecznego narzędzia w działaniach zewnętrznych;

b)

w razie upadku państw lub podmiotów niepaństwowych – precyzyjne i wyraźne zdefiniowanie, kogo należy objąć sankcją, dobrze bowiem wiadomo, że struktury często są niejasne;

c)

wpisanie sankcji w szeroki kontekst polityczny, z ustanowieniem szczegółowych celów średnio- i długoterminowych na rzecz zrównoważonego procesu demokratyzacji;

d)

uznanie, że sankcje nie są celem samym w sobie oraz że ich stosowaniu powinny towarzyszyć jasne i osiągalne kryteria ustalania warunków znoszenia sankcji;

e)

systematyczne wspieranie pracy Międzynarodowego Trybunału Karnego poprzez zapewnianie należytego uwzględniania procedur i wyroków Trybunału w polityce sankcji UE;

f)

wezwanie państw członkowskich UE do stosowania zasady jurysdykcji uniwersalnej w celu zwalczania bezkarności i zbrodni przeciwko ludzkości, aby można było ulepszyć system międzynarodowego sądownictwa karnego;

Kształtowanie skutecznej polityki sankcji

g)

zobowiązanie do maksymalizacji współpracy i synergii między 27 państwami członkowskimi UE poprzez wzywanie ich do prezentowania jednolitego i spójnego stanowiska w sprawie potępiania reżimów autorytarnych w oparciu o jednolite zintegrowane podejście UE;

h)

uznanie, że sankcje, które nie są skoordynowane na szczeblu międzynarodowym, mogą okazać się nieskuteczne lub przynieść efekt przeciwny do zamierzonego, zmniejszyć przejrzystość, wiarygodność i spójność europejskiej polityki sankcji, a także wzmocnić reżim będący przedmiotem sankcji lub ograniczyć relatywne pole manewru oraz wiarygodność UE i jej państw członkowskich w negocjacjach z rzeczonym państwem; zapewnienie lepszej koordynacji i wymiany informacji między państwami członkowskimi poprzez ustanowienie jasnych procedur;

i)

zdyscyplinowane i spójne wdrażanie sankcji nałożonych na reżimy, z dążeniem do unikania stosowania podwójnych standardów oraz z rozszerzeniem ich zakresu stosowania na przypadki pogwałcenia podstawowych wolności, zwłaszcza wolności wyznania i wolności wypowiedzi; zadbanie, aby państwa należące do Europejskiego Obszaru Gospodarczego oraz państwa ubiegające się o przystąpienie do Unii Europejskiej stosowały środki ograniczające oraz wymieniały stosowne informacje z Unią;

j)

nakładanie sankcji lub środków ograniczających ukierunkowanych na założone cele i proporcjonalnych do tych celów, z myślą wyłącznie o wywarciu nacisku na podlegające rozliczeniu elity represyjnych lub zbrodniczych reżimów oraz odpowiedzialne podmioty niepaństwowe upadłych państw, przy jednoczesnym zmniejszeniu do minimum, w miarę możliwości, negatywnych skutków dla ludności cywilnej, zwłaszcza jej najsłabszych grup;

k)

zadbanie, aby zagraniczna pomoc na rzecz rozwoju lub innych celów nie była jedynie zachętą do bogacenia się przywódców reżimów autorytarnych i ich najbliższego otoczenia;

l)

zadbanie, w miarę możliwości, aby polityce sankcji towarzyszyło wspieranie społeczeństwa obywatelskiego w danym państwie; podniesienie jakości i zwiększenie przejrzystości na etapie sporządzania sprawozdań, aby umożliwić precyzyjne ilościowe określenie udzielonej pomocy oraz dokładną ocenę jej rzeczywistego wkładu w zaspokajanie potrzeb społeczeństwa obywatelskiego;

m)

zapewnienie niestosowania podwójnych standardów przy podejmowaniu decyzji dotyczących środków ograniczających lub sankcji oraz zapewnienie stosowania tych środków ograniczających lub sankcji niezależnie od interesów politycznych i gospodarczych oraz interesów związanych z bezpieczeństwem;

n)

zadbanie, aby środki ograniczające, które ograniczają działalność rynkową spółek europejskich w krajach objętych sankcjami, nie przynosiły korzyści konkurentom z państw trzecich;

o)

zadbanie, aby państwa członkowskie, a także szefowie misji i delegatur UE byli ściśle zaangażowani w proces określania, wdrażania, monitorowania i oceniania środków ograniczających i ich lokalnych konsekwencji poprzez przedstawianie informacji do wykorzystania w ocenie skutków, w związku z czym obecność UE na miejscu ma istotne znaczenie; zadbanie, aby odpowiednie informacje były szybko przekazywane Parlamentowi Europejskiemu;

p)

zadbanie, aby główne podmioty działające na rzecz demokracji i praw człowieka w państwie objętym środkami ograniczającymi były ściśle zaangażowane w proces określania, wdrażania i oceniania środków ograniczających;

q)

zobowiązanie struktur istniejących w ramach ESDZ i Komisji do przeprowadzenia szczegółowej analizy sytuacji pod kątem gospodarczej i społecznej struktury danego państwa przed przyjęciem i po przyjęciu sankcji, a tym samym do zbadania bezpośredniego i pośredniego wpływu wszystkich szczególnych środków na sytuację polityczną i społeczno-gospodarczą panującą w danym społeczeństwie, a także do uwzględnienia ich wpływu na elity biznesowe, grupy społeczeństwa obywatelskiego, opozycję polityczną, a nawet działalność rządową ukierunkowaną na reformy;

r)

zobowiązanie grupy RELEX/Sanctions do wypełnienia jej mandatu polegającego na prowadzeniu badań, których przedmiotem jest przyjmowanie sankcji, ocenianie już nałożonych sankcji oraz rozwijanie najlepszych praktyk odnośnie do stosowania i wdrażania środków ograniczających, a także do regularnego zdawania sprawy z wyników swej pracy Radzie i Parlamentowi Europejskiemu;

s)

zobowiązanie służb prawnych UE i innych właściwych służb do udzielania porad Radzie w sprawie wymaganych środków ostrożności, aby zapobiec obchodzeniu sankcji przez objęte nimi jednostki;

t)

zobowiązanie ESDZ i Komisji do bardziej zintegrowanego podejścia, w ramach którego prowadzona byłaby wymiana doświadczeń i wiedzy w zakresie opracowywania, wdrażania i przeglądu sankcji;

u)

zobowiązanie Rady i Komisji, aby przeznaczyły wystarczająco wiele czasu i zasobów oraz zatrudniły uznanych ekspertów krajowych i pracowników specjalizujących się w prawach człowieka, w celu przeprowadzenia analiz poprzedzających określenie sankcji oraz w celu oceny skuteczności sankcji;

v)

zobowiązanie Komisji i państw członkowskich do koordynowania wdrażania embarg na broń, które to działania należą do kompetencji państw członkowskich;

w)

zobowiązanie Komisji i państw członkowskich do składania rocznych sprawozdań z wysiłków zmierzających do nakładania sankcji oraz z ich skuteczności;

x)

wezwanie Francji i Wielkiej Brytanii oraz wszystkich niestałych unijnych członków Rady Bezpieczeństwa ONZ do wyczerpania wszelkich środków perswazji, aby zagwarantować rygorystyczne i pełne wdrożenie rezolucji Rady Bezpieczeństwa ONZ;

y)

rozważenie, w stosownych przypadkach, uruchomienia w ramach handlu dwustronnego klauzul dotyczących „elementów zasadniczych”, które to klauzule pozwalają UE nakładać sankcje za naruszanie praw człowieka i zasad demokratycznych oraz angażować się w realizację spójnej europejskiej polityki zagranicznej, co ma na celu wsparcie działań podejmowanych przeciwko reżimom autorytarnym;

Zaangażowanie w spójną politykę w obrębie granic UE

z)

zobowiązanie państw członkowskich do zgłaszania przypadków posiadania aktywów fizycznych i finansowych na terytorium tych państw członkowskich przez osoby objęte sankcjami, a także do zgłaszania przybliżonej wartości i lokalizacji tych aktywów; wezwanie państw członkowskich UE do współpracy w zakresie wymiany odpowiednich informacji, np. za pośrednictwem istniejących biur ds. odzyskiwania mienia, jak również poprzez Międzyagencyjną Sieć Odzyskiwania Mienia Camden (CARIN); pogłębianie współpracy między państwami członkowskimi UE w zakresie identyfikacji i konfiskaty tego majątku;

aa)

zobowiązanie wszystkich państw członkowskich UE do zapewnienia rygorystycznego stosowania ukierunkowanych sankcji finansowych lub środków ograniczających takich jak:

rozszerzenie dyrektywy 2005/60/WE w sprawie przeciwdziałania korzystaniu z systemu finansowego w celu prania pieniędzy oraz finansowania terroryzmu, tak aby obowiązkowo miała ona zastosowanie do wszystkich prób otwierania kont lub wpłacania pieniędzy przez dyktatorów objętych sankcjami, a także osoby fizyczne i prawne oraz powiązane z nimi jednostki, zważywszy na to, że pieniądze te są dochodami pochodzącymi z przestępstwa, kradzieży lub defraudacji, a także zbadanie możliwości zastosowania innych mechanizmów zapobiegających napływowi sprzeniewierzonych państwowych środków finansowych lub aktywów do instytucji finansowych UE;

odmowa udzielania pożyczek, wprowadzenie surowszych środków celem odzyskania pożyczek lub zamrażanie depozytów, aby zagwarantować, że środki te w praktyce uniemożliwią określonym osobom i jednostkom wszelki dostęp do jakichkolwiek usług finansowych w obrębie jurysdykcji UE;

ab)

zadbanie, aby ekonomiczne i finansowe środki ograniczające, w tym ukierunkowane sankcje finansowe, były stosowane przez wszystkie osoby i podmioty prowadzące działalność gospodarczą w UE, w tym obywateli państw trzecich, a także przez obywateli lub podmioty gospodarcze z państw Unii prowadzące działalność gospodarczą poza jej granicami, lecz zarejestrowane bądź założone zgodnie z prawem któregokolwiek z państw członkowskich Unii;

ac)

zadbanie, aby wszystkim objętym sankcjami przywódcom oraz wyraźnie powiązanym z nimi osobom i podmiotom fizycznym i prawnym zakazano posiadania aktywów i majątku w UE;

ad)

zobowiązanie państw członkowskich UE do zakazania szkołom i uniwersytetom, ośrodkom analitycznym i innym instytucjom akademickim przyjmowania środków finansowych, grantów lub dotacji od objętych sankcjami przywódców oraz ich fizycznych i prawnych wspólników, a także do zachowania przejrzystości ich finansowania ze środków prywatnych;

ae)

zobowiązanie państw członkowskich UE do zakazania organizacjom sportowym (w tym klubom piłkarskim) i organizacjom charytatywnym przyjmowania środków finansowych, grantów lub dotacji od objętych sankcjami przywódców oraz ich fizycznych i prawnych wspólników;

af)

zobowiązanie UE i jej państw członkowskich do ścisłego egzekwowania zakazów podróżowania uniemożliwiających objętym sankcjami osobom podróżowania po UE dla celów innych niż humanitarne;

ag)

zobowiązanie państw członkowskich UE, aby aktywnie prowadziły dochodzenia i, w stosownych przypadkach, ścigały sądownie osoby lub podmioty prawne w Europie, które pomagały objętym sankcjami przywódcom i osobom z nimi powiązanym w obchodzeniu lub unikaniu sankcji nałożonych zgodnie z prawem;

Zasięg

ah)

zobowiązanie UE do budowania międzynarodowego wsparcia i koalicji dla jej polityki, zwłaszcza z wpływowymi podmiotami w danym regionie i z organizacjami międzynarodowymi, oraz do pełnego włączenia Parlamentu Europejskiego w ten proces;

ai)

zobowiązanie UE do wzmocnienia legitymacji i do budowania szerokiego poparcia publicznego i politycznego dla jej polityki, w tym dla środków ograniczających i sankcji, na szczeblu EU i międzynarodowym, zwłaszcza w krajach pod władzą reżimów objętych sankcjami, oraz do pełnego włączenia Parlamentu Europejskiego w ten proces;

aj)

nakłanianie UE, aby w przypadku braku sankcji lub środków ograniczających Rady Bezpieczeństwa ONZ współpracowała z państwami, które stosują sankcje, prowadziła wymianę informacji i koordynowała działania, tak aby zapewnić jak największy wpływ sankcji wspólnotowych na szczeblu międzynarodowym oraz zwiększenie skuteczności ich wdrażania;

ak)

zobowiązanie wysokiej przedstawiciel/ wiceprzewodniczącej Komisji, szefów misji i ESDZ do jednoznacznego przekazywania objętym sankcjami przywódcom kierowanych wobec nich żądań oraz do określenia szczegółowych i osiągalnych celów, by motywować do pozytywnej zmiany oraz oferować odpowiednią pomoc techniczną;

al)

zobowiązanie państw członkowskich do tego, by o ile to prawnie możliwe dzieliły się informacjami na temat notowanych osób z innymi krajami, odpowiednimi organami UE i organizacjami międzynarodowymi;

am)

zobowiązanie państw członkowskich do zapewnienia w uzasadnionym stopniu publicznego dostępu do informacji co do krajowych środków dotyczących stosowanych środków ograniczających;

an)

zobowiązanie Rady do pełnego konsultowania się z Parlamentem Europejskim w procesie przeglądu sankcji oraz do zwracania się do Parlamentu Europejskiego o wniesienie wkładu w sporządzanie politycznych wytycznych oraz formułowanie szerszej polityki UE w zakresie sankcji;

ao)

przypomnienie, że represyjna dyplomacja musi iść w parze z konstruktywnymi środkami, takimi jak pomoc na rzecz rozwoju, zrównoważona współpraca gospodarcza i wspieranie społeczeństwa obywatelskiego;

ap)

uzupełnienie sankcji i ich oceny o środki oparte na współpracy i dialogu z organizacjami społeczeństwa obywatelskiego oraz obywatelami krajów będących przedmiotem sankcji, mające na celu rozwinięcie lub wzmocnienie kultury poszanowania demokracji i praw człowieka w danym kraju;

aq)

zobowiązanie do mobilizacji zamrożonych i skonfiskowanych aktywów, aby jak najszybciej zwrócić je odpowiednim państwom z korzyścią dla ich obywateli;

*

* *

2.

zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszego zalecenia Radzie oraz, tytułem informacji, Komisji i ESDZ.


(1)  Dz.U. L 196 z 2.8.2003, s. 45

(2)  Dz.U. L 328 z 24.11.2006, s. 59

(3)  Dz.U. L 23 z 27.1.2009, s. 37

(4)  Dz.U. C 295 E z 4.12.2009, s. 49

(5)  Dz.U. L 309 z 25.11.2005, s. 15


20.8.2013   

PL

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

CE 239/18


Czwartek, 2 lutego 2012 r.
Transgraniczne przeniesienie siedziby spółki

P7_TA(2012)0019

Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 2 lutego 2012 r. zawierające zalecenia dla Komisji w sprawie 14. dyrektywy o prawie spółek dotyczącej transgranicznego przeniesienia siedziby spółki (2011/2046(INI))

2013/C 239 E/03

Parlament Europejski,

uwzględniając art. 225 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej,

uwzględniając art. 50 i 54 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej,

uwzględniając komunikat Komisji z dnia 21 maja 2003 r. zatytułowany „Unowocześnienie prawa spółek i wzmocnienie ładu korporacyjnego w Unii Europejskiej – plan przyszłych działań” (COM(2003)0284),

uwzględniając komunikat Komisji z dnia 3 marca 2010 r. zatytułowany „Europa 2020 – strategia na rzecz inteligentnego i zrównoważonego rozwoju sprzyjającego włączeniu społecznemu” (COM(2010)2020),

uwzględniając komunikat Komisji z dnia 27 października 2010 r. zatytułowany „W kierunku Aktu o jednolitym rynku – W stronę społecznej gospodarki rynkowej o wysokiej konkurencyjności – 50 propozycji na rzecz wspólnej poprawy rynku pracy, przedsiębiorczości i wymiany” (COM(2010)0608),

uwzględniając komunikat Komisji z dnia 13 kwietnia 2011 r. zatytułowany „Akt o jednolitym rynku. Dwanaście dźwigni na rzecz pobudzenia wzrostu gospodarczego i wzmocnienia zaufania. »Wspólnie na rzecz nowego wzrostu gospodarczego«” (COM(2011)0206),

uwzględniając rozporządzenie Rady (WE) nr 2157/2001 z dnia 8 października 2001 r. w sprawie statutu spółki europejskiej (SE) (1),

uwzględniając dyrektywę Rady 2001/86/WE z dnia 8 października 2001 r. uzupełniającą statut spółki europejskiej w odniesieniu do uczestnictwa pracowników (2),

uwzględniając dyrektywę 2005/56/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 26 października 2005 r. w sprawie transgranicznego łączenia się spółek kapitałowych (3),

uwzględniając orzeczenia Trybunału Sprawiedliwości w sprawach: Daily Mail  (4), Centros  (5), Überseering  (6), Inspire Art  (7), SEVIC Systems  (8), Cadbury Schweppes  (9) oraz Cartesio  (10),

uwzględniając swoją rezolucję z dnia 4 lipca 2006 r. w sprawie ostatnich działań i perspektyw w dziedzinie prawa spółek (11),

uwzględniając swoją rezolucję z dnia 25 października 2007 r. w sprawie europejskiej spółki prywatnej i czternastej dyrektywy o prawie spółek dotyczącej przenoszenia siedzib spółek (12),

uwzględniając swoją rezolucję z dnia 19 lutego 2009 r. w sprawie stosowania dyrektywy 2002/14/WE ustanawiającej ogólne ramowe warunki informowania i przeprowadzania konsultacji z pracownikami we Wspólnocie Europejskiej (13),

uwzględniając swoją rezolucję z dnia 10 marca 2009 r. z zaleceniami dla Komisji w sprawie transgranicznego przenoszenia siedziby spółek (14),

uwzględniając swoją rezolucję z dnia 23 listopada 2010 r. w sprawie aspektów prawa cywilnego, prawa handlowego, prawa rodzinnego oraz międzynarodowego prawa prywatnego w ramach planu działań służącego realizacji programu sztokholmskiego (15),

uwzględniając art. 42 i 48 Regulaminu,

uwzględniając sprawozdanie Komisji Prawnej oraz opinię Komisji Zatrudnienia i Spraw Socjalnych (A7-0008/2012),

A.

mając na uwadze, że art. 49 i 54 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej gwarantują wszystkim spółkom swobodę przedsiębiorczości; mając na uwadze, że transgraniczne przenoszenie spółek jest jednym z zasadniczych elementów urzeczywistnienia rynku wewnętrznego; mając na uwadze, że należy odnotować brak spójności prawa regulującego przeniesienie oraz sposoby przenoszenia siedziby, statutowej lub faktycznej, spółki prawa krajowego działającej w ramach jednolitego rynku z jednego państwa członkowskiego do innego i związane z tym ryzyko dla zatrudnienia, a także trudności administracyjne, wywołane koszty, skutki społeczne i brak pewności prawnej;

B.

mając na uwadze, że większość uczestników konsultacji społecznych, które zakończyły się dnia 15 kwietnia 2004 r., opowiedziała się za przyjęciem dyrektywy o prawie spółek dotyczącej transgranicznego przeniesienia siedziby spółki;

C.

mając na uwadze, że w związku z rozbieżnościami między wymogami nałożonymi przez państwa członkowskie w obszarze migracji przedsiębiorstw Trybunał Sprawiedliwości w orzeczeniu w sprawie Cartesio potwierdza potrzebę utworzenia zharmonizowanego systemu regulującego transgraniczne przenoszenie siedziby spółki;

D.

mając na uwadze, że w orzeczeniu w sprawie Cartesio Trybunał Sprawiedliwości, wbrew oczekiwaniom Komisji w ocenie skutków z 2007 r., nie zawarł niezbędnych wyjaśnień dotyczących przenoszenia siedziby spółki (16);

E.

mając na uwadze, że wprowadzenie – w oparciu o traktat – odpowiednich środków gwarantujących swobodę spółki dotyczącą przenoszenia siedziby leży w gestii prawodawców, a nie Trybunału Sprawiedliwości;

F.

mając na uwadze, że w wyniku stwierdzenia przez Komisję w ocenie skutków z 2007 r., że „opcja polegająca na niepodejmowaniu działań wydaje się bardziej proporcjonalna, gdyż nie wymaga dalszych działań ze strony UE” (17), mobilność przedsiębiorstw wciąż napotyka wysokie przeszkody natury administracyjnej oraz wiąże się z kosztami społecznymi i podatkowymi;

G.

mając na uwadze, że ocena skutków przeprowadzona przez Komisję w 2007 r. nie obejmuje skutków dla polityki społecznej i zatrudnienia, z wyjątkiem uczestnictwa pracowników;

H.

mając na uwadze, że należy zapobiec nadużywaniu spółek pozornych i fasadowych do celów obejścia przepisów prawnych, socjalnych i podatkowych;

I.

mając na uwadze, że transgraniczne przeniesienie siedziby spółki powinno odbywać się w sposób neutralny pod względem podatkowym;

J.

mając na uwadze, że przy przenoszeniu siedziby spółki dla dobra jej funkcjonowania należy zachować ciągłość jej osobowości prawnej;

K.

mając na uwadze, że przeniesienie nie powinno mieć wpływu na prawa zainteresowanych stron (udziałowców mniejszościowych, pracowników i wierzycieli) powstałe przed przeniesieniem;

L.

mając na uwadze, że procedura przeniesienia powinna podlegać ścisłym zasadom dotyczącym przejrzystości i informowania zainteresowanych stron przed dokonaniem przeniesienia;

M.

mając na uwadze, że prawa uczestnictwa pracowników są bardzo ważne w przypadku przenoszenia siedziby spółki;

N.

mając na uwadze, że należy zapewnić spójność procedur dotyczących uczestnictwa pracowników w różnych przepisach prawnych zawartych w dyrektywach w sprawie prawa spółek;

1.

zwraca się do Komisji o szybkie przedłożenie na podstawie art. 50 ust. 1 i art. 50 ust. 2 lit. g) Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej wniosku dotyczącego dyrektywy o prawie spółek dotyczącej transgranicznego przeniesienia siedziby spółki w oparciu o zalecenia przedstawione w załączniku do niniejszej rezolucji;

2.

potwierdza, że zalecenia te są zgodne z prawami podstawowymi i zasadą pomocniczości;

3.

uważa, iż projekt będący przedmiotem wniosku nie pociąga za sobą skutków finansowych;

4.

zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji, a także szczegółowych zaleceń przedstawionych w załączniku, Komisji i Radzie oraz parlamentom i rządom państw członkowskich.


(1)  Dz.U. L 294 z 10.11.2001, s. 1.

(2)  Dz.U. L 294 z 10.11.2001, s. 22.

(3)  Dz.U. L 310 z 25.11.2005, s. 1.

(4)  Sprawa 81/87 Daily Mail [1988] Zb.Orz., s. 5483.

(5)  Sprawa C-212/97 Centros [1999] Zb.Orz., s. I-1459.

(6)  Sprawa C-208/00 Überseering [2002] Zb.Orz., s. I-9919.

(7)  Sprawa C-167/01 Inspire Art [2003] Zb.Orz., s. I-10155.

(8)  Sprawa C-411/03 SEVIC Systems [2005] Zb.Orz., s. I-10805.

(9)  Sprawa C-196/04 Cadbury Schweppes [2006] Zb.Orz., s. I-7995.

(10)  Sprawa C-210/06, Cartesio [2008] Zb.Orz., s. I-9641.

(11)  Dz.U. C 303 E z 13.12.2006, s. 114.

(12)  Dz.U. C 263 E z 16.10.2008, s. 671.

(13)  Dz.U. C 76 E z 25.3.2010, s. 11.

(14)  Dz.U. C 87 E z 1.4.2010, s. 5.

(15)  Teksty przyjęte, P7_TA(2010)0426.

(16)  Dokument roboczy służb Komisji: Ocena skutków dyrektywy w sprawie transgranicznego przeniesienia siedziby statutowej, SEC(2007)1707, pkt 3.5.2, s. 24-25.

(17)  Dokument roboczy służb Komisji: Ocena skutków dyrektywy w sprawie transgranicznego przeniesienia siedziby statutowej, SEC(2007)1707, pkt 6.2.4, s. 39.


Czwartek, 2 lutego 2012 r.
ZAŁĄCZNIK

SZCZEGÓŁOWE ZALECENIA DOTYCZĄCE TREŚCI SKŁADANEGO PROJEKTU

Zalecenie 1 (dotyczące zakresu dyrektywy, która ma zostać przyjęta)

Dyrektywa powinna mieć zastosowanie do spółek kapitałowych w rozumieniu art. 2 pkt 1 dyrektywy 2005/56/WE.

Jej zakres powinien obejmować odpowiednie rozwiązanie kwestii oddzielenia siedziby statutowej spółki od jej siedziby administracyjnej.

Zalecenie 2 (dotyczące skutków transgranicznego przeniesienia siedziby)

Dyrektywa powinna umożliwiać spółkom korzystanie z prawa przedsiębiorczości, co miałoby polegać na zachowaniu ich osobowości prawnej przy przenoszeniu się do przyjmującego państwa członkowskiego i jednoczesnym przekształceniu w spółkę podlegającą prawu przyjmującego państwa członkowskiego bez konieczności likwidacji.

Przeniesienie nie powinno prowadzić do obchodzenia przepisów prawnych, socjalnych i podatkowych.

Przeniesienie powinno obowiązywać od dnia rejestracji w przyjmującym państwie członkowskim. Od dnia rejestracji w przyjmującym państwie członkowskim spółka powinna podlegać ustawodawstwu tego państwa.

Przeniesienie nie powinno wpływać na stosunki prawne spółki z osobami trzecimi.

Przeniesienie powinno odbywać się w sposób neutralny pod względem podatkowym zgodnie z przepisami dyrektywy 90/434/EWG (1).

Zalecenie 3 (dotyczące zasad przejrzystości i informacji przed podjęciem decyzji o przeniesieniu)

Kierownictwo lub zarząd spółki, która planuje przeniesienie siedziby, powinien mieć obowiązek sporządzenia sprawozdania i planu przeniesienia. Zanim kierownictwo postanowi o sporządzeniu sprawozdania i planu przeniesienia, należy poinformować o tym przedstawicieli pracowników lub, w razie ich braku, samych pracowników i przeprowadzić z nimi konsultacje w sprawie projektu przeniesienia w rozumieniu art. 4 dyrektywy 2002/14/WE (2).

Sprawozdanie powinno zostać przedłożone udziałowcom i przedstawicielom pracowników lub, w razie ich braku, samym pracownikom.

W sprawozdaniu należy opisać i uzasadnić gospodarcze, prawne i socjalne aspekty przeniesienia oraz wyjaśnić jego skutki dla udziałowców, wierzycieli i pracowników, którzy mają prawo wglądu do sprawozdania w określonym okresie trwającym co najmniej jeden miesiąc i nie dłużej niż trzy miesiące przed datą zgromadzenia udziałowców, na którym zatwierdza się przeniesienie.

Plan przeniesienia powinien obejmować następujące kwestie:

(a)

formę prawną, nazwę i siedzibę spółki w państwie członkowskim pochodzenia;

(b)

formę prawną, nazwę i siedzibę spółki w przyjmującym państwie członkowskim;

(c)

planowany statut i umowę spółki w przyjmującym państwie członkowskim;

(d)

planowany harmonogram przeniesienia;

(e)

dzień, od którego transakcje spółki zamierzającej przenieść siedzibę będą traktowane do celów księgowych jako zawarte w przyjmującym państwie członkowskim;

(f)

szczegółowe informacje na temat przeniesienia siedziby zarządu lub głównego miejsca prowadzenia działalności;

(g)

zagwarantowane prawa udziałowców, pracowników i wierzycieli spółki lub propozycje odpowiednich działań oraz adres, pod którym można nieodpłatnie uzyskać wszystkie informacje na ten temat;

(h)

jeżeli zarządzanie spółką odbywa się na podstawie uczestnictwa pracowników i o ile odpowiedni plan nie jest narzucony ustawodawstwem krajowym przyjmującego państwa członkowskiego, informacje na temat procedur określania zasad uczestnictwa pracowników.

Sprawozdanie i plan przeniesienia powinien zostać przedłożony udziałowcom i przedstawicielom pracowników spółki do rozpatrzenia w określonym terminie poprzedzającym datę walnego zgromadzenia udziałowców.

Plan przeniesienia powinien zostać opublikowany zgodnie z przepisami dyrektywy 2009/101/WE (3).

Zalecenie 4 (dotyczące decyzji podejmowanej na walnym zgromadzeniu udziałowców)

Walne zgromadzenie udziałowców powinno zatwierdzić projekt przeniesienia siedziby zgodnie z ustaleniami poczynionymi przez większość wymaganą do zmiany statutu i umowy spółki na mocy ustawodawstwa obowiązującego w kraju, który jest państwem członkowskim pochodzenia.

Jeżeli zarządzanie spółką odbywa się na zasadach uczestnictwa pracowników, zgromadzenie udziałowców może uzależnić dokonanie przeniesienia siedziby od zatwierdzenia przez nie zasad uczestnictwa pracowników.

Państwa członkowskie powinny mieć możliwość przyjęcia przepisów mających na celu zapewnienie stosownej ochrony udziałowców mniejszościowych, którzy sprzeciwiają się przeniesieniu, na przykład prawa do odejścia ze spółki, stosownie do przepisów prawnych obowiązujących w przyjmującym państwie członkowskim.

Zalecenie 5 (dotyczące weryfikacji legalności przeniesienia siedziby)

Państwo członkowskie pochodzenia powinno zweryfikować zgodnie z własnym ustawodawstwem legalność procedury przeniesienia.

Właściwy organ wyznaczony przez państwo członkowskie pochodzenia powinien wydać zaświadczenie potwierdzające wykonanie wszelkich wymaganych czynności i dopełnienie formalności przed przeniesieniem.

Zaświadczenie, kopia statutu i umowy spółki, które mają obowiązywać w przyjmującym państwie członkowskim, a także kopia projektu przeniesienia powinny zostać przedłożone w odpowiednim terminie organowi odpowiedzialnemu za rejestrację spółek w przyjmującym państwie członkowskim. Wymienione dokumenty powinny być wystarczające do zarejestrowania spółki w przyjmującym państwie członkowskim. Organ zajmujący się rejestracją w przyjmującym państwie członkowskim powinien sprawdzić, czy spełnione zostały wymogi rzeczowe i formalne dotyczące przeniesienia, w tym wymogi dotyczące utworzenia takiej spółki obowiązujące w przyjmującym państwie członkowskim.

Właściwy organ przyjmującego państwa członkowskiego powinien poinformować bezzwłocznie odpowiedni organ w państwie członkowskim pochodzenia o dokonaniu rejestracji. Wówczas właściwy organ w państwie członkowskim pochodzenia powinien wykreślić spółkę z rejestru.

W celu ochrony osób trzecich informacje o zarejestrowaniu spółki w przyjmującym państwie członkowskim oraz o jej wykreśleniu z rejestru w państwie członkowskim pochodzenia powinny zostać odpowiednio opublikowane.

Zalecenie 6 (dotyczące środków ochronnych)

Spółka, przeciwko której wszczęto postępowanie o rozwiązanie, likwidację, ogłoszenie upadłości lub wstrzymanie płatności lub też inne tego rodzaju postępowanie, nie powinna mieć możliwości przeprowadzenia transgranicznego przeniesienia siedziby.

Do celów postępowania sądowego lub administracyjnego, które jest w toku i rozpoczęło się przed przeniesieniem siedziby, należy uznać, że spółka ma siedzibę w państwie członkowskim pochodzenia. Istniejący wierzyciele powinni mieć prawo do zabezpieczenia.

Zalecenie 7 (dotyczące praw pracowników)

Przy przenoszeniu siedziby należy zachować prawa uczestnictwa pracowników. Uczestnictwo pracowników powinno w zasadzie podlegać ustawodawstwu przyjmującego państwa członkowskiego.

Ustawodawstwo przyjmującego państwa członkowskiego nie powinno mieć jednak zastosowania, jeżeli:

(a)

nie zapewnia co najmniej równoważnego poziomu uczestnictwa, jaki ma zastosowanie w państwie członkowskim pochodzenia, lub

(b)

nie zapewnia pracownikom zakładów spółki znajdujących się w innych państwach członkowskich takich samych uprawnień w zakresie wykonania prawa uczestnictwa, jakie przysługiwały im przed przeniesieniem.

Ponadto przepisy prawne dotyczące praw pracowników powinny być zgodne z dorobkiem prawnym.


(1)  Dyrektywa Rady 90/434/EWG z dnia 23 lipca 1990 r. w sprawie wspólnego systemu opodatkowania mającego zastosowanie w przypadku łączenia, podziałów, wnoszenia aktywów i wymiany udziałów, dotyczących spółek różnych państw członkowskich (Dz.U. L 225 z 20.8.1990, s. 1).

(2)  Dyrektywa 2002/14/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 11 marca 2002 r. ustanawiająca ogólne ramowe warunki informowania i przeprowadzania konsultacji z pracownikami we Wspólnocie Europejskiej (Dz.U. L 80 z 23.3.2002, s. 29).

(3)  Dyrektywa 2009/101/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 16 września 2009 r. w sprawie koordynacji gwarancji, jakie są wymagane w państwach członkowskich od spółek w rozumieniu art. 48 akapit drugi Traktatu, w celu uzyskania ich równoważności, dla zapewnienia ochrony interesów zarówno wspólników, jak i osób trzecich (Dz.U. L 258 z 1.10.2009, s. 11).


20.8.2013   

PL

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

CE 239/23


Czwartek, 2 lutego 2012 r.
Kontrola budżetowa unijnej pomocy humanitarnej UE

P7_TA(2012)0020

Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 2 lutego 2012 r. w sprawie kontroli budżetowej pomocy humanitarnej UE zarządzanej przez ECHO (2011/2073(INI))

2013/C 239 E/04

Parlament Europejski,

uwzględniając art. 214 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE) dotyczący pomocy humanitarnej,

uwzględniając rozporządzenie finansowe (1) oraz przepisy wykonawcze do niego (2),

uwzględniając rozporządzenie Rady (WE) 1257/96 z dnia 20 czerwca 1996 r. dotyczące pomocy humanitarnej (3),

uwzględniając swe poprzednie rezolucje z dnia 27 września 2011 r. w sprawie wzmacniania europejskiej zdolności reagowania w przypadku klęsk i katastrof: rola ochrony ludności i pomocy humanitarnej (4), z dnia 19 stycznia 2011 r. w sprawie sytuacji na Haiti rok po trzęsieniu ziemi: pomoc humanitarna i odbudowa (5), z dnia 10 lutego 2010 r. w sprawie niedawnego trzęsienia ziemi na Haiti (6), z dnia 29 listopada 2007 r. w sprawie ogłoszenia europejskiego konsensusu w sprawie pomocy humanitarnej i z dnia 18 stycznia 2011 r. w sprawie realizacji Konsensusu europejskiego w sprawie pomocy humanitarnej: przegląd śródokresowego planu działania i dalsze kroki (7),

uwzględniając rezolucje w sprawie absolutorium z wykonania budżetu ogólnego Unii Europejskiej na rok budżetowy 2008 z dnia 5 maja 2010 r. (8) oraz na rok budżetowy 2009 z dnia 10 maja 2011 r. (9);

uwzględniając sprawozdania roczne Europejskiego Trybunału Obrachunkowego (ETO) dotyczące wykonania budżetu za rok budżetowy 2008 (10) i za rok budżetowy 2009 (11) wraz z odpowiedziami kontrolowanych instytucji,

uwzględniając sprawozdania specjalne ETO: nr 3/2006 dotyczące pomocy humanitarnej Komisji Europejskiej na rzecz obszarów dotkniętych tsunami, nr 6/2008 „Pomoc udzielona przez Komisję Europejską na rzecz odbudowy koniecznej w następstwie uderzenia fali tsunami i huraganu Mitch”, nr 15/2009 „Pomoc UE realizowana za pośrednictwem organów należących do struktur Narodów Zjednoczonych: proces podejmowania decyzji i monitorowanie” i nr 3/2011 „Wydajność i skuteczność pomocy UE przekazywanej za pośrednictwem Organizacji Narodów Zjednoczonych w krajach dotkniętych konfliktami”,

uwzględniając sprawozdania roczne i sprawozdania z rocznej działalności za lata budżetowe 2009 i 2010 Dyrekcji Generalnej ds. Pomocy Humanitarnej i Ochrony Ludności (DG ECHO) oraz załączniki do tych sprawozdań,

uwzględniając sprawozdanie roczne dotyczące polityki w zakresie pomocy humanitarnej i jej realizacji w 2009 r. (COM(2010)0138) oraz towarzyszący mu dokument roboczy Komisji (SEC(2011)0398),

uwzględniając sprawozdanie roczne dotyczące polityki Unii Europejskiej w zakresie pomocy humanitarnej i ochrony ludności oraz wdrażania tej polityki w 2010 r. (COM(2011)0343) oraz towarzyszyący mu dokument roboczy Komisji (SEC(2011)0709),

uwzględniając ramową umowę finansowo-administracyjną (FAFA) zawartą między Komisją Europejską a Organizacją Narodów Zjednoczonych,

uwzględniając umowę ramową o partnerstwie (FPA) między Komisją a organizacjami humanitarnymi,

uwzględniając art. 48 Regulaminu,

uwzględniając sprawozdanie Komisji Kontroli Budżetowej oraz opinię Komisji Rozwoju (A7-0444/2011),

A.

mając na uwadze, że dramatycznie rośnie liczba, częstotliwość, zasięg i dotkliwość klęsk humanitarnych dotykających coraz więcej części świata;

B.

mając na uwadze, że wiodąca rola UE na świecie jako podmiotu niosącego pomoc humanitarną oraz wzrost liczby i częstotliwości interwencji w obrębie UE i poza nią w połączeniu z obecnymi ograniczeniami budżetowmi podkreślają znaczenie należytego zarządzania finansami w oparciu o zasady gospodarności, wydajności i skuteczności;

C.

mając na uwadze, że gigantyczne katastrofy na Haiti i w Pakistanie pokazały raz jeszcze, że instrumenty, jakimi dysponuje UE, by reagować na klęski żywiołowe, wymagają poprawy w zakresie skuteczności, szybkości reagowania oraz jej koordynacji;

Wydajność i skuteczność systemu kontroli, monitorowania i nadzoru DG ECHO

1.

odnotowuje determinację DG ECHO i środki podjęte celem poprawienia wydajności i skuteczności pomocy humanitarnej UE;

2.

przypomina opinię ETO zawartą w jego sprawozdaniach rocznych, iż ogólne kontrole ex ante, systemy monitorowania i kontroli, działalność audytowa ex post, funkcjonowanie wewnętrznego audytu DG ECHO na ogół są skuteczne; podkreśla jednakże, że istnieje możliwość poprawy pod wszystkimi tymi względami;

Partnerzy ramowej umowy o partnerstwie (FPA): Organizacje pozarządowe

3.

odnotowuje, że stosunki między ECHO a jej partnerskimi organizacjami pozarządowymi są regulowane przez FPA, zaś do wykonania budżetu wykorzystuje się metodę bezpośredniego zarządzania scentralizowanego;

4.

z zadowoleniem przyjmuje większą elastyczność i skuteczność, jakich udzieliła FPA z 2008 r. w porównaniu z FPA z 2005 r., w tym podejście bardziej ukierunkowane na wynik, wprowadzenie mechanizmów kontroli „A” i „P”, znaczne uproszczenie i doprecyzowanie w wyniku opracowania wytycznych; wzywa Komisję do dalszego udoskonalania środków, które poprawią skuteczność współpracy z partnerami FPA w ramach FPA na okres po 2012 r.; podkreśla znaczenie zwiększenia skuteczności współpracy oraz ograniczenia nadmiernego obciążenia administracyjnego dla partnerów FPA, przy jednoczesnym zapewnieniu wysokiego poziomu rozliczalności i przejrzystości;

5.

wzywa Komisję do poprawy metod pracy i praktyk oceniania tego, czy potencjalny partner kwalifikuje się do FPA; przypomina, że doświadczenia zdobyte przed podpisaniem FPA w 2008 r. pokazują, iż początkowa ocena partnerów dokonana w oparciu o mechanizm kontroli „P” i w oparciu o wiarygodność ich systemów kontroli wewnętrznej oraz solidności finansowej była zbyt optymistyczna; przypomina, że wraz z udzieleniem tego statusu w oparciu o początkową ocenę, partnerów podlegających mechanizmowi kontroli „P” rzadziej poddaje się audytowi co do ich systemów kontroli wewnętrznej i zezwala się im na korzystanie z własnych procedur udzielania zamówień publicznych, zaś ich działania nie podlegają umownym limitom finansowania; przypomina, że w wyniku oceny przeprowadzonej na mocy FPA z 2008 r. status wielu partnerów został obniżony do „A”, tj. podmiotów objętych mechanizmem kontroli „A”;

6.

wzywa Komisję do zapewnienia, by wyróżnione podczas regularnych audytów słabości w systemach partnerów zostały przezwyciężone w terminie oraz by podjęto konieczne działania, jeśli jeszcze tego nie uczyniono; przypomina, że kontrolerzy zewnętrzni muszą kontynuować wysiłki zmierzające do poprawy jakości zaleceń udzielanych partnerom, przy uwzględnianiu specyficznej struktury partnerów, aby zagwarantować akceptację i realność tych zaleceń; podkreśla, że dokumentowanie ocen propozycji działań w zakresie pomocy humanitarnej musi być nadal usprawniane i normalizowane, by umożliwić dokonywanie ich ogólnych porównań;

7.

wierzy, że gotowe mechanizmy audytu i monitorowania gwarantują wyższą rozliczalność co do oceniania skuteczności i wydajności partnerów FPA niż w przypadku partnerów ONZ; zwraca jednak uwagę, że organizacja międzynarodowa w rodzaju ONZ nie może być porównywana z partnerami FPA;

Organizacje międzynarodowe, ONZ

8.

zauważa, że stosunki DG ECHO z jej partnerami z ramienia ONZ reguluje ramowa umowa finansowo-administracyjna (FAFA), natomiast stosunki ze strukturami Czerwonego Krzyża oraz z Międzynarodową Organizacją ds. Migracji podlegają FPA odnoszącej się do organizacji międzynarodowych; przypomina, że w obu przypadkach do wykonania budżetu wykorzystuje się metodę wspólnego zarządzania;

9.

zwraca uwagę, że warunki i wprowadzenie kontroli oraz działania następcze odnośnie do środków UE objetych wspólnym zarządzaniem wykazały poważne słabości; apeluje do Komisji o uzgodnienie, zwłaszcza z agencjami ONZ, takich wymaganych środków, które umożliwią zaufanie pracy audytorskiej prowadzonej przez organy ONZ oraz wzmocnienie i zwiększenie pewności uzyskanej na podstawie istniejących kontroli, w tym weryfikacji;

10.

przypomina, że trwający przegląd rozporządzenia finansowego (RF) sugeruje, żeby środki UE skierowane do ONZ i organizacji międzynarodowych były zarządzane zgodnie z przepisami zarządzania pośredniego;

11.

podkreśla, że wymogi w zakresie kontroli dla zarządzania pośredniego funduszami UE muszą być równie rygorystyczne co te, które obowiązują dla zarządzania dzielonego; nalega, by dla partnerów DG ECHO ustanowić taki sam poziom rozliczalności odnośnie do zarządzania pośredniego funduszami UE, jak ten, o którym mowa w art. 57 ust. 5 wniosku Komisji dotyczącego rozporządzenia finansowego; podkreśla, że dostęp do sprawozdań z audytu partnerów ECHO ma podstawowe znaczenie dla sprawdzenia, czy należycie zarządzano finansami w przypadku działań finansowanych z budżetu UE;

12.

nalega, by wyniki audytu udostępniono terminowo z myślą o władz udzielającej absolutorium, bez uszczerbku dla uprawnień i kompetencji ETO i OLAF;

13.

ubolewa nad ogólnikowym charakterem sprawozdań ONZ, które zawierają niedostateczne informacje na temat wyników; zwraca uwagę, że ze względu na obowiązującą w ONZ zasadę pojedynczej kontroli oraz na fakt, że zakres kontroli przeprowadzanej przez Komisję ograniczony jest do weryfikacji i monitorowania, sprawozdania ONZ pozostają mimo to podstawowym źródłem informacji z myślą o zapewnieniu rozliczalności i przejrzystości;

14.

wzywa Komisję do dopilnowania, by sprawozdania ONZ zawierały dostateczne informacje na temat wyników, tj. danych wyjściowych oraz rezultatów, projektów zrealizowanych w okresie objętym sprawozdaniem; podkreśla, że wymierne wskaźniki danych wyjściowych i wyników muszą stanowić integralną część kryteriów sprawozdawczości; ubolewa nad faktem, że przeszło 70% odpowiedzi ECHO na ankiety ETO, które przygotowano z myślą o specjalnym sprawozdaniu ETO 15/2009, pokazuje, że sprawozdania ONZ są spóźnione i wzywa Komisję do przedstawienia najnowszej sytuacji w tym względzie;

15.

zwraca uwagę, że istnieją różnice między Komisją a sygnatariuszami FAFA odnośnie do wykładni klauzuli dotyczącej weryfikacji, w szczególności w kwestii prowadzenia kontroli; z zadowoleniem przyjmuje przyjęcie w lipcu 2009 r. obowiązujących zadas co do weryfikacji, jako środka zapewniania dalszych wytycznych dla stosowania klauzuli dotyczącej weryfikacji oraz wyjaśnień do niej; przypomina, że zgodnie z najnowszymi ustaleniami działu kontroli zewnętrznej (EAS) DG ECHO i ETO w ramach rocznego poświadczenia wiarygodności, istnieje możliwość dalszych wyjaśnień na temat uzgodnionych obowiązujących zasad oraz klauzuli dotyczącej weryfikacji;

16.

zauważa, że dział audytu zewnętrznego nieznacznie skorzystał na podniesieniu liczby pracowników w głównej siedzibie DG ECHO w roku 2010 (z 247 do 289 osób);

