ISSN 1725-5228

Dziennik Urzędowy

Unii Europejskiej

C 325

European flag  

Wydanie polskie

Informacje i zawiadomienia

Tom 51
19 grudnia 2008


Powiadomienie nr

Spis treśći

Strona

 

III   Akty przygotowawcze

 

KOMITET REGIONÓW

 

76. sesja plenarna w dniach 8–9 października 2008 r.

2008/C 325/01

Opinia z inicjatywy własnej Komitetu Regionów Zaangażowanie władz lokalnych i regionalnych w skuteczniejsze zwalczanie terroryzmu

1

2008/C 325/02

Opinia Komitetu Regionów Pakiet dotyczący transportu towarowego

6

2008/C 325/03

Opinia Komitetu Regionów Promocja energii odnawialnej

12

2008/C 325/04

Opinia Komitetu Regionów Handel przydziałami emisji

19

2008/C 325/05

Opinia Komitetu Regionów Wnioski legislacyjne Komisji w sprawie wspólnej polityki rolnej po przeprowadzeniu oceny jej funkcjonowania

28

2008/C 325/06

Opinia Komitetu Regionów Zamówienia przedkomercyjne: wspieranie innowacyjności w celu zapewnienia trwałości i wysokiej jakości usług publicznych w Europie

44

2008/C 325/07

Opinia Komitetu Regionów Europejskie ramy odniesienia na rzecz zapewnienia jakości w dziedzinie kształcenia i szkolenia zawodowego oraz Europejski system transferu i akumulacji punktów w kształceniu i szkoleniu zawodowym

48

2008/C 325/08

Opinia Komitetu Regionów Proces barceloński: Unia na rzecz Regionu Morza Śródziemnego, jakie skutki dla samorządu terytorialnego?

52

2008/C 325/09

Opinia Komitetu Regionów Zarządzanie i partnerstwo w dziedzinie polityki regionalnej na szczeblu krajowym i regionalnym oraz na szczeblu projektów

56

2008/C 325/10

Opinia Komitetu Regionów Emisje przemysłowe

60

2008/C 325/11

Opinia Komitetu Regionów Europejski plan działania na rzecz mobilności w zatrudnieniu (2007–2010)

66

2008/C 325/12

Opinia Komitetu Regionów Umiejętność korzystania z mediów oraz Kreatywne treści online

70

2008/C 325/13

Opinia z inicjatywy własnej Komitetu Regionów Prawa obywateli: Upowszechnianie praw podstawowych i praw wynikających z obywatelstwa europejskiego

76

2008/C 325/14

Opinia Komitetu Regionów Program Bezpieczniejszy internet (2009–2013)

81

2008/C 325/15

Opinia Komitetu Regionów komunikat Komisji Europejskiej Silna europejska polityka sąsiedztwa

87

 

2008/C 325/16

Nota do czytelnika(patrz: wewnętrzna tylna strona okładki)

s3

PL

 


III Akty przygotowawcze

KOMITET REGIONÓW

76. sesja plenarna w dniach 8–9 października 2008 r.

19.12.2008   

PL

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

C 325/1


Opinia z inicjatywy własnej Komitetu Regionów „Zaangażowanie władz lokalnych i regionalnych w skuteczniejsze zwalczanie terroryzmu”

(2008/C 325/01)

KOMITET REGIONÓW

Całkowicie zgadza się, że światowe zagrożenie terroryzmem jest poważnym wyzwaniem dla demokracji, praw człowieka oraz rozwoju społeczno-gospodarczego we wspólnocie międzynarodowej.

Podkreśla, że władze lokalne i regionalne odegrają kluczową rolę w realizacji strategii antyterrorystycznej UE. W szczególności będą wspierać realizację filara „zapobieganie” oraz przyszłych inicjatyw w zakresie zwalczania terroryzmu i łagodzenia radykalnych postaw w poszczególnych państwach członkowskich.

Uznaje znaczenie strategii UE dotyczącej wykrywania czynników przyczyniających się do gwałtownej radykalizacji postaw, realizowanej wraz ze strategią antyterrorystyczną UE, lecz podkreśla, że obie strategie muszą zapewniać możliwość wdrażania na poziomie lokalnym, korzystać z lokalnych doświadczeń i porozumienia, tworzyć jasne ramy informowania o danej społeczności oraz zapewniać władzom lokalnym wsparcie i zasoby, by mogły realizować, tam gdzie jest to niezbędne, projekty z zakresu zwalczania radykalnych postaw. Podkreśla, że zwiększanie roli administracji publicznej na szczeblu lokalnym i regionalnym w zakresie zapobiegania terroryzmowi i gwałtownej radykalizacji postaw powinno odbywać się we współpracy z UE i rządami państw członkowskich.

Komitet zaleca przeprowadzenie w państwach członkowskich publicznych konsultacji na szczeblu lokalnym w celu poznania wielu aspektów doświadczeń lokalnych oraz zrozumienia koncepcji terroryzmu i motywacji skłaniającej do ekstremizmu. Państwa członkowskie powinny zapewnić, by konsultacje i zaangażowanie pozwoliły na udział osób, które zazwyczaj nie mają kontaktów z demokracją na poziomie lokalnym.

Z zadowoleniem przyjmuje drugą wzajemną ocenę planów zarządzania kryzysowego, którą przeprowadza obecnie Komisja. Wzywa jednakże Komisję do zapewnienia, że władze samorządowe odegrają pełną i aktywną rolę w tym procesie.

Wzywa Unię Europejską do zagwarantowania, że wszelkie strategie antyterrorystyczne bezpośrednio uwzględnią równość i prawa człowieka oraz nie dopuszczą, by interwencje stanowiły negatywne doświadczenie dla niektórych społeczności, co mogłoby doprowadzić do wyobcowania i zwrócenia się ku ekstremizmowi.

Sprawozdawca

:

Lord Graham TOPE (UK/ALDE), członek londyńskiej gminy Sutton oraz Londyńskiej Policji Metropolitalnej

Dokumenty źródłowe

Komunikat Komisji do Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie skuteczniejszej walki z terroryzmem

COM(2007) 649 wersja ostateczna

Wniosek dotyczący decyzji ramowej Rady zmieniającej decyzję ramową 2002/475/WSiSW z 13 czerwca 2002 r. w sprawie zwalczania terroryzmu

COM(2007) 650 wersja ostateczna

ZALECENIA POLITYCZNE

KOMITET REGIONÓW

Wzmocnienie filara „zapobieganie”

1.

Całkowicie zgadza się, że światowe zagrożenie terroryzmem jest poważnym wyzwaniem dla demokracji, praw człowieka oraz rozwoju społeczno-gospodarczego we wspólnocie międzynarodowej.

2.

Odnotowuje, że uwaga zwróci się nieuchronnie ku terroryzmowi wywołanemu przez Al.-Kaidę oraz radykalizacji postaw w naszych społecznościach, prowadzącej do pełnego przemocy ekstremizmu. Przypomina jednak, że wiele ostatnich aktów terroryzmu zostało popełnionych przez osoby urodzone i wychowane w kraju, przeciwko któremu się zwracają lub w innym państwie UE; akty te są często wynikiem wewnętrznych problemów danego kraju i niekoniecznie muszą mieć podłoże religijne. Niemniej jednak Komitet odnotowuje, że groźba terroryzmu wywołanego przez Al-Kaidę stanowi dziś istotną kwestię bezpieczeństwa dla UE.

3.

Jest zdania, że w UE zwalczanie terroryzmu musi koncentrować się na dwóch aspektach: z jednej strony na bezpośrednim zwalczaniu działalności terrorystycznej, a z drugiej strony na prewencji. Łańcuch przyczyn prowadzących do ataków terrorystycznych trzeba przeciąć na jak najwcześniejszym etapie. Bardzo przydatne może być przy tym dokładniejsze badanie przyczyn i pobudek skłaniających ludzi do wspierania i finansowania działalności terrorystycznej oraz aktywnego w niej udziału.

4.

Uważa, że w przypadku terroryzmu nie można lekceważyć aspektu religijnego. Trzeba wyraźniej rozpowszechniać przesłanie, że nie ma żadnego usprawiedliwienia dla działań terrorystycznych.

5.

Jest w związku z tym zdania, że UE powinna podjąć inicjatywę i wspierać działania, których celem jest ograniczenie terroryzmu dzięki dialogowi między religiami i kulturami.

6.

W odniesieniu do zapobiegania terroryzmowi za szczególnie ważną uznaje współpracę UE z państwami trzecimi. Należy wspierać wzmocnione strategie tej zewnętrznej współpracy, zarówno w odniesieniu do wymiany informacji, jak i w odniesieniu do praktycznej współpracy policji i służb celnych.

7.

Podkreśla, że władze lokalne i regionalne odegrają kluczową rolę w realizacji strategii antyterrorystycznej UE. W szczególności będą wspierać, wraz z państwowymi krajowymi i regionalnymi organami ścigania posiadającymi uprawnienia w zakresie ochrony osób i mienia, realizację filara „zapobieganie” oraz przyszłych inicjatyw w zakresie zwalczania terroryzmu i łagodzenia radykalnych postaw w poszczególnych państwach członkowskich.

8.

Zwraca uwagę na znaczny postęp poczyniony w trzech pozostałych filarach „ochrona”, „ściganie” i „reagowanie” w państwach członkowskich od czasu przyjęcia przepisów ramowych w 2002 r. Z zadowoleniem przyjmuje również propozycje zawarte w obecnej inicjatywie, mające na celu nasilenie walki z terroryzmem, a także utworzenie podstawy prawnej obejmującej aspekty strategii antyterrorystycznej, w tym kryminalizację rekrutowania i szkolenia terrorystów oraz publicznego nawoływania do popełnienia aktów terrorystycznych, zapobieganie wykorzystywaniu materiałów wybuchowych przez terrorystów, korzystanie z informacji o pasażerach linii lotniczych w celach ścigania przestępstw, zapobieganie finansowaniu terroryzmu i jego kryminalizację oraz uznanie znaczenia badań technologicznych i rozwoju dla wspierania wysiłków służb policyjnych w UE w zakresie ochrony obywateli przed atakami terrorystycznymi.

9.

Jednakże stwierdza, że skuteczniejsza walka z terroryzmem wymaga od UE zwiększenia inwestycji w rozwinięcie filara „zapobieganie” we współpracy z państwami członkowskimi, organami ścigania oraz władzami lokalnymi i regionalnymi wraz z podlegającymi im służbami odpowiedzialnymi za bezpieczeństwo. Do zapobiegania terroryzmowi i agresywnemu ekstremizmowi nie wystarczą jedynie środki prawne i ich egzekwowanie. Ponadto same środki represji nie będą skuteczne, w związku z czym należy skoncentrować wysiłki na zapewnieniu lepszych perspektyw i miejsca w społeczeństwie dla osób szczególnie narażonych na radykalizację i rekrutację przez terrorystów.

10.

Uważa, że pożądane podejście do terroryzmu polega na zapobieganiu poprzez zwalczanie czynników z nim związanych, które sprzyjają radykalizacji postaw i mogą doprowadzić do działań terrorystycznych.

11.

Komitet odnotowuje, że terroryzm często ma światowy zasięg i podłoże. Jest jednak zdania, że jego skutki odbijają się bezpośrednio i w namacalny, indywidualny sposób na obywatelach i społecznościach. Osoby planujące i popierające ekstremistyczne akty przemocy żyją i działają swobodnie w naszych społecznościach jako obywatele europejscy, nawiązują kontakty z usługodawcami i obywatelami na szczeblu lokalnym oraz korzystają z demokratycznych struktur. Opierając się na doświadczeniach całej UE, państwa członkowskie odnotowują potrzebę przeprowadzenia dogłębnej analizy umożliwiającej zrozumienie i zwalczanie powodów i procesów, które wprowadzają obywateli europejskich na drogę pełnego przemocy ekstremizmu i Al-Kaidy.

12.

Uważa, że walka z radykalizacją postaw wymaga ściśle ukierunkowanego działania na szczeblu lokalnym. Władze regionalne i lokalne, znajdując się najbliżej grup najbardziej podatnych na radykalizm, odgrywają szczególnie ważną rolę w zapewnieniu obywatelom UE możliwie jak najpełniejszej integracji społecznej pozbawionej wszelkiej dyskryminacji i przebiegającej w pokojowym i demokratycznym klimacie.

13.

Komitet przypomina, że w 2003 r. Kongres Władz Lokalnych i Regionalnych Rady Europy przyjął konkretne zalecenia dotyczące roli władz samorządowych w zwalczaniu terroryzmu.

Plan działania: rola władz lokalnych i regionalnych

14.

Komitet z zadowoleniem przyjmuje wysiłki Komisji Europejskiej zmierzające do skierowania uwagi na filar „zapobieganie” w ramach strategii antyterrorystycznej i cieszy się z planowanej na 2008 r. publikacji komunikatu w sprawie zwalczania gwałtownej radykalizacji. Pragnie jednak zaznaczyć, że przesunięcie punktu ciężkości do obszaru „zapobieganie” stanowi istotną zmianę kulturową dla jednostek antyterrorystycznych i wymaga wiedzy, doświadczenia oraz współpracy władz samorządowych.

15.

Popiera inicjatywę Unii Europejskiej ogłoszenia roku 2008 Rokiem Dialogu Międzykulturowego, gdyż stanowi on wyjątkową okazję do postępu w krzewieniu skutecznego dialogu, tolerancji i zrozumienia między różnymi kulturami, cywilizacjami i religiami.

16.

Podkreśla, że zwiększanie roli administracji publicznej na szczeblu lokalnym i regionalnym w zakresie zapobiegania terroryzmowi i gwałtownej radykalizacji postaw powinno odbywać się we współpracy z UE i rządami państw członkowskich. Dlatego też zaleca utworzenie w każdym państwie członkowskim systemu sieci władz lokalnych i regionalnych przy współudziale rządów krajowych, służb policyjnych (z udziałem służb regionalnych posiadających wyłączne uprawnienia w zakresie ochrony osób i mienia) oraz społeczności lokalnych, by ułatwić wymianę sprawdzonych rozwiązań dotyczących integracji społecznej oraz kształcenie zawodowe i zrozumienie pełnego przemocy ekstremizmu wywodzącego się z lokalnych osiedli i dzielnic.

17.

Komitet zaleca przeprowadzenie w państwach członkowskich publicznych konsultacji na szczeblu lokalnym w celu poznania wielu aspektów doświadczeń lokalnych oraz zrozumienia koncepcji terroryzmu i motywacji skłaniającej do ekstremizmu. Państwa członkowskie powinny zapewnić, by konsultacje i zaangażowanie pozwoliły na udział osób, które zazwyczaj nie mają kontaktów z demokracją na poziomie lokalnym.

18.

Jako uzupełnienie niniejszej opinii, Komitet udzieli Komisji i koordynatorowi ds. zwalczania terroryzmu wsparcia polegającego na praktycznym doradztwie, przedstawiając sprawdzone rozwiązania z obszarów realizujących projekty z zakresu zaangażowania i partnerstwa, mające na celu stawienie czoła radykalizacji.

19.

Zaleca zorganizowanie corocznej imprezy w celu ułatwienia strategicznego kształcenia poprzez wymianę doświadczeń między władzami samorządowymi na szczeblu ogólnoeuropejskim oraz zapewnienia poparcia dalszemu rozwojowi projektów lokalnych z zakresu zapobiegania terroryzmowi i podążaniu drogą agresywnego ekstremizmu.

Realizacja

Uczenie się poprzez zaangażowanie i wspólne działania

20.

Uznaje znaczenie strategii UE dotyczącej wykrywania czynników przyczyniających się do gwałtownej radykalizacji postaw, realizowanej wraz ze strategią antyterrorystyczną UE, lecz podkreśla, że obie strategie muszą zapewniać możliwość wdrażania na poziomie lokalnym, korzystać z lokalnych doświadczeń i porozumienia, tworzyć jasne ramy informowania o danej społeczności oraz zapewniać władzom lokalnym wsparcie i zasoby, by mogły realizować, tam gdzie jest to niezbędne, projekty z zakresu zwalczania radykalnych postaw.

21.

Zaleca przyjęcie postanowień konwencji z Prüm, dotyczących intensywniejszej współpracy transgranicznej w walce z terroryzmem.

Informowanie o danej społeczności

22.

Wzywa państwa członkowskie i służby policyjne do opracowania jasnego i bezpiecznego systemu wymiany informacji między partnerami na szczeblu lokalnym i regionalnym (w tym lokalnymi i regionalnymi jednostkami policji) a jednostkami antyterrorystycznymi i jednostkami odpowiedzialnymi za zapobieganie agresywnej radykalizacji postaw.

23.

Podkreśla, że systemy ukierunkowane na zbieranie informacji o danej społeczności muszą wyraźnie uwzględniać implikacje w zakresie bezpieczeństwa, podstawowych praw obywatelskich i ochrony danych w wypadku jakiejkolwiek wymiany informacji między partnerami na szczeblu lokalnym a policją. Należy stworzyć obywatelom możliwość anonimowego informowania władz lokalnych czy policji o ewentualnych atakach terrorystycznych.

24.

Uważa również za niezbędny jaśniejszy rozdział między policją, organami policyjnymi i władzami lokalnymi w odniesieniu do informowania o danej społeczności. Systemy powinny dawać partnerom na szczeblu lokalnym i regionalnym gwarancję, że ich udział nie doprowadzi do niepożądanych następstw dla stosunków w danej społeczności. Źródła informacji muszą być chronione, a partnerzy spoza policji powinni odgrywać rolę uzupełniającą na zasadach dobrowolności.

25.

Proponuje opracowanie przez UE wytycznych w celu wspierania wymiany informacji oraz zagwarantowania, że systemy będą solidne, sprawiedliwe i bezpieczne.

Zwalczanie radykalizacji

26.

Wzywa państwa członkowskie do wspierania władz lokalnych i regionalnych w ustanawianiu ściślejszych stosunków pracy z policją (zarówno na szczeblu krajowym, jak i regionalnym) i organami prawa karnego w celu realizacji projektów w dziedzinie zwalczania radykalizacji. Projekty te powinny być opracowywane i realizowane w oparciu o dogłębne informacje pochodzące od służb policyjnych, jak również o wiedzę i doświadczenia gromadzone na szczeblu regionalnym.

27.

Zaleca wspieranie dialogu międzykulturowego i wprowadzenie w życie planu integracji społecznej na poziomie lokalnym, tak aby uniknąć zjawiska radykalizacji i odwoływania się do przemocy.

28.

Jest świadomy, że zasoby udostępniane przez państwa członkowskie będą się różnić w zależności od posiadanych informacji. Komitet podkreśla jednakże, że stała współpraca ze społecznościami pozostaje koniecznością w celu oceny skuteczności bieżących projektów, budowania długotrwałych stosunków między obywatelami, organami ścigania i rządami w zakresie zwalczania terroryzmu oraz uwzględnienia zmieniających się postaw i tendencji demograficznych. Zasoby oraz punkt ciężkości projektów powinny zostać właściwie dopasowane.

29.

Zaleca, by państwa członkowskie i władze lokalne i regionalne opracowały przy pomocy poszczególnych społeczności projekty służące osłabieniu agresywnej ideologii ekstremistycznej i wspieraniu uznanych powszechnie postaw. Projektom tego rodzaju powinno towarzyszyć profesjonalne doradztwo i należy oceniać je niezależnie, by móc oszacować ich skuteczność. Stąd też KR proponuje, by państwa członkowskie, a także władze lokalne i regionalne wskazały wspólnie w każdej ze społeczności liderów, podzielających powszechnie uznawane poglądy i będących w stanie zdyskredytować radykalne i agresywne postawy oraz zaoferować przekonującą alternatywę dla ekstremizmu.

30.

Zwraca uwagę na to, że do głównych znanych przyczyn terroryzmu zalicza się zniechęcenie w stosunku do społeczeństwa oraz poczucie bezradności i wykluczenia. W dobrze funkcjonującym demokratycznym społeczeństwie mniejsze jest niebezpieczeństwo, że terrorystyczna ideologia i sieci terrorystyczne znajdą podatny grunt i rozpowszechnią się. Za szczególnie ważne uznaje w związku z tym uczynienie demokracji i poszanowania praw obywatelskich i politycznych istotnym elementem rozwiązań służących zwalczaniu terroryzmu.

31.

Stwierdza, że terminologia stanowi złożoną i delikatną kwestię i wymaga znacznej wiedzy oraz chęci podążania nowymi ścieżkami ze strony podmiotów odpowiedzialnych za inicjatywy w zakresie zwalczania radykalizacji.

32.

Zaleca, by państwa członkowskie i władze regionalne wspierały wrażliwe instytucje lokalne, takie jak szkoły, ośrodki szkolenia, uniwersytety, meczety i instytucje religijne, w celu rozpoznania agresywnych działań w tych placówkach, pokrzyżowania planów osób szerzących radykalne postawy oraz udzielenia pomocy osobom najbardziej narażonym na radykalizację dzięki zapewnieniu pozytywnych i atrakcyjnych alternatyw dla ekstremistycznych poglądów.

33.

Zaleca państwom członkowskim ścisłą współpracę z więzieniami, kuratorami sądowymi oraz ośrodkami resocjalizacji w celu wyodrębniania osób o radykalnych zapatrywaniach, pokrzyżowania ich planów i powstrzymania ich przed zastosowaniem przemocy.

34.

Jest zdania, że realizacja takich projektów powinna być koordynowana regionalnie ze służbami policyjnymi i monitorowana przez władze samorządowe bądź podobne instytucje, które następnie przedłożą sprawozdanie rządowi centralnemu, by mógł on ocenić stopień rozwoju projektów.

35.

Sądzi, że dla wsparcia tych projektów niezbędna jest rozbudowa przez Unię Europejską, państwa członkowskie oraz służby policyjne ogólnounijnych sieci, w skład których weszłyby zależne od regionów jednostki policji posiadające uprawnienia w zakresie ochrony osób i mienia czy też jednostki antyterrorystyczne, by wskazać sprawdzone rozwiązania, zapewnić doradztwo, pomoc i szkolenie dla podmiotów odpowiedzialnych za realizację na szczeblu lokalnym.

Zaangażowanie społeczeństwa oraz przywództwo

36.

Uznaje, że rola przywódcza władz samorządowych jest kluczowa dla realizacji strategii zapobiegania terroryzmowi w poszczególnych państwach członkowskich.

37.

Zaleca, by władze lokalne i regionalne zwiększyły zdolność danej społeczności do przeciwstawiania się agresywnym ekstremistom poprzez przyjęcie na siebie funkcji przywódczej. Powinny więc one dążyć do:

Podkreślania wspólnych wartości w społecznościach lokalnych oraz współpracy z grupami, partnerstwami i wiodącymi osobami w celu budowania spójności społecznej.

Znajdowania łatwiejszych sposobów odpierania bądź rozpoznawania i zwalczania nieporozumień mogących prowadzić do wyobcowania i stanowiących motywację do agresywnego ekstremizmu.

Skutecznego stawienia czoła przestępstwom wywołanym przez nienawiść w ścisłej współpracy z policją i w ramach lokalnych projektów wsparcia.

Odgrywania roli mediatora w danej społeczności po rozpoczęciu operacji w zakresie bezpieczeństwa.

Zapewniania pomocy oraz doradztwa grupom i organizacjom działającym w danej społeczności i przeciwstawiającym się ekstremistycznej ideologii przemocy.

38.

Uważa, że przejrzystość i odpowiedzialność służb policyjnych ma fundamentalne znaczenie dla budowania zaufania do działań antyterrorystycznych i wiary w ich skuteczność, jak również zapewniania wsparcia społeczeństwa dla operacji antyterrorystycznych oraz krajowych i lokalnych interwencji przeciwko agresywnemu ekstremizmowi. Dlatego też Komitet proponuje, by zarówno państwa członkowskie, jak i władze regionalne posiadające uprawnienia w zakresie bezpieczeństwa i ochrony osób i mienia oraz dysponujące jednostkami lub oddziałami do walki z terroryzmem rozważyły sposoby wzmocnienia odpowiedzialności służb policyjnych na poziomie lokalnym, poszukując przy tym, tam gdzie jest to właściwe, pomocy ze strony europejskich i międzynarodowych partnerów oraz korzystając ze zdobytej przez nich wiedzy.

39.

Wzywa Komisję, by zastanowiła się, w jaki sposób może wesprzeć państwa członkowskie w ich wysiłkach zmierzających do uwzględnienia zagadnienia walki z terroryzmem we wszystkich służbach policyjnych, ułatwiając jednocześnie we właściwych sytuacjach wymianę wiedzy między państwami członkowskimi a organami policji.

40.

Uznaje znaczenie służb policyjnych, odzwierciedlających różnorodność w społeczeństwie, dla budowania zaufania oraz tworzenia pozytywnych dróg komunikacji między policją a społeczeństwem. Komitet sądzi więc, że we wszystkich państwach członkowskich należy ułatwiać na szczeblu lokalnym pozytywne dyskusje krzewiące różnorodność i równość szans w ramach służb policyjnych.

Gotowość i plany awaryjne

41.

Z zadowoleniem przyjmuje drugą wzajemną ocenę planów zarządzania kryzysowego, którą przeprowadza obecnie Komisja.

42.

Wzywa jednakże Komisję do zapewnienia, że władze samorządowe odegrają pełną i aktywną rolę w tym procesie. Korzystając z oceny przeprowadzonej po atakach w Londynie w lipcu 2005 r., należy zapewnić jasny podział odpowiedzialności oraz hierarchię podległości między różnymi agencjami i organizacjami, którym przypadło zadanie przygotowania planów awaryjnych i świadczenia usług w sytuacjach kryzysowych.

43.

Zdecydowanie popiera utworzenie sieci stowarzyszeń świadczących pomoc ofiarom ataków terrorystycznych i odnotowuje rolę KR-u w sprzyjaniu uczeniu się w państwach członkowskich.

44.

Z zadowoleniem przyjmuje plany promowania badań i szukania rozwiązań technicznych, by wspierać działania organów policyjnych na terytorium Unii w celu ochrony obywateli przed atakami terrorystycznymi. Wzywa Unię Europejską do wsparcia rozwiązań technologicznych we wszystkich czterech filarach, włączając w to utrudnienie ekstremistom korzystania z internetu i wykraczając poza zwyczajne egzekwowanie prawa. KR wzywa więc państwa członkowskie do zapewnienia odpowiednich zasobów dla tego typu projektów rozwojowych.

45.

Wzywa państwa członkowskie do ustanowienia mechanizmów koordynacji, z uwzględnieniem uprawnień władz lokalnych i regionalnych w zakresie bezpieczeństwa, tak by władze te, w ramach swych kompetencji, były w stanie zapewnić bezpieczeństwo publiczne w zatłoczonych miejscach, w szczególności poprzez zmniejszenie zagrożenia terroryzmem dzięki planowaniu urbanistycznemu.

46.

Wzywa Unię Europejską do zagwarantowania, że wszelkie strategie antyterrorystyczne bezpośrednio uwzględnią równość i prawa człowieka oraz nie dopuszczą, by interwencje stanowiły negatywne doświadczenie dla niektórych społeczności, co mogłoby doprowadzić do wyobcowania i zwrócenia się ku ekstremizmowi.

Bruksela, 8 października 2008 r.

Przewodniczący

Komitetu Regionów

Luc VAN DEN BRANDE


19.12.2008   

PL

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

C 325/6


Opinia Komitetu Regionów „Pakiet dotyczący transportu towarowego”

(2008/C 325/02)

KOMITET REGIONÓW

Zauważa potrzebę poprawy efektywności energetycznej poprzez innowacje technologiczne i rozwijanie alternatywnych, przyjaznych dla środowiska możliwości transportu. Poprzez internalizację kosztów zewnętrznych należy zmierzać do wykorzystywania najbardziej przyjaznych dla środowiska i najracjonalniej wykorzystujących energię rodzajów transportu.

Uważa, że w UE powinno się wprowadzić wspólny język roboczy, którym posługiwałaby się obsługa ruchu kolejowego.

Jest zdania, że kolejowy transport towarowy w dużym stopniu korzysta z tych samych torów co transport pasażerski. Może to czasami ograniczać przepustowość oraz niezawodność obu systemów transportu, nie tylko na terenach o dużej gęstości zaludnienia, ale także w ruchu międzyregionalnym. UE powinna wspólnie z państwami członkowskimi określić takie wąskie gardła i współpracować przy ich likwidacji, dążąc do jak największego wykorzystania obecnej i przyszłej infrastruktury kolejowej. W perspektywie długoterminowej UE i państwa członkowskie powinny zachęcać do tworzenia osobnych sieci kolejowych dla transportu towarowego i pasażerskiego, w pierwszym rzędzie na obszarach o największym obciążeniu sieci, o ile przeszkodą nie będzie brak gruntów.

Uważa, że szczególnego zainteresowania ze strony władz lokalnych wymaga planowanie transportu miejskiego, zwłaszcza systemów dostaw towarów, tak by organizacja dystrybucji miejskiej była bardziej wydajna zarówno pod względem ekologicznym, jak i ekonomicznym.

Jest zdania, że dzięki rozwojowi i ulepszaniu portów śródlądowych, w tym infrastruktury multimodalnej, władze lokalne i regionalne mogą odgrywać istotną rolę w realizacji zrównoważonej polityki w zakresie transportu towarowego.

Uważa, że konieczne są lepsze powiązania między rozwiązaniami kolejowymi i morskimi, które w niektórych regionach nie są jeszcze efektywne. Popiera rozwój rozwiązań logistycznych przez władze lokalne i regionalne na terytoriach śródlądowych poprzez tworzenie platform logistycznych i suchych portów, ponieważ stanowią one podstawowe narzędzie poprawy globalnego systemu dystrybucji towarów oraz sprzyjania rozwojowi i spójności terytoriów śródlądowych.

Sprawozdawca

:

José Macário CORREIA (PPE/PT), burmistrz Taviry

Dokumenty źródłowe

Komunikat Komisji „Agenda UE w sprawie transportu towarowego: Poprawa wydajności, integracyjności i zrównoważenia transportu towarowego w Europie”

COM(2007) 606 wersja ostateczna

Komunikat Komisji „Plan działań na rzecz logistyki transportu towarowego”

COM(2007) 607 wersja ostateczna

Komunikat Komisji do Rady i Parlamentu Europejskiego „W kierunku sieci kolejowej nadającej pierwszeństwo przewozom towarowym”

COM(2007) 608 wersja ostateczna

ZALECENIA POLITYCZNE

KOMITET REGIONÓW

Wprowadzenie

1.

Komunikaty Komisji dotyczące transportu towarowego zostały opublikowane w związku z kwestiami o charakterze politycznym podniesionymi w białej księdze dotyczącej transportu z 2001 r. oraz z jej śródokresowym przeglądem z 2006 r. W ramach prac nad nimi zorganizowano 13 seminariów i konferencji oraz ponad 30 imprez zewnętrznych. Otrzymano 160 pisemnych opinii. Ponadto do Komisji wpłynęło ponad 500 zgłoszeń dotyczących wąskich gardeł w logistyce.

2.

W przeglądzie białej księgi znajdują odbicie zmiany, które zaszły od 2001 r.: nieustanny wzrost globalizacji produkcji, brak stabilności dostaw energii, nasilenie się globalnego ocieplenia oraz rozszerzenie Unii Europejskiej o kraje Europy Środkowej i Wschodniej. W świetle tych zmian, aby sprostać nowym wyzwaniom, zaleca się rozszerzenie zakresu priorytetów i narzędzi polityki transportowej. Szczególny nacisk należy położyć na poprawę wydajności różnych form transportu, wykorzystywanych samodzielnie lub w połączeniu ze sobą (współmodalność).

Zalecenia polityczne

3.

Uważa, że wyżej wymienione analizy jasno wskazują na szereg działań politycznych, które należy rozwijać:

Należy zredukować emisję dwutlenku węgla zgodnie z protokołem z Kioto.

Ważne jest zmniejszenie zależności od paliw kopalnych i stopniowo wprowadzać paliwa pochodzące ze źródeł odnawialnych.

KR zauważa potrzebę poprawy efektywności energetycznej poprzez innowacje technologiczne i rozwijanie alternatywnych, przyjaznych dla środowiska możliwości transportu, co można osiągnąć na wiele sposobów. Poprzez internalizację kosztów zewnętrznych należy zmierzać do wykorzystywania najbardziej przyjaznych dla środowiska i najracjonalniej wykorzystujących energię rodzajów transportu.

UE powinna poświęcić szczególną uwagę transportowi towarów niebezpiecznych. Jeżeli chodzi o transport drogowy, konieczna jest harmonizacja procedur administracyjnych, by uniknąć błędów przewoźników wynikających z niezrozumienia języka lub złożonych systemów prawnych innych krajów. Jeżeli chodzi o transport towarów niebezpiecznych drogą morską, UE powinna dokonać przeglądu norm dotyczących warunków, w których transport pasażerski może być łączony z transportem towarów.

Należy poprawić technologię dotyczącą systemu kolejowego, tak aby kolej nie utraciła konkurencyjności w stosunku do innych rodzajów transportu.

Operatorzy międzynarodowego transportu kolejowego napotykają na liczne problemy utrudniające racjonalną i efektywną realizację transportu. Jednym z tych problemów jest fakt, że obsługa ruchu kolejowego w każdym państwie członkowskim odbywa się w języku danego państwa, co utrudnia operatorom pociągów zawiadywanie ruchem poza granicami własnego kraju. Dlatego Komitet uważa, że w UE powinno się wprowadzić wspólny język roboczy, którym posługiwałaby się obsługa ruchu kolejowego tak, jak ma to miejsce w międzynarodowej obsłudze ruchu lotniczego.

Wymogi szkolenia maszynistów, a także normy dotyczące bezpieczeństwa i ładunków są różne w poszczególnych państwach UE. Różnice te stanowią problem dla transgranicznych operatorów kolei. Dlatego też normy te należy zharmonizować na szczeblu UE.

Należy zwiększyć wykorzystanie technologii teleinformatycznych (TIK) poprzez rozwój prac nad tzw. „Internetem dla transportu towarowego” oraz lepsze wykorzystanie systemów satelitarnych i radiowych.

Jako że w intermodalnych łańcuchach transportowych uczestniczy wiele podmiotów, odpowiedzialność w stosunku do klienta może być niedostatecznie jasna, co często odbija się na niezawodności, bezpieczeństwie i jakości transportu. UE przypada ważna rola w stworzeniu jasnej struktury i jednoznacznego podziału zakresu odpowiedzialności w systemie transportowym.

4.

Ponadto:

Należy łagodzić problemy pojawiające się przy przekraczaniu granic w międzynarodowym ruchu kolejowym, zarówno natury technicznej (różna szerokość toru, różnice systemów zasilania, różnorodność kryteriów homologacji środków transportu itp.), jak i administracyjnej.

Należy utworzyć — w perspektywie w długoterminowej — sieci wyłącznie na potrzeby transportu towarowego, z uwzględnieniem wysokich kosztów związanych z jej wprowadzeniem oraz po przeprowadzeniu solidnej analizy stosunku korzyści i kosztów.

Potrzebny jest rozwój zielonych korytarzy transportowych, przede wszystkim w celu skrócenia czasu transportu oraz poprawy jakości usług.

Kolejowy transport towarowy w dużym stopniu korzysta z tych samych torów co transport pasażerski. Może to czasami ograniczać przepustowość oraz niezawodność obu rodzajów transportu, nie tylko na terenach o dużej gęstości zaludnienia, ale także w ruchu międzyregionalnym. Często występuje między nimi konflikt interesów, co nie sprzyja rozwojowi bardziej przyjaznego dla środowiska i efektywniejszego energetycznie systemu transportowego. UE powinna wspólnie z państwami członkowskimi określić takie wąskie gardła i współpracować przy ich likwidacji, dążąc do jak największego wykorzystania obecnej i przyszłej infrastruktury kolejowej. W perspektywie długoterminowej UE i państwa członkowskie powinny starać się o stworzenie osobnych sieci kolejowych dla transportu towarowego i pasażerskiego, w pierwszym rzędzie na obszarach o największym obciążeniu sieci, o ile brak gruntów nie będzie stanowić przeszkody.

Należy poprawić współmodalność i zapewnić rzeczywiste postępy w efektywności systemu.

Potrzebna jest analiza wymiarów i długości pociągów i pojazdów drogowych pod kątem zwiększenia mocy transportowych przy jednoczesnym poszanowaniu środowiska.

5.

A także:

Należy uprościć przepisy celne w transporcie morskim, zwłaszcza pomiędzy portami UE.

Potrzebne jest wprowadzenie europejskiej licencji dla maszynistów pociągów ułatwiającej wykwalifikowanym pracownikom podejmowanie pracy w każdym państwie członkowskim UE, z uwzględnieniem różnorodnych systemów i sprzętu.

Równość wobec prawa jest ważna, aby konkurencja odbywała się na równych warunkach. Rozporządzenie w sprawie czasu prowadzenia pojazdu i okresów odpoczynku dla kierowców zharmonizowało odpowiednie przepisy w UE, niezależnie od siedziby przedsiębiorstwa transportowego. Możliwości ścigania naruszenia przepisów tego rozporządzenia są jednak zróżnicowane i zależą od tego, czy naruszenie miało miejsce w państwie, w którym zarejestrowany jest pojazd i kierowca, czy też doszło do niego w innym państwie. We wniosku Komisji dotyczącym dyrektywy wprowadzającej ułatwienia w transgranicznym egzekwowaniu prawa dotyczącego bezpieczeństwa drogowego uwzględniono: nadmierną prędkość, prowadzenie pojazdu pod wpływem alkoholu, niestosowanie pasów bezpieczeństwa oraz niezatrzymanie się na czerwonym świetle. Transgraniczna współpraca w zakresie egzekwowania prawa dotyczącego bezpieczeństwa drogowego powinna obejmować także naruszenia przepisów dotyczących czasu prowadzenia pojazdu i okresów odpoczynku dla kierowców.

Konieczne jest dotrzymywanie norm dotyczących punktualności transportu, zwłaszcza norm UIRR (Międzynarodowego Związku Operatorów Transportu Kombinowanego Kolejowo-Drogowego).

Przepisy dotyczące noclegu maszynistów w innym kraju są niekorzystne dla operatorów w państwach peryferyjnych, którzy działają w międzynarodowym dalekobieżnym transporcie kolejowym. Dlatego przepisy należałoby zmienić w ten sposób, aby operatorzy z krajów peryferyjnych mieli takie same możliwości działania w międzynarodowym transporcie kolejowym jak operatorzy z krajów środkowoeuropejskich.

UE powinna uważnie obserwować zjawiska zwiększonej przestępczości oraz terroryzmu, które zagrażają drogowemu i kolejowemu transportowi towarowemu. Należałoby wdrożyć zorganizowaną współpracę państw członkowskich, w ramach której ważną rolę powinna odgrywać UE. Utworzenie większej ilości bezpiecznych miejsc odpoczynku, w szczególności wzdłuż sieci TEN-T jest ważnym aspektem zwiększającym bezpieczeństwo.

Należy zmniejszyć zagęszczenie ruchu i wytyczać korzystniejsze trasy kolejowe.

Potrzebna jest ogólna poprawa jakości usług i wprowadzenie kodeksu dobrego postępowania w tym sektorze, co miałoby na celu zwiększenie wzajemnego zaufania między użytkownikami.

Ważne jest także, aby UE obserwowała przestępczość związaną przede wszystkim z transportem drogowym. Powszechnie wiadomo, że przemyt zwłaszcza tytoniu i alkoholu i nielegalny nimi handel odbywający się na parkingach przy trasach przewozowych nie są przypadkami odosobnionymi. Aby opanować ten problem, potrzebna jest międzynarodowa współpraca, którą powinna zainicjować i koordynować UE.

Potrzebne jest wzmocnienie pozycji konkurencyjnej żeglugi śródlądowej.

Należy utworzyć — wspólnie z władzami lokalnymi — trwałą sieć dróg wodnych i portów dzięki zastosowaniu podejścia sieciowego i łańcuchowego.

Ważne jest stymulowanie innowacji w dziedzinie żeglugi śródlądowej.

Należy dążyć do zapewnienia bezpiecznej i zrównoważonej żeglugi śródlądowej.

Relacje z władzami lokalnymi i regionalnymi

6.

Uważa, że w perspektywie długoterminowej należy utworzyć niezawodną infrastrukturę transportu kolejowego o wystarczającej przepustowości, która nie będzie powodowała konfliktów między transportem towarowym a innymi celami w dziedzinie transportu ani też innymi interesami społecznymi, oraz która stworzy warunki pozwalające na świadczenie wydajnych energetycznie i przyjaznych dla środowiska usług transportowych.

7.

Uważa, że w perspektywie krótkoterminowej należy określić i rozwiązać w pierwszej kolejności problem wąskich gardeł w systemie oraz jego niedostatecznej przepustowości.

8.

Uważa, że transport towarowy, nawet jeżeli realizowany jest wielkimi korytarzami krajowymi i międzynarodowymi, nie mógłby funkcjonować bez udziału władz lokalnych i regionalnych z obszarów, przez które przebiegają jego trasy.

9.

Uważa, że planowanie miejskie i regionalne dla celów dystrybucji towarów ma duże znaczenie dla zapewnienia transportu towarów oszczędzającego energię i przyjaznego dla środowiska. Dlatego każda nowa polityka dotycząca transportu musi opierać się na aktywnym wsparciu ze strony wszystkich zaangażowanych podmiotów, które mogą wnieść wkład w podniesienie jej efektywności, a zwłaszcza tych, które działając na najniższym szczeblu mogą rozwiązywać problemy na miejscu.

10.

Transport towarowy będzie ekonomiczny i ekologiczny szczególnie wtedy, gdy w miarę możliwości korzystać się będzie z żeglugi śródlądowej. Dzięki temu można także zmniejszyć zatory na połączeniach między portami a głębią lądu.

11.

W intermodalnym systemie transportowym ważnymi elementami infrastruktury są terminale, stacje przeładunkowe i porty. Ich planowanie i lokalizacja należy do kompetencji władz lokalnych i regionalnych. Ważne jest, aby miasta uwzględniały taką infrastrukturę na wczesnym etapie planowania, do czego potrzebne są długoterminowe i stabilne warunki dla planowania urbanistycznego tworzone na szczeblu UE i na szczeblu krajowym.

12.

Ponieważ ok. 40 % pojazdów w UE wykorzystuje się do celów dystrybucji i dostarczania towarów i usług oraz biorąc pod uwagę fakt, iż większość konsumentów mieszka w miastach, powinno się zarządzać wielkimi strumieniami ruchu drogowego, jakie powstają w miastach. Należy rozważyć rozpowszechnienie sprawdzonych rozwiązań w dziedzinie polityki miejskiego transportu towarowego.

13.

Stwierdza, że ustanawianie na szczeblu regionalnym lub miejskim władz odpowiedzialnych za transport, jak to ma miejsce w różnych państwach członkowskich, stanowi cenną pomoc w godzeniu różnych oczekiwań, potrzeb i rezultatów. Komitet zwraca uwagę, że powinno się to odbywać zgodnie z zasadą pomocniczości.

14.

Podkreśla, że władze lokalne i regionalne mają większe możliwości dialogu z producentami oraz klientami korzystającymi z transportu towarowego.

15.

Należy poświęcić szczególną uwagę dystrybucji usług i towarów w miastach, ponieważ inteligentne planowanie logistyki miejskiej jest podstawowym czynnikiem mobilności w mieście.

16.

Uważa, że w przyszłości władze lokalne będą musiały być w coraz większym stopniu zaangażowane w proces podejmowania decyzji co do lokalizacji terminali, centrów dystrybucji logistycznej oraz samych punktów sprzedaży.

17.

Podkreśla, że logistyka na szczeblu regionalnym stanie się nowym, szybko rozwijającym się kierunkiem polityki. Kluczowego znaczenia nabierze decentralizacja zarządzania połączeniami i powierzenie go władzom regionalnym, pozostawiając wytyczanie wielkich międzynarodowych korytarzy transportowych w kompetencji państw członkowskich.

18.

Uważa, że władze lokalne prowadzące dobrą politykę planowania miejskiego mogą w istotnym stopniu przyczynić się do przyspieszenia transportu kolejowego, co jest bardzo cenne.

19.

Uważa, że w ramach funduszy strukturalnych szczególną uwagę powinno się zwrócić na usługi powiązane z transportem kolejowym, takie jak terminale i stacje rozrządowe.

20.

Uważa, że szczególnego zainteresowania ze strony władz lokalnych wymaga planowanie transportu miejskiego, zwłaszcza systemów dostaw towarów, tak by organizacja dystrybucji miejskiej była bardziej wydajna zarówno pod względem ekologicznym, jak i ekonomicznym. W tym celu należy dążyć do podwyższenia ekologicznej jakości środków transportu i wzrostu współczynników obciążenia, co umożliwi ograniczenie liczby przejazdów bez zmniejszania ilości transportowanych towarów.

21.

Dzięki rozwojowi i udostępnianiu portów śródlądowych, w tym infrastruktury multimodalnej, władze lokalne i regionalne mogą odgrywać istotną rolę w realizacji zrównoważonej polityki w zakresie transportu towarowego.

22.

Władze lokalne i regionalne mogą stymulować transport drogą wodną, wdrażając politykę planowania przestrzennego, w szczególności w zakresie wyboru lokalizacji terenów przemysłowych. Tak więc tereny przeznaczone dla przedsiębiorstw prowadzących działalność związaną z wodą, drogi wodne i porty śródlądowe powinny także zyskać szczególne wsparcie z funduszy strukturalnych.

Wnioski i zalecenia

23.

Podkreśla, że władze lokalne i regionalne odgrywają coraz ważniejszą rolę w opracowywaniu strategii logistycznych dla skutecznego i odpowiedniego planowania przestrzennego, infrastruktury i koordynacji.

24.

Zwraca uwagę na fakt, że duża część przepływów transportu towarowego obciąża środkowoeuropejskie sieci transportowe także w przypadkach, w których miejsce docelowe nie znajduje się w Europie Środkowej. Z uwagi na problemy z przepustowością, które dotykają środkowoeuropejskich sieci transportowych, ogromne znaczenie ma wspieranie przez UE rozwoju osi i korytarzy, które nie będą obciążały tych sieci bądź przyczynią się do ich odciążenia. Przykładami takich połączeń są łączące wschód z zachodem korytarze transportowe w północnej Europie, które jednocześnie stanowią czynnik rozwoju tych regionów. W opracowywanej obecnie strategii dla regionu Morza Bałtyckiego podkreśla się m. in. znaczenie dobrze funkcjonujących sieci transportowych i rozwiązań intermodalnych w tworzeniu zrównoważonego, konkurencyjnego regionu. Bardzo ważne jest, aby UE nadal przeznaczała środki na takie działania, np. w ramach funduszy strukturalnych lub programów sektorowych.

25.

Dla regionów produkujących surowce ogromne znaczenie ma transport towarów drogą morską. Przemysł przetwórczy jest zależny od niezawodności dostaw w ciągu całego roku. Aby transport morski mógł działać także w zimie, stosowanie lodołamaczy należy uznać za kwestię priorytetową i uwzględnić w ramach TEN-T.

26.

Jest zdania, że UE powinna przyjąć zintegrowane podejście do planowania infrastruktury wewnątrz Unii oraz między Unią a sąsiadującymi krajami i regionami. Dlatego wspólnotowy pakiet dotyczący transportu towarowego trzeba kształtować w taki sposób, aby był on zgodny z innymi, opracowanymi już i przyjętymi przez UE planami w zakresie transportu i infrastruktury, takimi jak TEN-T oraz mapa transgranicznych korytarzy transportowych.

27.

Przypomina, że w ostatnich latach w wielu regionach opracowano strategie tego typu, aby prognozować przyszłe natężenie transportu w krótkim okresie i wyciągnąć z tego odpowiednie wnioski. Oznacza to coraz większą współpracę transgraniczną i transnarodową w ramach projektów logistycznych w Europie. Przykładem tego trendu jest środkowoeuropejska inicjatywa logistyki chemicznej zainicjowana przez Europejską Sieć Regionów Przemysłu Chemicznego w celu poprawy w dłuższej perspektywie ogólnych warunków dla zakładów produkcyjnych przemysłu chemicznego w Europie Środkowej i Wschodniej poprzez skoordynowaną strategię. Innym przykładem jest projekt budowy korytarza kolejowego (EU4SeaRail) między Morzem Bałtyckim, Morzem Północnym, Morzem Śródziemnym i Morzem Czarnym. Inne ważne przykłady korytarzy transportowych w północnej Europie to korytarz botnicki i oś północna. Ważna jest także rola regionów w rozwoju obszarów logistycznych, które umożliwiają komplementarność i intermodalność, w szczególności jeżeli chodzi o towary, poprzez optymalizację wykorzystania każdego rodzaju transportu. Przykładem może być platforma logistyczna PLAZA w Aragonii oraz jej połączenia z innymi platformami, takimi jak Eurocentre w Tuluzie, lub różnymi portami na Półwyspie Iberyjskim.

28.

Uważa, że wydajny transport między krajami Europy może przyczynić się znacznie do wzrostu gospodarczego. Dlatego też wzywa Komisję, by uwzględniła te rozważania podczas przygotowań przyszłego przeglądu dyrektyw TEN w 2009–2010 r., wspierając przede wszystkim wdrażanie projektów już zatwierdzonych i włączonych jako priorytetowe do wspomnianej sieci, w szczególności dotyczących odcinków, które szczególnie utrudniają efektywny transport towarów, takich jak odcinki transgraniczne lub odcinki przecinające pasma górskie.

Należy także podkreślić, że Komitet Regionów:

29.

Z zadowoleniem przyjmuje poczynione dotychczas starania na rzecz postępu prac w tej dziedzinie, zwłaszcza ze strony prezydencji fińskiej i niemieckiej.

30.

Zasadniczo popiera analizę i środki proponowane w komunikatach tworzących pakiet dotyczący transportu kolejowego.

31.

Zaleca jednak uwzględnienie potrzeby dobrej współpracy z władzami lokalnymi i regionalnymi, jak to opisano w poprzednim punkcie.

32.

Jest świadomy faktu, że żadna nowa, skuteczna polityka w zakresie transportu towarowego nie może funkcjonować bez dobrej współpracy wszystkich zainteresowanych władz lokalnych i regionalnych. Wzywa zatem pilnie do zbudowania takiej współpracy i ze swej strony uczyni, co w jego mocy, by się do tego przyczynić.

33.

Zaleca podjęcie dodatkowych starań, by zwrócić uwagę wszystkich władz politycznych na tę kwestię, jako że sektor ten ma istotne znaczenie dla tworzenia PKB, a także wywiera bezpośredni bądź pośredni wpływ na gospodarkę i społeczeństwo.

34.

Przegląd dyrektywy 96/53/WE nie wydaje się stosowny. Należy zachować właściwe podejście do rozwiązań bardziej przyjaznych środowisku, np. więcej pociągów, a niekoniecznie więcej ciężarówek.

35.

Zwraca uwagę na fakt, że aglomeracje miejskie są miejscem docelowym znacznej części transportu towarowego. Dlatego planowanie przez miasta i regiony dystrybucji towarów ma istotne znaczenie dla energooszczędnego i przyjaznego dla środowiska przepływu towarów. Bardzo ważna jest lokalizacja punktów przeładunkowych w odniesieniu do całej sieci transportu towarowego, dlatego działania na szczeblu lokalnym i regionalnym oraz kompleksowa polityka UE w zakresie logistyki transportu muszą być ze sobą dobrze skoordynowane. Komitet uważa, że polityka dotycząca transportu towarowego powinna być skoordynowana z planem działania w zakresie transportu miejskiego.

36.

Uwzględniając koszty energii, uważa, że innowacje w dziedzinie biopaliw są niezwykle ważne, ale należy je wprowadzać w kontekście ogólnej równowagi rolnictwa na świecie, dlatego też wzywa Komisję do przyśpieszenia badań w tej dziedzinie.

37.

Opowiada się za liberalizacją wszystkich rodzajów transportu kolejowego, z zachowaniem reguł koordynacji w interesie publicznym.

38.

Uważa za pożądany jak najszybszy postęp w przypadku tras przeznaczonych specjalnie do transportu towarów.

39.

Uważa, że sieci transportowe powinny być w coraz większym stopniu włączone do polityki logistycznej, z udziałem władz lokalnych i regionalnych, rozwijając koncepcję suchych portów i uwzględniając oczywiste aspekty ochrony środowiska.

40.

Uważa, że konieczne są lepsze powiązania między rozwiązaniami kolejowymi i morskimi, które w niektórych regionach nie są jeszcze efektywne. Popiera rozwój rozwiązań logistycznych przez władze lokalne i regionalne na terytoriach śródlądowych poprzez tworzenie platform logistycznych i suchych portów, ponieważ stanowią one podstawowe narzędzie poprawy globalnego systemu dystrybucji towarów oraz sprzyjania rozwojowi i spójności terytoriów śródlądowych.

41.

Podkreśla potrzebę przyszłej harmonizacji środków i standardów technologicznych, pozwalających kolei na szybkie przezwyciężenie aktualnych przeszkód wynikających z różnych systemów zasilania elektrycznego i różnic w rozstawie torów.

42.

Jest przekonany, że Protokół z Kioto i jego skutki dla polityki transportowej będą miały bardzo wyraźny wpływ na logistykę towarów.

43.

Uważa, że w przyszłości byłoby najlepiej, gdyby przez całą Europę przejeżdżały szybkie pociągi, zapewniając połączenia od Lizbony po cały basen Morza Śródziemnego, Bałtyk i nowe granice z krajami trzecimi.

44.

Proponuje przeprowadzenie bardziej szczegółowych badań, by określić i podjąć konieczne środki mające na celu usunięcie wąskich gardeł w istniejącej infrastrukturze i regulacjach. Uważa, że w celu dokonania szybszych postępów w identyfikacji tych problemów oraz poszukiwaniu rozwiązań zalecane jest utworzenie sieci wymiany wiedzy i najlepszych wzorców między ośrodkami specjalizującymi się w logistyce i intermodalności, na szczeblu lokalnym i regionalnym.

45.

Uważa, że należy opracować długoterminowe strategie i plany działania w celu rozbudowy korytarzy europejskich.

46.

Popiera środki zapewniające neutralność konkurencji między państwami członkowskimi.

47.

Opowiada się za harmonizacją i uproszczeniem zasad i reguł, w szczególności norm dotyczących miar i wag, zasad bezpieczeństwa dotyczących zabezpieczania ładunków i odpowiedzialności stron, równości wobec prawa niezależnie od siedziby przewoźnika, wspólnego języka dla kontroli ruchu, a także dla importu z państw spoza UE.

48.

Uważa, że należy przezwyciężyć przeszkody administracyjne zwiększając elektroniczny obieg dokumentów tam, gdzie jest to możliwe.

49.

Zaleca większą efektywność transportu w zakresie rozwoju i wykorzystywania przepustowości każdego rodzaju transportu oraz rozwoju i propagowania intermodalności.

50.

Zaleca większą efektywność systemu transportowego, poprzez ulepszenie polityki logistycznej dla portów i terminali.

51.

Uważa, że informacje na temat warunków lokalnych i cech portów należy udostępnić w internecie.

Bruksela, 8 października 2008 r.

Przewodniczący

Komitetu Regionów

Luc VAN DEN BRANDE


19.12.2008   

PL

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

C 325/12


Opinia Komitetu Regionów „Promocja energii odnawialnej”

(2008/C 325/03)

KOMITET REGIONÓW

Pragnie, by producentom energii ze źródeł odnawialnych, w tym także niewielkim zakładom, zapewnić dostęp do programów wsparcia oraz uważa, że wsparciu dla energii odnawialnych powinno, w trosce o spójność, towarzyszyć stopniowe wycofywanie subwencji dla wytwarzania i stosowania paliw kopalnych (z wyjątkiem ewentualnego wsparcia dla instalacji kogeneracyjnych w kontekście publicznych dostaw energii cieplnej) oraz dla wytwarzania i stosowania energii jądrowej. Należy także przewidzieć wyjątek w przypadku, kiedy stosuje się wychwytywanie i składowanie dwutlenku węgla w celu ograniczenia jego ilości emitowanych w związku z wykorzystaniem paliw kopalnych.

Zaleca zapewnienie jak najściślejszej koordynacji między głównymi europejskimi aktami legislacyjnymi w tej dziedzinie, tzn. dyrektywą w sprawie charakterystyki energetycznej budynków, dyrektywą w sprawie efektywności wykorzystania energii i usług energetycznych, trzecim pakietem liberalizacji rynków energii oraz różnymi elementami pakietu energetyczno-klimatycznego, w tym dyrektywą w sprawie energii ze źródeł odnawialnych.

Wzywa Komisję do zmiany art. 4, tak aby zawierał on wymóg włączenia władz lokalnych i regionalnych w formułowanie krajowych planów działania i do odpowiedniego uwzględnienia tego czynnika w przeprowadzanej przez nią ocenie krajowych planów działania.

Zauważa, że większe wykorzystanie biopaliw w transporcie przyniesie zamierzony, pozytywny skutek, jedynie w przypadku gdy biopaliwa będą wytwarzane z surowców, których pozyskiwanie nie zakłóci równowagi naturalnej w środowisku, zaopatrzenia w żywność oraz równowagi ekonomicznej na rynku, czy też równowagi społecznej.

Sprawozdawca

:

Paula BAKER (UK/ALDE), członek Rady Okręgu Miejskiego Basingstoke and Deane

Dokument źródłowy

Wniosek dotyczący dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie promowania stosowania energii ze źródeł odnawialnych

COM(2008) 19 wersja ostateczna

I.   ZALECENIA POLITYCZNE

KOMITET REGIONÓW

Uwagi ogólne

1.

Z zadowoleniem przyjmuje dyrektywę w sprawie energii ze źródeł odnawialnych, gdyż uważa, że wytwarzanie energii ze źródeł odnawialnych może doprowadzić do zmniejszenia emisji gazów cieplarnianych, zwiększyć bezpieczeństwo dostaw energii, przyczynić się do rozwoju technologii, zwiększyć możliwości dotyczące zatrudnienia i przyczynić się do rozwoju gospodarczego.

2.

Podkreśla, że w dążeniu do osiągnięcia celów dyrektywy podstawowe znaczenie ma strategiczne przymierze władz regionalnych i lokalnych na rzecz oddolnych działań w dziedzinie energii odnawialnej.

3.

Wzywa do przyjęcia ram prawnych zapewniających długookresowe stabilne warunki podejmowania decyzji inwestycyjnych, przez co innowacyjne projekty w zakresie źródeł odnawialnych, przewidujące stosowanie różnorodnych obecnie dostępnych technologii, mogą stać się konkurencyjne w stosunku do technologii konwencjonalnych.

4.

Wyraża zadowolenie z określenia obowiązkowych celów w dziedzinie energii odnawialnej. Jednakże zwraca uwagę, iż dla szybkiego wdrożenia i osiągnięcia celów końcowych wiążące być powinny również cele pośrednie, w formie określonej w części B załącznika 1 do wniosku dotyczącego dyrektywy. Wzywa, by władze lokalne i regionalne były zaangażowane w dyskusje z państwami członkowskimi przy przygotowywaniu krajowych planów działania, z myślą o zapewnieniu odpowiedniego nadzoru nad realizacją celów pośrednich i określaniu instrumentów operacyjnych, które należy przyjąć na szczeblu lokalnym.

5.

Zdecydowanie popiera propozycję Komisji, by państwa członkowskie rozwinęły infrastrukturę sieci przesyłowych energii elektrycznej w celu umożliwienia przesyłu energii elektrycznej ze źródeł odnawialnych, i zapewniły uprzywilejowany dostęp tej energii do sieci. Podkreśla jednak konieczność zapewnienia dostępu na uczciwych i konkurencyjnych warunkach cenowych, bez względu na to, czy osiągnie się to poprzez ceny gwarantowane, czy inną drogą.

6.

Podkreśla także znaczenie infrastruktury sieci przesyłowych dla gazu i ciepła wytwarzanych ze źródeł odnawialnych i ciepła odpadowego oraz zapewnienia tym rodzajom energii dostępu na odpowiednich warunkach do odpowiedniej infrastruktury sieci przesyłowych.

7.

Uważa, że operatorzy sieci elektroenergetycznych powinni dokonać odpowiednich dostosowań umożliwiających dostęp do odnawialnych źródeł energii oraz ponieść ich koszty, które nie powinny być rozszerzane na wszystkich konsumentów energii.

8.

Popiera wezwania kierowane przez Komisję Europejską do władz krajowych, regionalnych i lokalnych na rzecz prowadzenia polityki promowania budynków niskoenergetycznych i pasywnych. Choć działania te wymagają odrębnego ujęcia, to są one jednak niezbędne, istotne i słuszne na drodze do osiągnięcia celów dyrektywy w sprawie energii ze źródeł odnawialnych. Komitet zaleca, by odpowiednie przepisy ujęte we wniosku dotyczącym tej dyrektywy zostały należycie uwzględnione przy okazji kolejnego przeglądu dyrektywy w sprawie charakterystyki energetycznej budynków. Ogólnie zaleca, by czuwano nad jak najściślejszą koordynacją między głównymi europejskimi aktami legislacyjnymi w tej dziedzinie, tzn. dyrektywą w sprawie charakterystyki energetycznej budynków, dyrektywą w sprawie efektywności wykorzystania energii i usług energetycznych, trzecim pakietem liberalizacji rynków energii oraz różnymi elementami pakietu energetyczno-klimatycznego, w tym dyrektywą w sprawie energii ze źródeł odnawialnych. Wdrażaniu tej dyrektywy trzeba poświęcić szczególną uwagę zwłaszcza w kontekście realizacji wiążących celów krajowych.

Rola władz lokalnych i regionalnych

9.

Uważa, że władze lokalne i regionalne dysponują doświadczeniem i kompetencjami, by wpływać na infrastrukturę i polityką energetyczną na swym obszarze. Wiele regionów europejskich wykazuje już zaangażowanie polityczne na rzecz rozwoju energii odnawialnej na własnym obszarze. Wyznaczyły one konkretne cele w tej dziedzinie i aktywnie dążą do ich osiągnięcia. Już obecnie wpływają na infrastrukturę i politykę energetyczną poprzez swoje inicjatywy w sferze zagospodarowania przestrzennego i rozwoju regionalnego, co wpływa też na działania pojedynczych obywateli. W wielu przypadkach władze te wsparły innowacyjne zastosowania energii ze źródeł odnawialnych (słońce, geotermia, biomasa i wiatr) w budownictwie i transporcie, a także w innych dziedzinach.

10.

Zauważa, że przestawienie się z nieodnawialnych na odnawialne źródła energii oznacza potrzebę zwiększenia wytwarzania energii na poziomie lokalnym, które odbywa się obecnie na stosunkowo ograniczoną skalę, co również ograniczy straty przesyłu energii na duże odległości, a także pociągnie za sobą działania ze strony władz lokalnych i regionalnych oraz wpłynie na ich działalność.

11.

Uznaje, że działania władz regionalnych i lokalnych, dzięki którym mogłyby one przyczynić się do osiągnięcia celów wyznaczonych w dyrektywie, obejmują m.in.:

zagospodarowanie przestrzenne (poprzez przejrzyste specyfikacje dotyczące planowania i rozwoju, co wiąże się z jednoczesnym pełnieniem przez te władze funkcji regulacyjnych i katalizujących);

pełnienie funkcji właściciela i zarządcy w stosunku do gruntu i majątku (w tym oświetlenia ulic, zasobów mieszkaniowych, środków transportu oraz budynków i biur publicznych, a także floty pojazdów);

świadczenie usług transportowych zgodnie z zasadami zrównoważonego rozwoju i ustalenie alternatywnych środków transportu (takich jak rowery lub samochody elektryczne do wypożyczenia);

tworzenie sieci grzewczych i chłodzących dla prywatnych budynków mieszkalnych lub budynków publicznych o znacznych rozmiarach (pływalnie, szkoły, siedziby rad miejskich i regionalnych itp.);

rozwój regionalny;

środki wspierające przedsiębiorstwa działające w dziedzinie energii ze źródeł odnawialnych, w tym dotacje i dostęp do źródeł finansowania;

dotacje i ułatwianie dostępu do źródeł finansowania w celu uczynienia energii odnawialnej dostępną dla gospodarstw domowych, administracji publicznej i przedsiębiorstw;

komunikowanie się z obywatelami;

zapewnianie (obywatelom, firmom budowlanym, instalatorskim i naprawczym oraz MŚP) informacji i szkoleń w zakresie programów wsparcia;

wspieranie badań, rozwoju i innowacji technologicznych w dziedzinie energetyki, zwłaszcza w zakresie energooszczędności, efektywności energetycznej i energii odnawialnej.

12.

Wzywa Komisję do oparcia się presji, by nałożyć na państwa członkowskie wymóg ustanowienia w każdym kraju jednego centralnego organu administracyjnego zajmującego się stosowaniem i wspieraniem nowych instalacji energii odnawialnej.

13.

Przestrzega przed wstecznym stosowaniem norm w zakresie nadwyżek energii w budynkach publicznych.

14.

Przypominając o doświadczeniach związanych z krajowymi planami działania na rzecz racjonalizacji zużycia energii (National Energy Efficiency Action Plans — NEEAP), zachęca Komisję do przeznaczenia wszelkich potrzebnych środków (również pod względem zasobów ludzkich) i podjęcia wszelkich niezbędnych działań (łącznie z postępowaniem sądowym i zastosowaniem kar finansowych), aby zapewnić, że wszystkie państwa członkowskie przedłożą w wyznaczonym terminie dobrze przygotowane krajowe plany działania na rzecz energii ze źródeł odnawialnych (National Action Plans for Renewables — NAPR), co pozwoli zrealizować cele wyznaczone w dyrektywie.

15.

Ponadto zwraca uwagę, że władze lokalne i regionalne kontrolują pokaźne środki budżetowe przeznaczane na zakupy i zamówienia publiczne produktów i usług zużywających energię. Podkreśla, że w fazie przygotowawczej zwiększenia w Europie wykorzystania energii ze źródeł odnawialnych należy promować istotną rolę władz lokalnych i regionalnych w zakresie specyfikacji, wprowadzania innowacji oraz negocjowania z sektorami energii odnawialnej.

16.

Uznaje, że działania władz lokalnych i regionalnych na rzecz zmniejszenia ogólnego zapotrzebowania energetycznego poprzez poprawę efektywności energetycznej w znacznym stopniu przyczyniają się do osiągnięcia celów wyznaczonych w dyrektywie w sprawie energii ze źródeł odnawialnych.

Krajowe plany działania

17.

Sądzi, że realizacja wielu działań (zob. np. art. 12), które zostaną zawarte w krajowych planach działania, stanie się udziałem władz lokalnych i regionalnych, a skoro władze te podjęły już znaczne działania, koniecznie powinno się w pełni wykorzystać zdobyte doświadczenie przy formułowaniu, realizacji i monitorowaniu krajowych planów działania.

18.

Wzywa wobec tego Komisję do zmiany art. 4, tak aby zawierał on wymóg włączenia władz lokalnych i regionalnych w formułowanie krajowych planów działania i do odpowiedniego uwzględnienia tego czynnika w przeprowadzanej przez nią ocenie krajowych planów działania.

19.

Przypominając o doświadczeniach związanych z krajowymi planami działania na rzecz racjonalizacji zużycia energii (National Energy Efficiency Action PlansNEEAP), Komitet wzywa Komisję do opublikowania w odpowiednim czasie wytycznych służących do opracowania krajowych planów działania, w tym planu modelowego. Włączenie władz regionalnych i lokalnych w opracowanie krajowych planów działania będzie się jawiło jako ważny element opracowywania tych planów we wszelkich modelach, wytycznych czy innych zaleceniach publikowanych w tej sprawie przez Komisję Europejską.

Środki wsparcia

20.

Wzywa Komisję do podjęcia kroków, by zachęcać do korzystania z istniejących systemów wsparcia energii ze źródeł odnawialnych, jak np. fundusze strukturalne, dostęp do kredytów z EBI, program „Inteligentna Energia dla Europy” w ramach programu na rzecz konkurencyjności i innowacji (CIP), różne projekty i inicjatywy z zakresu siódmego programu ramowego oraz plany Komisji zawarte w jej komunikacie „Europejski strategiczny plan w dziedzinie technologii energetycznych (plan EPSTE)” — COM(2007) 723 wersja ostateczna.

21.

Pragnie, by producentom energii ze źródeł odnawialnych bez względu na wielkość produkcji, w tym także niewielkim zakładom, zapewnić dostęp do programów wsparcia oraz uważa, że wsparciu dla energii odnawialnych powinno, w trosce o spójność, towarzyszyć stopniowe wycofywanie subwencji dla wytwarzania i stosowania paliw kopalnych (z wyjątkiem ewentualnego wsparcia dla instalacji kogeneracyjnych w kontekście publicznych dostaw energii cieplnej) oraz dla wytwarzania i stosowania energii jądrowej. Należy także przewidzieć wyjątek w przypadku, kiedy stosuje się wychwytywanie i składowanie dwutlenku węgla w celu ograniczenia jego ilości emitowanych w związku z wykorzystaniem paliw kopalnych.

22.

Chciałby, aby Komisja uznała wkład badań i rozwoju służących wykorzystaniu czystej energii ze źródeł odnawialnych pochodzenia morskiego takich jak siła wiatru, fal, pływów i prądów morskich, oraz zapewniła udostępnienie wystarczającego wsparcia w celu zachęcania do prowadzenia takich badań i działań rozwojowych. Przypomina, że krajowe i regionalne programy wsparcia przynoszące rozwiązania dostosowane do sytuacji krajowej, regionalnej i lokalnej, wykazały swą zdolność do skutecznego promowania energii ze źródeł odnawialnych. W tym kontekście krajowe i regionalne programy wsparcia powinny pozostać głównymi narzędziami jej upowszechniania, choć nadal pożądane jest dodatkowe wsparcie na poziomie europejskim. Należy unikać jakiegokolwiek ujednolicania procedur i warunków na poziomie europejskim.

Gwarancje pochodzenia

23.

Zauważa, że propozycja Komisji dotycząca ogólnoeuropejskiego systemu gwarancji pochodzenia z odnawialnych źródeł energii w odniesieniu do energii elektrycznej, energii do systemów ogrzewania i chłodzenia, jest zgodny z opinią Komitetu Regionów „Ograniczenie globalnego ocieplenia do 2 °C oraz uwzględnienie działalności lotniczej w systemie handlu przydziałami emisji gazów cieplarnianych we Wspólnocie” (1), w której postulowano wprowadzenie „certyfikatów zielonej energii”.

24.

Uważa, że korzystanie z systemu gwarancji pochodzenia także w odniesieniu do wymiany handlowej i rachunkowości jest nadmiernie skomplikowane i sugeruje, by Komisja ponownie go przeanalizowała oraz uczyniła jaśniejszym i bardziej przejrzystym w trosce o zagwarantowanie pewności prawnej tego systemu. Sugeruje ponadto Komisji zadbanie o to, by system wymiany i handlu w zakresie gwarancji pochodzenia nie stanowił zagrożenia dla wdrożenia i skuteczności krajowych i regionalnych programów wsparcia oraz zaleca, by Komisja rozważyła możliwość wprowadzenia odrębnego certyfikatu dla wymiany dobrowolnej.

25.

Sądzi, że należy mieć na uwadze udział mikrogeneracji, tak aby właściwie uwzględnić i wspierać ten element w ogólnym pakiecie energetycznym każdego państwa członkowskiego.

Informacja i szkolenia

26.

Zauważa, że produkcja, dystrybucja i użytkowanie energii ulega bardzo szybkim przemianom, zaś ich tempo ma jeszcze wzrosnąć w nadchodzących latach. Wobec powyższego konieczne jest szerokie rozpowszechnienie informacji i szkoleń, tak aby producenci, instalatorzy i konsumenci energii dysponowali odpowiednią wiedzą na temat nowych technologii, co umożliwi skuteczny i sprawiedliwy przebieg takich zmian.

27.

Popiera propozycję Komisji, aby państwa członkowskie zapewniły stworzenie odpowiednich systemów informacji, wytycznych i akredytacji.

28.

Podkreśla, że władze lokalne i regionalne mają do odegrania ważną rolę w zakresie kształcenia i szkolenia, a coraz więcej obywateli zwraca się do nich, prosząc o poprawę jakości dostępnych informacji. Będą one także bezpośrednio zaangażowane we wdrażanie wytycznych w sprawie kontroli i norm planowania dotyczących nowych budynków, dlatego też wzywa o pełne włączenie władz lokalnych i regionalnych w opracowanie i zastosowanie instrumentów w zakresie informacji, wytycznych, programów kształcenia i szkolenia oraz środków na rzecz zwiększania świadomości tych zagadnień.

Biopaliwa

29.

Zauważa, że władze lokalne i regionalne wspierają używanie biopaliw m.in. poprzez zbiórkę zużytego oleju spożywczego przetwarzanego następnie na biodiesel wykorzystywany w pojazdach komunalnych, produkcję biogazu ze ścieków i innych odpadów organicznych także do wykorzystania w pojazdach komunalnych oraz zapewnienie dostaw pelet drzewnych stosowanych głównie do ogrzewania, lecz także do wytwarzania energii drogą kogeneracji, wykorzystując zasoby leśne podlegające zarządzaniu na szczeblu lokalnym oraz odpady drewna. Należy także wspierać inicjatywy podejmowane w różnych regionach Europy w celu utworzenia „sieci biopaliw”. Struktury te zajmują się koordynacją produkcji i wykorzystania biopaliw na szczeblu regionalnym. O ile produkcja biopaliw przebiega w sposób zrównoważony, tzn. przy uwzględnieniu wszystkich aspektów gospodarczych, ekologicznych i społecznych, może przyczynić się do rozwoju regionalnej gospodarki.

30.

Uważa, że cel 10-procentowego udziału energii ze źródeł odnawialnych w sektorze transportu można najlepiej zrealizować dzięki zastosowaniu na większą skalę pojazdów napędzanych energią elektryczną pochodzącą ze źródeł odnawialnych.

31.

Utrzymuje, że biopaliwa wytwarzane z odpadów, produktów ubocznych i pozostałości mają podwójnie korzystny wpływ na klimat, ponieważ zmniejszają emisje z transportu i pozwalają ograniczyć ilość odpadów, co umożliwia oszczędne gospodarowanie ograniczonymi zasobami biomasy. Ich produkcja prowadzona w ten sposób nie stwarza także konkurencji dla produkcji żywności.

32.

Zauważa, że większe wykorzystanie biopaliw w transporcie przyniesie zamierzony, pozytywny skutek, jedynie w przypadku gdy biopaliwa będą wytwarzane z surowców, których pozyskiwanie nie zakłóci równowagi naturalnej w środowisku, zaopatrzenia w żywność oraz równowagi ekonomicznej na rynku, czy też równowagi społecznej.

33.

Zauważa, że emisje substancji zanieczyszczających powietrze i szkodliwych dla zdrowia ludzi wynikające ze stosowania biopaliw w transporcie różnią się w zależności od ich źródła. Dlatego też biopaliwa mogą potencjalnie przyczyniać się do poprawy lub pogorszenia jakości powietrza. Władze lokalne odgrywają kluczową rolę w zarządzaniu tą kwestią.

34.

Dlatego też wzywa do podjęcia wszechstronnych badań nad emisjami z rur wydechowych związanymi ze stosowaniem różnych biopaliw oraz rozważenia oddziaływania na jakość powietrza wraz z oceną wpływu na zrównoważony rozwój w sposób całościowy.

35.

Zaleca, aby w krajowych planach działania, w których przygotowanie będą włączone władze lokalne i regionalne, znalazły się szczegółowe zapisy dotyczące surowców, z których będą wytwarzane biopaliwa. Plany te powinny uwzględnić specyfikę posiadanych zasobów naturalnych oraz potencjału rolniczego i leśnego każdego z krajów członkowskich.

36.

Zaleca, by wspierać biopaliwa, które przynoszą istotne i wymierne oszczędności pod kątem emisji gazów cieplarnianych.

37.

Przypuszcza, że pozyskiwanie biomasy z celulozy (2) i glonów może w mniejszym stopniu kolidować z gospodarką żywnościową i mniej wpływać na zasoby gruntowe, pod warunkiem że będzie to zgodne z innymi rodzajami działalności na morzu. Choć nadal trwają prace nad metodami produkcji, uważa się, że osiągnie się 90 % zmniejszenie emisji gazów cieplarnianych (3). Ponadto można produkować paliwo, wykorzystując procesy gnicia odpadów i powstawania biogazu, równocześnie przyczyniając się w ten sposób do ograniczenia emisji gazów cieplarnianych.

38.

Zachęca Komisję Europejską do dalszego rozwinięcia określonych w art. 15 projektu dyrektywy kryteriów rozwoju zrównoważonego w odniesieniu do biopaliw. Kryteria te powinny zwłaszcza zapewniać odpowiedź na następujące kwestie, kluczowe dla ogólnego zrównoważonego rozwoju biopaliw:

zagadnienie nakładów (uprawy intensywne przy użyciu syntetycznych nawozów i środków ochrony roślin);

zagadnienie oszczędności wody w procesie uprawy;

wykorzystanie gruntów, które mogłyby zostać użyte do upraw spożywczych.

Ponadto, idąc za przykładem wyżej wymienionych sieci regionalnych, Komitet zachęca Komisję Europejską do właściwego uwzględnienia potencjału regionalnych sieci produkcji i konsumpcji.

39.

Wzywa do prowadzenia rygorystycznej oceny biopaliw pod kątem zrównoważonego rozwoju, nadążającej ze zmianami technologicznymi, oraz do zmiany minimalnego poziomu ograniczenia emisji gazów cieplarnianych w miarę rozwoju technologii.

40.

Uważa, że kryteria rozwoju zrównoważonego należy stosować zarówno do biopaliw produkowanych w UE, jak i poza jej obszarem, tak by obywatele mieli zaufanie do słuszności swoich decyzji dotyczących zakupu i wszelkich programów realizowanych przez władze lokalne.

41.

Zwraca uwagę na konieczność produkowania biopaliw w sposób zrównoważony i powodujący możliwie najmniejsze obciążenie dla klimatu. W żadnym przypadku nie wolno prowadzić wycinki na obszarach stale zalesionych, aby uzyskać powierzchnię pod uprawę roślin energetycznych, które de facto absorbują mniej dwutlenku węgla.

II.   ZALECANE POPRAWKI

Poprawka 1

Art. 3 ust. 3

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka Komitetu Regionów

Każde państwo członkowskie dba o to, aby jego udział energii ze źródeł odnawialnych w transporcie w 2020 r. wynosił co najmniej 10 % ostatecznego zużycia energii w transporcie w tym państwie członkowskim.

Przy obliczaniu całkowitej energii zużytej w transporcie do celu akapitu pierwszego, produkty ropopochodne inne niż benzyna i olej napędowy nie są brane pod uwagę.

Każde państwo członkowskie dba o to, aby jego udział energii ze źródeł odnawialnych w transporcie w 2020 r. wynosił co najmniej 10 % ostatecznego zużycia energii w transporcie w tym państwie członkowskim. Energia ta może być wytwarzana jedynie z surowców, których pozyskiwanie nie zakłóci równowagi naturalnej w środowisku i ekonomicznej na rynku w poszczególnych państwach członkowskich.

Przy obliczaniu całkowitej energii zużytej w transporcie do celu akapitu pierwszego, produkty ropopochodne inne niż benzyna i olej napędowy nie są brane pod uwagę.

Uzasadnienie

Ponieważ metody wytwarzania biopaliw umożliwiające znaczne ograniczenie emisji gazów cieplarnianych są na etapie opracowywania i ustanawianie konkretnych celów pociąga za sobą ryzyko zakłóceń na globalnym rynku produktów spożywczych.

Poprawka 2

Art. 4 ust. 1

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka Komitetu Regionów

Każde państwo członkowskie przyjmuje krajowy plan działania.

Krajowy plan działania określa dla danego państwa członkowskiego docelowe udziały energii ze źródeł odnawialnych w sektorze transportowym, sektorze energii elektrycznej, sektorze ogrzewania i chłodzenia w 2020 r. oraz odpowiednie środki, które należy podjąć dla osiągnięcia tych celów, w tym krajowe strategie ukierunkowane na rozwój istniejących zasobów biomasy i zmobilizowanie nowych zasobów biomasy do różnych zastosowań, a także środki, które należy podjąć w celu wypełnienia zobowiązań zawartych w art. 12–17.

Każde państwo członkowskie przyjmuje krajowy plan działania na podstawie planów działania dotyczących energii, opracowanych na szczeblu lokalnym oraz regionalnym i skoordynowanych z polityką planowania regionalnego i polityką użytkowania gruntów. Państwa członkowskie już na wczesnych etapach będą aktywnie konsultować się z władzami lokalnymi i regionalnymi i włączać je w opracowywanie krajowych planów działania.

Krajowy plan działania określa dla danego państwa członkowskiego docelowe udziały energii ze źródeł odnawialnych w sektorze transportowym, sektorze energii elektrycznej, sektorze ogrzewania i chłodzenia w 2020 r. oraz odpowiednie środki, które należy podjąć dla osiągnięcia tych celów, w tym wykorzystanie ekologicznych zamówień publicznych poprzez wprowadzenie kryteriów ekologicznych, które zachęcają do korzystania z odnawialnych źródeł energii przy nabywaniu przez administrację publiczną usług związanych z dystrybucją energii oraz krajowe strategie ukierunkowane na rozwój istniejących zasobów biomasy i zmobilizowanie nowych zasobów biomasy do różnych zastosowań, a także środki, które należy podjąć w celu wypełnienia zobowiązań zawartych w art. 12–17.

Uzasadnienie

Skoro wiele z działań przewidzianych w krajowych planach działania będzie realizowane przez władze lokalne i regionalne istotne jest, by władze te zostały włączone w opracowywanie krajowych planów działań.

W ramach strategii działań na rzecz technologii środowiskowej (ETAP) 25 państw członkowskich, przyjęło krajowe plany działania na rzecz ekologicznych zamówień publicznych (Włochy zatwierdziły plan na mocy międzyresortowego dekretu z dnia 11 kwietnia 2008 r.). Powinno się wykorzystywać ekologiczne zamówienia publiczne do wprowadzenia kryteriów ekologicznych (dotyczących korzystania z odnawialnych źródeł energii) przy nabywaniu przez administrację publiczną usług związanych z dystrybucją energii.

Projekt dyrektywy w obecnej formie jedynie w ograniczonym zakresie wskazuje na pozytywną rolę władz lokalnych i regionalnych (art. 12 ust. 1 lit. a, 12 ust. 3 i 12 ust. 7). Choć uznajemy rozumowanie Komisji w priorytetowym dążeniu do osiągnięcia wyznaczonego celu bez narzucania państwom członkowskim wyboru sposobu jego realizacji, w poprawce tej próbujemy zwiększyć przejrzystość oraz uznanie kompetencji władz lokalnych w tym zakresie, a przede wszystkim zachęcić władze krajowe do czynnego zaangażowania ich w opracowanie i realizację krajowych planów działania.

Poprawka 3

Art. 12 ust. 3

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka Komitetu Regionów

Państwa członkowskie wymagają, aby lokalne i regionalne organy administracyjne uwzględniały instalację urządzeń i systemów grzewczych, chłodzących i elektrycznych, wykorzystujących energię ze źródeł odnawialnych oraz urządzeń i systemów lokalnego ogrzewania i chłodzenia podczas planowania, projektowania, budowy i remontów obszarów przemysłowych lub mieszkalnych.

Państwa członkowskie wymagają, aby lokalne i regionalne organy administracyjne uwzględniały instalację urządzeń i systemów grzewczych, chłodzących i elektrycznych, wykorzystujących energię ze źródeł odnawialnych oraz urządzeń i systemów lokalnego ogrzewania i chłodzenia podczas planowania, projektowania, budowy i remontów obszarów przemysłowych, handlowych, biurowych lub mieszkalnych

Poprawka 4

Art. 13 ust. 1

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka Komitetu Regionów

Państwa członkowskie zapewniają dostęp konsumentów, konstruktorów, instalatorów, architektów i dostawców urządzeń i systemów grzewczych, chłodzących i elektrycznych oraz pojazdów wykorzystujących mieszanki o wysokiej zawartości biopaliw lub czyste biopaliwa do informacji o środkach wsparcia.

Państwa członkowskie, przy zaangażowaniu władz lokalnych i regionalnych, zapewniają dostęp konsumentów, konstruktorów, instalatorów, architektów i dostawców urządzeń i systemów grzewczych, chłodzących i elektrycznych oraz pojazdów wykorzystujących mieszanki o wysokiej zawartości biopaliw lub czyste biopaliwa do informacji o środkach wsparcia.

Uzasadnienie

Aby zapewnić realizację celów przewidzianych w programie 20-20-20, władze lokalne i regionalne powinny odgrywać ważną rolę w zakresie działań szkoleniowych i informacyjnych związanych z rozpowszechnianiem odnawialnych źródeł energii.

Poprawka 5

Art. 13 ust. 4

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka Komitetu Regionów

Państwa członkowskie opracowują wytyczne dla planistów i architektów, aby umożliwić im właściwe uwzględnienie wykorzystania energii ze źródeł odnawialnych i systemów lokalnego ogrzewania i chłodzenia podczas planowania, projektowania, budowy i remontu obszarów przemysłowych lub mieszkalnych.

Państwa członkowskie, przy zaangażowaniu władz lokalnych i regionalnych, opracowują wytyczne dla planistów i architektów, aby umożliwić im właściwe uwzględnienie wykorzystania energii ze źródeł odnawialnych i systemów lokalnego ogrzewania i chłodzenia podczas planowania, projektowania, budowy i remontu obszarów przemysłowych lub mieszkalnych.

Uzasadnienie

Aby zapewnić realizację celów przewidzianych w programie 20-20-20, władze lokalne i regionalne powinny odgrywać ważną rolę w zakresie działań szkoleniowych i informacyjnych związanych z rozpowszechnianiem odnawialnych źródeł energii.

Poprawka 6

Art. 14a

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka Komitetu Regionów

 

Bez uszczerbku dla konserwacji i bezpieczeństwa sieci państwa członkowskie zapewniają, że operatorzy systemów przesyłowych i systemów dystrybucji na ich terytorium gwarantują priorytetowy dostęp gazu wytwarzanego ze źródeł odnawialnych i ciepła odpadowego do właściwych sieci przesyłowych na odpowiednich warunkach.

Uzasadnienie

Gaz (biogaz) i ogrzewanie pochodzące z odnawialnych źródeł energii powinny wreszcie uzyskać dostęp do odpowiednich sieci. Wykorzystywanie ciepła odpadowego z procesów przemysłowych, spalania odpadów itp. jest bardzo efektywnym sposobem oszczędzania energii pierwotnej.

Bruksela, 8 października 2008 r.

Przewodniczący

Komitetu Regionów

Luc VAN DEN BRANDE


(1)  CdR 110/2007 fin.

(2)  Drewno (pochodzące z wierzb, topoli energetycznych i eukaliptusów), wysokie trawy wieloletnie (takie jak proso rózgowe i miskant), pozostałości po zbiorach oraz komunalne odpady organiczne.

(3)  National Geographic, październik 2007 r. oraz Engineering & Technology, maj 2008 r.


19.12.2008   

PL

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

C 325/19


Opinia Komitetu Regionów „Handel przydziałami emisji”

(2008/C 325/04)

KOMITET REGIONÓW

Zwraca się do Komisji o przyspieszenie prac nad przepisami włączającymi sektor transportu lotniczego do systemu ETS oraz o objęcie sektora transportu morskiego systemem ETS w możliwie jak najkrótszym czasie.

Wyraża zaniepokojenie faktem, że dyrektywa nie stanowi instrumentu zachęcającego do redukcji emisji gazów cieplarnianych w sektorze gospodarki odpadami, szczególnie problematycznym zarówno pod względem emisji, jak i z punktu widzenia zagospodarowania przestrzennego.

Zaleca, by państwa członkowskie przeznaczały dla władz lokalnych i regionalnych przynajmniej 30 % wpływów pochodzących ze sprzedaży na licytacji przydziałów, aby promować energię ze źródeł odnawialnych i efektywność energetyczną w końcowym wykorzystaniu energii w celu wypełnienia zobowiązania wspólnotowego zakładającego, że do 2020 r. 20 % zużywanej energii ma pochodzić ze źródeł odnawialnych, a efektywność energetyczna ma wzrosnąć o 20 % do 2020 r.; jak również w celu wspierania działań ograniczających emisje gazów cieplarnianych w sektorach niewłączonych do ETS, w szczególności w sektorze transportu i gospodarki odpadami.

Zaleca podjęcie środków na rzecz wsparcia określonych sektorów energochłonnych w przypadku przenoszenia wysokoemisyjnej produkcji do krajów trzecich.

Najpóźniej pół roku po wejściu w życie dyrektywy Komisja, po konsultacji ze wszystkimi właściwymi partnerami społecznymi oraz z Komitetem Regionów, przedłoży konkretne propozycje na rzecz zapobiegania przenoszeniu wysokoemisyjnej produkcji do krajów trzecich przez energochłonne sektory i podsektory.

Sprawozdawca

:

Pietro MARAZZO (IT/PSE), Przewodniczący regionu Lacjum

Dokument źródłowy

Wniosek dotyczący dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady zmieniającej dyrektywę 2003/87/WE w celu usprawnienia i rozszerzenia wspólnotowego systemu handlu przydziałami emisji gazów cieplarnianych

COM(2008) 16 wersja ostateczna — 2008/0013 (COD)

I.   ZALECENIA POLITYCZNE

KOMITET REGIONÓW

Zalecenia ogólne

1.

Przypomina, że samorządy lokalne i regionalne w istotny sposób przyczyniają się do powodzenia inicjatyw europejskich i odgrywają decydującą rolę w realizacji polityki w zakresie ochrony środowiska oraz polityki przemysłowej i energetycznej.

2.

Popiera stosowanie zasady „zanieczyszczający płaci”, która powinna zostać konkretnie wcielona w życie we wszystkich obszarach polityki wspólnotowej związanych z ochroną środowiska i klimatu. Internalizacja kosztów dóbr i usług ponoszonych przez środowisko stanowi bowiem zasadniczy element odpowiedniej polityki publicznej opartej na zasadach trwałego, zrównoważonego i przyjaznego dla środowiska rozwoju gospodarczego.

3.

Docenia zatem podejmowane do tej pory wysiłki Komisji Europejskiej na rzecz stworzenia skutecznie działającego rynku emisji dwutlenku węgla, który mógłby wyznaczyć w ramach systemu wolnego handlu „cenę zanieczyszczenia dla jednej tony dwutlenku węgla”.

4.

Przyjmuje z zadowoleniem propozycję dostosowania i aktualizacji systemu ETS (Emission Trading Scheme — system handlu uprawnieniami do emisji) na podstawie osiągniętych do tej pory wyników i problemów wynikłych w pierwszej fazie funkcjonowania systemu (2005–2007).

5.

Uważa, że pomimo poczynionych postępów trzeba nadal wzmacniać przejrzystość i wiarygodność systemu ETS w perspektywie długoterminowej i zwracać uwagę na skutki społeczne i środowiskowe proponowanych działań, w szczególności na szczeblu lokalnym i regionalnym.

Kwestie związane z dostosowaniem do systemu ETS

Dostosowania techniczne

6.

Przypomina, że uproszczenie proponowane przez Komisję obejmujące możliwość wyłączenia najmniejszych obiektów przemysłowych oraz wyjaśnienie pojęcia „instalacji spalania” wzmocniłoby wiarygodność, wydajność i przejrzystość całego rynku emisji dwutlenku węgla.

7.