17.

ubolewa nad trudnościami, jakie napotkało ETO, chcąc uzyskać informacje o działaniach prowadzonych przez partnerów ONZ; przypomina, że zgodnie z klauzulą FAFA dotyczącą weryfikacji, UE, a zatem i ETO, mogą przeprowadzać kontrole finansowe na miejscu i że ONZ jest zobowiązane do udzielenia wszelkich istotnych informacji finansowych; podkreśla, że ONZ musi udzielić ETO koniecznego dostępu do informacji, a tym samym wykonać klauzulę FAFA dotyczącą weryfikacji;

18.

z zadowoleniem przyjmuje pozytywne wyniki rozmów ze Światowym Programem Żywnościowym (WFP) oraz z Funduszem Organizacji Narodów Zjednoczonych na rzecz Dzieci (UNICEF), w wyniku których WFP i UNICEF zmieniły swe przepisy, by udostępniać swe sprawozdania z audytu wewnętrznego DG ECHO; wzywa DG ECHO do niezwłocznego przeprowadzenia podobnych negocjacji z innymi agencjami ONZ, by zapewnić łatwy i niebiurokratyczny dostęp do ich sprawozdań z audytu wewnętrznego; wzywa Komisję do informowania co sześć miesięcy właściwych komisji PE o postępach w negocjacjach; podkreśla, że wszystkie sprawozdania z audytu wewnętrznego powinny być udostępniane Komisji w wersji elektronicznie, a nie wyłącznie w siedzibach odpowiednich agencji ONZ;

19.

przypomina, że rozmowy z WFP rozpoczęły się w 2010 r. celem uzgodnienia wspólnej metodologii, zgodnie z którą WFP podejmie kontrole audytowe projektów finansowanych przez UE; wzywa Komisję do pomyślnego zakończenia tego celu i do przeprowadzenia podobnych negocjacji z innymi partnerami ONZ;

20.

z zadowoleniem przyjmuje obecne wysiłki grupy roboczej ds. rozliczalności i kontroli pomocy związanej z klęskami żywiołowymi utworzonej w ramach Międzynarodowej Organizacji Najwyższych Organów Kontroli (INTOSAI), której przewodniczy członek Europejskiego Trybunału Obrachunkowego; przypomina, że jej dwa główne cele to: (i) ustanowienie wytycznych i sprawdzonych metod z myślą o osiągnięciu optymalnego, jednolitego zintegrowanego modelu sprawozdania i (ii) ustanowienie wytycznych i sprawdzonych metod w obszarze audytu pomocy związanej z klęskami żywiołowymi;

21.

jest zdania, że stanowi to ważny krok do przodu na drodze podejmowania wyzwań w zakresie przejrzystości i rozliczalności we współpracy z ONZ oraz innymi organizacjami międzynarodowymi; zachęca grupę roboczą do wypełnienia swego mandatu w ciągu ustalonych ram czasowych;

22.

zwraca uwagę, że od czasu ujawnienia nadużyć przez rząd Korei Północnej funduszy ONZ przeznaczonych na działalność humanitarną i rozwojową w 2006 r., szeroko krytykowano brak przejrzystości, rozliczalności, skuteczności i wydajności w zarządzaniu funduszami ONZ; ubolewa, że reforma ONZ nie przyniosła jeszcze żadnych znaczących postępów pod kątem przejrzystości i rozliczalności; podkreśla, że państwa członkowskie UE muszą wykazać się większą wolą polityczną, determinacją i spójnością w posuwaniu reform do przodu oraz zapewnianiu wyższej rozliczalności; wzywa wysoką przedstawiciel Unii ds. zagranicznych i polityki bezpieczeństwa do nadania priorytetowego znacznie tej kwestii i odgrywania roli wspomagającej;

Skuteczność i wydajność wdrażania pomocy humanitarnej ONZ zarządzanej przez DG ECHO

23.

uznaje korzyści płynące z poszukiwania nowych sposobów zapewnienia finansowania przez DG ECHO wraz z jej partnerami; wzywa jednocześnie do poszanowania różnorodności partnerów w dziedzinie finansowania i realizowania międzynarodowych programów humanitarnych – Organizacji Narodów Zjednoczonych, Międzynarodowego Ruchu Czerwonego Krzyża i Czerwonego Półksiężyca, organizacji pozarządowych – i zachęca do zwiększania możliwości podmiotów lokalnych, zważywszy na fakt, że katastrofy mają często charakter transgraniczny i wymagają skoordynowanych i wielostronnych działań; zachęca do dołożenia starań, by zwiększyć możliwości podmiotów lokalnych oraz poprawić zdolności szybkiej oceny i szybkiego reagowania w terenie za pośrednictwem biur Dyrekcji Generalnej ds. Pomocy Humanitarnej i lokalnych ekspertów;

24.

zwraca uwagę, że dokładna i spójna ocena potrzeb stanowi podstawowy warunek wstępny skutecznego wprowadzenia w życie pomocy humanitarnej; przyznaje, że dzięki globalnej ocenie potrzeb (GOP) i ocenie kryzysów zapomnianych (OKZ) pomoc humanitarna zarządzana przez ECHO spełnia żywotne kryterium opierania się ściśle na potrzebach; podkreśla konieczność, by Komisja kontynuowała wysiłki zmierzające do zaangażowania w debatę nad ustanowieniem lepiej skoordynowanej i spójniejszej ocenie potrzeb; z zadowoleniem przyjmuje dialog między Komisją a ONZ w tym względzie;

Partnerzy FPA

25.

zwraca uwagę na wysoką jakość pracy partnerów DG ECHO wyłonionych dzięki skutecznej metodzie selekcji, w szczególności za pośrednictwem FPA, i opracowanie norm i praktyk przeznaczonych dla sektora pomocy humanitarnej; podkreśla również, że rzeczywista kontrola wykorzystania środków, dokonywana w ramach audytów partnerów przez prywatne firmy, odgrywa podstawową rolę i przyczynia się do legitymizacji sektora pomocy humanitarnej; odnotowuje jednak – w trosce o utrzymanie różnorodności partnerów i zagwarantowanie dostępu do środków małym i średnim organizacjom pozarządowym – złożoność procedur administracyjnych związanych z dostępem i nadmierne opłaty administracyjne, które są bardzo wysokie dla organizacji pozarządowych, a także spowodowane brakiem zasobów ludzkich trudności napotykane przy audytach, i nawołuje do dostosowania wykorzystywanych narzędzi do logiki sektora pomocy humanitarnej i do potrzeb lokalnych, tak aby pomoc humanitarna była odpowiednio ukierunkowana, a koordynacja działań różnych organizacji zaangażowanych w świadczenie pomocy rozpoczynała się na wczesnym etapie;

26.

wyraża uznanie dla działań podejmowanych przez DG ECHO, mających na celu promowanie stosowania innowacyjnych podejść, takich jak „cash-based approach”, a zwłaszcza bezwarunkowych przekazów skierowanych do najbardziej narażonych grup; uważa, że podejścia te, wykorzystując lokalne rynki, mogą być bardziej skuteczne i niekoniecznie zakładają wyższe ryzyko powiernicze niż pomoc w naturze; zachęca w związku z tym DG ECHO do kontynuowania „cash-based approaches” oraz do zachęcania swoich partnerów do ich stosowania;

27.

przypomina wnioski, jakie się nasuwają po trzech cyklach audytów siedzib głównych (HQ) przeprowadzonych przez dział kontroli zewnętrznej (EAS) DG ECHO, które odnosiły się do charakteru i trwałości stosunków finansowych między DG ECHO a jej partnerami, do – ogólnie – skutków wykorzystania środków udostępnionych przez Komisję z odpowiednią dozą ostrożności i zgodnie z obowiązującymi przepisami i ustawodawstwem;

28.

odnotowuje, że większość zaleceń wynikających z audytów przeprowadzony przez EAS w HQ partnerów FPA dotyczy przepisów w zakresie zamówień publicznych partnerów; zwraca uwagę na jeden z głównych wniosków z audytów w tych HQ, a mianowicie że nie wszyscy partnerzy FPA (podlegący zarówno mechanizmowi kontroli „A”, jak i „P”) dysponują obowiązującymi procedurami, które są w pełni zgodne z założeniami załącznika IV do FPA z 2008 r.; zauważa problemy odnoszące się do zapewnienia pełnej dokumentacji przetargowej i ustanowienia lepiej udokumentowanych i trwałych procedur udzielania zamówień publicznych;

29.

zwraca uwagę, że partnerzy FPA muszą rozwiązać następujące kwestie: ustanowić odpowiednie wewnętrzne mechanizmy kontroli; poprawić własne systemy podziału kosztów i nadać tym systemom większą przejrzystość, poprawić niedociągnięcia we własnych systemach księgowości i zobowiązać swoje administrację do stosowania norm jakości, ustanowić procedury zarządzania ryzykiem dla całej organizacji i podnosić wiedzę o zagrożeniach oszustwami i korupcją;

30.

odnotowuje, że partnerzy ECHO mogą podzlecać partnerom wykonawczym prowadzenie działalności wspierających działania humanitarne; ubolewa nad brakem właściwych procedur nadzoru i odpowiedniego zarządzania przez partnerów FPA swymi partnerami wykonwaczymi; wzywa Komisję w związku z tym do zajęcia się tą kwestią, uznając zagrożenie, jakie może to stworzyć w przypadku oszustw, braku dostępu do leżących u podstaw dokumentów oraz faktu, że ECHO nie posiada mechanizmów wyodrębniania partnerów wykonawczych, którym zlecono usługi podwykonania;

31.

wierzy, że skuteczne i stałe włączanie beneficjentów w planowanie i gospodarowanie pomocą jest jednym z podstawowych warunków wysokiej jakości i szybkości reakcji humanitarnych, w szczególności w przypadku długotrwałych kryzysów; zwraca uwagę, że w wielu przypadkach nie przewidziano formalnych mechanizmów na wnoszenie skarg/opinii zwrotnej przez beneficjentów na temat odnośnego partnera ani jasnych zasad ochrony informatorów; podkreśla, że stanowi to ważny środek poprawy skuteczności i rozliczalności, a także zapobiegania potencjalnym przypadkom nadużywania surowców pomocy; wzywa DG ECHO do niezwłocznego ustanowienia takich mechanizmów;

32.

przypomina zalecenie EAS, zgodnie z którym nie ma zapotrzebowania na poprawione monitorowanie dystrybucji i post-dystrubucji ze strony pracowników, którzy nie są osobiście zaangażowani w ten proces, by weryfikować, czy ocena potrzeb wyróżniła wszystkie wymogi i czy zostały one spełnione; wzywa Komisję do wprowadzenia w życie nauki zaczerpniętej z tych działań monitoringowych;

Partnerzy ONZ

33.

przypomina opinię ETO zamieszczone w specjalnym sprawozdaniu 15/2009, że wymogi strategiczne i prawne dotyczące wyboru partnerów w obiektywny i przejrzysty sposób w odniesieniu do partnerów ONZ niedostatecznie przekładają się na kryteria praktyczne, by wesprzeć proces podejmowania decyzji; wzywa Komisję do systematycznego przeprowadzania i dokumentowania porównań formalnych ocen mechanizmów udzielania pomocy wykorzystywanych przez ONZ oraz innych partnerów;

34.

odnotowuje, że poza swym wkładem do kosztów pośrednich (do 7% budżetu na jedno działanie), tj. kosztów, które nie odnoszą się bezpośrednio do wdrożenia konkretnego projektu, Komisja dofinansowuje szereg kosztów związanych z projektem bezpośrednio (koszty bezpośrednie), w tym koszty wsparcia biur lokalnych, utrzymania pracowników i transportu bezpośrednio związanych z działalnością; zwraca uwagę, że poziomy kosztów wsparcia, jak transport, przechowywanie i przeładunek (np. pomoc żywnościowa) znacznie się zmienia; uznaje, że przyczyna takiego stanu rzeczy może wynikać z warunków panujących w danym kraju, ale zwraca uwagę, że może być to także spowodowane koniecznością usprawnienia działań, by stały się bardziej opłacalne; sugeruje, by Komisja oceniała poziom kosztów wsparcia odnosząc się do normalnej rozpiętości lub wysokości referencyjnej dla odnośnego projektu, celem określenia, czy jest on rozsądny;

Sprawy różne

35.

podkreśla, że równolegle do podstawowych kryteriów, jak doświadczenie i wiedza fachowa, osiągnięcia w przeszłości, koordynacja, dialog i szybkość, również opłacalność musi się stać ważnym kryterium wyboru partnerów; z zadowoleniem przyjmuje fakt, że ECHO obecnie pracuje nad opracowaniem systemu informacji porównawczej na temat kosztów („system obserwacji kosztów do celów porównawczych”) opartego na porównywalnych kosztach jednostkowych; podkreśla znaczenie wykorzystania informacji dostarczanych przez to narzędzie, by analizować opłacalność propozycji projektów;

36.

zwraca uwagę na częste uzupełnianie budżetu DG ECHO, zarówno poprzez wykorzystywanie rezerwy na pomoc nadzwyczajną, jak i przesunięcia z innych pozycji budżetowych działu „Pomoc zewnętrzna” EFR; uznaje uzupełnianie budżetu za problem strukturalny; podkreśla konieczność opracowywania realistycznych budżetów, w ramach których przyznawanie środków przeznaczonych na klęski żywiołowe lub na działania humanitarne byłoby oparte na potwierdzonym doświadczeniu w zakresie wydatków z poprzednich lat;

37.

podkreśla, że Unia Europejska musi zwiększyć swoją zdolność reakcji wobec coraz częstszego występowania poważnych katastrof naturalnych; przypomina w związku z tym, że Parlament od wielu lat domaga się bardziej realistycznego budżetu na pomoc humanitarną, aby uniknąć stale utrzymującego się niedostatecznego zasilenia odnośnych pozycji budżetowych i móc zapewnić pewne finansowe pole manewru na cały rok budżetowy, oraz utrzymania spójnej równowagi między finansowaniem działań służących zapobieganiu katastrofom humanitarnym i działań mających na celu szybkie reagowanie na sytuacje kryzysowe, zarówno spowodowane klęskami żywiołowymi, jak i czynnikiem ludzkim;

38.

wyraża zadowolenie w związku z niedawnym komunikatem Komisji Europejskiej w sprawie wieloletnich ram finansowych 2014-2020, które przewidują zwiększenie budżetu na instrument pomocy humanitarnej, tj. 6,4 mld EUR na ten okres (tzn. średnio rocznie 915 mln EUR wobec 813 mln EUR w okresie 2007-2013); z satysfakcją odnotowuje również zwiększenie rezerwy na pomoc w nagłych przypadkach na ten sam okres do kwoty 2,5 mld EUR oraz propozycję przeniesienia niewykorzystanych środków z rezerwy na następny rok i zwraca się do Komisji, aby przeznaczała te środki głównie na pilną pomoc humanitarną;

39.

domaga się, aby budżet UE wspierał działania mające na celu przewidywanie katastrof, przygotowanie się do nich, zapobieganie im i szybsze reagowanie na nie, a także środki zapewnienia bardziej elastycznego podejmowania działań o charakterze rozwojowym jako narzędzi wyjścia z sytuacji kryzysowych; wyraża ubolewanie, że konkretne postępy w łączeniu pomocy doraźnej, odbudowy i rozwoju są stale ograniczone, pomimo wielu politycznych deklaracji w ostatnich latach;

40.

domaga się więc, aby przeznaczano większą ilość lepiej zarządzanych środków na zapewnienie ciągłości pomocy w fazach przejściowych między pomocą doraźną i pomocą na rozwój, a także aby podjąć rozważania ukierunkowane na elastyczność i wzajemne uzupełnianie się istniejących instrumentów finansowych, szczególnie w ramach krajowych i regionalnych dokumentów strategicznych EFR i instrumentu finansowania współpracy na rzecz rozwoju; domaga się otoczenia szczególną troską dzieci, jak również kobiet w ciąży i matek małych dzieci i zapewnienia im żywności, ubrań, możliwości ewakuacji i transportu oraz opieki medycznej, aby zapobiegać niechcianym ciążom i chorobom przenoszonym drogą płciową, i wzywa do potraktowania tej kwestii jako priorytetu w ramach istniejących mechanizmów finansowych;

41.

zaleca, by pierwotny nacisk tego przejściowego, ukierunkowanego na odbudowę etapu pomiędzy pomocą doraźną a rozwojem polegał w pierwszej kolejności na budowaniu potencjału lokalnych instytucji oraz na dużym zaangażowaniu lokalnych organizacji pozarządowych i stowarzyszeń na etapach planowania i wdrażania, aby ułatwić tworzenie podstaw skutecznych i wysokiej jakości programów na rzecz rozwoju społecznego;

42.

uważa, że działania finansowane przez ECHO są dostatecznie widoczne; docenia znaczenie środków mających na celu zapewnienie widoczności w zakresie rozliczalności i pomagających ograniczyć ryzyko podwójnego finansowania; podkreśla, że widoczność nie powinna stać się dla agencji pomocy humanitarnej sposobem promowania marki ani nie powinna prowadzić do konkurowania osób o widoczność kosztem spełniania rzeczywistych potrzeb beneficjentów;

43.

uważa, że rosnąca, szeroka rola przyznana konsorcjom ma potencjalnie pozytywny skutek jeśli chodzi o pomnażanie reakcji humanitarnej oraz poprawę koordynacji; wzywa Komisję do udzielenie jasnych wytycznych, aby zagarwantować przejrzystość i zapewnić, iż konsorcja te nie wpłyną negatywnie na różnorodność wspólnoty organizacji pozarządowych, w szczególności małych i średnich rozmiarów;

Zrównoważony charakter, spójność i dopełnianie się

44.

wskazuje na znaczenie powiązania doraźnej pomocy, odbudowy i rozwoju, aby zwiększyć ich współdziałanie i zapewnić sprawne przejście od pomocy humanitarnej do pomocy na rzecz rozwoju; podkreśla, że wciąż jeszcze wiele pozostaje do zrobienia, aby usprawnić koordynację, wydajność, skuteczność i spójność doraźnej pomocy, odbudowy i rozwoju;

45.

z zadowoleniem przyjmuje fakt, że DG ECHO wspiera ograniczanie ryzyka związanego z klęskami żywiołowymi (DRR) za pomocą programu DIPECHO i jako nieodłączny element akcji humanitarnych;

46.

wzywa DG ECHO do skupienia się w większym stopniu na zrównoważonym charakterze akcji humanitarnych; apeluje do DG ECHO oraz do innych właściwych służb Komisji o zwrócenie większej uwagi na DRR i gotowość na wypadek wystąpienia klęsk żywiołowych, zwiększenie odporności zagrożonego społeczeństwa poprzez budowanie jego potencjału, szkolenie, przyjmowanie środków podnoszenia świadomości społecznej i utworzenie skutecznych systemów wczesnego ostrzegania w krajach podatnych na klęski żywiołowe i w państwach dotkniętych kryzysem, aby mogły one właściwie reagować;

47.

uważa, że wrażliwość kulturowa i wiedza stanowią zasadniczy czynnik skuteczności udzielanej pomocy humanitarnej; podkreśla dla przykładu, że produkty rozprowadzane w ramach akcji humanitarnych muszą być odpowiednie i akceptowalne przez miejscową ludność;

48.

apeluje do DG ECHO o dokładne przeanalizowanie ewentualnych negatywnych skutków pomocy humanitarnej; wskazuje na fakt, że, na przykład, nadwyżka pomocy żywnościowej może zniechęcić miejscową ludność do produkcji żywności i wywierać negatywny wpływ na lokalne rynki, a w konsekwencji zagrozić bezpieczeństwu żywnościowemu w długiej perspektywie;

49.

wzywa Komisję do zapewnienia większej spójności i dopełniania się pomocy humanitarnej i pomocy rozwojowej zarówno na płaszczyźnie politycznej, jak i w praktyce;

50.

uważa, że obecny poważny kryzys żywnościowy w Rogu Afryki jest również tragicznym skutkiem braku spójności i dopełniania się międzynarodowej pomocy humanitarnej i pomocy rozwojowej; wskazuje na fakt, że w przeciwieństwie do klęsk naturalnych, kryzys ten narastał powoli, stopniowo przekształcając się w klęskę humanitarną; przypomina, że niestety susze i niedobory żywności w Rogu Afryki nabrały chronicznego charakteru; ubolewa nad faktem, że mimo takiego stanu rzeczy i ogromnej pomocy rozwojowej, której udzielono temu regionowi w ciągu poprzednich dziesięcioleci, brak jest widocznych skutków w zakresie zwiększenia samowystarczalności lokalnych rolników i tym samym zapewnienia zrównoważoności;

Haiti i Pakistan

51.

ubolewa nad faktem, że rok 2010 pozostanie w pamięci jako rok dwóch ogromnych klęsk żywiołowych: potężnego trzęsienia ziemi na Haiti, po którym wybuchła epidemia cholery, oraz niespotykanych powodzi w Pakistanie;

52.

zauważa, że w 2010 r. DG ECHO przeznaczyła 122 mln EUR dla Haiti i 150 mln EUR dla Pakistanu oraz że pomoc humanitarna przyznana przez ECHO Pakistanowi była największą interwencją, jaką dyrekcja ta kiedykolwiek przeprowadziła w ciągu jednego roku;

53.

przyznaje, że skala klęsk żywiołowych i nieodłącznie związane z nimi problemy, w tym fizyczny dostęp i kwestie bezpieczeństwa, sprawiły, że warunki były niezwykle trudne; zaznacza, że obie te klęski obnażyły podobne problemy;

54.

zwraca uwagę na fakt, że skuteczna międzynarodowa koordynacja jest podstawowym warunkiem wstępnym osiągnięcia skutecznej i wydajnej pomocy humanitarnej; dostrzega wartość dodaną jak i konieczność działania pod auspicjami Biura ONZ ds. Koordynacji Pomocy Humanitarnej (OCHA) podczas akcji udzielania pomocy humanitarnej;

55.

zauważa, że Komisja udziela OCHA znacznego wsparcia; ubolewa nad faktem, że doświadczenia na Haiti i w Pakistanie naświetliły problem obecnej niewystarczającej zdolność OCHA do koordynacji działań; podkreśla, że zdolność OCHA do pełnienia roli koordynatora podważyły: niewielki potencjał, nieodpowiednia ocena potrzeb i jedynie częściowo sprawne narzędzia elektroniczne do przetwarzania informacji;

56.

zauważa, że Komisja znacznie wsparła ONZ w jej wysiłkach na rzecz rozwinięcia i wdrożenia systemu klastrowego; podkreśla, że obie te klęski żywiołowe pokazały, iż wciąż jeszcze wiele pozostaje do zrobienia, aby zwiększyć skuteczność, wydajność i koordynację oraz umocnić poczucie odpowiedzialności i rozliczalności;

57.

zaznacza, że Komisja nie przekazała sprawozdawcy Parlamentu ostatecznych sprawozdań informacyjnych i finansowych partnerów ECHO z wykonania akcji humanitarnych po katastrofach na Haiti i w Pakistanie w 2010 r., ze względu na to, że zawariały dane szczególnie chronione na temat partnerów ECHO; podkreśla, że Parlament musi mieć dostęp to takich sprawozdań lub co najmniej do najważniejszych faktów w zakresie wydajności i skuteczności wykonania akcji, aby mógł ocenić prawidłowość zarządzania finansami;

58.

zwraca uwagę, że Komisja Kontroli Budżetowej wyśle do Haiti delegację w następstwie problemów ujawnionych w związku z pomocą przyznaną temu państwu;

59.

apeluje do Komisji o poruszenie kwestii dotyczących ONZ z właściwymi organami organizacji;

*

* *

60.

zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Radzie oraz Komisji.


(1)  Dz.U. L 248 z 16.9.2002, s.1.

(2)  Dz.U. L 357 z 31.12.2002, s.1.

(3)  Dz.U. L 163 z 2.7.1996, s.1.

(4)  Teksty przyjęte, P7_TA(2011)0404.

(5)  Teksty przyjęte, P7_TA(2011)0018.

(6)  Dz.U. C 341 E, 16.12.2010, s. 5.

(7)  Teksty przyjęte, P7_TA(2011)0005.

(8)  Dz.U. L 252 z 25.9.2010, s. 1.

(9)  Dz.U. L 250 z 27.9.2011, s. 1

(10)  Dz.U. C 269 z 10.11.2009, s. 1.

(11)  Dz.U. C 303 z 9.11.2010, s. 1.


20.8.2013   

PL

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

CE 239/32


Czwartek, 2 lutego 2012 r.
W stronę spójnego europejskiego podejścia do zbiorowego dochodzenia roszczeń

P7_TA(2012)0021

Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 2 lutego 2012 r.„W stronę spójnego europejskiego podejścia do zbiorowego dochodzenia roszczeń” (2011/2089(INI))

2013/C 239 E/05

Parlament Europejski,

uwzględniając dokument roboczy służb Komisji z dnia 4 lutego 2011 r., konsultacje publiczne pt. „W stronę spójnego europejskiego podejścia do zbiorowego dochodzenia roszczeń” (SEC(2011)0173),

uwzględniając projekt wytycznych pt. „Ustalanie wysokości szkody w dochodzeniu roszczeń odszkodowawczych z tytułu naruszenia art. 101 lub 102 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, opublikowany przez Komisję w czerwcu 2011 r.,

uwzględniając dyrektywę 2009/22/WE w sprawie nakazów zaprzestania szkodliwych praktyk w celu ochrony interesów konsumentów (1),

uwzględniając dokument konsultacyjny w sprawie dalszych działań w następstwie zielonej księgi w sprawie dochodzenia zbiorowych roszczeń konsumentów, opublikowany przez Komisję w roku 2009,

uwzględniając swoją rezolucję z dnia 26 marca 2009 r. w sprawie białej księgi dotyczącej roszczeń o odszkodowanie za stosowanie praktyk ograniczających konkurencję i nadużywanie pozycji dominującej (2),

uwzględniając zieloną księgę z dnia 27 listopada 2008 r. w sprawie dochodzenia zbiorowych roszczeń konsumentów (COM(2008)0794),

uwzględniając swoją rezolucję z dnia 20 stycznia 2011 r. w sprawie sprawozdania dotyczącego polityki konkurencji za rok 2009 (3),

uwzględniając białą księgę Komisji z dnia 2 kwietnia 2008 r. w sprawie roszczeń o naprawienie szkody wynikłej z naruszenia wspólnotowego prawa ochrony konkurencji (COM(2008)0165),

uwzględniając sprawozdanie Maria Montiego z dnia 9 maja 2010 r. w sprawie nowej strategii na rzecz jednolitego rynku,

uwzględniając komunikat Komisji z dnia 13 marca 2007 r. w sprawie strategii polityki konsumenckiej UE na lata 2007-2013 – Wzmocnienie pozycji konsumentów, polepszenie ich dobrobytu oraz zapewnienie ich skutecznej ochrony (COM(2007)0099),

uwzględniając swoją rezolucję z dnia 25 października 2011 r. w sprawie alternatywnych metod rozwiązywania sporów w sprawach cywilnych, handlowych i rodzinnych (4),

uwzględniają swą rezolucję z dnia 13 wrzesnia 2011 r. w sprawie wdrożenia dyrektywy o mediacji w państwach członkowskich, jej wpływie na mediację i stosowaniu przez sądy (5),

uwzględniając art. 48 Regulaminu,

uwzględniając sprawozdanie Komisji Prawnej oraz opinie Komisji Gospodarczej i Monetarnej, Komisji Przemysłu, Badań Naukowych i Energii oraz Komisji Rynku Wewnętrznego i Ochrony Konsumentów (A7-0012/2012),

A.

mając na uwadze, że w europejskiej przestrzeni sprawiedliwości obywatele i przedsiębiorstwa powinni nie tylko mieć prawa, ale również mieć możliwość ich skutecznego i sprawnego dochodzenia;

B.

mając na uwadze, że przyjęte niedawno prawodawstwo UE ma umożliwić stronom w sprawach transgranicznych skuteczne dochodzenie (swoich) praw (6) albo poszukiwanie pozasądowego rozwiązania sporu w drodze mediacji (7);

C.

mając na uwadze, że korzyści płynące z mechanizmów alternatywnych metod rozstrzygania sporów są niepodważalne i że wszyscy obywatele UE powinni mieć w dalszym ciągu uczciwy dostęp do wymiaru sprawiedliwości;

D.

mając na uwadze, że zgodnie z badaniem Flash Eurobarometer na temat „Postaw konsumenckich wobec handlu transgranicznego i ochrony konsumentów” ogłoszonym w marcu 2011 r. 79% europejskich konsumentów przyznaje, że byliby bardziej skłonni bronić swych praw w sądzie, gdyby mogli przyłączać się do skarg innych konsumentów w tej samej sprawie;

E.

mając na uwadze, że konsumenci, którzy ponieśli szkodę i pragną wstąpić na drogę sądową, aby indywidualnie dochodzić roszczeń, często napotykają na poważne przeszkody co do dostępności, skuteczności i przystępności ze względu na koszty sądowe, które bywają wysokie, potencjalne koszty psychologiczne, skomplikowane i długotrwałe procedury oraz brak informacji o możliwych sposobach dochodzenia roszczeń;

F.

mając na uwadze, że w sytuacji, gdy pewna grupa obywateli pada ofiarą tego samego przestępstwa, indywidualne procesy sądowe mogą stanowić nieskuteczny środek powstrzymania praktyk sprzecznych z prawem lub uzyskania odszkodowania, szczególnie jeżeli wysokość straty jest niewielka w stosunku do kosztów sądowych;

G.

mając na uwadze, że w niektórych państwach członkowskich rezultaty uzyskiwane przy pomocy obecnych mechanizmów dochodzenia roszczeń oraz środków wykonawczych dostępnych konsumentom na szczeblu UE nie są uznawane za dostateczne, lub takie mechanizmy nie są wystarczająco dobrze znane, co skutkuje ograniczonym z nich korzystaniem;

H.

mając na uwadze, że integracja europejskich rynków i związany z nią wzrost działalności transgranicznej uwydatniają potrzebę spójnego podejścia na skalę unijną w celu znalezienia rozwiązania dla przypadków, w których konsumenci pozostają z niczym, gdyż w ramach zbiorowego dochodzenia roszczeń i udzielania odszkodowań w wielu państwach członkowskich brak jest rozwiązań transgranicznych;

I.

mając na uwadze, że władze krajowe i europejskie odgrywają zasadniczą rolę w egzekwowaniu prawa unijnego, zaś egzekwowanie na drodze prywatnej powinno jedynie uzupełnić, ale nie zastąpić egzekucję publiczną;

J.

mając na uwadze, że publiczne egzekwowanie zaprzestania naruszeń i nałożenie grzywny samo w sobie nie pozwala konsumentom na uzyskanie odszkodowania za poniesioną szkodę;

K.

mając na uwadze, że zebranie roszczeń w ramy jednej procedury zbiorowego dochodzenia roszczeń, lub możliwość wnoszenia takich roszczeń przez przedstawiciela lub podmiot działający w interesie publicznym, mogłoby uprościć postępowanie i zmniejszyć koszty dla zaangażowanych stron;

L.

mając na uwadze, że system zbiorowego dochodzenia roszczeń może być rozsądnym uzupełnieniem indywidualnej ochrony prawnej, jednak nie może jej wykluczać;

M.

mając na uwadze, że w odniesieniu do jakiegokolwiek wniosku, który nie wchodzi w zakres wyłącznej kompetencji Unii Komisja musi przestrzegać zasad pomocniczości i proporcjonalności;

1.

z zadowoleniem przyjmuje ww. konsultację przekrojową i podkreśla, że ofiary bezprawnych praktyk – zarówno obywatele, jak i przedsiębiorstwa – muszą mieć możliwość dochodzenia naprawienia poniesionej przez nich straty lub szkody, zwłaszcza w przypadku szkód rozproszonych lub podzielonych, gdzie ryzyko kosztów może nie być proporcjonalne do poniesionych szkód;

2.

zauważa podejmowane przez Sąd Najwyższy Stanów Zjednoczonych wysiłki na rzecz ograniczenia pieniactwa i nadużyć w systemie pozwów zbiorowych w USA (8) oraz podkreśla, że Europa musi powstrzymać się od wprowadzenia systemu pozwów zbiorowych podobnego do tego obowiązującego w USA lub jakiegokolwiek systemu, który nie jest zgodny z europejskimi tradycjami prawnymi;

3.

z zadowoleniem przyjmuje wysiłki państw członkowskich na rzecz umocnienia praw ofiar czynów bezprawnych, polegające na wprowadzeniu lub zaplanowaniu wprowadzenia przepisów, które mają na celu ułatwienie dochodzenia roszczeń przy jednoczesnym unikaniu kultury pieniactwa, przyznaje jednak również, że krajowe mechanizmy zbiorowego dochodzenia roszczeń są bardzo zróżnicowane, w szczególności pod względem zakresu i charakteru postępowania, co może utrudnić korzystanie przez obywateli z przysługujących im praw;

4.

z zadowoleniem przyjmuje działania Komisji na rzecz wypracowania spójnego europejskiego podejścia do dochodzenia roszczeń zbiorowych i wzywa Komisję do wykazania w ocenie oddziaływania, że zgodnie z zasadą pomocniczości konieczne jest działanie na szczeblu UE w celu poprawy obowiązujących obecnie unijnych ram regulacyjnych, tak aby umożliwić ofiarom naruszenia prawa UE uzyskanie odszkodowania za poniesione szkody, przyczyniając się tym samym do zwiększenia zaufania konsumentów i sprawniejszego funkcjonowania rynku wewnętrznego;

5.

podkreśla potencjalne korzyści pod względem niższych kosztów i większej pewności prawnej dla skarżących i pozwanych, a także samego systemu sądowego w związku z unikaniem równoległych procesów w podobnych sprawach;

6.

w odniesieniu do konkurencyjności wyraża przekonanie, że egzekwowanie na drodze publicznej jest niezwykle istotne dla wdrażania postanowień Traktatów, pełnego osiągnięcia celów UE i zapewnienia egzekwowania prawa konkurencji UE przez Komisję i krajowe organy ds. konkurencji;

7.

przypomina, że obecnie tylko państwa członkowskie są uprawnione do stanowienia krajowych zasad obliczania wysokości należnego odszkodowania; zauważa ponadto, że egzekwowanie prawa krajowego nie może utrudniać jednolitego stosowania prawa europejskiego;

8.

zwraca się do Komisji o należyte przeanalizowanie kwestii właściwej podstawy prawnej wszelkich środków w dziedzinie zbiorowego dochodzenia roszczeń;

9.

zauważa, że z dostępnych dotychczas informacji, w tym z badania przeprowadzonego dla DG SANCO w 2008 r. pt. „Ocena skuteczności i efektywności mechanizmów zbiorowego dochodzenia roszczeń w UE”, wynika, że mechanizmy zbiorowego dochodzenia roszczeń istniejące w UE nie wywarły nieproporcjonalnych skutków ekonomicznych;

Obowiązujące przepisy unijne i dochodzenie nakazów

10.

zauważa, że niektóre mechanizmy rozpatrywania poszczególnych spraw, takie jak np. dyrektywa 2008/52/WE w sprawie niektórych aspektów mediacji w sprawach cywilnych i handlowych oraz rozporządzenie (WE) nr 805/2004 w sprawie utworzenia Europejskiego Tytułu Egzekucyjnego dla roszczeń bezspornych, istnieją już na szczeblu UE i uważa, że między innymi rozporządzenie (WE) nr 861/2007 ustanawiające europejskie postępowanie w sprawie drobnych roszczeń przewiduje dostęp do wymiaru sprawiedliwości poprzez uproszczenie postępowania spornego w sprawach transgranicznych i zmniejszenie kosztów w sprawach dotyczących skarg na kwotę mniejszą niż 2 000 EUR, zaznacza jednak, że przepisy te nie zostały opracowane w celu zapewnienia skutecznego dostępu do wymiaru sprawiedliwości w przypadku gdy znaczna grupa pokrzywdzonych odnosi taką samą szkodę;

11.

jest zdania, że dochodzenie nakazów również odgrywa istotną rolę w zagwarantowaniu praw przysługujących obywatelom i przedsiębiorstwom na mocy prawa UE oraz uważa, że mechanizmy wprowadzone na mocy rozporządzenia (WE) nr 2006/2004 w sprawie współpracy w dziedzinie ochrony konsumentów (9) oraz dyrektywy 2009/22/WE w sprawie nakazów zaprzestania szkodliwych praktyk w celu ochrony interesów konsumentów można znacząco poprawić, żeby wzmocnić współpracę i skuteczność dochodzenia nakazów w sprawach transgranicznych;

12.

uważa, że istnieje szczególna konieczność udoskonalenia środków prawnych w zakresie dochodzenia nakazów w sektorze środowiska; apeluje do Komisji o zbadanie sposobów rozszerzenia nakazu dla tego sketora;

13.

uważa, że dochodzenie nakazu powinno skupić się na ochronie interesu indywidualnego, a nie interesu publicznego, oraz wzywa do ostrożności przy poszerzaniu dostępu do wymiaru sprawiedliwości dla organizacji, gdyż nie powinny one korzystać z łatwiejszego dostępu do wymiaru sprawiedliwości niż jednostki;

14.

wzywa zatem Komisję do umocnienia i zwiększenia skuteczności istniejących instrumentów, takich jak dyrektywa 98/27/WE w sprawie nakazów zaprzestania szkodliwych praktyk w celu ochrony interesów konsumentów oraz rozporządzenie (WE) nr 2006/2004 w sprawie współpracy między organami krajowymi odpowiedzialnymi za egzekwowanie przepisów prawa w zakresie ochrony konsumentów w celu zagwarantowania właściwego egzekwowania praw konsumentów przez władze publiczne w UE; podkreśla jednak, że ani dyrektywa 98/27/WE ani rozporządzenie (WE) nr 2006/2004 nie dają konsumentom możliwości uzyskania rekompensaty za poniesione straty;

Prawnie wiążące ramy przekrojowe i gwarancje

15.

jest zdania, że dostęp do wymiaru sprawiedliwości w drodze zbiorowego dochodzenia roszczeń wchodzi w zakres prawa proceduralnego oraz jest zaniepokojony tym, że nieskoordynowane unijne inicjatywy w dziedzinie zbiorowego dochodzenia roszczeń spowodują fragmentację krajowych przepisów proceduralnych i przepisów odszkodowawczych, co osłabi, a nie umocni dostęp do wymiaru sprawiedliwości w UE; apeluje o to, aby w razie gdyby po szczegółowej analizie uznano, że potrzebny i pożądany jest unijny system zbiorowego dochodzenia roszczeń, wszelkie wnioski w dziedzinie zbiorowego dochodzenia roszczeń przyjmowały formę przekrojowych ram obejmujących wspólny zbiór zasad przewidujących jednolity dostęp do wymiaru sprawiedliwości w UE poprzez roszczenia zbiorowe oraz odnoszących się między innymi do naruszenia praw konsumentów;

16.

podkreśla potrzebę należytego uwzględnienia tradycji prawnych i porządku prawnego poszczególnych państw członkowskich oraz zwiększenia koordynacji dobrych praktyk między tymi państwami, a także uważa, że praca nad unijnym systemem zbiorowego promującym skuteczne dochodzenie roszczeń zarówno dla konsumentów, jak i dla MŚP nie powinna opóźniać przyjęcia ram przekrojowych;

17.

podkreśla, że wszelkie prawnie wiążące ramy przekrojowe muszą obejmować kluczowe aspekty zbiorowego dochodzenia naprawienia poniesionej szkody; ponadto podkreśla w szczególności, że kwestie prawa prywatnego międzynarodowego i proceduralnego należy stosować do zbiorowych pozwów w ogólności, niezależnie od danego sektora, natomiast ograniczona liczba zasad dotyczących ochrony konsumentów czy prawa konkurencji, obejmujących takie sprawy jak ewentualny wiążący skutek decyzji krajowych władz ds. konkurencji, powinna zostać określona na przykład w odrębnych artykułach czy rozdziałach samego przekrojowego instrumentu lub w odrębnych instrumentach prawnych równolegle z przyjęciem instrumentu przekrojowego, lub w jego następstwie;

18.

uważa, że poniesiona szkoda lub strata indywidualna odgrywa zasadniczą rolę przy decyzji o wniesieniu powództwa, ponieważ w sposób nieunikniony podlega porównaniu z ewentualnymi kosztami rozpatrywania pozwu; przypomina w związku z tym Komisji o konieczności zagwarantowania, by przekrojowe ramy zbiorowego dochodzenia roszczeń były skutecznym i niedrogim narzędziem dla wszystkich stron, a także jest zdania, że krajowe przepisy proceduralne w państwach członkowskich mogłyby traktować rozporządzenie (WE) nr 861/2007 ustanawiające europejskie postępowanie w sprawie drobnych roszczeń jako punkt odniesienia dla celów dochodzenia roszczeń zbiorowych w przypadkach gdy wartość roszczenia nie przekracza zakresu określonego w tym rozporządzeniu;

19.

uważa, że pozew zbiorowy na mocy ram przekrojowych byłby najbardziej korzystny w sprawach, w których pozwany i reprezentowani poszkodowani nie mają adresu zamieszkania w tym samym państwie członkowskim (wymiar transgraniczny) i w przypadku gdy prawa, których naruszenie jest zarzucane pozwanemu przysługują na mocy prawa UE unijnych (naruszenie prawa UE); apeluje o dalsze zbadanie możliwości usprawnienia dochodzenia roszczeń w sprawach o naruszenie prawa krajowego, które mogą mieć poważne skutki transgraniczne;

20.

ponownie podkreśla, że w ramach przekrojowego instrumentu należy ustanowić gwarancje w celu uniknięcia bezpodstawnych skarg i nadużywania zbiorowego dochodzenia roszczeń, żeby zagwarantować sprawiedliwe postępowanie sądowe, oraz podkreśla, że takie gwarancje muszą obejmować między innymi następujące kwestie:

Prawo do wystąpienia z roszczeniem

aby powództwo było dopuszczalne, musi istnieć jasno określona grupa osób, a określenie członków tej grupy musi nastąpić przed wniesieniem pozwu;

europejskie podejście do zbiorowego dochodzenia roszczeń musi opierać się na zasadzie „opt-in”, w której poszkodowani są dokładnie określeni i uczestniczą w postępowaniu tylko wtedy, jeśli wyraźnie wyrażą takie życzenie, w celu uniknięcia ewentualnych nadużyć; podkreśla potrzebę poszanowania obecnych systemów krajowych zgodnie z zasadą pomocniczości; wzywa Komisję do rozważenia systemu, w ramach którego wszystkim potencjalnie zainteresowanym poszkodowanym byłyby dostarczane odpowiednie informacje, zostałaby zwiększona reprezentatywność pozwów zbiorowych, umożliwiono by uzyskanie odszkodowania największej liczbie poszkodowanych, a obywatelom UE zostałby zapewniony łatwy, niedrogi i skuteczny dostęp do wymiaru sprawiedliwości, co pozwoliłoby uniknąć nadmiernej liczby sporów sądowych i związanych z nią zbędnych indywidualnych lub zbiorowych pozwów dotyczących tego samego naruszenia; wzywa państwa członkowskie do wprowadzenia skutecznych mechanizmów zapewniających dotarcie z informacjami do jak największej liczby poszkodowanych oraz uświadomienie im ich praw i obowiązków, w szczególności jeżeli mieszkają oni w różnych państwach członkowskich, przy jednoczesnym uniknięciu niesłusznego zaszkodzenia reputacji zainteresowanej strony, aby przestrzegać domniemania niewinności;

należy odrzucić system zbiorowego dochodzenia roszczeń, w którym poszkodowani nie są określeni przed wydaniem orzeczenia, ponieważ jest on sprzeczny z porządkiem prawnym wielu państw członkowskich oraz narusza prawa poszkodowanych, którzy mogliby uczestniczyć w postępowaniu nieświadomie, a mimo to być związani orzeczeniem sądu;

państwa członkowskie powinny zadbać o to, że by sędzia lub inny tego rodzaju podmiot był uprawniony do uprzedniej oceny dopuszczalności wszelkich ewentualnych pozwów zbiorowych, aby potwierdzić, że kryteria dopuszczalności zostały spełnione i że można wnieść powództwo;

państwa członkowskie powinny wskazać organizacje, które kwalifikują się do wnoszenia powództw zbiorowych i użyteczne byłyby ogólnoeuropejskie kryteria, które jasno określą te kwalifikujące się podmioty; kryteria te należy oprzeć na art. 3 dyrektywy 2009/22/WE w sprawie nakazów zaprzestania szkodliwych praktyk w celu ochrony interesów konsumentów, jednak trzeba je doprecyzować, zarówno żeby uniknąć nadużywania skarg, jaki i zagwarantować dostęp do wymiaru sprawiedliwości; takie kryteria powinny m.in. określać zasoby finansowe i ludzkie kwalifikowanych organizacji;

poszkodowani powinni w każdym przypadku mieć możliwość alternatywnego dochodzenia przed sądem indywidualnych roszczeń odszkodowawczych;

Pełne odszkodowanie za rzeczywiście poniesioną szkodę

ramy przekrojowe powinny obejmować odszkodowanie jedynie za rzeczywiście poniesioną szkodę i należy zakazać odszkodowań karnych: zgodnie z zasadą kompensacji przyznane odszkodowanie należy rozdzielić między poszczególnych poszkodowanych proporcjonalnie do indywidualnie poniesionej szkody; ogólnie rzecz biorąc, uzależnienie wynagrodzenia od wyniku sprawy nie jest stosowane w Europie i nie powinno stanowić części obowiązkowych ram przekrojowych;

Dostęp do dowodów

osoby występujące z pozwem zbiorowym nie powinny być uprzywilejowane w stosunku do indywidualnych skarżących, jeśli chodzi o dostęp do dowodów przedstawionych przez stronę pozwaną, a każdy skarżący powinien udowodnić swoje roszczenie; obowiązek ujawnienia skarżącym dokumentów jest na ogół nieznany w Europie i nie może stanowić elementu ram przekrojowych;

Zasada „przegrany płaci”

każda skarga powinna wiązać się z ryzykiem finansowym i państwa członkowskie muszą określić własne zasady sprawiedliwego podziału kosztów, w świetle których strona przegrywająca sprawę musi ponosić koszty strony przeciwnej, co pozwoli uniknąć nadmiernej liczby bezzasadnych skarg w ramach ogólnounijnego mechanizmu zbiorowego dochodzenia roszczeń;

Zakaz finansowania przez strony trzecie

Komisja nie może ustanawiać warunków czy wytycznych w sprawie finansowania dochodzenia roszczeń, gdyż w systemach prawnych większości państw członkowskich nie jest możliwe ubieganie się o finansowanie przez osobę trzecią np. w zamian za udział w przyznanym odszkodowaniu; nie wyklucza to możliwości określenia przez państwo członkowskie warunków czy wytycznych w sprawie finansowania dochodzenia roszczeń;

21.

proponuje, aby w przypadku gdy Komisja przedłoży wniosek w sprawie ram przekrojowych regulujących kwestię zbiorowego dochodzenia roszczeń, przyjęto w razie konieczności zasadę działań następczych, zgodnie z którą możliwe będzie wprowadzenie egzekwowania na drodze prywatnej w ramach mechanizmu zbiorowego dochodzenia roszczeń, jeżeli wcześniej Komisja lub krajowy organ ds. konkurencji wydały decyzję stwierdzającą naruszenie przepisów; zauważa, że ustanowienie zasady działań następczych nie wyklucza zasadniczo możliwości wprowadzenia działań indywidualnych i działań następczych;

22.

apeluje do Komisji o zbadanie sposobów zwiększenia świadomości konsumentów o dostępności mechanizmów zbiorowego dochodzenia roszczeń i ułatwienia współpracy między organami upoważnionymi do wnoszenia pozwów zbiorowych; kładzie nacisk na decydującą rolę, jaką mogą odegrać organizacje konsumenckie i Sieć Europejskich Centrów Konsumenckich (ECC-Net) w przekazywaniu informacji jak największej liczbie poszkodowanych w wyniku naruszenia prawa UE;

23.

podkreśla, że wiele naruszeń prawa Unii, które Komisja stwierdziła w dziedzinie unijnych środków ochrony konsumentów, skłania do wzmocnienia dochodzenia nakazu, uznając przy tym, że dochodzenie nakazu (10) nie jest wystarczające, jeżeli poszkodowani ponieśli szkodę i mają prawo do odszkodowania; wzywa Komisję, żeby ustaliła, w dziedzinie których przepisów prawa UE trudno jest uzyskać odszkodowanie;

24.

uważa, że te należy to uczynić w celu zidentyfikowania obszarów, w których ramy przekrojowe mogłyby zapewnić zbiorowe dochodzenie odszkodowania za naruszenie takich przepisów oraz za naruszenie unijnego prawa o ochronie konkurencji; domaga się, żeby odpowiednie akty prawa unijnego wyliczono w załączniku do instrumentu przekrojowego;

Alternatywne metody rozstrzygania sporów (ARS)

25.

odnotowuje, że mechanizmy ARS często zależą od gotowości podjęcia współpracy przez przedsiębiorstwo handlowe i uważa, że dostępność skutecznego systemu dochodzenia odszkodowania na drodze sądowej stanowiłaby dla stron silną zachętę do zawarcia ugody pozasądowej, co prawdopodobnie pozwoliłoby uniknąć znaczącej liczby sporów sądowych; zachęca do ustanowienia systemów ARS na szczeblu europejskim, żeby szybkie i tanie rozstrzyganie sporów stało się rozwiązaniem atrakcyjniejszym niż postępowanie sądowe, oraz sugeruje, że sędziowie dokonujący wstępnej oceny dopuszczalności w przypadku pozwów zbiorowych powinni też być uprawnieni do nałożenia na strony uczestniczące w sporze obowiązku starania się o zbiorowe polubowne rozwiązanie sporu przed wniesieniem pozwu zbiorowego; uważa, że opracowane przez Trybunał (11) kryteria powinny służyć za punkt wyjścia dla ustanowienia tego uprawnienia; podkreśla jednak, że mechanizmy te, jak sama nazwa wskazuje, powinny pozostać jedynie alternatywą, a nie warunkiem koniecznym, do dochodzenia roszczenia na drodze sądowej;

Jurysdykcja i prawo właściwe

26.

podkreśla, że ramy przekrojowe jako takie powinny ustanawiać zasady, które zapobiegną „wyścigowi do sądu” (praktyce wyboru sądu w celu uzyskania korzystniejszego rozstrzygnięcia sprawy, ang. „forum shopping”), nie stwarzając przy tym zagrożenia w kontekście dostępu do wymiaru sprawiedliwości;

27.

domaga się dalszej analizy, w jaki sposób można poprawić zasady dotyczące konfliktu norm; uważa, że jednym z rozwiązań mogłoby być stosowanie prawa kraju, w którym większość poszkodowanych ma miejsce zamieszkania, przy czym indywidualni poszkodowani powinni mieć możliwość nieprzyłączania się do pozwu zbiorowego o charakterze opt-in i w zamian indywidualnego dochodzenia roszczeń na zasadach ogólnych prawa prywatnego międzynarodowego, które przewidziano w rozporządzeniach Bruksela I, Rzym I i Rzym II;

28.

podkreśla, że w związku z orzeczeniem Trybunału w sprawie C-360/09 Pfleiderer, Komisja musi zagwarantować, że zbiorowe dochodzenie roszczeń nie wpłynie negatywnie na skuteczność systemu łagodzenia kar w prawie konkurencji i na postępowanie pojednawcze;

Zwykła procedura ustawodawcza

29.

wzywa do włączania Parlamentu Europejskiego – w ramach zwykłej procedury ustawodawczej – do wszelkich inicjatyw legislacyjnych w dziedzinie zbiorowego dochodzenia roszczeń oraz podkreśla, że wszelki wniosek należy oprzeć na szczegółowej ocenie skutków regulacji;

*

* *

30.

zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Radzie, Komisji oraz rządom i parlamentom państw członkowskich oraz partnerom społecznym na szczeblu UE.