Zwraca się do Komisji, by wychodząc poza ogólne odniesienia do ewentualnych środków z zakresu polityki podatkowej (tzw. podatek od emisji dwutlenku węgla), uściśliła, jakie równorzędne działania mogłyby podjąć państwa członkowskie w celu redukcji emisji w małych instalacjach.

8.

Stwierdza, że jeżeli chodzi o licytacje przydziałów emisji należy przejść w sposób stopniowy i progresywny od fazy zupełnie bezpłatnego ich przyznawania do sprzedaży w ramach licytacji publicznych. Zdecydowanie opowiada się za koniecznością ochrony mniej zamożnych grup społecznych przed ewentualnym wzrostem cen produktów przemysłowych oraz innych nośników energii, a konkretnie energii elektrycznej, również poprzez udzielenie im pomocy na rzecz podniesienia efektywności energetycznej w gospodarstwach domowych.

9.

Popiera propozycję Komisji, by zmienić dotychczasowe podejście polegające na przyjmowaniu NAP (krajowych planów rozdzielania) przez każde państwo członkowskie i ocenia pozytywnie decyzję o wyznaczeniu wspólnych celów na szczeblu wspólnotowym zgodnie z jednolitym i solidarnym podejściem obejmującym całą UE.

10.

Zgadza się z propozycją Komisji dotyczącą włączenia procesu wychwytywania, transportu i geologicznego składowania dwutlenku węgla do systemu ETS i wyraża nadzieję, że zostanie udzielone odpowiednie wsparcie dla badań nad tymi technologiami, które wymagają jeszcze dalszego rozwoju i inwestycji, pod warunkiem, że dokonana zostanie ocena negatywnego wpływu, jaki składowanie dwutlenku węgla może wywrzeć na ekosystemy, w których będzie się odbywać.

11.

Przypomina, jak ważną rolę mogą odegrać badania w dziedzinie energetyki i środowiska dla zredukowania emisji i dostosowania oraz ma nadzieję, że dyrektywa stanie się skutecznym instrumentem zapewniającym stałe źródło finansowania dla takich działań.

12.

Nalega, by decyzja o włączeniu nowych sektorów i obszarów działalności do systemu ETS opierała się nie tylko na ocenie ryzyka utraty konkurencyjności przemysłu europejskiego wobec rynków międzynarodowych, ale również na ocenie rzeczywistego zanieczyszczenia spowodowanego przez ten sektor i potencjalnego postępu technologicznego we włączonym sektorze a także na sprawdzeniu ograniczeń w przenoszeniu dodatkowych kosztów na klientów końcowych.

13.

Zatem zwraca się do Komisji o przyspieszenie prac nad przepisami włączającymi sektor transportu lotniczego do systemu ETS oraz o objęcie sektora transportu morskiego systemem ETS w możliwie jak najkrótszym czasie (patrz punkt 65 opinii CdR nr 22/2008).

14.

Popiera zasadę współpracy i solidarności państw wprowadzoną do nowego systemu ETS, między państwami o wysoko rozwiniętej technologii (których sektory przemysłowe mają wyższą efektywność energetyczną) a państwami słabiej rozwiniętymi (których gospodarki są bardziej energochłonne i potrzebują wyższej stopy wzrostu).

Wymiar międzynarodowy walki ze zmianami klimatycznymi

15.

Docenia starania podejmowane do tej pory przez UE w międzynarodowych negocjacjach związanych z wdrażaniem protokołu z Kioto, ostatnio na konferencji na Bali, oraz przy opracowywaniu strategii uzgodnionych na szczeblu światowym, w szczególności dotyczących podziału wysiłków pomiędzy krajami bogatymi a rozwijającymi się. Zatem wyraża nadzieję, że osiągnięte do tej pory wyniki będzie można dodatkowo wzmocnić i pogłębić dzięki porozumieniom, jakie zostaną zawarte na najbliższych konferencjach międzynarodowych w Poznaniu i Kopenhadze.

16.

Wzywa do dodatkowych działań w zakresie walki ze zmianami klimatycznymi i do rozszerzenia celów wyznaczonych dla systemu ETS, tak by dostosować je do celu, jakim jest ogólna redukcja emisji o 30 % w następstwie zawarcia umów międzynarodowych w tej dziedzinie.

17.

Podkreśla, że konieczne jest, aby wskutek planowanego międzynarodowego porozumienia wszystkie odpowiednie sektory były w równy sposób traktowane na całym świecie. Dlatego należy ustalić minimalne wymogi, które musi spełnić to porozumienie, aby można je było uznać za porozumienie międzynarodowe w rozumieniu dyrektywy.

Nowe sektory podlegające regulacji

18.

Nalega na konieczność dysponowania odpowiednimi analizami kosztów i korzyści dotyczących włączenia nowych sektorów produkcyjnych do systemu ETS w celu uniknięcia efektów zakłócających konkurencję spowodowanych faktem, że ograniczenia emisji gazów cieplarnianych wprowadzą rywalizację pomiędzy odmiennymi sektorami przemysłu.

19.

Wyraża zaniepokojenie faktem, że dyrektywa nie stanowi instrumentu zachęcającego do redukcji emisji gazów cieplarnianych w sektorze gospodarki odpadami, szczególnie problematycznym zarówno pod względem emisji, jak i z punktu widzenia zagospodarowania przestrzennego.

20.

Przypomina, że równolegle z istnieniem systemu handlu uprawnieniami do emisji niezbędne jest podjęcie wysiłków przede wszystkim na rzecz przestawiania się na środki transportu bardziej przyjazne dla środowiska. Władze krajowe muszą przejąć w tym wypadku odpowiedzialność oraz rozbudować infrastrukturę kolejową i wodną, a także promować ogólnie transport intermodalny.

Konkurencyjność przedsiębiorstw i ochrona konsumentów

21.

Stwierdza, że Komisja nie oszacowała odpowiednio ryzyka utraty konkurencyjności sektorów przemysłowych i że właściwe środki wsparcia i ochrony gospodarek europejskich nie zostały jeszcze przewidziane w nowej dyrektywie. Podkreśla znaczenie stabilnego środowiska, atrakcyjnego dla inwestorów oraz zwraca uwagę na konieczność zmierzenia się wraz z upływem czasu z ryzykiem przeniesienia emisji do krajów o mniej surowych normach dotyczących ochrony środowiska i o mniejszych kosztach (wycieki emisji). Wzywa Komisję, aby jak najszybciej przedstawiła Parlamentowi Europejskiemu i Radzie propozycje ogólnowspólnotowych i w pełni zharmonizowanych przepisów dotyczących nieodpłatnego przyznawania przydziałów. Przepisy te powinny uwzględnić sytuację energochłonnych sektorów i podsektorów, w przypadku których istnieje znaczne ryzyko przenoszenia wysokoemisyjnej produkcji.

22.

Zaleca, by wysiłki niezbędne do walki ze zmianami klimatycznymi zostały odpowiednio podzielone między zainteresowanymi podmiotami z branży przemysłowej i końcowymi klientami w celu uniknięcia ryzyka, że wyłącznie ci ostatni zostaną obciążeni (szczególnie w niektórych sektorach produkcyjnych) dodatkowymi kosztami wynikającymi z przyjętych strategii.

23.

Stwierdza, że wniosek Komisji nie poświęca wystarczająco dużo uwagi konieczności uniknięcia niekorzystnych skutków dla mniej zamożnych grup społecznych, szczególnie w zakresie potencjalnego wpływu dyrektywy na wzrost taryf za energię elektryczną. Zatem zwraca się do Komisji o większy nadzór nad rynkami, wzmocnienie zaufania konsumentów i ograniczenie ryzyka manipulacji na rynku.

24.

Opowiada się za tym, by przy przydzielaniu bezpłatnych uprawnień uznawano redukcję emisji już osiągniętą przez poszczególne przedsiębiorstwa. Instalacje, które ze względu na najniższą wartość emisji gazów cieplarnianych na jednostkę produkcji stanowią wzorzec odniesienia (benchmark) w swojej gałęzi produkcyjnej mogłyby otrzymywać nieodpłatnie 100 % przydziałów.

Wkład samorządów lokalnych i regionalnych

25.

Podkreśla, że samorządy lokalne i regionalne walczą na pierwszej linii frontu ze skutkami zachodzących zmian klimatycznych i muszą zatem zostać odpowiednio zaangażowane w przyjmowanie wszystkich strategii dotyczące przeciwdziałania i dostosowania.

26.

Zwraca uwagę Komisji Europejskiej na konieczność uwzględnienia w przeglądzie systemu ETS nie tylko konsekwencji dla konkurencyjności na szczeblu krajowym lub międzynarodowym, ale również zagrożeń dla konkurencyjności i atrakcyjności poszczególnych regionów w obrębie UE.

27.

Zaleca zatem właściwe uwzględnienie wymogów polityki rozwoju regionalnego i zwraca uwagę na fakt, że dla zwiększenia przejrzystości i funkcjonalności rynku emisji dwutlenku węgla, niektóre ośrodki przemysłowe zostaną poddane głębokiej restrukturyzacji prowadzącej aż do usunięcia z systemu produkcyjnego ośrodków mniej wydajnych lub przechodzących kryzys. W takim wypadku zaleca, by przewidziano działania wspomagające proces planowanego przestawienia produkcji i środki wsparcia dla pracowników, których to dotyczy.

28.

Uznaje, że wzmocnienie i dostosowanie systemu ETS wymaga bardziej spójnych działań i że należy przyjąć bardziej ambitne cele zakładające redukcję emisji gazów cieplarnianych o 30 % do 2020 r. w następstwie zawarcia umów międzynarodowych, nad którymi toczą się dyskusje.

29.

Uważa, że przy udziale samorządów lokalnych i regionalnych należy zwiększać zaangażowanie opinii publicznej w wysiłki podejmowane przez UE na rzecz przeciwdziałania zachodzącym zmianom klimatycznym. Taka działalność podnosząca świadomość powinna służyć wykształcaniu pozytywnych zachowań u jednostek i uświadomić opinii publicznej, jak istotne kwestie przemysłowe i technologiczne leżą często u podstaw przyjętych strategii.

30.

Wskazuje na konieczność wzmocnienia działań samorządów lokalnych i regionalnych w dziedzinie edukacji i informowania użytkowników końcowych oraz podmiotów prowadzących małe i średnie przedsiębiorstwa wchodzące w zakres stosowania dyrektywy ETS.

II.   ZALECANE POPRAWKI

Poprawka 1

Artykuł 1 ustęp 5 (artykuł 9)

Tekst zaproponowany przez Komisję

Poprawka KR-u

Artykuł 9

Liczba przydziałów w całej Wspólnocie

Począwszy od 2013 r. liczba wydawanych corocznie w całej Wspólnocie przydziałów ulega zmniejszeniu w sposób liniowy, przy czym za punkt wyjścia przyjmuje się wartość z połowy okresu 2008–2012. Liczba przydziałów ulega zmniejszeniu o współczynnik liniowy wynoszący 1,74 % średniej całkowitej rocznej liczby przydziałów rozdzielonych przez państwa członkowskie zgodnie z decyzjami Komisji dotyczącymi przedkładanych przez te państwa krajowych planów rozdzielania na lata 2008–2012.

Do dnia 30 czerwca 2010 r. Komisja informuje o bezwzględnej liczbie przydziałów na rok 2013, obliczonej w oparciu o całkowite liczby przydziałów rozdzielonych przez państwa członkowskie zgodnie z decyzjami Komisji dotyczącymi przedkładanych przez te państwa krajowych planów rozdzielania na lata 2008–2012.

Najpóźniej w 2025 r. Komisja dokonuje przeglądu współczynnika liniowego określającego liniowy spadek liczby przydziałów.

Artykuł 9

Liczba przydziałów w całej Wspólnocie

Począwszy od 2013 r. liczba wydawanych corocznie w całej Wspólnocie przydziałów ulega zmniejszeniu w sposób liniowy, przy czym za punkt wyjścia przyjmuje się wartość z połowy okresu 2008–2012. Liczba przydziałów ulega zmniejszeniu o współczynnik liniowy wynoszący 1,74 % średniej całkowitej rocznej liczby przydziałów rozdzielonych przez państwa członkowskie zgodnie z decyzjami Komisji dotyczącymi przedkładanych przez te państwa krajowych planów rozdzielania na lata 2008–2012.

Do dnia 30 czerwca 2010 r. Komisja informuje o bezwzględnej liczbie przydziałów na rok 2013, obliczonej w oparciu o całkowite liczby przydziałów rozdzielonych przez państwa członkowskie zgodnie z decyzjami Komisji dotyczącymi przedkładanych przez te państwa krajowych planów rozdzielania na lata 2008–2012.

Najpóźniej w 2025 r. Komisja dokonuje przeglądu współczynnika liniowego określającego liniowy spadek liczby przydziałów. Najpóźniej w 2018 r. Komisja dokona przeglądu dyrektywy pod kątem dalszego rozwoju w okresie po roku 2020.

Uzasadnienie

Proponowana zmiana dyrektywy dotyczy okresu 2013–2020. Dlatego nie należy proponować ustaleń sięgających poza rok 2020. Daleko posunięte zmiany w stosunku do obecnego systemu handlu uzasadniają natomiast przeprowadzenie ogólnego przeglądu najpóźniej w 2018 r.

Poprawka 2

Artykuł 1 ustęp 7 (artykuł 10 ustęp 3)

Tekst zaproponowany przez Komisję

Poprawka KR-u

Co najmniej 20 % dochodów ze sprzedaży w drodze licytacji przydziałów, o których mowa w ust. 2, w tym wszystkie dochody ze sprzedaży w drodze licytacji przydziałów, o których mowa w ust. 2 lit. b), powinno zostać wykorzystane na następujące cele:

Co najmniej 20 % 50 % dochodów ze sprzedaży w drodze licytacji przydziałów, o których mowa w ust. 2, w tym wszystkie dochody ze sprzedaży w drodze licytacji przydziałów, o których mowa w ust. 2 lit. b), państwa członkowskie oraz władze lokalne i regionalne powinny wykorzystać powinno zostać wykorzystane na następujące cele:

Poprawka 3

Artykuł 1 ustęp 7 (artykuł 10 ustęp 3 litera f)

Tekst zaproponowany przez Komisję

Poprawka KR-u

uwzględnienie aspektów społecznych w przypadku gospodarstw domowych o niższych i średnich dochodach, np. przez racjonalizację zużycia energii i poprawę izolacji cieplnej budynków;

uwzględnienie aspektów społecznych w przypadku gospodarstw domowych o niższych i średnich dochodach, np. przez użycie środków typu ekonomicznego kompensujących ewentualny wzrost cen energii elektrycznej, między innymi wspierając większą racjonalizację zużycia energii i poprawę izolacji cieplnej budynków;

Uzasadnienie

Należy włączyć do środków kompensujących dla gospodarstw o niższych dochodach również środki o charakterze czysto ekonomicznym.

Poprawka 4

Artykuł 1 ustęp 7 (artykuł 10 ustęp 3), dodać ustęp 3a

Tekst zaproponowany przez Komisję

Poprawka KR-u

 

3a   Przynajmniej 30 % wpływów pochodzących ze sprzedaży na licytacji przydziałów, o których mowa w ustępie 2, łącznie z wszystkimi wpływami z licytacji, o których mowa w literze b), państwa członkowskie przeznaczają dla władz lokalnych i regionalnych w celu:

a)

promowania energii ze źródeł odnawialnych iefektywności energetycznej w końcowym wykorzystaniu energii w celu wypełnienia zobowiązania wspólnotowego zakładającego, że do 2020 r. 20 % zużywanej energii ma pochodzić ze źródeł odnawialnych, a efektywność energetyczna ma wzrosnąć o 20 % do 2020 r.;

b)

wspierania działań ograniczających emisje gazów cieplarnianych w sektorach niewłączonych do ETS, w szczególności w sektorze transportu i gospodarki odpadami;

c)

finansowania działań informacyjnych mających na celu zachęcanie do pozytywnych zachowań użytkowników końcowych dążących do zrównoważenia ewentualnych podwyżek cen energii elektrycznej;

d)

finansowania działań edukacyjnych i informacyjnych służących zachęcaniu do pozytywnych zachowań małych i średnich przedsiębiorstw oraz podmiotów gospodarczych.

Uzasadnienie

Należy przyznać odpowiednią rolę regionom i władzom lokalnym w działaniach na rzecz ograniczenia emisji gazów cieplarnianych i zapewnić ich właściwe finansowanie.

Należy przyznać konkretną rolę regionom i władzom lokalnym w promowaniu energii ze źródeł odnawialnych i efektywności energetycznej.

Należy finansować działania na szczeblu regionalnym i lokalnym w celu ograniczenia emisji gazów cieplarnianych w sektorach niewchodzących w zakres stosowania dyrektywy ETS, takich jak gospodarka odpadami i sektor transportu.

Należy finansować działania edukacyjne i informacyjne skierowane do obywateli oraz do podmiotów działających w branży przemysłowej wchodzących w zakres stosowania dyrektywy ETS.

Poprawka 5

Artykuł 1 ustęp 7 (artykuł 10 ustęp 5)

Tekst zaproponowany przez Komisję

Poprawka KR-u

Do dnia 31 grudnia 2010 r. Komisja przyjmie rozporządzenie w sprawie harmonogramu, kwestii administracyjnych oraz pozostałych aspektów sprzedaży przydziałów w drodze licytacji, tak by zapewnić prowadzenie tej sprzedaży w sposób otwarty, przejrzysty i niedyskryminujący. Licytacje są zaprojektowane w taki sposób, by zapewnić operatorom, a w szczególności wszystkim małym i średnim przedsiębiorstwom objętym systemem wspólnotowym, swobodny dostęp do licytacji, oraz zapobiec zakłócaniu jej przebiegu przez innych uczestników.   Środek ten, mający na celu zmianę elementów innych niż istotne niniejszej dyrektywy poprzez jej uzupełnienie, przyjmuje się zgodnie z procedurą regulacyjną połączoną z kontrolą, o której mowa w art. [23 ust. 3].

Do dnia 31 grudnia 2010 r. Komisja przyjmie rozporządzenie w sprawie harmonogramu, kwestii administracyjnych oraz pozostałych aspektów sprzedaży przydziałów w drodze licytacji, tak by zapewnić prowadzenie tej sprzedaży w sposób otwarty, przejrzysty i niedyskryminujący. Licytacje są zaprojektowane w taki sposób, by zapewnić operatorom, a w szczególności wszystkim małym i średnim przedsiębiorstwom objętym systemem wspólnotowym, swobodny dostęp do licytacji, oraz zapobiec zakłócaniu jej przebiegu przez innych uczestników. Aby uniknąć niepożądanych zysków ze spekulacji, można ograniczyć dostęp do licytacji, udzielając go tylko podmiotom faktycznie uczestniczącym w rynku.   Środek ten, mający na celu zmianę elementów innych niż istotne niniejszej dyrektywy poprzez jej uzupełnienie, przyjmuje się zgodnie z procedurą regulacyjną połączoną z kontrolą, o której mowa w art. [23 ust. 3].

Uzasadnienie

Z uwagi na przewidywaną ograniczoną liczbę przydziałów emisji istnieje niebezpieczeństwo nieproporcjonalnego wzrostu cen spowodowanego czynnikami o charakterze czysto spekulacyjnym.

Poprawka 6

Artykuł 1 ustęp 8 (artykuł 10a ustęp 1)

Tekst zaproponowany przez Komisję

Poprawka KR-u

Do dnia 30 czerwca 2011 r. Komisja przyjmie ogólnowspólnotowe i w pełni zharmonizowane przepisy wykonawcze dotyczące zharmonizowanego rozdzielenia przydziałów, o którym mowa w ust. 2 do 6 i ust. 8.

Środki te, mające na celu zmianę elementów innych niż istotne niniejszej dyrektywy poprzez jej uzupełnienie, przyjmuje się zgodnie z procedurą regulacyjną połączoną z kontrolą, o której mowa w art. [23 ust. 3].

Przepisy, o których mowa w akapicie pierwszym, zapewniają w stopniu, w jakim jest to możliwe, rozdzielanie przydziałów w sposób, który nie stanowi zachęty do zwiększania emisji, natomiast stanowi zachętę do stosowania technologii oszczędnych pod względem zużycia energii oraz emisji gazów cieplarnianych, a także zachętę do ograniczenia emisji, przez uwzględnienie najbardziej wydajnych technologii, zamienników, alternatywnych procesów produkcyjnych, wykorzystania biomasy oraz wychwytywania i składowania gazów cieplarnianych. Nie rozdziela się żadnych bezpłatnych przydziałów w odniesieniu do jakiejkolwiek formy produkcji energii elektrycznej.

Po zawarciu przez Wspólnotę międzynarodowego porozumienia w sprawie zmian klimatu, nakładającego na strony obowiązek zmniejszenia emisji gazów cieplarnianych w stopniu porównywalnym z redukcją we Wspólnocie, Komisja dokona przeglądu tych przepisów celem zapewnienia, że przydziały rozdzielane są bezpłatnie jedynie w tych przypadkach, które są w pełni uzasadnione w świetle tego porozumienia.

Do dnia 30 czerwca 2011 r. Komisja przyjmie ogólnowspólnotowe i w pełni zharmonizowane przepisy wykonawcze dotyczące zharmonizowanego rozdzielenia przydziałów, o którym mowa w ust. 2 do 6 i ust. 8.

Środki te, mające na celu zmianę elementów innych niż istotne niniejszej dyrektywy poprzez jej uzupełnienie, przyjmuje się zgodnie z procedurą regulacyjną połączoną z kontrolą, o której mowa w art. [23 ust. 3].

Przepisy, o których mowa w akapicie pierwszym, zapewniają w stopniu, w jakim jest to możliwe, rozdzielanie przydziałów w sposób, który nie stanowi zachęty do zwiększania emisji, natomiast stanowi zachętę do stosowania technologii oszczędnych pod względem zużycia energii oraz emisji gazów cieplarnianych, w tym kogeneracji, a także zachętę do ograniczenia emisji, przez uwzględnienie najbardziej wydajnych technologii, zamienników, alternatywnych procesów produkcyjnych, wykorzystania biomasy oraz wychwytywania i składowania gazów cieplarnianych. Nie rozdziela się żadnych bezpłatnych przydziałów w odniesieniu do jakiejkolwiek formy produkcji energii elektrycznej. Natomiast wszystkie inne sektory mogą zostać objęte bezpłatnymi przydziałami.

Po zawarciu przez Wspólnotę międzynarodowego porozumienia w sprawie zmian klimatu, nakładającego na strony obowiązek zmniejszenia emisji gazów cieplarnianych w stopniu porównywalnym z redukcją we Wspólnocie, Komisja dokona przeglądu tych przepisów celem zapewnienia, że przydziały rozdzielane są bezpłatnie jedynie w tych przypadkach, które są w pełni uzasadnione w świetle tego porozumienia.

Uzasadnienie

Chodzi o uściślenie, że wszystkie inne sektory oprócz sektora produkcji energii elektrycznej mogą korzystać z bezpłatnych przydziałów (w całości lub częściowo).

Poprawka 7

Artykuł 1 ustęp 8 (artykuł 10a ustęp 3, dodać nowy ustęp 3a)

Tekst zaproponowany przez Komisję

Poprawka KR-u

Producenci energii elektrycznej mogą nieodpłatnie otrzymać przydziały emisji w związku z energią cieplną produkowaną w ramach kogeneracji o wysokiej wydajności, zdefiniowanej w dyrektywie 2004/8/WE, w celu zaspokojenia ekonomicznie uzasadnionego popytu, co zapewni ich równe traktowanie z innymi producentami energii cieplnej. Po 2013 r. całkowita liczba przydziałów dla tego rodzaju instalacji z tytułu produkcji energii cieplnej jest corocznie korygowana współczynnikiem liniowym, o którym mowa w art. 9.

Producenci energii elektrycznej na podstawie wzorców odniesienia dotyczących produkcji rozdzielnej będą mogli nieodpłatnie otrzymać przydziały emisji w związku z energią cieplną produkowaną w ramach kogeneracji o wysokiej wydajności, zdefiniowanej w dyrektywie 2004/8/WE, w celu zaspokojenia ekonomicznie uzasadnionego popytu, aby zapewnić ich równe traktowanie z innymi producentami energii cieplnej. Po 2013 r. całkowita liczba przydziałów dla tego rodzaju instalacji z tytułu produkcji energii cieplnej jest corocznie korygowana współczynnikiem liniowym, o którym mowa w art. 9.

Poprawka 8

Artykuł 1 ustęp 8 (artykuł 10a ustęp 5)

Tekst zaproponowany przez Komisję

Poprawka KR-u

Maksymalna liczba przydziałów, która stanowi podstawę obliczeń liczby przydziałów dla instalacji, które są objęte systemem wspólnotowym dopiero począwszy od 2013 r., nie może w 2013 r. przekraczać całkowitych skontrolowanych emisji z tych instalacji w latach 2005–2007. W każdym kolejnym roku całkowita liczba przydziałów dla tego rodzaju instalacji jest korygowana współczynnikiem liniowym, o którym mowa w art. 9.

Maksymalna liczba przydziałów, która stanowi podstawę obliczeń liczby przydziałów dla instalacji, które są objęte systemem wspólnotowym dopiero począwszy od 2013 r., nie może w 2013 r. przekraczać średniej historycznej całkowitych skontrolowanych emisji z tych instalacji w latach 2005–2007. W każdym kolejnym roku całkowita liczba przydziałów dla tego rodzaju instalacji jest korygowana współczynnikiem liniowym, o którym mowa w art. 9.

Uzasadnienie

Chodzi o uściślenie, że emisje instalacji, o których mowa, nie mogły być kontrolowane, gdyż instalacje te nie podlegały systemowi ETS w okresie 2008–2013.

Poprawka 9

Artykuł 1 ustęp 8 (artykuł 10a ustęp 6)

Tekst zaproponowany przez Komisję

Poprawka KR-u

Pięć procent liczby przydziałów dla całej Wspólnoty, określonej zgodnie z art. 9 i 9a dla okresu 2013–2020, jest rezerwowanych dla nowych operatorów jako maksymalna liczba przydziałów, która może być im przyznana zgodnie z przepisami przyjętymi na podstawie ust. 1 niniejszego artykułu.

Liczba przydziałów jest korygowana współczynnikiem liniowym, o którym mowa w art. 9.

Nie rozdziela się żadnych bezpłatnych przydziałów emisji z tytułu produkcji energii elektrycznej przez nowych operatorów.

Pięć procent liczby przydziałów dla całej Wspólnoty, określonej zgodnie z art. 9 i 9a dla okresu 2013–2020, jest rezerwowanych dla nowych operatorów jako maksymalna liczba przydziałów, która może być przyznana nowym operatorom zgodnie z przepisami przyjętymi na podstawie ust. 1 niniejszego artykułu, zostaje określona na podstawie prognoz kształtowania się PKB w przemyśle wspólnotowym w 2020 r. W każdym wypadku maksymalna liczba przydziałów nie może przekroczyć 5 % całkowitej liczby przydziałów wspólnotowych określonej zgodnie z art. 9 i 9a na okres 2013–2020.

Liczba przydziałów jest korygowana współczynnikiem liniowym, o którym mowa w art. 9.

Nie rozdziela się żadnych bezpłatnych przydziałów emisji z tytułu produkcji energii elektrycznej przez nowych operatorów.

Uzasadnienie

Przydziały dla nowych operatorów powinny zostać określone na podstawie prognoz wzrostu PKB przemysłu w 2020 r. 5 % wydaje się zbyt wysoką wartością w stosunku do prognoz wzrostu PKB przemysłu wspólnotowego.

Poprawka 10

Artykuł 1 ustęp 8 (artykuł 10a ustęp 8)

Tekst zaproponowany przez Komisję

Poprawka KR-u

W 2013 r. i w każdym kolejnym roku do 2020 r. instalacjom w sektorach narażonych na znaczne ryzyko związane z przenoszeniem wysokoemisyjnej produkcji do krajów trzecich przyznawane są bezpłatne przydziały emisji do wysokości 100 % liczby przydziałów określonej zgodnie z przepisami ust. 2 do 6.

W 2013 r. i w każdym kolejnym roku do 2020 r. instalacjom w sektorach narażonych na znaczne ryzyko związane z przenoszeniem wysokoemisyjnej produkcji do krajów trzecich przyznawane są bezpłatne przydziały emisji do wysokości 100 % liczby przydziałów określonej zgodnie z przepisami ust. 2 do 6. Przy rozdzielaniu należy w sposób uprzywilejowany przyznawać przydziały tym instalacjom, które powodują najniższe emisje dwutlenku węgla na jednostkę produkcji (stanowiącym wzorce odniesienia).

Uzasadnienie

Wniosek Komisji stawia w niekorzystnej sytuacji przedsiębiorstwa, które dobrowolnie podjęły już starania na rzecz ograniczenia emisji gazów cieplarnianych. Traktowanie przy rozdzielaniu nieodpłatnych przydziałów takich „czystych” instalacji na równi z „brudnymi” doprowadziłoby do zakłócenia konkurencji między przedsiębiorstwami działającymi w tym samym sektorze we Wspólnocie. Dlatego sprawiedliwe będzie odpowiednie uwzględnianie już osiągniętych rezultatów w zakresie ograniczenia emisji. Proponowany model opiera się na wzorcach odniesienia i przewiduje nieodpłatne przydzielanie 100 % uprawnień tylko „najczystszym” instalacjom. Jest to model wykonalny, przejrzysty i nie wpływa na konkurencyjność.

Poprawka 11

Artykuł 1 ustęp 8 (artykuł 10b)

Tekst zaproponowany przez Komisję

Poprawka KR-u

Środki wsparcia określonych sektorów energochłonnych w przypadku przenoszenia wysokoemisyjnej produkcji do krajów trzecich

Najpóźniej w czerwcu 2011 r. Komisja, w świetle wyniku negocjacji międzynarodowych i osiągniętego w ich ramach porozumienia co do stopnia redukcji globalnych emisji gazów cieplarnianych, oraz po konsultacjach ze wszystkimi właściwymi partnerami społecznymi, przedłoży Parlamentowi Europejskiemu i Radzie sprawozdanie analityczne służące ocenie sytuacji energochłonnych sektorów i podsektorów, które zostały uznane za narażone na znaczne ryzyko związane z przenoszeniem wysokoemisyjnej produkcji do krajów trzecich. Sprawozdaniu temu towarzyszy przedłożenie odpowiednich wniosków, które mogą obejmować:

dostosowanie odsetka przydziałów emisji dla tych sektorów lub podsektorów rozdzielanych bezpłatnie zgodnie z art. 10a;

włączenia do systemu wspólnotowego importerów produktów wytwarzanych przez sektory lub podsektory określone zgodnie z art. 10a.

Przy rozważaniu, które środki są właściwe, uwzględnia się również wszelkie wiążące porozumienia sektorowe prowadzące do zmniejszenia globalnych emisji w skali koniecznej do skutecznej walki ze zmianami klimatu, które można monitorować i kontrolować i które są przedmiotem obowiązkowych ustaleń w zakresie egzekwowania ich stosowania.

Środki wsparcia określonych sektorów energochłonnych w przypadku przenoszenia wysokoemisyjnej produkcji do krajów trzecich

Najpóźniej pół roku po wejściu w życie dyrektywy Komisja, po konsultacji ze wszystkimi właściwymi partnerami społecznymi oraz z Komitetem Regionów, przedłoży Parlamentowi Europejskiemu i Radzie konkretne propozycje na rzecz zapobiegania przenoszeniu wysokoemisyjnej produkcji do krajów trzecich przez energochłonne sektory i podsektory.

Najpóźniej w czerwcu 2011 r. Komisja, w świetle wyniku negocjacji międzynarodowych i osiągniętego w ich ramach porozumienia co do stopnia redukcji globalnych emisji gazów cieplarnianych, oraz po konsultacjach ze wszystkimi właściwymi partnerami społecznymi, przedłoży Parlamentowi Europejskiemu i Radzie sprawozdanie analityczne służące ocenie sytuacji energochłonnych sektorów i podsektorów, które zostały uznane za narażone na znaczne ryzyko związane z przenoszeniem wysokoemisyjnej produkcji do krajów trzecich. Sprawozdaniu temu towarzyszy przedłożenie odpowiednich wniosków, które mogą obejmować:

dostosowanie odsetka przydziałów emisji dla tych sektorów lub podsektorów rozdzielanych bezpłatnie zgodnie z art. 10a;

włączenia do systemu wspólnotowego importerów produktów wytwarzanych przez sektory lub podsektory określone zgodnie z art. 10a.

Przy rozważaniu, które środki są właściwe, uwzględnia się również wszelkie wiążące porozumienia sektorowe prowadzące do zmniejszenia globalnych emisji w skali koniecznej do skutecznej walki ze zmianami klimatu, które można monitorować i kontrolować i które są przedmiotem obowiązkowych ustaleń w zakresie egzekwowania ich stosowania.

Uzasadnienie

Należy przyznać odpowiednią rolę regionom i władzom lokalnym w zakresie określania sektorów i podsektorów zagrożonych przenoszeniem emisji dwutlenku węgla w celu zmniejszenia ryzyka utraty konkurencyjności oraz miejsc pracy w tych przedsiębiorstwach, ze szczególnym odniesieniem do MŚP.

Inwestycje w energochłonnych sektorach z reguły wymagają dużego kapitału i długiego okresu uruchamiania. Dlatego dla przedsiębiorstw tym ważniejsze są godne zaufania i przewidywalne warunki ramowe. Podjęcie rozważań, w jaki sposób uwzględnić tę szczególną sytuację energochłonnych sektorów, dopiero w 2011 r., nie zapewnia przedsiębiorstwom pewności planowania. Wiadomo, że niepewność co do przyszłych warunków ramowych już teraz prowadzi do odkładania inwestycji w czasie lub wręcz do przenoszenia ich do państw trzecich. Dlatego wzywa się Komisję do podjęcia odpowiednich rozważań tak szybko, jak to możliwe oraz do podania swoich planów do wiadomości publicznej.

Poprawka 12

Artykuł 1 ustęp 21 (artykuł 27 ustęp 1)

Tekst zaproponowany przez Komisję

Poprawka KR-u

1.   Państwa członkowskie mogą wyłączyć z zakresu systemu wspólnotowego małe instalacje spalania o nominalnej mocy cieplnej poniżej 25 MW, w przypadku których zgłoszone do właściwego organu emisje, z wyłączeniem emisji z biomasy, w każdym z poprzednich trzech lat wynosiły poniżej 10 000 ton równoważnika dwutlenku węgla, i które są objęte środkami prowadzącymi do równoważnego wkładu na rzecz ograniczenia emisji, jeżeli dane państwo członkowskie spełnia następujące warunki:

(a)

informuje Komisję o każdej tego rodzaju instalacji, określając zastosowane równoważne środki;

(b)

potwierdza, że stosowane są rozwiązania w zakresie monitorowania umożliwiające stwierdzenie, czy w dowolnym roku kalendarzowym emisje z instalacji nie wyniosły 10 000 lub więcej ton ekwiwalentu dwutlenku węgla, z wyłączeniem emisji z biomasy;

(c)

potwierdza, że jeżeli jakakolwiek instalacja w dowolnym roku kalendarzowym wyemituje 10 000 lub więcej ton ekwiwalentu dwutlenku węgla, z wyłączeniem emisji z biomasy, lub jeżeli równoważne środki przestaną być stosowane, instalacja zostanie ponownie włączona do systemu wspólnotowego;

(d)

publikuje informacje, o których mowa w lit. a), b) lub c), celem umożliwienia opinii publicznej wyrażenia swojego stanowiska na ich temat.

1.   Państwa członkowskie mogą, uwzględniając również opinię właściciela instalacji, wyłączyć z zakresu systemu wspólnotowego instalacje spalania o nominalnej mocy cieplnej poniżej 25 MW, w przypadku których zgłoszone do właściwego organu emisje, z wyłączeniem emisji z biomasy, w każdym z poprzednich trzech lat wynosiły poniżej 10 000 ton równoważnika dwutlenku węgla, i które są objęte środkami prowadzącymi do równoważnego wkładu na rzecz ograniczenia emisji, . Państwa członkowskie określają takie środki we współpracy z władzami lokalnymi i regionalnymi na podstawie odpowiednich wytycznych przyjętych przez Komisję. :

2.   Instalacje, o których mowa w ustępie 1, mogą zostać wykluczone z systemu wspólnotowego, jeżeli dane państwo członkowskie spełnia następujące warunki:

(a)

informuje Komisję o każdej tego rodzaju instalacji, określając zastosowane równoważne środki;

(b)

potwierdza, że stosowane są rozwiązania w zakresie monitorowania umożliwiające stwierdzenie, czy w dowolnym roku kalendarzowym emisje z instalacji nie wyniosły 10 000 lub więcej ton ekwiwalentu dwutlenku węgla, z wyłączeniem emisji z biomasy;

(c)

potwierdza — po konsultacji z władzami lokalnymi i regionalnymi że jeżeli jakakolwiek instalacja w dowolnym roku kalendarzowym wyemituje 10 000 lub więcej ton ekwiwalentu dwutlenku węgla, z wyłączeniem emisji z biomasy, lub jeżeli równoważne środki przestaną być stosowane, instalacja zostanie ponownie włączona do systemu wspólnotowego;

(d)

publikuje informacje, o których mowa w lit. a), b) lub c), celem umożliwienia opinii publicznej wyrażenia swojego stanowiska na ich temat.

Uzasadnienie

Celem jest uzyskanie informacji dotyczących środków na rzecz redukcji emisji wprowadzanych w życie na szczeblu regionalnym z uwagi na fakt, że dla tego typu małych instalacji pozwolenie na działalność wydają władze regionalne.

Bruksela, 8 października 2008 r.

Przewodniczący

Komitetu Regionów

Luc VAN DEN BRANDE


19.12.2008   

PL

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

C 325/28


Opinia Komitetu Regionów „Wnioski legislacyjne Komisji w sprawie wspólnej polityki rolnej po przeprowadzeniu oceny jej funkcjonowania”

(2008/C 325/05)

KOMITET REGIONÓW

Wyraża swe zaniepokojenie brakiem środków finansowych na rozwój obszarów wiejskich. Dalsze inwestycje związane z podejmowaniem nowych wyzwań nie powinny być finansowane wyłącznie z zasobów I filaru i dlatego domaga się, żeby uznano istnienie podobnego problemu w innych obszarach polityki UE, zwłaszcza w polityce spójności.

Zdecydowanie zaleca wzmacnianie synergii miedzy polityką rozwoju obszarów wiejskich a innymi obszarami polityki UE, zwłaszcza polityką spójności.

Popiera coraz bardziej zdecydowane żądanie, by inwestować w badania dotyczące rolnictwa i wdrażać ich rezultaty; przyjmuje z zadowoleniem propozycję KE, by dążyć do uzyskania synergii z siódmym programem ramowym w dziedzinie badań naukowych.

Jest zdania, że aby sprostać nowym wyzwaniom, Europa musi dążyć do osiągnięcia gospodarki zamkniętego obiegu i w tym celu stymulować i wspierać innowacje w całym rolnictwie.

Uważa, że aby przeciwdziałać zmianom klimatycznym należy zachęcać do zintegrowanych strategii żywnościowych.

Jest zdania, że aby regiony mogły poprawić równowagę ekologiczną, należy zachęcać je do produkcji i promocji lokalnej żywności i produktów pochodnych.

Sugeruje, by zaproponowany wzrost kwoty mlecznej został rozszerzony do 2 % rocznie oraz by Komisja zabezpieczyła pozycję rolników na obszarach znajdujących się w trudnym położeniu w wypadku, gdyby została ona osłabiona w wyniku podniesionej kwoty mlecznej.

Uważa, że na Europie spoczywa odpowiedzialność społeczna, aby dołożyć wszelkich starań, by wyniki obecnych i przyszłych rund negocjacji WTO uwzględniały zasady „ludzie, planeta, zysk”.

Stwierdza, że władze lokalne i regionalne w większości państw członkowskich UE zgromadziły znaczne doświadczenie i wiedzę fachową w dziedzinie rozwoju obszarów wiejskich i przyjąłby z zadowoleniem, gdyby zaproponowano tym władzom szersze kompetencje w zakresie wdrażania i ukierunkowywania europejskiej polityki rolnictwa i rozwoju obszarów wiejskich.

Sprawozdawca

:

Lenie DWARSHUIS-VAN DE BEEK (NL/ALDE), członek rady wykonawczej prowincji Holandia Południowa

Dokumenty źródłowe

Wniosek dotyczący rozporządzenia Rady ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników

Wniosek dotyczący rozporządzenia Rady w sprawie zmian wspólnej polityki rolnej poprzez zmianę rozporządzeń (WE) nr 320/2006, (WE) nr 1234/2007, (WE) nr 3/2008 oraz (WE) nr […]/2008

Wniosek dotyczący rozporządzenia Rady zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 1698/2005 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW)

Wniosek dotyczący decyzji Rady zmieniającej decyzję 2006/144/WE w sprawie strategicznych wytycznych Wspólnoty dla rozwoju obszarów wiejskich (okres programowania 2007–2013) (przedstawiony przez Komisję) {SEC(2008) 1885} — {SEC(2008) 1886}

COM(2008) 306 wersja ostateczna — 2008/0103 (CNS) — 2008/0104 (CNS) — 2008/0105 (CNS) — 2008/0106 (CNS)

KOMITET REGIONÓW

Główne punkty opinii

1.

Omawia strategiczne znaczenie rolnictwa i przemysłu agrospożywczego dla Europy, uwzględnia międzynarodowy zakres działalności przedsiębiorstw oraz popiera produkcję rolną wysokiej jakości na wszystkich obszarach, podziela pogląd Komisji Europejskiej (KE) o znaczeniu wspólnej polityki rolnej.

2.

Zgadza się, że wyposażenie ludności europejskiej w system gwarantujący pewien poziom samowystarczalności żywnościowej wymaga w razie potrzeby zarządzania kryzysowego; przyznaje, że w odniesieniu do produkcji żywności nie zawsze możliwe jest w ramach rynku rozwiązanie równania, w którym zmiennymi są dochód wytwórcy i całość popytu ludności, co uzasadnia istnienie wspólnej polityki rolnej.

3.

Podkreśla w związku z zaleceniami sformułowanymi we wnioskach legislacyjnych, że wiele zaleceń przedstawionych w jego opinii perspektywicznej „Ocena funkcjonowania wspólnej polityki rolnej” (CdR 197/2007) jest nadal aktualnych. Oprócz przedłożonych wniosków legislacyjnych potrzebne są jednak dalsze uproszczenia, aby rzeczywiście zmniejszyć obciążenia biurokratyczne organów regionalnych odpowiedzialnych za realizację WPR oraz rolników. Konieczne są zwłaszcza większe uproszczenia w odniesieniu do zasady współzależności. W tym kontekście poszerzenie wymagań w załączniku III nie może prowadzić do większych obciążeń. Ponadto przy wdrażaniu konkretnych rozwiązań dotyczących poszczególnych norm określonych w załączniku III trzeba uwzględnić czasami bardzo zróżnicowane naturalne i regionalne uwarunkowania. Trzeba też wziąć pod uwagę istniejące już uregulowania.

4.

Inaczej niż w opinii perspektywicznej wzywa, by połączyć zniesienie obowiązkowego odłogowania z dobrowolnymi działaniami na rzecz ochrony środowiska dla określonych obszarów w ramach drugiego filaru.

5.

Zaleca, by na tle aktualnej sytuacji na rynku mleka jeszcze raz przemyśleć propozycje dotyczące zwiększania kwot mlecznych jako przygotowania do wycofania kwot. Należy wybrać właściwe instrumenty i zapewnić — w razie konieczności — środki finansowe, aby częściowo uniknąć ogromnie niekorzystnej sytuacji, jaką zniesienie kwot może spowodować w niektórych regionach o trudniejszych warunkach naturalnych i mniejszym potencjale w zakresie konkurencji.

6.

Jest zdania, że ocena stanu WPR nie może ograniczać się do kontynuowania reformy z roku 2003, ale przede wszystkim musi stawić czoła nowej międzynarodowej koniunkturze żywnościowej. KR apeluje o rozsądek, aby podczas oceny stanu WPR nie zostały wyeliminowane w sposób nieodwracalny istniejące instrumenty rynkowe (za wyjątkiem instrumentu obowiązkowego odłogowania). W obliczu obecnej zmienności światowych rynków żywnościowych należy zachować możliwość ponownego uruchomienia w razie potrzeby tych instrumentów, nawet jeśli nie są one obecnie używane.

7.

Zgadza się, że nowe wyzwania są ważne i że we wszystkich państwach członkowskich potrzebna jest silna zachęta, aby udało się zainicjować działania związane z tymi wyzwaniami.

8.

Wyraża jednakże obawy, że proponowana przez Komisję forma modulacji oznacza, iż ogólnie dochody rolników mogłyby ulec znacznemu zmniejszeniu, zależnie od regionu.

9.

Uważa, że Komisja nie powinna lekceważyć znaczenia tego, by uzgodnione ramy finansowe WPR do roku 2013 pozostały pewne.

10.

Sugeruje, że niektóre z uwolnionych zasobów mogłyby być także zainwestowane w inne środki działania obok tych, które zostaną utworzone w związku z nowymi wyzwaniami, takie jak nowe środki pierwszego filara wspierające wspólnotowy sektor hodowli owiec i kóz, tak istotny ze społecznego, gospodarczego i środowiskowego punktu widzenia, a poważnie zagrożony obecnie drastycznym zmniejszeniem pogłowia, jak również istniejące działania II filaru dotyczące gospodarstw rolnych, w różne nowe działania II filaru mające pomagać rolnikom dostosowywać się do nowej sytuacji I filaru lub w inne nowe działania II filaru mające na celu pokrycie kosztów różnorodnych działań wielofunkcyjnego rolnictwa na rzecz ogółu.

11.

Jest zdania, że równowaga między celami a środkami może być odmienna w przypadku regionów, które już do tej pory wdrożyły wiele środków zmierzających do podjęcia nowych wyzwań lub też już w dużym stopniu wykorzystały swoje zasoby, by stawiać czoła nowym wyzwaniom.

12.

Sądzi, że jeśli europejska produkcja rolna ma uwzględniać podstawowe elementy polityki europejskiej, to stosowanie modulacji musi przede wszystkim wynikać z warunków produkcji, a nie z priorytetowego rozważania ogólnych kryteriów konkurencji.

13.

Uważa, że decyzje w sprawie modulacji najlepiej jest podejmować na odpowiednim zdecentralizowanym szczeblu, by lepiej odzwierciedlać różnorodność potrzeb lokalnych i regionalnych. Państwa członkowskie i regiony powinny dysponować możliwością kierowania funduszy do drugiego filaru odpowiednio do faktycznych potrzeb.

14.

W niniejszej opinii w sprawie wniosków legislacyjnych Komisji wyraża swe zaniepokojenie brakiem środków finansowych na rozwój obszarów wiejskich ogólnie, a w szczególności na sprostanie nowym wyzwaniom. Stwierdza zatem jasno, że w najbliższej przyszłości dalsze inwestycje związane z podejmowaniem nowych wyzwań nie powinny być finansowane wyłącznie z zasobów I filaru i dlatego domaga się, żeby uznano istnienie podobnego problemu w innych obszarach polityki UE, zwłaszcza w polityce spójności.

15.

W niniejszej opinii zwraca szczególną uwagę na zakres wniosku zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 1698/2005 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich, którego celem są możliwie najlepsze rezultaty, jeśli chodzi o sprostanie nowym wyzwaniom.

16.

W niniejszej opinii przedstawia pogląd na temat przyszłości WPR w perspektywie globalnej, przy uwzględnieniu kwestii istotnych w kontekście Światowej Organizacji Handlu (WTO), takich jak ochrona własności intelektualnej oraz unijne oznakowania jakościowe i energetyczne.

17.

W niniejszej opinii apeluje do Komisji o zwrócenie się do KR-u o wniesienie wkładu w dalsze debaty i w kształtowanie polityki. Zapowiada również nowe inicjatywy Komitetu, takie jak zorganizowanie konferencji z udziałem zainteresowanych stron i opracowanie dokumentu przedstawiającego wizję przyszłości rolnictwa i rozwoju obszarów wiejskich w Europie, skupiającego się zwłaszcza na wpływie decyzji podejmowanych na szczeblu regionalnym, a także na dalszych działaniach na rzecz rolnictwa bardziej przyjaznego środowisku.

18

Podkreśla znaczenie rodzimego europejskiego przemysłu rolno-spożywczego oraz kluczową wagę bezpieczeństwa żywności i zabezpieczenia dostaw żywności, zważywszy, że UE jest obecnie największym importerem produktów rolnych na świecie.

19.

Zważywszy, że sprawne przejście od wygaśnięcia kwot mlecznych w 2015 r. wymaga „miękkiego lądowania”, Komitet opowiada się za ich rocznym zwiększaniem o co najmniej 2 %, przynajmniej w stosunku do tych krajów i regionów, które mają większy potencjał produkcyjny. Ze względu na zachodzące obecnie znaczne wahania wielkości i cen, mechanizmy zarządzania rynkiem powinny być nadal stosowane aż do wygaśnięcia systemu kwot produkcyjnych.

I.   ZALECENIA POLITYCZNE

Wspólna polityka rolna

20.

Uważa, że wspólna polityka rolna jest dziś istotna i ma wszelkie przesłanki, by zachować swe znaczenie w nieodległej przyszłości zważywszy, że jej funkcjonowanie będzie w dalszym ciągu przedmiotem debaty z uwagi na zwiększanie się światowego popytu na żywność, paszę, paliwa oraz włókna.

21.

Wyraża pogląd, że rolnictwo europejskie nie może funkcjonować w coraz bardziej zglobalizowanym świecie bez silnej wspólnej polityki europejskiej wyposażonej w mechanizmy regulowania rynku. Polityka ta byłaby ukierunkowana, przy uwzględnieniu geograficznych, społecznych i gospodarczych różnic między regionami europejskimi, na osiąganie strategicznych celów oraz na popyt konsumencki i oferowałaby regionom szanse i możliwości zaangażowania się, zwłaszcza w zakresie nowych wyzwań. Polityka ta musi być przy tym zgodna z zasadami zrównoważonego rozwoju w odniesieniu do kwestii gospodarczych, społecznych i ekologicznych, a także wnosić wkład w żywotność obszarów wiejskich.

22.

Zgadza się ze zdaniem Komisji Europejskiej, że zmiany klimatyczne, bioenergia, gospodarka wodna i różnorodność biologiczna stanowią ważne wyzwania na przyszłość, także dla rolnictwa. W tym kontekście trzeba przeanalizować, w jaki sposób WPR może przyczynić się do pomyślnego przeprowadzenia koniecznych dostosowań. Wzywa, by należycie wziąć tu pod uwagę wcześniejsze działania państw członkowskich i regionów.

23.

Wyraża zaniepokojenie propozycjami Komisji, aby kontynuować znoszenie wspólnotowych środków interwencyjnych w warunkach niestabilności rynków i uważa, że należy utrzymać dostępne obecnie instrumenty interwencji rynkowej finansowane z funduszy wspólnotowych.

24.

Będzie kontynuować wysiłki na rzecz zapewnienia, że niezbędny przegląd WPR nie doprowadzi do renacjonalizacji tej polityki, co oznacza, że o ile wdrażanie i współfinansowanie WPR można powierzyć regionom i państwom członkowskim, o tyle sama wspólna polityka rolna, w tym jej strategia i budżet, musi być kształtowana na szczeblu wspólnotowym. Opowiada się za tym, by ustalone w ramach finansowych UE na lata 2007–2013 limity środków dla WPR pozostały niezmienione do końca okresu finansowania.

25

Zaleca Komisji Europejskiej, aby — wobec obecnej sytuacji ekonomicznej i poważnego kryzysu, jaki dotyka krajów europejskich, ze szczególnie negatywnymi skutkami dla środowisk wiejskich — unikała przyjmowania środków przyczyniających się do wzrostu bezrobocia i zaprzestania działalności gospodarczej.

26.

KR uważa, że płatności bezpośrednie powinny być ukierunkowane na zachowanie działalności rolniczej, chociaż można by je oddzielić od konkretnej produkcji. W tym kontekście ocena stanu WPR nie powinna służyć do podejmowania nowych kroków w kierunku oddzielania płatności bezpośrednich.

27.

KR opowiada się za tym, by zarówno model historyczny, jak i model regionalny ewoluowały stopniowo w kierunku jednakowego wsparcia na jednostkę pracy na szczeblu wspólnotowym, zmienianego w zależności od udostępnianych społeczeństwu dóbr i usług w ramach rolnictwa wielofunkcyjnego.

28.

Wskazuje, iż propozycja Komisji, by ustanowić pułap, poniżej którego wsparcie nie byłoby pokrywane, ze społecznego punktu widzenia mogłaby być postrzegana jako krok wstecz i ze względu na różnorodność regionalną mogłaby doprowadzić do poważnych konsekwencji społecznych w wielu regionach. Dlatego też uważa za konieczne wdrażanie środków upraszczających przy uwzględnieniu warunków panujących w każdym państwie członkowskim.

29.

Mając na uwadze propozycję Komisji, by do 30 czerwca 2011 r. przedstawić sprawozdanie z warunków związanych ze stopniowym znoszeniem systemu kwot mlecznych, Komitet uważa, że wszelkie decyzje odnoszące się do przyszłości systemu kwot należy odłożyć do tego czasu.

30.

Odnotowuje, iż Komisja sama uznaje, że zniesienie systemu kwot bądź jedynie stopniowe zwiększanie kwot doprowadzi prawdopodobnie do spadku cen.

31.

Sugeruje, by w celu poradzenia sobie z nadmierną wielkością produkcji i wahaniami cen podczas oceny stanu WPR, oraz po wygaśnięciu systemu kwot, utrzymać odpowiednie mechanizmy bezpieczeństwa w zakresie zarządzania rynkiem.

32.

Zaleca, by zachowano do ewentualnego zastosowania instrumenty rynkowe dotyczące mleka i produktów mlecznych, dopóki będzie to uznawane za przydatne, także po roku 2015.

33.

Wzywa więc Komisję do ustanowienia nadzwyczajnego funduszu wspólnotowego, który w razie konieczności mógłby zostać uzupełniony środkami państwowymi, w celu poprawy rentowności gospodarstw rolnych znajdujących się w mniej konkurencyjnych regionach lub warunkach bądź w regionach o niekorzystnych warunkach naturalnych.

34.

Sugeruje, że państwa członkowskie powinny mieć możliwość wspierania takich gospodarstw na różne sposoby, na przykład poprzez ponowne wyznaczenie obszarów o niekorzystnych warunkach gospodarowania, udostępnienie środków z II filaru lub zastosowanie artykułu 68, w celu zapewnienia sieci bezpieczeństwa.

35.

KR wzywa do zachowania rozwagi oraz zapewnienia, by podczas oceny stanu WPR nie zostały zlikwidowane instrumenty rynkowe dotyczące mleka i produktów mlecznych, a także uważa, że należy zachować aktualnie istniejące instrumenty.

36.

Jest zdania, że wpływ rolnictwa na środowisko naturalne stanowi poważne wyzwanie, dlatego nadrzędnym celem UE powinno być uczynienie rolnictwa bardziej ekologicznym. Ważne jest przy tym kontynuowanie dyskusji na temat ochrony środowiska w rolnictwie.

Synergia, komplementarność i wytyczanie wspólnej polityki

37.

Wyraża obawę, że próby zmieszczenia w zakresie pojęcia rozwoju obszarów wiejskich coraz większej liczby zagadnień, mogą okazać się problematyczne; poza tym zastanawia się, czy programy rozwoju obszarów wiejskich rzeczywiście stanowią najlepsze ramy dla reagowania na niektóre z tych wyzwań.

38.

W istocie zauważa rosnący rozdźwięk między środkami dostępnymi w ramach drugiego filaru a znaczeniem celów, które należy osiągnąć, i to zarówno w odniesieniu do „nowych” jak i do „bieżących” wyzwań związanych z jakością infrastruktury gospodarczej i społecznej oraz z jakością środowiska naturalnego na obszarów wiejskich.

39.

Uważa, że WPR przede wszystkim ma służyć rolnictwu i że nie może stać się jedynie częścią polityki spójności terytorialnej. Należyte uwzględnienie w ramach WPR specyfiki regionalnej i różnych systemów produkcji przyczynia się również do spójności terytorialnej. Jakiekolwiek propozycje zmian wynikające z oceny jej funkcjonowania muszą w wystarczającym stopniu uwzględniać specyfikę regionalną i różne systemy produkcyjne w obrębie Unii Europejskiej.

40.

KR przyjmuje z zadowoleniem zwiększenie elastyczności art. 69 rozporządzenia (WE) nr 1782/2003, lecz sądzi także, że to nie wystarczy, by sprostać likwidacji instrumentów rynkowych zaproponowanych przez Komisję, a w szczególności, by sprostać konsekwencjom zniesienia kwot mlecznych.

41.

Wyraża pogląd, że przeobrażanie obszarów wiejskich w kierunku większej innowacyjności, bardziej zrównoważonego rozwoju i wyższej jakości usług dla wszystkich mieszkańców i podmiotów gospodarczych znacznie wykracza poza ramy rozwoju samego rolnictwa.

42.

Popiera coraz bardziej zdecydowane żądanie, by inwestować w badania dotyczące rolnictwa i wdrażać ich rezultaty; przyjmuje z zadowoleniem propozycję KE, by dążyć do uzyskania synergii z siódmym programem ramowym w dziedzinie badań naukowych.

43.

Apeluje do KE o zagwarantowanie, by polityka w zakresie pomocy państwa nie utrudniała niezbędnego wspierania innowacji i modernizacji gospodarstw rolnych i innych przedsiębiorstw spożywczych, potrzebnego ze względu na konieczność sprostania nowym wyzwaniom w zakresie konkurencyjności.

44.

Zdecydowanie zaleca wzmacnianie synergii miedzy polityką rozwoju obszarów wiejskich a innymi obszarami polityki UE, zwłaszcza polityką spójności. Przyjmie z zadowoleniem wszelką sposobność wniesienia wkładu do przyszłych konsultacji w kontekście debaty, której celem będzie analiza tych synergii.

Większe odwołanie się do podejmowania decyzji na szczeblu regionalnym

45.

Uwypuklając fakt, że wdrażanie wszystkich instrumentów WPR wywiera skutki na poziomie lokalnym podkreśla, że szczebel regionalny stwarza najlepsze możliwości maksymalizacji wyników przy wdrażaniu wspólnej polityki. Jednocześnie nie może jednak dochodzić do zakłóceń konkurencji między państwami członkowskimi czy regionami.

46.

Stwierdza, że władze lokalne i regionalne w większości państw członkowskich UE zgromadziły znaczne doświadczenie i wiedzę fachową w dziedzinie rozwoju obszarów wiejskich, na przykład poprzez wdrażanie w ostatnim dziesięcioleciu takich programów jak PRODER oraz LEADER i przyjąłby z zadowoleniem, gdyby zaproponowano tym władzom szersze kompetencje w zakresie wdrażania i ukierunkowywania europejskiej polityki rolnictwa i rozwoju obszarów wiejskich.

47.

Podkreśla, że szczebel regionalny jest odpowiedni do ustanowienia środków przyczyniających się do obniżenia kosztów administracyjnych WPR. Uważa też, że możliwość zwolnienia z obowiązkowej modulacji rolników, którzy otrzymują wsparcie w wysokości poniżej pewnego progu prowadziłaby do znacznej obniżki tychże kosztów na niektórych terenach.

48.

Wskazuje, że odejście od historycznego modelu płatności w kierunku modelu regionalnego propagowanego przez Komisję pociąga za sobą konieczność znacznie szerszego stosowania kryteriów geograficznych oraz zajęcia się zagadnieniami leżącymi w kompetencjach władz regionalnych i lokalnych, takimi jak zarządzanie zasobami wodnymi, dostawa energii oraz planowanie przestrzenne.

49.

Wskazuje na potrzebę zwiększenia wsparcia technicznego i edukacyjnego podczas wdrażania polityki rozwoju obszarów wiejskich.

50.

Podkreśla konieczność lepszego i szerszego informowania producentów i konsumentów o sprawach dotyczących rolnictwa na szczeblu władz lokalnych i regionalnych, aby zwiększyć świadomość i poczucie odpowiedzialności różnych grup społecznych w odniesieniu do znaczenia rolnictwa w naszym codziennym życiu oraz zwrócić uwagę na rolę, jaką odgrywało ono w przeszłości, odgrywa obecnie i będzie odgrywać w przyszłości dla rozwoju gospodarczego i społecznego oraz ochrony środowiska.

51.

Proponuje, by zdefiniowano i wprowadzono dodatkowe kryterium klasyfikacji przedsiębiorstw poniżej progu modulacji, umożliwiając w ten sposób rozróżnienie między dużymi, centralnie zarządzanymi przedsiębiorstwami a przedsiębiorstwami zarządzanymi lokalnie, lecz w ramach spółdzielni, a także pozwalając państwom członkowskim na zastosowanie środków wspierających, co umożliwiłoby tym spółdzielniom „miękkie lądowanie”.

Perspektywa globalna, zagadnienia handlu oraz przyszłość WPR

52.

Zauważa, że w najbliższej przyszłości nastąpi silny wzrost popytu na towary rolne i żywność spowodowany eksplozją demograficzną na świecie połączoną ze wzrostem dobrobytu i siły nabywczej. Będzie się on utrzymywać w nadchodzących latach.

53.

Zauważa, że wzrost liczby ludności oraz siły nabywczej doprowadzi także do wzrostu popytu na żywność wysokiej jakości, produkty żywnościowe wysoko przetworzone, mięso, produkty mleczne, a to z kolei prowadzić będzie do coraz większego niedoboru upraw przeznaczonych do produkcji żywności, w tym zbóż, włókna, pasz i innych surowców.

54.

Obawia się, że zaproponowany wzrost kwoty mlecznej o 1 % rocznie w latach 2009–2013 może nie wystarczyć i proponuje, by została ona zwiększona do 2 % rocznie oraz by Komisja zabezpieczyła pozycję rolników na obszarach znajdujących się w trudnym położeniu w wypadku, gdyby została ona osłabiona w wyniku podniesionej kwoty mlecznej.

55.

Uważa, że konieczne jest, by prawo wspólnotowe pozwalało na bardziej ambitne ramy relacji między poszczególnymi zawodami, umożliwiając m.in. ustanowienie na szczeblu regionalnym lub krajowym środków w celu regulowania marży zysku każdego ogniwa łańcucha żywnościowego, nie zmieniając przy tym zasad konkurencji.

56.

Jest zdania, że wspólna polityka rolna musi nadal dążyć do spełniania swoich zadań, wśród których znajduje się zapewnianie obywatelom UE wysokiej jakości produktów spożywczych po godziwych cenach, w wystarczającej ilości i z gwarancjami sanitarnymi, a gospodarstwom rolnym ekonomicznej opłacalności, zachowanie dziedzictwa obszarów wiejskich oraz ochrona środowiska wiejskiego, tworząc jednocześnie warunki uczciwej konkurencji umożliwiające rolnictwu europejskiemu dalszą silną obecność na rynkach światowych.

57

By zapewnić takie same warunki w skali światowej, wzywa do zastosowania jednolitych norm fitosanitarnych, weterynaryjnych i ekologicznych do produktów spożywczych przeznaczonych do konsumpcji na terytorium Unii, pochodzących zarówno z UE, jak i z państw trzecich, oraz do przyznania niezbędnych zasobów organom kontroli granicznej, Biuru ds. Żywności i Weterynarii (FVO) oraz Europejskiemu Urzędowi ds. Bezpieczeństwa Żywności (EFSA).

58.

Stwierdza, że produkcja żywności pozostaje główną ideą i zadaniem rolnictwa, natomiast uprawa roślin energetycznych dodatkowo wnosi wkład w osiąganie celów Wspólnoty dotyczących energii i klimatu oraz stanowi potencjał, dzięki któremu rolnictwo i obszary wiejskie mogą tworzyć wartość dodaną. Ponadto sugeruje, że zagadnienie to powinno zostać ponownie podjęte w kontekście nowych wyzwań.

59.

Uważa, że na Europie spoczywa odpowiedzialność społeczna, aby dołożyć wszelkich starań, by wyniki obecnych i przyszłych rund negocjacji WTO uwzględniały zasady „ludzie, planeta, zysk”.

60.

Sugeruje, aby przed zawarciem z WTO porozumienia w sprawie rolnictwa Komisja podpisała porozumienie w sprawie własności intelektualnej obejmujące oznaczenia geograficzne (uznane produkty regionalne).

61.

Proponuje, by Komisja opracowała znak europejskiej żywności oparty na obecnie obowiązujących kryteriach.

Nowe wyzwania

62.

Podkreśla, że nowym wyzwaniom związanym z WPR nie można sprostać wyłącznie w ramach WPR, należy je także uwzględnić w ramach innych obszarów polityki wspólnotowej.

63.

Uważa, że aby przeciwdziałać zmianom klimatycznym należy zachęcać do zintegrowanych strategii żywnościowych. Strategie te pozwoliłyby zmniejszyć transport żywności i obejmowałyby zarządzanie energią i odpadami oraz opracowanie systemu znakowania opartego na kryterium pochodzenia, jakości i zrównoważonego rozwoju. System ten wykazywałby również całkowitą ilość energii zużytej do momentu dotarcia produktu do konsumenta.

64.

Jest zdania, że aby regiony mogły poprawić równowagę ekologiczną, należy zachęcać je do produkcji i promocji lokalnej żywności i produktów pochodnych.

65.

Jest świadomy, że art. 28 i 29 TWE zakazują ograniczeń ilościowych w przywozie, wywozie lub tranzycie towarów lub wszelkich środków o skutku równoważnym między państwami członkowskimi, ale uważa, że możliwe byłoby udzielenie zezwolenia na działania określone w pkt 60 i 61 opinii, mając na uwadze fakt, że Trybunał Sprawiedliwości zezwala na podejmowanie działań w imię ogólnego interesu publicznego, takich jak zwalczanie zmian klimatycznych; wzywa zatem do dalszego rozważenia proponowanych opcji.

66.

Pragnie dodać, że dążenie do osiągnięcia pewnego poziomu samowystarczalności w zakresie niektórych produktów nie wyklucza ich importu z innych krajów.

67.

W tym kontekście wzywa do udzielania subsydiów wywozowych tylko wtedy, gdy są one konieczne do odciążenia rodzimych rynków i gdy nie szkodzą rynkom w krajach rozwijających się.

68.

Podkreśla ważność europejskiego przemysłu rolno-spożywczego oraz kluczowe znaczenie bezpieczeństwa żywności oraz zdolności B + R do opracowywania technologii opartych na zrównoważonym rozwoju, ponieważ UE jest obecnie największym importerem produktów rolnych na świecie.

69.

Uważa, że rolnictwo europejskie może przede wszystkim połączyć cele lizbońskie (wiedza, badania i innowacje) z celami goteborskimi(zrównoważony rozwój) i stać się przykładem dla całego świata.

Rozwój obszarów wiejskich a wdrażanie celów drugiego filara

70.

Uważa, że WPR, z dostosowanym drugim filarem, musi doprowadzić do rozwoju obszarów wiejskich uwzględniającego: wszystkie działania gospodarcze prowadzone na obszarach wiejskich, nowe warunki prowadzenia działalności rolniczej; bardziej kompleksowy rozwój obszarów wiejskich obejmujący całość obszarów wiejskich Unii i regiony o trudniejszych warunkach, takie jak obszary o niekorzystnych warunkach naturalnych (słabo zaludnione obszary, których rozwój utrudniony jest położeniem geograficznym, obszary górskie, wyspy czy obszary peryferyjne); obszary najbardziej dynamiczne, takie jak tereny podmiejskie zaopatrujące w żywność większość obywateli UE; wyzwania związane z rozwijaniem wiedzy; włączenie wymienionych obszarów do dużych jednostek geograficznych Unii.

71.

Zauważa, że według najnowszych danych, większość populacji na świecie żyje w regionach zurbanizowanych, w granicach miejskich, i pod względem zaopatrzenia w żywność i wodę jest zależna od skutecznego zarządzania gruntami rolnymi. Zauważa ponadto, że na terenach zurbanizowanych istnieje silna potrzeba tworzenia rezerwatów przyrody i atrakcyjnych oraz dostępnych obszarów krajobrazowych, a do ich zrównoważonego utrzymania konieczna jest gwarancja wystarczającego wsparcia finansowego dla dochodów gospodarujących na nich rolników, po to, aby mimo przestrzegania zwiększonych zobowiązań wynikających z przepisów wspólnotowych mogli pozostać konkurencyjni i utrzymać opłacalność swoich gospodarstw.

72.

Podkreśla, że wielofunkcyjny model rolnictwa w UE musi przyczyniać się do zwalczania zmian klimatycznych oraz odzwierciedlać idee zrównoważonego rozwoju, konkurencyjności, zróżnicowania, samowystarczalności w zakresie żywności, wrażliwości na potrzeby społeczeństwa i konsumentów oraz na dobro publiczne, a jego integralną częścią powinny być dobra praktyka rolnicza, ochrona środowiska i dobrostan zwierząt. Realizacja tych zadań rolnictwa leży w interesie ogółu i wkład ten stanowi godną wsparcia wartość finansową, o ile większe nakłady nie są wyrównywane przez sprawiedliwe ceny na wolnym rynku. W tym kontekście szczególną uwagę należy zwrócić na udział w postępie gospodarczym i społecznym społeczności utrzymującej się z rolnictwa.

73.

KR wnosi o usunięcie ustępu 2 art. 13, który ustanawia obowiązek, by „państwa członkowskie traktowały na zasadzie pierwszeństwa rolników, którzy otrzymują powyżej 15 000 EUR płatności bezpośrednich w ujęciu rocznym” zgodnie z warunkami uczestnictwa w systemach doradztwa rolniczego.

74.

Zauważa, że zmiany klimatyczne oznaczają konieczność podejmowania dalszych środków w zakresie gospodarki wodnej, w tym takich, jak magazynowanie wody, kontrola poziomu wody, zapobieganie powodziom, zapobieganie niedoborom i zarządzanie dostawami wody.

75.

Uważa, że Europa musi stymulować i wspierać wykorzystywanie w rolnictwie autentycznie odnawialnej energii i wspierać jej produkcję, koncentrując się nie tylko na biouprawach i biopaliwach (drugiej generacji), ale także na energii słonecznej, energii wiatru, energii wodnej, cieple geotermicznym oraz kogeneracji.

76.

Jest zdania, że aby sprostać nowym wyzwaniom, Europa musi dążyć do osiągnięcia gospodarki zamkniętego obiegu i w tym celu stymulować i wspierać innowacje w całym rolnictwie, nie tylko za pośrednictwem instytucji naukowych, ale również dzięki wspieraniu innowacji systemu, sieci i łańcucha oraz propagowaniu modernizacji wszystkich przedsiębiorstw wchodzących w skład łańcucha produkcji żywności, przetwarzania, gospodarowania odpadami, transportu i dystrybucji.

77.

Sądzi, że należy wprowadzić profesjonalne gospodarowanie gruntami, by zapewnić zachowanie w dobrym stanie urodzajnej ziemi rolnej gwarantujące jej zrównoważone wykorzystanie do produkcji żywności na rynek wewnętrzny i zewnętrzny.

78.

Jest zdania, że konkretne obszary rolne mają kluczowe znaczenie dla zachowania i przywrócenia różnorodności biologicznej i wysokiej wartości przyrodniczej oraz że związany z tym interes publiczny przedstawia wartość finansową i kwalifikuje się do płatności.

79.

Jest zdania, że konkretne obszary rolne mają kluczowe znaczenie w oferowaniu możliwości rekreacyjnych i że związany z tym interes publiczny przedstawia wartość finansową i kwalifikuje się do płatności.

80.

Sądzi, że konkretne obszary rolne mają kluczowe znaczenie w realizacji gospodarki wodnej i że związany z tym interes publiczny przedstawia wartość finansową i kwalifikuje się do płatności.

81.

Mimo że udało się dostosować WPR do różnych wyzwań stojących przed nią od samego początku, Komitet jest zdania, że Komisja oraz jej przedstawiciele muszą poczynić większe wysiłki, by lepiej informować obywateli o celach, osiągnięciach i priorytetach WPR oraz angażować ich w tej dziedzinie i że zagadnienie to powinno w przyszłości stać się priorytetem polityki Komisji w zakresie komunikacji.

II.   ZALECANE POPRAWKI

Poprawka 1

Artykuł 6 oraz załącznik III — 2008/0103 (CNS) — COM(2008) 306 wersja ostateczna

Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską

Poprawka KR-u

Artykuł 6

Dobra kultura rolna zgodna z ochroną środowiska

1.   Państwa członkowskie dbają o to, by wszystkie grunty rolne, a w szczególności grunty, które nie są już wykorzystywane do celów produkcyjnych, były utrzymywane w dobrej kulturze rolnej zgodnej z ochroną środowiska. Państwa członkowskie definiują, na poziomie krajowym lub regionalnym, wymogi minimalne w zakresie dobrej kultury rolnej zgodnej z ochroną środowiska na podstawie ram ustanowionych w załączniku III, uwzględniając szczególne cechy charakterystyczne odnośnych obszarów, włączając w to warunki glebowe i klimatyczne, istniejące systemy gospodarowania, wykorzystanie gruntów, zmianowanie upraw, metody uprawy roli oraz strukturę gospodarstw.

2.   Państwa członkowskie inne niż nowe państwa członkowskie dbają o to, by grunty, które były trwałymi użytkami zielonymi w dniu przewidzianym na złożenie wniosków o pomoc obszarową na rok 2003, pozostaną trwałymi użytkami zielonymi. Nowe państwa członkowskie dbają o to, by grunty będące trwałymi użytkami zielonymi w dniu 1 maja 2004 r. nie zmieniły swojego przeznaczenia. Jednakże Bułgaria i Rumunia dbają o to, by grunty, które były trwałymi użytkami zielonymi w dniu 1 stycznia 2007 pozostały trwałymi użytkami zielonymi.

Jednakże państwo członkowskie może, w należycie uzasadnionych okolicznościach, ustanowić odstępstwo od przepisów pierwszego akapitu, pod warunkiem podjęcia działań mających na celu przeciwdziałanie znaczącemu zmniejszeniu całkowitej powierzchni trwałych użytków zielonych na swoim terytorium.

Pierwszy akapit nie ma zastosowania do gruntów będących trwałymi użytkami zielonymi przeznaczonymi do zalesiania, jeżeli takie zalesianie jest zgodne z zasadami ochrony środowiska, oraz z wyłączeniem plantacji choinek i gatunków szybko rosnących uprawianych przez krótki okres czasu

Artykuł 6

Dobra kultura rolna zgodna z ochroną środowiska

1.   Państwa członkowskie dbają o to, by wszystkie grunty rolne, a w szczególności grunty, które nie są już wykorzystywane do celów produkcyjnych, były utrzymywane w dobrej kulturze rolnej zgodnej z ochroną środowiska. Państwa członkowskie definiują, na poziomie krajowym lub regionalnym, wymogi minimalne w zakresie dobrej kultury rolnej zgodnej z ochroną środowiska na podstawie ram ustanowionych w załączniku III, uwzględniając szczególne cechy charakterystyczne odnośnych obszarów, włączając w to warunki glebowe i klimatyczne, istniejące systemy gospodarowania, wykorzystanie gruntów, zmianowanie upraw, metody uprawy roli oraz strukturę gospodarstw.

2.   Państwa członkowskie inne niż nowe państwa członkowskie dbają o to, by grunty, które były trwałymi użytkami zielonymi w dniu przewidzianym na złożenie wniosków o pomoc obszarową na rok 2003, pozostaną trwałymi użytkami zielonymi. Nowe państwa członkowskie dbają o to, by grunty będące trwałymi użytkami zielonymi w dniu 1 maja 2004 r. nie zmieniły swojego przeznaczenia. Jednakże Bułgaria i Rumunia dbają o to, by grunty, które były trwałymi użytkami zielonymi w dniu 1 stycznia 2007 pozostały trwałymi użytkami zielonymi.

Jednakże państwo członkowskie może, w należycie uzasadnionych okolicznościach, ustanowić odstępstwo od przepisów pierwszego akapitu, pod warunkiem podjęcia działań mających na celu przeciwdziałanie znaczącemu zmniejszeniu całkowitej powierzchni trwałych użytków zielonych na swoim terytorium.

Pierwszy akapit nie ma zastosowania do gruntów będących trwałymi użytkami zielonymi przeznaczonymi do zalesiania, jeżeli takie zalesianie jest zgodne z zasadami ochrony środowiska, oraz z wyłączeniem plantacji choinek i gatunków szybko rosnących uprawianych przez krótki okres czasu.

Środki wymienione w załączniku III należy traktować jako zalecane propozycje. Aby zapewnić dobrą kulturę rolną zgodnie z ochroną środowiska, zachęca się państwa członkowskie do wprowadzania większej liczby różnych środków, które byłyby przystosowane do warunków krajowych, regionalnych lub lokalnych.


ZAŁĄCZNIK III

Zasady dobrej kultury rolnej zgodnej z ochroną środowiska określone w art. 6

Kwestia

Normy

Erozja gleby:

Ochrona gleby poprzez zastosowanie odpowiednich środków

Minimalna pokrywa glebowa

Minimalne zagospodarowanie terenu odzwierciedlające warunki danego miejsca

Zachowanie tarasów

Substancja organiczna gleby:

Utrzymywanie poziomów substancji organicznej gleby poprzez zastosowanie odpowiednich środków

Normy dotyczące zmianowania upraw, w stosownych przypadkach

Gospodarowanie rżyskiem

Struktura gleby:

Utrzymywanie struktury gleby poprzez zastosowanie odpowiednich środków

Stosowanie odpowiednich maszyn

Minimalny poziom utrzymania:

Zapewnienie minimalnego poziomu utrzymania oraz przeciwdziałanie niszczeniu siedlisk naturalnych

Minimalne wymogi dotyczące obsady zwierząt lub/i odpowiednie systemy

Ochrona trwałych pastwisk

Zachowanie charakterystycznych cech krajobrazu, w tym, w razie potrzeby, żywopłotów, stawów, rowów, drzew rosnących w szpalerze, w grupach lub pojedynczo oraz miedz,

w razie potrzeby, zakaz karczowania drzewek oliwnych

Przeciwdziałanie wkraczaniu niepożądanej roślinności na użytki rolne

Utrzymanie gajów oliwnych i winnic w dobrym stanie wegetacyjnym

Ochrona zasobów wodnych i gospodarka wodna

Ochrona wód przed zanieczyszczeniem i odpływem oraz zarządzanie wykorzystaniem wód

Ustalanie stref buforowych wzdłuż cieków wodnych,

postępowanie zgodne z procedurami wydawania zezwoleń na wykorzystanie wody w celu nawadniania.

Uzasadnienie

Z uwagi na zasadę pomocniczości, Komisja Europejska powinna ustalać cele, a nie środki. Należy umożliwić władzom poniżej szczebla unijnego decydowanie o tym, jakie odpowiednie i skuteczne środki należy podjąć.

Należałoby już teraz wykreślić z załącznika III jeden konkretny, nieskuteczny środek, mianowicie ustalanie stref buforowych wzdłuż cieków wodnych.

Aby chronić cieki wodne przed zanieczyszczeniem i odpływem zaleca się podejmowanie odpowiednich działań wspierających. Ustalanie stref buforowych wzdłuż cieków wodnych mogłoby być użyteczne w niektórych wypadkach, aby osiągnąć cel ustalony przez Radę ds. Ogólnych i Stosunków Zewnętrznych. Jednakże ogólne zalecanie, by ustalać takie strefy wzdłuż wszystkich cieków wodnych nie byłoby praktyczne i wymagałoby zbyt dużych nakładów pracy.

Szereg państw członkowskich wykorzystuje na przykład gęstą sieć małych kanałów, w większości stworzonych przez człowieka, w celu odwadniania i kontrolowania poziomu wody. Ustalanie stref buforowych w takich miejscach mogłoby zabrać do 50 % powierzchni działek otoczonych tego rodzaju kanałami. Istnieje wiele sposobów osiągania celów w zakresie jakości wody i gleby.

Poprawka 2

Artykuł 25 ust. 3 — 2008/0103 (CNS) — COM(2008) 306 wersja ostateczna

Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską

Poprawka KR-u

Niezależnie od przepisów ust. 1 oraz zgodnie z warunkami ustalonymi w szczegółowych zasadach, o których mowa w art. 26 ust. 1, państwa członkowskie mogą zdecydować o niestosowaniu redukcji lub wyłączenia z płatności w przypadku kwot nieprzekraczających 100 EUR na rolnika i na rok kalendarzowy, w tym redukcji i wyłączeń stosowanych do płatności na mocy art. 51 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 1698/2005.

Niezależnie od przepisów ust. 1 oraz zgodnie z warunkami ustalonymi w szczegółowych zasadach, o których mowa w art. 26 ust. 1, państwa członkowskie mogą zdecydować o niestosowaniu redukcji lub wyłączenia z płatności w przypadku kwot nieprzekraczających 100 EUR na dany system wsparcia, na rolnika i na rok, którego dotyczy wniosek. kalendarzowy, w tym redukcji i wyłączeń stosowanych do płatności na mocy art. 51 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 1698/2005.

Uzasadnienie

Z reguły to władze regionalne i lokalne są odpowiedzialne za wdrażanie rozwiązań WPR. Aby rzeczywiście uprościć procedury administracyjne w przebiegu procesów w tym systemie, trzeba wprowadzić powyższą poprawkę. Dlatego też należy oddzielnie traktować poszczególne systemy wsparcia.

Poprawka 3

Artykuł 47 — 2008/0103 (CNS) — COM(2008) 306 wersja ostateczna

Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską

Poprawka KR-u

Artykuł 47

Regionalne przydzielanie pułapu, o którym mowa w art. 41

1.   Państwo członkowskie, które wprowadziło system płatności jednolitej zgodnie z tytułem III rozdziałami 1 do 4 rozporządzenia (WE) nr 1782/2003 może podjąć decyzję, najpóźniej do dnia 1 sierpnia 2009 r., o stosowaniu systemu płatności jednolitej od 2010 r. na poziomie regionalnym na warunkach określonych w niniejszej sekcji.

2.   Państwa członkowskie określają regiony zgodnie z obiektywnymi i niedyskryminacyjnymi kryteriami, takimi jak ich struktura instytucjonalna albo administracyjna lub regionalny potencjał rolny.

Państwa członkowskie posiadające mniej niż trzy miliony kwalifikujących się hektarów mogą zostać uznane za jeden jednolity region.

3.   Państwa członkowskie dzielą pułap, o którym mowa w art. 41, pomiędzy regiony zgodnie z obiektywnymi i niedyskryminacyjnymi kryteriami.

Artykuł 47

Regionalne przydzielanie pułapu, o którym mowa w art. 41

1.   Państwo członkowskie, które wprowadziło system płatności jednolitej zgodnie z tytułem III rozdziałami 1 do 4 rozporządzenia (WE) nr 1782/2003 może podjąć decyzję, najpóźniej do dnia 1 sierpnia 2009 r., o stosowaniu systemu płatności jednolitej od 2010 r. na poziomie regionalnym na warunkach określonych w niniejszej sekcji.

2.   Państwa członkowskie określają regiony zgodnie z obiektywnymi i niedyskryminacyjnymi kryteriami, takimi jak ich struktura instytucjonalna albo administracyjna lub regionalny potencjał rolny.

Państwa członkowskie posiadające mniej niż trzy miliony kwalifikujących się hektarów mogą zostać uznane za jeden jednolity region.

3.   Państwa członkowskie dzielą pułap, o którym mowa w art. 41, pomiędzy regiony zgodnie z obiektywnymi i niedyskryminacyjnymi kryteriami.

4.   Państwa członkowskie podejmują działania wyszczególnione w ust. 1, 2 i 3 w porozumieniu z władzami szczebla niższego niż krajowy.

Uzasadnienie

Nie wymaga uzasadnienia.

Poprawka 4

Artykuł 68 — 2008/0103 (CNS) — COM(2008) 306 wersja ostateczna

Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską

Poprawka KR-u

Artykuł 68

Przepisy ogólne

1.   Państwa członkowskie mogą, najpóźniej do dnia 1 sierpnia 2009 r., podjąć decyzję o wykorzystaniu począwszy od 2010 r. do 10 % krajowych pułapów, o których mowa w art. 41, na przyznawanie wsparcia rolnikom:

a)

z tytułu:

(i)

określonych rodzajów gospodarowania, które mają istotne znaczenie dla ochrony lub poprawy środowiska naturalnego,

(ii)

poprawy jakości produktów rolnych, lub

(iii)

poprawy wprowadzania do obrotu produktów rolnych;

b)

w celu podjęcia problemu szczególnych niedogodności, których doświadczają rolnicy w sektorze przetworów mlecznych, wołowiny, mięsa baraniego i koziego oraz w sektorze ryżu na obszarach najsłabszych pod względem gospodarczym lub wrażliwych pod względem środowiskowym,

c)

w obszarach podlegających restrukturyzacji i/lub objętych programami rozwoju w celu uniknięcia porzucania ziemi i/lub w celu podjęcia problemu szczególnych niedogodności, których doświadczają rolnicy w tych obszarach,

d)

w formie wkładu do premii z tytułu ubezpieczenia upraw zgodnie z warunkami określonymi w art. 69,

e)

fundusze wspólnego inwestowania dotyczące chorób zwierząt i roślin zgodnie z warunkami określonymi w art. 70.

2.   Wsparcie dla działań, o których mowa w ust. 1 lit. a) może być przyznane wyłącznie:

a)

jeżeli

(i)

w odniesieniu do wsparcia z tytułu określonych rodzajów gospodarowania, o których mowa w ppkt (i), przestrzegane są wymogi dotyczące płatności rolnośrodowiskowych określone w art. 39 ust. 3 akapit pierwszy rozporządzenia (WE) nr 1698/2005,

(ii)

w odniesieniu do wsparcia z tytułu poprawy jakości produktów rolnych, o którym mowa w ppkt (ii), jest ono zgodne z rozporządzeniem Rady (WE) nr 509/2006, rozporządzeniem Rady (WE) nr 510/2006, rozporządzeniem Rady (WE) nr 834/2007 i z rozdziałem I tytułu II części II rozporządzenia (WE) nr 1234/2007 oraz

(iii)

w odniesieniu do wsparcia z tytułu poprawy wprowadzania do obrotu produktów rolnych, o którym mowa w ppkt (iii), przestrzegane są kryteria określone w art. 2–5 rozporządzenia Rady (WE) nr 3/2008 oraz

b)

przyznawane jest wyłącznie na pokrycie dodatkowych kosztów, które zostały rzeczywiście poniesione oraz zrekompensowanie utraconych dochodów w celu spełnienia danego celu.

3.   Wsparcie dla działań, o których mowa w ust. 1 lit. b) może być przyznane wyłącznie:

a)

po pełnym wdrożeniu systemu płatności jednolitej w danym sektorze zgodnie z art. 54, 55 i 71.

b)

w zakresie niezbędnym do utworzenia zachęt w celu utrzymania aktualnego poziomu produkcji.

4.   Wsparcie w ramach działań, o których mowa w ust. 1 lit. a), b) i e) jest ograniczone do 2,5 % krajowych pułapów określonych w art. 41, przy czym państwa członkowskie mogą ustanawiać swoje limity dla poszczególnych działań.

5.   Wsparcie dla działań, o których mowa w:

a)

ust. 1 lit. a) i d) przybiera formę dodatkowych płatności rocznych,

b)

ust. 1 lit. b) przybiera formę dodatkowych płatności rocznych, takich jak płatności pogłówne lub premia z tytułu użytków zielonych,

c)

ust. 1 lit. c) przybiera formę zwiększenia wartości jednostkowej i/lub liczby uprawnień do płatności przysługujących rolnikom,

d)

ust. 1 lit. e) przybiera formę rekompensat, określonych w art. 70.

6.   Przenoszenie uprawnień do płatności ze zwiększonymi wartościami jednostkowymi i dodatkowymi uprawnieniami do płatności, o których mowa w ust. 5 lit. c) może być dozwolone jedynie, jeżeli przeniesieniu uprawnień towarzyszy przeniesienie równoważnej liczby hektarów.

7.   Wsparcie dla działań, o których mowa w ust. 1 jest zgodne z innymi środkami i strategiami politycznymi Wspólnoty.

8.   Państwa członkowskie gromadzą fundusze niezbędne do zapewnienia wsparcia, o którym mowa w:

a)

ust. 1 lit. a), b), c) i d) poprzez zastosowanie liniowego zmniejszenia uprawnień przyznanych rolnikom i/lub wykorzystanie rezerwy krajowej,

b)

ust. 1 lit. e) poprzez zastosowanie, jeżeli jest to konieczne, liniowego zmniejszenia jednego lub większej ilości płatności, które mają być dokonane na rzecz beneficjentów odnośnych płatności zgodnie z niniejszym tytułem oraz w ramach limitów określonych w ust. 1 i 3.

9.   Komisja, zgodnie z procedurą, o której mowa w art. 128 ust. 2, określa warunki przyznawania wsparcia, o którym mowa w niniejszej sekcji, w szczególności w celu zapewnienia spójności z innymi środkami i strategiami politycznymi Wspólnoty oraz w celu uniknięcia kumulowania wsparcia.

Artykuł 68

Przepisy ogólne

1.   Państwa członkowskie mogą, najpóźniej do dnia 1 sierpnia 2009 r., 2010 r. lub 2011 r., podjąć decyzję o wykorzystaniu począwszy od 2010 r. do 10 % krajowych pułapów, o których mowa w art. 41, na przyznawanie wsparcia rolnikom:

a)

z tytułu:

(i)

określonych rodzajów gospodarowania, które mają istotne znaczenie dla ochrony lub poprawy środowiska naturalnego, w tym dobrostanu zwierząt,

(ii)

poprawy jakości produktów rolnych, lub

(iii)

poprawy wprowadzania do obrotu produktów rolnych;

b)

w celu podjęcia problemu szczególnych niedogodności, których doświadczają rolnicy w sektorze przetworów mlecznych, wołowiny, mięsa baraniego i koziego, skrobi ziemniaczanej, lnu oraz w sektorze ryżu na obszarach najsłabszych pod względem gospodarczym lub wrażliwych pod względem środowiskowym,

c)

w obszarach podlegających restrukturyzacji i/lub objętych programami rozwoju w celu uniknięcia porzucania ziemi i/lub w celu podjęcia problemu szczególnych niedogodności, których doświadczają rolnicy w tych obszarach,

d)

w formie wkładu do premii z tytułu ubezpieczenia upraw zgodnie z warunkami określonymi w art. 69,

e)

fundusze wspólnego inwestowania dotyczące chorób zwierząt i roślin zgodnie z warunkami określonymi w art. 70.

2.   Wsparcie dla działań, o których mowa w ust. 1 lit. a) może być przyznane wyłącznie:

a)

jeżeli

(i)

w odniesieniu do wsparcia z tytułu określonych rodzajów gospodarowania, o których mowa w ppkt (i), przestrzegane są wymogi dotyczące płatności rolnośrodowiskowych określone w art. 39 ust. 3 akapit pierwszy rozporządzenia (WE) nr 1698/2005,

(ii)

w odniesieniu do wsparcia z tytułu poprawy jakości produktów rolnych, o którym mowa w ppkt (ii), jest ono zgodne z rozporządzeniem Rady (WE) nr 509/2006, rozporządzeniem Rady (WE) nr 510/2006, rozporządzeniem Rady (WE) nr 834/2007 i z rozdziałem I tytułu II części II rozporządzenia (WE) nr 1234/2007 oraz

(iii)

w odniesieniu do wsparcia z tytułu poprawy wprowadzania do obrotu produktów rolnych, o którym mowa w ppkt (iii), przestrzegane są kryteria określone w art. 2–5 rozporządzenia Rady (WE) nr 3/2008 oraz

b)

przyznawane jest wyłącznie na pokrycie dodatkowych kosztów, które zostały rzeczywiście poniesione oraz zrekompensowanie utraconych dochodów w celu spełnienia danego celu.