(1)  Dz.U. L 110 z 1.5.2009, s. 30.

(2)  Dz.U. C 117 E z 6.5.2010, s. 161.

(3)  Teksty przyjęte, P7_TA(2011)0023.

(4)  Teksty przyjęte, P7_TA(2011)0449.

(5)  Teksty przyjęte, P7_TA(2011)0361.

(6)  Rozporządzenie (WE) nr 861/2007 ustanawiające europejskie postępowanie w sprawie drobnych roszczeń, Dz.U. L 199 z 31.7.2007, s.1; rozporządzenie (WE) nr 1896/2006 ustanawiające europejskie postępowanie w sprawie drobnych roszczeń, Dz.U. L 399 z 30.12.2006, s.1; rozporządzenie (WE) nr 805/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie utworzenia Europejskiego Tytułu Egzekucyjnego dla roszczeń bezspornych, Dz.U. L 143 z 30.4.2004, s. 15.

(7)  Dyrektywa 2008/52/WE w sprawie niektórych aspektów mediacji w sprawach cywilnych i handlowych, Dz.U. L 136 z 24.5.2008, s. 3.

(8)  Wal-Mart Stores Inc. przeciwko Dukes et al. 564 U. S. xxx (2011).

(9)  Dz.U. L 364 z 9.12.2004, s. 1.

(10)  Analiza dotycząca problemów, z jakimi borykają się konsumenci przy dochodzeniu odszkodowania za naruszenia przepisów o ochronie konsumentów, oraz konsekwencji gospodarczych takich problemów, 26 sierpnia 2008 r., część I: Sprawozdanie główne, s. 21 i n.

(11)  Wyrok z dnia 18 marca 2010 r. w sprawach połączonych C-317/08, C-318/08, C-319/08 i C-320/08 Alassini, dotychczas nieopublikowany w Zbiorze.


20.8.2013   

PL

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

CE 239/39


Czwartek, 2 lutego 2012 r.
Oświadczenia żywieniowe

P7_TA(2012)0022

Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 2 lutego 2012 r. w sprawie projektu rozporządzenia Komisji zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 1924/2006 odnośnie do wykazu oświadczeń żywieniowych

2013/C 239 E/06

Parlament Europejski,

uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1924/2006 z dnia 20 grudnia 2006 r. w sprawie oświadczeń żywieniowych i zdrowotnych dotyczących żywności (1),

uwzględniając projekt rozporządzenia Komisji zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 1924/2006 odnośnie do wykazu oświadczeń żywieniowych,

uwzględniając opinię wydaną w dniu 13 października 2011 r. przez komitet, o którym mowa w art. 25 rozporządzenia (WE) nr 1924/2006,

uwzględniając wytyczne Komisji dotyczące wdrożenia rozporządzenia (WE) nr 1924/2006 zatwierdzone przez Stały Komitet ds. Łańcucha Żywnościowego i Zdrowia Zwierząt w dniu 14 grudnia 2007 r. (2),

uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1169/2011 z dnia 25 października 2011 r. w sprawie przekazywania konsumentom informacji na temat żywności (3),

uwzględniając art. 5a ust. 3 lit. b) decyzji Rady 1999/468/WE z dnia 28 czerwca 1999 r. ustanawiającej warunki wykonywania uprawnień wykonawczych przyznanych Komisji (4),

uwzględniając art. 88 ust. 2 i ust. 4 lit. b) Regulaminu,

A.

mając na uwadze, że zgodnie z art. 3 rozporządzenia (WE) nr 1924/2006 oświadczenia żywieniowe i zdrowotne nie mogą być nieprawdziwe, niejednoznaczne lub wprowadzające w błąd;

B.

mając na uwadze, że zgodnie z art. 5 rozporządzenia (WE) nr 1924/2006 stosowanie oświadczeń żywieniowych i zdrowotnych jest dopuszczalne tylko w przypadku, gdy można oczekiwać, że przeciętny konsument zrozumie opisane w oświadczeniu korzystne działanie;

C.

mając na uwadze, że zgodnie z art. 9 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 1924/2006 porównawcze oświadczenia żywieniowe muszą porównywać skład danej żywności z szeregiem innych produktów żywnościowych tej samej kategorii, w tym z żywnością innych marek;

D.

mając na uwadze, że zgodnie z art. 7 rozporządzenia (UE) nr 1169/2011 informacje na temat żywności nie mogą wprowadzać konsumentów w błąd co do charakteru i właściwości środka spożywczego;

E.

mając na uwadze, że w świetle określonych wyżej podstawowych zasad rządzących wyborem dozwolonych oświadczeń żywieniowych dotyczących środków spożywczych nowe zaproponowane przez Komisję oświadczenie żywieniowe „teraz zawiera X% mniej [składnika odżywczego]”, przewidziane do włączenia do załącznika do rozporządzenia (WE) nr 1924/2006, nie odpowiada celowi i treści aktu podstawowego, gdyż jest niejednoznaczne, wprowadza w błąd i dezorientuje przeciętnego konsumenta;

F.

mając na uwadze, że nowo wprowadzone oświadczenie „teraz zawiera X% mniej [składnika odżywczego]” narusza zasadę dotyczącą oświadczeń porównawczych określoną w art. 9 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 1924/2006; mając na uwadze, że umożliwia ono porównywanie wartości odżywczej produktu z poprzednią wersją tegoż produktu, niezależnie od początkowej zawartości danego składnika odżywczego, która mogła być nadmiernie wysoka w porównaniu z innymi produktami na rynku; mając na uwadze, że produktów, których skład nie został zmieniony, a które jednak zawierają mniej danego składnika odżywczego niż produkt o zmienionym składzie innej marki, nie będzie można opatrywać oświadczeniem żywieniowym, co nieuchronnie wprowadzi konsumentów w błąd;

G.

mając na uwadze, że oświadczenie „teraz zawiera X% mniej [składnika odżywczego]” może powodować nieuczciwą konkurencję w stosunku do obecnych oświadczeń, takich jak „o obniżonej zawartości [składnika odżywczego]” i „lekki”; mając na uwadze, że te ostatnie wymagają obniżenia zawartości o co najmniej 10% (w przypadku mikroskładników odżywczych), 25% (w przypadku sodu) lub 30% (w przypadku cukrów/ tłuszczów) w porównaniu z innymi podobnymi produktami; mając na uwadze, że konsumenci mogą mniemać, iż ilościowa informacja „teraz zawiera X% mniej” oznacza obniżenie zawartości większe niż wynikające z oświadczeń „o obniżonej zawartości [składnika odżywczego]” lub „lekki”, mimo że w przypadku tych oświadczeń wymogi są o wiele bardziej rygorystyczne niż w przypadku oświadczenia „teraz zawiera X% mniej [składnika odżywczego]”, które wymaga jedynie ograniczenia o co najmniej 15%;

H.

mając na uwadze, że wprowadzenie oświadczenia „teraz zawiera X% mniej [składnika odżywczego]” mogłoby obniżyć motywację producentów do tak znacznego modyfikowania składu produktów, aby możliwe było stosowanie oświadczeń „o obniżonej zawartości [składnika odżywczego]” lub „lekki”, gdyż łatwiej jest ograniczyć zawartość składnika odżywczego o 15% niż o 30%;

I.

mając na uwadze, że w pkt 4 preambuły projektu aktu Komisja wyraźnie przyznaje, że „w przypadku zmniejszenia zawartości cukrów konsument spodziewa się zmniejszenia wartości energetycznej”; mając na uwadze, że co się tyczy proponowanej poprawki do oświadczenia „o obniżonej zawartości tłuszczów/ cukrów” określonego w pkt 2 załącznika do projektu aktu, Komisja zezwala też na stosowanie takich oświadczeń nawet wtedy, gdy wartość energetyczna produktu opatrzonego tym oświadczeniem jest wciąż „równa” zawartości energetycznej podobnego produktu;

1.

sprzeciwia się przyjęciu projektu rozporządzenia Komisji zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 1924/2006 odnośnie do wykazu oświadczeń żywieniowych;

2.

uważa, że projekt rozporządzenia Komisji nie jest zgodny z celem i treścią aktu podstawowego;

3.

wzywa Komisję do przedłożenia komisji parlamentarnej zmienionego projektu aktu;

4.

zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Radzie i Komisji, a także rządom i parlamentom państw członkowskich.


(1)  Dz.U. L 404 z 30.12.2006, s. 9.

(2)  http://ec.europa.eu/food/food/labellingnutrition/claims/guidance_claim_14-12-07.pdf

(3)  Dz.U. L 304 z 22.11.2011, s. 18.

(4)  Dz.U. L 184 z 17.7.1999, s. 23.


20.8.2013   

PL

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

CE 239/41


Czwartek, 2 lutego 2012 r.
Konkluzje z nieformalnego posiedzenia Rady Europejskiej w dniu 30 stycznia 2012 r.

P7_TA(2012)0023

Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 2 lutego 2012 r. w sprawie posiedzenia Rady Europejskiej w dniu 30 stycznia 2012 r.

2013/C 239 E/07

Parlament Europejski,

uwzględniając konkluzje z posiedzenia Rady Europejskiej w dniu 30 stycznia 2012 r.,

uwzględniając konkluzje z posiedzenia Rady Europejskiej w dniu 9 i 10 grudnia 2011 r.,

uwzględniając oświadczenie szefów rządów i głów państw strefy euro z dnia 9 grudnia 2011 r.,

uwzględniając stanowisko rządu Wielkiej Brytanii,

uwzględniając pakiet sześciu aktów prawnych zwany sześciopakiem oraz dwa wnioski Komisji w sprawie dalszego zwiększania dyscypliny fiskalnej (1),

uwzględniając oświadczenie wydane przez przewodniczącego Komisji w czasie sesji w dniu 18 stycznia 2012 r.,

uwzględniając wyniki negocjacji w grupie roboczej ad hoc ds. euro oraz w Eurogrupie,

uwzględniając potrzebę zachowania jedności między umawiającymi się stronami ze strefy euro i spoza niej,

uwzględniając tekst przedstawiony w imieniu Parlamentu przez jego przedstawicieli w grupie roboczej ad hoc,

uwzględniając swoją rezolucję z dnia 18 stycznia 2012 r. w sprawie konkluzji z posiedzenia Rady Europejskiej (8-9 grudnia 2011 r.) dotyczących umowy międzynarodowej o unii stabilności fiskalnej (2),

uwzględniając art. 110 ust. 2 Regulaminu,

1.

potwierdza zapisy ze swojej rezolucji z dnia 18 stycznia 2012 r., odnotowując zarazem ostateczny tekst Traktatu o stabilności, koordynacji i zarządzaniu w unii gospodarczej i walutowej oraz ponownie wyrażając opinię, że lepiej byłoby osiągnąć porozumienie zgodnie z prawem UE; ubolewa, że osiągnięcie porozumienia wszystkich państw członkowskich nie było możliwe z powodu sprzeciwu premiera Wielkiej Brytanii;

2.

zauważa jednak, że praktycznie wszystkie elementy nowego traktatu mogą być zrealizowane, a w dużej mierze już zostały zrealizowane w istniejących ramach prawnych UE i za pomocą prawa wtórnego, za wyjątkiem złotej reguły budżetowej, głosowania odwróconą kwalifikowaną większością głosów i zaangażowania TSUE;

3.

uważa, że w ostatecznej treści aktu niektóre punkty poprawiono w stosunku do wersji pierwotnej, włączono też pewne zmiany proponowane przez Parlament, w szczególności:

zobowiązanie do pełnego stosowania metody wspólnotowej;

wdrażanie stabilności, koordynacji i zarządzania za pośrednictwem prawa wtórnego, przy pełnym zaangażowaniu Parlamentu;

większa, choć niepełna spójność między sześciopakiem a nowym traktatem;

uznanie prawa umawiających się stron, których walutą nie jest euro, do udziału w tych częściach szczytów strefy euro, które będą dotyczyć konkurencyjności, ogólnej struktury strefy euro i podstawowych zasad do stosowania w przyszłości;

współpraca między Parlamentem Europejskim a parlamentami państw członkowskich przewidziana na zasadach uzgodnionych przez obie strony i w zgodzie z traktatem;

dodanie odniesienia do celów, jakimi są: trwały wzrost, zatrudnienie, konkurencyjność i spójność społeczna;

zobowiązanie do włączenia treści porozumienia do ram prawnych UE w ciągu pięciu lat;

4.

uznaje fakt, że stabilność budżetowa to ważny element wychodzenia z obecnego kryzysu; podkreśla jednak z naciskiem, że naprawa sytuacji gospodarczej wymaga środków zwiększających solidarność oraz pobudzających trwały wzrost i zatrudnienie; z zadowoleniem zauważa, że fakt ten uznała obecnie Rada Europejska, podkreśla jednak konieczność zastosowania konkretnych i daleko idących środków;

5.

ponownie apeluje o utworzenie w najbliższym czasie funduszu ratunkowego w oparciu o wniosek niemieckiej rady ekspertów gospodarczych; apeluje o wprowadzenie przepisów niezbędnych do utworzenia funduszu ratunkowego, najlepiej w ramach trwającego procesu legislacyjnego dotyczącego „dwupaku”; ubolewa, że nie rozpoczęto jeszcze tego rodzaju działań; wzywa Komisję do przedłożenia wniosków w sprawie zdecydowanych środków wspierających wzrost i zatrudnienie;

6.

oprócz serii środków zapewniających stabilność budżetową wzywa również do wprowadzenia obligacji projektowych, planu działań na rzecz obligacji stabilności oraz podatku od transakcji finansowych na szczeblu europejskim, co Komisja już proponowała w jednym ze swoich wniosków;

7.

zauważa ponadto, że w nowym porozumieniu brak pewnych istotnych elementów:

unikania podwójnych standardów: z jednej strony przepisy porozumienia, a z drugiej zapisy traktatu lizbońskiego i dorobku wspólnotowego;

wszystkie umawiające się strony porozumienia, zarówno obecni, jak i przyszli członkowie strefy euro, powinni mieć takie samo prawo do pełnego udziału we wszystkich szczytach państw strefy euro;

8.

ubolewa, że ostateczna treść aktu nie odzwierciedla wniosku Parlamentu o pełen udział jego przewodniczącego w nieformalnych szczytach strefy euro; podkreśla, że wybrany przewodniczący szczytów strefy euro powinien wystosować stałe zaproszenie do pełnego udziału w tych szczytach;

9.

podkreśla, że umawiające się strony powinny w pełni przestrzegać zobowiązania, że w ciągu maksimum pięciu lat włączą Traktat o stabilności, koordynacji i zarządzaniu do traktatów UE, i wzywa do usunięcia przy tej okazji pozostałych słabych punktów w traktacie lizbońskim;

10.

zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji głowom państw i szefom rządów państw członkowskich, przewodniczącemu Rady Europejskiej, przewodniczącemu Eurogrupy, parlamentom państw członkowskich, Komisji oraz Europejskiemu Bankowi Centralnemu.


(1)  Rozporządzenie w sprawie wzmocnienia nadzoru gospodarczego i budżetowego nad państwami członkowskimi (COM(2011)0819) oraz rozporządzenie w sprawie wspólnych przepisów dotyczących monitorowania i oceny wstępnych planów budżetowych (COM(2011)0821).

(2)  Teksty przyjęte, P7_TA(2012)0002.


20.8.2013   

PL

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

CE 239/43


Czwartek, 2 lutego 2012 r.
Iran i jego program jądrowy

P7_TA(2012)0024

Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 2 lutego 2012 r. w sprawie Iranu i jego programu jądrowego

2013/C 239 E/08

Parlament Europejski,

uwzględniając swoje poprzednie rezolucje w sprawie Iranu,

uwzględniając oświadczenie wydane w dniu 22 stycznia 2011 r. przez wysoką przedstawiciel UE w imieniu państw E3+3 po rozmowach z Iranem w Stambule w dniach 21 i 22 stycznia 2011 r.,

uwzględniając pismo wysokiej przedstawiciel UE z dnia 21 października 2011 r. skierowane do sekretarza Najwyższej Rady Bezpieczeństwa Narodowego Islamskiej Republiki Iranu Saida Dżalilego,

uwzględniając raport dyrektora generalnego Międzynarodowej Agencji Energii Atomowej (MAEA) z dnia 8 listopada 2011 r. w sprawie wdrożenia Porozumienia o zabezpieczeniach Układu o nierozprzestrzenianiu broni jądrowej i odpowiednich postanowień rezolucji Rady Bezpieczeństwa w sprawie Islamskiej Republiki Iranu,

uwzględniając rezolucję Rady Gubernatorów MAEA z dnia 18 listopada 2011 r.,

uwzględniając oświadczenie wysokiej przedstawiciel UE z dnia 18 listopada 2011 r. w sprawie rezolucji Rady Gubernatorów MAEA,

uwzględniając oświadczenie wysokiej przedstawiciel UE z dnia 29 listopada 2011 r. w sprawie ataku na ambasadę Wielkiej Brytanii w Teheranie i jej splądrowania,

uwzględniając konkluzje Rady Europejskiej z dnia 9 grudnia 2011 r.,

uwzględniając konkluzje Rady w sprawie Iranu z dni 14 listopada 2011 r., 1 grudnia 2011 r. oraz 23 stycznia 2012 r.,

uwzględniając zaangażowanie Iranu na rzecz Układu o nierozprzestrzenianiu broni jądrowej, konieczność, aby wszystkie państwa będące stroną tego układu całkowicie wypełniły wszystkie podjęte zobowiązania, oraz prawo państw będących stroną układu do prowadzenia badań, produkcji oraz wykorzystania energii jądrowej dla celów pokojowych bez wyjątku, zgodnie z art. I i II tego układu,

uwzględniając zalecenie Komisji Spraw Zagranicznych PE dla Rady w sprawie spójnej polityki wobec reżimów, wobec których UE stosuje środki ograniczające w sytuacji, gdy ich przywódcy działają w granicach UE na rzecz osobistych i handlowych interesów,

uwzględniając art. 110 ust. 4 Regulaminu,

A.

mając na uwadze, że w wyniku ratyfikacji Układu o nierozprzestrzenianiu broni jądrowej Iran wyrzekł się nabywania broni jądrowej i jest prawnie zobowiązany do zgłaszania wszelkich swoich działań jądrowych, w tym materiału jądrowego, oraz do objęcia ich zabezpieczeniami MAEA;

B.

mając na uwadze, że Iran nadal nie wywiązuje się ze swoich zobowiązań wynikających ze wszystkich odnośnych rezolucji Rady Bezpieczeństwa ONZ, w tym z najnowszej z nich nr 1929 (2010), oraz nie przestrzega wymogów Rady Gubernatorów MAEA, które dotyczą pełnego i nieograniczonego dostępu tej agencji do wszystkich obiektów, urządzeń, osób oraz dokumentów, umożliwiającego przeprowadzenie właściwej kontroli irańskiego programu jądrowego oraz pozwalającego MAEA na wypełnianie roli nadzorczej w dziedzinie energii jądrowej,

C.

mając na uwadze, że w sprawozdaniu MAEA z listopada 2011 r. wyrażono „poważne zastrzeżenia co do ewentualnych militarnych aspektów irańskiego programu jądrowego”, ponieważ „pewne działania”„związane z tworzeniem jądrowego urządzenia wybuchowego”„mogą być nadal w toku”;

D.

mając na uwadze, że w dniu 27 grudnia 2011 r. wiceprezydent Iranu Reza Rahimi zagroził zamknięciem cieśniny Ormuz z użyciem siły militarnej w razie nałożenia sankcji na wywóz irańskiej ropy naftowej; mając na uwadze rozmieszczenie kolejnych sił europejskiej i amerykańskiej marynarki wojennej w celu przeciwdziałania tej groźbie, a także maksymalne podniesienie gotowości wojskowej w całym regionie;

E.

mając na uwadze, że – naruszając obowiązki wynikające z Układu o nierozprzestrzenianiu broni jądrowej – Iran potajemnie wybudował zakład wzbogacania uranu w Fordo w pobliżu Kom i zawiadomił MAEA o jego istnieniu dopiero dłuższy czas po rozpoczęciu budowy; mając na uwadze, że utajnianie informacji dodatkowo osłabia wiarę w zapewnienia Iranu o czysto cywilnym charakterze jego programu jądrowego;

F.

mając na uwadze, że w dniu 5 stycznia 2012 r. minister spraw zagranicznych Turcji Ahmet Davutoğlu przekazał Iranowi zaproszenie wysokiej przedstawiciel UE do wznowienia rozmów w kwestiach jądrowych z udziałem państw E3+3; mając na uwadze, że podczas wizyty tureckiego ministra spraw zagranicznych minister spraw zagranicznych Iranu Ali Akbar Salehi stwierdził, iż Iran jest gotowy do wznowienia rozmów;

G.

mając na uwadze, że ministrowie spraw zagranicznych UE uzgodnili wprowadzenie wobec Iranu dodatkowych środków ograniczających w sektorze energetycznym (obejmujących stopniowe embargo na przywóz ropy naftowej do UE), w sektorze finansowym (obejmujących środki przeciwko irańskiemu bankowi centralnemu) oraz w sektorze transportu, a także dalsze ograniczenia wywozu, zwłaszcza dotyczące złota oraz wrażliwych towarów i technologii podwójnego zastosowania, jak również wskazanie kolejnych osób i podmiotów, w tym kilku znajdujących się pod kontrolą Korpusu Strażników Rewolucji Islamskiej;

H.

mając na uwadze fakt, że Rada ponownie potwierdziła, iż jest zdecydowana wypracować dyplomatyczne rozwiązanie irańskiej kwestii jądrowej przy zastosowaniu podejścia dwutorowego;

I.

mając na uwadze, że Rada potwierdziła, iż celem UE jest nadal osiągnięcie wszechstronnego i długofalowego porozumienia, które da społeczności międzynarodowej pewność co do wyłącznie pokojowego charakteru irańskiego programu jądrowego, a zarazem zagwarantuje Iranowi przysługujące mu prawo do pokojowego wykorzystywania energii jądrowej zgodnie z Układem o nierozprzestrzenianiu broni jądrowej;

1.

przypomina, że ryzyko rozprzestrzeniania broni w związku z irańskim programem jądrowym pozostaje źródłem poważnych obaw UE, i jest głęboko zaniepokojony oświadczeniem zawartym w raporcie MAEA, iż – jak pokazują wiarygodne informacje – „Iran przeprowadził działania istotne dla stworzenia jądrowego urządzenia wybuchowego”;

2.

szczerze ubolewa nad przyspieszeniem przez Iran prac nad wzbogacaniem uranu, co narusza sześć rezolucji Rady Bezpieczeństwa ONZ oraz jedenaście rezolucji Rady Gubernatorów MAEA i czego dowodem jest niedawno rozpoczęte w podziemnym zakładzie w Fordo niedaleko Kom wzbogacanie uranu do poziomu sięgającego 20%;

3.

ponownie wzywa Iran do zaprzestania rozwoju technologii wzbogacania uranu, która znacznie wykracza poza potrzebę zapewnienia bezpieczeństwa dostaw paliw dla celów cywilnych, przy czym wiąże się to z lekceważeniem międzynarodowych obaw odnośnie do tajnych planów militarnych;

4.

popiera przyjęte przez Radę dodatkowe środki ograniczające wobec Iranu dotyczące sektora energii i sektora finansowego, a także dodatkowe sankcje skierowane przeciwko konkretnym osobom i organizacjom, w tym kilku kontrolowanym przez Korpus Strażników Rewolucji Islamskiej; uznaje, że sankcje i środki dyplomatyczne mogłyby pomóc w skłonieniu rządu irańskiego do zaakceptowania i respektowania rezolucji Organizacji Narodów Zjednoczonych przy uniknięciu dalszej eskalacji; zauważa, że sankcje nie są celem samym w sobie i że do tej pory sankcje UE wobec Iranu nie osiągnęły zadeklarowanych celów;

5.

ponownie podkreśla od dawna reprezentowane przez UE stanowisko, zgodnie z którym nierozstrzygnięte z Iranem kwestie dotyczące jego programu jądrowego muszą być rozwiązane pokojowo, a militarne rozwiązanie tego konfliktu nie istnieje;

6.

stwierdza, że stopniowo wprowadzone zostanie embargo na wywóz irańskiej ropy naftowej do UE i że zawarte już umowy nadal mogą być wykonywane do dnia 1 lipca 2012 r.; wzywa Radę do podjęcia decyzji w sprawie środków na rzecz zrekompensowania poszczególnym państwom członkowskim UE skutków embarga;

7.

apeluje, aby sankcje i środki ograniczające były ukierunkowane na założony cel i proporcjonalne do niego i realizowane z myślą o wywarciu nacisku głównie na ponoszące odpowiedzialność elity represyjnych lub zbrodniczych reżimów oraz odpowiedzialne podmioty niepubliczne upadłych państw, przy jednoczesnym zmniejszeniu do minimum, w miarę możliwości, negatywnych skutków dla ludności cywilnej, zwłaszcza jej najbardziej wrażliwych grup;

8.

wspiera zobowiązanie Rady do poszukiwania dyplomatycznego rozwiązania kwestii irańskiego programu jądrowego zgodnie z dwutorowym podejściem i celami UE dotyczącymi osiągnięcia wszechstronnego i długoterminowego porozumienia; wzywa irańskie władze do udzielenia pozytywnej odpowiedzi na propozycję poważnych negocjacji, zgodnie z pismem wysokiej przedstawiciel UE z dnia 21 października 2011 r., poprzez wyraźne wykazanie gotowości do zaangażowania się w środki budowy zaufania oraz, bez żadnych warunków wstępnych, w znaczące rozmowy mające na celu poważne zajęcie się obecnymi obawami dotyczącymi kwestii jądrowej;

9.

ponownie wzywa władze Iranu do wypełniania zobowiązań tego kraju wynikających z Układu o nierozprzestrzenianiu broni jądrowej; wzywa irański parlament i rząd, aby ratyfikowały i wdrożyły protokół dodatkowy oraz aby w pełni zrealizowały postanowienia porozumienia o zabezpieczeniach całkowitych;

10.

z zadowoleniem przyjmuje fakt, że Iran wyraził zgodę na przyjęcie w dniach od 29 do 31 stycznia 2012 r. wysokiej rangą delegacji MAEA – kierowanej przez zastępcę dyrektora generalnego Hermana Nackaertsa – w celu przeprowadzenia kontroli;

11.

stanowczo wzywa Iran do pełnej współpracy z MAEA w sprawie wszystkich nierozstrzygniętych kwestii, zwłaszcza tych, które dają powody do obaw o możliwy aspekt wojskowy irańskiego programu jądrowego, w tym poprzez zapewnienie pełnego i bezwarunkowego niezwłocznego dostępu tej agencji do wszystkich wymaganych przez nią obiektów, urządzeń, osób i dokumentów, a także do niesprzeciwiania się mianowaniu inspektorów; podkreśla znaczenie zapewnienia MAEA wszystkich zasobów i uprawnień koniecznych do wypełniania jej zadań w Iranie;

12.

wspiera podjęte przez MAEA wysiłki służące nadzorowi rozwoju irańskiego programu nuklearnego w celu przekazania społeczności międzynarodowej adekwatnego obrazu sytuacji,

13.

uznaje, że dialog i współpraca z Turcją mogą odegrać ważną rolę w osiągnięciu porozumienia;

14.

zdecydowanie potępia irańską groźbę dotyczącą zamknięcia cieśniny Ormuz; wzywa władze Iranu, aby nie przeprowadzały blokady cieśniny Ormuz; uważa, że działanie takie może doprowadzić do konfliktu regionalnego oraz spowodować odwet ze strony społeczności międzynarodowej;

15.

wyraża ubolewanie z powodu stałego sprzeciwu Chin i Rosji w Radzie Bezpieczeństwa Organizacji Narodów Zjednoczonych wobec wspierania sankcji przeciwko Iranowi; wzywa Rosję do zaprzestania udzielania pomocy przeznaczonej na rozwój irańskiego programu jądrowego do momentu, aż Iran w pełni wywiąże się ze zobowiązań wynikających z odpowiednich rezolucji ONZ;

16.

zdecydowanie potępia atak na ambasadę Wielkiej Brytanii w Teheranie w dniu 29 listopada 2011 r.; wzywa rząd Iranu do wypełniania międzynarodowych zobowiązań, w tym konwencji wiedeńskiej, dotyczących ochrony dyplomatów i ambasad;

17.

zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji wiceprzewodniczącej Komisji/ wysokiej przedstawiciel Unii ds. zagranicznych i polityki bezpieczeństwa, Radzie, Komisji, rządom i parlamentom państw członkowskich UE, rządowi i parlamentowi Turcji, rządowi i parlamentowi Chińskiej Republiki Ludowej, rządowi i parlamentowi Federacji Rosyjskiej, dyrektorowi generalnemu MAEA, sekretarzowi generalnemu ONZ, urzędowi Najwyższego Przywódcy oraz rządowi i parlamentowi Islamskiej Republiki Iranu.


20.8.2013   

PL

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

CE 239/46


Czwartek, 2 lutego 2012 r.
Europejski wymiar sportu

P7_TA(2012)0025

Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 2 lutego 2012 r. w sprawie europejskiego wymiaru sportu (2011/2087(INI))

2013/C 239 E/09

Parlament Europejski,

uwzględniając komunikat Komisji z dnia 18 stycznia 2011 r. pt. „Rozwijanie europejskiego wymiaru sportu” (COM(2011)0012 wersja ostateczna),

uwzględniając białą księgę Komisji na temat sportu (COM(2007)0391),

uwzględniając komunikat Komisji pt. „Zwalczanie korupcji w UE” (COM(2011)0308),

uwzględniając dwie konwencje Rady Europy: w sprawie przemocy i ekscesów widzów w czasie imprez sportowych z dnia 19 sierpnia 1985 r. oraz w sprawie działań antydopingowych z dnia 19 sierpnia 1990 r.,

uwzględniając swoją rezolucję z dnia 5 czerwca 2003 r. w sprawie kobiet i sportu (1),

uwzględniając swoją rezolucję z dnia 22 kwietnia 2004 r. w sprawie przestrzegania podstawowych norm pracy w produkcji artykułów sportowych na igrzyska olimpijskie (2),

uwzględniając swoją rezolucję z dnia 14 kwietnia 2005 r. w sprawie zwalczania dopingu w sporcie (3),

uwzględniając deklarację z dnia 14 marca 2006 r. w sprawie zwalczania rasizmu w piłce nożnej (4),

uwzględniając swoją rezolucję z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie przymusowej prostytucji w ramach światowych imprez sportowych (5),

uwzględniając swoją rezolucję z dnia 29 marca 2007 r. w sprawie przyszłości zawodowej piłki nożnej w Europie (6),

uwzględniając swoją rezolucję z dnia 13 listopada 2007 r. w sprawie roli sportu w edukacji (7),

uwzględniając swoją rezolucję z dnia 8 maja 2008 r. w sprawie białej księgi na temat sportu (8),

uwzględniając swoją rezolucję z dnia 19 lutego 2009 r. w sprawie gospodarki społecznej (9),

uwzględniając swoją rezolucję z dnia 10 marca 2009 r. w sprawie uczciwości gier hazardowych online (10),

uwzględniając swoją rezolucję z dnia 5 lipca 2011 r. w sprawie piątego sprawozdania Komisji w sprawie spójności oraz strategii w dziedzinie polityki spójności po 2013 r. (11),

uwzględniając swoje oświadczenie z dnia 16 grudnia 2010 r. w sprawie większego wsparcia Unii Europejskiej dla sportów uprawianych na poziomie podstawowym (12),

uwzględniając decyzję Rady 2010/37/WE z dnia 27 listopada 2009 r. w sprawie Europejskiego Roku Wolontariatu Propagującego Aktywność Obywatelską (rok 2011),

uwzględniając konkluzje Rady z dnia 18 listopada 2010 r. w sprawie roli sportu jako źródła i podstawy aktywnego włączenia społecznego (13),

uwzględniając konkluzje Rady z dnia 17 czerwca 2010 r. w sprawie nowej strategii na rzecz zatrudnienia i wzrostu gospodarczego,

uwzględniając rezolucję Rady z dnia 1 czerwca 2011 r. w sprawie planu prac Unii Europejskiej w dziedzinie sportu na lata 2011–2014 (14),

uwzględniając deklarację z Punta del Este z grudnia 1999 r. oraz konferencję okrągłego stołu UNESCO w sprawie sportów i gier tradycyjnych (15), której przedmiotem było uznanie tradycyjnych sportów i gier jako części dziedzictwa niematerialnego oraz symbolu różnorodności kulturowej,

uwzględniając orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej oraz Sądu, a także decyzje Komisji w dziedzinie sportu,

uwzględniając europejską kartę praw kobiet w sporcie („European Charter of Women's Rights in Sports. Jump in Olympia – Strong(er) Women through Sport”),

uwzględniając kartę działań na rzecz wyeliminowania zjawiska dyskryminacji LGBT w sporcie,

uwzględniając art. 6, 19 i 165 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej,

uwzględniając art. 48 Regulaminu,

uwzględniając opinię Komitetu Regionów (16) z dni 11-12 października 2011 r. oraz opinię Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego z dni 26-27 października 2011 r. pt. „Rozwijanie europejskiego wymiaru sportu” (17),

uwzględniając sprawozdanie Komisji Kultury i Edukacji oraz opinie Komisji Gospodarczej i Monetarnej, Komisji Ochrony Środowiska Naturalnego, Zdrowia Publicznego i Bezpieczeństwa Żywności, Komisji Rynku Wewnętrznego i Ochrony Konsumentów, Komisji Prawnej, Komisji Wolności Obywatelskich, Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych oraz Komisji Praw Kobiet i Równouprawnienia (A7-0385/2011),

A.

mając na uwadze, że sport przyczynia się do osiągania strategicznych celów UE, jako że uwypukla fundamentalne wartości pedagogiczne i kulturowe oraz jest narzędziem integracji, ponieważ jest dostępny dla wszystkich obywateli bez względu na płeć, pochodzenie etniczne, religię, wiek, narodowość, sytuację społeczną czy orientację seksualną;

B.

mając na uwadze, że w wyrokach Trybunału Sprawiedliwości i w decyzjach Komisji w dziedzinie sportu nadrzędne znaczenie należy nadawać szczególnemu charakterowi sportu;

C.

mając na uwadze, że wszystkie zainteresowane strony, w tym decydenci, muszą uwzględniać szczególny charakter sportu, jego struktury opierające się na działalności na zasadzie dobrowolności oraz jego funkcje społeczne i pedagogiczne;

D.

mając na uwadze, że specyfika sportu wynika z sumy wyjątkowych i kluczowych aspektów sportu, które odróżniają go od wszystkich innych sektorów działalności, w tym działalności gospodarczej; mając na uwadze, że w stosownych przypadkach rozpatrywanych indywidualnie i wtedy gdy jest to konieczne, powinien on jednak podlegać prawu Unii Europejskiej;

E.

mając na uwadze, że w działaniach UE w obszarze sportu zawsze należy brać pod uwagę specyfikę sportu i uwzględniać jego aspekty społeczne, pedagogiczne i kulturowe;

F.

mając na uwadze, że na mocy Traktatu z Lizbony sport wchodzi w zakres kompetencji UE, co ma na celu propagowanie uczciwości i dostępności współzawodnictwa sportowego oraz współpracy między podmiotami odpowiedzialnymi za sport, a także ochronę integralności fizycznej i psychicznej sportowców oraz zwiększanie zdrowotnych, społecznych, kulturalnych i gospodarczych korzyści sportu, mając również na uwadze, że sport wymaga odpowiedniego wsparcia finansowego i politycznego;

G.

mając na uwadze, że sport w ogromnym stopniu przyczynia się do rozpowszechniania pozytywnych wartości, takich jak fair play, szacunek i włączenie społeczne;

H.

mając na uwadze, że na całym świecie miliardy osób uprawia dyscypliny sportu, które zostały wynalezione, sformalizowane i rozpowszechnione w Europie, a także zauważając, że współczesny ruch olimpijski powstał we Francji dzięki baronowi Pierre'owi De Coubertinowi;

I.

mając na uwadze, że polityka UE w dziedzinie sportu musi być opracowana w taki sposób, aby odnosić się do celów i założeń zarówno sportów zawodowych, jak i amatorskich, oraz wspierać ich realizację;

J.

mając na uwadze, że wspieranie i propagowanie sportu wśród osób niepełnosprawnych umysłowo lub fizycznie powinno być priorytetem w UE, jeśli uwzględni się ważną rolę, jaką sport odgrywa w osiąganiu włączenia społecznego, zapewnianiu zdrowia publicznego i umożliwianiu prowadzenia transgranicznej działalności wolontariackiej;

K.

mając na uwadze, że wolontariat stanowi podstawę większości dyscyplin sportu amatorskiego w Europie;

L.

mając na uwadze, że 35 mln amatorów przyczynia się do rozwoju sportu masowego i rozpowszechniania ideałów sportowych, podobnie jak kluby i stowarzyszenia sportowe nienastawione na zysk;

M.

mając na uwadze, że we współczesnym społeczeństwie sport stanowi główny czynnik sprzyjający zdrowiu, a dzięki roli, jaką pełni w ramach edukacji formalnej i „pozaformalnej” jest istotnym elementem kształcenia na wysokim poziomie oraz przyczynia się do samorealizacji starszych osób;

N.

mając na uwadze, że propagowanie zajęć ruchowych i sportu przyczynia się do dużych oszczędności w wydatkach publicznych na ochronę zdrowia;

O.

mając na uwadze, że najważniejszym czynnikiem motywującym obywateli do uprawiania sportu i do aktywności fizycznej jest chęć poprawy stanu zdrowia i samopoczucia;

P.

mając na uwadze, że stosowanie dopingu w sporcie stanowi naruszenie wartości sportowych i naraża sportowców na poważne niebezpieczeństwa, a także powoduje poważny i trwały uszczerbek na zdrowiu;

Q.

mając na uwadze, że sport najwyższej klasy promuje niektóre podstawowe wartości sportowe i przekazuje je społeczeństwu, przez co zachęca do uprawiania sportu;

R.

mając na uwadze niepewną sytuację wielu sportowców najwyższej klasy po zakończeniu przez nich kariery sportowej;

S.

mając na uwadze, że zasadniczą sprawą jest przygotowanie tych sportowców do przekwalifikowania się poprzez umożliwienie im kształcenia ogólnego lub szkolenia zawodowego równolegle ze szkoleniem sportowym;

T.

mając na uwadze, że należy zabezpieczyć i chronić prawa podstawowe sportowców;

U.

mając na uwadze, że podczas zawodów sportowych mogą mieć miejsce akty przemocy słownej i fizycznej oraz przejawy dyskryminacji;

V.

mając na uwadze, że uprawianie sportu przez kobiety nie jest należycie dowartościowane oraz że kobiety nie są w wystarczającym stopniu reprezentowane w organach decyzyjnych organizacji sportowych;

W.

mając na uwadze, że działalność sportowa wymaga określonych odpowiednich obiektów, sprzętu i przyrządów, oraz mając na uwadze, że również szkoły powinny dysponować odpowiednimi obiektami, aby propagować wychowanie fizyczne;

X.

mając na uwadze, że sport zajmuje ważne miejsce w gospodarce europejskiej, gdyż w sposób bezpośredni lub pośredni zatrudnienie w tej dziedzinie znajduje 15 mln osób, tj. 5,4% aktywnego zawodowo społeczeństwa, oraz wytwarzana jest wartość dodana wynosząca rocznie ok. 407 mld EUR, czyli 3,65% europejskiego PKB, oraz mając na uwadze, że rozkwit gospodarczy sportu przyczynia się tym samym do osiągnięcia celów strategii „Europa 2020”;

Y.

mając na uwadze, że naruszanie praw własności intelektualnej organizacji sportowych i rozprzestrzenianie się piractwa cyfrowego, szczególnie bezprawnej transmisji wydarzeń sportowych na żywo, zagraża gospodarce całego sektora sportowego;

Z.

mając na uwadze, że sport nie funkcjonuje na zasadzie typowego sektora gospodarki z uwagi na współzależność między przeciwnikami i równowagę konkurencyjną, które są niezbędne do zachowania niepewności wyników;

AA.

mając na uwadze, że działalność sportowa różni się od typowej działalności gospodarczej ze względu na swoją specyfikę i struktury organizacyjne, których podstawę stanowią federacje, funkcjonujące odmiennie od firm komercyjnych, a także mając na uwadze, że należy odróżnić interes sportowy od interesów handlowych;

AB.