3.   Wsparcie dla działań, o których mowa w ust. 1 lit. b) może być przyznane wyłącznie:

a)

po pełnym wdrożeniu lub w perspektywie wdrożenia w ciągu trzech lat systemu płatności jednolitej w danym sektorze zgodnie z art. 54, 55 i 71.

b)

w zakresie niezbędnym do utworzenia zachęt w celu utrzymania aktualnego poziomu produkcji.

4.   Wsparcie w ramach działań, o których mowa w ust. 1 lit. a), b) i e) jest ograniczone do 2,5 % krajowych pułapów określonych w art. 41, przy czym państwa członkowskie mogą ustanawiać swoje limity dla poszczególnych działań.

5.   Wsparcie dla działań, o których mowa w:

a)

ust. 1 lit. a) i d) przybiera formę dodatkowych płatności rocznych,

b)

ust. 1 lit. b) przybiera formę dodatkowych płatności rocznych, takich jak płatności pogłówne lub premia z tytułu użytków zielonych,

c)

ust. 1 lit. c) przybiera formę zwiększenia wartości jednostkowej i/lub liczby uprawnień do płatności przysługujących rolnikom,

d)

ust. 1 lit. e) przybiera formę rekompensat, określonych w art. 70.

6.   Przenoszenie uprawnień do płatności ze zwiększonymi wartościami jednostkowymi i dodatkowymi uprawnieniami do płatności, o których mowa w ust. 5 lit. c) może być dozwolone jedynie, jeżeli przeniesieniu uprawnień towarzyszy przeniesienie równoważnej liczby hektarów.

7.   Wsparcie dla działań, o których mowa w ust. 1 jest zgodne z innymi środkami i strategiami politycznymi Wspólnoty.

8.   Państwa członkowskie gromadzą fundusze niezbędne do zapewnienia wsparcia, o którym mowa w:

a)

ust. 1 lit. a), b), c) i d) poprzez zastosowanie liniowego zmniejszenia uprawnień przyznanych rolnikom i/lub wykorzystanie rezerwy krajowej,

b)

ust. 1 lit. e) poprzez zastosowanie, jeżeli jest to konieczne, liniowego zmniejszenia jednego lub większej ilości płatności, które mają być dokonane na rzecz beneficjentów odnośnych płatności zgodnie z niniejszym tytułem oraz w ramach limitów określonych w ust. 1 i 3.

9.   Komisja, zgodnie z procedurą, o której mowa w art. 128 ust. 2, określa warunki przyznawania wsparcia, o którym mowa w niniejszej sekcji, w szczególności w celu zapewnienia spójności z innymi środkami i strategiami politycznymi Wspólnoty oraz w celu uniknięcia kumulowania wsparcia.

10.   Przy podejmowaniu decyzji o wykorzystaniu począwszy od 2010 r. do 10 % krajowych pułapów, państwa członkowskie konsultują się z władzami szczebla niższego niż krajowy.

Uzasadnienie

Artykuł 68 jest nadal przedmiotem ożywionych dyskusji. Wiele państw członkowskich i regionów będzie potrzebowało więcej czasu na podjęcie decyzji o wysokości krajowego pułapu, który chcą wykorzystać, i o sposobie uczynienia tego. Mogą także chcieć dodać większą liczbę celów w ramach przepisów ogólnych. Wreszcie, aby dalsze oddzielanie płatności od produkcji było mniej dotkliwe, należałoby umożliwić na mocy art. 68 bardziej stopniowe wprowadzanie zmian oraz przewidzieć środki wsparcia.

Poprawka 5

Artykuł 1 ust. (6) pkt 2 lit. b) — 2008/0105 (CNS) — COM(2008) 306 wersja ostateczna

Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską

Poprawka KR-u

b)

Zgodnie z warunkami ustalonymi w szczegółowych zasadach, o których mowa w ust. 4 niniejszego artykułu, państwa członkowskie mogą zdecydować o niestosowaniu redukcji lub anulowania płatności w przypadku kwot nieprzekraczających 100 EUR na rolnika i na rok kalendarzowy, w tym redukcji i wykluczenia ze stosowanych do płatności bezpośrednich na mocy art. 25 rozporządzenia (WE) [Nr XXXX/2008 (nowe rozporządzenie o systemach wsparcia bezpośredniego)].

b)

Zgodnie z warunkami ustalonymi w szczegółowych zasadach, o których mowa w ust. 4 niniejszego artykułu, państwa członkowskie mogą zdecydować o niestosowaniu redukcji lub anulowania płatności w przypadku kwot nieprzekraczających 100 EUR na rolnika, na działanie i na rok, którego dotyczy wniosek. kalendarzowy, w tym redukcji i wykluczenia ze stosowanych do płatności bezpośrednich na mocy art. 25 rozporządzenia (WE) [Nr XXXX/2008 (nowe rozporządzenie o systemach wsparcia bezpośredniego)].

Uzasadnienie

Z reguły to władze regionalne i lokalne są odpowiedzialne za wdrażania rozwiązań WPR. Aby rzeczywiście uprościć procedury administracyjne w przebiegu procesów w tym systemie, trzeba wprowadzić powyższą poprawkę. Dlatego też w obliczeniach należy oddzielnie ujmować poszczególne działania.

Poprawka 6

Załącznik II — 2008/0105 (CNS) — COM(2008) 306 wersja ostateczna

ZAŁĄCZNIK II

Wykaz indykatywny rodzajów działań związanych z priorytetami, o których mowa w art. 16a

Priorytet: Zmiany klimatyczne

Rodzaje działania

Artykuł i środek

Potencjalne skutki

Poprawa efektywności stosowania nawozów azotowych (np. zmniejszenie stosowania nawozu, sprzęt, rolnictwo precyzyjne), poprawa w zakresie przechowywania nawozu naturalnego

Artykuł 26: Modernizacja gospodarstw rolnych

Artykuł 28: Zwiększanie wartości dodanej produktów rolnych i leśnych

Artykuł 29: Współpraca przy opracowywaniu nowych produktów, procesów i technologii w sektorze rolniczym i żywnościowym oraz w sektorze leśnictwa.

Artykuł 39: Płatności rolnośrodowiskowe

Zmniejszenie emisji metanu (CH4) i podtlenku azotu (N2O).

Poprawa wydajności energetycznej

Artykuł 26: Modernizacja gospodarstw rolnych

Artykuł 28: Zwiększanie wartości dodanej produktów rolnych i leśnych

Artykuł 29: Współpraca przy opracowywaniu nowych produktów, procesów i technologii w sektorze rolniczym i żywnościowym oraz w sektorze leśnictwa.

Zmniejszenie emisji dwutlenku węgla (CO2) poprzez oszczędności energii.

Zmniejszanie transportu żywności

Artykuł 26: Modernizacja gospodarstw rolnych

Artykuł 28: Zwiększanie wartości dodanej produktów rolnych i leśnych

Artykuł 29: Współpraca przy opracowywaniu nowych produktów, procesów i technologii w sektorze rolniczym i żywnościowym oraz w sektorze leśnictwa.

Artykuł 53: Różnicowanie w kierunku działalności nierolniczej

Artykuł 54: Wsparcie dla tworzenia i rozwoju działalności gospodarczej

Artykuł 56: Podstawowe usługi dla gospodarki i ludności wiejskiej.

Zmniejszenie emisji dwutlenku węgla (CO2) poprzez oszczędności energii.

Metody użytkowania gleby (np. sposoby uprawy, międzyplony, zmianowanie zróżnicowanych upraw)

Artykuł 39: Płatności rolnośrodowiskowe

Zmniejszenie emisji podtlenku azotu (N2O); sekwestracja dwutlenku węgla.

Zmiany sposobu użytkowania gruntów (np. przekształcenie gruntów ornych w pastwiska, trwałe odłogowanie, zmniejszenie intensywności użytkowania rekultywacja i odtwarzanie gleb organicznych)

Artykuł 39: Płatności rolnośrodowiskowe

Zmniejszenie emisji podtlenku azotu (N2O); sekwestracja dwutlenku węgla.

Ekstensyfikacja hodowli (np. ograniczenie liczebności stada, zwiększenie wypasu)

Artykuł 39: Płatności rolnośrodowiskowe

Zmniejszenie emisji metanu (CH4).

Zalesianie

Artykuły 43 i 45: Pierwsze zalesianie gruntów rolnych i gruntów nierolniczych

Zmniejszenie emisji podtlenku azotu (N2O); sekwestracja dwutlenku węgla.

Zapobieganie pożarom lasów

Artykuł 48: Przywrócenie potencjału leśnego oraz wprowadzanie działań zapobiegawczych

Sekwestracja dwutlenku węgla w lasach i zapobieganie emisji dwutlenku węgla (CO2).

Priorytet: Odnawialne źródła energii

Rodzaje działań

Artykuł i środek

Potencjalne skutki

Produkcja biogazu — stacje fermentacji beztlenowej wykorzystujące odpady zwierzęce (w gospodarstwach i produkcji lokalnej)

Artykuł 26: Modernizacja gospodarstw rolnych

Artykuł 28: Zwiększanie wartości dodanej produktów rolnych i leśnych

Artykuł 29: Współpraca przy opracowywaniu nowych produktów, procesów i technologii w sektorze rolniczym i żywnościowym oraz w sektorze leśnictwa.

Artykuł 53: Różnicowanie w kierunku działalności nierolniczej

Zastępowanie paliw kopalnych; Zmniejszenie emisji metanu (CH4).

Wieloletnie rośliny energetyczne (zagajniki o krótkiej rotacji i rośliny trawiaste)

Artykuł 26: Modernizacja gospodarstw rolnych

Zastępowanie paliw kopalnych; sekwestracja dwutlenku węgla; zmniejszenie emisji podtlenku azotu (N2O).

Przetwarzanie biomasy rolniczej/leśnej na energię odnawialną

Artykuł 28: Zwiększanie wartości dodanej produktów rolnych i leśnych

Artykuł 29: Współpraca przy opracowywaniu nowych produktów, procesów i technologii w sektorze rolniczym i żywnościowym oraz w sektorze leśnictwa.

Zastępowanie paliw kopalnych.

Instalacje/infrastruktura do produkcji energii odnawialnej pochodzącej z biomasy

Artykuł 28: Zwiększanie wartości dodanej produktów rolnych i leśnych

Artykuł 29: Współpraca przy opracowywaniu nowych produktów, procesów i technologii w sektorze rolniczym i żywnościowym oraz w sektorze leśnictwa

Artykuł 53: Różnicowanie w kierunku działalności nierolniczej

Artykuł 54: Wsparcie dla tworzenia i rozwoju działalności gospodarczej

Artykuł 56: Podstawowe usługi dla gospodarki i ludności wiejskiej

Zastępowanie paliw kopalnych.

Poprawa gospodarowania odpadami związanego z ponownym użyciem materiałów

Artykuł 26: Modernizacja gospodarstw rolnych

Artykuł 28: Zwiększanie wartości dodanej produktów rolnych i leśnych

Artykuł 29: Współpraca przy opracowywaniu nowych produktów, procesów i technologii w sektorze rolniczym i żywnościowym oraz w sektorze leśnictwa.

Artykuł 53: Różnicowanie w kierunku działalności nierolniczej

Artykuł 54: Wsparcie dla tworzenia i rozwoju działalności gospodarczej

Artykuł 56: Podstawowe usługi dla gospodarki i ludności wiejskiej

Zastępowanie paliw kopalnych.

Wykorzystywanie i produkcja energii słonecznej, energii wiatru, geotermalnej energii cieplnej i kogeneracji

Artykuł 26: Modernizacja gospodarstw rolnych

Artykuł 28: Zwiększanie wartości dodanej produktów rolnych i leśnych

Artykuł 29: Współpraca przy opracowywaniu nowych produktów, procesów i technologii w sektorze rolniczym i żywnościowym oraz w sektorze leśnictwa.

Artykuł 53: Różnicowanie w kierunku działalności nierolniczej

Artykuł 54: Wsparcie dla tworzenia i rozwoju działalności gospodarczej

Artykuł 56: Podstawowe usługi dla gospodarki i ludności wiejskiej

Zastępowanie paliw kopalnych.

Priorytet: Gospodarka wodna

Rodzaje działań

Artykuł i środek

Potencjalne skutki

Technologie wodooszczędne, magazynowanie wody

Wodooszczędne technologie produkcyjne

Artykuł 26: Modernizacja gospodarstw rolnych

Artykuł 28: Zwiększanie wartości dodanej produktów rolnych i leśnych

Artykuł 29: Współpraca przy opracowywaniu nowych produktów, procesów i technologii w sektorze rolniczym i żywnościowym oraz w sektorze leśnictwa

Artykuł 30: Infrastruktura

Poprawa racjonalnego zużycia wody.

Zarządzanie ryzykiem powodzi

Artykuł 28: Zwiększanie wartości dodanej produktów rolnych i leśnych

Artykuł 29: Współpraca przy opracowywaniu nowych produktów, procesów i technologii w sektorze rolniczym i żywnościowym oraz w sektorze leśnictwa

Artykuł 39: Płatności rolnośrodowiskowe

Artykuł 41: Inwestycje nieprodukcyjne

Poprawa racjonalnego zużycia wody.

Odtwarzanie terenów podmokłych

Przekształcanie gruntów rolnych w systemy leśne/rolnoleśne

Artykuł 39: Płatności rolnośrodowiskowe

Artykuł 41: Inwestycje nieprodukcyjne

Artykuły 43 i 45: Pierwsze zalesianie gruntów rolnych i gruntów nierolniczych

Zachowanie jednolitych części wód o istotnym znaczeniu; ochrona wody wysokiej jakości

Rozwój jednolitych części wód o charakterze półnaturalnym

Artykuł 57: Zachowanie i poprawa stanu dziedzictwa wsi

Zachowanie jednolitych części wód o istotnym znaczeniu; ochrona wody wysokiej jakości.

Metody użytkowania gleby (np. międzyplony)

Art. 39 Płatności rolnośrodowiskowe

Ograniczenie przenikania do wody różnorodnych związków, w tym fosforu.

Priorytet: Różnorodność biologiczna

Rodzaje działań

Artykuł i środek

Potencjalne skutki

Zaprzestanie stosowania nawozów i pestycydów na gruntach rolnych o wysokiej wartości przyrodniczej

Produkcja zintegrowana i ekologiczna

Art. 39 Płatności rolnośrodowiskowe

Artykuł 28: Zwiększanie wartości dodanej produktów rolnych i leśnych

Artykuł 29: Współpraca przy opracowywaniu nowych produktów, procesów i technologii w sektorze rolniczym i żywnościowym oraz w sektorze leśnictwa

Zachowanie roślinności różnorodnej gatunkowo, ochrona i utrzymanie pastwisk.

Żywopłoty i ogrodzenia z roślin wieloletnich

Tworzenie biotopów/siedlisk i zarządzanie nimi na obszarach Natura 2000 lub poza nimi

Zmiana sposobu użytkowania gruntów (zarządzenie pastwiskami ekstensywnymi, przekształcanie gruntów ornych w pastwiska, długotrwałe odłogowanie)

Zarządzanie uprawami wieloletnimi o wysokiej wartości przyrodniczej

Artykuły 38 i 46: Płatności dla obszarów Natura 2000

Artykuł 39: Płatności rolnośrodowiskowe

Artykuł 41: Inwestycje nieprodukcyjne

Artykuł 47: Płatności z tytułu środowiska leśnego

Artykuł 57: Zachowanie i poprawa stanu dziedzictwa wsi

Ochrona ptaków, dzikiej fauny i flory oraz poprawa systemu biotopów; zmniejszenie przenikania szkodliwych substancji do siedlisk sąsiadujących.

Zachowanie różnorodności genetycznej

Artykuł 39: Płatności rolnośrodowiskowe

Zachowanie różnorodności genetycznej.

Uzasadnienie

Te nowe wyzwania staną się ważną i być może opłacalną częścią działalności rolniczej.

Aby zachęcić rolników do odgrywania przewodniej roli w inicjowaniu konkurencyjnej i zrównoważonej działalności gospodarczej, do znajdowania rozwiązań w zakresie zrównoważonej gospodarki rolnej i do pełnienia czynnej roli we wdrażaniu nowych środków w zakresie ochrony środowiska, należy umożliwić im stosowanie wszystkich odpowiednich środków w ramach EFRROW, w tym środków na rzecz wzmocnienia innowacyjności oraz rozwijania nowych technologii i strategii. Na tym etapie środki te nie zostały jeszcze wyszczególnione przez Komisję. Uczynienie tego zachęci państwa członkowskie do ich realizacji.

Bruksela, 8 października 2008 r.

Przewodniczący

Komitetu Regionów

Luc VAN DEN BRANDE


19.12.2008   

PL

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

C 325/44


Opinia Komitetu Regionów „Zamówienia przedkomercyjne: wspieranie innowacyjności w celu zapewnienia trwałości i wysokiej jakości usług publicznych w Europie”

(2008/C 325/06)

KOMITET REGIONÓW

Z zadowoleniem przyjmuje komunikat Komisji, ponieważ stanowi on pierwsze wyczerpujące wprowadzenie do podstaw koncepcyjnych regulujących przedkomercyjne zamówienia publiczne oraz sposób, w jaki mogą być one przeprowadzane, choć nadal istnieją pewne luki w odniesieniu do praktycznego wdrożenia proponowanej procedury.

Zwraca uwagę na fakt, że jeśli władze lokalne i regionalne wybiorą procedurę zamówienia przedkomercyjnego w celu promowania innowacji i rozwiązania danych problemów za pomocą efektów tego narzędzia, będą musiały podjąć wiele wyzwań, które nie zostały w wystarczającym stopniu przeanalizowane w omawianym komunikacie.

Uważa, że, aby uniknąć naruszeń prawa wspólnotowego, Komisja Europejska powinna zapewnić zamawiającym władzom lokalnym i regionalnym jasne i szczegółowe wytyczne oraz narzędzia kształcenia i szkolenia w zakresie sposobu wykorzystania zamówień przedkomercyjnych na usługi badawczo-rozwojowe.

Ponadto uważa, iż wskazówki i szkolenia, które należy zapewnić, wydają się tym bardziej konieczne, że procedury przedkomercyjnych zamówień publicznych związane są z ważnymi kwestiami dotyczącymi praw własności intelektualnej i przemysłowej i że nawet służby prawne władz centralnych nie zajmują się jak na razie tą kwestią prawną.

Sprawozdawca

:

Dimitrios TSIGKOUNIS (EL/PPE))

Dokument źródłowy

Komunikat Komisji do Parlamentu Europejskiego, Rady, Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego i Komitetu Regionów: „Zamówienia przedkomercyjne: wspieranie innowacyjności w celu zapewnienia trwałości i wysokiej jakości usług publicznych w Europie”

COM(2007) 799 wersja ostateczna

ZALECENIA POLITYCZNE

KOMITET REGIONÓW

Ogólne uwagi odnośnie do roli władz lokalnych i regionalnych

1.

Wnosi, aby w mających się wkrótce odbyć debatach zbadano rolę, jaką powinny odgrywać władze lokalne i regionalne, aby stawić czoła ważnym problemom społecznym, m.in. zapewnić wysoką jakość usług opieki zdrowotnej po przystępnych cenach i dostosowanych do sytuacji starzejącego się społeczeństwa, podejmować działania w odpowiedzi na zmiany na zmiany klimatu, poprawić efektywność energetyczną, zapewnić wyższą jakość edukacji i lepszy dostęp do niej czy też efektywnie zarządzać zagrożeniami w zakresie bezpieczeństwa.

2.

Zważywszy, że zajęcie się tą problematyką prawdopodobnie wymagać będzie nowych i innowacyjnych rozwiązań, które ze względu na wymogi technologiczne nie zostały jeszcze wprowadzone do obrotu handlowego lub, nawet jeśli istnieją i są dostępne, nie odpowiadają w wystarczająco wysokim stopniu kryteriom i wymagają z tejże przyczyny podjęcia pilnych prac badawczo-rozwojowych, proponuje aby władze lokalne i regionalne zostały czynnie zaangażowane w opracowanie nowych ram związanych z przedkomercyjnymi zamówieniami publicznymi i aby zwiększono możliwości, jakimi dysponują w zakresie skutecznego zarządzania i realizacji nowego typu zamówień publicznych.

3.

Utrzymuje, że włączenie badań i rozwoju do zamówień publicznych w celu promowania innowacyjnych rozwiązań umożliwia władzom lokalnym i regionalnym wniesienie stosownego wkładu do świadczenia skutecznych i wydajnych, w perspektywie krótko- i długoterminowej, usług oraz do promowania konkurencyjności przemysłu europejskiego za pośrednictwem innowacji.

4.

Biorąc pod uwagę, iż za znaczną część tych wydatków odpowiedzialne są samorządy lokalne i regionalne, uważa, że należy dobrze je przygotować do wypełniania roli ważnego elementu w całym mechanizmie, aby zachęcać do badań i rozwoju na szczeblu całej Europy.

5.

Wnosi do Komisji Europejskiej o uwzględnienie priorytetów politycznych Komitetu na lata 2008–2010, wśród których znajduje się między innymi wdrożenie strategii lizbońskiej na rzecz wzrostu gospodarczego i zatrudnienia, odpowiedź na wyzwania związane ze zmianami klimatu, dywersyfikacja i zrównoważone wykorzystywanie źródeł energii, poprawa jakości życia obywateli, w tym współpraca transgraniczna w dziedzinie dostępu do wysokiej jakości opieki zdrowotnej, promowanie przez władze lokalne i regionalne solidarności, dialogu między kulturami i religiami, zachęcanie do wspierania wszystkich form lokalnej kultury i tradycji, uczestnictwo w debacie na temat wspólnej polityki imigracyjnej i azylowej, w szczególności w wymianie sprawdzonych rozwiązań związanych z integracją, jak również nadanie priorytetowego znaczenia nowoczesnemu jednolitemu rynkowi wyposażonemu w strategię zachęcającą do świadczenia wysokiej jakości usług publicznych w dziedzinach istotnych dla samorządów terytorialnych, które mają szansę na włączenie do zakresu zamówień publicznych w celu promowania badań i rozwoju w technologiach informacyjnych i telekomunikacyjnych, a także nadają się w pierwszym rzędzie do przeprowadzania zamówień przedkomercyjnych.

6.

Z zadowoleniem przyjmuje komunikat Komisji COM(2007) 799 wersja ostateczna, ponieważ stanowi on pierwsze wyczerpujące wprowadzenie do podstaw koncepcyjnych regulujących przedkomercyjne zamówienia publiczne oraz sposób, w jaki mogą być one przeprowadzane, choć nadal istnieją pewne luki w odniesieniu do praktycznego wdrożenia proponowanej procedury.

7.

Zwraca uwagę na fakt, że jeśli władze lokalne i regionalne wybiorą procedurę zamówienia przedkomercyjnego w celu promowania innowacji i rozwiązania danych problemów za pomocą efektów tego narzędzia, będą musiały podjąć wiele wyzwań, które nie zostały w wystarczającym stopniu przeanalizowane w komunikacie Komisji COM(2007) 799 wersja ostateczna.

8.

Jest zdania, że obecne prawodawstwo w dziedzinie zamówień publicznych już jest wystarczająco skomplikowane oraz że wiele samorządów lokalnych i regionalnych ma poważne trudności z jego prawidłowym stosowaniem. Uważa więc, że będą one miały wiele wątpliwości co do wprowadzenia w swojej administracji i do swoich procedur dodatkowego czynnika komplikującego system, którym jest inicjatywa Komisji Europejskiej. Dlatego też wnosi, by przepisy w zakresie zamówień publicznych nie były stosowane w odniesieniu do zamówień przedkomercyjnych.

9.

Proponuje, by Komisja zbadała możliwość takiej zmiany dyrektywy w sprawie zamówień publicznych, aby innowacje mogły powstawać np. w ramach projektów partnerskich. Sztywna procedura przetargowa jest główną przeszkodą dla nowych innowacji. Wymóg sprawiedliwego i niedyskryminacyjnego traktowania wynikający z Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską nie powinien być interpretowany w sposób, który w praktyce uniemożliwia przedsiębiorstwom i podmiotom zamawiającym odnoszenie korzyści z wysiłków przedsiębiorstw w zakresie B+R.

10.

Jest przekonany, że opracowanie i redakcja wysoce technicznych elementów ogłoszenia o przetargu w celu promowania innowacyjności wymaga szczególnej wiedzy i umiejętności, którymi władze lokalne i regionalne zazwyczaj nie dysponują, jako że nawet w centralnej administracji wielu państw członkowskich taki rodzaj wiedzy i kwalifikacji spotkać można jedynie w niektórych działach.

11.

Kierując się tą logiką, sądzi również, że poszczególne etapy selekcji, stanowiące część procedury składania przedkomercyjnych zamówień publicznych na usługi badawczo-rozwojowe, wymagają takiej wiedzy technicznej i zrozumienia zagadnień w tej dziedzinie, którymi władze regionalne zazwyczaj nie dysponują.

12.

Zwraca uwagę, że nawet jeśli zamówienia przedkomercyjne na usługi badawczo-rozwojowe zostaną w końcu pomyślnie wprowadzone, to na szczeblu lokalnym i regionalnym nadal równie trudno będzie o polityczną mobilizację i zaangażowanie obywateli na ich rzecz. Ważnym czynnikiem przy podejmowaniu decyzji przez władze lokalne i regionalne jest fakt, że dobre przeprowadzenie przetargu na zamówienie przedkomercyjne na usługi badawczo-rozwojowe prowadzi do natychmiastowych wydatków, które ponoszone są w trakcie bieżącego roku budżetowego, natomiast korzyści związane z tym zazwyczaj rozkładają się na długi okres i aby obywatele mieli tego świadomość, będą potrzebowali pewnego czasu, zazwyczaj dłuższego niż między dwoma następującymi po sobie starciami wyborczymi na szczeblu gminy czy regionu.

13.

Wyraża zaniepokojenie, że w przypadku gdy stosowność przeprowadzenia przetargu związanego z przedkomercyjnym zamówieniem na usługi badawczo-rozwojowe byłaby kwestią politycznie sporną, prawdopodobnie po bitwie wyborczej angażującej władze lokalne i regionalne, formacja polityczna, która sformułowała takie zastrzeżenia, podważy dalszy ciąg procedury dotyczącej produktu handlowego, który w tym czasie zostanie udoskonalony i w ten sposób zniweczy istotne korzyści oczekiwane przez zamawiający organ władzy podczas pierwszego przetargu.

14.

Jest zdania, że na szczeblu władz lokalnych i regionalnych pojawi się poważny problem polityczny, jeśli ostateczni zleceniobiorcy zamówienia przedkomercyjnego na usługi badawczo-rozwojowe nie będą mieli siedziby w gminie lub regionie organu zamawiającego lub, tym bardziej, jeśli ich siedziba mieścić się będzie w innym państwie członkowskim.

15.

Odnotowuje, że w przypadku gdyby przetarg na przedkomercyjne zamówienie publiczne na usługi badawczo-rozwojowe nie okazał się owocny, czego nie można wykluczyć w szczególności w odniesieniu do pewnych części tego sektora, w których wskaźnik sukcesu jest jeszcze dosyć niski, władzom lokalnym lub regionalnym byłoby niezwykle trudno w tej sytuacji uzasadnić swoje działania i przekonać obywateli, że chociaż zamówienie skończyło się tak, a nie inaczej, lepiej było uciec się do tej procedury niż inwestować w istniejącą i, z handlowego punktu widzenia, sprawdzoną już technologię.

16.

Wobec wyżej wymienionych problemów, z którymi samorządy lokalne i regionalne mogą się spotkać w zakresie zamówień przedkomercyjnych na usługi badawczo-rozwojowe, proponuje, aby Komisja Europejska i państwa członkowskie stworzyły i wdrożyły szereg środków, które Komitet uważa za niezbędne, aby zamówienia te spełniały swoje zadanie na szczeblu gmin i regionów, gdyż będą one wywierać ogromny wpływ na ogólne wyniki podmiotów europejskich zajmujących się badaniami i rozwojem w porównaniu z ich konkurentami na rynku światowym.

17.

Stwierdza, że należy mieć świadomość, iż w przypadku gdyby Unia Europejska nie zdołała wprowadzić na szczeblu lokalnym i regionalnym, w funkcjonalny i sprawny sposób, procedur zamówień przedkomercyjnych w dziedzinie badań i rozwoju, mogłoby to oznaczać utratę środków na ten cel na szczeblu wspólnotowym.

18.

Uważa, że aby uniknąć naruszeń prawa wspólnotowego, Komisja Europejska powinna zapewnić zamawiającym władzom lokalnym i regionalnym jasne i szczegółowe wytyczne oraz narzędzia kształcenia i szkolenia w zakresie sposobu wykorzystania zamówień przedkomercyjnych na usługi badawczo-rozwojowe.

19.

Ponadto uważa, iż wskazówki i szkolenia, które należy zapewnić, wydają się tym bardziej konieczne, że procedury przedkomercyjnych zamówień publicznych związane są z ważnymi kwestiami dotyczącymi praw własności intelektualnej i przemysłowej i że nawet służby prawne władz centralnych nie zajmują się jak na razie tą kwestią prawną.

20.

Zachęca państwa członkowskie i Komisję Europejską do rozbudowy takich struktur wsparcia, do których władze lokalne i regionalne, które postanowią ogłosić przetarg na przedkomercyjne zamówienie na usługi badawczo-rozwojowe, będą mogły się zwrócić i otrzymać jasne i użyteczne informacje oraz istotną pomoc, w szczególności w odniesieniu do najbardziej odpowiedniego rozłożenia zagrożeń i zysków między organ zamawiający a kandydatów, którzy w ostatecznej fazie zostaną wybrani.

21.

Uwzględniając, iż przedkomercyjne zamówienia publiczne na usługi badawczo-rozwojowe wiążą się w perspektywie krótkoterminowej z wyraźnymi zagrożeniami na szczeblu lokalnym i regionalnym, czyli organu zamawiającego, oraz że, wręcz przeciwnie, korzyści długoterminowe są trudne do określenia i często mglistej natury, co powoduje, że władze terytorialne często odczuwają uzasadniony niepokój, podkreśla, że państwa członkowskie i Komisja Europejska powinny udzielać im wyraźnego wsparcia na różnych płaszczyznach poprzez uzmysłowienie wszystkim zaangażowanym podmiotom, że możliwość porażki stanowi integralną część takiej procedury skierowanej na poszukiwanie innowacyjnych rozwiązań problemów, z którymi europejskie społeczeństwa borykają się od dłuższego bądź krótszego czasu.

22.

Odnotowuje, że ze względu na fakt, iż przetargi na przedkomercyjne zamówienia publiczne w dziedzinie badań i rozwoju są otwarte dla oferentów ze wszystkich państw członkowskich, w sposób nieunikniony mogą doprowadzić do przeniesienia, w każdym razie w części, środków regionalnych przeznaczonych na finansowanie tej działalności do regionu położonego w innym państwie UE. Chociaż zjawisko to z całą pewnością nie stanowi problemu na szczeblu Unii Europejskiej, to jednak na szczeblu gminy czy samorządu regionalnego jest to czynnik wysoce zniechęcający do finansowania takiego zamówienia publicznego.

23.

Zobowiązuje Komisję Europejską do wykazania, że zamówienia przedkomercyjne są korzystne dla regionu, który ogłasza taki przetarg, nawet jeśli oferenci nie mają siedziby na jego terytorium.

24.

Wzywa Komisję Europejską, aby zachęcała i wspierała duże zrzeszenia samorządów lokalnych i regionalnych umawiające się, aby wspólnie wszcząć procedurę zamówienia przedkomercyjnego w celu zmniejszenia zagrożenia, na jakie byłby narażony samorząd lokalny czy regionalny państwa członkowskiego, jeśli sam wszcząłby tego typu procedurę.

25.

Przyznaje, że stworzenie sieci paneuropejskich i nawiązanie regularnych kontaktów między samorządami lokalnymi i regionalnymi położonymi w różnych państwach członkowskich, które mają podobne potrzeby, stanowi samo w sobie najwłaściwszą i najbardziej solidną podstawę zarówno do współpracy między państwami, regionami i gminami w dziedzinie zamówień przedkomercyjnych na usługi badawczo-rozwojowe, jak i do koordynowania procedur z tym związanych.

26.

Popiera pomysł, by działania skierowane na rozwijanie i wprowadzanie zamówień przedkomercyjnych na usługi badawczo-rozwojowe na szczeblu samorządów lokalnych i regionalnych były finansowane przez realokację środków, które mogą zostać uwolnione w budżecie Unii Europejskiej po przeglądzie wspólnej polityki rolnej.

27.

Jest zdania, że europejska przestrzeń badawcza (ERA) może przybrać nową formę i nabrać nowego rozpędu, jeśli procedury związane z zamówieniami przedkomercyjnymi na usługi badawczo-rozwojowe zostaną włączone do istniejących mechanizmów składania zamówień publicznych.

28.

Uważa, że strategia promowania zamówień przedkomercyjnych na usługi badawczo-rozwojowe uległaby znacznemu uproszczeniu, gdyby skorzystano z pomocy działających w gminach i regionach uniwersytetów, ośrodków badawczych, a szczególnie małych i średnich przedsiębiorstw kładących nacisk na wiedzę i innowacyjność technologiczną, poprzez sięgnięcie do nowych ram współpracy z władzami lokalnymi lub regionalnymi państwa członkowskiego ich siedziby lub gdyby za ich pośrednictwem stworzyć sieć wraz z innymi samorządami lokalnymi i regionalnymi różnych państw członkowskich i z partnerskimi uniwersytetami, ośrodkami badawczymi i MŚP.

29.

Twierdzi, że poprzez tworzenie w ramach samorządów lokalnych i regionalnych punktów informacyjnych i baz danych dotyczących problemów gmin i regionów, które wymagają pilnych i innowacyjnych rozwiązań, a także poprzez informowanie o lokalnym potencjale sektora badawczo-rozwojowego, możliwe jest zbliżenie do siebie obszarów napotykających takie same trudności, a także ośrodków badawczych i przedsiębiorstw, które dysponują uzupełniającym lub dodatkowym potencjałem, aby pokonać przeszkody dzięki współpracy.

30.

Proponuje, aby środki z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Funduszu Spójności i Europejskiego Funduszu Społecznego zostały nakierowane na działania badawczo-rozwojowe w ramach sektorów przez nie finansowanych, które przeprowadzane będą w drodze zamówień przedkomercyjnych.

Bruksela, 8 października 2008 r.

Przewodniczący

Komitetu Regionów

Luc VAN DEN BRANDE


19.12.2008   

PL

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

C 325/48


Opinia Komitetu Regionów „Europejskie ramy odniesienia na rzecz zapewnienia jakości w dziedzinie kształcenia i szkolenia zawodowego” oraz „Europejski system transferu i akumulacji punktów w kształceniu i szkoleniu zawodowym”

(2008/C 325/07)

KOMITET REGIONÓW

Zgadza się, że istnieje szerokie porozumienie w UE na temat potrzeby modernizacji i poprawy kształcenia i szkolenia zawodowego w Europie. Zapewnienie jakości w dziedzinie kształcenia i szkolenia zawodowego stanowi kluczowy element tego celu.

Uważa, że trudności w uznawaniu wyników kształcenia z różnych państw członkowskich zahamowały mobilność w UE i utrudniły prawdziwe doświadczenia płynące z uczenia się przez całe życie.

Podkreśla, że w wielu państwach członkowskich władze lokalne i regionalne są odpowiedzialne za kształcenie i szkolenie zawodowe.

Z zadowoleniem przyjmuje oba zalecenia Komisji, gdyż celem ich jest zaproponowanie rozwiązań wobec społeczno-gospodarczych wyzwań globalizującej się gospodarki światowej opartej na wiedzy, w której żyjemy. Ponadto ich zamierzeniem jest poprawa mobilności w ramach Unii Europejskiej oraz wsparcie wymiany umiejętności. Zdaniem KR-u jest zatem konieczne, by dalej rozwijać dziedziny istotne dla obywateli oraz zadania leżące w gestii władz lokalnych i regionalnych.

Jest zdania, że głównymi użytkownikami europejskich ram odniesienia na rzecz zapewnienia jakości (EQAF) będą władze krajowe, regionalne i lokalne odpowiedzialne za zapewnienie jakości i poprawę kształcenia i szkolenia.

Zwraca się o zaangażowanie odpowiednich władz lokalnych i regionalnych w realizację łączenia krajowych lub regionalnych ram kwalifikacji z ECVET.

Podkreśla jednak, że faktyczna realizacja i zainteresowanie systemem będą prawdziwą miarą jego sukcesu. Władze lokalne i regionalne będą użytecznym partnerem w promowaniu systemu poprzez sieć swoich kontaktów oraz w uwiarygodnieniu ECVET i umożliwieniu jego wykorzystania.

Sprawozdawca

:

Kent JOHANSSON (SV/ALDE), członek Rady Regionu Västra Götaland

Dokumenty źródłowe

Wniosek dotyczący zalecenia Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie ustanowienia europejskich ram odniesienia na rzecz zapewnienia jakości w dziedzinie kształcenia i szkolenia zawodowego

COM(2008) 179 wersja ostateczna — 2008/0069 (COD)

Wniosek dotyczący zalecenia Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie ustanowienia europejskiego systemu transferu i akumulacji punktów w kształceniu i szkoleniu zawodowym (ECVET)

COM(2008) 180 wersja ostateczna — 2008/0070 (COD)

ZALECENIA POLITYCZNE

KOMITET REGIONÓW

1.

Zauważa, że kształcenie i szkolenie zawodowe są kluczowymi czynnikami realizacji celów lizbońskich dotyczących zwiększenia wzrostu gospodarczego, konkurencyjności i integracji społecznej. Edukacja, szkolenie, umiejętności i uczenie się przez całe życie stanowią część kluczowych priorytetów politycznych KR-u.

2.

Uważa, że trudności w uznawaniu wyników kształcenia z różnych państw członkowskich zahamowały mobilność w UE i utrudniły prawdziwe doświadczenia płynące z uczenia się przez całe życie.

3.

Zgadza się, że istnieje szerokie porozumienie w UE na temat potrzeby modernizacji i poprawy kształcenia i szkolenia zawodowego w Europie. Zapewnienie jakości w dziedzinie kształcenia i szkolenia zawodowego stanowi kluczowy element tego celu.

4.

Podkreśla, że w wielu państwach członkowskich władze lokalne i regionalne są odpowiedzialne za kształcenie i szkolenie zawodowe. Szkolenie zawodowe jest finansowane z różnych źródeł, choć w większości państw członkowskich jest finansowane przez rząd zarówno na szczeblu krajowym, jak i regionalnym, z dużą częstością występowania finansowania lokalnego i regionalnego.

5.

Odnosi się do obu wniosków dotyczących europejskiej współpracy w dziedzinie kształcenia zawodowego i oba ocenia pozytywnie oraz przyjmuje z zadowoleniem. W przypadku wniosku dotyczącego europejskiego systemu transferu i akumulacji punktów w kształceniu i szkoleniu zawodowym proces konsultacji jest już daleko zaawansowany, podczas gdy w przypadku europejskich ram odniesienia na rzecz zapewnienia jakości w dziedzinie kształcenia i szkolenia zawodowego proces ten znajduje się jeszcze we wcześniejszym stadium. Z tego też powodu dalsze konsultacje są niezbędne i byłyby mile widziane.

6.

Z zadowoleniem przyjmuje oba zalecenia Komisji, gdyż celem ich jest zaproponowanie rozwiązań wobec społeczno-gospodarczych wyzwań globalizującej się gospodarki światowej opartej na wiedzy, w której żyjemy. Ponadto ich zamierzeniem jest poprawa mobilności w ramach Unii Europejskiej oraz wsparcie wymiany umiejętności. Zdaniem KR-u jest zatem konieczne, by dalej rozwijać dziedziny istotne dla obywateli oraz zadania leżące w gestii władz lokalnych i regionalnych.

7.

Zauważa, że europejski system transferu i akumulacji punktów w kształceniu i szkoleniu zawodowym (ECVET) stanowi narzędzie opisu kwalifikacji za pomocą jednostek efektów uczenia się z odnośnymi punktami w celu transferu i akumulacji wyników kształcenia. Celem systemu jest dostarczenie metodologicznych ram, które mają za zadanie ułatwić transfer punktów za efekty uczenia się z jednego systemu kwalifikacji do drugiego bądź z jednej ścieżki kształcenia do drugiej.

8.

Jest zdania, że głównymi użytkownikami europejskich ram odniesienia na rzecz zapewnienia jakości (EQAF) będą władze krajowe, regionalne i lokalne odpowiedzialne za zapewnienie jakości i poprawę kształcenia i szkolenia. W przeciwieństwie do ECVET, celem EQAF jest zwiększenie przejrzystości i spójności zmian polityki dotyczącej kształcenia i szkolenia zawodowego.

9.

Jest zdania, że realizacja europejskiego systemu transferu i akumulacji punktów w kształceniu i szkoleniu zawodowym oraz europejskich ram odniesienia na rzecz zapewnienia jakości w dziedzinie kształcenia i szkolenia zawodowego powinna się odbywać na zasadzie dobrowolności, lecz uważa za konieczne opracowanie warunków ramowych i wytycznych w zakresie funkcjonowania systemu. Różne grupy użytkowników (grupa użytkowników ECVET oraz Europejska Sieć Zapewniania Jakości w Dziedzinie Kształcenia i Szkolenia Zawodowego (ENQAVET)) powinny składać się także z przedstawicieli posiadających bezpośredni mandat władz lokalnych i regionalnych. Stosowne byłoby również uczestnictwo sektora prywatnego i partnerów społecznych.

10.

Podkreśla, że niezależnie od tego, czy dane państwo członkowskie przystąpi do ECVET lub europejskich ram odniesienia, regiony posiadające ustawową odpowiedzialność za system oświaty powinny mieć bezpośredni dostęp do wspólnych gremiów zajmujących się dalszym rozwojem tego systemu.

11.

Zauważa, że jednym z elementów o niezmiernie istotnym znaczeniu przyszłych prac rozwojowych będzie stworzenie odpowiedniej równowagi między staraniami na rzecz poprawy mobilności obywateli poprzez systemy przenaszalnych punktów oraz lepszej jakości działań edukacyjnych a koniecznością większej różnorodności systemów kształcenia, za które odpowiedzialne są regiony i gminy państw członkowskich.

12.

Zwraca uwagę, że ECVET oraz europejskie ramy odniesienia na rzecz zapewnienia jakości stanowią część większej całości inicjatyw w dziedzinie polityki oświatowej, do której należą: europejski system transferu i akumulacji punktów (ECTS), Europass, europejska karta jakości na rzecz mobilności (EQCM), europejskie zasady określania i zatwierdzania kształcenia nieformalnego i incydentalnego oraz europejskie ramy kwalifikacji dla uczenia się przez całe życie (EQF).

13.

Wskazywał we wcześniejszych opiniach, że wciąż ewoluujące wymagania w miejscu pracy związane z nowymi systemami pracy oraz adaptacją do nowych technologii wymagają nieustannego szkolenia siły roboczej. Szkolenie zawodowe, zgodnie z podejściem kształcenia przez całe życie, może okazać się kluczowym narzędziem rozwijania tego czynnika, co stanowi element zrównoważonego rozwoju społeczno-gospodarczego (1). Szczególnie w świetle przemian demograficznych należy skuteczniej wykorzystywać istniejącą siłę roboczą.

14.

Zwraca uwagę, że testowanie i dalszy rozwój systemu będą wymagały własnych środków finansowych.

Europejski system transferu i akumulacji punktów w kształceniu i szkoleniu zawodowym (ECVET)

15.

Zwraca uwagę na fakt, że międzynarodowa mobilność w obszarach uczenia się i pracy zawodowej ma w Europie bardzo długą tradycję. Była ona bardzo istotna dla rozwoju rzemiosła, przemysłu, handlu i przedsiębiorczości, które z kolei były czynnikami rozwoju dobrobytu miejscowości, regionu i kraju.

16.

Jest przekonany, że uczenie się i praca zawodowa przekraczające granice państwowe będą miały bardzo duże znaczenie w coraz bardziej globalizującej się gospodarce. Ową mobilność w obszarach uczenia się i pracy zawodowej trzeba wspierać odpowiednim, dostosowanym do nowoczesnych potrzeb, instrumentem. Komitet uważa system ECVET za taki instrument.

17.

Stwierdza, że zapotrzebowanie na kompetencje w coraz większym stopniu określa się na szczeblu regionalnym. Komitet podkreślał, że okoliczności i sytuacja wyjściowa rozwoju lokalnego i regionalnego są oczywiście zróżnicowane, w żadnym wypadku jednak nie można ich rozpatrywać w oderwaniu od otaczającego środowiska. W sytuacji, gdy istniejące miejsca pracy ulegają likwidacji, regiony i społeczności potrzebują miejsc pracy tworzonych w nowych sektorach produkcji, ponieważ w przeciwnym wypadku grozi im stagnacja, wykluczenie społeczne w postaci bezrobocia, wysoka absencja chorobowa i niejednokrotnie zbyt wczesne wycofywanie się z rynku pracy (2).

18.

Podkreśla, że cechą charakterystyczną świata pracy w Europie musi być jak największa elastyczność w powiązaniu z solidnym systemem zabezpieczenia społecznego, o czym jest mowa także w komunikacie Komisji Europejskiej „Wspólne zasady wdrażania modelu flexicurity” (3).

19.

Zgodził się w przeszłości z Komisją Europejską, że krajowe i europejskie ramy kwalifikacji ułatwiają uznawanie kształcenia we wszelkich kontekstach (4).

20.

Przyjął z zadowoleniem ramy kwalifikacji (EQF) przygotowane przez Komisję Europejską i popiera ich dwojaki cel, którym jest poprawa przejrzystości kwalifikacji i wspieranie mobilności w Unii Europejskiej.

21.

Podobnie jak w przypadku prośby związanej z EQF zwraca się o zaangażowanie odpowiednich władz lokalnych i regionalnych w realizację łączenia krajowych lub regionalnych ram kwalifikacji z ECVET.

22.

Wzmacnia przekonanie Komisji Europejskiej, że ECVET powinien być „dostosowany pod względem kulturowym i technicznym do realiów (…) regionalnych”, i przypomina, że same władze regionalne często odgrywają rolę w określaniu, rozwijaniu i realizacji systemów kwalifikacji i kształcenia przez całe życie w kontekście formalnym, nieformalnym i incydentalnym.

23.

Podkreśla, że duża część kształcenia zawodowego z punktu widzenia uczenia się przez całe życie odbywa się w przedsiębiorstwach lub sieciach przedsiębiorstw intensywnie wykorzystujących wiedzę i coraz częściej w sposób transgraniczny.

24.

Zwraca uwagę, że istnieją obecnie dobre przykłady współpracy między organizacjami branżowymi i regionami w różnych państwach w dziedzinie kształcenia zawodowego, które obejmują również wspólne planowanie i uznawanie (5). Inicjatywy takie należy wspierać i uwzględniać.

25.

Podkreśla, że system uznawania powinien obejmować różne podmioty, nie tylko podmioty publiczne, lecz również podmioty prywatne, przedsiębiorstwa i partnerów społecznych.

26.

Z zadowoleniem przyjmuje utworzenie grupy użytkowników ECVET, która aktualizuje i koordynuje ten proces. Nalega jednak, by włączyć władze lokalne i regionalne, przedsiębiorstwa lokalne oraz partnerów społecznych w poczet członków grupy użytkowników w celu umożliwienia im bezpośredniego dostępu do ECVET, przy jednoczesnym poszanowaniu przepisów krajowych.

27.

Podkreśla, że to właśnie często władze lokalne i regionalne mogą najlepiej realizować skuteczne działania operacyjne w zakresie kształcenia i szkolenia zawodowego.

28.

Zauważa, że ECVET jest systemem punktowym opartym na jednostkach, który umożliwia pomiar i porównanie osiągnięć w kształceniu oraz przeniesienie ich z jednej uczelni do drugiej.

29.

Z zadowoleniem przyjmuje, że system ten jest kompatybilny ze wszystkimi systemami kwalifikacji, zwłaszcza z europejskim systemem transferu punktów, który wspiera i ułatwia mobilność studentów uczelni wyższych w Europie i poza nią.

30.

Podkreśla jednak, że faktyczna realizacja i zainteresowanie systemem będą prawdziwą miarą jego sukcesu. Władze lokalne i regionalne będą użytecznym partnerem w promowaniu systemu poprzez sieć swoich kontaktów oraz w uwiarygodnieniu ECVET i umożliwieniu jego wykorzystania.

31.

Uważa, że dla dobrego stosowania systemu ECVET niezbędne są konkretne przykłady jego funkcjonowania w praktyce, gdy zostanie on już wdrożony. Dostarczyłoby to impulsów w szerszym kontekście do wykorzystania możliwości oferowanych przez ECVET.

Europejskie ramy odniesienia na rzecz zapewnienia jakości w dziedzinie kształcenia i szkolenia zawodowego (EQAF)

32.

Zauważa, że o większej efektywności kształcenia i szkolenia zawodowego pod względem społeczno-gospodarczym decyduje zapewnienie lepszego dostosowania kształcenia i szkolenia zawodowego do stale zmieniających się wymagań rynku pracy społeczeństwa wiedzy, w szczególności promowanie wysoko wykwalifikowanej siły roboczej zdolnej stawić czoła wyzwaniu globalizacji.

33.

Podkreśla, że systemy kształcenia i szkolenia nie mogą być rozwijane, jak to niekiedy ma miejsce, w oderwaniu od lokalnych warunków społecznych, sytuacji w zakresie przedsiębiorczości oraz potencjału innowacyjnego w danej miejscowości czy danym regionie. Wzrost, konkurencyjność oraz perspektywy rynku pracy na danym obszarze w coraz większym stopniu zależą bowiem od kwalifikacji obecnych i przyszłych pracowników, a także od tego, w jaki sposób kształcenie i szkolenie zawodowe oraz przekwalifikowanie przyczyniają się do stałego podnoszenia i rozwijania tychże kwalifikacji.

34.

Podkreśla, że rzeczą niezmiernie istotną jest powiązanie EQAF z potrzebami lokalnego rynku pracy, i wzywa do akredytacji ośrodków kształcenia i szkolenia zawodowego w ramach tego procesu.

35.

Uznaje wartość dodaną EQAF w rozwoju polityki kształcenia i szkolenia w ramach UE, a zwłaszcza przy promowaniu wzajemnego uczenia się, mobilności i wymiany wzorcowych rozwiązań.

36.

Przyjmuje z zadowoleniem oparcie europejskich ram odniesienia na cyklu poprawy jakości i podkreśla, że wskaźniki jakości nie powinny być rozumiane jako wytyczne, ale jako wielkości odniesienia, które na dalszych etapach można w różny sposób rozwijać — np. w kontekście bilateralnym czy międzynarodowym.

37.

Podkreśla, że nie wolno sprowadzać europejskich ram odniesienia wyłącznie do systemu statystycznego czy pewnego rodzaju narzędzia kontroli. Należy je traktować jako skuteczny instrument ciągłego rozwoju jakości na różnych szczeblach, w odniesieniu do różnych podmiotów i zaangażowanych stron.

38.

Opowiada się za tym, by wdrażanie europejskich ram odniesienia nie ograniczało się do szczebla krajowego, ale by uruchamiać odpowiednie procesy także na szczeblu lokalnym i regionalnym. To samo powinno dotyczyć systemów kształcenia i szkolenia, które nie należą do systemu oświaty publicznej, aby także one mogły się stale doskonalić i rozwijać.

39.

Uważa, że należy rozważyć, w jaki sposób powinny być kształtowane ramy odniesienia i jak bardzo powinny być one szczegółowe, aby osiągnąć zamierzone cele. Zdaniem Komitetu wskaźniki nie powinny być zbyt szczegółowe, ponieważ wdrażanie ram odniesienia i ich monitorowanie prowadziłoby do pośredniego sterowania systemami kształcenia.

40.

Podkreśla, iż proponowane przez Komisję wskaźniki odniesienia:

należy rozumieć jako zestaw narzędzi, których celem jest wsparcie oceny i poprawy jakości systemów kształcenia zawodowego w zgodzie z krajowym prawodawstwem i procedurami;

nie wprowadzają żadnych nowych norm, ale powinny wesprzeć starania państw członkowskich przy poszanowaniu różnorodności stosowanych przez nie podejść;

są stosowane na zasadzie dobrowolności, powinny pełnić funkcję wskazówek, a zatem nie powinny służyć jako narzędzie do porównywania jakości i wydajności poszczególnych systemów krajowych w Europie.

Dlatego też pozytywnym elementem byłoby umożliwienie poszczególnym użytkownikom dokonania wyboru wskaźników, które są najwłaściwsze z punktu widzenia potrzeb poszczególnych systemów zapewniania jakości.

41.

Podkreśla, że należy wzmocnić wymiar lokalny i regionalny, w szczególności poprzez wsparcie lokalnych i regionalnych sieci w tej dziedzinie, i ubolewa, że w zaleceniu nie oddano znaczenia zaangażowania władz lokalnych i regionalnych w bardziej wyraźny sposób.

42.

Wzywa do większego bezpośredniego zaangażowania szczebla lokalnego i regionalnego w Europejską Sieć Zapewniania Jakości w Dziedzinie Kształcenia i Szkolenia Zawodowego (ENQAVET). Należy wspierać i propagować połączenie różnych regionów i przedsiębiorstw w sieć zorganizowaną wokół europejskich ram odniesienia na rzecz zapewnienia jakości.

43.

Proponuje wykorzystanie znaku jakości dla instytucji kształcenia i szkolenia zawodowego podobnego do istniejącego już rankingu uczelni wyższych.

44.

Usprawnienia w kształceniu i szkoleniu zawodowym stanowią znaczącą korzyść zarówno dla jednostek, jak i ogółu społeczeństwa. Zwiększanie ogólnego poziomu umiejętności pomaga w poprawianiu wskaźników ekonomicznych, takich jak wydajność i stopa bezrobocia, oraz wskaźników społecznych, takich jak zaangażowanie obywateli, przestępczość i koszty opieki zdrowotnej.

45.

Kształcenie zawodowe może propagować integrację społeczną grup, które znajdują się w niekorzystnej sytuacji na rynku pracy, jak np. migrantów i osób starszych oraz uczniów przedwcześnie kończących edukację.

46.

Podkreśla, że należy troszczyć się nie tylko o te grupy osób, które korzystają z kształcenia i szkolenia, ale także o te, które nie mają dostępu do systemu kształcenia, których dostęp do systemu kształcenia jest utrudniony, bądź które z niego odeszły.

Bruksela, 8 października 2008 r.

Przewodniczący

Komitetu Regionów

Luc VAN DEN BRANDE


(1)  CdR 226/98 fin.

(2)  Zob. opinia Komitetu Regionów z 14 czerwca 2006 r. w sprawie wniosku dotyczącego zalecenia Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie kluczowych kompetencji w uczeniu się przez całe życie.

(3)  Zob. opinia CdR 274/2007 w sprawie dokumentu COM(2007) 359 wersja ostateczna.

(4)  CdR 335/2006 fin.

(5)  Np. europejski kurs konserwacji samochodów ciężarowych, www.anfa-auto.fr.


19.12.2008   

PL

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

C 325/52


Opinia Komitetu Regionów „Proces barceloński: Unia na rzecz Regionu Morza Śródziemnego, jakie skutki dla samorządu terytorialnego?”

(2008/C 325/08)

KOMITET REGIONÓW

podkreśla znaczenie inicjatywy „Proces barceloński: Unia na rzecz Regionu Morza Śródziemnego”, która umieściła region Morza Śródziemnego w centralnym miejscu harmonogramu prac instytucji europejskich, stała się tematem debat i zachęciła do przemyśleń na poziomie odpowiadającym wyzwaniu;

jest przekonany, że inicjatywy podejmowane po obu stronach basenu Morza Śródziemnego, które skupiają się wyłącznie na podejściu dyplomatycznym, nie doprowadzą do powstania trwałych rozwiązań, o ile demokracja lokalna nie znajdzie się w centrum debaty, tak pod względem jej umocnienia, jak i bezpośredniej współpracy regionów i miast znajdujących się po obu stronach Morza Śródziemnego w ramach inicjatywy „Proces barceloński: Unia na rzecz Regionu Morza Śródziemnego”;

przypomina, że to na szczeblu terytorialnym zarządzania można opracować rozwiązania służące z jednej strony przystosowaniu się, a z drugiej podjęciu wyzwań wynikających z globalizacji w ścisłej współpracy z pozostałymi poziomami władz instytucjonalnych. Władze lokalne i regionalne, zwłaszcza w Europie, stopniowo utwierdziły swą pozycję poziomu władzy odpowiedniego dla znalezienia takich rozwiązań;

wobec powyższego ponownie zwraca się o uznanie władz lokalnych i regionalnych za istotnych partnerów procesu barcelońskiego i współpracy eurośródziemnomorskiej;

postanawia propagować ideę utworzenia Eurośródziemnomorskiego Zgromadzenia Regionalnego i Lokalnego (Assemblée Régionale et Locale euro-méditerranéenne — ARLEM) składającego się z członków Komitetu Regionów, przedstawicieli europejskich i międzynarodowych stowarzyszeń działających w ramach współpracy eurośródziemnomorskiej z jednej strony, a z drugiej takiej samej liczby przedstawicieli samorządów terytorialnych państw południowych i wschodnich wybrzeży basenu Morza Śródziemnego, jako stałej platformy dialogu, wymiany i współpracy oraz wzywa do uznania go za organ doradczy w ramach przyszłego kierownictwa inicjatywy „Proces barceloński: Unia na rzecz Regionu Morza Śródziemnego”, podobnie jak miało to miejsce w wypadku Eurośródziemnomorskiego Zgromadzenia Parlamentarnego (APEM) na poziomie parlamentów krajowych.

Sprawozdawca generalny

:

Isidoro GOTTARDO, radny miasta Sacile

Dokument źródłowy

Wniosek francuskiej prezydencji Rady Unii Europejskiej z 13 czerwca 2008 r. o opinię w sprawie: „Proces barceloński: Unia na rzecz Regionu Morza Śródziemnego, jakie skutki dla samorządu terytorialnego?” oraz komunikat Komisji do Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie: „Proces barceloński: Unia na rzecz regionu Morza Śródziemnego”

COM(2008) 319 wersja ostateczna

I.   UWAGI OGÓLNE

KOMITET REGIONÓW

1.

Podkreśla znaczenie inicjatywy „Proces barceloński: Unia na rzecz Regionu Morza Śródziemnego”, która umieściła region Morza Śródziemnego w centralnym miejscu harmonogramu prac instytucji europejskich, stała się tematem debat i zachęciła do przemyśleń na poziomie odpowiadającym wyzwaniu. Jednocześnie z zadowoleniem przyjmuje aspekt praktyczny oraz polityczną wizję projektu podjętego z inicjatywy prezydencji francuskiej w Radzie Unii Europejskiej, którą poparło 13 państw partnerskich z południowych i wschodnich obszarów basenu Morza Śródziemnego.

2.

Wyraża zadowolenie z powodzenia niektórych środków i inicjatyw podjętych do chwili obecnej w ramach procesu barcelońskiego, ubolewa jednak nad brakiem znaczących postępów w zakresie zapewnienia pokoju, bezpieczeństwa oraz rozwoju ludzkiego i społecznego, jak i nad brakiem zaangażowania ze strony władz lokalnych i regionalnych.

3.

Podkreśla, że „Proces barceloński: Unia na rzecz Regionu Morza Śródziemnego” w swym nowym wydaniu powinien umożliwić przejście od systemu współpracy wyłącznie międzyrządowej do projektu dialogu obywateli zamieszkujących trzy wybrzeża tego basenu, zwłaszcza współpracy między krajami południowych i wschodnich wybrzeży Morza Śródziemnego włączając doń władze lokalne i regionalne w ramach konkretnych, uzgodnionych projektów wpisujących się w globalną strategię opartą na potrzebach obywateli i na solidarności.

4.

Uważa, iż jednym z warunków powodzenia współpracy krajów eurośródziemnomorskich na rzecz zacieśnienia partnerstwa poprzez inicjatywę „Proces barceloński: Unia na rzecz Regionu Morza Śródziemnego” jest znalezienie nowych zagadnień sprzyjających jej rozwojowi, tak aby korzyści z niej płynące stały się jasne i konkretne dla obywateli, dzięki przekształceniu deklaracji zasad w dostrzegalne działania, co pociąga za sobą znaczne włączenie doń decydentów politycznych szczebla lokalnego i regionalnego oraz przejrzystą i jasną politykę komunikacyjną.

5.

Zauważa, że możliwość nasilenia działań władz lokalnych i regionalnych oraz społeczeństwa obywatelskiego w zakresie polityki publicznej jest często ograniczona niskim poziomem demokracji lokalnej i procesu rzeczywistej decentralizacji, zwłaszcza w krajach południowych i wschodnich wybrzeży basenu Morza Śródziemnego.

6.

Stwierdza jednocześnie, że decentralizacja i sprawowanie rządów na szczeblu lokalnym z udziałem obywateli nie zawsze idą w parze. W niektórych państwach Unii Europejskiej i poza nią władze lokalne i regionalne wspólnie stoją przed wyzwaniem zwiększenia udziału w wyborach, a także propagowania uczestnictwa obywateli oraz włączania środowiska stowarzyszeń w opracowywanie strategii i przygotowywanie ważnych projektów miejskich lub regionalnych.

7.

Jest przekonany, że inicjatywy podejmowane po obu stronach basenu Morza Śródziemnego, które skupiają się wyłącznie na podejściu dyplomatycznym, nie doprowadzą do powstania trwałych rozwiązań, o ile demokracja lokalna nie znajdzie się w centrum debaty, tak pod względem jej umocnienia, jak i bezpośredniej współpracy regionów i miast znajdujących się po obu stronach Morza Śródziemnego w ramach inicjatywy „Proces barceloński: Unia na rzecz Regionu Morza Śródziemnego”.

8.

W tym też duchu docenia deklarację szefów państw i rządów krajów uczestniczących w partnerstwie eurośródziemnomorskim, którzy spotkali się w Paryżu 13 lipca br., podkreślającą, że ważne jest, by społeczeństwo obywatelskie, władze lokalne i regionalne oraz sektor prywatny czynnie włączyli się we wdrażanie „Procesu barcelońskiego: Unii na rzecz Regionu Morza Śródziemnego”.

9.

Uważa jednak, że nie należy stawiać na równi tych, którzy posiadają legitymację demokratyczną, np. władz lokalnych i regionalnych, oraz tych, którzy jej nie posiadają, np. społeczeństwa obywatelskiego i sektora prywatnego.

10.

Podziela także pogląd szefów państw i rządów krajów partnerstwa eurośródziemnomorskiego, że „podział zakresu odpowiedzialności za ten proces, ustanowienie rządów na zasadzie równouprawnienia wszystkich stron oraz przekształcenie go w konkretne projekty, które byłyby bardziej widoczne dla obywateli, sprawi, że relacje między trzema wybrzeżami Morza Śródziemnego staną się bardziej konkretne i widoczne dzięki projektom regionalnym oraz dodatkowym projektom opracowanym na niższym poziomie administracji, które będą przydatne dla obywateli i regionu”.

11.

Powiadamia o gotowości władz lokalnych i regionalnych do wzbogacenia inicjatywy „Proces barceloński: Unia na rzecz Regionu Morza Śródziemnego” oraz o ich zaangażowaniu się na jego rzecz poprzez propagowanie demokracji lokalnej i współpracy zdecentralizowanej.

12.

Przypomina o doświadczeniach związanych z wprowadzaniem europejskiej polityki w różnych dziedzinach, której wdrażanie w większości wypadków wymaga zaangażowania ze strony władz lokalnych, ich środków oraz działań, podkreślając w ten sposób konkretną wiedzę praktyczną i specjalistyczną europejskich władz lokalnych i regionalnych w zakresie zarządzania i zajmowania się problemami obszarów miejskich i wiejskich dotyczących środowiska naturalnego, energii, transportu, ochrony cywilnej, zjawisk migracyjnych, rozwoju gospodarczego oraz wielu innych priorytetów procesu barcelońskiego, które nadal obowiązują, takich jak dialog międzykulturowy, edukacja, jego wymiar ludzki i społeczny. Ubolewa wobec powyższego, że projekty rozwoju, załączone do wniosków ze szczytu w Paryżu, nie były przedmiotem wcześniejszych konsultacji z władzami regionalnymi i lokalnymi pomimo konieczności ich włączenia w przyszłe etapy wdrażania i podkreśla konieczność zmiany w przyszłości tego podejścia międzyrządowego poprzez włączenie doń wszystkich odnośnych poziomów sprawowania rządów.

13.

Podobnie jak to uczynił w poprzednich opiniach w tej sprawie, kładzie nacisk na znaczenie zaangażowania władz lokalnych i regionalnych nie tylko na etapie wdrażania, ale także w cały proces współpracy od chwili przygotowywania strategii, poprzez wdrażanie programów i projektów, aż do etapu monitorowania procesu wdrażania strategii i oceny wyników, zwłaszcza w wypadku inicjatyw w dziedzinach, w których władze lokalne i regionalne uzyskały szerokie i bezpośrednie kompetencje, takich jak np. urbanistyka i zagospodarowanie przestrzenne, zarządzanie zasobami wodnymi, utylizacja odpadów i zarządzanie w tym zakresie, środowisko naturalne, skutki zmian klimatycznych na danym obszarze, jego rozwój gospodarczy, zarządzanie dziedzictwem kulturowym i historycznym oraz dbałość o jego dobry stan, rozwój turystyki lokalnej, podstawowe usługi w zakresie zdrowia publicznego, polityka integracji i spójności społecznej.

14.

Z zadowoleniem przyjmuje zbliżającą się inaugurację nowego programu CIUDAD w ramach istniejącego europejskiego instrumentu sąsiedztwa i partnerstwa, którego zadaniem jest wspieranie współpracy w zakresie rozwoju obszarów miejskich i dialogu w regionie śródziemnomorskim. Zgadza się, że do zagadnień priorytetowych należą równowaga środowiska naturalnego, wydajność energetyczna, zrównoważony rozwój gospodarczy i zmniejszenie różnic społecznych — dziedziny, w których władze lokalne i regionalne mają rozległe i bezpośrednie uprawnienia i w których można skorzystać z dużego doświadczenia i wiedzy europejskich władz lokalnych i regionalnych.

15.

Zwraca uwagę na to, że kwestie finansowe inicjatywy „Proces barceloński: Unia na rzecz Regionu Morza Śródziemnego” nie zostały do tej pory uściślone i że władze lokalne i regionalne mogą zostać partnerami politycznymi, technicznymi i finansowymi w przygotowaniu i wdrożeniu strategii oraz projektów odpowiadających na rzeczywiste potrzeby obywateli, jak i celom tej inicjatywy. Podkreśla ponadto, że inicjatywa „Proces barceloński: Unia na rzecz Regionu Morza Śródziemnego” nie zmienia w ogóle pod względem programowania i finansowania wymiaru śródziemnomorskiego europejskiej polityki sąsiedztwa.

16.

Przypomina, że to na szczeblu terytorialnym zarządzania można opracować rozwiązania służące z jednej strony przystosowaniu się, a z drugiej podjęciu wyzwań wynikających z globalizacji w ścisłej współpracy z pozostałymi poziomami władz instytucjonalnych. Władze lokalne i regionalne, zwłaszcza w Europie, stopniowo utwierdziły swą pozycję poziomu władzy odpowiedniego dla znalezienia takich rozwiązań.

17.

Wobec powyższego ponownie zwraca się o uznanie władz lokalnych i regionalnych za istotnych partnerów procesu barcelońskiego i współpracy eurośródziemnomorskiej.

18.

Uznaje rolę i doświadczenie różnych krajowych, europejskich i międzynarodowych sieci i stowarzyszeń władz lokalnych i regionalnych działających w dziedzinie zdecentralizowanej współpracy eurośródziemnomorskiej, jak i ich konkretną wiedzę i praktyczną znajomość interesujących je obszarów (1). Stąd też pojawia się konieczność częstszego wspólnego podejmowania działań i harmonizowania celów współpracy zdecentralizowanej z celami partnerstw eurośródziemnomorskich, by uzyskać optymalne wyniki.

19.

Potwierdza swe poparcie dla deklaracji przedstawicieli władz lokalnych i regionalnych regionu Morza Śródziemnego przyjętej na Forum władz lokalnych i regionalnych UE i regionu Morza Śródziemnego 23 czerwca 2008 r. w Marsylii.

20.

W tym kontekście podziela wolę demokratycznie wybranych władz lokalnych i regionalnych oraz ich stowarzyszeń utworzenia instrumentu instytucjonalnego, instrumentu właściwego dla władz terytorialnych, zapewniającego ich stałe przedstawicielstwo w inicjatywie„Proces barceloński: Unia na rzecz Regionu Morza Śródziemnego” i czynny wkład w jej prace, ponawiając w ten sposób apele Komitetu Regionów zawarte w jego wcześniejszych opiniach w tej sprawie.

21.

W związku z tym stawia sobie za cel powołanie Eurośródziemnomorskiego Zgromadzenia Regionalnego i Lokalnego (Assemblée Régionale et Locale euro-méditerranéenne — ARLEM) składającego się w równym stopniu z członków reprezentujących demokratycznie wybrane władze lokalne i regionalne z Unii Europejskiej oraz z krajów partnerskich basenu Morza Śródziemnego, na wzór Europejsko-Śródziemnomorskiego Zgromadzenia Parlamentarnego (APEM) stanowiącego organ reprezentacyjny w skali parlamentarnej.

II.   ZALECENIA POLITYCZNE

KOMITET REGIONÓW

22.

Wzywa organy zarządzające inicjatywy „Proces barceloński: Unia na rzecz Regionu Morza Śródziemnego”, by poza politycznym uznaniem władz lokalnych i regionalnych, formalnie i konkretnie włączyły je w tę inicjatywę oraz w proces współpracy.

23.

W związku z tym wzywa do określenia w nowych dokumentach roboczych roli władz lokalnych i regionalnych jako pełnoprawnych partnerów procesu współpracy w ramach wznowienia inicjatywy „Proces barceloński: Unia na rzecz Regionu Morza Śródziemnego”.

24.

Nalega, by władze lokalne i regionalne uczestniczyły na wcześniejszym etapie, wspólnie z rządami centralnymi, w przygotowywaniu układów o stowarzyszeniu, dokumentów strategicznych oraz planów działań ustanawianych w stosunkach dwustronnych między Unią Europejską a krajami partnerskimi południowego i wschodniego wybrzeża Morza Śródziemnego, zwłaszcza w ramach europejskiej polityki sąsiedztwa.

25.

Stąd też wzywa rządy państw obszaru eurośródziemnomorskiego do ustanowienia mechanizmów zorganizowanego dialogu krajowego i konsultacji z podmiotami szczebla niższego niż krajowy (lokalnego i regionalnego), partnerami społecznymi i społeczeństwem obywatelskim poprzez włączenie doń sieci i stowarzyszeń władz lokalnych i regionalnych.

26.

Postanawia propagować ideę utworzenia Eurośródziemnomorskiego Zgromadzenia Regionalnego i Lokalnego (Assemblée Régionale et Locale euro-méditerranéenne — ARLEM) składającego się z członków Komitetu Regionów, przedstawicieli europejskich i międzynarodowych stowarzyszeń działających w ramach współpracy eurośródziemnomorskiej z jednej strony, a z drugiej takiej samej liczby przedstawicieli samorządów terytorialnych państw południowych i wschodnich wybrzeży basenu Morza Śródziemnego, jako stałej platformy dialogu, wymiany i współpracy oraz wzywa do uznania go za organ doradczy w ramach przyszłego kierownictwa inicjatywy „Proces barceloński: Unia na rzecz Regionu Morza Śródziemnego”, podobnie jak miało to miejsce w wypadku Eurośródziemnomorskiego Zgromadzenia Parlamentarnego (APEM) na poziomie parlamentów krajowych.

27.

Wzywa właściwe służby Komisji Europejskiej do zharmonizowania, skoordynowania i powiązania tego nowego aktywnego podejścia z różnymi istniejącymi już programami, projektami i instrumentami wspólnotowymi (2) i instrumentami współpracy eurośródziemnomorskiej (3), tak aby można było skorzystać ze zdobytego doświadczenia, uniknąć pokrywania się działań oraz poczynić większe postępy.

28.

Proponuje, by zbadać możliwość dostosowania istniejących strukturalnych mechanizmów wsparcia do kontekstu śródziemnomorskiego, co realizowano by głównie poprzez politykę spójności społeczno-gospodarczej, dzięki której współpraca władz lokalnych i regionalnych Unii Europejskiej i krajów basenu Morza Śródziemnego opierałaby się na wymiarze terytorialnym.

29.

Wzywa organy zarządzające inicjatywy „Proces barceloński: Unia na rzecz Regionu Morza Śródziemnego”, do wykorzystania okazji wznowienia tego procesu, by przeprowadzić reformę władz lokalnych oraz decentralizację w niektórych krajach południowych i wschodnich wybrzeży Morza Śródziemnego, a w pozostałych dać sygnał do rozpoczęcia procesów decentralizacji.

30.

Proponuje niniejszym wybór strategii na rzecz umocnienia instytucjonalnego władz lokalnych i regionalnych oraz wprowadzenie programów modernizacji administracji i wdrożenia projektów kształcenia zasobów ludzkich na szczeblu lokalnym i regionalnym.

31.

Uważa, że zwiększenie poczucia odpowiedzialności demokratycznie wybranych przedstawicieli władz lokalnych i regionalnych przyczyni się do powstania wielopoziomowego systemu sprawowania rządów, w którym do procesów decyzyjnych, opracowania, wdrożenia i oceny polityki publicznej i polityki rozwoju włącza się organy różnych szczebli.

32.

Sugeruje, by zaangażować miejscowy kapitał ludzki, techniczny i naukowy do wdrażania projektów oraz do osiągnięcia optymalnego udziału obywateli, tak aby poczuli się oni odpowiedzialni za proces współpracy i projekty realizowane w jego ramach.

33.

Na zakończenie stwierdza, że dynamiczne procesy inicjatywy „Proces barceloński: Unia na rzecz Regionu Morza Śródziemnego” mogą stać się dla wszystkich podmiotów różnych szczebli okazją do nauki, zawierania nowych kontaktów, nowymi sposobami wzajemnego uznania. Jednocześnie umożliwiają one różnym zaangażowanym w nie podmiotom (administracji centralnej i zdecentralizowanej, władzom lokalnym i regionalnym, społeczeństwu obywatelskiemu) naukę nowego podejścia do rozwoju i demokracji lokalnej.

34.

Wzywa swego przewodniczącego do przekazania niniejszej opinii francuskiemu przewodnictwu UE, współprzewodnictwu Unii na rzecz Regionu Morza Śródziemnego, Komisji Europejskiej, Parlamentowi Europejskiemu i Europejskiemu Komitetowi Ekonomiczno-Społecznemu, Śródziemnomorskiemu Zgromadzeniu Parlamentarnemu oraz szefom państw i rządów południowych i wschodnich krajów śródziemnomorskich.

Bruksela, 9 października 2008 r.

Przewodniczący

Komitetu Regionów

Luc VAN DEN BRANDE


(1)  Liczne sieci, stowarzyszenia i ośrodki włączyły się w konkretne działania, badania i opracowania dotyczące poszczególnych krajów i współpracy eurośródziemnomorskiej. Wskazane byłoby zebranie tych prac, zapoznanie się z nimi, wyciągnięcie z nich wniosków oraz przygotowanie nowej inicjatywy na podstawie wiedzy zdobytej w ten sposób. Na przykład sprawozdanie światowe „Miasta i rządy lokalne zjednoczone na rzecz decentralizacji i demokracji lokalnej” dotyczy sytuacji w krajach partnerskich należących do inicjatywy „Proces barceloński: Unia na rzecz Regionu Morza Śródziemnego”.

(2)  Na przykład: fundusze współpracy międzyregionalnej, polityka rozszerzenia Unii Europejskiej skierowana na kandydatów takich jak Chorwacja i Turcja.

(3)  Na przykład: europejska polityka sąsiedztwa, programy wspólnotowe, takie jak Erasmus Mundus czy ramowy program badań i rozwoju, dialog 5+5 pomiędzy krajami basenu Morza Śródziemnego z Unii Europejskiej i z Maghrebu.


19.12.2008   

PL

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

C 325/56


Opinia Komitetu Regionów „Zarządzanie i partnerstwo w dziedzinie polityki regionalnej na szczeblu krajowym i regionalnym oraz na szczeblu projektów”

(2008/C 325/09)

KOMITET REGIONÓW

Domaga się, aby w odniesieniu do partnerstwa nie zaliczać władz lokalnych i regionalnych do tej samej kategorii, co organizacji społeczeństwa obywatelskiego i partnerów społecznych, ponieważ władze lokalne i regionalne to organy pochodzące z wyboru, odpowiadające bezpośrednio przed obywatelami UE.

Zwraca uwagę, że brak ogólnoeuropejskiej metodologii wprowadzania w życie partnerstwa przy przygotowywaniu, realizacji, monitorowaniu i ocenie dokumentów programowych i dotyczących planowania w zakresie rozwoju terytorialnego uniemożliwia sprawdzenie, czy w procesie tym faktycznie zastosowano zasadę partnerstwa a nie tylko wspomniano o niej pro forma oraz jakie to przyniosło efekty.

Zaleca, by Parlament Europejski i Komisja Europejska oceniły możliwości wykorzystania potencjału władz krajowych lub regionalnych do monitorowania wdrażania programów operacyjnych i wydatkowania w ramach funduszy strukturalnych i Funduszu Spójności, w celu weryfikowania poniesionych kosztów i osiągniętych wyników.

Wyraża przekonanie, że Komitet Regionów powinien odgrywać większą rolę w przygotowaniu, wdrażaniu i monitorowaniu strategii politycznych UE poprzez czynne zaangażowanie członków Komitetu w dialog na szczeblu lokalnym i regionalnym.

Będzie inicjować i realizować inicjatywy mające na celu rozpowszechnianie najlepszych praktyk w zakresie wykorzystywania partnerstw do ustalania priorytetów politycznych w państwach członkowskich.

Sprawozdawca

:

Władimir KISIOW (BG/PPE), członek rady miejskiej Sofii

ZALECENIA POLITYCZNE

KOMITET REGIONÓW

Ogólne uwagi na temat partnerstwa i zarządzania w dziedzinie polityki regionalnej na szczeblu krajowym i regionalnym oraz na szczeblu projektów

1.

W pełni popiera inicjatywę, by podczas przygotowania i realizacji dokumentów programowych i dotyczących planowania w dziedzinie rozwoju terytorialnego, zbadać i przeanalizować rolę partnerstwa i zarządzania w dziedzinie polityki regionalnej na szczeblu krajowym i regionalnym oraz na szczeblu projektów.

2.

Z zadowoleniem przyjmuje wysiłki państw członkowskich oraz władz regionalnych i lokalnych zmierzające do ustanowienia i systematycznego wprowadzania w życie partnerstw między instytucjami państwowymi lub regionalnymi i lokalnymi a przedstawicielami społeczeństwa obywatelskiego, partnerami społecznymi i biznesem w procesie przygotowywania dokumentów dotyczących planowania w zakresie opracowania i wdrażania polityki planowania i rozwoju regionalnego.

3.

Ze szczególnym zadowoleniem przyjmuje fakt, że w państwach członkowskich rządy podejmują starania, by wspierać dialog z władzami lokalnymi i regionalnymi zmierzający do określenia celów, priorytetów, zasobów oraz sposobu realizacji działań w zakresie rozwoju terytorialnego w ramach europejskich i krajowych strategii politycznych.

4.

Podkreśla istotną rolę miast i regionów w przygotowaniu dokumentów strategicznych, wdrażaniu programów oraz monitorowaniu i wdrażaniu strategii politycznych UE.

5.

Domaga się, aby w odniesieniu do partnerstwa nie zaliczać ciągle władz lokalnych i regionalnych do tej samej kategorii, co organizacji społeczeństwa obywatelskiego i partnerów społecznych, ponieważ władze lokalne i regionalne to organy pochodzące z wyboru, odpowiadające bezpośrednio przed obywatelami UE. Partnerstwo między krajowymi organami państw członkowskich, organami europejskimi a władzami lokalnymi i regionalnymi odbywa się zatem się na innym poziomie jakościowym niż pozostałe formy partnerstwa. Władze lokalne i regionalne, wybrane przez obywateli i wykonujące powierzone im zadania z zakresu administracji państwowej, powinny być wyraźnie wymieniane jako takie w ogólnych rozporządzeniach i dokumentach.

6.

Jest przekonany, że zasady dobrego zarządzania na szczeblu lokalnym i regionalnym mogą zostać wprowadzone w życie dzięki większemu zaangażowaniu przedstawicieli społeczeństwa obywatelskiego oraz partnerów społecznych i gospodarczych.

Główne elementy zarządzania w ramach polityki strukturalnej

7.

Popiera kompleksowe uwzględnienie kwestii zarządzania polityką strukturalną w ramach wieloszczeblowego systemu Unii Europejskiej.

8.

Za niezbędne dla dobrego zarządzania w ramach polityki regionalnej uważa zintegrowane stosowanie instrumentów polityki, aktywny udział wszystkich zainteresowanych podmiotów, wyraźne ukierunkowanie na sprawne i skuteczne realizowanie polityki, a także opieranie się na poziomej i pionowej integracji różnych instrumentów, zapewniającej wymierne rezultaty.

9.

Wyraża uznanie dla roli europejskiej polityki strukturalnej jako skutecznego instrumentu towarzyszącego procesom decentralizacji administracyjnej w różnych krajach europejskich w kształtowaniu opartych na planowaniu i wskaźnikach procesów zarządzania, które w istotny sposób przyczyniły się do usprawnienia inicjatyw publicznych na szczeblu lokalnym i regionalnym.

10.

Dostrzega w dotychczasowym modelu zarządzania polityką strukturalną dobrą podstawę jej ukierunkowania na przyszłość.

11.

Zwraca uwagę, że brak ogólnoeuropejskiej metodologii wprowadzania w życie partnerstwa przy przygotowywaniu, realizacji, monitorowaniu i ocenie dokumentów programowych i dotyczących planowania w zakresie rozwoju terytorialnego uniemożliwia sprawdzenie, czy w procesie tym faktycznie zastosowano zasadę partnerstwa, a nie tylko wspomniano o niej pro forma oraz jakie to przyniosło efekty.

Polityczne aspekty partnerstwa w zakresie zarządzania polityką regionalną

12.

Uważa, że sukcesem jest wzmocnienie partnerstwa na rzecz bardziej zrównoważonej polityki spójności oraz ściślejszej pionowej i poziomej integracji w zakresie zarządzania i partnerstwa na szczeblu krajowym, lokalnym i regionalnym.

13.

Postrzega jako sukces demokracji fakt, że władze w nowych państwach członkowskich kierowały się zasadami dobrego zarządzania w procesie opracowywania i wdrażania dokumentów programowych.

14.

Wzywa władze krajowe i regionalne oraz organy administracji do opracowania i przyjęcia metodologii wprowadzania w życie partnerstwa w polityce regionalnej w odniesieniu do dokumentów programowych i dotyczących planowania, która jasno określałaby sposób i minimalny zakres wprowadzania partnerstwa na wszystkich etapach tzn. na etapie przygotowywania, realizacji, monitorowania i oceny. Należy przy tym uwzględnić dwa jakościowo różne poziomy partnerstwa:

organy pochodzące z wyboru odpowiadające bezpośrednio przed obywatelami UE tzn. władze lokalne i regionalne;

partnerzy społeczni i gospodarczy oraz społeczeństwo obywatelskie.

Partnerzy, których należy zaangażować, różnią się pod względem kompetencji, specjalistycznej wiedzy i możliwości oraz wkładu, jaki mogą wnieść. Metodologia ta powinna także wziąć pod uwagę różny stopień decentralizacji w poszczególnych państwach członkowskich oraz to, czy ich władze lokalne i regionalne są instytucjami zarządzającymi w niektórych programach operacyjnych.

15.

Uważa, że dzięki swoim sprawdzonym rozwiązaniom stare państwa członkowskie UE, szczególnie te o wysokim stopniu decentralizacji, wniosły istotny wkład w udoskonalenie systemu zarządzania i partnerstwa w dziedzinie polityki regionalnej na szczeblu krajowym, lokalnym i regionalnym oraz na szczeblu projektów oraz że mogą dostarczyć przykładów najlepszych praktyk dla innych krajów.

16.

Jest zdania, że włączenie sieci partnerów w proces opracowywania i wdrażania strategii rozwoju regionalnego oferuje różnym podmiotom i uczestnikom znaczne możliwości wyrażania swoich interesów i zwiększa zaufanie ludzi do władz publicznych. Trzeba jednak zapewnić, by ci partnerzy, którzy posiadają właściwe kompetencje do działania, specjalistyczną wiedzę i odpowiednie możliwości oraz których udział będzie prawdziwym wkładem, posiadali także wystarczające zabezpieczenie finansowe pozwalające na aktywny udział w działaniach. To zabezpieczenie finansowe mogłoby być elementem pomocy technicznej i powinno obejmować także koszty opracowywania dobrze uzasadnionych analiz i badań na szczeblu europejskim, krajowym i lokalnym.

17.

Wzywa Komisję Europejską, aby — jako, że nie zostało to uwzględnione w szeregu programów operacyjnych — umożliwiła i poparła korzystanie ze środków pomocy technicznej w ramach obecnego okresu programowania przez władze lokalne i regionalne, ich stowarzyszenia krajowe i ponadnarodowe oraz innych właściwych partnerów z myślą o opracowywaniu na szczeblu lokalnym, regionalnym, krajowym i europejskim badań i analiz, których celem byłoby określenie potrzeb i priorytetów dla nowej polityki spójności.

18.

Jest przekonany, że na wszystkich etapach (przygotowanie, wdrażanie, monitorowanie i ocena) kształtowania polityki UE w dziedzinie rozwoju lokalnego i regionalnego coraz większe znaczenia wzmacnianie partnerstwa i zarządzania na szczeblu projektów.

19.

Uważa, że w strategii komunikacji UE należy przyznawać coraz istotniejszą rolę zarządzaniu i partnerstwu w przygotowaniu, wdrażaniu, monitorowaniu i ocenie europejskiej polityki rozwoju terytorialnego.

20.

Wnosi, by Parlament Europejski i Komisja Europejska w szerszym zakresie przy opracowywaniu strategii politycznych UE opierały się w szerszym zakresie na partnerstwie i zarządzaniu oraz otwartej metodzie koordynacji, tak aby zaangażować maksymalną liczbę uczestników, a zwłaszcza władze lokalne i regionalne, jako szczebel władz, na którym zazwyczaj realizowana jest znaczna część strategii wspólnotowych. W związku z tym wzywa Komisję, by dążyła do wyznaczania jako organa zarządzające programami operacyjnymi zainteresowanych władz regionalnych i lokalnych, które wykażą się odpowiednimi kompetencjami dla zarządzania europejskimi programami rozwoju regionalnego.

21.

Uważa, że w procesie przygotowywania krajowych, lokalnych i regionalnych strategii oraz dokumentów dotyczących planowania należy powiązać ze sobą zagadnienia zarządzania i partnerstwa na szczeblu krajowym i regionalnym oraz rozważania i inicjatywy dotyczące wyzwań w takich dziedzinach, jak na przykład zmiany klimatyczne, transport miejski, rozwój nauk przyrodniczych i biotechnologii, badania i innowacje w UE i innych regionach.

Wspieranie partnerstwa w dziedzinie zarządzania

22.

Uważa, że w odniesieniu do opracowywania nowej polityki spójności gospodarczej, społecznej i terytorialnej przede wszystkim dla regionów o poważnych i trwałych niekorzystnych warunkach naturalnych lub demograficznych decydujące znaczenie będzie miało zapewnienie, aby przede wszystkim władze lokalne i regionalne oraz ich stowarzyszenia krajowe i ponadnarodowe, ale także partnerzy społeczni i gospodarczy oraz społeczeństwo obywatelskie, na możliwie wczesnym etapie włączyli się do formułowania krajowego stanowiska, określania priorytetów i przygotowywania dokumentów oraz aby ich zdanie zostało należycie wzięte pod uwagę.

23.

Uważa za właściwe, by kontynuować gruntowne analizowanie praktyk i doświadczeń państw członkowskich dotyczących partnerstw przy ustalaniu priorytetów rozwoju lokalnego, regionalnego, krajowego i ponadnarodowego. Analizy te będą sprzyjały wdrożeniu prostszych i bardziej skutecznych form komunikacji między partnerami na szczeblu lokalnym i regionalnym.

24.

Uważa, że z uwagi na różny stopień decentralizacji poszczególnych państw członkowskich, istnieją także różnice, jeśli chodzi o przebieg procesu konsultacji i prowadzenie zarządzania na szczeblu projektów.

25.

Uznaje za konieczne, by na następny okres planowania podmioty zaangażowane w zarządzanie i partnerstwo na szczeblu lokalnym i regionalnym w państwach członkowskich zapoznały się ze sprawdzonymi i skutecznymi metodami konsultacji z partnerami i społeczeństwem obywatelskim; w tym celu można wykorzystać m.in. podręczniki dobrych praktyk, partnerstwa publiczno-prywatne i współpracę z partnerami ze społeczeństwa obywatelskiego w zakresie koordynacji przy planowaniu przyszłego rozwoju na szczeblu lokalnym i regionalnym.

26.

Zgodnie z celem strategii lizbońskiej dotyczącym rozwoju gospodarki opartej na wiedzy, zaleca ukierunkowane środki działania, których celem byłoby włączenie wyższych uczelni, instytutów badawczych, instytucji naukowych i ośrodków technologicznych w przygotowanie krajowego stanowiska i dokumentów na nowy okres programowania, nie tylko na szczeblu krajowym, lecz także lokalnym i regionalnym.

27.

Uważa, że w ramach ogólnych wysiłków zmierzających do zwiększania możliwości administracyjnych, priorytetem musi być pilne wprowadzenie ukierunkowanych środków zmierzających do tego, by na jak najwcześniejszym etapie włączyć młodych ludzi w przygotowywanie, omawianie i planowanie strategii rozwoju terytorialnego. Miałoby to głębokie i długotrwałe skutki dla procesu wdrażania polityki UE oraz zachęcałoby młodzież do odgrywania czynnej roli w życiu obywatelskim.

28.

Jest zdania, że należy w coraz większym stopniu wykorzystywać czynne partnerstwo (z inicjatywy władz lokalnych i regionalnych, a także organizacji pozarządowych) w procesie zarządzania. W tym celu państwa członkowskie powinny podjąć odpowiednie działania dostosowane do warunków krajowych, żeby zachęcić stowarzyszenia partnerów do samoorganizowania się w celu zwiększenia zaangażowania, odpowiedzialności i zainteresowania podmiotów społeczeństwa obywatelskiego.

29.

Zaleca, by PE i Komisja Europejska oceniły możliwości wykorzystania potencjału władz krajowych lub regionalnych do monitorowania wdrażania programów operacyjnych i wydatkowania w ramach funduszy strukturalnych i Funduszu Spójności, w celu weryfikowania poniesionych kosztów i osiągniętych wyników. Przyczyniłoby się to zarówno do uproszczenia procedur, jak i do zmniejszenia ich kosztu.

30.