mając na uwadze, że europejski dialog społeczny może odgrywać ważną rolę i należy go w związku z tym wspierać;

AC.

mając na uwadze, że sport odgrywa ważną rolę i daje radość wielu obywatelom bez względu na to, czy są zawodnikami, kibicami czy widzami;

AD.

mając na uwadze, że wielkie wydarzenia sportowe oraz uprawianie sportu stwarzają wspaniałą okazję do wykorzystywania potencjału w zakresie rozwoju turystyki w Europie, co może przyczyniać się do rozpowszechniania wartości i zasad związanych ze sportem;

AE.

mając na uwadze, że europejski model sportu opiera się na federacjach obejmujących poszczególne dyscypliny sportowe oraz mając na uwadze, że mechanizmy solidarności sportowej i finansowej, takie jak zasada awansów i spadków oraz otwartych zawodów z udziałem klubów i reprezentacji narodowych, opierają się na autonomicznych, demokratycznych i terytorialnych zasadach i charakteryzują się hierarchiczną strukturą, co wynika z długoletniej tradycji demokratycznej;

AF.

mając na uwadze, że poziom przejrzystości i demokratycznej odpowiedzialności w klubach sportowych może zostać zwiększony poprzez zaangażowanie kibiców w struktury własności i zarządzania we wspieranych przez nich klubach;

AG.

mając na uwadze, że tradycyjne i działające na podstawowym poziomie organizacje sportowe odgrywają kluczową rolę w szerzeniu kultury, propagowaniu włączenia społecznego i wspieraniu społeczności;

AH.

mając na uwadze, że drużyny narodowe odgrywają zasadniczą rolę, że zawody międzynarodowe wciąż stanowią punkt odniesienia i że należy przeciwdziałać naturalizacji dla osiągnięcia doraźnych celów;

AI.

mając na uwadze, że sam charakter zawodów pomiędzy drużynami narodowymi powoduje, iż federacje i kluby sportowe są zainteresowane szkoleniem sportowców reprezentujących dany kraj;

AJ.

mając na uwadze, że sport zawodowy i sport masowy są podatne na zjawisko braku stabilności finansowej i poważnie odczuwają jej skutki oraz że to na właściwych federacjach spoczywa odpowiedzialność za zachęcanie klubów do przyjęcia zasad planowania i rozsądnego inwestowania;

AK.

mając na uwadze, że międzynarodowe transfery mogą być niebezpieczne dla młodych sportowców, ponieważ zbyt wczesne opuszczenie domu przez młodych sportowców może wiązać się z takimi konsekwencjami, jak porażka sportowa, problemy rodzinne i marginalizacja społeczna;

AL.

mając na uwadze, że federacje sportowe nie dysponują środkami strukturalnymi i prawnymi, które pozwoliłyby im skutecznie przeciwdziałać ustawianiu meczów;

AM.

mając na uwadze, że usługi hazardowe ze względu na swoją specyfikę są wyłączone z zakresu dyrektywy usługowej (2006/123/WE) i nowej dyrektywy w sprawie praw konsumenta (2011/83/UE);

AN.

mając na uwadze, że finansowanie sportu masowego można zapewnić tylko w sytuacji, gdy posiadacze krajowych koncesji na prowadzenie gier hazardowych, płacący podatki i finansujący w państwach członkowskich realizację innych celów leżących w interesie publicznym, są prawnie zobowiązani do wnoszenia opłat na cele służące dobru powszechnemu oraz skutecznie chronieni przed nielegalną konkurencją;

AO.

mając na uwadze, że uregulowanie statusu agentów zawodników wymaga wspólnego działania ze strony organów zarządzających sportem i władz publicznych, co pozwoli na nakładanie skutecznych kar na agentów lub pośredników naruszających przepisy;

AP.

mając na uwadze, że sport może odgrywać rolę w rozmaitych dziedzinach zewnętrznych stosunków Unii, m.in. za pośrednictwem dyplomacji;

Społeczna rola sportu

1.

apeluje do Komisji o przedstawienie w przyszłych wieloletnich ramach finansowych specjalnego, ambitnego budżetu przeznaczonego na realizację polityki w dziedzinie sportu z uwagi na zdrowotne, społeczne, kulturowe i gospodarcze korzyści sportu;

2.

wzywa państwa członkowskie do zadbania o to, by lekcje wychowania fizycznego weszły do planu zajęć we wszystkich typach szkół oraz podkreśla znaczenie zachęcania do uprawiania sportu na wszystkich szczeblach kształcenia, począwszy od najwcześniejszych lat, w tym w placówkach szkolnych i uniwersyteckich oraz w społecznościach lokalnych, które należy wspierać, by mogły dysponować odpowiednio wyposażonymi obiektami sportowymi;

3.

apeluje do państw członkowskich o opracowanie jasnych wytycznych dotyczących uwzględniania sportu i aktywności fizycznej na wszystkich szczeblach edukacji we wszystkich państwach członkowskich;

4.

podkreśla znaczenie kształcenia poprzez sport oraz potencjał sportu w zakresie ułatwiania młodzieży znajdującej się w trudnej sytuacji socjalnej powrotu do normalności, apeluje ponadto do państw członkowskich, krajowych stowarzyszeń, lig i klubów o podejmowanie i wspieranie inicjatyw w tym zakresie;

5.

wzywa państwa członkowskie do promowania i wspierania współpracy szkół i klubów sportowych; w związku z tym Komisja powinna wykorzystać swoją funkcję koordynatora w dziedzinie sportu, aby zebrać wśród państw członkowskich przykłady dobrych praktyk i udostępnić je zainteresowanym podmiotom z całej Europy w centralnej bazie danych;

6.

zaleca Komisji zachęcanie osób starszych do uprawiania sportu, ponieważ pomaga ono w rozwijaniu kontaktów społecznych i zachowaniu wysokiego poziomu zdrowia;

7.

podkreśla, że uprawianie sportu w każdym wieku jest ważną dziedziną o ogromnym potencjale pod względem zwiększania ogólnego poziomu zdrowia Europejczyków, i w związku z tym wzywa UE i państwa członkowskie do ułatwiania uprawiania sportu i do propagowania zdrowego trybu życia z pełnym wykorzystaniem możliwości, jakie daje sport, co spowoduje zmniejszenie wydatków na opiekę zdrowotną;

8.

wzywa Komisję i państwa członkowskie, aby w większym stopniu wspierały rolę pracowników służby zdrowia w promowaniu uprawiania sportu i aby sprawdziły, w jaki sposób towarzystwa ubezpieczeń zdrowotnych mogłyby oferować zachęty w celu zmotywowania ludzi do uprawiania sportu;

9.

podkreśla znaczenie umożliwiania uprawiania sportu wszystkim obywatelom w wielu różnych lokalizacjach, np. w szkole, w pracy, rekreacyjnie lub w ramach klubów i stowarzyszeń;

10.

uznaje działania organizacji umożliwiających uprawianie sportu przez osoby niepełnosprawne umysłowo lub fizycznie w całej UE; zwraca się do Komisji, państw członkowskich i organizacji sportowych o propagowanie i organizowanie – za pomocą odpowiedniego finansowania – aktywności sportowej i zawodów osób niepełnosprawnych, w szczególności poprzez udostępnianie i zapewnianie im jednakowej dostępności sportu i bezpłatnych obiektów sportowych dostosowanych do ich potrzeb;

11.

podkreśla ogromny społeczno-integracyjny potencjał sportu w wielu dziedzinach, takich jak zaangażowanie obywatelskie i zrozumienie demokracji, wspieranie dobrego stanu zdrowia, rozwój miast, integracja społeczna, rynek pracy, zatrudnienie, szkolenia zawodowe i kształcenie;

12.

zachęca państwa członkowskie i instytucje europejskie do zwiększania dotacji udzielanych organizacjom, które za pośrednictwem sportu dążą do zapewnienia włączenia społecznego osobom zagrożonym wykluczeniem społecznym lub które propagują sport wśród osób niepełnosprawnych fizycznie lub umysłowo;

13.

zachęca państwa członkowskie do włączenia sportu na stałe w zakres programów i usług służących rzeczywistej integracji wszystkich grup zagrożonych dyskryminacją oraz apeluje do organizacji sportowych o przyjęcie odpowiednich programów szkoleniowych dla zawodowców i wolontariuszy, aby zapobiegać wszelkim formom dyskryminacji lub rasizmu i je zwalczać;

14.

podkreśla godną naśladowania rolę, jaką sport spełnia w społeczeństwie, i apeluje do organów zarządzających sportem o objęcie przywódczej roli w przeciwdziałaniu dyskryminacji instytucjonalnej;

15.

przypomina, że w sporcie nie powinna występować dyskryminacja ze względu na płeć, i wzywa do rozszerzenia stosowania karty olimpijskiej na wszystkie wydarzenia sportowe, zwłaszcza na szczeblu europejskim;

16.

wzywa Radę, Komisję, państwa członkowskie oraz krajowe sportowe organy zarządzające, aby zobowiązały się do rozwiązania problemu homofobii i transfobii oraz do odpowiedniego wdrożenia przepisów i antydyskryminacyjnych strategii politycznych, szczególnie w odniesieniu do sportowców o orientacji lesbijskiej, biseksualnej, gejowskiej i osób transgenderowych;

17.

wzywa państwa członkowskie do kładzenia większego nacisku na znaczenie wychowania fizycznego o wysokiej jakości dla osób obu płci, i zaleca państwom członkowskim opracowanie strategii niezbędnych do zajęcia się tą kwestią;

18.

podkreśla, że skład organów decyzyjnych organizacji sportowych powinien odzwierciedlać skład zgromadzenia ogólnego i równowagę płci wśród licencjonowanych zawodników, a tym samym zapewniać równy dostęp mężczyzn i kobiet do funkcji administracyjnych nawet na szczeblu ponadnarodowym;

19.

zachęca Komisję i państwa członkowskie do uznania znaczenia sportu jako środka propagowania pokoju, rozwoju gospodarczego, dialogu międzykulturowego, zdrowia publicznego, integracji i emancypacji kobiet;

20.

wzywa Komisję i państwa członkowskie do przekonania Międzynarodowego Komitetu Olimpijskiego do tego, by wprowadził do karty olimpijskiej ich własną zasadę, która zabrania podczas wydarzeń sportowych wszelkich demonstracji oraz propagandy politycznej, religijnej lub rasowej, a także dopilnował tego, by nie wywierano nacisków politycznych na kobiety w celu nakłonienia ich do naruszania tego przepisu oraz aby nie obchodzono go poprzez niewysyłanie kobiet na zawody z ich kraju;

21.

wzywa organizacje sportowe do dalszego zachęcania kobiet do uprawiania sportu i udziału w organach zarządczych organizacji sportowych dzięki zagwarantowaniu równego dostępu do aktywności sportowej, szczególnie dziewcząt i kobiet ze środowisk w niekorzystnym położeniu, propagowaniu uprawiania sportu przez kobiety oraz jednakowym podkreślaniu i nagłaśnianiu wydarzeń i wyników sportowych kobiet i mężczyzn; zachęca państwa członkowskie do opracowania metod pozwalających sportsmenkom godzić życie rodzinne z profesjonalnym uprawianiem sportu, a także do propagowania równouprawnienia w rządowych strategiach politycznych w dziedzinie sportu; wzywa Komisję do zachęcania do wymiany informacji i najlepszych praktyk odnoszących się do równych szans zarówno kobiet, jak i mężczyzn w sporcie;

22.

wzywa Komisję i państwa członkowskie do wspierania europejskich organizacji propagujących i wdrażających zalecenia określone w europejskiej kracie praw kobiet w sporcie;

23.

wzywa Komisję i państwa członkowskie do uwzględniania aspektu płci we wszystkich podejmowanych przez nie działaniach związanych ze sportem, ze szczególnym uwzględnieniem: możliwości uprawiania sportu przez imigrantki i kobiety wywodzące się z mniejszości etnicznych, dostępu kobiet do stanowisk kierowniczych w obszarze sportu oraz relacji w mediach poświęcanych kobietom w sporcie, a także wzywa do dopilnowania, aby strategie i prawodawstwo w zakresie sportu opierały się na równości płci;

24.

wzywa Komisję i państwa członkowskie do wspierania prowadzenia i zachęcania do prowadzenia europejskich badań dotyczących szczególnego charakteru działalności sportowej kobiet, przyczyn, dla których kobiety i dziewczęta rezygnują z uprawiania sportu, oraz utrzymywania się nierówności w dostępie kobiet do sportu;

25.

zachęca do tworzenia sieci współpracy kobiet w dziedzinie sportu w celu promowania wymiany sprawdzonych rozwiązań i informacji;

26.

podkreśla, że rodzicielskie zakazy udziału dziewcząt imigrantek w szkolnych zajęciach sportowych i wyjściach na pływalnię nie mogą być tolerowane ani usprawiedliwiane względami kulturowymi lub religijnymi;

27.

wskazuje, że wiele dziewcząt uprawia sport w dzieciństwie, ale wiele z nich rezygnuje z niego w wieku dojrzewania; odnosi się w tym kontekście do badania, które pokazuje, że dziewczęta doświadczają jawnej lub ukrytej presji ze strony rówieśników i rodziny, aby zachowywały się w sposób kobiecy lub podjęły obowiązki, które uniemożliwiają dalsze uprawianie sportu; zachęca państwa członkowskie i krajowe organy zarządzające sportem do opracowania strategii, dzięki którym programy i trenerzy będą w szczególności wspierać dziewczęta przejawiające zainteresowanie sportem w rozwijaniu ich tożsamości jako sportowców;

28.

podkreśla konieczność walki z dopingiem, prowadzonej za pomocą kampanii prewencyjnych i informacyjnych i z poszanowaniem podstawowych praw sportowców, zwłaszcza tych najmłodszych; zachęca państwa członkowskie do traktowania handlu nielegalnymi środkami dopingowymi w sporcie na równi z handlem nielegalnymi narkotykami i do przyjęcia ustawodawstwa krajowego z myślą o usprawnieniu koordynacji na szczeblu europejskim w tym obszarze; wzywa Światową Agencję Antydopingową do stworzenia łatwego w użyciu systemu administracji zgodnego z prawem UE oraz podkreśla potrzebę posiadania danych statystycznych dotyczących stosowania dopingu i niestawiania się na kontrolach antydopingowych w celu opracowania specjalnego podejścia do zwalczania dopingu;

29.

jest przekonany, że przystąpienie UE do konwencji antydopingowej Rady Europy jest niezbędne do tego, aby skoordynować proces bardziej jednolitego wdrażania kodeksu Światowej Agencji Antydopingowej w państwach członkowskich;

30.

opowiada się za większą harmonizacją prawa, aby skutecznie zorganizować współpracę policji i wymiaru sprawiedliwości przy zwalczaniu dopingu i innych form manipulacji wydarzeniami sportowymi;

31.

wzywa państwa członkowskie do zajęcia się problemem uzależnienia od hazardu oraz ochrony nieletnich przed zagrożeniem, jakie powoduje hazard;

32.

opowiada się za sformułowaniem jasnych przepisów dotyczących ochrony nieletnich w sporcie wyczynowym oraz za dokładniejszym opracowaniem w porozumieniu z federacjami istotnych działań ochronnych;

33.

podkreśla zasadnicze znaczenie podwójnej – sportowej i zawodowej edukacji młodych sportowców; wzywa zatem Komisję i państwa członkowskie, aby wspólnie ze wszystkimi zainteresowanymi podmiotami i z uwzględnieniem najlepszych wzorców z poszczególnych państw członkowskich ustaliły wytyczne, dzięki którym młodzi sportowcy oprócz szkolenia sportowego mogliby również zdobyć standardowe wykształcenie w szkole lub wykształcenie zawodowe; zachęca w związku z tym państwa członkowskie do uwzględniania odpowiedniego doświadczenia byłych sportowców zawodowych w sytuacji, gdy chcą podjąć pracę jako trenerzy, a także do ustalania indywidualnych ścieżek kariery dla sportowców wysokiej klasy, którzy decydują się na kontynuację nauki na poziomie wyższym, oraz do korzystania z ich doświadczeń z ogólną korzyścią dla sportu;

34.

apeluje do państw członkowskich o opracowanie programów edukacyjnych o takiej strukturze, która ułatwi łączenie kształcenia i szkolenia zawodowych sportowców;

35.

proponuje, aby stworzono podstawy dotyczące szkolenia i kwalifikacji trenerów oraz kształcenia trenerów i włączono je w europejskie ramy kwalifikacji i programy uczenia się przez całe życie w celu osiągnięcia postępów w zakresie społeczeństwa opartego na wiedzy oraz rozwoju doskonałości w zakresie pracy trenerskiej zarówno na poziomie amatorskim, jak i zawodowym;

36.

podkreśla rolę trenerów w rozwoju i kształceniu młodych ludzi nie tylko pod względem umiejętności sportowych, lecz również kompetencji potrzebnych w życiu codziennym; zauważa, że trenerzy mogą udzielać młodym ludziom wskazówek dotyczących prowadzenia zdrowego stylu życia;

37.

wzywa państwa członkowskie, aby w ścisłym porozumieniu z odpowiednimi federacjami zabraniały wstępu na stadiony kibicom zachowującym się agresywnie lub w sposób dyskryminacyjny oraz aby wypracowały skoordynowane podejście do nakładania i egzekwowania sankcji wobec takich osób, aby ściśle współpracowały w celu utrzymania przedmiotowych zakazów w przypadku spotkań międzynarodowych odbywających się w innych państwach członkowskich, a także aby utworzyły – z poszanowaniem indywidualnych praw i wolności – europejską bazę danych w celu wymiany informacji i pogłębienia współpracy za pomocą udoskonalonego systemu ostrzegania przed meczami wysokiego ryzyka;

38.

opowiada się za tym, aby państwa członkowskie w porozumieniu z europejskimi federacjami sportowymi opracowały minimalne standardy w zakresie bezpieczeństwa stadionów i poczyniły wszelkie stosowne kroki w celu zapewnienia możliwie najwyższego poziomu bezpieczeństwa zawodników i kibiców;

39.

podkreśla, że tam, gdzie sport uprawiany jest w środowisku naturalnym, należy zapewnić równowagę pomiędzy jego korzyściami społecznymi a dobrostanem środowiska będącego areną zmagań sportowców;

40.

podkreśla potencjał imprez sportowych dla rozwoju turystki na szczeblu lokalnym i krajowym oraz wzywa państwa członkowskie do wspierania rozwoju tej gałęzi gospodarki i działalności handlowej;

Gospodarczy wymiar sportu

41.

opowiada się za uznaniem szczególnego charakteru sportu w ramach rynku wewnętrznego i prawa konkurencji, w związku z czym ponownie wzywa Komisję do przyjęcia wytycznych dotyczących stosowania prawa UE w odniesieniu do sportu w celu wyeliminowania licznych wątpliwości prawnych;

42.

zauważa, że mecenat zapewnia niezbędne wsparcie finansowe i wiele możliwości w sporcie, o ile przestrzegane są zasady finansowego fair play;

43.

wzywa Komisję i państwa członkowskie do nadania wysokiej rangi wolontariatowi w sporcie; ponownie wskazuje na znaczenie wolontariatu w sporcie i podkreśla konieczność ustanowienia ram społecznego uznania oraz zapewnienia wolontariuszom odpowiedniego szkolenia, opowiada się za wymianą informacji i najlepszych praktyk między państwami członkowskimi dla propagowania wolontariatu w sporcie oraz za zbadaniem możliwości wprowadzenia ram prawnych i podatkowych dostosowanych do działalności stowarzyszeń sportowych;

44.

zwraca się do Komisji i państw członkowskich o stworzenie systemu uznawania kwalifikacji zdobywanych przez wolontariuszy, a także kwalifikacji wymaganych do wykonywania związanych ze sportem zawodów regulowanych;

45.

podkreśla, że wzajemne uznawanie przebiegających w ujednoliconych europejskich ramach szkoleń osób zawodowo zajmujących się sportem i nabywania przez nich kwalifikacji (sędziowie, trenerzy) ma szczególne znaczenie, ponieważ przyczynia się w dłuższym okresie do zwiększenia konkurencyjności, dzięki czemu można by z kolei uniknąć poważnych strat w przychodach;

46.

zachęca państwa członkowskie do zapewniania sportowcom wykształcenia wyższego oraz do spójnego uznawania ich kwalifikacji sportowych i edukacyjnych w celu zwiększania mobilności zawodowej;

47.

ponadto zachęca państwa członkowskie do usprawnienia struktur umożliwiających powrót byłych sportowców na rynek pracy i włączanie ich do życia zawodowego po zakończeniu kariery w sporcie zawodowym;

48.

wzywa państwa członkowskie do zbadania sposobów zmniejszenia obciążeń finansowych zawodowych sportowców o najniższych dochodach, których kariera zawodowa jest krótka i niepewna; ponownie stwierdza, że sportowcy zawodowi, którzy zostali uznani za sportowców i którzy większość dochodów czerpią ze sportu, powinni mieć możliwość korzystania z takich samych praw w zakresie zabezpieczenia społecznego jak pracownicy;

49.

uważa dialog społeczny w sporcie za właściwy instrument osiągania równowagi między prawami podstawowymi i prawami pracowniczymi przysługującymi sportowcom a szczególnym charakterem sportu;

50.

jest zdania, że w nieustannie ewoluującym gospodarczym wymiarze przemysłu sportowego konieczna jest natychmiastowa poprawa, jeśli chodzi o powiązane ze sportem aspekty takich kluczowych dziedzin, jak swobodny przepływ pracowników i usług, swoboda przedsiębiorczości, uznawanie kwalifikacji zawodowych, prawa własności intelektualnej oraz zasady pomocy państwa, by zapewnić przemysłowi sportowemu pełne czerpanie z korzyści, jakie rodzi rynek wewnętrzny;

51.

podkreśla zasadnicze znaczenie komercyjnego wykorzystywania praw audiowizualnych do zawodów sportowych w oparciu o model mający charakter scentralizowany, wyłącznościowy i terytorialny dla zagwarantowania sprawiedliwego podziału dochodów między sportem elitarnym a masowym;

52.

jest przekonany, że wydarzenia sportowe uważane za mające duże znaczenie dla społeczeństwa powinny być dostępne dla jak największej liczby osób; wzywa państwa członkowskie, które jeszcze tego nie uczyniły, do podjęcia działań mających na celu dopilnowanie, aby nadawcy podlegający ich jurysdykcji nie transmitowali tego typu wydarzeń na zasadzie wyłączności;

53.

uznaje prawo dziennikarzy do wstępu na zorganizowane wydarzenia sportowe o znaczeniu publicznym i do zdawania z nich relacji w celu zachowania prawa społeczeństwa do uzyskiwania i otrzymywania niezależnych informacji dotyczących wydarzeń sportowych;

54.

wzywa Komisję i państwa członkowskie do ochrony praw własności intelektualnej do treści sportowych w poszanowaniu prawa społeczeństwa do informacji;

55.

uważa, że zakłady sportowe stanowią formę wykorzystywania zawodów w celach handlowych i wzywa Komisję oraz państwa członkowskie do ochrony zakładów przed wszelką nieuprawnioną działalnością, przed podmiotami nieposiadającymi licencji i przed podejrzeniami o ustawianie meczów, zwłaszcza poprzez uznanie praw własności intelektualnej organizatorów zawodów, zagwarantowanie znaczącego wkładu podmiotów działających w branży zakładów sportowych w finansowanie sportu masowego i uprawianego na poziomie podstawowym oraz ochronę uczciwego przebiegu zawodów, z naciskiem na kształcenie sportowców; uważa jednak, że tego typu prawa własności nie powinny naruszać prawa do krótkich relacji informacyjnych, które określono w dyrektywie 2007/65/WE (dyrektywa w sprawie audiowizualnych usług medialnych);

56.

ponownie wzywa Komisję do określenia wytycznych w zakresie pomocy państwa i uściślenie, jak rodzaj wsparcia publicznego jest prawnie uzasadniony dla realizacji społecznych, kulturalnych i wychowawczych celów sportu;

57.

wzywa państwa członkowskie do skutecznej walki z korupcją oraz dbania o etykę sportu; uważa w związku z tym za konieczne wprowadzenie w poszczególnych państwach ścisłych zasad kontroli finansowej klubów sportowych;

58.

zachęca stowarzyszenia sportowe do prowadzenia współpracy z agencjami egzekwowania prawa, m.in. poprzez wymianę informacji, w celu określenia odpowiedniego i skutecznego podejścia do rozwiązania problemu ustawiania meczów i innych oszust w sporcie;

59.

wzywa Komisję do zaproponowania konkretnych środków mających na celu zagwarantowanie finansowania sportu z wpływów z loterii pieniężnych;

60.

zwraca uwagę, że propozycja Komisji dotycząca wprowadzenia rachunków satelitarnych w sektorze sportu pojawia się w bardzo dobrym momencie, ponieważ dzięki temu działania związane ze sportem będą mogły być oceniane na szczeblu krajowym według jednolitych standardów, co umożliwi wykrywanie nieprawidłowości i stworzy wartość dodaną dla gospodarki europejskiej i jednolitego rynku;

61.

wzywa Komisję i państwa członkowskie do wspierania w konkretny sposób wymiany dobrych praktyk oraz ścisłej współpracy technicznej i w zakresie badań z dziedziny sportu;

62.

uważa, że rola władz lokalnych i regionalnych w rozwoju europejskiego wymiaru sportu ma kluczowe znaczenie, gdyż do ich zadań instytucjonalnych należy świadczenie usług dla społeczeństwa w dziedzinie sportu oraz przydzielanie środków finansowych na działalność sportową i związane z nią obiekty;

63.

domaga się, aby sport masowy korzystał z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego i Europejskiego Funduszu Społecznego, co powinno umożliwić inwestowanie w infrastrukturę sportową, oraz wzywa Komisję i państwa członkowskie do wprowadzenia w Unii specjalnego programu budżetowego w dziedzinie sportu, co umożliwia obecnie art. 165 TFUE;

Organizacja sportu

64.

zwraca uwagę, że struktury sportowe w Europie opierają się na zasadach narodowościowych i terytorialnych;

65.

ponownie wyraża swoje poparcie dla europejskiego modelu sportu, w którym federacje odgrywają centralną rolę i którego podstawę stanowią różnorodne podmioty, w tym kibice, zawodnicy, kluby, ligi, stowarzyszenia i wolontariusze, będące kluczowym elementem wspierania całej struktury sportowej;

66.

wzywa do ograniczania w całej UE przeszkód dla wolontariatu w sporcie;

67.

podkreśla ważną rolę, jaką lokalne władze odgrywają w propagowaniu w społeczeństwie idei sportu dla wszystkich, i wzywa te władze do aktywnego udziału w europejskich forach dyskusyjnych dotyczących świata sportu;

68.

przypomina, że prawidłowe zarządzanie w sporcie jest warunkiem autonomii i samorządności organizacji sportowych zgodnie z zasadami przejrzystości, rozliczalności i demokracji, a także podkreśla potrzebę prowadzenia polityki zerowej tolerancji dla korupcji w sporcie; podkreśla potrzebę odpowiedniej reprezentacji wszystkich zainteresowanych stron w procesie podejmowania decyzji;

69.

wzywa państwa członkowskie i organy zarządzające sportem do czynnego wspierania społecznej i demokratycznej roli kibiców sportowych, którzy opowiadają się za zasadami fair play, poprzez popieranie ich obecności w strukturach własności i zarządzania w klubach sportowych, którym kibicują, oraz do traktowania ich jako ważnych zainteresowanych stron w organach zarządzających sportem;

70.

utrzymuje, że kluby sportowe powinny zezwalać na wyjazd swoim graczom powołanym do reprezentacji narodowej i uznawać ich wkład w powodzenie głównych rozgrywek drużyn narodowych, co może obejmować mechanizmy ubezpieczenia, oraz podkreśla, że nie można zastosować uniwersalnego podejścia do wszystkich dyscyplin sportu;

71.

podkreśla, że szkolenie zawodników na szczeblu lokalnym i inwestowanie w wychowanie fizyczne to niezbędne elementy zrównoważonego rozwoju ruchu sportowego w Europie oraz szerzenia jego pozytywnego wpływu na jednostki i społeczeństwo; w związku z tym uważa, że koniecznie należy dopilnować, aby sport na wysokim szczeblu nie miał negatywnego wypływu na rozwój młodych sportowców, sport amatorski i zasadniczą rolę, jaką pełnią organizacje sportowe na szczeblu lokalnym; podkreśla potrzebę zapewnienia równoważności i uznawania dyplomów i kwalifikacji w dziedzinie sportu;

72.

potwierdza swoje poparcie dla reguły „wychowanków” i uznaje ją za model, który można by zastosować również w innych zawodowych ligach w Europie; popiera ponadto wysiłki organów zarządzających sportem, mające na celu zachęcanie do szkolenia młodych zawodników na szczeblu lokalnym w granicach prawa UE, co przyczynia się do zwiększenia równowagi konkurencyjnej podczas zawodów oraz prawidłowego rozwoju europejskiego modelu sportowego;

73.

uważa, że rozwijanie nowych talentów jest jednym z najważniejszych zadań klubów sportowych oraz że nadmierne poleganie na transferach zawodników może mieć negatywny wpływ na wartości sportowe;

74.

podkreśla znaczenie zasiłków szkoleniowych, gdyż stanowią one skuteczny mechanizm ochronny dla ośrodków szkoleniowych i godziwy zwrot z inwestycji;

75.

uważa, że zawód agenta sportowego powinien stanowić regulowaną działalność zawodową i podlegać odpowiednim wymogom urzędowym w zakresie kwalifikacji, oraz że w trosce o przejrzystość siedziba agentów sportowych dla celów podatkowych powinna znajdować się na terytorium UE; wzywa Komisję do opracowania i wdrożenia we współpracy z federacjami sportowymi, stowarzyszeniami zawodników i związkami agentów europejskiego systemu licencjonowania i rejestracji, obejmującego kodeks postępowania oraz mechanizm nakładania kar;

76.

proponuje utworzenie przez federacje sportowe niepublicznego europejskiego rejestru agentów sportowych, w którym agenci podawaliby nazwiska reprezentowanych przez nich zawodników w celu ochrony sportowców, zwłaszcza w wieku poniżej 18 lat, tak aby ograniczyć ryzyko konfliktu interesów; uważa, że wypłata honorarium agenta z tytułu transferu powinna następować w ratach przez cały czas trwania umowy, którą zawiera zawodnik w wyniku transferu, a zapłata całego wynagrodzenia powinna być uzależniona od realizacji tej umowy;

77.

wzywa państwa członkowskie do uzupełniania obowiązujących przepisów regulacyjnych dotyczących agentów sportowych / pośredników o odstraszające kary, a także do rygorystycznego egzekwowania tych kar;

78.

wzywa organy zarządzające sportem do zwiększenia przejrzystości w odniesieniu do działalności agentów sportowych oraz do prowadzenia współpracy z władzami państw członkowskich w celu wyeliminowania praktyk korupcyjnych;

79.

wyraża zadowolenie w związku z zamówionym przez Komisję badaniem skutków ekonomicznych i prawnych transferów zawodników; ocenia ponadto, że inicjatywy federacji sportowych mające na celu zwiększenie przejrzystości transferów międzynarodowych zasługują na wsparcie;

80.

jest zdania, że systemy wdrożone przez organy zarządzające sportem w celu zwiększenia przejrzystości międzynarodowych transferów zawodników stanowią krok w dobrym kierunku, ponieważ są zgodne z zasadą dobrego zarządzania i są ukierunkowane na zapewnianie uczciwości zawodów sportowych;

81.

zdecydowanie popiera systemy licencjonowania i zasadę finansowego fair play, gdyż umożliwia to klubom konkurowanie w oparciu o ich rzeczywiste możliwości finansowe;

82.

uważa, że środki te pomagają usprawniać zarządzanie i przywracać długoterminową stabilność finansową i zrównoważenie klubów oraz przyczyniają się do uczciwości finansowej europejskich zawodów, w związku z czym zwraca się do Komisji Europejskiej o uznanie zgodności tego typu zasad z prawem UE;

83.

przyjmuje z zadowoleniem działania federacji sportowych mające na celu wprowadzenie zakazu posiadania więcej niż jednego z klubów uczestniczących w danych zawodach; ocenia, że podmiotom działającym w branży zakładów sportowych należy zakazać utrzymywania pakietu kontrolnego w podmiotach będących organizatorami zawodów lub ich uczestnikami, a organizatorom zawodów oraz ich uczestnikom należy zakazać utrzymywania pakietu kontrolnego w podmiotach oferujących zakłady sportowe dotyczące wydarzeń, które organizują lub w których uczestniczą;

84.

apeluje do państw członkowskich o podejmowanie wszelkich niezbędnych kroków mających na celu zapobieganie niezgodnym z prawem działaniom, które naruszają uczciwość sportu, i ich karanie, a także uznanie takich działań za przestępstwo; w szczególności, gdy działania takie związane są z zakładami sportowymi, to znaczy polegają na stanowiącej oszustwo umyślnej manipulacji wynikiem zawodów lub jednego z etapów gry w celu wyciągnięcia korzyści niewynikającej jedynie z normalnego uprawiania sportu ani z właściwej dla niego niepewności;

85.

apeluje do federacji sportowych o prowadzenie ścisłej współpracy z państwami członkowskimi na rzecz ochrony uczciwości sportu;

86.

wzywa Komisję Europejską do wyeliminowania braku przejrzystości transferów i przypadków ustawiania meczów, jak zapowiedziano w strategii antykorupcyjnej UE, poprzez ustalenie minimalnych zasad dotyczących definiowania czynów zabronionych pod groźbą kary w tym obszarze;

87.

wyraża głębokie zaniepokojenie poważnymi nielegalnymi działaniami, które mają miejsce w sporcie, takimi jak pranie pieniędzy, i wzywa państwa członkowskie do szybszego zacieśniania współpracy mającej na celu rozwiązanie tych problemów oraz do zapewnienia większej przejrzystości transakcji finansowych przeprowadzanych w ramach transferów zawodników i działań agentów;

88.

stwierdza, że podstawowe znaczenie ma opracowanie instrumentów służących zachęcaniu organów publicznych, władz sportowych i podmiotów oferujących gry hazardowe do współpracy w zakresie postępowania w sprawach dotyczących oszustw sportowych oraz że można rozważyć współpracę z Europolem i Eurojustem;

89.

uznaje właściwość sądów sportowych do rozpatrywania sporów w dziedzinie sportu, o ile przestrzegają one podstawowego prawa obywatela do sprawiedliwego procesu; apeluje, aby w trakcie rozstrzygania sporów w dziedzinie sportu powstałych na terytorium UE Sportowy Sąd Arbitrażowy uwzględniał przepisy prawa UE;

90.

wzywa Komisję do przedstawienia do 2012 r. wniosku umożliwiającego lepsze zrozumienie szczególnych potrzeb w dziedzinie sportu i podjęcie praktycznych działań służących ich zapsokojeniu, z uwzględnieniem w pełni postanowień art. 165 TFUE;

Współpraca z państwami trzecimi i organizacjami międzynarodowymi

91.

apeluje do Komisji i państw członkowskich o współpracę z państwami trzecimi w takich kwestiach, jak międzynarodowe transfery graczy, wykorzystywanie nieletnich zawodników, ustawianie meczy, piractwo i nielegalne zakłady sportowe; podkreśla też konieczność wzmocnienia współpracy międzynarodowej w celu propagowania sportu w krajach rozwijających się;

92.

oczekuje na wyniki systemów wprowadzonych w celu monitorowania przejrzystości i zasady finansowego fair play oraz zwalczania korupcji i handlu ludźmi; podkreśla, że system ten powinien być zgodny z prawem UE i zasadami ochrony danych; wzywa organy zarządzające sportem do powiązania danych z TMS z innymi systemami antykorupcyjnymi celem skuteczniejszego monitorowania służącego przeciwdziałaniu ustawianiu meczów;

93.

podkreśla potrzebę zajęcia się problemem podmiotów oferujących gry hazardowe bez zezwolenia, niezależnie od tego, czy działają one w UE, czy spoza UE, ponieważ potrafią one obejść systemy monitorowania oszustw w sporcie;

94.

wzywa Komisję i państwa członkowskie do tego, aby w każdym aspekcie współpracy z państwami trzecimi wspierały globalne poszanowanie regulaminu olimpijskiego;

95.

zwraca się do klubów o czuwanie nad przestrzeganiem przepisów imigracyjnych podczas rekrutacji młodych sportowców pochodzących z państw trzecich oraz zadbanie o to, aby wszystkie warunki określone w zawieranych przez nich kontraktach były zgodne z obowiązującym prawem; domaga się, aby młodzi sportowcy mogli powrócić na własne życzenie i na dobrych warunkach do kraju pochodzenia, zwłaszcza w sytuacji, gdy ich kariera nie zakończy się powodzeniem; podkreśla w tym kontekście, że zasadnicze znaczenie ma skuteczne wdrożenie stosownych przepisów;

96.

kładzie nacisk na konieczność wzmocnienia ochrony nieletnich w ramach transferów międzynarodowych; ocenia, że transfery międzynarodowe są potencjalnie niebezpieczne dla młodych sportowców, którzy wskutek wczesnego opuszczenia rodziny i kraju są szczególnie podatni na zagrożenia i powinni w związku z tym być przedmiotem stałej uwagi ze strony organizacji sportowych;

97.

wzywa Komisję i Europejską Służbę Działań Zewnętrznych, aby mimo norm lub obowiązków narzucanych kobietom z uwagi na istniejące w społeczeństwie uwarunkowania kulturowe, związane z tradycjami, historyczne lub religijne promowały pełną swobodę uprawiania każdego rodzaju sportu zarówno przez kobiety, jak i przez mężczyzn;

Budowanie tożsamości europejskiej poprzez sport

98.

wzywa Komisję do rozszerzenia zakresu istniejących programów propagowania sportu, będących instrumentem jej polityki rozwojowej, oraz do podjęcia nowych inicjatyw w tym obszarze;

99.

wzywa Komisję:

do organizowania co roku Europejskiego Dnia Sportu ukierunkowanego na propagowanie społecznej i kulturowej roli sportu amatorskiego i zawodowego oraz korzyści sportu pod względem zdrowia publicznego;

do poparcia inicjatywy dotyczącej wyznaczania każdego roku Europejskiej Stolicy Sportu, pod przewodnictwem ACES (Europejskie Stowarzyszenie Stolic Sportowych), przy wsparciu finansowym i zapewnieniu niezbędnej kontroli;

do wspierania sportów lokalnych, tradycyjnych i rodzimych, które są częścią bogatej kulturowej i historycznej różnorodności UE i odzwierciedlają motto „Zjednoczona w różnorodności”, poprzez zwiększanie świadomości istnienia tych dyscyplin m.in. na drodze propagowania europejskiej mapy i festiwali europejskich;

do wspierania programu mobilności i odpowiednich działań na rzecz młodych sportowców amatorów i trenerów w celu umożliwienia im zapoznania się z nowymi metodami szkoleniowymi, ustalenia najlepszych wzorców i rozwijania za pośrednictwem sportu takich europejskich wartości, jak fair play, szacunek i włączenie społeczne, oraz do sprzyjania dialogowi międzykulturowemu;

do wspierania łatwiejszego programu mobilności w zakresie wymiany trenerów sportowych;

do współpracy z państwami członkowskimi i organizacjami sportowymi w celu ochrony podstawowej uczciwości sportu masowego;

do wspierania działań państw członkowskich w zakresie gromadzenia danych i prowadzenia badań w celu wymiany najlepszych praktyk;

100.

proponuje, aby flaga europejska towarzyszyła głównym międzynarodowym wydarzeniom sportowym organizowanym na terenie UE, i proponuje europejskim federacjom sportowym rozważenie pomysłu, aby pojawiała się ona na strojach sportowców z państw członkowskich obok flag narodowych; podkreśla, że powinno to mieć charakter całkowicie dobrowolny i że to państwa członkowskie i organizacje sportowe decydowałyby, czy skorzystać z tej możliwości;

*

* *

101.

zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Radzie i Komisji, a także rządom i parlamentom państw członkowskich oraz europejskim, międzynarodowym i narodowym federacjom sportowym.


(1)  Dz.U. C 68 E z 18.3.2004, s. 605.

(2)  Dz.U. C 104 E z 30.4.2004, s. 1067.

(3)  Dz.U. C 33 E z 9.2.2006, s. 590.

(4)  Dz.U. C 291 E z 30.11.2006, s. 143.

(5)  Dz.U. C 291 E z 30.11.2006, s. 292.

(6)  Dz.U. C 27 E z 31.1.2008, s. 232.

(7)  Dz.U. C 282 E z 6.11.2008, s. 131.

(8)  Dz.U. C 271 E z 12.11.2009, s. 51.

(9)  Dz.U. C 76 E z 25.3.2010, s. 16.

(10)  Dz.U. C 87 E z 1.4.2010, s. 30.

(11)  Teksty przyjęte, P7_TA(2011)0316.

(12)  Teksty przyjęte, P7_TA(2010)0498.

(13)  Dz.U. C 326 z 3.12.2010, s. 5.

(14)  Dz.U. C 162 z 1.6.2011, s. 1.

(15)  Ałmaty, Kazachstan, 5–6 listopada 2006 r.

(16)  CdR 66/2011 fin.

(17)  CESE 1594/2011 – SOC /413.