Jest zdania, że należy rozwinąć instytucjonalne instrumenty służące ułatwianiu zastosowania podejść horyzontalnych i wertykalnych. Instrumenty te mogą obejmować platformy, regionalne zarządzanie strategiami politycznymi i rozmowy okrągłego stołu, które ułatwiają komunikację w ramach sieci branżowych na szczeblu politycznym i administracyjnym.

31.

Uważa, iż należy uwzględnić, a jednocześnie zwiększyć, rolę odgrywaną przez Europejskie Ugrupowania Współpracy Terytorialnej w prowadzeniu polityki regionalnej. Ta nowa struktura, poza tym, że jest instrumentem zarządzania funduszami wspólnotowymi, odgrywa przede wszystkim rolę narzędzia horyzontalnego współuczestnictwa w służbie społeczeństwa obywatelskiego w regionach ze sobą sąsiadujących.

32.

Uważa, że przy ocenie partnerstw w dziedzinie zarządzania i przy planowaniu rozwoju lokalnego i regionalnego należy w coraz większym stopniu skupiać się raczej na wskaźnikach jakościowych niż na ilościowych. Istotne jest zatem, by partnerzy władz centralnych, regionalnych i lokalnych w procesie zarządzania nie byli oceniani w identyczny sposób, lecz by byli podzieleni na kategorie zgodnie z ich zdolnościami i potencjalnym wkładem.

33.

Biorąc pod uwagę trudności polityków regionalnych z zapewnieniem sobie publicznego poparcia, uważa, że na różnych szczeblach politycznych należy pilnie utworzyć niezbędne punkty kontaktu z poszczególnymi obszarami sektorowymi.

34.

Jednym z głównych zadań władz lokalnych, regionalnych i centralnych powinno być wzmacnianie potencjału administracyjnego i dokonywanie w nim ciągłych ulepszeń. Roczne oceny potencjału administracyjnego powinny stanowić — zamiast czystej formalności — analizę osiągnięć, którą następnie należałoby publikować i która służyłaby za podstawę rozwijania potencjału administracyjnego w przyszłości.

Rola Komitetu Regionów

35.

Wyraża przekonanie, że Komitet Regionów powinien odgrywać większą rolę w przygotowaniu, wdrażaniu i monitorowaniu strategii politycznych UE poprzez czynne zaangażowanie członków Komitetu — jako reprezentantów interesów władz lokalnych i regionalnych — w dialog z obywatelami i organizacjami pozarządowymi na szczeblu lokalnym i regionalnym. To istotny warunek udanego planowania rozwoju terytorialnego oraz budowania i powiększania zdolności administracyjnych i komunikacyjnych na szczeblu lokalnym i regionalnym, dzięki czemu można rozwiązać problem deficytu administracyjnego, o którym często wspomina się w dokumentach UE jako przeszkoda w rozwoju.

36.

Będzie sporządzać coroczne zalecenia dotyczące udoskonalenia partnerstwa na szczeblu lokalnym i regionalnym, które zostaną uwzględnione jako integralna część w corocznych dyskusjach prowadzonych na wysokim szczeblu.

37.

Poprze inicjatywy państw członkowskich, Parlamentu Europejskiego i Komisji Europejskiej zmierzające do rozwoju partnerstwa z władzami lokalnymi i regionalnymi, nie tylko w fazie monitorowania procesu wdrażania strategii politycznych, lecz również — co ważniejsze — w fazie ich opracowywania.

38.

Uważa, że partnerstwa z organizacjami pozarządowymi i pracodawcami na niższych szczeblach władz powinny być popierane, promowane i rozwijane za pomocą różnych inicjatyw, szczególnie w fazie planowania działań i wdrażania konkretnych środków.

39.

Będzie inicjować i realizować inicjatywy mające na celu rozpowszechnianie najlepszych praktyk w zakresie wykorzystywania partnerstw do ustalania priorytetów polityki lokalnej, regionalnej, krajowej i ponadnarodowej w państwach członkowskich. Władze lokalne powinny uczestniczyć w działaniach komunikacyjnych, jako że z racji swego usytuowania mogą one najlepiej wyjaśniać, co Unia Europejska oznacza dla codziennego życia obywateli.

40.

Podejmie wszelkie niezbędne kroki, by zadbać o to, że do koordynacji i wdrażania europejskich, krajowych i regionalnych strategii politycznych jak najlepiej wykorzystywane będą mechanizmy europejskiego ugrupowania współpracy terytorialnej (EUWT) jako narzędzia zdecentralizowanej współpracy międzynarodowej, które pozwala także skuteczniej włączać różne grupy partnerów w proces zarządzania.

Bruksela, 9 października 2008 r.

Przewodniczący

Komitetu Regionów

Luc VAN DEN BRANDE


19.12.2008   

PL

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

C 325/60


Opinia Komitetu Regionów „Emisje przemysłowe”

(2008/C 325/10)

KOMITET REGIONÓW

Podkreśla, że redukcja emisji przemysłowych jest szczególnie ważna w przypadku zanieczyszczenia powietrza. Dyrektywa w sprawie emisji przemysłowych to ważny europejski środek umożliwiający państwom członkowskim osiągnięcie ich celów obniżenia emisji do 2020 r.

Sądzi, że w odniesieniu do zanieczyszczenia powietrza dyrektywa jest nie dość ambitna oraz jest rozczarowany mało rygorystycznymi poziomami dopuszczalnej wielkości emisji (zob. załącznik I) dla dużych instalacji spalania. Komitet chciałby także zwrócić uwagę, że nadal istnieje znaczna różnica między dopuszczalną wielkością emisji podaną we wniosku a odpowiednim dokumentem BREF (dokument referencyjny na temat najlepszych dostępnych technik) dla dużych instalacji spalania. Wartości te powinny zostać ujednolicone i wzmocnione.

Zdecydowanie zaleca włączenie praktycznego systemu przeglądu, który umożliwiałby częściową zmianę dyrektywy (np. rozdziałów poświęconych kwestiom technicznym i dopuszczalnych wielkości emisji) za pośrednictwem procedury współdecyzji. Jest ponadto zaniepokojony przyszłymi dostosowaniami prawodawstwa zgodnie z procesem sewilskim (zob. załącznik I), który nie stanowi procedury prawnej przewidzianej traktatem i nie podlega kontroli demokratycznej.

Zdecydowanie nie zgadza się z propozycją Komisji, by ustanowić kryteria przyznawania odstępstw w oparciu o lokalne warunki w ramach procedury komitetowej.

Kryteria przyznawania odstępstw powinny były zostać określone w samej dyrektywie (i tym samym ustalone w procedurze współdecyzji) i nie powinny być w przyszłości określane na szczeblu UE w procedurze komitetowej, która nie przewiduje konsultacji z Komitetem Regionów i innymi przedstawicielami władz lokalnych i regionalnych.

Z uwagi na zasadę pomocniczości, zestawienie lokalnych warunków środowiskowych z kosztami i korzyściami środowiskowymi, jak również techniczna wykonalność powinny być określane przez władze lokalne i regionalne za pośrednictwem lokalnego i regionalnego procesu demokratycznego.

Sprawozdawca

:

Cor LAMERS (NL/PPE), burmistrz Houten

Dokumenty źródłowe

Komunikat Komisji „W kierunku lepszej polityki w dziedzinie emisji przemysłowychfg”

COM(2007) 843 wersja ostateczna

oraz

Wniosek dotyczący dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie emisji przemysłowych (zintegrowane zapobieganie zanieczyszczeniom i ich kontrola)

COM(2007) 844 wersja ostateczna — 2007/0286 (COD)

I.   ZALECENIA POLITYCZNE

KOMITET REGIONÓW

Zalecenia ogólne

1.

Zauważa, że władze lokalne i regionalne w różnych państwach członkowskich UE odgrywają kluczową rolę we wdrażaniu polityki dotyczącej ochrony środowiska i polityki przemysłowej oraz posiadają szerokie kompetencje w strategiach zapobiegania zanieczyszczeniom oraz egzekwowania środków kontroli zanieczyszczeń.

2.

Zdecydowanie popiera zasadę zapobiegania zanieczyszczeniom oraz zasadę „zanieczyszczający płaci”, a zatem docenia ten cel wytyczony w dyrektywie w sprawie emisji przemysłowych.

3.

Podkreśla znaczenie środków ukierunkowanych na źródła emisji. Niezbędne jest zidentyfikowanie przyczyn emisji i zajęcie się emisjami u ich źródeł w sposób jak najbardziej przyjazny dla gospodarki i środowiska.

4.

Zauważa, że zarówno na obszarach miejskich, jak i wiejskich, jakość powietrza, wody i gleby to kwestie bezpośrednio wpływające na codzienne życie obywateli. Duże instalacje przemysłowe w UE nadal odpowiadają za znaczną część emisji najważniejszych substancji zanieczyszczających.

5.

Odnotowuje, że polityka dotycząca czystości powietrza i wody ma wymiar transgraniczny i wymaga w związku z tym działań na szczeblu UE. Z zadowoleniem przyjmuje wobec tego dyrektywę w sprawie emisji przemysłowych jako europejskie narzędzie służące redukcji emisji przemysłowych u źródła.

Korzyści dla środowiska

6.

Jest przekonany, że wniosek obejmuje rozwiązania, które są konieczne i mogą w znacznym stopniu przyczynić się do osiągnięcia korzyści dla środowiska. W tym kontekście docenia usprawnienie korzystania z dokumentów BREF (dokumentów referencyjnych dotyczących najlepszych dostępnych technik, zob. załącznik 1) proponowane w dyrektywie, ponieważ przyniesie to większe korzyści dla środowiska.

7.

Podkreśla, że redukcja emisji przemysłowych jest szczególnie ważna w przypadku zanieczyszczenia powietrza. Dyrektywa w sprawie emisji przemysłowych to ważny europejski środek umożliwiający państwom członkowskim osiągnięcie ich celów obniżenia emisji do 2020 r. Uwzględnienie niższej kategorii dużych instalacji spalania o mocy od 20 do 50 MW jest zatem istotnym aspektem nowej dyrektywy.

8.

Sądzi, że w odniesieniu do zanieczyszczenia powietrza dyrektywa jest nie dość ambitna:

Jest rozczarowany mało rygorystycznymi poziomami dopuszczalnej wielkości emisji (zob. załącznik I) dla dużych instalacji spalania. Chciałby także zwrócić uwagę, że nadal istnieje znaczna różnica między dopuszczalną wielkością emisji podaną we wniosku a odpowiednim dokumentem BREF dla dużych instalacji spalania (Dokument referencyjny na temat najlepszych dostępnych technik dla dużych obiektów energetycznego spalania, zob. załącznik 1). Wartości te powinny zostać ujednolicone i wzmocnione.

Nie zgadza się z pięcioletnim okresem wdrażania dla dużych instalacji spalania oraz proponuje okres trzyletni, podobnie jako to ma miejsce w odniesieniu do innych rozdziałów dyrektywy.

9.

Obawia się w związku z tym, że dyrektywa może przynieść korzyści głównie krótkoterminowe. Z niepokojem przygląda się możliwym ograniczonym korzyściom w długim okresie (por. pkt 17).

Obecny system IPPC

10.

Podkreśla, że pozwolenia IPPC (zintegrowane zapobieganie zanieczyszczeniom i ich kontrola, zob. załącznik I) powinny nadal bazować na całościowym podejściu uwzględniającym kwestie ochrony środowiska, produkcji, technicznej wykonalności, efektywności kosztowej oraz, co równie ważne, lokalne warunki.

11.

Zgadza się z Komisją Europejską, że dyrektywa IPPC nie jest obecnie odpowiednio wdrażana we wszystkich państwach członkowskich. Wdrażanie tej dyrektywy przysparza trudności, a dokumenty BREF nie zawsze są stosowane, również ze względu na ich raczej techniczny i skomplikowany charakter.

12.

Odnotowuje, że pozwolenia odzwierciedlają w większej mierze scentralizowane oraz ujednolicone standardy i wymogi. Chociaż fakt ten wydaje się pozytywny, to utrudnia on wykrycie na podstawie pozwoleń, czym przedsiębiorstwa się zajmują, co produkują, przetwarzają lub optymalizują.

13.

Jest zdania, że dyrektywa w sprawie emisji przemysłowych (obejmująca także przegląd dyrektywy IPPC) została przedstawiona zalewie kilka tygodni po upłynięciu terminu wdrożenia obecnego prawodawstwa dotyczącego zintegrowanego zapobiegania zanieczyszczeniom i ich kontroli, który wyznaczono na 31 października 2007 r. Przegląd ma zatem miejsce, zanim można było zademonstrować wykonalność i efektywność tego prawodawstwa, a zwłaszcza zanim można było w pełni ocenić jego wpływ na redukcję emisji.

Konsolidacja siedmiu dyrektyw w jedną

14.

Sądzi, że konsolidacja siedmiu dyrektyw w jedną dyrektywę to bardzo ambitne podejście. Być może bardziej pożądane byłoby podejście „krok po kroku” lub przyjęcie dyrektywy ramowej oraz dyrektyw pochodnych. Dyrektywa ramowa umożliwiałaby również uwzględnienie innych, bezpośrednio powiązanych dyrektyw, na przykład dyrektywy w sprawie ścieków komunalnych, nie przekreślając jednocześnie szansy na przeprowadzenie w przyszłości przeglądów dyrektywy ramowej.

15.

Popiera zasadę lepszego stanowienia prawa. Propozycja Komisji, by skonsolidować siedem dyrektyw, wydaje się być z nią zgodna. Nowa dyrektywa do pewnego stopnia upraszcza procedury wydawania pozwoleń. Komitet sądzi jednak, że poszczególne części dyrektywy nie zostały w pełni skonsolidowane oraz, jako że nadal istnieją znaczne różnice między dyrektywą a dokumentami BREF, nie wszystkie trudności praktyczne zostaną rozwiązane.

16.

Komitet poddaje w wątpliwość to, czy występujące obecnie niespójności i niejasności definicji zostały zlikwidowane w omawianym wniosku. Na przykład nie jest jasne, jaki skutek będzie miała nowa definicja BAT (zmiana z „najlepszej dostępnej technologii” na „najlepszą dostępną technikę”). Uwzględnienie szerszej perspektywy technologii, a nie samej techniki, lepiej łączyłoby się z inwestycjami przedsiębiorstw i przyczyniałoby się do tworzenia równych warunków konkurencji, a zatem prowadziłoby również do bardziej twórczych rozwiązań w celu sprostania wyzwaniom ekologicznym.

17.

Ma poważne obawy co do konsekwencji konsolidacji dla dokonywania przeglądu w przyszłości. Wniosek obejmuje obecnie szereg różnych dziedzin specjalistycznej wiedzy. Jego długość, a zwłaszcza złożoność, sprawi, że bardzo trudne, o ile nie niemożliwe, będzie dokonywanie zmian dyrektywy w przyszłości oraz dostosowywanie prawodawstwa do przyszłych potrzeb i nowych rozwiązań technologicznych poprzez wprowadzanie ostrzejszych wymagań operacyjnych np. niższych dopuszczalnych wielkości emisji.

18.

Rozumie, że Komisja proponuje rozwiązanie problemu dotyczącego trudności dokonywania w przyszłości zmian w dyrektywie poprzez powiązanie dyrektywy i dokumentów BREF. Dyrektywa wytycza minimalne normy, które trzeba spełnić, a dokumenty BREF, które łatwo można zmienić, będą zapewniały aktualizację systemu zgodnie z osiągnięciami technologicznymi i ostrzejszymi powiązanymi poziomami emisji (BAT-AEL, zob. załącznik I). Komitet jest poważnie zaniepokojony, że w przyszłości mogą pojawić się różnice między powiązanymi poziomami emisji BAT-AEL (w mogących ulegać zmianie dokumentach BREF) a dopuszczalnymi wielkościami emisji (w dyrektywie). Istnieje znaczne ryzyko, że system może się zdezaktualizować i tym samym w małym stopniu przyczyniać się do przyszłych zmian pod względem ochrony środowiska.

19.

Zdecydowanie zaleca włączenie praktycznego systemu przeglądu, który umożliwiałby częściową zmianę dyrektywy (np. rozdziałów poświęconych kwestiom technicznym i dopuszczalnych wielkości emisji) za pośrednictwem procedury współdecyzji. Jest ponadto zaniepokojony przyszłymi dostosowaniami prawodawstwa zgodnie z procesem sewilskim (zob. załącznik I), który nie stanowi procedury prawnej przewidzianej traktatem i nie podlega kontroli demokratycznej.

Nowy status dokumentów BREF

20.

Jest zadowolony z najnowszych ulepszeń dokumentów BREF oraz ceni je jako użyteczne dokumenty referencyjne. Znaczna część dokumentów BREF jest jednak dostępna wyłącznie w języku angielskim, co może stwarzać trudności dla lokalnych i regionalnych organów nadzoru i organów wydających pozwolenia. Komitet domaga się zatem przetłumaczenia istotnych części dokumentów BREF (np. tych określających najlepszą dostępną technikę [BAT, zob. załącznik I] dla danej gałęzi przemysłu) na wszystkie języki UE.

21.

Uważa za nieuzasadnione, że dokumenty BREF nie są częściej wykorzystywane w UE oraz zaleca poprawę ich stosowania. Zgadza się zatem z nowym statusem tych dokumentów oraz dalszym obowiązkiem ich używania w procesie wydawania pozwoleń. Interpretuje nowy status dokumentów BREF jako bardziej wiążący, ponieważ stosowanie tych dokumentów (które są obecnie jedynie dokumentami referencyjnymi, które należy mieć na uwadze, ale które nie nakładają żadnych obowiązków) będzie obecnie w praktyce obowiązkowe.

22.

Dostrzega możliwość ulepszenia dokumentów BREF. Czasami brakuje innowacji i ulepszeń zgodnych z procesem produkcji. Na przykład różnice w kontroli próbek są obecnie wykorzystywane do karania przedsiębiorstw, podczas gdy można by je również wykorzystać do udoskonalenia technik. Innym przykładem jest rozbieżność między rozdziałem dyrektywy poświęconym lotnym związkom organicznym a odpowiadającym mu dokumentem BREF. W rezultacie istnieją obawy, że najczystsze podejście nie zawsze będzie miało priorytetową wagę. Jeżeli to możliwe, innowacje mające na celu ulepszenie lokalnego środowiska powinny być zawsze promowane przez władze lokalne, a jakość dokumentów BREF powinna być wystarczająca, by pomóc właściwym władzom.

23.

Sądzi, że nowy status dokumentów BREF zwiększy spójność polityki w zakresie wydawania pozwoleń na emisję zanieczyszczeń oraz w rezultacie przyczyni się do stworzenia równych warunków dla konkurujących ze sobą europejskich przedsiębiorstw.

24.

Jest zdania, że proces sewilski (zob. załącznik 1) jest procesem koniecznym i dobrze ugruntowanym. W Sewilli dokumenty BREF są sporządzane i uaktualniane na podstawie spotkań między urzędnikami Komisji Europejskiej a ekspertami z państw członkowskich, przedsiębiorstw i organizacji pozarządowych. Współpraca między tymi podmiotami jest konieczna do utworzenia nowych najlepszych dostępnych technik oraz nowych lub zmienionych dokumentów BREF. Dlatego też proces ten powinien zostać dalej rozbudowany w dyrektywie tak jak obecnie ma to miejsce.

25.

Zauważa, że przedstawiciele władz lokalnych i regionalnych nie są częścią procesu sewilskiego i wzywa, by zostali oni zaproszeni do udziału w tym procesie. Władze lokalne i regionalne, jako organy wydające pozwolenia i organy odpowiedzialne za inspekcje, posiadają ważną wiedzę o najlepszych dostępnych technikach i w związku z tym ich udział może przynieść usprawnienie procesu sewilskiego.

26.

Chciałby zwrócić uwagę, że nowy status dokumentów BREF może mieć negatywny wpływ na proces sewilski (zob. załącznik I). Osiągnięcie porozumienia co do najlepszych dostępnych technik stanie się trudniejsze ze względu na nowy charakter dokumentów BREF, ponieważ państwa członkowskie, przedsiębiorstwa i organizacje pozarządowe mogą przyjąć bardziej strategiczne podejście do ich określania. Ze względu na koszty produkcyjne, dla przemysłu korzystne byłyby mniej nowatorskie standardy w dokumentach BREF. W takim przypadku proces sewilski mógłby stać się powolnym i nieprzejrzystym procesem politycznym, zamiast służyć poszukiwaniom najlepszych rozwiązań technicznych.

27.

Sądzi, że sytuacja ta może zmniejszyć moc tych dokumentów. W rezultacie może nam pozostać przestarzały, słaby instrument, który nie pobudza innowacji ani nie poprawia stanu środowiska, ale faktycznie osłabia wdrażanie nowej dyrektywy w sprawie emisji przemysłowych.

Kształtowanie polityki: elastyczność i lokalne warunki środowiskowe

28.

Zgadza się z celem nowej dyrektywy w sprawie emisji przemysłowych dotyczącym zwiększenia spójności polityki w odniesieniu do wydawania pozwoleń na emisję zanieczyszczeń.

29.

Chciałby zauważyć, że kompetencje władz lokalnych i regionalnych w zakresie wydawania pozwoleń różnią się w poszczególnych państwach członkowskich. Na przykład w Danii zarówno władze lokalne, jak i rząd krajowy są odpowiedzialne za wydawanie pozwoleń. W Holandii gminy i prowincje wydają licencje podmiotom powodującym zanieczyszczenia, natomiast w Wielkiej Brytanii głównymi źródłami zanieczyszczeń powietrza zajmuje się administracja centralna. Dominująca ogólnounijna tendencja zaangażowania władz lokalnych i regionalnych w tę politykę jest taka, że standardy są wytyczane na szczeblu krajowym, a wprowadzane w życie na szczeblu lokalnym czy regionalnym.

30.

Zwraca uwagę, że lokalne społeczności wprowadzają innowacje w zakresie czystszej produkcji. Do rozwoju czystszej produkcji przyczynia się kilka zainteresowanych stron, takich jak organizacje pozarządowe, przedsiębiorstwa i właściwe władze. Obecnie władze lokalne zajmują się często jedynie monitorowaniem. Dyrektywa powinna również stworzyć możliwości współpracy między różnymi stronami (administracją lokalną i przedsiębiorstwami), która umożliwiłaby im stymulowanie innowacji. Dobre przykłady takich rozwiązań można znaleźć zarówno w Holandii i Danii, jak i w krajach Europy Wschodniej takich jak Rumunia.

31.

Podkreśla potrzebę pewnej elastyczności. Lokalne uwarunkowania są różne, a instalacje, nawet te produkujące podobne produkty, działają w różny sposób w całej UE ze względu na różnice w lokalnych warunkach. Władze lokalne i regionalne tworzą rozwiązania dostosowane do potrzeb swego obszaru geograficznego. Na poziomie regionalnym i lokalnym stale podejmuje się starania o zachowanie równowagi między odpowiednią ochroną środowiska naturalnego a czynnikami gospodarczymi. Nawet jeśli poprawa stanu środowiska stanowi ogólny cel polityczny, w życiu codziennym władze lokalne i regionalne wybierają między różnymi parametrami środowiskowymi i często muszą znaleźć kompromis między wpływem różnych rozwiązań na środowisko. Możliwość przyznawania odstępstw od poziomów emisji powiązanych z najlepszymi dostępnymi technikami (BAT-AEL) przy wydawaniu pozwoleń jest szczególnie ważna dla regionów położonych w tych państwach członkowskich, gdzie istnieje tradycja dobrowolnych porozumień z przemysłem i gdzie możliwości decyzyjne administracji nie zostały drastycznie ograniczone przez prawodawstwo.

32.

Jest jednak przekonany, że elastyczność powinna być ograniczona. Powinna istnieć równowaga między utrzymaniem równych warunków konkurencji a podejmowaniem decyzji na szczeblu lokalnym. Dlatego też Komitet z zadowoleniem przyjmuje włączenie dopuszczalnych wielkości emisji do samej dyrektywy, które doprowadzi do większej ochrony środowiska w całej UE. Elastyczność może prowadzić do nadużyć, dlatego Komitet jest bardzo zadowolony z faktu, że lokalne procedury udzielania pozwoleń obejmują wystarczające zabezpieczenia pozwalające tego uniknąć, jako że organ wydający pozwolenie może przyznać odstępstwo jedynie na podstawie oceny oddziaływania (art. 16 ust. 3) oraz jest zobowiązany do podania do wiadomości publicznej odpowiedniego uzasadnienia (art. 26 ust. 3 lit. f)).

33.

Zdecydowanie nie zgadza się z propozycją Komisji, by ustanowić kryteria przyznawania odstępstw w oparciu o lokalne warunki w ramach procedury komitetowej (art. 16 ust. 3), z następujących przyczyn:

kryteria przyznawania odstępstw powinny były zostać określone w samej dyrektywie (i tym samym ustalone w procedurze współdecyzji) i nie powinny być w przyszłości określane na szczeblu UE w procedurze komitetowej, która nie przewiduje konsultacji z Komitetem Regionów i innymi przedstawicielami władz lokalnych i regionalnych;

ze względu na duże zróżnicowanie warunków lokalnych i regionalnych ustalenie jednolitych kryteriów na szczeblu UE jest bardzo trudne, jeśli nie niemożliwe;

Komitet jest przekonany, że procedura przyznawania odstępstw, opisana w pkt. 29, obejmuje wystarczające zabezpieczenia pozwalające uniknąć nadużyć;

z uwagi na zasadę pomocniczości, zestawienie lokalnych warunków środowiskowych z kosztami i korzyściami środowiskowymi, jak również techniczna wykonalność powinny być określane przez władze lokalne i regionalne za pośrednictwem lokalnego i regionalnego procesu demokratycznego.

Innowacje i czystsze technologie

34.

Popiera ideę pobudzania innowacji, ale podaje w wątpliwość, czy nowa dyrektywa zapewnia solidną podstawę dla tego rodzaju działalności.

35.

Z zadowoleniem przyjmuje fakt, że pozwolenia będą musiały być często poddawane przeglądowi. Stałe dostosowywanie wymogów dotyczących pozwoleń przyczyni się do przyjęcia się czystszych technologii oraz zmniejszenia wpływu emisji przemysłowych na środowisko. Dwa warunki muszą być spełnione, by zapewnić, że innowacje faktycznie się pojawią. Pierwszym warunkiem jest pewność prawna gwarantująca dostępność kapitału na inwestycje. Trzeba będzie respektować cykle gospodarcze, a przyjęty sposób postępowania w państwach członkowskich to utrzymywanie warunków pozwolenia przez okres ośmioletni. Będzie to musiało znaleźć odzwierciedlenie w przepisach dotyczących dostosowania warunków pozwolenia do nowych lub uaktualnionych dokumentów BREF (art. 22 ust. 3). Drugim warunkiem będzie zapewnienie możliwości przyznania odstępstwa tak, aby pozwolić na odpowiednie testowanie powstających lub nowych technologii. Zdaniem Komitetu ograniczenia czasowe narzucone w art. 16 ust. 5 mogą w niektórych przypadkach być zbyt ostre, przynajmniej w okresie czterech lat po udostępnieniu nowego dokumentu BREF.

36.

Obawia się, że nowy status dokumentów BREF może hamować wysiłki przemysłu na rzecz innowacji, ponieważ w ograniczonym stopniu nagradza zrównoważony rozwój. Europejski przemysł nie będzie zachęcany do zdobycia czy utrzymania czołowej pozycji w zakresie nowych, czystych technologii i trudniej będzie zajmować się ciągle jeszcze istniejącymi problemami związanymi z ochroną środowiska w UE.

37.

Wolałby, aby dyrektywa była wdrażana w sposób, który nie będzie pośrednio skłaniał do znacznej delokalizacji istniejącej produkcji przemysłowej do krajów, gdzie nie kontroluje się emisji i które są niejako „rajem dla zanieczyszczających”.

38.

Pragnie podkreślić, że chociaż uwzględnienie niższej kategorii dużych instalacji spalania o mocy od 20 do 50 MW jest istotnym aspektem nowej dyrektywy, to w odniesieniu do gospodarstw rolnych kwestią sporną pozostaje, czy uwzględnienie większej liczby małych gospodarstw hodowlanych przyniesie na tyle duże korzyści ekologiczne, by usprawiedliwić obciążenie administracyjne.

Koszty administracyjne

39.

Jest zdania, że lepsze stanowienie prawa wymaga, oprócz usprawnienia prawodawstwa, także optymalizacji kosztów i zmniejszenia obciążeń administracyjnych. Ma wątpliwości, czy omawiany wniosek spełnia te wymagania.

40.

Jest zaniepokojony licznymi wymogami dotyczącymi kontroli, monitorowania, przeglądu warunków pozwoleń oraz sprawozdań na temat przestrzegania przepisów.

41.

Postrzega kontrole jako ważny element odpowiedniego wdrażania dyrektywy. Wyraża zadowolenie z uznania tego faktu w dyrektywie. Ma jednak wątpliwości co do tego, w jakim stopniu powinno to zostać określone w samej dyrektywie zamiast w zaleceniu przewidującym minimalne kryteria kontroli w zakresie ochrony środowiska (RMCEI). Ograniczyłoby to także możliwe różnice między dyrektywą a tym (obecnie poddawanym przeglądowi) zaleceniem.

42.

Sądzi, że wniosek wskazuje, że coroczne sprawozdania dotyczące zgodności z najlepszymi dostępnymi technikami (art.8) powinny obejmować porównanie z najlepszymi dostępnymi technikami (art. 24). Wydaje się to być niepotrzebnym obciążeniem administracyjnym. Ponieważ wszystkie wymagania dotyczące pozwoleń muszą opierać się na najlepszych dostępnych technikach, sprawozdawczość na temat zgodności z tymi wymogami byłaby wystarczająca. Większość danych pochodzących z monitoringu jest niepewna, dlatego też sprawozdania na nich oparte nie doprowadzą do konstruktywnych ulepszeń w stosowanych technikach. Wątpliwe jest zatem, czy przyczyni się to do lepszego stanowienia prawa.

43.

Zauważa, że państwa członkowskie co trzy lata składają sprawozdanie z przestrzegania przepisów dyrektywy. Choć ma to miejsce tylko co trzy lata, jest to jednak znaczne obciążenie administracyjne dla władz lokalnych i regionalnych. Dlatego też Komitet zdecydowanie proponuje, by państwa członkowskie prowadziły wewnętrzną bazę danych ze wszystkimi istotnymi danymi, do której Komisja mogłaby mieć wgląd w dowolnym momencie. Powinno to zastąpić system sprawozdawczości i byłoby zgodne z wymogami lepszego stanowienia prawa.

44.

Zauważa, że w przypadku ostatecznego zakończenia działalności operator ma obowiązek przywrócenia miejsca prowadzenia działalności do początkowego stanu określonego w sprawozdaniu bazowym (art. 23). Komitet interpretuje to jako lepszy stan czystości gleby niż przed rozpoczęciem działalności. Uważa także, że zanieczyszczenie gleby powinno być likwidowane odpowiednio do warunków potrzebnych do przyszłego wykorzystania danego miejsca. Byłoby to w większym stopniu zgodne z zasadą „zanieczyszczający płaci”.

45.

Sądzi, że wniosek wymaga regularnego monitorowania stanu gleby i wód gruntowych przed rozpoczęciem i w trakcie funkcjonowania instalacji. Pozwolenie będzie jednak wydane już w oparciu o wystarczającą ochronę gleby i wód gruntowych. W szczególnych przypadkach dodatkowe monitorowanie może być uzasadnione, ale nie powinno ono być obowiązkowe w każdym przypadku.

46.

Zgadza się, że społeczeństwo powinno otrzymywać wystarczające informacje na temat instalacji objętych dyrektywą IPPC. Podkreśla, że informacje te powinny być dostępne zawsze, ale tylko na żądanie.

47.

Nie może poprzeć proponowanego wykorzystania procedury komitetowej przy określaniu szeregu kryteriów, takich jak kryteria dotyczące monitorowania gleby i wód gruntowych oraz kryteria dla analizy ryzyka. Sądzi, że kryteria te powinny być zapisane w samej dyrektywie oraz przedyskutowane teraz w związku z trwającą obecnie procedurą prawodawczą.

II.   ZALECANE POPRAWKI

Poprawka 1

Art. 6

Udzielanie pozwoleń

Tekst zaproponowany przez Komisję

Poprawka KR-u

Właściwe organy udzielają pozwolenia, jeżeli instalacja spełnia wymogi niniejszej dyrektywy.

Właściwe organy udzielają pozwolenia, jeżeli instalacja spełnia wymogi niniejszej dyrektywy.

Bez uszczerbku dla innych wymogów ustanowionych w ustawodawstwie krajowym lub wspólnotowym, właściwe organy udzielają pozwolenia, które zawiera warunki, w których zastrzega się, że instalacja powinna spełnić wymogi niniejszej dyrektywy.

Uzasadnienie

Podejście przyjęte we wniosku dotyczącym zmiany dyrektywy IPPC jest sprzeczne z ustaleniami ramowej dyrektywy wodnej, a przez to niespójne z istniejącym prawem wspólnotowym. I tak regulacje zawarte w art. 11 ust. 3 ramowej dyrektywy wodnej, dotyczące celów gospodarowania zasobami wodnymi, zakładają szeroką kompetencję państwa w zakresie gospodarowania.

Poprawka 2

Art. 16 ust. 3

Dopuszczalne wielkości emisji, równoważne parametry oraz środki techniczne

Tekst zaproponowany przez Komisję

Poprawka KR-u

W drodze odstępstwa od ust. 2 akapit drugi właściwy organ może w szczególnych przypadkach, na podstawie oceny kosztów i korzyści środowiskowych i ekonomicznych oraz biorąc pod uwagę właściwości techniczne przedmiotowej instalacji, jej położenie geograficzne i lokalne warunki środowiskowe, ustalić wielkości dopuszczalne emisji przekraczające poziomy emisji powiązane z najlepszymi dostępnymi technikami zgodnie z opisem w dokumentach referencyjnych BAT.

Wielkości te nie przekraczają jednak dopuszczalnych wielkości emisji określonych w załącznikach V-VII, tam gdzie ma to zastosowanie.

Komisja może ustanowić kryteria udzielania odstępstw, o których mowa w niniejszym ustępie.

Środki te, mające na celu zmianę elementów innych niż istotne niniejszej dyrektywy poprzez jej uzupełnienie, przyjmuje się zgodnie z procedurą regulacyjną połączoną z kontrolą, o której mowa w art. 69 ust. 2.

W drodze odstępstwa od ust. 2 akapit drugi właściwy organ może w szczególnych przypadkach, na podstawie oceny kosztów i korzyści środowiskowych i ekonomicznych oraz biorąc pod uwagę właściwości techniczne przedmiotowej instalacji, jej położenie geograficzne i lokalne warunki środowiskowe, ustalić wielkości dopuszczalne emisji przekraczające poziomy emisji powiązane z najlepszymi dostępnymi technikami zgodnie z opisem w dokumentach referencyjnych BAT.

Wielkości te nie przekraczają jednak dopuszczalnych wielkości emisji określonych w załącznikach V-VII, tam gdzie ma to zastosowanie.

Komisja może ustanowić kryteria udzielania odstępstw, o których mowa w niniejszym ustępie.

Środki te, mające na celu zmianę elementów innych niż istotne niniejszej dyrektywy poprzez jej uzupełnienie, przyjmuje się zgodnie z procedurą regulacyjną połączoną z kontrolą, o której mowa w art. 69 ust. 2.

Uzasadnienie

Komitet Regionów zdecydowanie nie zgadza się z propozycją Komisji, by ustanowić kryteria przyznawania odstępstw w oparciu o lokalne warunki w ramach procedury komitetowej (art. 16 ust. 3). Kryteria przyznawania odstępstw powinny były zostać określone w samej dyrektywie (i tym samym ustalone w procedurze współdecyzji) i nie powinny być w przyszłości określane na szczeblu UE w procedurze komitetowej, która nie przewiduje konsultacji z KR-em i innymi przedstawicielami władz lokalnych i regionalnych. Ze względu na duże zróżnicowanie warunków lokalnych i regionalnych ustalenie jednolitych kryteriów na szczeblu UE jest bardzo trudne, jeśli nie niemożliwe. Procedura przyznawania odstępstw obejmuje wystarczające zabezpieczenia pozwalające uniknąć nadużyć, jako że organ wydający pozwolenie może przyznać odstępstwo jedynie na podstawie oceny oddziaływania (art. 16 ust. 3) i jest zobowiązany do podania do wiadomości publicznej odpowiedniego uzasadnienia (art. 26 ust. 3 lit. f). Z uwagi na zasadę pomocniczości, zestawienie lokalnych warunków środowiskowych z kosztami i korzyściami środowiskowymi, jak również techniczna wykonalność powinny być określane przez władze lokalne i regionalne za pośrednictwem lokalnego i regionalnego procesu demokratycznego.

Bruksela, 9 października 2008 r.

Przewodniczący

Komitetu Regionów

Luc VAN DEN BRANDE


19.12.2008   

PL

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

C 325/66


Opinia Komitetu Regionów „Europejski plan działania na rzecz mobilności w zatrudnieniu (2007–2010)”

(2008/C 325/11)

KOMITET REGIONÓW

Zdecydowanie popiera pogląd Komisji, iż „mobilność pracowników jest kluczowym instrumentem dla skutecznie funkcjonującego jednolitego rynku oraz jest niezbędna, aby umożliwić większej liczbie osób znalezienie lepszego zatrudnienia, co stanowi kluczowy cel strategii lizbońskiej”.

Podkreśla, iż w tym kontekście termin „mobilność” należy postrzegać i promować zarówno w znaczeniu mobilności geograficznej (w samych państwach członkowskich UE i pomiędzy nimi), jak i mobilności ekonomicznej, społecznej i zawodowej.

Podziela dążenie Komisji do pogłębiania świadomości szerszego grona osób na temat możliwości i zalet mobilności oraz podkreśla szczególną rolę, jaką w rozpowszechnianiu koniecznych informacji mogą odegrać władze lokalne i regionalne.

Wzywa do usunięcia wszelkich barier prawnych i administracyjnych dla swobodnego przepływu pracowników do chwili zakończenia realizacji przedmiotowego planu działania w 2011 r.:

obejmuje to usunięcie wszelkich istniejących dotąd barier dla swobodnego przepływu pracowników z 10 państw członkowskich, które przystąpiły do UE w 2004 r., a także z Bułgarii i Rumunii;

w chwili przystąpienia do UE nowe państwa członkowskie nie powinny być objęte żadnymi ograniczeniami.

Zaleca rozszerzenie przez władze lokalne i regionalne możliwości odbywania krótko- lub średnioterminowych staży zawodowych przez osoby z innych państw członkowskich.

Uznaje, iż władze lokalne i regionalne powinny zostać prawnie upoważnione do pełnienia omawianych ról w dziedzinie mobilności zawodowej, szczególnie w zakresie rozpowszechniania na szczeblu lokalnym i wspólnotowym informacji przeznaczonych dla pracowników i pracodawców. Ważne jest również przydzielenie im koniecznego zakresu kompetencji, w razie potrzeby, przez organy krajowe i europejskie.

Sprawozdawca

:

Dave QUAYLE, członek Rady Miejskiej Trafford (UK/PSE)

Dokument źródłowy

Komunikat Komisji Europejskiej do Rady, Parlamentu Europejskiego, Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego i Komitetu Regionów „Mobilność, instrument na rzecz większej liczby lepszych miejsc pracy: Europejski plan działania na rzecz mobilności w zatrudnieniu (2007–2010)”,

COM(2007) 773 wersja ostateczna

ZALECENIA POLITYCZNE

KOMITET REGIONÓW

Uwagi ogólne

1.

Zdecydowanie popiera pogląd Komisji, iż „mobilność pracowników jest kluczowym instrumentem dla skutecznie funkcjonującego jednolitego rynku oraz jest niezbędna, aby umożliwić znalezienie większej liczbie osób lepszego zatrudnienia, co stanowi kluczowy cel strategii lizbońskiej”.

2.

Podkreśla, iż w tym kontekście termin „mobilność” należy postrzegać i promować zarówno w znaczeniu mobilności geograficznej (w samych państwach członkowskich UE i pomiędzy nimi), jak i mobilności ekonomicznej, społecznej i zawodowej.

3.

Podkreśla, iż, w duchu przyjętych zasad elastycznego rynku pracy i bezpieczeństwa socjalnego (flexicurity), mobilność powinna być realizowana jako wybór pracowników oraz musi być wspierana w celu minimalizacji związanego z nią ryzyka oraz maksymalizacji korzyści dla pracowników i pracodawców.

Kontynuacja planu działania na 2002 r.

4.

Popiera koncepcję dostosowania systemu edukacji i szkoleń pod kątem potrzeb rynku pracy i przygotowania pracowników do mobilności poprzez nauczanie języków i rozwijanie umiejętności.

5.

Popiera koncepcję usuwania barier prawnych i administracyjnych oraz promowania transgranicznego uznawania kwalifikacji.

6.

Popiera koncepcję utworzenia zintegrowanego portalu internetowego na temat mobilności na podstawie systemu EURES dotyczącego wolnych miejsc pracy.

Plan działania na rzecz mobilności w zatrudnieniu 2007-2010

7.

Popiera zamiar poprawienia istniejących praktyk legislacyjnych i administracyjnych w zakresie mobilności pracowników w celu przeciwdziałania utracie ochrony socjalnej lub innego niewspółmiernego ryzyka w związku z realizacją prawa do mobilności.

8.

Uznaje potrzebę zapewniania wsparcia politycznego dla celu mobilności zawodowej na wszystkich szczeblach administracji: lokalnym, regionalnym, krajowym i europejskim.

9.

Podziela pogląd, iż zachodzi potrzeba rozbudowy systemu EURES jako instrumentu wspierającego mobilność pracowników i ich rodzin.

10.

Podziela dążenie Komisji do pogłębiania świadomości szerszego grona osób na temat możliwości i zalet mobilności oraz podkreśla szczególną rolę, jaką w rozpowszechnianiu koniecznych informacji mogą odegrać władze lokalne i regionalne.

11.

Z zadowoleniem przyjmuje powołanie europejskiego partnerstwa na rzecz mobilności zatrudnienia, inicjatywy polegającej na stworzeniu sieci zainteresowanych podmiotów zaangażowanych w rozwój mobilności zawodowej w UE (działanie 14) oraz wydzielenie w ramach programu PROGRESS wsparcia finansowego na działania pilotażowe, wymianę dobrych praktyk, rozpowszechnianie wyników nowych inicjatyw oraz tworzenie innowacyjnych programów (działanie 15).

12.

Wzywa do usunięcia wszelkich barier prawnych i administracyjnych dla swobodnego przepływu pracowników do chwili zakończenia realizacji przedmiotowego planu działania w 2011 r.:

(i)

obejmuje to usunięcie wszelkich istniejących dotąd barier dla swobodnego przepływu pracowników z 10 państw członkowskich, które przystąpiły do UE w 2004 r., a także z Bułgarii i Rumunii;

(ii)

w chwili przystąpienia do UE nowe państwa członkowskie nie powinny być objęte żadnymi ograniczeniami.

13.

Aby zapewnić powodzenie tej strategii w postaci realnej mobilności wszystkich pracowników chcących szukać zatrudnienia w innym państwie członkowskim:

(i)

informacje na temat wolnych miejsc pracy w innych państwach członkowskich powinny być udostępniane za pośrednictwem systemu EURES, krajowych urzędów pracy, a także na szczeblu lokalnym i regionalnym, za pośrednictwem władz lokalnych lub regionalnych;

(ii)

należy zachęcać państwa członkowskie do uwzględnienia mobilności geograficznej i zawodowej jako priorytetów w krajowych strategiach zatrudnienia i uczenia się przez całe życie (działanie 5);

(iii)

należy informować pracowników o przysługującym im prawie do poszukiwania zatrudnienia w innym państwie członkowskim, praktycznych aspektach tego procesu oraz działaniach, jakie należy podjąć w związku z nim w celu zabezpieczenia własnych praw do ochrony socjalnej;

(iv)

pracodawcy, a w szczególności pracodawcy z sektora MŚP na szczeblu lokalnym, powinni być informowani o możliwości rekrutacji pracowników z innych państw członkowskich, przy ścisłym przestrzeganiu wszystkich obowiązujących przepisów prawa pracy oraz przepisów BHP i ochrony socjalnej, oraz o ewentualnych obopólnych korzyściach wynikających z takiego działania;

(v)

należy kłaść większy nacisk na nauczanie języków i promowanie wielojęzyczności;

(vi)

konieczne jest zwiększenie zakresu transgranicznego uznawania kwalifikacji, w tym kwalifikacji zawodowych;

(vii)

konieczne jest uczestnictwo partnerów społecznych we wszystkich aspektach mobilności zawodowej;

(viii)

niezbędna jest możliwość przenoszenia uprawnień emerytalnych (działanie 4) i uelastycznienie zasad ochrony socjalnej w samych państwach członkowskich i pomiędzy nimi;

(ix)

pracownikom służby cywilnej na szczeblu lokalnym, regionalnym i krajowym zajmującym się wszystkimi aspektami mobilności pracowniczej należy zapewnić odpowiednie szkolenia, które pozwolą im na szybkie i prawidłowe udzielanie informacji pracownikom, którzy poszukują pracy w innym państwie członkowskim, oraz zapewnienie im pomocy w zabezpieczaniu ich praw do ochrony socjalnej dzięki komunikacji z właściwymi organami państwa przyjmującego.

14.

Uznaje, iż dla uniknięcia napięć i zakłóceń równowagi społecznej, do jakich mogłoby dojść w społecznościach przyjmujących w związku z taką mobilnością, należy:

(i)

wspierać Komisję Europejską w promowaniu koncepcji „sprawiedliwej mobilności”;

(ii)

zapewnić dalsze zwalczanie niezgłoszonych form zatrudnienia i dumpingu społecznego (działanie 6);

(iii)

wspierać ogólną zasadę, zgodnie z którą pracownicy migrujący powinni mieć zapewnione to samo wynagrodzenie i warunki pracy równorzędne z warunkami osób wykonujących tę samą pracę lub zatrudnionych w tej samej branży w przyjmującym państwie członkowskim;

(iv)

wspierać koncepcję solidarności i integracji społecznej pracowników migrujących z pracownikami w przyjmującym państwie członkowskim.