20.8.2013   

PL

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

CE 239/60


Czwartek, 2 lutego 2012 r.
Stosowanie dyrektywy w sprawie gospodarki odpadami

P7_TA(2012)0026

Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 2 lutego 2012 r. w sprawie kwestii zgłaszanej przez składających petycję w związku ze stosowaniem w państwach członkowskich Unii Europejskiej dyrektywy o gospodarowaniu odpadami oraz dyrektyw powiązanych (2011/2038(INI))

2013/C 239 E/10

Parlament Europejski,

uwzględniając prawo kierowania petycji zagwarantowane w art. 227 TFUE,

uwzględniając otrzymane petycje wymienione w załączniku do sprawozdania Komisji Petycji (A7-0335/2011),

uwzględniając dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/98/WE z dnia 19 listopada 2008 r. w sprawie odpadów oraz uchylającą niektóre dyrektywy (1),

uwzględniając dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/99/WE z dnia 19 listopada 2008 r. w sprawie ochrony środowiska poprzez prawo karne (2),

uwzględniając dyrektywę Rady 1999/31/WE z dnia 26 kwietnia 1999 r. w sprawie składowania odpadów (3),

uwzględniając dyrektywę 2000/76/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 4 grudnia 2000 r. w sprawie spalania odpadów (4),

uwzględniając dyrektywę 2001/42/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 27 czerwca 2001 r. w sprawie oceny wpływu niektórych planów i programów na środowisko (5) (SEA),

uwzględniając dyrektywę 2003/4/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2003 r. w sprawie publicznego dostępu do informacji dotyczących środowiska i uchylającą dyrektywę Rady 90/313/EWG (6),

uwzględniając dyrektywę 2003/35/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 26 maja 2003 r. przewidującą udział społeczeństwa w odniesieniu do sporządzania niektórych planów i programów w zakresie środowiska oraz zmieniającą w odniesieniu do udziału społeczeństwa i dostępu do wymiaru sprawiedliwości dyrektywy Rady 85/337/EWG i 96/61/WE (7) (EIA),

uwzględniając Konwencję o dostępie do informacji, udziale społeczeństwa w podejmowaniu decyzji oraz dostępie do sprawiedliwości w sprawach dotyczących środowiska (Aarhus, Dania, 25 czerwca 1998 r.),

uwzględniając opracowanie eksperckie „Gospodarowanie odpadami w Europie: główne problemy i najlepsze praktyki” z lipca 2011 r.,

uwzględniając art. 202 ust. 2 Regulaminu,

uwzględniając sprawozdanie Komisji Petycji (A7–0335/2011),

A.

mając na uwadze, że Komisja Petycji otrzymała i uznała za dopuszczalne 114 petycji w sprawie domniemanych naruszeń owych ram regulacyjnych w latach 2004-2010 z następujących państw członkowskich: Włoch, Grecji, Francji, Hiszpanii, Irlandii (ponad 10 petycji z każdego z tych krajów), Bułgarii, Wielkiej Brytanii, Polski, Rumunii, Niemiec (3-10 petycji z każdego z tych krajów), Austrii, Węgier, Litwy, Malty, Portugalii i Słowacji (po 1 petycji);

B.

mając na uwadze, że Komisja Petycji sporządziła pięć sprawozdań z wizyt informacyjnych związanych z petycjami w sprawie odpadów w Irlandii (8), Fos-sur-Mer (Francja) (9), składowisku odpadów w Path Head (Wielka Brytania) (10), Kampanii (Włochy) (11) i Huelvie (Hiszpania) (12);

C.

mając na uwadze, że petycje dotyczące ochrony środowiska niezmiennie zajmują pierwsze miejsce pod względem liczebności wśród otrzymanych petycji, a petycje w sprawie odpadów tworzą całkiem sporą podgrupę, oraz mając na uwadze, że kwestia odpadów dotyka bezpośrednio obywateli w całej UE, szczególnie w odniesieniu do procedury wydawania zezwoleń na nowe obiekty gospodarowania odpadami lub eksploatację już istniejących – pojawiają się także obawy związane z ogólnym gospodarowaniem odpadami;

D.

mając na uwadze, że przeważająca większość petycji w sprawie odpadów dotyczy obiektów gospodarowania odpadami, z czego około 40% dotyczy procedur wydawania zezwoleń na planowane nowe obiekty, a dalsze 40% odnosi się do eksploatacji już istniejących, z czego 75 % dotyczy składowisk odpadów, a 25 % spalarni, natomiast reszta petycji porusza problemy związane z ogólnym gospodarowaniem odpadami;

E.

mając na uwadze, że najbardziej aktualne dane z Eurostatu (2009) wykazują, że obywatele UE wytwarzają rocznie średnio 513 kg odpadów; wiele nowych państw członkowskich jest poniżej tej średniej, a najbardziej uprzemysłowione kraje znajdują się na czele tego zestawienia;

F.

mając na uwadze, że te kraje, które produkują najwięcej odpadów wykazują najwyższe poziomy recyklingu, kompostowania i spalania odpadów w celu uzyskiwania energii, zbliżając się lub osiągając zerowy stopień składowania odpadów, natomiast te państwa członkowskie, które produkują średnio najmniej odpadów, znajdują się wśród krajów składujących najwięcej odpadów i wykazują o wiele niższy poziom recyklingu, a nawet spalania;

G.

mając na uwadze, że niektóre spalarnie nie dysponują odpowiednią infrastrukturą umożliwiającą segregację i przetwarzanie odpadów; mając na uwadze, że najwyraźniej nie ma jasnych ograniczeń co do rodzajów spalanych odpadów i że toksyczne pyły będące wynikiem spalania wciąż budzą niepokój;

H.

mając na uwadze, że dyrektywa 2008/98/WE w sprawie odpadów (dyrektywa ramowa w sprawie odpadów (WFD)) ustanawia przepisy służące ochronie środowiska naturalnego i zdrowia ludzi przez profilaktykę i zmniejszanie niekorzystnych skutków generowania odpadów i gospodarowania nimi oraz przez zmniejszenie ogólnych skutków użytkowania zasobów i poprawę efektywności takiego użytkowania, z korzyścią dla obywateli UE w odniesieniu do zdrowia i dobrobytu, osiągając jednocześnie zrównoważoną pod względem środowiskowym metodę unieszkodliwiania odpadów;

I.

mając na uwadze, że dyrektywa 2008/99/WE w sprawie ochrony środowiska poprzez prawo karne określa minimalną liczbę poważnych wykroczeń w dziedzinie środowiska i nakłada na państwa członkowskie obowiązek wprowadzenia bardziej odstraszających sankcji karnych za tego typu wykroczenia w przypadku, gdy zostały one popełnione celowo lub wskutek rażącego zaniedbania;

J.

mając na uwadze, że strategia gospodarowania odpadami zgodnie z dyrektywą ramową w sprawie odpadów musi zagwarantować, że wszystkie odpady są zbierane i kierowane do sieci odpowiednich zakładów przetwarzania odpadów celem odzyskiwania i ostatecznego unieszkodliwiania, co musi obejmować środki na rzecz zmniejszania generowania odpadów u źródła;

K.

mając na uwadze, że w niektórych regionach, takich jak Fos-sur-Mer (Francja – 2008), Path Head (Zjednoczone Królestwo – 2009), Huelva (Hiszpania – 2009) oraz Kampania (Włochy – 2011) postępy w zakresie zmniejszania ilości odpadów oraz recyklingu odpadów z gospodarstw domowych są minimalne, a także mając na uwadze, że odpady z gospodarstw domowych i inne odpady są nadal wywożone na składowiska bez segregacji, a w niektórych przypadkach najwyraźniej mieszane z różnymi rodzajami odpadów przemysłowych;

L.

mając na uwadze, że ostateczny termin transponowania dyrektywy ramowej w sprawie odpadów wyznaczono na grudzień 2010 r., a jedynie sześć państw członkowskich dotrzymało tego terminu; dlatego Komisja Europejska aktywnie podejmuje działania w celu zapewnienia tego, że pozostałe państwa członkowskie bezzwłocznie zakończą transponowanie i przystąpią do wdrażania przepisów przedmiotowej dyrektywy;

M.

mając na uwadze, że odpadami z gospodarstw domowych należy gospodarować zgodnie z hierarchią postępowania z odpadami polegającą na zapobieganiu powstawaniu odpadów, redukcji ich ilości, ponownym wykorzystywaniu, recyklingu, odzysku odpadów (np. energia), oraz ich unieszkodliwianiu, zgodnie z art. 4 dyrektywy ramowej w sprawie odpadów;

N.

mając na uwadze, że Europa efektywnie wykorzystująca zasoby jest jednym z głównych celów strategii Europa 2020, a na mocy dyrektywy ramowej w sprawie odpadów wprowadzono docelowy poziom w zakresie recyklingu odpadów komunalnych w wysokości 50%, który wszystkie państwa członkowskie muszą osiągnąć do 2020 r., a także mając na uwadze fakt, że przekształcenie UE w ekologiczną gospodarkę obiegową, która wykorzystuje odpady jako zasoby, wpisuje się w istotny sposób w realizację celu polegającego na efektywnym korzystaniu z zasobów;

O.

mając na uwadze, że jest kilka powodów, dla których brak jest planów gospodarowania odpadami zgodnie z dyrektywą ramową w sprawie odpadów: mianowicie wynika to z braku wdrażania i egzekwowania, odpowiednio przeszkolonego personelu na szczeblu lokalnym i regionalnym oraz koordynacji na poziomie krajowym, niewystarczających kontroli na szczeblu UE, nieprzydzielania odpowiednich zasobów i braku systemu grzywien, przez co pomija się możliwości, jakie stwarza dobre gospodarowanie odpadami w zakresie ograniczenia emisji gazów cieplarnianych i innego wpływu na środowisko oraz zmniejszenia zależności Europy od importu surowców naturalnych;

P.

mając na uwadze, że ważnym czynnikiem, o którym często się zapomina, jest możliwość stworzenia w sektorze recyklingu nawet 0,5 mln miejsc pracy, ponieważ niektóre rodzaje odpadów stanowią zasoby produktywne, które mogą przyczynić się do zwiększenia równowagi środowiskowej oraz do przejścia na gospodarkę ekologiczną;

Q.

mając na uwadze, że gospodarowanie bioodpadami w UE znajduje się wciąż w stadium początkowym i że należy rozwijać obecne instrumenty legislacyjne, a technologie uczynić bardziej wydajnymi;

R.

mając na uwadze, że cele UE w zakresie zbierania, recyklingu oraz kierowania odpadów ze składowisk do ponownej obróbki nadal muszą stanowić priorytet;

S.

mając na uwadze, że państwa członkowskie – na szczeblu krajowym, regionalnym i lokalnym – ponoszą główną odpowiedzialność za wdrażanie legislacji UE oraz że obywatele uważają, iż UE odpowiada za wdrożenie polityki dotyczącej odpadów, ale Unia nie dysponuje odpowiednimi środkami umożliwiającymi jej egzekwowanie przepisów;

T.

mając na uwadze, że zgodnie z konwencją z Aarhus obywatele mają prawo do uzyskiwania informacji na temat sytuacji na zamieszkiwanym przez nich terenie, a obowiązkiem władz jest udzielanie takich informacji oraz motywowanie obywateli do wypracowania odpowiedzialnego podejścia i odpowiedzialnych zachowań; mając na uwadze, że zgodnie z dyrektywą 2003/35/WE państwa członkowskie dopilnowują, aby społeczeństwo otrzymywało na wczesnym etapie realne możliwości uczestnictwa w przygotowywaniu i modyfikowaniu lub rewidowaniu wymagających opracowania planów lub programów;

U.

mając na uwadze, że poprzez proces składania petycji obywatele wyrażają poczucie, że organy publiczne nie kontrolują sytuacji, czasami nie są przygotowane do podejmowania niezbędnych działań, które przyczyniają się do rozwiązania problemu, wzajemne zaufanie jest nadszarpnięte i wszystko wskazuje na to, że nie da się uniknąć otwartej konfrontacji i paraliżu uniemożliwiającego tym samym działanie;

V

mając na uwadze, że w niedawnej analizie (13) przeprowadzonej dla Komisji w celu zbadania wykonalności utworzenia unijnej agencji ds. gospodarowania odpadami podkreślono fakt, że wiele państw członkowskich wykazuje brak zdolności do przygotowania planów gospodarowania odpadami, a także w zakresie inspekcji, kontroli i innych działań mających na celu odpowiednie egzekwowanie przepisów dotyczących odpadów;

W.

mając na uwadze, że w tej analizie zwrócono uwagę również na wysoki stopień niezgodności z przepisami, nielegalne wyrzucanie i przemieszczanie odpadów, ogromną liczbę skarg obywateli i toczące się przed Trybunałem Sprawiedliwości postępowania w sprawie naruszenia przepisów, a w związku z tym na niedostateczną ochronę zdrowia publicznego i środowiska naturalnego, będącą nadrzędnym celem legislacji UE w zakresie odpadów;

X.

mając na uwadze, że nielegalna utylizacja odpadów stała się również przedmiotem działalności zorganizowanych grup przestępczych, co rodzi pytania na temat roli odpowiedzialnych organów, a w przypadku odpadów przemysłowych, przedmiotem zmowy w sektorze przemysłu;

Y.

mając na uwadze, że obecne procedury monitoringu i kontroli w celu zapewnienia, że odpady z gospodarstw domowych nie są zanieczyszczone odpadami toksycznymi, są czasami słabe lub nawet nie ma ich wcale, co prowadzi do skażenia składowisk odpadów i spalarni; mając na uwadze, że trzeba podkreślić, iż usuwanie odpadów toksycznych za pomocą spalania w instalacjach przeznaczonych do spalania odpadów z gospodarstw domowych jest kategorycznie zabronione;

Z.

mając na uwadze, że dogłębna analiza petycji potwierdza, iż przepisy dotyczące funkcjonowania przyjaznego dla środowiska systemu gospodarowania odpadami w dużej mierze istnieją i że główne kwestie dotyczą ich wdrażania i egzekwowania, a 95% petycji dotyczy uchybień władz na szczeblu lokalnym lub regionalnym;

AA.

mając na uwadze, że jako jeden z głównych czynników odpowiedzialnych za ten stan rzeczy zidentyfikowano brak informacji i świadomości, potencjału administracyjnego i środków finansowych lub innych zasobów na szczeblu lokalnym;

AB.

mając na uwadze, że Komisja nasiliła działania wspierające (w tym przyznała 4,1 mld EUR w latach 2005–2006), aby poprawić wdrażanie i egzekwowanie na poziomie krajowym dorobku prawnego UE w zakresie odpadów; mając na uwadze, że pod koniec 2009 r. 20 % przypadków naruszenia prawa w zakresie środowiska dotyczyło jednak odpadów;

AC.

mając na uwadze, że koszt złego gospodarowania odpadami jest wysoki oraz że dzięki realizacji pełnego cyklu w ramach systemu terytorialnego możliwe jest poczynienie dużych oszczędności;

AD.

mając na uwadze, że choć wdrażanie przepisów dotyczących odpadów w UE stanowi odpowiedzialność publiczną, przedsiębiorstwa prywatne i wielonarodowe zajmują się 60% odpadów z gospodarstw domowych i 75% odpadów z przedsiębiorstw, co generuje roczne obroty rzędu 75 mld EUR (14);

AE.

mając na uwadze, że tworzenie nowych składowisk i spalarni odpadów podlega przepisom załącznika I.9 dyrektywy w sprawie oceny oddziaływania na środowisko (15), co wymaga przeprowadzenia oceny skutków wywieranych na środowisko zgodnie z art. 4 ust. 1 lub przynajmniej postępowania sprawdzającego zgodnie z art. 4 ust. 2, jeśli składowisko odpadów podlega przepisom załącznika II 11b;

AF.

mając na uwadze, że składowiska odpadów wchodzą w zakres załącznika II dyrektywy w sprawie oceny oddziaływania na środowisko, jeśli „mogą znacząco oddziaływać na środowisko” i podlegają kryteriom określonym przez państwa członkowskie;

AG.

mając na uwadze, że art. 6 ust. 4 dyrektywy w sprawie oceny oddziaływania na środowisko stanowi, że „zainteresowana społeczność otrzymuje wczesne i skuteczne możliwości udziału w procedurach decyzyjnych dotyczących środowiska określonych w art. 2 ust. 2, i w tym celu uprawniona jest do wyrażania komentarzy i opinii, kiedy wszystkie opcje są dostępne właściwej władzy lub władzom zanim podjęta zostanie decyzja w sprawie wniosku o zezwolenie na inwestycję”;

AH.

mając na uwadze, że dyrektywy UE i konwencja z Aarhus wyraźnie mówią o dostępie do informacji i udziale społeczeństwa w podejmowaniu decyzji w sprawach dotyczących środowiska;

AI.

mając na uwadze, że wielu petycjach twierdzi się, iż procedura wydawania zezwoleń na obiekty gospodarowania odpadami nie była w pełni zgodna z przepisami UE, szczególnie w odniesieniu do dyrektywy w sprawie oceny oddziaływania na środowisko i konsultacji społecznych;

AJ.

mając na uwadze, że dopóki zezwolenia są zgodne z parametrami określonymi w dyrektywie i dopełniony został obowiązek wykonania oceny oddziaływania na środowisko, Komisja nie może zakwestionować decyzji podjętych przez organy krajowe; mając jednak na uwadze, że niektóre państwa członkowskie nie dokonały dokładnych ocen oddziaływania na środowisko przed wydaniem pozwoleń na otwarcie lub rozbudowę składowisk odpadów lub budowę spalarni;

AK.

mając na uwadze, że postępowanie na drodze sądowej może zostać wszczęte tylko po zatwierdzeniu projektu przez państwa członkowskie; mając na uwadze, że obywatelom trudno zrozumieć, że UE nie może skutecznie interweniować do czasu zakończenia całej procedury i zatwierdzenia projektu przez państwa członkowskie;

AL.

mając na uwadze, że kwestie poruszane przez obywateli podczas konsultacji społecznych i ocen oddziaływania na środowisko dotyczących terenów przeznaczonych na realizację nowych składowisk często dotyczą domniemanych naruszeń obszarów chronionych, jak w przypadku składowiska w Parku Narodowym Wezuwiusz, czyli obaw związanych z negatywnym wpływem na zdrowie i dobre samopoczucie;

AM.

mając na uwadze, że planowane lokalizacje nowych składowisk odpadów są często kwestionowane, ponieważ składający petycje uważają, że naruszają one przyrodnicze lub kulturowe strefy chronione, co obrazują petycje dotyczące planów otwarcia nowego składowiska odpadów w parku narodowym Wezuwiusz, a także mając na uwadze, iż jego zdaniem umiejscawianie składowisk na obszarach należących do sieci Natura 2000 należy uważać za niezgodne z prawem UE w zakresie środowiska;

AN.

mając na uwadze, że w dyrektywie w sprawie składowania odpadów określono kryteria wydawania zezwoleń na tworzenie składowisk odpadów oraz wspólne procedury monitorowania w trakcie fazy działania składowiska i fazy poeksploatacyjnego nadzoru nad składowiskiem odpadów oraz że składowiska odpadów zamknięte przed transpozycją przedmiotowej dyrektywy nie podlegają jej przepisom; mając na uwadze, że kryteria wymienione w dyrektywie obejmują lokalizację składowiska odpadów, kontrolę wód i zarządzanie odciekiem ze składowiska, ochronę gleby i wody, kontrolę gazu, uciążliwości i zagrożenia, a także stabilność oraz bariery;

AO.

mając na uwadze, że do Komisji Petycji wpłynęło szereg petycji – w tym jedna, która stała się podstawą do odbycia misji informacyjnej w Path Head (Wielka Brytania) – które dotyczyły składowisk odpadów zlokalizowanych w bliskiej odległości od najbliższych zabudowań mieszkalnych i w których wskazywano, że ludność narażona jest na wdychanie szkodliwych oparów, większe zanieczyszczenie powietrza i nadmierną aktywność szkodników wokół ich domów; mając jednak na uwadze, że ponieważ bardziej dokładne kryteria dotyczące odległości składowisk odpadów od zabudowań mieszkalnych, szkół i szpitali nie zostały ustanowione w prawie UE, określenie dokładnych wymogów mających na celu zagwarantowanie ochrony zdrowia i środowiska naturalnego podlega zasadzie pomocniczości przewidzianej w traktatach;

AP.

mając na uwadze, że obawy wyrażane w petycjach w sprawie składowisk odpadów często dotyczą możliwości zanieczyszczenia wód gruntowych, ponieważ starsze składowiska mogą nie być wyposażone w materiał wyściełający dno składowiska, który zapobiega przenikaniu zanieczyszczeń do warstw wodonośnych, albo materiał taki może wyglądać na podarty i stwarzać podejrzenie wycieku, bądź też znajdują się na geologicznie niestabilnym gruncie i zbyt blisko rezerw wód gruntowych/pitnych;

AQ.

mając na uwadze, że Komisja informuje, iż od 2001 r. wszczęto 177 postępowań o naruszenie dyrektywy w sprawie składowania odpadów, i że w aktualnym wykazie zidentyfikowano minimum 619 nielegalnych składowisk odpadów w całej UE;

AR.

mając na uwadze, że petycje i skargi kierowane do Komisji potwierdzają istnienie dużej liczby nielegalnych składowisk działających bez pozwoleń, choć dokładna ich liczba nie jest znana ze względu na brak odpowiedniego monitorowania;

AS.

mając na uwadze, iż przypomina się, że składowanie odpadów powinno być rozwiązaniem stosowanym jedynie w ostateczności; mając na uwadze, że władze publiczne w niektórych państwach członkowskich, które nie dorównują innym państwom w zakresie zapobiegania powstawania odpadom, ich recyklingu i ponownego wykorzystywania, mogą być pod presją, by powiększać istniejące – nawet niezgodne z wymogami – składowiska lub otwierać nowe w krótkim okresie, jako sposób na pozbywanie się odpadów;

AT.

mając na uwadze, że wykorzystywanie spalarni odzyskujących energię w tym procesie, które znajdują się nisko w hierarchii postępowania z odpadami, jest powszechnie uznawane i akceptowane przez obywateli w części krajów, które osiągnęły wysoki stopień zgodności z dyrektywą ramową w sprawie odpadów, oraz że kraje, które do tej pory nie stosują spalania, mogą się na nie zdecydować w celu uporania się z nagromadzonymi zaległościami;

AU.

mając na uwadze, że można to uczynić jedynie pod warunkiem surowych kontroli i przestrzegania odnośnych przepisów UE oraz z uwzględnieniem tego, że takie działania prawdopodobnie spotkają się ze sprzeciwem ludności znajdującej się najbliżej w okolicy i obawiającej się o skutki dla swego zdrowia;

AV.

mając na uwadze, że należy przyznać, iż ostatnimi czasy postęp technologiczny pozwolił znacznie zmniejszyć emisje ze spalarni; mając na uwadze, że w niektórych państwach członkowskich – zwłaszcza w tych, w których duży odsetek odpadów jest spalany – lokalna populacja okazuje większe zrozumienie, być może przez wzgląd na wytwarzanie ciepła i energii przez spalarnie, a także ze względu na przejrzystość i dostępność informacji na temat ich funkcjonowania;

AW.

mając na uwadze, że wydawanie zezwoleń na budowę obiektów do spalania odpadów spotyka się z podobnym sprzeciwem i z tych samych powodów jak w przypadku tworzenia składowisk odpadów, jednak z naciskiem na zanieczyszczenie powietrza oraz szkodliwy wpływ na zdrowie publiczne lub chronione obszary przyrody;

AX.

mając na uwadze, że na miejsce budowy spalarni władze publiczne często wybierają obszary, w których już występuje duże zanieczyszczenie powietrza i że nie należy ignorować skutków łącznych dla zdrowia mieszkańców takich obszarów, oraz że często nie poszukuje się alternatywnych sposobów utylizacji odpadów i wytwarzania energii, np. poprzez metanizację;

AY.

mając na uwadze, że spalanie odpadów przede wszystkim w celu wytworzenia energii mimo wszystko stanowi mniej oszczędny sposób gospodarowania odpadami niż zapobieganie powstawaniu odpadów, recykling i odzyskiwanie odpadów, i dlatego zgodnie z hierarchią postępowania z odpadami określoną w dyrektywie ramowej w sprawie odpadów to zapobieganie, recykling i odzysk należy traktować priorytetowo;

AZ.

mając na uwadze, że osiągnięcie określonych w prawodawstwie celów w zakresie recyklingu i zapobiegania wymaga aktywnego uczestnictwa społeczeństwa obywatelskiego, większego zaangażowania zainteresowanych stron i podwyższenia poziomu świadomości społecznej, co może zostać osiągnięte za pośrednictwem kampanii medialnych zwiększających świadomość społeczną;

BA.

mając na uwadze, że we wszystkich sprawozdaniach Komisji Petycji z misji informacyjnych dotyczących odpadów wspomina się o słabej komunikacji lub nawet o braku komunikacji między obywatelami i władzami, co w niektórych przypadkach może prowadzić do napiętych sytuacji i demonstracji obywateli, o czym często informują media;

BB.

mając na uwadze, że liczba ludności świata rośnie, a zatem należy oczekiwać znacznego wzrostu ogólnej konsumpcji, co z kolei wiąże się z dodatkowymi wymaganiami w kwestii gospodarowania odpadami; mając na uwadze, że aby rozwiązać ten problem należałoby między innymi podnieść świadomość społeczną na ten temat i wdrożyć zasadę hierarchii postępowania z odpadami;

BC.

mając na uwadze, że Komisja Petycji nie ma kompetencji prewencyjnych lub sądowych, lecz jest w stanie bronić interesów obywateli, zwłaszcza kiedy pojawiają się problemy związane ze stosowaniem prawa UE, za pomocą współpracy z odpowiedzialnymi organami w celu poszukiwania rozwiązań lub wyjaśnienia kwestii poruszonych w petycjach;

1.

wzywa państwa członkowskie, aby bez dalszej zwłoki przetransponowały dyrektywę ramową w sprawie odpadów oraz aby zagwarantowały pełną zgodność ze wszystkimi jej wymogami, w szczególności w odniesieniu do stworzenia i wdrożenia kompleksowych planów gospodarowania odpadami, łącznie z realizacją na czas wszystkich celów określonych w ustawodawstwie europejskim;

2.

wzywa Komisję do dokładnego monitorowania transpozycji przez państwa członkowskie dyrektywy UE w sprawie ochrony środowiska poprzez prawo karne, aby zagwarantować, że transpozycja ta jest dokonywana sprawnie i skutecznie; wzywa Komisję do zwrócenia uwagi na rolę wszelkich form przestępczości zorganizowanej w zakresie wykroczeń ze szkodą dla środowiska naturalnego;

3.

mając na uwadze fakt, że odpady i zanieczyszczenie stanowią poważne zagrożenie dla zdrowia ludzkiego i dla integralności środowiska, wzywa państwa członkowskie do szybszego wprowadzenia zaawansowanej strategii gospodarowania odpadami zgodnie z dyrektywą ramową w sprawie odpadów;

4.

wzywa organy publiczne do zaakceptowania faktu, że do opracowania prawidłowych strategii gospodarowania odpadami oraz stworzenia odpowiedniej infrastruktury i odpowiednich obiektów w większości państw członkowskich wymagane są duże inwestycje, a także uważa, że organy te powinny rozważyć zarezerwowanie odpowiedniej części środków z Funduszu Spójności na ten cel lub ubieganie się o bezpośrednie finansowanie przez Europejski Bank Inwestycyjny;

5.

uważa, że należy zwiększyć możliwości w zakresie kontroli na miejscu i egzekwowania prawa na poziomie państw członkowskich i UE, aby zadbać o większą zgodność z prawodawstwem dotyczącym odpadów, i w związku z tym wzywa państwa członkowskie do zwiększenia ich możliwości w zakresie kontroli, monitorowania oraz innych działań na wszystkich etapach łańcucha gospodarowania odpadami w celu lepszego egzekwowania przepisów dotyczących odpadów oraz wzywa Komisję do przedstawienia konkretnych procedur służących pełnemu i skutecznemu stosowaniu zasady pomocniczości w przypadku poważnych naruszeń ze strony państw członkowskich;

6.

apeluje do Komisji o zapewnienie właściwym organom bardziej konkretnych wytycznych, aby pomóc im we właściwym wdrażaniu dorobku prawnego w zakresie gospodarowania odpadami, zwraca jednak uwagę, że zasoby dostępne na szczeblu europejskim są obecnie niewystarczające; dlatego uważa, że należy podjąć uzupełniające środki finansowe i administracyjne, aby zapewnić lepsze możliwości doradztwa i szkoleń dla urzędników pracujących w sektorze gospodarowania odpadami;

7.

wzywa Komisję do zidentyfikowania problemów o charakterze bardziej systemowym związanych z wdrażaniem przez państwa członkowskie dyrektyw dotyczących odpadów, a także do skoncentrowania uwagi na tych problemach, które obejmują nieodpowiednie sieci obiektów gospodarowania odpadami, nadmierne wykorzystywanie składowisk odpadów, rosnącą ilość wytwarzanych śmieci w przeliczeniu na jednego mieszkańca lub niski poziom recyklingu;

8.

uważa, że ustanowienie nowej agencji UE ds. gospodarowania odpadami nie jest pożądane oraz jest zdania, że obecna struktura instytucjonalna na szczeblu UE, oparta na DG Komisji Europejskiej ds. Środowiska oraz Europejskiej Agencji Środowiska jako ośrodku wiedzy specjalistycznej i centrum doskonałości, jest bardziej opłacalna, choć instytucje te należy wciąż wzmacniać, aby zapewnić bardziej aktywny nadzór i egzekwowanie prawa;

9.

uważa, że istniejąca Europejska Agencja Środowiska mogłaby wspomóc ten proces i odgrywać bardziej konstruktywną rolę w składaniu sprawozdań na temat strategii gospodarowania odpadami w państwach członkowskich oraz identyfikowaniu słabości dzięki przeprowadzaniu oceny zgodności planów gospodarowania odpadami opracowanych przez państwa członkowskie z prawodawstwem UE;

10.

uważa, że ściślejsza współpraca między organami na szczeblu lokalnym, regionalnym i krajowym może przynieść pozytywne rezultaty, jeżeli chodzi o zidentyfikowanie modeli najlepszych praktyk; zwraca uwagę, że Komitet Regionów, Europol, Europejska Sieć Wdrażania i Egzekwowania Prawa Ochrony Środowiska, stowarzyszenie Municipal Waste Europe oraz FEAD, europejskie stowarzyszenie reprezentujące sektor gospodarki odpadami, mogą odegrać bardziej użyteczną rolę w organizowaniu takich wymian, a tym samym pomóc w budowaniu zaufania wśród ludzi, których dotykają niezbędne działania wdrażające politykę gospodarowania odpadami;

11.

wzywa państwa członkowskie, które zmagają się z poważnymi kryzysami związanymi z odpadami, do wzięcia pod uwagę faktu, że skuteczniejsze strategie gospodarowania odpadami stwarzają możliwości zarówno w zakresie tworzenia miejsc pracy, jak i w zakresie zwiększenia przychodów, gwarantując jednocześnie równowagę środowiskową poprzez ponowne wykorzystywanie, recykling i odzyskiwanie energii z odpadów;

12.

przypomina, że hierarchia cyklu postępowania z odpadami stanowi jeden z głównych elementów dyrektywy 2008/98/WE i to na tej hierarchii, w myśl zapisów dyrektywy, powinno opierać się zawsze gospodarowanie odpadami; zauważa również, że za stosowaniem zasady hierarchii postępowania z odpadami przemawiają argumenty natury gospodarczej, że w pierwszej kolejności należy skupić się na zapobieganiu powstawaniu odpadów, później na ich ponownym wykorzystywaniu i recyklingu, a dopiero następnie na spalaniu odpadów w celu wytworzenia energii oraz że w miarę możliwości należy unikać tworzenia składowisk, gdyż jest to rozwiązanie niegospodarne i sprzeczne z zasadami zrównoważonego rozwoju;

13.

w związku z tym wzywa Komisję i państwa członkowskie do propagowania zagadnień ochrony środowiska wśród obywateli, w tym do przedstawiania zalet wydajnego gospodarowania odpadami, w szczególności informując o zaletach wstępnego sortowania odpadów, rzeczywistych kosztach zbiórki odpadów z gospodarstw domowych, jak również o korzyściach finansowych płynących z odzysku tych odpadów;

14.

uważa, że ściślejsza współpraca między organami państw członkowskich a Komisją Petycji w zakresie spraw przez nią poruszanych i stanowiących przedmiot bezpośredniego zainteresowania społeczności lokalnych stanowiłaby doskonałą okazję do ułatwienia dialogu między odpowiedzialnymi organami i społecznościami lokalnymi na temat priorytetów dotyczących wdrożenia strategii gospodarowania odpadami i może w niektórych przypadkach stanowić skuteczne rozwiązanie, w przypadku gdy może to być przydatne do rozwiązania lokalnych sporów;

15.

proponuje uzgodnienie wspólnego standardu UE dotyczącego oznaczania kolorami kategorii odpadów do sortowania i recyklingu, aby ułatwić i zwiększyć udział obywateli w procesie gospodarowania odpadami oraz zrozumienie przez nich tego procesu, a także uważa, że może to wspomóc działania państw członkowskich mające na celu znaczne i szybkie zwiększenie poziomu recyklingu;

16.

zachęca do nawiązania wczesnego i skutecznego dialogu między odpowiedzialnymi organami lokalnymi i regionalnymi a lokalnymi mieszkańcami na etapach planowania, zanim podjęte zostaną decyzje o budowie instalacji przetwarzania odpadów, pamiętając o tym, że postawa „byle nie na moim podwórku” stanowi duże wyzwanie w tym względzie;

17.

podkreśla podstawowe znaczenie prawidłowego i pełnego wdrożenia dyrektywy w sprawie oceny oddziaływania na środowisko oraz należytej koordynacji procedur wydawania zezwoleń wymaganych na mocy przepisów o ochronie środowiska;

18.

wzywa państwa członkowskie do zadbania o to, aby przed podjęciem jakiejkolwiek decyzji o utworzeniu lub zbudowaniu nowego obiektu unieszkodliwiania odpadów, w szczególności spalarni lub zakładu metanizacji odpadów lub – w ostateczności – nowego składowiska, przeprowadzano pełną ocenę oddziaływania na środowisko; uważa, że przeprowadzanie takich ocen powinno być obowiązkowe;

19.

zdaje sobie sprawę, że w niektórych przypadkach wymagane są pilne decyzje, aby rozwiązać poważne kryzysy związane z odpadami lub zapobiec ich rozwojowi, podkreśla jednak, że nawet w tych przypadkach należy zagwarantować pełne przestrzeganie istniejącego prawodawstwa UE, mając w szczególności na uwadze fakt, że chodzi tu o długoterminowe zdrowie i dobrobyt społeczności lokalnych;

20.

jest przekonany, że dialog między organami publicznymi, podmiotami sektora prywatnego i zainteresowanymi społecznościami musi zostać poprawiony, a obywatele muszą mieć lepszy dostęp do obiektywnych informacji oraz skuteczniejszych administracyjnych i sądowych mechanizmów odwoławczych, jeżeli są konieczne;

21.

apeluje do Komisji, by wspierała i umacniała sieć partnerstwa publiczno-prywatnego w zakresie kampanii informacyjnych; wzywa do wsparcia kampanii „sprzątanie świata”, którą pisemnie poparło ponad 400 posłów do PE i której przyszłoroczna edycja powinna otrzymać wsparcie ze strony milionów wolontariuszy;

22.

uważa, że można by również zachęcać osoby składające petycję do pełnego korzystania z takich mechanizmów tam, gdzie one istnieją, co może prowadzić do skuteczniejszego i szybszego rozwiązania problemu niż środki na szczeblu UE, szczególnie jeżeli chodzi o konkretne obiekty;

23.

wzywa Komisję do zaproponowania jaśniejszych i bardziej konkretnych kryteriów lokalizacji składowisk w odniesieniu do okolicznych budynków mieszkalnych, szkół lub placówek opieki zdrowotnej, aby zapewnić solidniejsze zabezpieczenia przed potencjalnymi zagrożeniami dla zdrowia ludzkiego i środowiska, pamiętając jednocześnie, że należy przy tym uwzględnić dużą liczbę zmiennych i uwarunkowań lokalnych, przy pełnym poszanowaniu zasady pomocniczości;

24.

zaleca organom państw członkowskich, aby współpracowały ze sobą, szczególnie przy planowaniu zakładów przetwarzania odpadów na obszarach przygranicznych, a także aby dbały o to, by przeprowadzano transgraniczne oceny skutków, uwzględniające informacje istotne dla wszystkich obywateli i zainteresowanych stron;

25.

zachęca Komisję, aby w pełni zaakceptowała fakt, że istnieje związek między skutecznymi przepisami środowiskowymi dotyczącymi obiektów dziedzictwa historycznego oraz ochrony i propagowania różnorodności biologicznej – takimi jak przepisy zawarte w ramowej dyrektywie wodnej, dyrektywie siedliskowej i dyrektywie w sprawie ochrony dzikiego ptactwa – a dyrektywą w sprawie oceny oddziaływania na środowisko i dyrektywą w sprawie strategicznej oceny oddziaływania na środowisko oraz prawodawstwem dotyczącym gospodarowania odpadami;

26.

zachęca Komisję, jako właściwy organ, aby dbała o zgodność z wymogami proceduralnymi na mocy prawa UE (ocena oddziaływania na środowisko, konsultacje publiczne), w tym z wymogami określonymi w dyrektywach dotyczących ochrony obiektów dziedzictwa naturalnego i historycznego;

27.

uważa, że należy wykorzystywać jedynie oficjalnie zarejestrowane składowiska, zgodne z dyrektywą w sprawie składowania odpadów i posiadające odpowiednie zezwolenia, a ich lokalizacja powinna być wyraźnie określona i zapisana, natomiast wszystkie inne składowiska należy uznać za nielegalne, skutecznie zamknąć, zabezpieczyć i przywrócić do pierwotnego stanu, a bezpośrednie otoczenie takich obiektów należy skutecznie monitorować pod kątem ewentualnych negatywnych skutków;

28.

uważa, że konieczne jest publiczne i jasne określenie kryteriów przyjmowania odpadów, jak również stworzenie skutecznego systemu śledzenia odpadów, szczególnie tych niebezpiecznych, aby zagwarantować, że składowiska i spalarnie będą przyjmować i utylizować jedynie odpowiednie odpady; uważa, że we wszystkich państwach członkowskich należy w sposób spójny stosować regularne, niezapowiedziane procedury pobierania próbek i kontroli;

29.

uważa, że należy położyć większy nacisk na odzyskiwanie odpadów organicznych, zwłaszcza w regionach o charakterze głównie rolniczym, co jest aspektem rozważanym dotychczas w niewielkim stopniu;

30.

nalega, aby ustanowiono wspólne kryteria pomiaru głównych wartości emisji ze spalarni oraz aby pomiary te były dostępne online w czasie rzeczywistym do celów konsultacji społecznych w celu wzbudzenia zaufania wśród społeczności lokalnych oraz zapewnienia skutecznego systemu ostrzegania w przypadku wystąpienia anomalii;

31.

przypomina państwom członkowskim, że to one są odpowiedzialne za skuteczne monitorowanie oraz nadzór zgodności ze wszystkimi zezwoleniami i standardami UE, nawet jeśli problemy pojawiają się na szczeblu samorządu lokalnego lub regionalnego, oraz zachęca je do zapewnienia wystarczającej liczby kompetentnych pracowników do realizacji tego zadania, w tym do przeprowadzania częstych kontroli na miejscu;

32.

zauważa, że należy pilnie zająć się jawnym i nielegalnym składowaniem mieszanych i niezidentyfikowanych odpadów, oraz wzywa do przeprowadzania surowych kontroli gospodarowania odpadami; przypomina właściwym organom, że muszą wprowadzić surową kontrolę gospodarowania tymi specyficznymi rodzajami odpadów przemysłowych, niezależnie od ich pochodzenia, aby zachować pełną zgodność z dyrektywą dotyczącą zintegrowanego zapobiegania zanieczyszczeniom i ich kontroli (dyrektywa 2008/1/WE zmieniona dyrektywą 2010/75/UE) i wzywa Komisję do dołożenia wszelkich starań w ramach swoich kompetencji w celu dopilnowania, by właściwe organy rzeczywiście zapewniały prawidłowe gromadzenie, segregowanie i przetwarzanie odpadów, na przykład dzięki systematycznym kontrolom, oraz by organy regionalne przedstawiły wiarygodny plan;

33.

zwraca się do wszystkich państw członkowskich o podjęcie kroków mających na celu zwiększenie akceptacji społecznej dla okolicznych istniejących lub planowanych obiektów gospodarowania odpadami, polegających na pokazywaniu, że organy wydające zezwolenia i operatorzy należycie przestrzegają przepisów z zachowaniem pełnej przejrzystości;

34.

zaleca wprowadzenie odpowiednich i odstraszających mandatów i kar za nielegalne wyrzucanie odpadów, szczególnie toksycznych i niebezpiecznych, częściowo w celu zrekompensowania szkód dla środowiska zgodnie z zasadą „zanieczyszczający płaci”; jest zdania, że nielegalne i umyślne wyrzucanie silnie skażonych odpadów chemicznych lub radioaktywnych do środowiska powinno podlegać surowym wyrokom współmiernym do zagrożenia, jakie działanie to stanowi dla ludzi i środowiska;

35.

apeluje o podejmowanie skutecznych działań w celu zwalczania wszelkiej infiltracji organów odpowiedzialnych za gospodarowanie odpadami ze strony zorganizowanych grup przestępczych oraz wszelkich powiązań między przestępczością zorganizowaną a zakładami czy organami publicznymi;

36.

zaleca, aby w przypadku gdy fundusze publiczne przydzielane są prywatnym przedsiębiorstwom na zarządzanie przetwarzaniem odpadów, władze lokalne i/lub krajowe wprowadziły w życie skuteczną kontrolę finansową wykorzystywania tych funduszy w celu zagwarantowania zgodności prawnej z przepisami UE;

37.

zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Radzie oraz Komisji.


(1)  Dz.U. L 312 z 22.11.2008, s. 3.

(2)  Dz.U. L 328 z 6.12.2008, s. 28.

(3)  Dz.U. L 182 z 16.7.1999, s. 1.

(4)  Dz.U. L 332 z 28.12.2000, s. 91.

(5)  Dz.U. L 197 z 21.7.2001, s. 30.

(6)  Dz.U. L 41 z 14.2.2003, s. 26.

(7)  Dz.U. L 156 z 25.6.2003, s. 17.

(8)  DT 682330.

(9)  DT 745784.

(10)  DT 778722.

(11)  DT 833560 + B7-0073/2011.

(12)  DT 820406.

(13)  Analiza możliwości utworzenia agencji wykonawczej ds. gospodarowania odpadami (sprawozdanie zrewidowane, wersja ostateczna), 7 grudnia 2009 r.

(14)  „Deklaracja brukselska” Europejskiej Federacji Zagospodarowywania Odpadów (FEAD), 15 lutego 2011 r.

(15)  85/337/EWG.


20.8.2013   

PL

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

CE 239/69


Czwartek, 2 lutego 2012 r.
Program Daphne

P7_TA(2012)0027

Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 2 lutego 2012 r. w sprawie programu Daphne: osiągnięcia i perspektywy na przyszłość (2011/2273(INI))

2013/C 239 E/11

Parlament Europejski,

uwzględniając Kartę praw podstawowych Unii Europejskiej,

uwzględniając konkluzje Rady EPSCO z dnia 8 marca 2010 r. w sprawie przemocy,

uwzględniając strategię Komisji na rzecz równouprawnienia kobiet i mężczyzn na lata 2010-2015, którą przedstawiono w dniu 21 września 2010 r. (COM(2010)0491),

uwzględniając plan działania służący realizacji określonych w programie sztokholmskim priorytetów politycznych w dziedzinie sprawiedliwości, wolności i bezpieczeństwa na okres 2010-2014, który przedstawiono w dniu 20 kwietnia 2010 r. (COM(2010)0171),

uwzględniając swoją rezolucję z dnia 5 kwietnia 2011 r. w sprawie priorytetów oraz zarysu ram nowej polityki UE w dziedzinie walki z przemocą wobec kobiet (1),

uwzględniając decyzję nr 779/2007/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 20 czerwca 2007 r. ustanawiającą na lata 2007-2013 program szczegółowy na rzecz zapobiegania i zwalczania przemocy wobec dzieci, młodzieży i kobiet oraz na rzecz ochrony ofiar i grup ryzyka (program Daphne III) jako część programu ogólnego „Prawa podstawowe i sprawiedliwość” (2),

uwzględniając decyzję nr 803/2004/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 21 kwietnia 2004 r. przyjmującą program działania Wspólnoty (2004-2008) w celu zapobiegania i zwalczania przemocy wobec dzieci, młodzieży i kobiet oraz w celu ochrony ofiar i grup ryzyka (program Daphne II) (3),

uwzględniając decyzję nr 293/2000/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 24 stycznia 2000 r. przyjmującą program działania Wspólnoty (program Daphne) na lata 2000-2003 w sprawie środków zapobiegawczych w walce przeciwko przemocy wobec dzieci, młodzieży i kobiet (4),

uwzględniając sprawozdanie Komisji dla Parlamentu Europejskiego z dnia 11 maja 2011 r. z oceny okresowej programu Daphne III na lata 2007-2013 (COM(2011)0254),

uwzględniając decyzje Komisji dotyczące przyjmowania rocznych programów prac dla programu Daphne III,

uwzględniając komunikat Komisji w sprawie wniosku dotyczącego rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady ustanawiającego na lata 2014-2020 program „Prawa i obywatelstwo” (COM (2011)0758),

uwzględniając art. 48 Regulaminu,

uwzględniając sprawozdanie Komisji Praw Kobiet i Równouprawnienia (A7-0006/2012),

A.

mając na uwadze, że od chwili jego uruchomienia w 1997 r. program Daphne jest prawdziwym osiągnięciem zarówno pod względem popularności wśród zaangażowanych podmiotów (beneficjentów, organów publicznych, uniwersytetów i organizacji pozarządowych), jak i pod względem skuteczności projektów sfinansowanych w ramach tego programu;

B.

mając na uwadze, że program Daphne jest jedynym tego rodzaju programem, którego celem jest zwalczanie przemocy wobec kobiet, dzieci i młodzieży w całej Unii Europejskiej; w związku z tym mając na uwadze, że dalsze finansowanie programu Daphne jest niezbędne do utrzymania istniejących środków i wprowadzenia nowych środków zapewniających skuteczne zwalczanie wszelkich form przemocy wobec dzieci, młodzieży i kobiet;

C.

mając na uwadze, że zapobieganie i zwalczanie przemocy wobec kobiet, dzieci i młodzieży są obecnie wciąż tak samo aktualne jak w 1997 r., kiedy została przyjęta inicjatywa Daphne; mając na uwadze, że od czasu stworzenia programu ujawniono dzięki niemu nowe formy przemocy, w tym przemoc w żłobkach, niewłaściwe traktowanie osób starszych i napaści na tle seksualnym wśród nastolatków;

D.

mając na uwadze, że Parlament Europejski stwierdził w licznych rezolucjach, że finansowanie programu Daphne okazało się jak dotąd niewystarczające, oraz zadeklarował zamiar zapewnienia odpowiedniego finansowania, aby umożliwić programowi zaspokojenie rzeczywistych potrzeb, które niesie ze sobą walka z wszelkimi formami przemocy wobec kobiet, dzieci i młodzieży;

E.

mając na uwadze, że program Daphne jest niezwykle ważnym instrumentem służącym większemu wyeksponowaniu kwestii przemocy wobec kobiet oraz umożliwieniu organizacjom kobiecym i innym zaangażowanym stronom zainteresowanym sporządzanie planów pracy i opracowywanie konkretnych działań w tej dziedzinie;

F.

mając na uwadze, że ostatnio pojawiły się nowe formy przemocy w związku z rosnącą popularnością internetowych sieci społecznościowych;

G.

mając na uwadze, że w obecnych warunkach kryzysu gospodarczego i dyscypliny budżetowej kobiety dysponują mniejszymi środkami, by chronić siebie i ich dzieci przed przemocą, a także mając na uwadze, że coraz ważniejsze jest zapobieganie bezpośrednim skutkom finansowym przemocy wobec kobiet i dzieci dla systemu sądowego oraz usług socjalnych i zdrowotnych; mając ponadto na uwadze, że finansowanie programów krajowych oraz organizacji pozarządowych zajmujących się potrzebami ofiar przemocy może zostać ograniczone;

H.

mając na uwadze, że w strategii na rzecz równości kobiet i mężczyzn na lata 2010-2015 Komisja podkreśla, że przemoc na tle płciowym to jeden z najważniejszych problemów, które trzeba rozwiązać w celu osiągnięcia prawdziwej równości płci;

I.

mając na uwadze, że w celu zbliżenia poziomu praw kobiet w krajach kandydujących do standardów obowiązujących w UE ważne jest objęcie tych krajów zakresem programu Daphne III;

J.

mając na uwadze, że przemoc wobec kobiet popełniana jest wskutek istniejącego nadal braku równości między mężczyznami a kobietami i jest zjawiskiem strukturalnym, związanym z nierównym podziałem władzy między kobietami a mężczyznami w naszym społeczeństwie; mając jednak na uwadze, że możliwe jest znaczne ograniczenie występowania tego zjawiska poprzez zamierzone działania mające na celu zwalczanie stereotypów związanych z płcią w zakresie edukacji i równości płci oraz w mediach, a także że możliwe jest zwalczanie takiej przemocy za pomocą uświadamiania w zakresie zdrowia, służb policyjnych i systemu sądowego;

K.

mając na uwadze, że przemoc wobec kobiet, dzieci i młodzieży obejmuje wszystkie rodzaje naruszeń praw człowieka, takie jak niegodziwe traktowanie w celach seksualnych, gwałty, przemoc domowa, napaści na tle seksualnym i molestowanie, prostytucja, handel ludźmi, naruszenie praw seksualnych i reprodukcyjnych, przemoc wobec kobiet i osób młodych w miejscu pracy, przemoc wobec kobiet, dzieci i młodzieży w sytuacjach konfliktu, przemoc wobec kobiet, dzieci i młodzieży w więzieniach i instytucjach opiekuńczych oraz wiele szkodliwych praktyk tradycyjnych, takich jak okaleczanie narządów płciowych; mając na uwadze, że każde z tych nadużyć może pozostawić głębokie psychiczne blizny, zaszkodzić integralności cielesnej i psychicznej kobiet, dzieci i młodzieży, a w niektórych przypadkach nawet spowodować śmierć;

L.

mając na uwadze, że zwalczanie przemocy wobec kobiet nie jest wymienione wśród celów przedstawionych we wniosku Komisji dotyczącym nowego programu „Prawa i obywatelstwo” w okresie finansowania 2014-2020, który to program łączy program Daphne III, sekcje programu Progress związane z równością płci i niedyskryminacją oraz program „Prawa podstawowe i obywatelstwo”; mając na uwadze, że może to zmniejszyć widoczność i spójność programu Daphne oraz zagrozić jego powodzeniu; mając na uwadze, że zaproponowany budżet nowego programu jest mniejszy niż budżet obecnych programów; mając na uwadze, że wniosek nie zapewnia przewidywalności finansowania przedstawionych w nim celów;

M.

mając na uwadze, że porównywalne dane na temat różnych rodzajów przemocy wobec kobiet w Unii Europejskiej nie są gromadzone w sposób regularny, co utrudnia ustalenie rzeczywistej skali problemu i znalezienie odpowiednich rozwiązań; mając na uwadze, że gromadzenie wiarygodnych danych jest szczególnie trudne, ponieważ kobiety i mężczyźni często – ze strachu lub wstydu – niechętnie opowiadają o swoich doświadczeniach;

N.

mając na uwadze, że koszty związane z przemocą domową są dla społeczeństw szczególnie wysokie: w przypadku samej tylko przemocy domowej koszty te oszacowano w kontekście określonego projektu Daphne na 16 mld EUR rocznie w Unii Europejskiej, w tym bezpośrednie koszty leczenia (pogotowie ratunkowe, hospitalizacja, opieka ambulatoryjna, leki), koszty związane z działalnością sądów i policji, koszty związane z opieką socjalną (zakwaterowanie i rozmaita pomoc) i koszty gospodarcze (straty w produkcji) (5);

O.

mając na uwadze, że na podstawie wielu badań na temat przemocy na tle płciowym szacuje się, że od jednej piątej do jednej czwartej wszystkich kobiet w Europie doznało przemocy fizycznej co najmniej raz w ciągu swojego dorosłego życia oraz że ponad jedna dziesiąta doznała przemocy na tle seksualnym z użyciem siły; mając na uwadze, że badania pokazują, iż 26% dzieci i młodzieży twierdzi, że były ofiarami przemocy fizycznej w dzieciństwie;

P.

mając na uwadze, że w wyniku wykluczenia społecznego i marginalizacji kobiety i dzieci romskie w ogromnym stopniu są narażone na przemoc; mając na uwadze, że w ostatnich latach program Daphne z powodzeniem wspierał wiele inicjatyw mających na celu rzucenie światła na związek pomiędzy wykluczeniem społecznym, ubóstwem i przemocą;

Q.

mając na uwadze, że przemoc na tle płciowym jest problemem strukturalnym, rozpowszechnionym w całej Europie i na świecie, oraz zjawiskiem dotyczącym ofiar i sprawców niezależnie od wieku, wykształcenia, dochodów i pozycji społecznej, a także że ma ona związek z nierównym podziałem władzy między kobietami a mężczyznami w naszym społeczeństwie;

R.

mając na uwadze, że ze względu na różnice w polityce i ustawodawstwie państw członkowskich kobiety w Unii Europejskiej nie są w jednakowym stopniu chronione przed przemocą ze strony mężczyzn;

S.

mając na uwadze, że podstawą prawną dla programu Daphne jest art. 168 TFUE dotyczący zdrowia publicznego, jednakże po wejściu w życie traktatu lizbońskiego Unia Europejska posiada szersze uprawnienia;

1.

z dużym zainteresowaniem zapoznał się z osiągnięciami, popularnością i pewnymi trudnościami programu, które przedstawiono w Sprawozdaniu z oceny okresowej programu Daphne III na lata 2007-2013 i opracowaniach wstępnych wykorzystanych do jego opracowania (6), oraz które zostały zgłoszone przez beneficjentów dotacji w ramach programu Daphne;

2.

zwracając uwagę, że od 2014 r. program Daphne będzie włączony do programu „Prawa i obywatelstwo”, uważa za istotne zachowanie celów programu, w szczególności walki z przemocą wobec kobiet, wśród celów nowego programu „Prawa i obywatelstwo” w okresie 2014-2020 oraz twierdzi, że finansowanie programu należy utrzymać na poziomie porównywalnym z poziomem finansowania poprzedniego programu i że należy go wyeksponować w ramach nowego programu z uwagi na jego osiągnięcia, skuteczność i popularność;

3.

ubolewa nad tym, że zwalczanie przemocy wobec dzieci, młodzieży i kobiet nie zostało wyraźnie wymienione w art. 4 („Cele szczegółowe”) komunikatu Komisji (COM(2011)0758) w sprawie wniosku dotyczącego rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady ustanawiającego program „Prawa i obywatelstwo” na lata 2014-2020;

4.

wyraża zadowolenie z utrzymania na prawie jednakowym poziomie całkowitej puli środków finansowych przewidzianej na całość programu „Prawa i obywatelstwo”; uważa, że zrównoważony podział roczny umożliwi zapewnienie ciągłości obranych celów i prowadzonych działań;

5.

zwraca się również do państw członkowskich i zainteresowanych partnerów, współpracujących z Komisją, by przyczyniały się do rozpowszechniania informacji dotyczących programów unijnych i oferowanych w ramach nich możliwości finansowania, w szczególności wśród organizacji pozarządowych, na szczeblu lokalnym i w państwach członkowskich, gdzie udział w programie jest niewielki;

6.

zwraca się do Komisji o rozwiązanie nielicznych problemów, na które zwrócono uwagę w ww. sprawozdaniu z oceny okresowej, dotyczących w szczególności:

niepokrywania się z innymi programami wspólnotowymi w celu uniknięcia ryzyka zmniejszenia znaczenia kwestii objętych programem Daphne;

zwiększenia przejrzystości programów i lepszego rozpowszechniania ich wyników;

równego podziału programów pomiędzy różne państwa członkowskie;

zmniejszenia obciążenia administracyjnego, uproszczenia procedur składania wniosków o dotacje i skrócenia czasu oczekiwania między opublikowaniem zaproszenia do składania wniosków a zawarciem umów, które uniemożliwiały wielu małym organizacjom pozarządowym proponowanie projektów w ramach programów Daphne;

zwiększenia wydajności dotacji operacyjnych przyznawanych organizacjom działającym na szczeblu europejskim, które mogą zapewnić wzmocnienie multidyscyplinarnych partnerstw europejskich, ustanowionych w ramach dotacji na działania; zwiększenia możliwości organizacji pozarządowych, zwłaszcza tych małych w krajach Europy Środkowej i Wschodniej, w zakresie określania polityki na szczeblu krajowym i europejskim oraz wywierania na nią wpływu;

7.

w celu wzmocnienia oddziaływania programu zwraca się do Komisji, aby nadal zwracała szczególną uwagę na kobiety, dzieci i młodzież, które ze względu na wykluczenie społeczne i marginalizację są szczególnie narażone na niebezpieczeństwo związane z przemocą;

8.

wzywa Komisję do uwzględnienia krajów kandydujących jako kwalifikujących się do finansowania w ramach funduszy programu Daphne III;

9.

zwraca się również do państw członkowskich i zainteresowanych partnerów, by przyczyniały się do osiągnięcia celu, jakim jest lepszy podział programów pomiędzy państwa członkowskie;

10.

wzywa Komisję do finansowania w większym stopniu projektów mających na celu uczulanie przede wszystkim młodych pokoleń na nowe formy przemocy związane z coraz większym wykorzystaniem internetowych sieci społecznościowych (groźby, presja psychiczna, zastraszanie, pornografia dziecięca w internecie), bardziej zdradliwych niż pozostałe formy przemocy, ale równie niebezpiecznych dla integralności cielesnej i psychicznej;

11.

zwraca się do państw członkowskich o regularne gromadzenie danych dotyczących przemocy wobec kobiet, tak aby mieć jaśniejszy obraz skali tego problemu;

12.

podkreśla wartość dodaną programu Daphne dla Unii Europejskiej, która pozwala różnym organizacjom państw członkowskich na współpracę w zakresie zapobiegania i ograniczania przemocy oraz na korzystanie z wymiany wiedzy i dobrych praktyk; podkreśla ponadto, że w ramach projektów finansowanych z programu Daphne III stworzono stowarzyszenia i stabilne struktury, które będą kontynuowały wspieranie grup docelowych w dłuższej perspektywie i które doprowadziły do zmian w polityce na szczeblu krajowym i unijnym;

13.

podkreśla potrzebę zwrócenia szczególnej uwagi na projekty ukierunkowane na wyeliminowanie przestępstw „honorowych” i okaleczania żeńskich narządów płciowych;

14.

wzywa Komisję do tego, by umożliwiła finansowanie projektów krajowych, w których uczestniczą małe organizacje nienastawione na zysk, i domaga się, aby w przyszłości małe organizacje pozarządowe mogły nadal w pełni angażować się w partnerstwa między stowarzyszeniami i być w tych partnerstwach wspierane, ponieważ odgrywają one często ważną rolę w wykrywaniu mało znanych, stanowiących tabu lub nowo pojawiających się problemów, rozwiązywaniu tych problemów w innowacyjny sposób oraz ochronie i wspieraniu ofiar;

15.

uznaje znaczenie działań realizowanych w ramach programu Daphne III mających na celu zapobieganie i zwalczanie przemocy wobec kobiet, lecz podkreśla również konieczność podejmowania działań legislacyjnych na szczeblu europejskim w celu zwalczania przemocy na tle płciowym;

16.

wzywa Komisję do przetłumaczenia strony internetowej Pakietu Narzędzi Daphne na wszystkie języki Unii Europejskiej i do aktualizowania jej, ze zwróceniem uwagi na rezultaty i zalecenia opracowane na podstawie wyników projektów prowadzonych w ramach programu Daphne, tak aby zainteresowane strony mogły wykorzystywać ją jako bazę danych; wzywa Komisję do utworzenia na swojej stronie internetowej łatwych w obsłudze specjalnych stron poświęconych wyłącznie programowi Daphne, a od 2014 r. projektom w ramach programu „Prawa i obywatelstwo” mającym służyć walce z przemocą wobec kobiet, dzieci i młodzieży;

17.

przypomina o przyjętym przez Komisję w Planie działań służącym realizacji programu sztokholmskiego zobowiązaniu dotyczącym przedstawienia w latach 2011-2012 „Komunikatu na temat strategii zwalczania przemocy wobec kobiet, przemocy domowej i okaleczania narządów płciowych kobiet, który zostanie uzupełniony planem działań UE” (7);

18.

zwraca się do Komisji, aby w ramach promowania programu „Prawa i obywatelstwo” umożliwiła dalsze wyłanianie projektów związanych z celami powszechnie znanego programu Daphne, tak aby możliwie najlepiej wyeksponować ten program;

19.

sugeruje, aby Komisja rozszerzyła rolę zespołu ds. Daphne w DG ds. Sprawiedliwości, tak aby wykraczała ona poza funkcje administracyjne i nadzoru finansowego w kierunku bardziej komunikacyjnej funkcji;

20.

sugeruje Komisji wykorzystanie wyników projektów w celu wywarcia wpływu na politykę europejską i politykę poszczególnych państw członkowskich w zakresie zapobiegania i zwalczania przemocy wobec kobiet, dzieci i młodzieży;

21.

wzywa Komisję do zwrócenia szczególnej uwagi na wnioski dotyczące projektów mających na celu wspieranie równości mężczyzn i kobiet od najmłodszych lat oraz mających na celu zapobieganie i kształcenie, tak aby zmieniać mentalność i zwalczać stereotypy.

22.

zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Radzie i Komisji.


(1)  Teksty przyjęte, P7_TA(2011)0127.

(2)  Dz.U. L 173 z 3.7.2007, s. 19.

(3)  Dz.U. L 143 z 30.4.2004, s. 1.

(4)  Dz.U. L 34 z 9.2.2000, s. 1.

(5)  Projekt Daphne 2006 „IPV EU Cost” JLS/DAP/06-1/073/WY (Szacunkowy koszt przemocy domowej w Europie) Maïté Albagly, Sandrine Baffert, Claude Mugnier, Marc Nectoux, Bertrand Thellot

(6)  COM(2011)0254 Sprawozdanie z oceny okresowej programu Daphne III na lata 2007-2013

(7)  COM(2010)0171, Przestrzeń wolności, bezpieczeństwa i sprawiedliwości dla europejskich obywateli – Plan działań służący realizacji programu sztokholmskiego, s. 13.


20.8.2013   

PL

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

CE 239/74


Czwartek, 2 lutego 2012 r.
Sytuacja kobiet w czasie wojny

P7_TA(2012)0028

Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 2 lutego 2012 r. w sprawie sytuacji kobiet w czasie wojny (2011/2198(INI))

2013/C 239 E/12

Parlament Europejski,

uwzględniając Powszechną deklarację praw człowieka ONZ z dnia 10 grudnia 1948 r. oraz wiedeńską deklarację i wiedeński program działania, przyjęte podczas Światowej Konferencji Praw Człowieka w dniu 25 czerwca 1993 r., w szczególności ust. I 28-29 i II 38 w sprawie systematycznych gwałtów, niewolnictwa seksualnego i wymuszonych ciąż w sytuacjach konfliktu zbrojnego,

uwzględniając Konwencję Narodów Zjednoczonych w sprawie likwidacji wszelkich form dyskryminacji kobiet z dnia 18 grudnia 1979 r. i deklarację ONZ o eliminacji przemocy wobec kobiet z dnia 20 grudnia 1993 r. (1),

uwzględniając rezolucje 1325 (2000 r.) i 1820 (2008 r.) Rady Bezpieczeństwa ONZ w sprawie kobiet, pokoju i bezpieczeństwa, rezolucję 1888 (2009 r.) w sprawie przemocy seksualnej wobec kobiet i dzieci w sytuacjach konfliktu zbrojnego, rezolucję 1889 (2009 r.) mającą na celu usprawnienie wdrażania i kontroli stosowania rezolucji 1325 Rady Bezpieczeństwa ONZ oraz rezolucję 1960 (2010 r.), na której mocy ustanowiono mechanizm służący gromadzeniu danych o osobach dopuszczających się przemocy seksualnej w konfliktach zbrojnych i sporządzaniu list z nazwiskami takich osób,

uwzględniając mianowanie w marcu 2010 r. specjalnego przedstawiciela sekretarza generalnego ONZ ds. przemocy seksualnej w konfliktach zbrojnych,

uwzględniając deklarację pekińską i pekińską platformę działania, przyjęte podczas czwartej Światowej Konferencji w sprawie Kobiet w dniu 15 września 1995 r., oraz późniejsze dokumenty końcowe przyjęte na posiedzeniach specjalnych Organizacji Narodów Zjednoczonych Pekin +5 (2000 r.), Pekin +10 (2005 r.) i Pekin +15 (2010 r.),

uwzględniając rezolucję 54/134 Zgromadzenia Ogólnego ONZ z dnia 7 lutego 2000 r., która ustanowiła dzień 25 listopada Międzynarodowym Dniem przeciwko Przemocy Wobec Kobiet,

uwzględniając „Europejski pakt na rzecz równości płci” (2011-2020), przyjęty przez Radę Europejską w marcu 2011 r. (2),

uwzględniając komunikat Komisji zatytułowany „Strategia na rzecz równości kobiet i mężczyzn 2010-2015” (COM(2010)0491),

uwzględniając plan działania Rady UE na rzecz równouprawnienia kobiet i mężczyzn we współpracy na rzecz rozwoju (SEC(2010)0265), który powinien zapewniać uwzględnianie kwestii równouprawnienia na wszystkich szczeblach współpracy UE z krajami partnerskimi,

uwzględniając sprawozdanie za 2011 r. na temat wskaźników UE dotyczących kompleksowego podejścia do wdrażania przez UE rezolucji 1325 i 1820 Rady Bezpieczeństwa ONZ w sprawie kobiet, pokoju i bezpieczeństwa (3),

uwzględniając wskaźniki z roku 2010 r. dotyczące kompleksowego podejścia do wdrażania przez UE rezolucji 1325 i 1820 Rady Bezpieczeństwa ONZ w sprawie kobiet, pokoju i bezpieczeństwa,

uwzględniając przyjęte w grudniu 2008 r. kompleksowe podejście do wdrażania przez UE rezolucji 1325 i 1820 Rady Bezpieczeństwa ONZ w sprawie kobiet, pokoju i bezpieczeństwa (4) oraz dokument operacyjny w sprawie wdrażania rezolucji 1325 Rady Bezpieczeństwa ONZ wzmocnionej rezolucją 1820 w kontekście EPBiO,

uwzględniając wytyczne UE w sprawie przemocy wobec kobiet i dziewcząt oraz ich dyskryminacji,

uwzględniając konkluzje Rady z dnia 13 listopada 2006 r. dotyczące propagowania równouprawnienia oraz uwzględniania problematyki płci w zarządzaniu kryzysowym,

uwzględniając dokument Rady dotyczący ogólnych norm zachowania podczas działań w zakresie EPBiO (5),

uwzględniając Rzymski Statut Międzynarodowego Trybunału Karnego przyjęty w dniu 17 lipca 1998 r., w szczególności jego art. 7 i 8, w których zgwałcenie, niewolnictwo seksualne, przymusową prostytucję, wymuszoną ciążę, przymusową sterylizację oraz wszelkie inne formy przemocy seksualnej uznaje się za zbrodnie przeciw ludzkości i zbrodnie wojenne,

uwzględniając swoją rezolucję z dnia 25 listopada 2010 r. w sprawie dziesiątej rocznicy przyjęcia rezolucji 1325 Rady Bezpieczeństwa ONZ z 2000 r. na temat kobiet, pokoju i bezpieczeństwa (6),

uwzględniając swoją rezolucję z dnia 7 maja 2009 r. w sprawie uwzględniania tematyki płci w stosunkach zewnętrznych UE oraz w procesie budowania pokoju i ugruntowywania tożsamości narodowej (7),

uwzględniając swoją rezolucję z dnia 1 czerwca 2006 r. w sprawie sytuacji kobiet w konfliktach zbrojnych oraz ich udziału w odbudowie i procesie demokratycznym w krajach po zakończeniu konfliktu (8),

uwzględniając art. 48 Regulaminu,

uwzględniając sprawozdanie Komisji Praw Kobiet i Równouprawnienia oraz opinię Komisji Rozwoju (A7-0429/2011),

A.

mając na uwadze, że w ciągu ostatnich dziesięciu lat, tj. od przyjęcia rezolucji 1325 Rady Bezpieczeństwa ONZ, poczyniono niewielkie postępy; mając na uwadze, że w niektórych przypadkach określono pułapy udziału kobiet w składzie rządu, a liczba kobiet w instytucjach przedstawicielskich wzrosła; mając na uwadze, że od tego czasu zwiększyła się wiedza na temat odmiennego położenia kobiet i mężczyzn w trakcie konfliktów, a także mając na uwadze, że pomimo podjętych starań udział kobiet w negocjacjach pokojowych nadal wynosi, poza nielicznymi wyjątkami, poniżej 10% wszystkich osób formalnie w nie zaangażowanych (9);

B.

mając na uwadze utworzenie stanowiska specjalnego przedstawiciela ONZ ds. przemocy seksualnej w konfliktach, które zajmuje obecnie Margot Wallström;

C.

mając na uwadze, że przemoc seksualna w postaci masowych gwałtów, handlu ludźmi i innych form wykorzystywania seksualnego kobiet i dzieci nadal stanowi część taktyki wojennej w regionach dotkniętych konfliktami na całym świecie, co jest sytuacją nie do przyjęcia; mając na uwadze, że próżnia władzy powstająca na obszarach po zakończeniu konfliktu może prowadzić do pogorszenia sytuacji praw kobiet i dziewcząt, czego przykładem jest Libia i Egipt;

D.

mając na uwadze, że przemoc seksualna w czasie wojny ma niszczący wpływ na zdrowie fizyczne (np. ryzyko bezpłodności, nietrzymania moczu i chorób przenoszonych drogą płciową) i psychiczne ofiar, ponieważ są one często piętnowane, odrzucane, maltretowane, uważane za zhańbione, w wielu przypadkach wykluczane ze swoich społeczności a czasami nawet mordowane;

E.

mając na uwadze, że rodziny ofiar również doznają szczególnego cierpienia, a przemoc seksualną odczuwają jako upokorzenie; mając na uwadze, że dzieci zrodzone z gwałtu mogą doświadczać odrzucenia; mając na uwadze, że odrzucenie to może być okrutne, przybierając postać porzucenia w chwili narodzin lub dzieciobójstwa;

F.

mając na uwadze, że w deklaracji wiedeńskiej przyjętej na Światowej Konferencji Praw Człowieka NZ w dniu 25 czerwca 1993 r. stwierdza się, że „prawa człowieka należne kobietom i dziewczętom stanowią niezbywalną, integralną i nieodłączną część powszechnych praw człowieka”;

G.

zaniepokojony faktem, że w większości przypadków osoby dopuszczające się przemocy seksualnej pozostają bezkarne, czego przykładem jest Kolumbia, gdzie w sytuacji konfliktu zbrojnego przemoc seksualna wobec kobiet jest systematyczną i ukrywaną praktyką, której sprawcy niemal w ogóle nie ponoszą kary; mając też na uwadze, że tę formę przemocy należy traktować jako zbrodnię wojenną;

H.

mając na uwadze fakt, że kobiety pracujące w wojsku lub w organizacjach cywilnych zajmujących się utrzymywaniem pokoju odgrywają ważną rolę, gdyż mogą być wzorem do naśladowania, mediatorami międzykulturowymi i mogą zachęcać do umocnienia pozycji miejscowych kobiet i obalać stereotypy w oczach mężczyzn, a ponadto lepiej komunikują się z miejscowymi kobietami;

I.

mając na uwadze, że w większości krajów działaniom związanym z kwestią równości płci nie nadaje się priorytetu, płeć jest postrzegana jako zagadnienie o drugorzędnym znaczeniu, a praktyki kulturowe, religijne i społeczno-ekonomiczne stanowią pretekst dla utrudniania osiągania postępów w obszarze równości płci oraz praw kobiet;

J.

mając na uwadze, że nacisk na kwestię płci należy kłaść od samego początku planowania misji cywilnych i misji bezpieczeństwa; mając na uwadze, że misje pokojowe okazały się kluczowe z punktu widzenia uwzględniania kwestii równouprawnienia w przypadku prewencji, demobilizacji i odbudowy po ustaniu konfliktu;

K.

mając na uwadze, że historia pokazała, iż prowadzenie wojen zdaje się być aktywnością znacznie zdominowaną przez mężczyzn, oraz że w związku z tym uzasadnione jest oczekiwanie, że szczególne zdolności kobiet do prowadzenia dialogu i do sprzeciwiania się przemocy mogą przyczynić się w sposób bardzo pozytywny do zapobiegania konfliktom i do zarządzania nimi w sposób pokojowy;

L.

mając na uwadze, że znaczenie zaangażowania kobiet i kwestii równości płci potwierdza fakt, że tam, gdzie w rozstrzyganie konfliktów i proces budowania pokoju zaangażowanych jest więcej kobiet, omawia się więcej zagadnień związanych z odbudową i umacnianiem pokoju: infrastrukturę rynkową, wiejskie drogi, kliniki, dostęp do szkolnictwa i przedszkoli itp.;

M.

mając na uwadze, że w 2010 r. przyjęto 17 wskaźników kompleksowego podejścia (10), a w 2011 r. podjęto skuteczne działania, by przedłożyć pierwsze sprawozdanie z kontroli w oparciu o te wskaźnik (11); mając na uwadze, że konieczne są szczegółowe sprawozdania UE z kontroli, oparte na jasnej metodologii i właściwych wskaźnikach;

N.

mając na uwadze, że krajowe plany działania dotyczące kobiet, pokoju i bezpieczeństwa mają ogromne znaczenie i powinny opierać się na jednolitych minimalnych europejskich normach dotyczących ich celów, wdrażania i monitorowania w całej UE;

O.

mając na uwadze, że Komisja w dniu 31 sierpnia 2011 r. postanowiła udostępnić kolejne 300 mln euro na rzecz pokoju i bezpieczeństwa w Afryce; mając na uwadze, że w 2011 r. za obecne obszary konfliktowe uznaje się co najmniej dwanaście państw afrykańskich, których łączna szacunkowa liczba mieszkańców wynosi 386,6 mln;

P.

mając na uwadze, że w krajach wychodzących z konfliktów, które przechodzą proces odbudowy i reintegracji, mechanizmy instytucjonalne i zaangażowanie w sprawę równości płci stanowią skuteczny pierwszy krok w kierunku ochrony i wspierania praw kobiet; mając na uwadze, że zaangażowanie wszystkich właściwych podmiotów, takich jak rządy, przedstawiciele polityczni, grupy społeczeństwa obywatelskiego i środowiska naukowe, a także bezpośredni udział organizacji, grup i sieci kobiet – które powinny otrzymywać wsparcie polityczne, finansowe i prawne w celu opracowywania różnych programów, m.in. programów skierowanych do obywateli znajdujących się w najtrudniejszej sytuacji, w tym migrantek, kobiet przesiedlonych, kobiet uchodźców i repatriantek – stanowią warunek konieczny do budowania pokoju, osiągnięcia zrównoważonego rozwoju i stworzenia społeczeństw demokratycznych przestrzegających praw kobiet i zasad równouprawnienia;

Q.

mając na uwadze, że podstawowe przyczyny tego, iż kobiety są szczególnie narażone na przemoc w czasie konfliktów, wynikają często z ich ograniczonego dostępu m.in. do edukacji i rynku pracy, a także mając na uwadze, że udział kobiet w życiu gospodarczym na równych zasadach stanowi w związku z tym warunek konieczny do zwalczania przemocy związanej z płcią w czasie konfliktów zbrojnych; mając na uwadze, że udział kobiet w sprawowaniu rządów, zarówno przy stole negocjacyjnym, jak i czynne uczestnictwo w przemianach pokojowych, wciąż jest ograniczony, mimo iż stanowi jeden z najwyższych priorytetów i jest podstawowym elementem osiągania równości płci;

Kobiety na czele sił pokojowych i sił bezpieczeństwa

1.

apeluje, aby UE wspierała procesy pokojowe, pod warunkiem że w skład międzynarodowych zespołów prowadzących negocjacje pokojowe będą wchodziły kobiety; domaga się postępów zmierzających do tego, aby kobiety sprawujące funkcje przywódcze, lokalne organizacje działające na rzecz praw kobiet i grupy reprezentujące społeczeństwo obywatelskie miały zapewnione stałe miejsce przy stole negocjacyjnym na wszystkich etapach procesu pokojowego;

2.

podkreśla, jak ważny dla umocnienia pozycji kobiet jest dialog polityczny, i wzywa delegacje UE, aby podczas rozmów na temat praw człowieka i dialogu politycznego z miejscowym rządem poruszały kwestie kobiet, pokoju i bezpieczeństwa; wzywa Komisję, Europejską Służbę Działań Zewnętrznych (ESDZ) i państwa członkowskie do aktywnego promowania i wspierania zwiększenia udziału kobiet w stosunkach z krajami i organizacjami spoza UE;

3.

z zadowoleniem przyjmuje plan działania UE w sprawie równości płci oraz wzmocnienia pozycji kobiet w kontekście współpracy na rzecz rozwoju i wzywa wysoką przedstawiciel UE do podjęcia wszelkich niezbędnych środków w celu zapewnienia personelowi delegatur UE odpowiednich i skutecznych szkoleń w zakresie uwzględniania kwestii płci w kontekście utrzymania pokoju, zapobiegania konfliktom i budowania pokoju; zwraca się do Komisji i państw członkowskich o zapewnienie odpowiedniej pomocy technicznej i finansowej na wsparcie programów pozwalających kobietom w pełni uczestniczyć w prowadzeniu negocjacji pokojowych i wzmacniających pozycję kobiet w całym społeczeństwie obywatelskim;

4.

wzywa UE i państwa członkowskie do aktywnego propagowania większego udziału kobiet w wojskowych i cywilnych operacjach pokojowych, zwłaszcza na dowódczych stanowiskach, i w tym celu apeluje o:

organizowanie krajowych kampanii promujących służbę wojskową i policyjną jako realną opcję zarówno dla kobiet, jak i dla mężczyzn w celu obalenia ewentualnych stereotypów; kampanie te powinny obejmować imprezy informacyjne i „dni otwarte”, podczas których udzielano by rzeczowych informacji o możliwościach kształcenia i pracy w siłach zbrojnych;

przegląd polityki awansowania w służbie wojskowej w celu zweryfikowania, czy kobiety, mimo że są stawiane na równi z mężczyznami na zasadzie równości płci, nie zostały skrzywdzone w kontekście przydzielania awansów;

kierowanie się przez armię polityką przyjazną kobietom, umożliwiającą np. korzystanie z urlopu macierzyńskiego;

promowanie wzorów do naśladowania, tj. kobiet, które wykazały się odwagą i podejmowały działania mające na celu zaprowadzenie zmian;

zwiększenie uczestnictwa kobiet, w szczególności w operacjach cywilnych, na wysokich stanowiskach oraz w kontaktach ze społecznością lokalną;

gruntowne szkolenie mężczyzn i kobiet zaangażowanych w kontakty z ludnością cywilną na tematy związane z równouprawnieniem, ochroną kobiet i dzieci w sytuacjach konfliktów, ich szczególnymi potrzebami i przysługującymi im prawami człowieka oraz kulturą i tradycjami kraju, w którym odbywa się misja, w celu lepszej ochrony osób uczestniczących w misji i zagwarantowania równego traktowania kobiet i mężczyzn w zakresie szkoleń;

5.

apeluje o przeznaczanie odpowiednich funduszy UE, między innymi w ramach instrumentu na rzecz stabilności, na wspieranie skutecznego udziału kobiet w pracach instytucji przedstawicielskich szczebla krajowego i lokalnego oraz ich wkładu w te prace, a także na wszystkich poziomach podejmowania decyzji w kontekście rozwiązywania konfliktów, negocjacji pokojowych, procesu budowania pokoju i planowania działań po ustaniu konfliktu;

6.

wskazuje na potrzebę stworzenia kodeksu postępowania dla personelu UE służącego w misjach wojskowych i cywilnych, w którym jasno zostanie określone, że wykorzystywanie seksualne stanowi niemające usprawiedliwienia zachowanie o charakterze przestępczym, i domaga się kategorycznego stosowania tego kodeksu, w drodze surowych sankcji administracyjnych i karnych, w przypadkach przemocy seksualnej, której dopuścili się członkowie personelu humanitarnego, przedstawiciele instytucji międzynarodowych i sił pokojowych oraz dyplomaci; żąda zerowej tolerancji wobec seksualnego wykorzystywania dzieci i kobiet podczas konfliktów zbrojnych i w obozach dla uchodźców i w związku z tym z zadowoleniem przyjmuje niedawne dochodzenia ONZ dotyczące zarzutów dopuszczenia się aktów wykorzystywania seksualnego przez pracowników misji utrzymywania pokoju w trakcie operacji ONZ w Wybrzeżu Kości Słoniowej;

Wpływ konfliktów zbrojnych na kobiety

7.

stanowczo potępia ciągłe stosowanie przemocy seksualnej wobec kobiet jako taktyki wojennej, którą można przyrównać do zbrodni wojennych; uznaje głębokie rany fizyczne i psychiczne, jakie tego typu przemoc zadaje ofiarom, a także dramatyczne konsekwencje dla ich rodzin, podkreśla, że sposobem na zajęcie się tym zjawiskiem są programy wsparcia dla ofiar i wzywa do mobilizacji przywódców politycznych na rzecz przedstawienia skoordynowanego zbioru środków służących zapobieganiu przemocy seksualnej i ograniczeniu przypadków jej stosowania; wskazuje w tym względzie na utrzymującą się dramatyczną sytuację w Kongu; przypomina, że w dniach od 30 lipca do 4 sierpnia 2010 r. w regionie górniczym na wschodzie Konga miały miejsce liczne gwałty zbiorowe, że w 2009 r. we wschodnim Kongu zgłoszono co najmniej 8 300 gwałtów oraz że w pierwszym kwartale 2010 r. zgłoszono przypadki zgwałcenia co najmniej 1 244 kobiet, co oznacza, że średnio dochodziło do 14 gwałtów dziennie; zwraca uwagę, że w 2011 r. sytuacja ta nie ulega zmianie; wzywa misje UE w Demokratycznej Republice Konga – EUPOL RD Kongo i EUSEC RD Kongo – aby potraktowały priorytetowo kwestie zwalczania przemocy seksualnej oraz uczestnictwa kobiet w związku z wysiłkami zmierzającymi do zreformowania kongijskiego sektora bezpieczeństwa;

8.

podkreśla, że ponieważ skalę przemocy seksualnej, która dotyka głównie kobiety i dzieci, potęgują m.in. różnice między kobietami a mężczyznami, ogólne rozpowszechnianie przemocy, ale przede wszystkim militaryzacja społeczeństwa i rozpad struktur społecznych, szczególną uwagę należy zwrócić na zapobieganie tego rodzaju zbrodniom wojennym i zapewnienie środków na ten cel;

9.

zachęca państwa członkowskie do działania na rzecz przyjęcia środków służących ograniczeniu niekorzystnego wpływu konfliktów zbrojnych na życie rodzinne;

10.

wzywa do zacieśnienia współpracy z lokalnymi organizacjami kobiet celem ustanowienia systemu wczesnego ostrzegania i ewentualnego stworzenia warunków, w których organizacje te same mogłyby zapobiegać przypadkom wykorzystywania lub zmniejszać ich częstotliwość;

11.

zwraca się do Komisji o wspieranie lokalnych grup społeczeństwa obywatelskiego, zwłaszcza organizacji kobiet oraz organizacji, których programy obejmują problematykę płci, poprzez dostępne finansowanie i pomoc w budowaniu potencjału, tak by mogły one pełnić rolę „stróża”, zwłaszcza w państwach będących w stanie upadku;

12.

jest oburzony faktem, że osoby dopuszczające się przemocy seksualnej wciąż unikają kary; apeluje stanowczo o położenie kresu bezkarności osób dopuszczających się przemocy seksualnej; wzywa władze krajowe do zagwarantowania przestrzegania przepisów prawa dotyczących bezkarności oraz apeluje o wzmacnianie wymiaru sprawiedliwości poprzez poddawanie sędziów i prokuratorów szkoleniu służącemu lepszemu prowadzeniu dochodzeń i nakładaniu kar w sprawach o użycie przemocy seksualnej; zachęca zatem do nadawania sprawom sądowym znacznej widoczności i rozgłosu w celu rozpowszechniania świadomości, że tego typu praktyki są niedopuszczalne;

13.

nalega, by kwestia bezkarności stanowiła jeden z głównych wątków negocjacji pokojowych, gdyż nie ma pokoju bez sprawiedliwości, oraz by sprawcy zostali doprowadzeni przed oblicze wymiaru sprawiedliwości i ponieśli konsekwencje karne swoich czynów; podkreśla, że kwestia bezkarności nie może podlegać dyskusji; przypomina, że tempo postępowania sądowego, w którym oskarżonymi są osoby odpowiedzialne za przemoc wobec kobiet w czasie wojny, jest często zbyt wolne, co powoduje dodatkowe obciążenie psychiczne dla ofiar; wzywa zatem do zagwarantowania pewności i równości prawa dla wszystkich, z przestrzeganiem racjonalnych terminów i poszanowaniem godności kobiet będących ofiarami wojny;

14.

przypomina o zasadniczej roli edukacji w emancypacji kobiet i młodych dziewcząt oraz w przełamywaniu stereotypów i w kształtowaniu mentalności; wzywa do wprowadzenia lub wzmocnienia programów uświadamiających w ramach programów edukacyjnych kładących nacisk na poszanowanie godności kobiet;

15.

wzywa do tego, aby siły zbrojne prowadziły poradnie dla kobiet w celu rozwiązywania problemów związanych z przemocą seksualną i psychologiczną w strefach objętych działaniami wojennymi;

16.

domaga się tego, by kobiety, które padły ofiarą złego traktowania i przemocy w trakcie konfliktów, miały możliwość kierowania skarg do międzynarodowych trybunałów na warunkach nienaruszających ich godności i pod ochroną tych trybunałów przed atakami fizycznymi i urazami psychicznymi wynikającymi z przesłuchiwania ich w sytuacjach, które wykazują brak wrażliwości na urazy psychiczne; domaga się, by w takich sytuacjach poszkodowane kobiety uzyskiwały zadośćuczynienie zarówno na mocy prawa cywilnego, jak i karnego, oraz by wdrażano programy wsparcia w celu ułatwienia im gospodarczego, społecznego i psychologicznego powrotu do normalności;

17.

apeluje do UE i państw członkowskich, by skutecznie wspierały wdrażanie wytycznych UE w sprawie przemocy wobec kobiet i dziewcząt, realizując konkretne działania, takie jak:

ustanowienie skutecznego systemu kontroli wszystkich postępowań sądowych i działań następczych związanych ze sprawami o użycie przemocy;

przyjęcie środków, strategii i programów ukierunkowanych nie tylko na kwestie związane z ochroną i zaskarżaniem, ale przede wszystkim z zapobieganiem;

programy zapewniające ofiarom przemocy bezpłatną pomoc lekarską i psychologiczną w ich języku ojczystym i zgodnie z ich kulturą i zwyczajami, udzielaną w miarę możliwości przez kobiety lekarzy;

skierowane do kobiet i mężczyzn programy obejmujące kursy na temat zdrowia i umożliwiające łatwy dostęp do literatury, w szczególności na temat zdrowia reprodukcyjnego i seksualnego, oraz kampanie uwiadamiające dostosowane do kultury danych społeczności;

konkretne środki zapewniające kobietom w czasie wojny sprawiedliwy dostęp do systemów zdrowia publicznego (12), zwłaszcza do podstawowej opieki zdrowotnej obejmującej ochronę matki i dziecka zgodnie z definicją Światowej Organizacji Zdrowia (13) oraz opieki ginekologicznej i położniczej;

opracowanie programów ochrony świadków służących ochronie ofiar i zachęceniu ich – w zamian za gwarancję ochrony – do wystąpienia przed sądem i złożenia zeznań obciążających napastników;

18.

podkreśla kluczowe znaczenie, jakie ma zadbanie o to, by kobiety na równi z mężczyznami uczestniczyły w procesie reform wymiaru sprawiedliwości lub działaniach na rzecz wymiaru sprawiedliwości na poziomie transnarodowym, tak by mogły skutecznie wspierać egzekwowanie równości praw przez systemy sądownicze państw członkowskich;

19.

wzywa Komisję, ESDZ i delegacje Parlamentu do znalezienia sposobów zachęcania tych krajów rozwijających się, które jeszcze tego nie uczyniły, do podpisania, ratyfikowania i wdrożenia statutu rzymskiego Międzynarodowego Trybunału Karnego z 1998 r., co jest niezbędnym krokiem w kierunku zapewnienia ochrony praw seksualnych kobiet w czasie wojny i zapobiegania bezkarności sprawców;

20.

potępia przetrzymywanie zakładników i apeluje o surowsze karanie wykorzystywania „żywych tarcz” w konfliktach;

21.

wzywa do oddzielania kobiet i mężczyzn w więzieniach, w szczególności by zapobiegać wykorzystywaniu seksualnemu;

22.

podkreśla znaczenie, jakie ma prawo do uzyskania informacji na temat losów zaginionych członków rodziny, oraz wzywa strony konfliktów zbrojnych do podjęcia wszelkich dostępnych środków w celu wyjaśnienia losów osób uznanych za zaginione;

23.

wzywa do przyjęcia szczegółowych przepisów, których celem będzie udzielanie kobietom większej ochrony przed gwałtem, przymusową prostytucją i wszelkimi innymi formami napaści na tle seksualnym, a także zapewnienie przyszłym matkom i matkom małych dzieci szczególnej opieki w zakresie dostarczenia żywności, odzieży, ewakuacji, transportu i opieki medycznej, tak by zapobiegać niechcianym ciążom i chorobom przenoszonym drogą płciową, co stanowi priorytetowy obszar w ramach instrumentu na rzecz finansowania rozwoju na okres 2014-2020;

24.

wzywa Komisję do rozważenia możliwości utworzenia jednostek szybkiego reagowania składających się z przeszkolonego personelu (takiego jak lekarze, psycholodzy, socjolodzy, radcy prawni), których celem będzie udzielanie natychmiastowej pomocy na miejscu ofiarom przemocy ze względu na płeć;

25.

wyraża zadowolenie w związku z przyjęciem rezolucji 1960 Rady Bezpieczeństwa Organizacji Narodów Zjednoczonych, w której wystąpiono o udzielanie szczegółowych informacji o osobach podejrzewanych o dopuszczenie się przemocy seksualnej podczas konfliktu zbrojnego; apeluje do państw członkowskich o zwiększenie wysiłków na rzecz wdrożenia rezolucji 1960;

26.

wzywa do przeprowadzenia analizy możliwości wprowadzenia – w oparciu o właściwe prawo międzynarodowe i krajowe – odpowiedniego zadośćuczynienia dla ofiar, także z uwzględnieniem konsekwencji psychologicznych dla ich rodzin i dzieci;

27.

wzywa Komisję i państwa członkowskie, by działały na rzecz wzmocnienia praw kobiet w zakresie dostępu do gruntów, dziedziczenia, dostępu do kredytów i oszczędności w sytuacjach po konfliktach, w szczególności w krajach, w których praw własności kobiet nie da się dochodzić na drodze prawnej i prawa te nie są społecznie uznawane;

28.

podkreśla potrzebę uzupełnienia obrazu kobiety jako słabej ofiary o wizerunek kobiet jako bardzo zróżnicowanej grupy podmiotów społecznych posiadających cenne zasoby i zdolności oraz własne programy; uważa, że kobiety wywierają wpływ na przebieg wydarzeń, a ich działania muszą kształtować proces rozwoju; jest zdania, że kobiety, które padły ofiarą wojny, nie powinny dłużej być postrzegane jedynie jako ofiary wojenne, lecz raczej jako podmioty stabilizacji i rozwiązywania konfliktów; podkreśla, że zasadniczo kobiety mogą odegrać tę rolę wyłącznie wtedy, gdy będą w takim samym stopniu jak mężczyźni reprezentowane w procesach podejmowania decyzji politycznych i gospodarczych;

29.

podkreśla, że rozumienie roli kobiet w powojennych społeczeństwach oraz ich wkładu w odbudowę powojenną musi wykraczać poza ogólne stwierdzenie o „doświadczeniach wojennych kobiet” oraz że należy uznać szczególny i zróżnicowany charakter doświadczeń kobiet;

Zalecenia

30.

wzywa do utworzenia w ESDZ stanowiska specjalnego przedstawiciela ds. kobiet, pokoju i bezpieczeństwa, który uwzględniałby aspekt płci i współdziałałby skuteczniej ze swoimi odpowiednikami w ONZ; apeluje, aby ten specjalny przedstawiciel koordynował wszystkie odpowiednie strategie UE oraz prace jej grup zadaniowych i działów/punktów kontaktowych zajmujących się równouprawnieniem i bezpieczeństwem oraz by były one powiązane z tym stanowiskiem, a także by zapewniał on systematyczne, spójne i kompleksowe wdrażanie strategii i niezbędnych działań;

31.

apeluje, aby nieformalnej grupie zadaniowej ds. kobiet, pokoju i bezpieczeństwa udzielano wsparcia i ją uznawano;

32.

wzywa do uwzględnienia aspektu płci w kontekście badań nad pokojem, zapobiegania konfliktom i rozwiązywania ich, operacji pokojowych, odnowy i odbudowy pokonfliktowej, a także do uwzględniania aspektu płci w krajowych dokumentach strategicznych;

33.

gorąco zachęca ESDZ, Komisję i państwa członkowskie do uwzględnienia w działaniach dotyczących kobiet w strefach konfliktów kwestii związanych z rozwojem, a zwłaszcza uznania prawa matek do otrzymania ochrony i wsparcia, prawa do opiekowania się dziećmi i wychowywania ich oraz zdrowia i bezpieczeństwa finansowego kobiet, ze zwróceniem szczególnej uwagi na kwestię praw własności, zwłaszcza w odniesieniu do prawa własności gruntu i jego użytkowania;

34.

z zadowoleniem przyjmuje decyzję UE o przyjęciu listy 17 wskaźników realizacji, które pozwolą ocenić wyniki uzyskane przez nią w odniesieniu do zagadnień dotyczących płci w krajach niestabilnych, będących w konflikcie lub wychodzących z niego; podkreśla, że należy udoskonalić te wskaźniki i że powinny one również uwzględniać pomiar jakościowy; zwraca się do Komisji i ESDZ o wzięcie pod uwagę wyników tej oceny na etapie programowania i realizacji.

35.

wzywa ESDZ, zgodnie z art. 9 decyzji Rady 2010/427/UE z dnia 26 lipca 2010 r., do zadbania o to, by programowaniem, realizacją i monitorowaniem krajowych inicjatyw na rzecz propagowania problematyki płci przed wystąpieniem konfliktu, w trakcie i po jego wygaśnięciu zarządzano na szczeblu delegatur, tak aby lepiej uwzględnić specyfikę każdej sytuacji i ewentualny wymiar regionalny;

36.

wzywa państwa członkowskie do przyjęcia, wdrożenia i monitorowania krajowych planów działania na rzecz kobiet, pokoju i bezpieczeństwa; ponawia swój apel do UE i państw członkowskich o to, by w swoich planach i strategiach opracowały zestaw minimalnych norm obejmujący realistyczne cele oparte na konkretnych wskaźnikach, poziomach odniesienia, terminach, przyznanym budżecie i skutecznym mechanizmie kontroli; podkreśla znaczenie zaangażowania organizacji pozarządowych w opracowywanie, wdrażanie i monitorowanie tych planów działania:

37.

nalega, aby UE zagwarantowała równowagę podczas rekrutacji członków misji i operacji i opowiadała się za większą liczbą kobiet na najwyższych stanowiskach, np. szefów delegatur UE w krajach trzecich i szefów misji UE;

38.

podkreśla skierowane do UE wezwanie Komisji do wspierania państw trzecich w przestrzeganiu i wdrażaniu międzynarodowych zobowiązań, takich jak Konwencja ONZ w sprawie likwidacji wszelkich form dyskryminacji kobiet, kairski program działania, pekińska platforma działania i deklaracja milenijna NZ;

39.

zdecydowanie opowiada się za tym, by w składzie misji realizowanych w ramach Wspólnej Polityki Bezpieczeństwa i Obrony (WPBiO) oraz delegacji UE znajdowali się doradcy ds. równouprawnienia lub by te misje i delegacje posiadały punkt kontaktowy ds. równouprawnienia, a ponadto wzywa wysoką przedstawiciel/wiceprzewodniczącą Komisji, aby uniemożliwiła łączenie przez nie funkcji i zapewniła im odpowiednie zasoby i uprawnienia;

40.

podkreśla znaczenie kampanii zwiększających świadomość w zakresie zwalczania stereotypów, dyskryminacji (ze względu na płeć, kulturę lub religię) i przemocy domowej, a także ich znaczenie dla równouprawnienia w sensie ogólnym; zauważa, że kampaniom tym powinno towarzyszyć propagowanie pozytywnego wizerunku kobiet godnych naśladowania w mediach, reklamach, materiałach edukacyjnych i w internecie;

41.

wzywa do stworzenia odpowiednich publicznych procedur składania skarg w kontekście misji w ramach WPBiO, które w szczególności ułatwiałyby zgłaszanie przypadków przemocy seksualnej i przemocy związanej z płcią; wzywa wysoką przedstawiciel/wiceprzewodniczącą Komisji do zamieszczenia w półrocznej ocenie misji WPBiO szczegółowego sprawozdania w sprawie kobiet, pokoju i bezpieczeństwa; przypomina, że misje WPBiO są jednym z najważniejszych instrumentów, jakimi dysponuje UE, ukazujących jej zaangażowanie w realizację celów rezolucji Rady Bezpieczeństwa ONZ nr 1820 i 1325 w krajach i regionach dotkniętych kryzysem;

42.

wzywa do przyznania odrębnego budżetu na ocenę i monitorowanie danych zgromadzonych na podstawie wskaźników opracowanych na szczeblu UE; apeluje o stworzenie odrębnych linii budżetowych przeznaczonych na wiedzę z dziedziny równouprawnienia oraz przedsięwzięcia i działania na rzecz kobiet, pokoju i bezpieczeństwa w ramach misji WPBiO;

43.

wzywa organ władzy budżetowej UE do zwiększenia zasobów finansowych przeznaczonych na propagowanie równouprawnienia płci oraz praw kobiet w ramach przyszłych instrumentów finansowania na rzecz rozwoju w okresie 2014-2020;

44.

wzywa wysoką przedstawiciel UE i Komisję do podjęcia niezbędnych środków w celu zwiększenia komplementarności i uruchamiania w porę wszystkich instrumentów finansowych na rzecz działań zewnętrznych UE, a mianowicie Europejskiego Funduszu Rozwoju, instrumentu finansowania współpracy na rzecz rozwoju, Europejskiego Instrumentu Sąsiedztwa i Partnerstwa, Instrumentu Pomocy Przedakcesyjnej, europejskiego instrumentu na rzecz wspierania demokracji i praw człowieka na świecie oraz Instrumentu na rzecz Stabilności, by uniknąć rozproszonej reakcji UE na sytuację kobiet w czasie wojny;

45.

apeluje o szczególne wsparcie ze strony Europejskiego Instytutu ds. Równości Kobiet i Mężczyzn w zakresie gromadzenia, przetwarzania i rozpowszechniania informacji na temat skutecznych działań związanych z uwzględnianiem aspektu płci w ramach wdrażania pekińskich wskaźników dotyczących kobiet i konfliktów zbrojnych;

46.

podkreśla ważną rolę, jaką odgrywa Partnerstwo WE i ONZ na rzecz równości płci z myślą o rozwoju i pokoju, którego celem jest określenie sposobów włączania kwestii równości płci i przysługujących kobietom praw człowieka w nowe strategie udzielania pomocy, zapewnianie wsparcia dla wysiłków partnerów krajowych na rzecz spełnienia międzynarodowych zobowiązań dotyczących równości płci oraz określenie odpowiednich środków finansowych w krajowych programach na rzecz rozwoju i budżetach dla zrealizowania podjętych przez nich zobowiązań dotyczących równości płci; podkreśla, że projekt ten w szczególny sposób koncentruje się na roli kobiet w sytuacjach konfliktów i pokonfliktowych, a w szczególności na właściwym wdrażaniu rezolucji 1325 Rady Bezpieczeństwa ONZ;

47.

wzywa Unię, aby w ramach proponowanej przez siebie pomocy w powojennej odbudowie koncentrowała się na zakładaniu szkół w celu poprawy poziomu edukacji chłopców i dziewcząt;

48.

z zadowoleniem przyjmuje różne inicjatywy dotyczące stworzenia wskaźników szybkiego ostrzegania i nadzoru nad konfliktami uwzględniających szczególne właściwości płci, takie jak inicjatywy podejmowane przez jednostkę UN Women, Radę Europy, Szwajcarską Fundację na Rzecz Pokoju, organizację International Alert i Forum w sprawie Wczesnego Ostrzegania i Szybkiego Reagowania;

49.

podkreśla znaczenie stawiania kobiet w centrum polityki dotyczącej dostaw wody, warunków sanitarnych i higieny na obszarach, na których toczy się konflikt i obszarach wychodzących z konfliktów; podkreśla w związku z tym znaczenie zwiększania dostępu do czystej wody pitnej, odpowiednich warunków sanitarnych i wody dla celów produkcyjnych;

*

* *

50.

zobowiązuje przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Radzie, Komisji oraz rządom państw członkowskich.


(1)  A/RES/48/104

(2)  Załącznik do konkluzji Rady z dnia 7 marca 2011 r.

(3)  Dokument Rady nr 09990/2011 z dnia 11 maja 2011 r.

(4)  Dokument Rady nr 15671/1/2008 z dnia 1 grudnia 2008 r.

(5)  Dokument Rady 08373/3/2005 z dnia 18 maja 2005 r.

(6)  Teksty przyjęte, P7_TA(2010)0439.

(7)  Dz.U. C 212 E z 5.8.2010, s. 32.

(8)  Dz.U. C 298 E z 8.12.2006, s. 287.

(9)  Obejmująca okres dziesięciu lat analiza skutków wdrażania rezolucji Rady Bezpieczeństwa ONZ nr 1325 (2000 r.) w sprawie kobiet, pokoju i bezpieczeństwa, sprawozdanie końcowe dla Departamentu Wsparcia Polowego w Departamencie ds. Operacji Pokojowych ONZ, 2010 r.

(10)  Dokument Rady 11948/2010 z dnia 14 lipca 2010 r.

(11)  Dokument Rady 09990/2011 z dnia 11 maja 2011 r.

(12)  Zgodnie z art. 25 Powszechnej deklaracji praw człowieka oraz z Europejską Kartą Społeczną Rady Europy (wersja zmieniona), część I, zasada 11.

(13)  56 Światowe Zgromadzenie ds. Zdrowia A56/27, punkt 14.18 projektu porządku obrad, 24 kwietnia 2003 r., międzynarodowa konferencja dotycząca podstawowej opieki zdrowotnej, Ałmaty, 25 rocznica, sprawozdanie sekretariatu.


20.8.2013   

PL

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

CE 239/83


Czwartek, 2 lutego 2012 r.
Unijna współpraca na rzecz rozwoju w zakresie zapewnienia powszechnego dostępu do energii do 2030 r.

P7_TA(2012)0029

Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 2 lutego 2012 r. w sprawie unijnej współpracy na rzecz rozwoju w zakresie zapewnienia powszechnego dostępu do energii do 2030 r. (2011/2112(INI))

2013/C 239 E/13

Parlament Europejski,

uwzględniając proklamowanie przez Zgromadzenie Ogólne ONZ roku 2012 Międzynarodowym Rokiem Zrównoważonej Energii dla Wszystkich Ludzi, świadczące o rosnącej świadomości znaczenia dostępu do energii w osiąganiu zrównoważonego rozwoju gospodarczego i milenijnych celów rozwoju (1),

uwzględniając przyjęcie przez Sekretarza Generalnego ONZ Ban Ki-moona inicjatywy na rzecz zrównoważonej energii dla wszystkich ludzi (2),

uwzględniając powołanie przez Sekretarza Generalnego ONZ Ban Ki-moona Grupy Doradczej ds. Energii i Zmiany Klimatu (AGECC) oraz jej zalecenia z dnia 28 kwietnia 2010 r., w których za priorytet uznała ona międzynarodowe działania na rzecz zapewnienia wszystkim ludziom powszechnego dostępu do nowoczesnych usług energetycznych do 2030 r. oraz obniżenia globalnego poziomu energochłonności o 40% do 2030 r. (3),

uwzględniając prognozę Międzynarodowej Agencji Energetycznej (MAE) (World Energy Outlook 2011), w której podkreśla ona, że około 1,3 mld osób na świecie nie ma dostępu do elektryczności, a około 2,7 mld osób nie posiada ekologicznych pieców kuchennych,

uwzględniając międzynarodową konferencję wysokiego szczebla pt. Energia dla wszystkich ludzi: finansowanie dostępu dla biednych, która odbyła się w Oslo w Norwegii w dniach 10-11 października 2011 r., oraz przyjęcie inicjatywy Energy+ na rzecz międzynarodowego partnerstwa w dziedzinie energii i klimatu,

uwzględniając konkluzje Rady Unii Europejskiej z dnia 19 maja 2009 r. w sprawie dostępu do odnawialnych źródeł energii na poziomie lokalnym w krajach rozwijających się, w których przypomina się, że „dostęp do odnawialnych źródeł energii i nowoczesnych usług energetycznych jest podstawowym warunkiem wzrostu gospodarczego i rozwoju społecznego, jak i osiągnięcia milenijnych celów rozwoju” oraz że „skoncentrowanie się na energii odnawialnej jest sposobem na umocnienie postępów w kierunku realizacji MCR i przyczynienie się do rozwiązania światowego kryzysu i złagodzenia zmiany klimatu”,

uwzględniając komunikat Komisji skierowany do Rady i Parlamentu Europejskiego z dnia 17 lipca 2002 r. dotyczący współpracy w dziedzinie energetyki z krajami rozwijającymi się (COM(2002)0408),

uwzględniając komunikat Komisji skierowany do Rady i Parlamentu Europejskiego z dnia 26 października 2004 r. dotyczący przyszłego rozwoju Inicjatywy Energetycznej UE i procedur tworzenia Mechanizmu Kredytów Energetycznych dla krajów AKP (COM(2004)0711),

uwzględniając komunikat Komisji do Parlamentu Europejskiego, Rady, Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego i Komitetu Regionów z dnia 13 października 2011 r. pt. „Zwiększanie wpływu unijnej polityki rozwoju – Program działań na rzecz zmian” (COM(2011)0637),

uwzględniając art. 48 Regulaminu,

uwzględniając sprawozdanie Komisji Rozwoju (A7-0442/2011),

A.

mając na uwadze, że około 1,3 mld osób na świecie – z czego 84% zamieszkuje na obszarach wiejskich – nie ma dostępu do elektryczności, a około 2,7 mld osób nie posiada ekologicznych pieców kuchennych (4),czego wynikiem jest dym wewnątrz pomieszczeń powodujący ponad 1,4 mln przedwczesnych zgonów rocznie i będący – po wirusie HIV/AIDS – drugą pod względem powszechności przyczyną przedwczesnych zgonów na świecie (5); mając na uwadze, że obecny brak dostępu do nowoczesnych usług energetycznych w wielu krajach ubogich doprowadził do nierówności między kobietami i mężczyznami i jest szczególnie niekorzystny dla kobiet i dzieci;

B.

mając na uwadze, że dostęp do energii ma zasadnicze znaczenie w kontekście realizowania kilku rodzajów praw zapisanych w Międzynarodowym Pakcie Praw Gospodarczych, Społecznych i Kulturalnych z 1966 r. oraz w innych międzynarodowych instrumentach prawnych dotyczących praw człowieka i środowiska;

C.

mając na uwadze, że milenijne cele rozwoju nie zostaną osiągnięte, jeśli w sposób istotny nie zostanie zwiększony dostęp do energii elektrycznej, co wymaga szacunkowo nakładów inwestycyjnych sięgających 48 mld USD rocznie do 2030 r., czyli równowartości około 3% globalnych inwestycji w infrastrukturę energetyczną prognozowanych do 2030 r., oraz spowodowałoby nieznaczny wzrost emisji CO2 o 0,7% do 2030 r. (6),

D.

mając na uwadze, że odnawialne źródła energii, a szczególnie małe zdecentralizowane rozwiązania, mają ogromny potencjał w kontekście zapewnienia niezawodnych, zrównoważonych i niedrogich usług energetycznych dla ludzi ubogich, przede wszystkim na obszarach wiejskich w krajach rozwijających się; mając na uwadze, że kraje rozwijające się leżą na terenach z dostępem do bogatych odnawialnych źródeł energii, szczególnie energii wiatrowej i słonecznej; mając na uwadze, że aby zapewnić ich dalsze wykorzystanie w krajach rozwijających się, trzeba zmierzyć się z licznymi wyzwaniami, w tym z kwestiami finansowania, tworzenia potencjału, transferu technologii oraz reformy sprawowania rządów;

E.

mając na uwadze, że dla krajów rozwijających się wykorzystanie technologii z zakresu odnawialnych źródeł energii ma kluczowe znaczenie z punktu widzenia zmniejszenia ich zależności od importu paliw kopalnych i związanej z nim niestabilności cen; mając na uwadze, że wielkoskalowe przedsięwzięcia z zakresu odnawialnych źródeł energii (takie jak hydro uprawy lub uprawy energetyczne) mogą mieć też poważne skutki społeczne i środowiskowe dla ludności lokalnej, tj. skutki dotyczące wody i bezpieczeństwa żywnościowego; mając na uwadze, że staranna ocena wpływu na środowisko technologii z zakresu odnawialnych źródeł energii stanowi w związku z tym ważny warunek wstępny uzyskania finansowania od darczyńców;

F.

mając na uwadze, że dostęp do nowoczesnych i zrównoważonych usług energetycznych dla wszystkich ludzi oznacza dostęp do pełnego zakresu wymaganych i pożądanych usług energetycznych (a nie tylko energii elektrycznej), np. oświetlenia, możliwości gotowania, podgrzewania wody, ogrzewania pomieszczeń, chłodzenia, dostępu do informacji i łączności, a także energii wykorzystywanej do produkcji i generowania dochodu;

G.

mając na uwadze, że tylko 8% z 409 mld USD przyznanych w formie dotacji do wydobywania paliw kopalnych w krajach rozwijających się w 2010 r. skierowane zostało do 20% populacji o najniższym dochodzie (7),

H.

mając na uwadze, że wyniki uzyskane na podstawie wskaźnika rozwoju energetycznego (EDI) są zasadniczo zbieżne z wynikami wskaźnika rozwoju społecznego (HDI) pod względem oczekiwanej długości życia, wykształcenia i PKB na mieszkańca, a także z wynikami innych wskaźników ukazujących wysokość stopy życiowej;

I.

mając na uwadze, że niemal 70% mieszkańców Afryki Subsaharyjskiej nie ma dostępu do energii elektrycznej; mając też na uwadze, że wzrost liczby ludności następuje szybciej niż elektryfikacja, a liczba osób nieposiadających dostępu do energii elektrycznej uległa zwiększeniu;

J.

mając na uwadze, że zwłaszcza w krajach najsłabiej rozwiniętych jedynie niewielka mniejszość populacji ma dostęp do sieci energetycznej, a w najbliższej przyszłości dostępu do niej nie uzyska cała populacja, przez co jedynym realnym sposobem zapewnienia powszechnego dostępu do energii elektrycznej w nadchodzących latach są zdecentralizowane rozwiązania energetyczne, np. rozwiązania na małą skalę, systemy wyspowe bez połączenia z siecią zewnętrzną, mini sieci energetyczne, itp.;

K.

mając na uwadze, że przestrzeganie zasady państwa prawa i zdecydowane sprawowanie rządów to kluczowe czynniki, jakie należy promować, aby przyciągnąć prywatne inwestycje niezbędne dla zapewnienia pełnego powszechnego dostępu do energii;

L.

mając na uwadze, że ostatnie komunikaty Komisji na temat energetyki w świetle współpracy na rzecz rozwoju zostały opublikowane w latach 2002 i 2004;

1.

podkreśla, że choć nie istnieje milenijny cel rozwoju konkretnie dotyczący energii, dostęp wszystkich ludzi do nowoczesnych i zrównoważonych usług energetycznych (dalej „powszechny dostęp do energii”) jest jednym z warunków osiągnięcia milenijnych celów rozwoju; uważa zatem, że kwestia energii powinna zajmować zasadnicze miejsce w debacie na temat eliminacji ubóstwa, przy czym należy dopilnować, by zwiększony dostęp do nowoczesnych usług energetycznych był zgodny z zasadą zrównoważonego rozwoju; zachęca Komisję do wydania komunikatu dotyczącego współpracy na rzecz rozwoju w zakresie zapewniania powszechnego dostępu do energii w roku 2012, który został poświęcony tej kwestii przez ONZ;

2.

zachęca Komisję i państwa członkowskie do wyrażenia poparcia i angażowania się w realizację (określonego przez ONZ) międzynarodowego celu zakładającego zapewnienie powszechnego dostępu do energii do 2030 r., a także do harmonizacji swoich polityk i rozwijania współpracy z uwzględnieniem tego celu;

3.

podkreśla, że maksymalizacja wykorzystania odnawialnych źródeł energii to idealna droga, na jaką powinna wkroczyć wspólnota międzynarodowa, aby zapewnić powszechny dostęp do nowoczesnych usług energetycznych przy jednoczesnym zwalczaniu zmiany klimatu; wzywa Komisję do opracowania planu działania na rzecz uwzględnienia celu zakładającego zapewnienie powszechnego dostępu do energii w odpowiednich politykach UE oraz we wszystkich sektorach polityki rozwojowej, takich jak rolnictwo, przemysł, handel, ochrona zdrowia i wody, a także do zapewnienia spójności polityk i sektorów w odniesieniu do realizacji celu zakładającego zapewnienie powszechnego dostępu do energii;

4.

z zadowoleniem przyjmuje fakt, że energia została wymieniona jako jeden z kluczowych punktów programu działań na rzecz zmian i oczekuje, że Komisja podejmie odpowiednie działania; wzywa Komisję, by nie uzależniała dostępu do energii ani nie myliła go z pozostałymi wspomnianymi kluczowymi aspektami bezpieczeństwa energetycznego i ze zmianą klimatu;

5.

zachęca do opracowania specjalnego programu na rzecz „energii i rozwoju”, który skoncentruje się przede wszystkim na powszechnym dostępie do energii w ramach unijnej współpracy na rzecz rozwoju;

6.

odnotowuje, że doświadczenia wskazują, iż cele dotyczące scentralizowanej zdolności do generowania energii i rozbudowy sieci często nie wpłynęły na poprawę jakości usług energetycznych dla ludzi ubogich; podkreśla zatem potrzebę wspierania zdecentralizowanych rozwiązań opartych na odnawialnych źródłach energii, takich jak rozwiązania na małą skalę, systemy wyspowe bez połączenia z siecią zewnętrzną i mini sieci energetyczne, dzięki którym można dotrzeć do całej populacji krajów rozwijających się, a zwłaszcza do osób biednych i zamieszkujących obszary wiejskie; apeluje do UE o ukierunkowanie swoich wysiłków pod względem zarówno finansowym, jak i technicznym, na takie rozwiązania małoskalowe, które zmniejszą ubóstwo energetyczne w odległych rejonach;

7.

odnotowuje ogromny potencjał, jaki odnawialne źródła energii mają w wielu krajach rozwijających się w kontekście zagwarantowania zrównoważonych dostaw energii oraz zmniejszenia zależności od paliw kopalnych, redukując tym samym podatność na fluktuacje cen energii;

8.

podkreśla, że fundusz energetyczny jest jednym z niewielu mechanizmów finansowych na świecie, które zapewniają finansowanie małoskalowych rozwiązań opartych na odnawialnych źródłach energii, toteż apeluje do Komisji o kontynuowanie i rozszerzanie finansowania tego rodzaju projektów w następnym okresie finansowym rozpoczynającym się w 2014 r.;

9.

apeluje do Komisji o przeprowadzenie oceny wpływu inwestycji, wspieranych w ramach funduszu energetycznego, na poprawę dostępu osób żyjących w ubóstwie do podstawowych usług energetycznych oraz o odpowiednie zwiększenie skuteczności i efektywności instrumentu zastępującego fundusz energetyczny w nowym okresie finansowym po 2013 r.;

10.

podkreśla, że odpowiednie wykorzystywanie odnawialnych źródeł energii w celu świadczenia usług energetycznych może stanowić rozwiązanie ekonomiczne w krajach rozwijających się, które przynosi korzyści dla zdrowia, środowiska i rozwoju lokalnego; podkreśla jednak potrzebę wzięcia pod uwagę środowiskowego wpływu wykorzystywania odnawialnych źródeł energii w celu zwiększenia powszechnego dostępu do energii, szczególnie w przypadku energetyki wodnej, biomasy czy agropaliw;

11.

wzywa UE do opracowania jasnych wytycznych na temat kryteriów zrównoważenia środowiskowego w odniesieniu do finansowania projektów w dziedzinie odnawialnych źródeł energii; wzywa Komisję do uznania wykorzystywania zdecentralizowanych odnawialnych źródeł energii lub zrównoważonych rozwiązań niskoemisyjnych/o wysokiej efektywności energetycznej za warunek priorytetowy w ramach wspierania nowych projektów energetycznych;

12.

podkreśla rolę, jaką powinny odgrywać przedsiębiorstwa prywatne, aby umożliwić krajom rozwijającym się realizację MCR, uwzględniając przede wszystkim powszechny dostęp do energii; wskazuje ponadto na znaczenie udzielania wsparcia dla zwiększania środków finansowych i sprawności technologicznej dostosowanej do rynków o niskich dochodach, szczególnie poprzez większy udział przedsiębiorstw prywatnych w krajowych i międzynarodowych partnerstwach instytucjonalnych;

13.

zachęca Komisję i państwa członkowskie do wspierania – poprzez współpracę na rzecz rozwoju i fundusz energetyczny – transferu technologii, w tym wiedzy technicznej, informacji i sprawdzonych rozwiązań, odpowiednich do świadczenia osobom ubogim nowoczesnych usług energetycznych, pomiędzy krajami partnerskimi na Południu oraz pomiędzy Europą a Południem, poświęconego rozwojowi zdolności, w tym partnerstw, wymiany pracowników i szkoleń praktycznych w celu dokonania oceny i absorpcji możliwości technologicznych; w związku z tym zachęca też do transferu technologii z zakresu efektywności energetycznej, aby umożliwić korzystanie z energii w jak najbardziej produktywny sposób, a tym maksymalizować usługi energetyczne, jakie można świadczyć przy danej ilości energii;

14.

wzywa do poświęcenia szczególnej uwagi sposobom produktywnego wykorzystywania energii przy opracowywaniu projektów/programów, jak również finansowaniu, ponieważ jest to kluczowy mechanizm promocji społeczno-gospodarczej oraz generowania dochodów;

15.

podkreśla, że w celu zwiększenia dostępu do zrównoważonych usług energetycznych niezbędne będą skuteczne partnerstwa sektora publicznego, sektora prywatnego, wspólnot i rządów lokalnych; wzywa Komisję do stosowania w miarę możliwości podejścia rynkowego do nowych/innowacyjnych rozwiązań energetycznych, np. poprzez wspieranie produkcji lokalnej, ułatwianie wejścia lokalnych produktów na rynek lub dostarczanie informacji rynkowych, ażeby zapewnić odpowiedzialność danego kraju za własny rozwój oraz poszanowanie zasady zrównoważonego rozwoju; wzywa w szczególności Komisję do propagowania budowania potencjału w obszarze sprawowania rządów, tak aby umożliwić powielanie projektów energetycznych na małą skalę w ramach promocji MŚP;

16.

uważa, że inwestycje prywatne i ich udział mają zasadnicze znaczenie w kontekście pełnej realizacji celu zakładającego zapewnienie powszechnego dostępu do energii; w związku z tym wzywa Komisję, by we wszystkich swoich działaniach pomocowych propagowała zasadę państwa prawa, szczególnie w krajach najsłabiej rozwiniętych;

17.

apeluje do delegatur UE, aby udzielały informacji o podatkach, zachętach i wymogach regulacyjnych w krajach rozwijających się przedsiębiorstwom z UE, które chcą inwestować w sektor energetyczny;

18.

wzywa Komisję Europejską do tego, by ułatwiała proces dzielenia się najlepszymi praktykami w zakresie najskuteczniejszych zachęt sprzyjających rozbudowie infrastruktury energetycznej w krajach rozwijających się;

19.

zachęca do wspierania rozwoju i propagowania rozważnej polityki i ram prawnych oraz norm technicznych, które wzmacniają potencjał lokalny i budują zaufanie wśród inwestorów sektora prywatnego, a także mobilizują lokalne źródła finansowania inwestycji;

20.

podkreśla ogromną rolę publicznych środków finansowych pochodzących od rządów partnerskich, międzynarodowych instytucji finansowych i z oficjalnej pomocy rozwojowej (ODA), bowiem wspomagają one niezbędne inwestycje prywatne; podkreśla też, że pomoc UE w zakresie poprawy dostępu do energii powinna wspierać gospodarki lokalne, zielone miejsca pracy oraz redukcję ubóstwa i nie może być powiązana z udziałem przedsiębiorstw unijnych ani wykorzystywana na ich dotowanie;

21.

uznaje, że sam sektor publiczny nie będzie w stanie zapewnić pełnego finansowania niezbędnego do zwiększenia dostępu do energii; wskazuje w związku z tym na znaczenie inwestorów prywatnych i reform rynkowych w sektorze energetycznym; podkreśla jednak, że coraz większa koncentracja na wykorzystaniu partnerstw publiczno-prywatnych i pozyskiwaniu funduszy od prywatnych sponsorów może w niekorzystny sposób zmniejszać atrakcyjność finansową lokalnych przedsięwzięć z zakresu odnawialnych źródeł energii, ponieważ przedsięwzięcia takie są gorzej postrzegane przez banki niż główne przedsięwzięcia podłączone do sieci, które często służą dużym obiektom przemysłowym; podkreśla zatem, że niezmiennie to państwo ponosi ostateczną odpowiedzialność za zapewnienie dostępu do usług powszechnych, zwłaszcza przystępnych cenowo usług energetycznych dla osób ubogich i zamieszkujących odległe rejony;

22.

podkreśla, że rządy partnerskie mogą zwiększać powszechny dostęp do energii na wiele różnych sposobów, wykorzystując w tym celu ustawodawstwo, uregulowania, umowy i licencje lub zobowiązując do świadczenia usług powszechnych, z uwzględnieniem szczególnych potrzeb i możliwości danego kraju; rządy te mogą zatem określać np.:

docelowy zasięg w umowach koncesyjnych lub licencyjnych,

zróżnicowane traktowanie konsumentów uzależnione od zdolności finansowej,

wysokość dotacji lub wsparcia finansowego kierowanych do wybranych kategorii konsumentów i odległych obszarów wiejskich,

przegląd dotacji, podatków i opłat przynoszących skutki odwrotne od zamierzonych, np. niesprzyjających porzucaniu rozwiązań opartych na paliwach kopalnych na rzecz zdecentralizowanych rozwiązań opartych na odnawialnych źródłach energii, w celu zwiększania efektywności energetycznej i dostępu do energii,

liberalizację wejścia usługodawców na tereny dotychczas nieobsługiwane,

zachęty fiskalne ułatwiające rozbudowę infrastruktury;

środki zapewniające wykorzystanie dostępnej energii w możliwie najbardziej efektywny sposób;

23.

apeluje do krajów rozwijających się o poważne zaangażowanie się w osiąganie celu zakładającego powszechny dostęp do energii, a także zaleca zwiększenie wsparcia dla ministerstw energetyki w krajach rozwijających się, ażeby umożliwić im – w nowym okresie finansowym – podejmowanie działań na rzecz powszechnego dostępu do energii, uwzględniających również opracowanie długofalowych strategii generowania energii z poszanowaniem zasady zrównoważonego rozwoju oraz usprawnienie regionalnej współpracy w dziedzinie energetyki;

24.

podkreśla znaczenie przejrzystego i demokratycznego uczestnictwa społeczeństwa obywatelskiego, władz lokalnych i organów regulacyjnych w sektorze energetycznym, które gwarantuje nadzór nad zapewnianiem powszechnego dostępu do energii, dobre sprawowanie rządów, uczciwą konkurencję i ograniczenie korupcji;

25.

apeluje do parlamentów krajowych państw rozwijających się oraz do organizacji pozarządowych o właściwe wypełnianie ich zadań w zakresie zapewniania i monitorowania przejrzystości, procesów demokratycznych i stabilnego otoczenia prawnego;

26.

odnotowuje z zaniepokojeniem, że wydaje się, iż partnerstwo energetyczne UE-Afryka (AEEP) i realizowane w jego ramach podprogramy dotyczące odnawialnych źródeł energii koncentrują się głównie na dużych przedsięwzięciach i liniach międzysystemowych, kładąc mniejszy nacisk na lokalne rozwiązania energetyczne; nalega, by UE powstrzymała się od wypracowywania odgórnego podejścia w kwestii rozwoju infrastruktury energetycznej, mając na uwadze, że wielkoskalowe obiekty infrastrukturalne mogą nie pasować do struktury ekonomicznej i społecznej danego kraju i nie zapewnią dostępu do energii ludziom ubogim, w przypadku których mniejsze lokalne źródła energii są zazwyczaj bardziej odpowiednie;

27.

zachęca UE do podjęcia dialogu z rządami partnerskimi i społeczeństwem obywatelskim w krajach rozwijających się w celu zapewnienia, że zarówno krajowe polityki w dziedzinie energetyki, jak i strategie redukowania ubóstwa, uwzględniają powszechny dostęp do energii;

28.

domaga się uwzględnienia w dialogu z krajami partnerskimi i organami regionalnymi korzyści płynących z włączenia kuchennych usług energetycznych do krajowych i regionalnych planów rozwoju, a także zwraca się do krajów partnerskich i organów regionalnych o odważne angażowanie się w rozmowy z władzami lokalnymi i podmiotami prywatnymi, które podejmują działania związane z usługami energetycznymi dla gospodarstw domowych (zastosowanie w kuchni) w celu wskazania najlepszego sposobu uzyskania stopniowego wzrostu wykorzystania usług energetycznych w kuchni oraz w celu zmniejszenia liczby zgonów spowodowanych chorobami układu oddechowego; zachęca do stosowania bardziej efektywnych urządzeń do gotowania, ponieważ tradycyjne spalanie dużej ilości biomasy w otwartym ogniu ma szkodliwy wpływ na zdrowie, zwłaszcza zdrowie kobiet i dzieci, a także negatywne oddziaływanie w związku z wylesianiem;

29.

zwraca się do Komisji o opracowanie rzetelnych wskaźników, a następnie o coroczne przedstawianie sprawozdania dotyczącego postępów osiągniętych w zakresie realizacji celu zakładającego powszechny dostęp do energii oraz wkładu wnoszonego w realizację tego celu przez unijną współpracę na rzecz rozwoju;

30.

zaleca, aby udzielane przez Komisję i państwa członkowskie wsparcie dla rozwoju usług energetycznych opierało się na ocenie względnych kosztów finansowych i wykonaniu wszystkich opcji, z uwzględnieniem wkładu w osiąganie zarówno milenijnych, jak i krajowych celów rozwoju, a także względnych kosztów i korzyści związanych ze zdecentralizowanymi i scentralizowanymi systemami energetycznymi;

31.

podkreśla znaczenie włączania MCR – zwłaszcza tych związanych z ubóstwem, jako że dostęp do niedrogich usług energetycznych jest możliwy wyłącznie, jeżeli do 2015 r. zmniejszy się liczba osób żyjących za 1 USD dziennie – do krajowych strategii generowania energii w krajach rozwijających się;

32.

zwraca się do Komisji o dokonanie przeglądu i stosowne wykorzystanie potencjalnych źródeł finansowania, tworzonych przez środki przeznaczone na przeciwdziałanie zmianie klimatu i tworzenie rynku handlu uprawnieniami do emisji, w celu realizowania inwestycji w powszechny dostęp ludzi ubogich do zrównoważonej energii niskoemisyjnej;

33.

wzywa Komisję do wspierania nowych podejść w sektorze energetycznym ukierunkowanych na osiąganie wyników, np. finansowania uzależnionego od wyników, dokonywania wypłaty po wykonaniu zadania oraz budżetowania zadaniowego, które obecnie są testowane również przez innych darczyńców, co uwydatnia znaczenie pomocy opartej na zapotrzebowaniu („partner prosi o taką pomoc”), a umniejsza znaczenie pomocy o charakterze podażowym („darczyńca korzysta z usług eksperta”);

34.

nakłania Komisję i państwa członkowskie do uznania, że zużycie energii przez najuboższych w krajach rozwijających się nie prowadzi i w najbliższej przyszłości nie będzie prowadzić do istotnego wzrostu emisji gazów cieplarnianych na świecie (1,3% globalnej emisji do 2030 r. według MAE), oraz że osiągnięcie minimalnej, akceptowalnej stopy życiowej wymaga zwiększenia konsumpcji nowoczesnych usług energetycznych w przeliczeniu na 1 mieszkańca, która nie może być ograniczana wskutek wdrażania środków na rzecz przeciwdziałania zmianie klimatu;

35.

odnotowuje z zaniepokojeniem, że Bank Światowy i EBI nadal koncentrują się na dużych obiektach infrastrukturalnych z zakresu energetyki wodnej; przypomina, że doświadczenia wskazują, iż takie przedsięwzięcia niekoniecznie zwiększają dostęp dla ludzi ubogich, a cel ten można w większym stopniu zrealizować w oparciu o mini i mikro elektrownie wodne, które zaspokajają potrzeby lokalne, unikając tym samym społecznych i środowiskowych mankamentów związanych z większymi przedsięwzięciami;

36.

ubolewa, że małoskalowe przedsięwzięcia energetyczne nie mogą być realizowane z powodu braku wrażliwości i potencjału bankowego ze strony EBI, europejskich instytucji finansowania rozwoju oraz międzynarodowych instytucji finansowych, a także domaga się, by ich zaangażowanie w sektorze energetycznym koncentrowało się również na powszechnym dostępie do energii poprzez wspieranie małoskalowych projektów bez połączenia z siecią zewnętrzną, zwłaszcza na obszarach wiejskich, oraz uwzględnianie w swoich projektach i dotacjach energetycznych zobowiązań do świadczenia usługi powszechnej w celu zapewnienia powszechnego dostępu do energii;

37.

wzywa Komisję i państwa członkowskie do powstrzymania się od finansowania lub wspierania w inny sposób rozwoju energii jądrowej w krajach rozwijających się z uwagi na poważne zagrożenie dla bezpieczeństwa i zrównoważonego rozwoju;

38.

poleca uwadze działania podejmowane w ramach unijnej inicjatywy energetycznej (EUEI), instrumentu partnerstwa i dialogu (EUEI-PDF) oraz partnerstwa energetycznego Afryki i UE, a także z zadowoleniem przyjmuje inicjatywę Energy+ oraz apeluje do Komisji i państw członkowskich o większy udział w tych inicjatywach i zaangażowanie w nie, sprzyjając w ten sposób koordynacji międzynarodowej pomocy w dziedzinie energetyki;

39.

uważa, że szczyt „Rio +20” w czerwcu 2012 r. stanowi okazję do zaproponowania konkretnych celów w zakresie sposobu eliminacji ubóstwa energetycznego, a także planu działania dotyczącego tego, w jaki sposób zrealizować je w formie globalnej strategii na rzecz ekologizacji gospodarki; zwraca się do Komisji i państw członkowskich o uwzględnienie powszechnego dostępu do energii w programie konferencji „Rio +20”;

40.

apeluje o włączenie powszechnego dostępu do energii do milenijnych celów rozwoju, które będą ustalane na okres po 2015 r.;

41.

zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Komisji, Radzie, Europejskiej Służbie Działań Zewnętrznych (ESDZ) oraz Radzie Ministrów AKP-UE.


(1)  Rezolucja 65/151 przyjęta na 65. sesji Zgromadzenia Ogólnego ONZ, Międzynarodowy Rok Zrównoważonej Energii dla Wszystkich Ludzi, Nowy Jork, 21 stycznia 2011 r.

(2)  Sekretarz Generalny ONZ Ban Ki-moon – Moje priorytety.

(3)  Sekretarz Generalny ONZ Ban Ki-moon – Moje priorytety.

(4)  Energia dla wszystkich ludzi: finansowanie dostępu dla biednych, najnowsze dane przytoczone z prognozy World Energy Outlook 2011, przedstawionej po raz pierwszy na konferencji pt. Energia dla wszystkich ludzi, która odbył się w Oslo w Norwegii w październiku 2011 r.; OECD/MAE, październik 2011 r. (http://www.iea.org/papers/2011/weo2011_energy_for_all.pdf), s. 3.

(5)  Tamże, s. 28.

(6)  Tamże, s. 27.

(7)  Tamże, s. 40.


20.8.2013   

PL

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

CE 239/89


Czwartek, 2 lutego 2012 r.
Sprawozdanie roczne dotyczące podatków

P7_TA(2012)0030

Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 2 lutego 2012 r. w sprawie sprawozdania rocznego dotyczącego podatków (2011/2271(INI))

2013/C 239 E/14

Parlament Europejski,

uwzględniając komunikat Komisji Europejskiej pt. „Podwójne opodatkowanie w obrębie jednolitego rynku” (COM(2011)0712) oraz wniosek (wersja przekształcona) dotyczący dyrektywy Rady dotyczącej odsetek oraz należności licencyjnych (COM(2011)0714),

uwzględniając komunikat Komisji pt. „Eliminowanie transgranicznych przeszkód podatkowych dla obywateli Unii” (COM(2010)0769),

uwzględniając dokument roboczy służb Komisji uzupełniający komunikat Komisji pt. „Eliminowanie transgranicznych przeszkód podatkowych dla obywateli Unii” (SEC(2010)1576),

uwzględniając dokument Komisji dotyczący odpowiedzi otrzymanych w ramach przeprowadzonych przez Komisję konsultacji związanych z umowami dotyczącymi podwójnego opodatkowania oraz rynkiem wewnętrznym – rzeczywiste przykłady podwójnego opodatkowania (1),

uwzględniając komunikat Komisji pt. „Zakończenie pierwszego europejskiego semestru koordynacji polityki gospodarczej: wytyczne dla polityki krajowej na lata 2011-2012” (COM(2011)0400),

uwzględniając wspólne pismo prezydenta Republiki Francuskiej Nicolasa Sarkozy'ego i kanclerz Niemiec Angeli Merkel z dnia 17 sierpnia 2011 r., skierowane do przewodniczącego Rady Europejskiej Hermana Van Rompuya,

uwzględniając publikację OECD pt. „Corporate Loss Utilisation through Aggressive Tax Planning” („Wykorzystywanie strat przedsiębiorstwa przez agresywne planowanie podatkowe”) z 2011 r. (2),

uwzględniając dokument informacyjny pt. „How effective and legitimate is the European Semester? Increasing the role of the European Parliament” („Jak skuteczny i uzasadniony jest europejski semestr? Zwiększenie roli Parlamentu Europejskiego”) (3),

uwzględniając publikację Komisji pt. „Taxation Trends in the EU ” („Tendencje w opodatkowaniu w UE”) (wydanie z 2011 r.) (4),

uwzględniając publikację OECD dotyczącą tendencji w opodatkowaniu konsumpcji z 2010 r. (5),

uwzględniając sprawozdanie M. Montiego z 2010 r. w sprawie nowej strategii dla jednolitego rynku,

uwzględniając dokument roboczy służb Komisji pt. „Skutki gospodarcze zalecenia Komisji w sprawie procedur w zakresie ulg w podatku u źródła oraz wnioski FISCO” (SEC(2009)1371),

uwzględniając zalecenie Komisji 2009/784/WEw sprawie procedur w zakresie ulg w podatku u źródła,

uwzględniając sprawozdanie Alaina Lamassoure'a pt. „Le citoyen et l’application du droit communautaire” („Obywatele i stosowanie prawa wspólnotowego”) z dnia 8 czerwca 2008 r. (6),

uwzględniając swoją rezolucję z dnia 2 września 2008 r. w sprawie skoordynowanej strategii w celu poprawy walki z oszustwami podatkowymi (7),

uwzględniając komunikat Komisji z dnia 10 grudnia 2007 r. pt. „Stosowanie w UE i wobec krajów trzecich środków zwalczania nadużyć w obszarze podatków bezpośrednich” (COM(2007)0785),

uwzględniając komunikat Komisji z dnia 31 maja 2006 r. w sprawie konieczności opracowania skoordynowanej strategii w celu poprawy walki z oszustwami podatkowymi (COM(2006)0254),

uwzględniając komunikat Komisji z dnia 19 grudnia 2006 r. pt. „Opodatkowanie niezrealizowanych zysków kapitałowych w przypadku zmiany siedziby lub miejsca zamieszkania dla celów podatkowych oraz potrzeba koordynacji polityki podatkowej państw członkowskich” (COM(2006)0825),

uwzględniając sprawozdanie doradców sieci Eures z 2002 r. dotyczące niektórych przeszkód w mobilności obywateli UE w regionach transgranicznych (8),

uwzględniając komunikat Komisji z dnia 23 maja 2001 r. pt. „Tax policy in the European Union – Priorities for the years ahead” („Polityka podatkowa w Unii Europejskiej – Priorytety na najbliższe lata”) (COM(2001)0260),

uwzględniając projekt rezolucji B7-0531/2011, złożony zgodne z art. 120 Regulaminu przez Cristinę Muscardini i innych posłów,

uwzględniając art. 48 Regulaminu,

uwzględniając sprawozdanie Komisji Gospodarczej i Monetarnej (A7-0014/2012),

A.

mając na uwadze, że rynek wewnętrzny UE, charakteryzujący się mobilnością osób, usług, towarów i kapitału, nie funkcjonuje w pełni oraz że w dalszym ciągu istnieją obszary, które wymagają poprawy;

B.

mając na uwadze, że obywatele UE pracujący na terenie więcej niż jednego państwa oraz przedsiębiorstwa UE prowadzące działalność o charakterze transgranicznym doświadczają utrudnień podatkowych, które prowadzą do istotnych barier w zakresie rozwoju i zatrudnienia na rynku wewnętrznym UE, oraz że bariery te należy zlikwidować w celu urzeczywistnienia bardziej konkurencyjnej Europy, tworzącej wzrost i zatrudnienie;

C.

mając na uwadze, że koszty administracyjne ponoszone przez średniej wielkości przedsiębiorstwa w związku z systemami podatkowymi są w niektórych państwach członkowskich wysokie i stanowią niepotrzebne obciążenie;

D.

mając na uwadze, że obecny kryzys gospodarczy i finansowy doprowadził do znacznego wzrostu zadłużenia publicznego w Europie; mając na uwadze, że nadmierne zadłużenie publiczne i prywatne w państwach członkowskich wywołało obecny kryzys finansowy; mając na uwadze, że w tym kontekście automatyczne stabilizatory państwa opiekuńczego pozostają bardziej niż kiedykolwiek istotne z punktu widzenia zapewnienia wzrostu i spójności społecznej;

E.

mając na uwadze, że skuteczne opodatkowanie jest kwestią zasadniczą dla władz publicznych, zwłaszcza w Europie, zważywszy na ich zadania i obowiązki, a także oczekiwania obywateli; mając na uwadze, że państwa o wysokim deficycie stoją obecnie w obliczu potrzeby zastosowania środków zmierzających do podwyższenia podatków, jednak środki te nie mogą wywierać szkodliwego wpływu na wzrost;

F.

mając na uwadze, że należyta konsolidacja budżetowa, w połączeniu ze sprawiedliwszą i lepiej ukierunkowaną dystrybucją obciążenia podatkowego, jest niezbędna do zapewnienia wiarygodności finansowej, a redukcja zadłużenia wymaga zarówno ograniczenia wydatków, jak i zwiększenia podatków, przy czym priorytetowo należy traktować zmiany w zakresie podatków ukierunkowane na wzrost gospodarczy; mając na uwadze, że stworzy to podstawy długofalowego wzrostu gospodarczego;

Uwagi ogólne

Zapobieganie podwójnemu brakowi opodatkowania, oszustwom podatkowym i funkcjonowaniu rajów podatkowych oraz zwiększenie przejrzystości podatkowej

1.

zauważa, że centralną funkcją systemów podatkowych jest finansowanie usług publicznych – takich jak edukacja, opieka zdrowotna, transport publiczny i infrastruktura, ochrona dóbr publicznych – przez pobudzanie np. produkcji i konsumpcji produktów przyjaznych dla środowiska oraz ograniczanie nierówności społecznych przez zapewnienie bardziej wyrównanej dystrybucji dochodu i bogactwa;

2.

zauważa, że opodatkowanie pozostaje przedmiotem suwerennej decyzji krajowej, a w niektórych przypadkach lokalnej oraz że w związku z tym należy respektować różne struktury systemów podatkowych państw członkowskich; zauważa, że aby przenieść procesy decyzyjne dotyczące polityki podatkowej ze szczebla krajowego na szczebel UE, konieczne byłyby zmiany w Traktacie; zauważa, że w związku z tym wzmożonej kontroli procedur budżetowych przez Komisję powinna towarzyszyć większa kontrola demokratyczna ze strony Parlamentu Europejskiego;

3.

zauważa, że usprawnienie jednolitego rynku i ewentualnie pewna harmonizacja podatkowa mogłyby być kluczowymi czynnikami pobudzającymi wzrost i tworzenie miejsc pracy; zauważa, że celem polityki podatkowej musi być sprzyjanie europejskiej konkurencyjności i obniżanie kosztów dla europejskich przedsiębiorstw, szczególnie małych i średnich;

4.

zauważa brak koordynacji polityki podatkowej w UE, który może prowadzić do znacznych kosztów i obciążeń administracyjnych dla obywateli i przedsiębiorstw prowadzących działalność transgraniczną w UE;

5.

wzywa państwa członkowskie, aby uczyniły swoje systemy podatkowe bardziej przyjaznymi poprzez ulepszenie formy podatku i wdrożenie przesunięć w stronę mniej zniekształcających podatków przy jednoczesnym zabezpieczeniu celu w zakresie społecznej gospodarki rynkowej;

6.

podkreśla, że wszyscy mogą wyciągnąć konstruktywne wnioski na przykładzie tych państw członkowskich, w których opodatkowanie i pobór podatków przynoszą sprawdzone rezultaty;

7.

podkreśla potrzebę uproszczenia systemów podatku VAT w celu wyeliminowania podwójnego opodatkowania i biurokracji w odniesieniu do pracodawców;

8.

podkreśla, że niski poziom podatków ma zasadnicze znaczenie nie tylko dla społecznego bezpieczeństwa rodzin i gospodarstw domowych, ale także dla konkurencyjności i nowych miejsc pracy; podkreśla potrzebę zapewnienia kontrolowanych i efektywnych wydatków publicznych oraz stabilnych finansów publicznych;

9.

podkreśla, że wnioski Komisji dotyczące opodatkowania muszą przyczyniać się do europejskiej konkurencyjności poprzez eliminowanie zniekształceń konkurencji, które wynikają z różnorodności obowiązujących systemów podatkowych; podkreśla także, że wnioski Komisji nie mogą przyczyniać się do wzrostu obciążeń podatkowych;

10.

zauważa, że państwa członkowskie, które cechuje wysoki deficyt lub które doświadczyły najdotkliwszego spadku wzrostu PKB, będą musiały starannie zbadać przyczyny tego deficytu, zwiększyć przychód z podatków przez skuteczne i sprawiedliwe opodatkowanie, kontynuować efektywną redukcję wydatków, zwalczyć oszustwa podatkowe oraz zwiększyć oszczędności publiczne; podkreśla, że w ramach reform podatkowych należy nadawać priorytet likwidacji luk prawnych i poszerzaniu podstawy opodatkowania, nie wpływając na zdolność państw członkowskich do poboru podatków;

11.

uważa, że federalizm budżetowy może być użytecznym narzędziem służącym osiągnięciu odpowiedzialności podmiotowej w zakresie zarządzania podatkowego na szczeblu regionalnym, a tym samym niesie z sobą większą efektywność gospodarczą;

12.

odnotowuje ostatnie inicjatywy Komisji w dziedzinie opodatkowania, takie jak wspólna skonsolidowana podstawa opodatkowania osób prawnych, podatek od transakcji finansowych, przyszły unijny system VAT i działania w dziedzinie energetyki;

13.

z zadowoleniem odnosi się do wprowadzenia europejskiego semestru jako możliwego źródła przychodu dla państw członkowskich za sprawą wymiany najlepszych praktyk na rzecz lepiej skoordynowanego i trwałego kierunku działań budżetowych;

14.

zwraca się do Komisji i państw członkowskich o dalszą współpracę w zakresie ich poszczególnych polityk podatkowych przeciw podwójnemu opodatkowaniu, oszustwom podatkowym i uchylaniu się od opodatkowania, mającą na celu zwiększenie przejrzystości oraz ograniczenie luk prawnych i niejasności w zakresie poboru podatków z myślą o przedsiębiorstwach i obywatelach, zwłaszcza w odniesieniu do obowiązujących w poszczególnych państwach procedur administracyjnych dotyczących składania wniosków o zwrot podatku; w związku z tym jest zdania, że Komisja wraz z Radą powinny przyjąć zdecydowaną wspólną inicjatywę dotyczącą jurysdykcji zapewniających tajemnicę transakcji, co byłoby lepsze niż po prostu umowy dwustronne między poszczególnymi państwami członkowskimi a tymi jurysdykcjami;

15.

jest zdania, że państwa członkowskie powinny, na ile to możliwe, usiłować zmniejszyć koszty przestrzegania przepisów podatkowych w przypadku MŚP poprzez upraszczanie procedur i zmniejszanie kosztów związanych z biurokracją; zauważa, że państwa członkowskie mają różne podstawy podatku od osób prawnych, co w praktyce może przełożyć się na transgraniczne bariery handlowe dla wzrostu i zatrudnienia; popiera wniosek Komisji dotyczący wspólnej skonsolidowanej podstawy opodatkowania osób prawnych w UE;

16.

podkreśla, że wspólna skonsolidowana podstawa opodatkowania osób prawnych pozytywnie wpłynęłaby na wzrost i prowadziłaby do tworzenia większej liczby miejsc pracy w Europie poprzez zmniejszanie kosztów administracyjnych i ograniczanie biurokracji w przedsiębiorstwach, szczególnie w małych firmach działających w kilku państwach UE;

17.

wzywa państwa członkowskie do szybkiego przyjęcia istniejących wniosków, a Komisję do przedstawienia wniosków zgodnych z wnioskami Parlamentu Europejskiego dotyczącymi kwestii takich jak opodatkowanie dochodów z oszczędności, opodatkowanie ekologiczne i opodatkowanie konsumpcji, przeciwdziałaniem oszustwom podatkowym, dobre zarządzanie oraz podwójne opodatkowanie;

18.

zauważa, że obecny kryzys gospodarczy i finansowy doprowadził do znacznego wzrostu zadłużenia publicznego w Europie oraz że aby zmniejszyć to ogromne zadłużenie publiczne potrzebne jest zarówno ograniczenie wydatków, jak i zwiększenie podatków;

19.

wskazuje, że państwa członkowskie, które doświadczyły najdotkliwszego spadku wzrostu PKB, to te państwa, które musiały najbardziej podwyższyć podatki, natomiast ogólnie państwom członkowskim, które zdołały zmniejszyć podatki, udało się ograniczyć ubytek realnego PKB do poniżej 4% (9);

20.

wzywa państwa członkowskie, aby uczyniły swoje systemy podatkowe bardziej przyjaznymi poprzez ulepszenie formy podatku i wdrożenie przesunięć w stronę mniej zniekształcających podatków przy jednoczesnym zabezpieczeniu celu w zakresie sprawiedliwości społecznej;

21.

stwierdza, że koordynacja polityk podatkowych mogłaby stanowić istotny element strategii na rzecz konsolidacji budżetowej na szczeblu UE i poprawić efektywność nowych polityk podatkowych państw członkowskich;

Eliminowanie transgranicznych przeszkód podatkowych dla obywateli Unii

22.

zauważa, że wyeliminowanie przeszkód podatkowych może odegrać znaczną rolę w zwiększeniu potencjału i zaufania obywateli w odniesieniu do pracy, przechodzenia na emeryturę, zakupów oraz – co dotyczy również przedsiębiorstw – inwestowania w UE;

23.

z zadowoleniem zauważa, że w komunikacie w sprawie eliminowania transgranicznych przeszkód podatkowych dla obywateli Unii przedstawiono najistotniejsze skargi obywateli UE dotyczące transgranicznych przeszkód podatkowych, oraz oczekuje wniosków Komisji w tej dziedzinie;

24.

z zadowoleniem przyjmuje wyrażoną przez Komisję chęć zwiększenia wysiłków na rzecz zagwarantowania wszystkim obywatelom UE dostępu do potrzebnych im informacji i porad na temat przepisów podatkowych w UE;

25.

zauważa, że państwa członkowskie zgodziły się co do tego, że obywatele powinni mieć lepszy dostęp do informacji podatkowych;

26.

podkreśla znaczenie zadbania, aby obywatele nie napotykali przeszkód podatkowych w korzystaniu ze swobód na rynku wewnętrznym;

27.

wzywa Komisję do dzielenia się informacjami na temat najlepszych stosowanych w państwach członkowskich UE i w innych krajach OECD praktyk w zakresie informacji podatkowych dla obywateli i przedsiębiorstw oraz zwraca się do Komisji Europejskiej o rozwijanie skutecznych narzędzi w celu ułatwiania i wspierania wymiany tych informacji i najlepszych praktyk w zakresie opodatkowania, jak np. uruchamianie projektów pilotażowych, z myślą o sprzyjaniu europejskiej konkurencyjności w perspektywie długoterminowej; podkreśla ponadto, że Komisja powinna zadbać, aby Eurostat gromadził i weryfikował dane statystyczne dotyczące unikania opodatkowania i uchylania się od opodatkowania w całej UE;

28.

uznaje, że niektóre państwa członkowskie wprowadziły uproszczone procedury występowania o zwrot podatku w ramach swoich umów dotyczących podwójnego opodatkowania oraz że niektóre państwa członkowskie stworzyły strony internetowe dla podatników niebędących rezydentami lub podatników zagranicznych, zawierające informacje i formularze w różnych językach;

29.

zwraca się do państw członkowskich o poparcie planów Komisji dotyczących poprawy koordynacji i współpracy z administracjami podatkowymi i między administracjami podatkowymi państw członkowskich w zakresie właściwych rozwiązań mających na celu zapobieganie podwójnemu opodatkowaniu i innym transgranicznym przeszkodom podatkowym;

30.

zauważa, że podwójne opodatkowanie stanowi barierę dla działalności transgranicznej i inwestycji oraz że istnieje potrzeba opracowania skoordynowanych rozwiązań w celu przezwyciężenia tego problemu;

31.

wzywa Komisję do zaproponowania sposobów uproszczenia przestrzegania przepisów podatkowych w sytuacjach transgranicznych;

32.

z zadowoleniem przyjmuje przeprowadzone przez Komisję konsultacje społeczne dotyczące spraw takich jak podatki od dywidend wypłacanych za granicą na rzecz inwestorów portfelowych i indywidualnych w UE, usuwanie transgranicznych przeszkód związanych z podatkiem od spadków, a także oczekuje przyszłych wniosków Komisji w tej dziedzinie;

33.

wzywa Komisję i państwa członkowskie do jak najszybszego znalezienia sposobów usunięcia przeszkód podatkowych w podejmowaniu pracy za granicą i w mobilności transgranicznej, tak aby cele strategii „Europa 2020” – w szczególności podniesienie poziomu wzrostu gospodarczego i zatrudnienia – mogły zostać osiągnięte tak szybko, jak to tylko możliwe;

34.

wzywa Komisję do bardziej aktywnego rozpatrywania skarg oraz do zapewnienia większej przejrzystości i dostępności informacji dla obywateli w zakresie wyników rozpatrywania skarg dotyczących przepisów podatkowych państw członkowskich oraz wyników postępowań w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego wszczętych w obszarze podatków, a także informacji na temat działań następczych;

35.

apeluje do Komisji do dalszą pracę w ramach Europe Direct i Twoja Europa oraz o dalsze rozwijanie portalu internetowego Europe Direct, tak aby obywatele UE mogli znajdować informacje pochodzące od organów podatkowych 27 państw członkowskich UE; podkreśla potrzebę dostarczania tych informacji w formacie przyjaznym dla użytkownika;

36.

wzywa Komisję do zacieśnienia współpracy administracyjnej pomiędzy państwami członkowskimi w dziedzinie podwójnego opodatkowania, także poprzez skoncentrowanie większej liczby przedsięwzięć i zasobów programu „Fiscalis” na rozwiązywaniu konkretnych problemów podatników;

Likwidacja dyskryminacji i podwójnego opodatkowania obywateli i przedsiębiorstw w UE

37.

podkreśla znaczenie rozwiązania problemów takich jak podwójne opodatkowanie przedsiębiorstw i osób, niespójność między różnymi systemami podatkowymi i brak dostępu do informacji o krajowych przepisach podatkowych;

38.

zaznacza, że w interesie przedsiębiorstw i obywateli leży utworzenie jasnego, przejrzystego i stabilnego środowiska podatkowego na jednolitym rynku, gdyż brak przejrzystości w zakresie przepisów podatkowych stanowi przeszkodę w działaniach i inwestycjach transgranicznych w UE;

39.

zwraca szczególną uwagę, że podwójne opodatkowanie obniża konkurencyjność objętych nim przedsiębiorstw, a także hamuje rozwój jednolitego rynku jako całości;

40.

z zadowoleniem odnosi się do komunikatu Komisji pt. „Podwójne opodatkowanie w obrębie jednolitego rynku” dotyczącego strategii UE i rozwiązań problemów w zakresie transgranicznego podwójnego opodatkowania;

41.

uważa, że Traktat UE zobowiązuje państwa członkowskie do rozwiązania kwestii podwójnego opodatkowania, co powinny one uczynić zgodnie z art. 4 ust. 3 i art. 26 TFUE, dotyczącymi rynku wewnętrznego;

42.

stwierdza, że dwustronne umowy podatkowe między państwami członkowskimi nie rozwiązują wszystkich problemów związanych z dyskryminacją i podwójnym opodatkowaniem obywateli i przedsiębiorstw;

43.

z zadowoleniem przyjmuje przedstawioną przez Komisję ideę powołania grupy roboczej do spraw problemów związanych z podwójnym opodatkowaniem, do której włączone zostaną organy podatkowe państw członkowskich oraz, w stosownych przypadkach, stowarzyszenia konsumentów; wzywa Komisję do wzmocnienia grupy roboczej UE ds. opodatkowania przedsiębiorstw, Wspólnego Forum UE ds. Cen Transferowych (JTPF) oraz zacieśnienia współpracy ze społecznością przedsiębiorców i obrońcami praw konsumentów;

44.

zwraca się do Komisji o utworzenie nowego forum ds. VAT, wzorowanego na JTPF, gdzie przedsiębiorstwa mogłyby przedstawiać kwestie dotyczące VAT dla przedsiębiorstw i spory między państwami członkowskimi;

45.

wzywa państwa członkowskie do usprawnienia procedur umożliwiających małym i średnim przedsiębiorstwom wcześniejsze występowanie o zwrot zapłaconego podatku VAT, a tym samym skrócenie terminu zwrotu podatku;

46.

wzywa Komisję, aby zaproponowała wiążący mechanizm rozstrzygania sporów, zgodnie z propozycją zawartą w sprawozdaniu M. Montiego, obejmujący podwójne opodatkowanie dotykające osoby i przedsiębiorstwa;

47.

zauważa, że przeszkody administracyjne i niepewność prawna utrudniają obywatelom UE swobodne przemieszczanie się samochodami w granicach rynku wewnętrznego; w związku z tym wzywa państwa członkowskie do zniesienia podwójnego opodatkowania rejestracji samochodów;

48.

wzywa państwa członkowskie do modernizacji i aktualizacji przepisów dotyczących ulg transgranicznych dla przedsiębiorstw oraz do uproszczenia i modernizacji przepisów dotyczących fakturowania elektronicznego w celu utworzenia jednego „wzoru europejskiej faktury elektronicznej”;

Zapobieganie podwójnemu brakowi opodatkowania i oszustwom podatkowym oraz zwiększenie przejrzystości podatkowej

49.

zauważa, że uchylanie się od opodatkowania i brak przejrzystości podatkowej zagrażają przychodom rządowym i kosztują miliardy euro;

50.

zauważa, że potrzebna jest właściwa równowaga między zwalczaniem nadużyć w interesie publicznym, unikaniem nieproporcjonalnych restrykcji w odniesieniu do działalności transgranicznej w UE i lepszą koordynacją stosowania środków zwalczania nadużyć w stosunku do krajów trzecich; wyraża ubolewanie, że niektóre państwa członkowskie zawarły z państwami trzecimi porozumienia, na mocy których możliwe jest dalsze unikanie opodatkowania i utrzymywanie tajemnicy podatkowej;

51.

wzywa państwa członkowskie, aby:

przygotowywały i wprowadzały skuteczne systemy podatkowe zapobiegające bezpodstawnej erozji ich baz podatkowych w związku z niezamierzonym brakiem opodatkowania i nadużyciami;

stosowały środki zwalczania nadużyć ukierunkowane na sztuczne struktury służące obejściu przepisów krajowych (lub przepisów wspólnotowych przeniesionych do prawodawstwa krajowego);

nadal dzieliły się informacjami o systemach agresywnego planowania podatkowego na podstawie strat wykazywanych przez przedsiębiorstwa oraz o ich wykrywaniu i strategiach reagowania, a także mierzyły efektywność stosowanych strategii, a następnie publikowały odnośne informacje;

rozważyły wprowadzenie programów dotyczących współpracy przedsiębiorstw i administracji w celu zapewnienia przestrzegania przepisów podatkowych oraz wprowadzenie lub przegląd inicjatyw związanych z jawnością ukierunkowanych na systemy agresywnego planowania podatkowego;

zakończyły wreszcie zablokowany na pewien czas w Radzie przegląd dyrektywy w sprawie opodatkowania oszczędności mający na celu zastosowanie automatycznej wymiany informacji, dla zapewnienia uczciwego i właściwego opodatkowania oszczędności w UE; podkreśla, że wszystkie jurysdykcje objęte zakresem tych działań powinny wdrożyć współpracę administracyjną, która nie naruszałaby przysługujących podatnikom praw proceduralnych i prawa do prywatności, oferując automatyczną wymianę informacji obejmującą również przedsiębiorstwa i fundusze powiernicze, a nie tylko osoby prywatne;

ogłaszały i upubliczniały orzeczenia organów krajowych dotyczące kwestii podatkowych w odniesieniu do przedsiębiorstw prowadzących działalność transgraniczną;

zapewniły bodźce podatkowe dla MŚP, takie jak zwolnienia z podatku czy cięcia podatkowe, aby stymulować przedsiębiorczość, innowacyjność i tworzenie miejsc pracy;

promowały reformy mające ograniczyć możliwość uchylania się od opodatkowania, uruchamiając skuteczne mechanizmy poboru podatków, minimalizujące kontakt między podatnikiem a organami podatkowymi i maksymalizujące wykorzystanie nowoczesnych technologii oraz skupiające się na e-rządzeniu w dziedzinie dokumentowania i monitorowania działalności gospodarczej;

52.

wzywa Komisję, aby:

zidentyfikowała obszary, w których istnieje pole do ulepszeń zarówno w zakresie prawodawstwa UE, jak i współpracy administracyjnej między państwami członkowskimi w celu ograniczenia oszustw podatkowych;

zapewniła DG TAXUD większe zasoby budżetowe i kadrowe w celu rozwijania strategii politycznych i wniosków UE związanych z podwójnym brakiem opodatkowania, uchylaniem się od opodatkowania i oszustwami podatkowymi;

zajęła się szkodliwą konkurencją podatkową i podwójnym brakiem opodatkowania w odniesieniu do dużych przedsiębiorstw, które w sztuczny sposób przesuwają zyski w celu minimalizacji rzeczywistej stawki podatku; ogłaszała i upubliczniała orzeczenia organów krajowych dotyczące kwestii podatkowych w odniesieniu do przedsiębiorstw prowadzących działalność transgraniczną;

zajęła się w sposób bardziej surowy oszustwami podatkowymi poprzez wszczynanie postępowań karnych;

53.

wzywa państwa członkowskie do nadania najwyższego priorytetu walce z wykorzystywaniem rajów podatkowych do nielegalnych celów oraz wzywa Komisję aby we współpracy z Parlamentem Europejskim – uwzględniając w pierwszym rzędzie definicję oraz wykaz rajów podatkowych i jurysdykcji zapewniających tajemnicę transakcji sporządzone przez OECD – opracowała unijną definicję i wykaz; wzywa do stworzenia jednolitej europejskiej definicji w oczekiwaniu na uzgodnienie definicji na szczeblu globalnym;

54.

odnotowuje, że globalne forum OECD ds. przejrzystości i wymiany informacji do celów podatkowych jest czołowym forum międzynarodowym zajmującym się walką z uchylaniem się od opodatkowania i w związku z tym zdecydowanie popiera jego pracę; zauważa jego niedociągnięcia w związku z tym, że jest to forum o niskich wspólnych mianownikach; odnotowuje też racjonalne inicjatywy na szczeblu krajowym, unijnym i globalnym, których celem jest wypracowanie wykonalnego rozwiązania tego stałego problemu;

55.

zwraca się do Komisji o podjęcie szybszych działań dotyczących walki z uchylaniem się od opodatkowania i oszustwami podatkowymi;

56.

wzywa państwa członkowskie do zawarcia z Andorą, Monako i San Marino umów dotyczących wymiany informacji odnoszących się do walki z oszustwami i do opodatkowania, a także do zawarcia nowej umowy ze Szwajcarią i do późniejszego regularnego aktualizowania tych umów;

57.

stwierdza, że brak współpracy i koordynacji pomiędzy systemami podatkowymi państw członkowskich może skutkować niezamierzonym brakiem opodatkowania oraz prowadzić do unikania opodatkowania, do nadużyć i do oszustw;

58.

wzywa Komisję, aby przeanalizowała konsekwencje budżetowe wdrożenia europejskiego semestru i opublikowała sprawozdanie w 2012 r.;

59.

wzywa do zapewnienia odpowiednich zasobów budżetowych i kadrowych Europejskiemu Trybunałowi Obrachunkowemu oraz Europejskiemu Urzędowi ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych, aby mogły one opracować skuteczne mechanizmy kontroli i nadzoru procedur budżetowych na szczeblu UE;

60.

wzywa Komisję do określenia i priorytetowego traktowania środków politycznych mających skutki podatkowe dla programów stabilności i konwergencji państw członkowskich oraz krajowych programów reform;

*

* *

61.

zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Radzie, Komisji oraz parlamentom państw członkowskich.


(1)  http://ec.europa.eu/taxation_customs/resources/documents/common/consultations/tax/summary_report_consultation_double_tax_conventions_en.pdf

(2)  http://www.oecd.org/document/61/0,3746,en_2649_33767_48570813_1_1_1_1,00.html

(3)  http://www.bruegel.org/publications/publication-detail/publication/599-how-effective-and-legitimate-is-the-european-semester-increasing-the-role-of-the-european-parliament/

(4)  http://ec.europa.eu/taxation_customs/taxation/gen_info/economic_analysis/tax_structures/index_en.htm

(5)  http://www.oecd-ilibrary.org/taxation/consumption-tax-trends-2010_ctt-2010-en

(6)  http://www.alainlamassoure.eu/liens/817.pdf

(7)  Dz.U. C 295E z 4.12.2009, s. 13.

(8)  http://www.eureschannel.org/en/dossiers/WEBrapport_obst_E.pdf

(9)  Publikacja Komisji pt. „Taxation Trends in the EU” („Tendencje w opodatkowaniu w UE”) (wydanie z 2011 r.).


20.8.2013   

PL

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

CE 239/97


Czwartek, 2 lutego 2012 r.
Polityka konkurencji UE

P7_TA(2012)0031

Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 2 lutego 2012 r. na temat rocznego sprawozdania dotyczącego polityki konkurencji UE (2011/2094(INI))

2013/C 239 E/15

Parlament Europejski,

uwzględniając sprawozdanie Komisji dotyczące polityki konkurencji za rok 2010 r. (COM(2011)0328) i dołączony do niego dokument roboczy służb Komisji (SEC(2011)0690),

uwzględniając rozporządzenie Rady (WE) nr 1/2003 z dnia 16 grudnia 2002 r. w sprawie wprowadzenia w życie reguł konkurencji ustanowionych w art. 81 i 82 Traktatu (1),

uwzględniając rozporządzenie Rady (WE) nr 139/2004 z dnia 20 stycznia 2004 r. w sprawie kontroli koncentracji przedsiębiorstw (rozporządzenie WE w sprawie kontroli łączenia przedsiębiorstw) (2),

uwzględniając wytyczne Komisji w sprawie metody ustalania grzywien nakładanych na mocy art.23 ust.2 lit. a) rozporządzenia (WE) nr 1/2003 (3) (wytyczne w sprawie grzywien),

uwzględniając komunikat Komisji z dnia 13 października 2008 r. w sprawie zastosowania zasad pomocy państwa do środków podjętych w odniesieniu do instytucji finansowych w kontekście obecnego, globalnego kryzysu finansowego (4) (komunikat bankowy),

uwzględniając komunikat Komisji z dnia 5 grudnia 2008 r. w sprawie dokapitalizowania instytucji finansowych w związku z obecnym kryzysem finansowym: ograniczenie pomocy do niezbędnego minimum oraz mechanizmy zabezpieczające przed nadmiernym zakłóceniem konkurencji (5) (komunikat o dokapitalizowaniu),

uwzględniając komunikat Komisji z dnia 25 lutego 2009 r. w sprawie postępowania z aktywami o obniżonej wartości we wspólnotowym sektorze bankowym (6) (komunikat w sprawie aktywów o obniżonej wartości),

uwzględniając komunikat Komisji z dnia 23 lipca 2009 r. w sprawie przywrócenia rentowności i oceny środków restrukturyzacyjnych stosowanych w sektorze finansowym w dobie kryzysu zgodnie z regułami pomocy państwa (7) (komunikat w sprawie restrukturyzacji),

uwzględniając komunikat Komisji z dnia 17 grudnia 2008 r. w sprawie tymczasowych wspólnotowych ram prawnych w zakresie pomocy państwa ułatwiających dostęp do finansowania w dobie kryzysu finansowego i gospodarczego (8) (pierwotne ramy tymczasowe),

uwzględniając komunikat Komisji z dnia 1 grudnia 2010 r. w sprawie tymczasowych unijnych ram prawnych w zakresie pomocy państwa ułatwiających dostęp do finansowania w dobie kryzysu finansowego i gospodarczego (9) (nowe ramy tymczasowe, zastępujące ramy prawne, które wygasły 31 grudnia 2010 r.),

uwzględniając zamówione przez Parlament opracowanie z czerwca 2011 r. pt. „Pomoc państwa – zasady w dobie kryzysu dla sektora finansowego i gospodarki realnej” (10),

uwzględniając dokument roboczy służb Komisji z dnia 5 października 2011 r. zatytułowany „Skutki zasad dotyczących tymczasowej pomocy państwa przyjętych w kontekście kryzysu finansowego i gospodarczego” (SEC(2011)1126),

uwzględniając projekt rozporządzenia Komisji zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 794/2004 wykonujące rozporządzenie Rady (WE) nr 659/1999 ustanawiające szczegółowe zasady stosowania art. 93 Traktatu WE w zakresie uproszczenia obowiązków sprawozdawczych państw członkowskich,

uwzględniając dokument roboczy służb Komisji pt. „Konsultacje publiczne: W stronę spójnego europejskiego podejścia do zbiorowego dochodzenia roszczeń” (SEC(2011)0173),

uwzględniając dokument DG ds. Konkurencji pt. „Najlepsze praktyki w zakresie prowadzenia postępowań na podstawie art. 101 i 102 TFUE” (11),

uwzględniając dokument DG ds. Konkurencji pt. „Wytyczne dotyczące procedur stosowanych przez funkcjonariuszy ds. przesłuchań w postępowaniach na podstawie art. 101 i 102 TFUE” (12),

uwzględniając dokument DG ds. Konkurencji pt. „Najlepsze praktyki w zakresie przedstawiania danych gospodarczych lub zbierania danych w postępowaniach dotyczących stosowania art. 101 i 102 TFUE oraz w sprawach dotyczących łączenia przedsiębiorstw” (13),

uwzględniając Porozumienie ramowe z dnia 20 października 2010 r. w sprawie stosunków między Parlamentem Europejskim a Komisją Europejską (14) (zwane dalej „porozumieniem ramowym”), w szczególności jego ust. 12 (15) i ust. 16 (16),

uwzględniając swoje rezolucje: z dnia 25 kwietnia 2007 r. w sprawie zielonej księgi dotyczącej roszczeń o odszkodowanie za stosowanie praktyk ograniczających konkurencję i nadużywanie pozycji dominującej (17) oraz z dnia 26 marca 2009 r. w sprawie białej księgi dotyczącej roszczeń o odszkodowanie za stosowanie praktyk ograniczających konkurencję i nadużywanie pozycji dominującej (18), a także uwzględniając opinię Komisji Gospodarczej i Monetarnej z dnia 20 października 2011 r. zatytułowaną „W stronę spójnego podejścia do zbiorowego dochodzenia roszczeń”,

uwzględniając swoją rezolucję z dnia 15 listopada 2011 r. w sprawie reformy zasad UE dotyczących pomocy państwa w odniesieniu do usług świadczonych w ogólnym interesie gospodarczym (19),

uwzględniając swoje rezolucje z dnia 22 lutego 2005 r. w sprawie 33. sprawozdania Komisji na temat polityki konkurencji – 2003 r. (20), z dnia 4 kwietnia 2006 r. w sprawie sprawozdania Komisji dotyczącego polityki konkurencji w 2004 r. (21), z dnia 19 czerwca 2007 r. w sprawie sprawozdania Komisji dotyczącego polityki konkurencji za rok 2005 (22), z dnia 10 marca 2009 r. w sprawie sprawozdań Komisji dotyczących polityki konkurencji za rok 2006 i 2007 (23), z dnia 9 marca 2010 r. w sprawie sprawozdania dotyczącego polityki konkurencji za rok 2008 (24) i z dnia 20 stycznia 2011 r. w sprawie sprawozdania dotyczącego polityki konkurencji za rok 2009 (25),

uwzględniając opinię Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego w sprawie sprawozdania Komisji dotyczącego polityki konkurencji za rok 2010 (INT/594 - CESE 1461/2011),

uwzględniając art. 48 Regulaminu PE,

uwzględniając sprawozdanie Komisji Gospodarczej i Monetarnej oraz opinie Komisji Rynku Wewnętrznego i Ochrony Konsumentów, a także Komisji Transportu i Turystyki (A7-0424/2011),

A.

mając na uwadze kryzys finansowy i gospodarczy, który wybuchł jesienią 2008 r. i nadal nie został przezwyciężony; mając na uwadze, że w ciągu ostatnich miesięcy ponownie zaostrzyły się zawirowania finansowe i obawy przed recesją;

B.

mając na uwadze, że Komisja zareagowała na wybuch kryzysu w sposób szybki i rozsądny, przyjmując specjalne zasady pomocy państwa oraz wykorzystując politykę konkurencji jako narzędzie zarządzania kryzysowego; mając na uwadze, że były to i nadal są ramy tymczasowe, mimo że ich czas trwania przekroczył pierwotne oczekiwania;

C.

mając na uwadze, że między dniem 1 października 2008 r. a dniem 1 października 2010 r. Komisja podjęła ponad 200 decyzji w sprawie pomocy państwa dla sektora finansowego; mając na uwadze, że w 2009 r. nominalna kwota pomocy dla sektora finansowego wykorzystana przez państwa członkowskie wyniosła 1 107 miliardów euro (9,3% PKB UE); mając na uwadze, że maksymalna kwota środków zatwierdzonych przez Komisję od początku kryzysu do dnia 1 października 2010 r. (w tym zarówno w ramach programów, jak i pomocy doraźnej) wyniosła 4 588,90 miliarda euro;

D.

mając na uwadze, że Komisja wprowadziła wymóg mający zastosowanie od dnia 1 stycznia 2011 r., aby każdy podmiot korzystający ze środków dokapitalizowania lub ratowania aktywów o obniżonej jakości przedstawił plan restrukturyzacji, niezależnie od tego, czy dany bank jest uznawany za zasadniczo prawidłowo funkcjonujący czy za będący w trudnej sytuacji;

E.

mając na uwadze, że udzielenie pomocy państwa podczas kryzysu w znacznych kwotach, na przykład w formie programów gwarancyjnych, programów dokapitalizowania i w uzupełniających formach pomocy w utrzymaniu płynności finansowania bankowego, przyczyniło się do poważnego zachwiania równowagi finansów publicznych; mając na uwadze, że nadal nie wiadomo, jak dalekie mogą być konsekwencje tej pomocy państwa, zwłaszcza gwarancji udzielonych bankom, w przyszłości, w przypadku gdyby rzeczywiście zdecydowano się na wykorzystanie tych gwarancji;

F.

mając na uwadze, że protekcjonizm i brak egzekwowania reguł konkurencji jedynie pogłębiłyby i przedłużyły kryzys; mając na uwadze, że polityka konkurencji to istotne narzędzie, dzięki któremu UE może mieć dynamiczny, wydajny i innowacyjny rynek wewnętrzny i może być konkurencyjna na arenie międzynarodowej;

G.

mając na uwadze, że mimo wszystkich podejmowanych wysiłków mających na celu przezwyciężenie kryzysu gospodarczego kartele nadal stanowią największe zagrożenie dla konkurencji, dobra konsumentów oraz prawidłowego funkcjonowania rynków, a w konsekwencji nie mogą być akceptowane nawet w okresie kryzysu gospodarczego;

Sprawozdanie dotyczące polityki konkurencji za rok 2010

1.

z zadowoleniem przyjmuje sprawozdanie Komisji dotyczące polityki konkurencji za rok 2010; przy okazji 40. rocznicy pierwszego sprawozdania tego rodzaju podkreśla, że polityka konkurencji UE przyniosła liczne korzyści w zakresie dobra konsumenta i jest podstawowym narzędziem służącym wyeliminowaniu przeszkód w swobodnym przepływie towarów, usług, osób i kapitału; zwraca uwagę, że polityka konkurencji pozostaje podstawowym narzędziem służącym utrzymaniu jednolitego rynku i ochronie interesów konsumentów; podkreśla, że niektóre zasady powinny być aktualizowane, tak aby móc poradzić sobie z nowymi wyzwaniami;

2.

zauważa, że połączony efekt sztywnych zasad i elastycznych procedur umożliwia prowadzenie konstruktywnej polityki konkurencji, będącej czynnikiem stabilizującym w systemie finansowym UE i ogólnie w gospodarce realnej;

Zalecenia dotyczące polityki konkurencji

3.

uważa, że większa przejrzystość cen jest kluczowa dla pobudzenia konkurencji na jednolitym rynku oraz umożliwienia konsumentom rzeczywistego wyboru;

4.

z zadowoleniem przyjmuje wymianę prowadzoną przez Komisję i organizacje konsumenckie w obszarze europejskiego prawa konkurencji i wzywa Komisję do dalszego propagowania takich wymian, w razie potrzeby również z innymi zainteresowanymi stronami;

Kontrola pomocy państwa

5.

pozytywnie ocenia dokument roboczy służb Komisji stanowiący ocenę skutków zasad dotyczących tymczasowej pomocy państwa przyjętych w kontekście kryzysu finansowego i gospodarczego; zwraca uwagę na ocenę Komisji, według której ogólnie pomoc państwa przyczyniła się skutecznie do zmniejszenia niestabilności finansowej, do poprawy funkcjonowania rynków finansowych i złagodzenia wpływu kryzysu na gospodarkę realną; zastanawia się jednak, czy tak optymistyczna analiza ma uzasadnienie;

6.

podkreśla, że tymczasowe ramy prawne mające zastosowanie do pomocy państwa okazały się korzystne jako początkowa reakcja na kryzys, lecz nie mogą być przedłużane bez uzasadnienia; podkreśla konieczność jak najszybszego zaprzestania stosowania środków tymczasowych i odstępstw, gdy tylko pozwoli na to sytuacja gospodarcza;

7.

zaznacza, że konieczny jest nowy stały system regulujący stosowanie przepisów dotyczących pomocy państwa, tak aby uniknąć błędów systemu prawnego sprzed kryzysu, w szczególności w odniesieniu do sektora finansowego, a także by zaradzić wypaczeniom powstałym podczas kryzysu finansowego i gospodarczego;

8.

odnotowuje ogłoszenie szczegółowych wytycznych dotyczących ratowania i restrukturyzacji dla sektora bankowego; proponuje, aby Komisja uwzględniła w odniesieniu do zakłócenia konkurencji wpływ wsparcia płynności finansowej zapewnianego przez banki centralne na etapie ratowania oraz zapewniła warunki uporządkowanej restrukturyzacji banków, przy zaangażowaniu posiadaczy akcji i obligacji, przed uruchomieniem środków publicznych;

9.

wzywa Komisję do połączenia przedłużenia tymczasowej pomocy państwa udzielanej sektorowi bankowości poza rok 2011 ze wzmocnionymi i surowszymi warunkami w odniesieniu do obniżenia składu i rozmiaru bilansu, w tym właściwej koncentracji na pożyczkach dla klientów indywidualnych, a także większych ograniczeń względem udziału w zyskach i rozdzielania dywidend oraz innych istotnych czynników; uważa, że warunki te powinny być jasne oraz ocenione i podsumowane ex post przez Komisję;

10.

zwraca uwagę na środki przyjęte przez Komisję do tej pory w celu zmniejszenia rozmiaru bilansu pewnych instytucji, zbyt dużych lub zbyt mocno powiązanych, by upaść, które otrzymały pomoc państwa w trakcie kryzysu; uważa, że trzeba przyjąć więcej środków w tym celu;

11.

podkreśla jednak, że trwająca konsolidacja w sektorze bankowości w rzeczywistości zwiększyła udział w rynku kilku ważnych instytucji finansowych, i dlatego wzywa Komisję do utrzymania bliskiej obserwacji tego sektora w celu zwiększenia konkurencji na europejskich rynkach bankowości, w tym poprzez narzucenie planów restrukturyzacji, które zakładają oddzielenie działalności bankowej w przypadku, gdy depozyty klientów indywidualnych pozwalają tym instytucjom na finansowanie bardziej ryzykownej działalności inwestycyjnej;

12.

stwierdza, że EBC dokonał w czasie kryzysu kilku niestandardowych zasileń w płynność; zwraca uwagę na fakt, że Komisja uważa, iż, ściśle rzecz biorąc, środek tego rodzaju nie stanowi pomocy państwa, jak wynika z badania Komisji; podkreśla jednak, że działania polityczne na szczeblu UE muszą być skoordynowane oraz że Komisja powinna uwzględniać skutki wsparcia udzielanego przez EBC lub inne banki centralne oraz innych interwencji publicznych, dokonując oceny pomocy państwa udzielanej bankom, które korzystają też z wsparcia EBC lub innych banków centralnych;

13.

zauważa, że skutki wsparcia banków udzielanego przez EBC i w drodze innych interwencji publicznych w czasie kryzysu nie zostały uwzględnione w ocenie zgodności pomocy przygotowanej przez Komisję; wzywa Komisję do oceny takich działań ex post;

14.

wzywa Komisję do szybkiego zaproponowania przewidzianego wniosku ustawodawczego w celu ustalenia w prawdziwie europejskich ramach postępowania naprawczego w stosunku do upadających banków, zapewniającego wspólny zbiór przepisów, wspólny zestaw narzędzi interwencyjnych i punktów aktywacji, ograniczającego zaangażowanie podatników do minimum, zwłaszcza poprzez tworzenie zharmonizowanych, samofinansujących się (na podstawie podejścia opartego na analizie ryzyka) funduszy postępowania naprawczego w stosunku do poszczególnych branży przemysłu;

15.

podkreśla, że pomoc państwa musi być przyznawana w sposób niezakłócający konkurencji i nie może bardziej sprzyjać istniejącym spółkom niż spółkom powstającym;

16.

jest zdania, że pomoc państwa powinna skupiać się na klastrach innowacyjnych i badawczych i tym samym wspierać przedsiębiorczość;

17.

wzywa Komisję do dopilnowania tego, by planowane uproszczenie zasad dotyczących pomocy państwa w zakresie UOIG nie doprowadziło do zmniejszenia kontroli nad nadmierną rekompensatą;

18.

odnotowuje założenie Komisji, aby w przypadku pomocy państwa w zakresie UOIG wprowadzić zasadę de minimis; podkreśla, że aby ustalić, które usługi należałoby objąć zasadą de minimis, niezbędne jest określenie jasnych i jednoznacznych kryteriów;

19.

nalega na to, by wszelkie wnioski dotyczące zasadniczego zwalniania z obowiązku powiadamiania w odniesieniu do dalszych kategorii UOIG opierały się na dowodach na to, że takie odstępstwo od regulacji jest uzasadnione i konieczne oraz nie powoduje nadmiernego zakłócenia konkurencji;

20.

podkreśla znaczenie promowania konkurencji we wszystkich sektorach, a zwłaszcza w sektorze usługowym, który stanowi 70% gospodarki europejskiej; ponadto podkreśla prawo do zakładania nowych spółek i świadczenia nowych usług;

Ochrona konkurencji

21.

proponuje, aby w przypadku gdy Komisja przedłoży wniosek w sprawie ram przekrojowych regulujących kwestię zbiorowego dochodzenia roszczeń, przyjęto w razie konieczności zasadę regulującą działania następcze, zgodnie z którą możliwe będzie wprowadzenie egzekwowania z powództwa prywatnego w ramach mechanizmu zbiorowego dochodzenia roszczeń, jeżeli wcześniej Komisja lub krajowy organ ds. konkurencji wydały decyzję stwierdzającą naruszenie przepisów; stwierdza, że ustanowienie zasady działania następczego nie wyklucza zasadniczo możliwości przewidzenia zarówno działań niezależnych, jak i następczych;

22.

odnotowuje, że mechanizmy ADR często zależą od gotowości podjęcia współpracy przez przedsiębiorstwo handlowe i uważa, że dostępność skutecznego systemu dochodzenia odszkodowania na drodze sądowej stanowiłaby dla stron silną zachętę do zawarcia ugody pozasądowej, co prawdopodobnie pozwoliłoby uniknąć znaczącej liczby spraw, zmniejszając liczbę sporów sądowych; zachęca do ustanowienia systemów ADR na szczeblu europejskim, aby szybkie i tanie rozstrzyganie sporów stało się rozwiązaniem atrakcyjniejszym niż postępowanie sądowe; podkreśla jednak, że mechanizmy te, jak sama nazwa wskazuje, powinny pozostać jedynie alternatywą, a nie warunkiem koniecznym, do dochodzenia roszczenia na drodze sądowej;

23.

podkreśla, że w związku z orzeczeniem Trybunału w sprawach: C-360/09 Pfleiderer i 437/08 CDC Hydrogen Peroxide, Komisja musi zagwarantować, że zbiorowe dochodzenie roszczeń nie wpłynie negatywnie na skuteczność systemu łagodzenia kar w prawie konkurencji i na postępowanie pojednawcze;

24.

jest zdania, że należy zwrócić odpowiednią uwagę na szczegółowe kwestie związane z konkurencją, a wszelkie instrumenty mające zastosowanie do mechanizmu zbiorowego dochodzenia roszczeń muszą uwzględniać całkowicie i należycie specyfikę przeciwdziałania praktykom ograniczającym konkurencję i nadużywaniu pozycji dominującej;

25.

ponownie podkreśla, że w odniesieniu do mechanizmu zbiorowego dochodzenia roszczeń w ramach polityki konkurencji należy ustanowić gwarancje w celu uniknięcia powstania systemu pozwów zbiorowych opierającego się na błahych skargach i nadmiernej liczbie sporów sądowych oraz w celu zagwarantowania równości szans w postępowaniu sądowym: podkreśla, że takie gwarancje muszą obejmować m.in. następujące kwestie:

grupa osób wnoszących pozew musi zostać jasno określona przed wniesieniem pozwu (procedura „opt-in”);

organy publiczne, takie jak rzecznik praw obywatelskich lub prokuratorzy, a także organy reprezentujące mogą wnieść pozew w imieniu jasno określonej grupy osób;

kryteria służące określeniu organów reprezentujących, uprawnionych do wnoszenia pozwów zbiorowych muszą zostać ustalone na szczeblu UE;

należy odrzucić system pozwów zbiorowych typu amerykańskiego („class action”), ponieważ sprzyjałby on nadmiernej liczbie sporów sądowych, może być niezgodny z porządkiem prawnym niektórych państw członkowskich i naruszać prawa poszkodowanych, którzy mogliby uczestniczyć w postępowaniu nieświadomie, a mimo to być związani orzeczeniem sądu;

(a)

dopuszczalne roszczenia indywidualne:

osoby występujące z pozwem muszą mieć w każdych okolicznościach możliwość alternatywnego dochodzenia przed właściwym sądem indywidualnych roszczeń odszkodowawczych;

osoby występujące z pozwem zbiorowym nie mogą być uprzywilejowane w stosunku do indywidualnych skarżących;

(b)

odszkodowanie za drobne i rozproszone szkody:

osoby występujące z pozwem w sprawie niewielkich i rozproszonych szkód powinni dysponować odpowiednimi środkami dostępu do wymiaru sprawiedliwości za pośrednictwem dochodzenia roszczeń zbiorowych i powinni otrzymać uczciwe odszkodowanie;

(c)

odszkodowanie jedynie za rzeczywiście poniesioną szkodę:

odszkodowanie można przyznać jedynie za rzeczywiście poniesioną szkodę: należy zakazać odszkodowania karnego i nieuczciwego wzbogacania się;

każdy powód musi przedstawić dowody uzasadniające jego roszczenie;

przyznane odszkodowanie należy rozdzielić między poszczególnych powodów proporcjonalnie do indywidualnie poniesionej szkody;

ogólnie rzecz biorąc, uzależnienie honorarium od wyniku sprawy nie jest stosowane w Europie i należy je odrzucić;

(d)

zasada „przegrany płaci”:

nie można wystąpić z pozwem w przypadku gdy powód nie ma obrońcy z powodu braku środków finansowych; ponadto koszty postępowania, a tym samym ryzyko związane ze skargą, powinna ponosić strona przegrywająca; to do państw członkowskich należy ustanowienie zasad podziału kosztów w tym zakresie;

(e)

zakaz finansowania przez strony trzecie:

postępowanie nie powinno być finansowane przez stronę trzecią, na przykład w zamian za zrzeczenie się przez powodów ewentualnego późniejszego uprawnienia do odszkodowania na rzecz strony trzeciej;

26.

podkreśla, że wszelkie ramy przekrojowe muszą zapewniać spełnienie dwóch podstawowych przesłanek:

państwa członkowskie nie będą stosować bardziej restrykcyjnych warunków w przypadkach dochodzenia roszczeń zbiorowych wynikających z naruszenia prawa UE niż te stosowane w przypadkach wynikających z naruszenia przepisów prawa krajowego;

żadna z zasad ustanowionych w ramach przekrojowych nie uniemożliwi przyjęcia dalszych środków mających na celu zagwarantowanie pełnej skuteczności prawa UE;

27.

z zadowoleniem przyjmuje instrument ustawodawczy ogłoszony przez Komisję w programie prac na rok 2012 i obejmujący dochodzenie odszkodowania za naruszenie przepisów antymonopolowych; podkreśla, że instrument ten powinien uwzględniać wcześniejsze rezolucje Parlamentu na ten temat i podkreśla, że należy go przyjąć w ramach zwykłej procedury ustawodawczej;

28.

uważa, że polityka nakładania grzywien stanowi ważne narzędzie egzekwowania na drodze publicznoprawnej i narzędzie odstraszające;

29.

zaznacza, że zachowaniem kieruje świadomość kar, ale również zachęcanie do przestrzegania przepisów; popiera podejście polegające na skutecznym odstraszaniu przy jednocześnym zachęcaniu do przestrzegania przepisów;