Rola władz lokalnych i regionalnych w promowaniu mobilności zawodowej

15.

Uznaje, iż władze lokalne i regionalne pełnią kluczową rolę w udostępnianiu — wspólnie z innymi agencjami krajowymi i europejskimi — informacji na temat wolnych miejsc pracy w innych państwach członkowskich oraz praktycznych aspektów dostępu do takich miejsc pracy.

16.

Uważa za konieczne zapoznawanie lokalnych pracodawców, szczególnie z sektora MŚP, z przysługującym im prawem do pozyskiwania pracowników z terenu całej UE, a w razie potrzeby również zapewnianie im pomocy praktycznej i doradztwa.

17.

Uznaje fakt, iż władze lokalne i regionalne są często głównymi podmiotami zapewniającymi edukację i szkolenie na poziomie podstawowym i średnim oraz wyraża pogląd, że ich zakres powinien obejmować nauczanie języków, promocję wielojęzyczności oraz rozwijanie umiejętności międzykulturowych jako koniecznego przygotowania do życia i pracy w innym środowisku kulturowym.

18.

Podkreśla fakt, iż władze lokalne i regionalne promują i zapewniają możliwość uczenia się przez całe życie (często wspólnie z innymi agencjami).

19.

Zwraca uwagę na fakt, iż władze lokalne i regionalne są ważnymi pracodawcami, których należy zachęcać do poszukiwania pracowników we wszystkich państwach członkowskich UE. w celu zapełnienia wolnych miejsc pracy. Zaleca również rozszerzenie przez władze lokalne i regionalne możliwości odbywania krótko- lub średnioterminowych staży zawodowych przez osoby z innych państw członkowskich.

Realizacja omawianych zadań oraz ogólne zaangażowanie władz lokalnych i regionalnych w dziedzinie mobilności zawodowej wymaga zapewnienia następujących czynników:

—   Podstawa prawna i kompetencje

20.

Uznaje, iż władze lokalne i regionalne powinny zostać prawnie upoważnione do pełnienia omawianych ról w dziedzinie mobilności zawodowej, szczególnie w zakresie rozpowszechniania na szczeblu lokalnym i wspólnotowym informacji przeznaczonych dla pracowników i pracodawców. Ważne jest również przydzielenie im koniecznego zakresu kompetencji, w razie potrzeby, przez organy krajowe i europejskie.

—   Zasoby

21.

Duża liczba pracowników migrujących podejmujących zatrudnienie i osiedlających się na danym obszarze może stanowić obciążenie dla władz lokalnych i regionalnych, w szczególności, jeżeli zmiana taka następuje nagle. Dotyczy to szczególnie sfery świadczeń socjalnych, edukacji, służby zdrowia i zakwaterowania; w efekcie konieczne staje się udostępnienie odpowiednich zasobów. W ten sposób nie tylko zapewniona zostaje pomoc nowo przybyłym, ale także zmniejsza się ewentualność powstania napięć pomiędzy migrującymi pracownikami a społecznością przyjmującą. KR popiera zatem starania mające na celu statystyczne udokumentowanie potrzeb różnych obszarów rynku pracy oraz wymianę takich informacji na szczeblu europejskim w celu poprawy planowania przepływu pracowników i zarządzania nim. Władze szczebla krajowego, regionalnego i lokalnego powinny wcześniej zaplanować, w sposób skoordynowany, taki sposób kształtowania usług socjalnych, który pozwoli lepiej panować nad napływem europejskich imigrantów. Jest to niezbędne częściowo dlatego, że wewnątrzeuropejska migracja zarobkowa zwiększy się znacznie w przyszłości, a częściowo dlatego, że brak planowania, pociągający za sobą napięcia społeczne i pogorszenie stosunków w obrębie konkretnych społeczności, szkodziłby wewnątrzeuropejskiej migracji, a nawet mógłby narazić na szwank samą jedność europejską.

22.

Konieczne jest również udostępnienie zasobów dla potrzeb informowania o mobilności zawodowej i rozpowszechnieniu nauczania języków.

—   Znajomość i dostępność dobrych praktyk

23.

Podkreśla gotowość KR-u do dalszej aktywności w kwestii mobilności zawodowej, zarówno w zakresie jej promocji, jak i wyszukiwania dobrych praktyk oraz ich dalszego szerokiego udostępniania innym organom lokalnym i regionalnym.

24.

Zachęca władze lokalne i regionalne do współdziałania z właściwymi instytucjami innych państw członkowskich w celu opracowania dobrych praktyk w tej dziedzinie oraz ich dalszego promowania na szczeblu krajowym i w relacjach między państwami członkowskimi (działania 7 i 15).

Odnośnie do systemu EURES

25.

Popiera dążenia Komisji do rozwoju i rozbudowy systemu EURES „jako zintegrowanego instrumentu wspierającego mobilność pracowników i ich rodzin”. Dla zachowania zasady pomocniczości konieczna jest jednak integracja tych dążeń ze strukturami na szczeblu krajowym, regionalnym i lokalnym.

26.

Podziela pogląd Komisji, iż głównym zadaniem systemu EURES jest „podnosić świadomość w zakresie zasad równego traktowania i poszanowania standardów pracy na europejskich rynkach pracy” (działanie 9).

27.

Podziela pogląd, iż system EURES powinien „doskonalić usługi z ukierunkowaniem na potrzeby szczególnych kategorii pracowników (długoterminowo bezrobotnych, młodych pracowników, starszych pracowników, kobiet […])” (działanie 10).

Bruksela, 9 października 2008 r.

Przewodniczący

Komitetu Regionów

Luc VAN DEN BRANDE


19.12.2008   

PL

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

C 325/70


Opinia Komitetu Regionów „Umiejętność korzystania z mediów” oraz „Kreatywne treści online”

(2008/C 325/12)

KOMITET REGIONÓW

Zwraca się do Rady i Parlamentu Europejskiego o dalsze rozwijanie polityki UE w zakresie umiejętności korzystania z mediów (w tym celów strategicznych i nadzoru nad postępami w realizacji) oraz o przyjęcie zalecenia w sprawie umiejętności korzystania z mediów, przy uwzględnieniu niniejszej opinii i zasady pomocniczości. Należy uzupełnić następny program MEDIA o część poświęconą umiejętności korzystania z mediów. Równocześnie — lub zamiennie — należy uruchomić finansowane przez UE projekty pilotażowe.

Podkreśla, że w sprawozdaniach — zgodnie z art. 26 dyrektywy dotyczącej audiowizualnych usług medialnych — i w działaniach Komisji i państw członkowskich w tej dziedzinie konieczne będzie oszacowanie istniejących różnic oraz postępów osiągniętych w zakresie umiejętności korzystania z mediów w Europie na szczeblu regionalnym, a także upowszechnienie wzorcowych rozwiązań stosowanych przez władze lokalne i regionalne oraz przez zainteresowane podmioty.

Zachęca władze krajowe, regionalne i lokalne do wspierania umiejętności korzystania z mediów, a zwłaszcza do ułatwiania zaangażowania społeczeństwa obywatelskiego w tym zakresie. Zaleca, by samorządy lokalne i regionalne współpracowały przy opracowywaniu projektów, które w ramach oficjalnej i nieformalnej edukacji i kształcenia uczyłyby korzystania z mediów, i które byłyby skierowane do obywateli, a w szczególności do dzieci i młodzieży, do osób niepełnosprawnych i do grup zagrożonych wykluczeniem społecznym.

Zachęca samorządy lokalne i regionalne do tego, by odgrywały decydującą rolę w zarządzaniu swoim dziedzictwem kulturalnym i językowym przy pomocy kreatywnych treści online, wspierając nowe modele biznesowe w dziedzinie twórczości i w mediach, dzieła kreatywne (współ)finansowane przez organizacje medialne, a nawet wdrażając metody sprawowania rządów drogą elektroniczną (e-Government).

Odnosi się krytycznie do zaniedbania Komisji, która nie uwzględniła kulturowych i społecznych skutków pojawienia się sektora kreatywnych treści online: należy rozszerzyć zakres proponowanego zalecenia oraz platformy ds. treści online tak, aby obejmował on różnorodność kulturową.

Sprawozdawca

:

Evangelia SCHOINARAKI-ILIAKI (EL/PSE), prefekt Iraklionu

Dokumenty źródłowe

Komunikat Komisji do Parlamentu Europejskiego, Rady, Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego oraz Komitetu Regionów „Europejskie podejście do umiejętności korzystania z mediów w środowisku cyfrowym”

COM(2007) 833 wersja ostateczna

Komunikat Komisji do Parlamentu Europejskiego, Rady, Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego i Komitetu Regionów w sprawie kreatywnych treści online na jednolitym rynku

COM(2007) 836 wersja ostateczna

ZALECENIA POLITYCZNE

KOMITET REGIONÓW

A.   Umiejętność korzystania z mediów (1)

1.

Ze względu na to, że zadaniem Komitetu Regionów jest działanie na rzecz spójności społecznej na szczeblu regionalnym, co w znacznym stopniu zależy od konwergencji cyfrowej, Komitet wyraża zadowolenie z opublikowania komunikatu Komisji poświęconego umiejętności korzystania z mediów w środowisku cyfrowym, a w szczególności z całościowego zdefiniowania tej umiejętności. W istocie, definicja ta obejmuje dostęp do tych mediów i korzystanie z nich, a także zrozumienie ich funkcjonowania i krytyczną ocenę przekazywanych przez nie treści.

2.

Popiera priorytety i cele wyznaczone przez Komisję w komunikacie i podkreśla, że według niego upowszechnianie umiejętności korzystania z mediów zakłada:

a)

wspieranie obywateli w aktywnym i kreatywnym korzystaniu z mediów, a szczególnie młodego pokolenia jako konsumentów i producentów kreatywnych treści oraz rozwijanie i podtrzymywanie umiejętności korzystania z mediów wśród osób starszych i osób w wieku produkcyjnym;

b)

wspieranie krytycznego podejścia obywateli do wszystkich mediów;

c)

działanie na rzecz pluralizmu opinii w mediach;

d)

udział w dyskusji dotyczącej przekazów komercyjnych i zagadnień związanych z poszanowaniem i ochroną prywatności;

e)

działania na rzecz aktywnego udziału obywateli z uwagi na to, iż media mają decydujące znaczenie dla upowszechniania europejskiego dziedzictwa audiowizualnego, tożsamości lokalnej i regionalnej, dialogu międzykulturowego i demokracji;

f)

działania na rzecz integracji społecznej;

g)

zapewnienie równego dostępu do nowych mediów i do nowych technologii, mając na uwadze, iż telekomunikacja i media odgrywają coraz znaczniejszą rolę w niemal wszystkich dziedzinach życia.

3.

Chciałby zwrócić uwagę na konkluzje Rady z 21 maja 2008 r. (2) i w tym kontekście:

przypomnieć, że KR od 2004 r. uznaje promowanie umiejętności korzystania z mediów za jeden z priorytetów;

docenić wysiłki Rady na rzecz promowania tych umiejętności, choć między państwami członkowskimi istnieją różnice w zakresie sposobów postępowania i osiąganych postępów;

zgodzić się z Radą, że wzajemne udostępnianie informacji i wzorcowych rozwiązań jest ważne dla rozwijania umiejętności korzystania z mediów, a także podkreślić, że wspomniane udostępnianie można połączyć z działaniami władz lokalnych i regionalnych, które mogą odgrywać szczególną rolę w tej dziedzinie;

zauważyć, że umiejętności te można wspierać poprzez zwiększenie środków finansowych przeznaczanych na nie w ramach istniejących oraz nowych inicjatyw.

Działania na rzecz umiejętności korzystania z mediów na szczeblu UE

4.

Przypomina, że już w 2004 r. (3) zwrócił się do Komisji o poświęcenie szczególnej uwagi działaniom na rzecz umiejętności korzystania z mediów we wszystkich państwach członkowskich UE i o zapewnienie minimalnego poziomu informowania o każdym z nich. W związku z tym Komitet wyraża zadowolenie, że Komisja zainicjowała omawianym komunikatem wspólnotową politykę na rzecz umiejętności korzystania z mediów.

5.

Zachęca Komisję do dalszego rozwijania polityki w zakresie umiejętności korzystania z mediów (programy zawierające cele strategiczne i nadzór nad postępami w realizacji) we współpracy z wszystkimi organami UE oraz z samorządami lokalnymi i regionalnymi, a także do zacieśnienia współpracy w tej dziedzinie z UNESCO oraz z Radą Europy.

6.

Zwraca się do Rady i do Parlamentu Europejskiego o przyjęcie zalecenia w sprawie umiejętności korzystania z mediów, jak wspomina się o tym w komunikacie, oraz o uwzględnienie niniejszej opinii i zasady pomocniczości, a także kompetencji szczebla lokalnego i regionalnego w UE w zakresie umiejętności korzystania z mediów.

7.

Z zadowoleniem przyjmuje obowiązek przedstawiania przez Komisję sprawozdań, zgodnie z art. 26 nowej dyrektywy dotyczącej audiowizualnych usług medialnych. Zauważa jednak, że w sprawozdaniach tych i w działaniach Komisji i państw członkowskich w tej dziedzinie konieczne będzie oszacowanie istniejących jeszcze różnic oraz postępów osiągniętych w zakresie umiejętności korzystania z mediów w Europie na szczeblu regionalnym, a także upowszechnienie wzorcowych rozwiązań stosowanych przez władze lokalne i regionalne oraz przez zainteresowane podmioty.

8.

Wyraża zadowolenie z faktu, iż Komisja prowadzi więcej działań celem wykorzystania doświadczeń nabytych w ramach programów lokalnych i regionalnych związanych z umiejętnością korzystania z mediów w Europie, a także w ramach upowszechniania platform dialogu i przekazywania doświadczeń oraz sieci wymiany wzorcowych rozwiązań.

9.

Zwraca się do organów UE o uzupełnienie następnego programu MEDIA o część poświęconą umiejętności korzystania z mediów, gdyż w obecnej edycji program ten uwzględnia tę kwestię w nikłym stopniu. Wzywa też Komisję, by równocześnie — lub zamiennie — opracowała finansowane przez UE projekty pilotażowe na rzecz umiejętności korzystania z mediów.

10.

Podkreśla, że istniejące już programy i inicjatywy UE — np. na rzecz bezpieczniejszego internetu — mają bardzo ograniczony potencjał, jeśli chodzi o upowszechnianie i wymianę wzorcowych rozwiązań w zakresie umiejętności korzystania z mediów. Wzywa w związku z tym Komisję do zharmonizowania tych programów przy okazji ich przeglądu oraz do włączenia do nich zagadnień związanych z umiejętnością korzystania z mediów.

Działania na rzecz umiejętności korzystania z mediów na szczeblu krajowym, regionalnym i lokalnym

11.

Zachęca władze krajowe, regionalne i lokalne do wspierania inicjatyw, projektów i programów dotyczących umiejętności korzystania z mediów, których celem jest:

a)

współpraca wszystkich zainteresowanych podmiotów, tzn. sektora audiowizualnego (kina, telewizji, radia, dostawców i producentów treści online), organizacji medialnych, instytucji edukacyjnych, organów regulujących, instytutów badawczych, instytutów kulturalnych i organizacji społecznych;

b)

funkcjonowanie usług upowszechniających umiejętność korzystania z mediów;

c)

ocena postępów osiągniętych w zakresie umiejętności korzystania z mediów na szczeblu lokalnym i regionalnym;

d)

prowadzenie kampanii informacyjnych w zakresie umiejętności korzystania z mediów, upowszechnianie tzw. „media desks” (punktów informacyjnych związanych z programami Media) oraz tworzenie punktów informacyjnych na szczeblu regionalnym zajmujących się zagadnieniami związanymi z umiejętnością korzystania z mediów;

e)

wspieranie i zachęcanie do działań na rzecz produkcji i rozpowszechniania treści europejskich, a także tworzenie mediów przez społeczeństwo obywatelskie;

f)

udział w krajowych i wspólnotowych sieciach współpracy.

12.

Wzywa władze publiczne do większego zaangażowania społeczeństwa obywatelskiego, gdyż organizacje społeczeństwa obywatelskiego uczestniczące w debacie nad umiejętnością korzystania z mediów są obecnie nieliczne. Popiera jednocześnie szerszy udział władz prawodawczych państw członkowskich i regionów.

13.

Z zadowoleniem przyjmuje wyraźne przywołanie przez Komisję podstawowej roli odgrywanej przez samorządy lokalne i regionalne we wspieraniu inicjatyw w dziedzinie kształcenia nieformalnego, zwraca jednak uwagę, że w wielu wypadkach samorządy lokalne i regionalne są również odpowiedzialne za włączenie umiejętności korzystania z mediów do oficjalnych systemów kształcenia na wszystkich poziomach.

14.

Zachęca samorządy lokalne i regionalne do włączenia zagadnień związanych z umiejętnością korzystania z mediów do kształcenia nauczycieli i wychowawców, do programów szkolnych i do kształcenia ustawicznego, a także rozwijania mediów edukacyjnych i umiejętności uczniów i studentów w zakresie korzystania z treści multimedialnych i ich tworzenia.

15.

Wzywa samorządy lokalne i regionalne do rozwijania długoterminowej współpracy na rzecz umiejętności korzystania z mediów między zainteresowanymi podmiotami sektora publicznego i sektora prywatnego w ramach oficjalnej i nieformalnej edukacji i kształcenia (np. wydawcy gazet lokalnych lub regionalnych upowszechniający wiedzę o prasie oraz dziennikarstwie elektronicznym w szkołach, festiwale filmowe z programem uwzględniającym umiejętność korzystania z mediów, kampanie na rzecz umiejętności korzystania z mediów organizowane przez publiczne kanały audiowizualne i przez producentów sprzętu i oprogramowania).

16.

Wzywa państwa członkowskie do dalszego upowszechniania umiejętności korzystania z mediów zgodnie z zaleceniem Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie dziedzictwa filmowego i konkurencyjności związanych z nim działań przemysłowych (4) oraz z zaleceniem Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie ochrony małoletnich, godności ludzkiej oraz prawa do odpowiedzi w odniesieniu do konkurencyjności europejskiego przemysłu audiowizualnego oraz internetowych usług informacyjnych (5).

Umiejętność korzystania z mediów a komunikacja handlowa (reklamy)

17.

Podtrzymuje stanowisko wyrażone w swej opinii w sprawie nowej dyrektywy dotyczącej audiowizualnych usług medialnych (6), w której wzywał do przeanalizowania możliwości zakazania przerywania programów dla dzieci i dzienników telewizyjnych reklamami — stanowisko to niestety nie zostało uwzględnione. Nie zgadza się ponadto z podejściem Komisji, zgodnie z którym działania na rzecz umiejętności korzystania z mediów mają większą wartość niż zakazy dotyczące reklam (7). Niewątpliwie należy podnieść poziom wiedzy obywateli, szczególnie dzieci i młodzieży, i rozwijać racjonalne i krytyczne podejście do mediów; jednak Komitet wyraził swoje zaniepokojenie co do zdolności dzieci do rozróżnienia między programem a reklamą lub do poprawnej oceny reklam. Popiera on zatem stworzenie możliwości ustanowienia odpowiednich przepisów i wzmocnienia uregulowań prawnych w państwach członkowskich.

18.

Podziela stanowisko Komisji stwierdzającej konieczność upowszechniania i wymiany wzorcowych rozwiązań w tej dziedzinie. Dotyczy to opracowania i wdrożenia kodeksów postępowania i, w razie potrzeby, systemów samoregulacji i współregulacji. Ponadto niezbędna jest ochrona praw konsumentów w odniesieniu do usług w zakresie treści, by ich jakość odpowiadała kryteriom niezawodności i ważności.

19.

Zachęca do tworzenia na wszystkich szczeblach administracyjnych programów na rzecz umiejętności korzystania z mediów, finansowanych ze źródeł publicznych lub prywatnych, oczywiście pod warunkiem, że będą na tyle przejrzyste, aby jasne były korzyści płynące z nich dla uczestników (w tym szczególnie dla sektora prywatnego).

Umiejętność korzystania z mediów w odniesieniu do utworów audiowizualnych i do treści online

20.

Wzywa samorządy lokalne i regionalne do upowszechniania — przy wsparciu ze strony państw członkowskich i UE — działań opartych na priorytetach określonych w komunikacie Komisji. Działania te, skierowane do obywateli, a w szczególności do dzieci i młodzieży, do osób niepełnosprawnych i do grup zagrożonych wykluczeniem społecznym obejmują:

a)

zapoznanie się z dziedzictwem kulturowym Europy i pobudzanie zainteresowania europejskimi dziełami audiowizualnymi;

b)

umożliwienie obywatelom zdobycia większej wiedzy o produkcji dzieł i usług audiowizualnych oraz umiejętności w zakresie kreatywności, operowania środkami wyrazu i refleksji nad własną tożsamością kulturową;

c)

zrozumienie znaczenia praw własności intelektualnej;

d)

krytyczną ocenę treści online i skuteczniejsze korzystanie z wyszukiwarek przez użytkowników;

e)

działania na rzecz e-integracji obywateli, jak podkreślał to Komitet w opinii poświęconej tej sprawie (8).

21.

Podkreśla konieczność włączenia europejskiego dziedzictwa audiowizualnego do polityki edukacyjnej i kulturalnej państw członkowskich, regionów i miast oraz wspierania i promowania młodych twórców będących przyszłością europejskiego sektora audiowizualnego. W formułowanych już w przeszłości zaleceniach (9) Komitet opowiadał się za zwiększeniem pomocy finansowej i wsparcia przyznawanego regionalnym i lokalnym festiwalom audiowizualnym, tak aby skuteczniej promować dzieła młodych twórców europejskich, poprawić kształcenie w sektorze audiowizualnym w krajach i regionach o ograniczonej produkcji, o niewielkim obszarze lub używających języków o ograniczonym zasięgu.

B.   Kreatywne treści online na jednolitym rynku (10)

22.

Wyraża zadowolenie z komunikatu Komisji w sprawie kreatywnych treści online na jednolitym rynku i podziela stanowisko Komisji, zgodnie z którym przeniesienie usług o treści kreatywnej do środowiska online jest radykalną zmianą, gdyż technologia cyfrowa ułatwia tworzenie dzieł audiowizualnych i umożliwia rozpowszechnianie kreatywnych treści na audiowizualnym rynku bez granic, ułatwiając jednocześnie dostęp do nich poprzez urządzenia, sieci i usługi. Treści te obejmują twórczość audiowizualną online taką jak: filmy, telewizja, muzyka, radio, gry sieciowe, wydawnictwa online, treści edukacyjne oraz treści tworzone przez użytkowników.

23.

Podkreśla, że należy wykorzystywać w pełni potencjał europejskich treści kreatywnych celem zwiększenia produkcji, dostępności i obiegu innowacyjnych i wartościowych dzieł europejskich, promowania europejskiej różnorodności kulturowej i zwiększenia europejskiej konkurencyjności.

24.

Podkreśla, że pojawiające się wyzwania muszą być podejmowane nie tylko przez UE, państwa członkowskie, firmy produkujące i rozpowszechniające treści online, operatorów sieci, posiadaczy praw, konsumentów i niezależne organa regulacyjne, lecz również przez samorządy lokalne i regionalne.

25.

Wzywa samorządy lokalne i regionalne do odgrywania decydującej roli w zarządzaniu swoim dziedzictwem kulturalnym i językowym, do wspierania nowych modeli biznesowych w dziedzinie twórczości i w mediach lokalnych, do wspierania dzieł kreatywnych, (współ)finansowanych przez instytuty i organizacje medialne oraz do wdrażania metod sprawowania rządów drogą elektroniczną (e-Government), dostarczając usług różnymi kanałami.

26.

Popiera dwie główne inicjatywy zapowiedziane w komunikacie Komisji, czyli wniosek w sprawie zalecenia Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie kreatywnych treści online oraz utworzenie platformy dyskusji i współpracy między zainteresowanymi stronami, zwanej „platformą ds. treści online”, celem ułatwienia dialogu w tej sprawie. Domaga się ponadto, by zapewniono reprezentowanie szczebla lokalnego i regionalnego.

Kreatywne treści online a różnorodność kulturowa

27.

Odnosi się krytycznie do zaniedbania Komisji, która nie uwzględniła kulturowych i społecznych skutków pojawienia się nowego sektora kreatywnych treści online i nie zaproponowała koniecznych środków na rzecz promowania różnorodności kulturowej i zapewnienia powszechnego dostępu do korzyści płynących z technologii informacyjno-komunikacyjnych (TIK). Zgodnie z tym, co wyrażone już zostało w opinii w sprawie „i-2010” (11) Komitet uważa, że działania związane z nowymi usługami i mediami cyfrowymi oraz z kreatywnymi treściami nie powinny być opracowywane wyłącznie na podstawie kryteriów ekonomicznych, ale także z uwzględnieniem kryteriów kulturowych i społecznych. Tak więc kreatywne treści online muszą wspierać spójność i integrację społeczną, szczególnie w wypadku niektórych grup narażonych na wykluczenie (kobiet, młodzieży, osób niepełnosprawnych).

28.

Stwierdza, że jeśli chodzi o politykę i prawodawstwo dotyczące kreatywnych treści online należy osiągnąć równowagę między rozumieniem treści jako dobra kultury i jako dobra w sensie ekonomicznym. Rosnąca współzależność między sektorami kultury, środków audiowizualnych i TIK sprawia, że niezbędne staje się opracowanie spójnej polityki w odniesieniu do przemysłu, kreatywnych przedsiębiorstw i treści online.

29.

Wzywa Komisję, by włączyła ochronę różnorodności kulturowej do zagadnienia treści online oraz by w tym celu rozważyła następujące kwestie:

a)

rozszerzenie zakresu stosowania wniosku w sprawie zalecenia Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie kreatywnych treści online i „platformy ds. treści online” tak, aby obejmowało ono różnorodność kulturową;

b)

sposób, w jaki UE zamierza w obecnym kontekście stosować konwencję UNESCO w sprawie ochrony i promowania różnorodności form wyrazu kulturowego; w swej opinii w sprawie europejskiej agendy kultury (12) Komitet wzywał Komisję Europejską do podjęcia środków na rzecz stosowania tej światowej konwencji w oparciu o zasadę pomocniczości;

c)

sposób, w jaki UE stosuje klauzulę o kompatybilności kulturalnej (art. 151 ust 4 TWE) w tej dziedzinie polityki;

d)

wymiana informacji i wymiana wzorcowych rozwiązań między państwami członkowskimi.

30.

Stawia sobie za cel zapewnienie różnorodności i tożsamości kulturowej pluralistycznego społeczeństwa europejskiego w przyszłym środowisku cyfrowym i przypomina w związku z tym o postulatach, jakie wcześniej wysuwał (13):

a)

zagwarantowanie, by treści i usługi były dostępne we wszystkich językach, w związku z rosnącym użyciem jednego tylko języka w kreatywnych treściach online;

b)

wspieranie digitalizacji, dubbingu, opracowywania napisów i wersji wielojęzycznych europejskich dzieł audiowizualnych;

c)

zagwarantowanie, by dostawcy medialnych usług pozasieciowych wspierali produkcję dzieł producentów europejskich i niezależnych europejskich struktur produkcji oraz dostęp do tych dzieł;

d)

„pozytywna dyskryminacja” jeśli chodzi o środki wsparcia wspólnotowego dla krajów o niskim potencjale produkcyjnym w zakresie kreatywnych treści online, krajów o niewielkim obszarze lub używających języków o ograniczonym zasięgu;

e)

uwzględnienie potrzeb użytkowników w różnych regionach językowych przy tworzeniu bibliotek cyfrowych, których dane powinny być dostępne ponad granicami państwowymi niezależnie od praw do ich użytkowania.

Działania szczegółowe

31.

Podziela zaniepokojenie Komisji w odniesieniu do dzieł osieroconych oraz wobec wahań wyrażanych nadal przez wielu artystów co do przyzwolenia na rozpowszechnianie ich dzieł przez internet ze względu na obawę utraty kontroli nad nimi z powodu nielegalnego kopiowania. Stoi to na przeszkodzie tworzenia nowych rynków dla kreatywnych dzieł europejskich oraz różnorodności kulturowej w środowisku cyfrowym. Komitet zwraca się w związku z tym z apelem do państw członkowskich i samorządów lokalnych i regionalnych o ułatwienie dialogu między zainteresowanymi stronami celem znalezienia porozumienia między posiadaczami praw a dystrybutorami w internecie, a także poszerzenia ich zobowiązań w zakresie wdrażania europejskiej karty kina online z 2006 r. (European Film Online Charter).

32.

Stwierdza sprzeczność między posiadanymi przez dostawców usług w zakresie treści online możliwościami docierania do odbiorców w skali światowej i tradycyjnym przywiązaniem praw własności intelektualnej do określonego obszaru geograficznego. Stwierdza ponadto nieprzystawalność celu polityczno-kulturalnego, jakim jest wzrost wymiany i rozpowszechniania europejskich kreatywnych treści online do faktu, iż liczni posiadacze praw dążą do uzyskania zezwoleń w ograniczonej liczbie państw, w których zezwolenia takie oznaczają dla nich korzyści ekonomiczne.

33.

Wyraża zadowolenie, iż Komisja ma zamiar zająć jasne stanowisko odnośnie do udoskonalenia istniejących mechanizmów, w tym zezwoleń wieloterytorialnych, przed podjęciem prac nad tym złożonym zagadnieniem, o którym będzie mowa w zapowiadanym wniosku w sprawie zalecenia.

34.

Zauważa, jak już to czynił w jednej ze swych wcześniejszych opinii (14), wkład Komisji w tworzenie ram zarządzania cyfrowymi prawami autorskimi (DRM — Digital Rights Management) i wezwanie zainteresowanych stron do wspólnych dyskusji, w trakcie których posiadacze cyfrowych praw autorskich staraliby się osiągnąć porozumienie co do stopnia interoperacyjności.

35.

Uważa, że o ile znaczna część europejskiego dziedzictwa kulturalnego nie podlega prawom własności intelektualnej i jest w związku z tym dostępna w internecie, to reforma prawodawstwa dotyczącego tych praw w odniesieniu do niedawno wytworzonego dziedzictwa kulturalnego jest szczególnie istotna (15).

36.

Popiera zamiar Komisji uruchomienia procedur współpracy (kodeksy postępowania) pomiędzy dostawcami dostępu i usług, producentami treści, posiadaczami praw, a szczególnie konsumentami, tak aby zapewnić środki korzystne dla konsumentów, których celem jest odpowiednia ochrona dzieł, poszanowanie praw twórców oraz zwalczanie piractwa i nielegalnego kopiowania.

37.

Wzywa samorządy lokalne i regionalne do wspierania oficjalnych i nieformalnych działań w dziedzinie informowania i uświadamiania znaczenia praw własności intelektualnej dla dostępności treści online.

38.

Proponuje organom UE zaplanowanie w ramach Europejskiego Roku Twórczości i Innowacji (2009) działań na szczeblu lokalnym i regionalnym mających na celu poprawę znajomości i zrozumienia zagadnień związanych z dostępem do kreatywnych treści online, do poszanowania praw własności intelektualnej i do zwalczania piractwa.

39.

Uważa, że inicjatywy instytucji europejskich mające na celu zwiększenie i rozwój produkcji oraz rozpowszechnianie kreatywnych treści online powinny mieć związek z inicjatywami na rzecz umiejętności korzystania z mediów.

Bruksela, 9 października 2008 r.

Przewodniczący

Komitetu Regionów

Luc VAN DEN BRANDE


(1)  Po szeroko zakrojonej dyskusji z obywatelami i niektórymi zainteresowanymi podmiotami sprawozdawca uważa, że grecki termin γραμματισμός tłumaczony na angielski jako literacy jest nieodpowiedni, gdyż nie wyraża jasno tego pojęcia ani jego zakresu. W związku z tym sprawozdawca proponuje użycie w wersji greckiej terminu αγωγή (lub παιδεία). Przyp. tłum.: zmiana terminologiczna w wersji greckiej nie ma wpływu na terminologię zastosowaną w wersji polskiej.

(2)  Konkluzje Rady z 22 maja 2008 r. dotyczące europejskiego podejścia do umiejętności korzystania z mediów w środowisku cyfrowym — 2868. posiedzenie Rady ds. Edukacji, Młodzieży i Kultury, Bruksela, 21 maja 2008 r.

(3)  CdR 67/2004 fin.

(4)  Zalecenie 2005/865/WE.

(5)  Zalecenie 2006/952/WE.

(6)  CdR 106/2006 fin.

(7)  Zob. oświadczenie komisarz Reding oraz komunikat prasowy Komisji IP/07/1970.

(8)  CdR 5/2008.

(9)  CdR 303/2004 fin.

(10)  Po szeroko zakrojonej dyskusji z obywatelami i niektórymi zainteresowanymi podmiotami sprawozdawca uważa, że grecki termin επιγραμμικό dla angielskiego online jest nieodpowiedni, gdyż nie wyraża jasno tego pojęcia ani jego zakresu. W związku z tym sprawozdawca proponuje użycie w wersji greckiej terminu διαδικτυακό. Przyp. tłum.: zmiana terminologiczna w wersji greckiej nie ma wpływu na terminologię zastosowaną w wersji polskiej.

(11)  CdR 252/2005 fin.

(12)  CdR 172/2007 fin.

(13)  CdR 106/2006 fin, CdR 33/2006 fin, CdR 252/2005 fin, CdR 303/2004 fin, CdR 67/2004 fin.

(14)  CdR 252/2005 fin.

(15)  CdR 32/2006 fin.


19.12.2008   

PL

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

C 325/76


Opinia z inicjatywy własnej Komitetu Regionów „Prawa obywateli: Upowszechnianie praw podstawowych i praw wynikających z obywatelstwa europejskiego”

(2008/C 325/13)

KOMITET REGIONÓW

Podkreśla ważną rolę, jaką odgrywa Karta praw podstawowych Unii Europejskiej, stanowiąca kamień milowy na drodze do zagwarantowania praw podstawowych oraz istotny punkt odniesienia dla określenia i interpretacji praw, których UE winna przestrzegać, a także wskazuje na szczególną funkcję karty praw podstawowych jako instrumentu w służbie wszystkich obywateli.

Podkreśla, że korzystanie z praw związanych z obywatelstwem wiąże się z pewnymi obowiązkami wobec społeczności lokalnej.

Kładzie nacisk na odpowiedzialność wszystkich szczebli zarządzania za pomoc w krzewieniu kultury praw podstawowych poprzez podnoszenie świadomości obywateli w odniesieniu do ich praw. Podkreśla, że konieczne są wspólne wysiłki na rzecz upowszechniania praw obywateli, co powinno stanowić zwłaszcza integralną część polityki informacyjnej i komunikacyjnej Komisji Europejskiej. W związku z tym uważa, że niezbędne jest przeznaczenie określonych środków na ten cel i opracowanie działań z rzeczywistym udziałem władz lokalnych i regionalnych.

Zamierza oprzeć się na istniejącej już owocnej współpracy międzyinstytucjonalnej w dziedzinie praw podstawowych, którą potwierdzono na seminarium w Reggio Emilia we wrześniu 2008 r., i na poważnie zastanowić się nad propozycją Komisji, by organizować wspólnie coroczne wydarzenie podkreślające ukierunkowane na obywateli podejście do praw podstawowych i analizy porównawczej na różnych szczeblach zarządzania.

Powtarza wniosek o udział przedstawiciela samorządów lokalnych i regionalnych w zarządzie Agencji Praw Podstawowych Unii Europejskiej.

Zwraca się do Komisji o systematyczne zapraszanie przewodniczącego Komitetu Regionów do udziału w pracach grupy komisarzy ds. praw podstawowych, walki z dyskryminacją i równych szans, która określa wytyczne dla polityki i czuwa nad spójnością inicjatyw podejmowanych w tej dziedzinie.

Sprawozdawca

:

Sonia MASINI (IT/PSE), przewodnicząca prowincji Reggio Emilia

Dokument źródłowy

Sprawozdanie Komisji: Piąte sprawozdanie na temat obywatelstwa Unii

(1 maja 2004 r.–30 czerwca 2007 r.)

COM(2008) 85 wersja ostateczna

ZALECENIA POLITYCZNE

KOMITET REGIONÓW

Uwagi ogólne

1.

Przypomina, że Traktat o Unii Europejskiej ustanawia, iż Unia opiera się na zasadach wolności, demokracji, państwa prawnego, poszanowania praw człowieka i podstawowych wolności, wspólnych dla tradycji konstytucyjnych państw członkowskich i gwarantowanych przez europejską Konwencję o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności podpisaną w Rzymie 4 listopada 1950 r.

2.

Podkreśla, jak ważną rolę odegrała do tej pory w wyraźnym usankcjonowaniu znaczenia i zakresu zapewnionych praw Karta praw podstawowych Unii Europejskiej proklamowana przez Parlament, Radę i Komisję w Nicei 7 grudnia 2000 r. Choć do tej pory nie jest ona prawnie wiążąca, stanowi kamień milowy na drodze do zagwarantowania praw podstawowych oraz istotny punkt odniesienia dla określenia i interpretacji praw, których UE winna przestrzegać.

3.

Podkreśla niezwykłe znaczenie karty praw podstawowych wśród instrumentów gwarantujących prawa człowieka, ponieważ obejmuje ona jednocześnie uniwersalne prawa osoby (prawa obywatelskie i polityczne), wywodzące się z historycznego rozwoju w Europie prawa do wolności i prawa do integralności, a z drugiej strony prawa gospodarcze i społeczne związane z europejskim doświadczeniem w urzeczywistnianiu „rynkowej gospodarki społecznej”, a także przepisy innowacyjne (np. prawa osób starszych i niepełnosprawnych), które nawiązują do europejskiego modelu państwa dobrobytu.

4.

Podkreśla niezwykłe przeznaczenie karty praw podstawowych jako instrumentu w służbie wszystkich obywateli.

5.

Wyraża zatem zadowolenie, że wraz z wejściem w życie traktatu lizbońskiego karta, przyjęta w zmienionej wersji 12 grudnia 2007 r. w Lizbonie, stanie się prawnie wiążąca i podkreśla w szczególności, że uzyska taką samą wartość prawną, co traktaty, które stanowią, zgodnie z wyjaśnieniem Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości, „kartę konstytucyjną” prawodawstwa UE.

6.

Wskazuje, że choć prawa związane z obywatelstwem są wielką zdobyczą, istnieją trudności w zakresie ich faktycznego wdrażania („Piąte sprawozdanie Komisji na temat obywatelstwa Unii”). W szczególności widać, że liczne grupy ludności mają poczucie oddalenia od instytucji unijnych. Należy takiemu odczuciu przeciwdziałać w celu jego przezwyciężenia. Podkreśla, że także w tym względzie regiony i władze lokalne mogą odegrać rolę pośrednika między instytucjami a obywatelami.

7.

Zaznacza, że w perspektywie nabrania przez kartę praw podstawowych mocy wiążącej, potrzebne są nowe inicjatywy na rzecz jej upowszechniania. Można zaangażować się w szerzenie, w szczególności w dziedzinie szkolnictwa, europejskiego wychowania obywatelskiego. Podkreśla w tym względzie podstawową rolę regionów i władz lokalnych, również pod kątem rozpowszechniania informacji oraz wymiany doświadczeń i pomysłów dotyczących projektów.

8.

Odnotowuje, że Unia z jednej strony gwarantuje uniwersalne prawa każdej osoby (obywatela europejskiego, obywatela państwa trzeciego lub bezpaństwowca), który podlega jej jurysdykcji, a z drugiej strony uznaje szczególne prawa „obywateli europejskich” ze względu na łączący ją z nimi specjalny związek.

9.

Przypomina, że powszechne prawa podstawowe oraz prawa obywateli Unii powinny być uznane i stosowane nie tylko przez instytucje i organy Unii (łącznie z KR-em), ale również przez władze państwowe, regionalne i lokalne.

10.

Przypomina zasadę usankcjonowaną w preambule karty praw podstawowych, że rozwój wspólnych wartości Unii wymaga poszanowania różnorodności kultur i tradycji narodów Europy, jak również tożsamości narodowej państw członkowskich i organizacji ich władz publicznych na poziomach: krajowym, regionalnym i lokalnym. Wyraża przy tym zadowolenie z tak wyraźnego odniesienia do autonomii regionalnej i lokalnej oraz do demokracji oddolnej.

11.

Podkreśla, że zgodnie z traktatem obywatelstwo Unii oznacza nie tylko prawa, ale i obowiązki.

12.

Podkreśla w szczególności obowiązek obywateli Unii dotyczący przestrzegania praw wspólnotowych, praw państwa, w którym mieszkają, oraz obowiązek poszanowania dla innych kultur.

13.

Zwraca uwagę, że wiele z tych praw uznanych w karcie dotyczy kompetencji, które w niektórych państwach europejskich należą w znacznym stopniu do władz lokalnych i regionalnych (na przykład w dziedzinach takich jak szkolnictwo, ochrona zdrowia i środowiska naturalnego, polityka społeczna, polityka mieszkaniowa, policja lokalna, transport) lub też zagadnień o powszechnym znaczeniu dla wszelkich władz publicznych (dobra administracja, przejrzystość, dostęp do dokumentów, prawa dzieci, osób starszych i niepełnosprawnych).

14.

Potwierdza zatem konieczność zapewnienia ochrony praw podstawowych na wielu szczeblach i wyraża zadowolenie z odniesienia do takiej zasady w ramach prac nad sprawozdaniem Catania Parlamentu Europejskiego w sprawie sytuacji praw podstawowych w Unii Europejskiej.

15.

Podkreśla w szczególności, że przede wszystkim właśnie na szczeblu lokalnym i regionalnym obywatel utrzymuje kontakty z administracją publiczną i korzysta ze struktur i usług administracyjnych.

16.

Stwierdza, że upowszechnianie praw człowieka i obywatela wymaga aktywnej polityki: dane prawo jest „stosowane w praktyce”, tylko gdy zaistnieją ku temu obiektywne warunki.

17.

Zaznacza w tym względzie, że Unia powinna kontynuować swoją politykę na rzecz zapewnienia większej spójności gospodarczej, społecznej i terytorialnej i wyraża zadowolenie z wyraźnego ustanowienia w traktacie lizbońskim „spójności terytorialnej” jako celu Unii Europejskiej.

18.

Z satysfakcją odnosi się do przyjęcia, w załączniku do traktatu lizbońskiego, Protokołu w sprawie usług świadczonych w ogólnym interesie gospodarczym, w którym podkreślono, jak istotne jest zorganizowanie skutecznych usług publicznych, dostępnych dla wszystkich i odpowiadających indywidualnym potrzebom, a także zaakcentowano zasadniczą rolę i szeroki zakres uprawnień dyskrecjonalnych organów lokalnych i regionalnych w zakresie świadczenia, zlecania i organizowania takich usług.

19.

Przypomina, że zgodnie z kartą praw podstawowych Unia szanuje różnorodność kulturową, religijną i językową oraz wyraża zadowolenie, że w traktacie lizbońskim wskazuje się na poszanowanie bogactwa kulturowego i językowego jako na jeden z celów Unii, oczywiście w ramach ustalonych zasad demokracji.

20.

Podkreśla centralną rolę organizacji pozarządowych, naturalnych partnerów władz lokalnych i regionalnych w działaniach na rzecz pełnej realizacji praw indywidualnych.

21.

Zaznacza, że władze lokalne i regionalne — bliskie obywatelom, ich potrzebom i uczuciom — są w stanie najbardziej bezpośrednio i realistycznie ocenić, jak przebiega faktyczna realizacja praw usankcjonowanych przez Unię i w konsekwencji podkreśla, że KR może objąć rolę ośrodka monitorującego konkretne warunki realizacji tych praw oraz wyraża nadzieję, że Komisja i Parlament Europejski wykorzystają potencjał KR-u i przy wydawaniu aktów prawnych przyjmą podejście do tych zjawisk zgodne z interpretacją właściwą władzom lokalnym i regionalnym.

22.

Zwraca się do Komisji o systematyczne zapraszanie przewodniczącego Komitetu Regionów do udziału w pracach grupy komisarzy ds. praw podstawowych, walki z dyskryminacją i równych szans, która określa wytyczne dla polityki i czuwa nad spójnością inicjatyw podejmowanych w tej dziedzinie.

23.

Odnotowuje przyjęcie decyzji 2007/252/WE ustanawiającej na lata 2007-2013 program szczegółowy „Prawa podstawowe i obywatelstwo” i wnioskuje do Komisji o zaangażowanie go w proces przeglądu programu w okresie 2014-2020.

Uniwersalne prawa człowieka

24.

Stwierdza ponownie, że całe działanie Unii opiera się na zasadzie poszanowania praw podstawowych człowieka wypływających ze wspólnych tradycji konstytucyjnych państw członkowskich, Powszechnej deklaracji praw człowieka przyjętej przez Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych, europejskiej konwencji praw człowieka i innych konwencji przyjętych na szczeblu międzynarodowym (szczególnie w ramach ONZ) i ratyfikowanych przez państwa członkowskie Unii.

25.

Zauważa, że europejski model ochrony praw podstawowych, w szczególności taki, jaki wynika z karty praw podstawowych, jest jednym z najbardziej zaawansowanych, gdyż obejmuje prawa obywatelskie i polityczne oraz prawa gospodarcze, społeczne i kulturalne, a także opiera się na właściwym sobie systemie wartości, który — w kręgu praw uniwersalnych — polega na poszanowaniu różnorodności i na dialogu różnych kultur, religii i przekonań w ramach określonych reguł europejskich systemów demokratycznych.

26.

Podkreśla ewentualne konflikty między przestrzeganiem indywidualnego prawa do prywatności a gwarancją innych praw podstawowych, takich jak bezpieczeństwo, i wnosi o pogłębienie tej tematyki, między innymi przy uwzględnieniu doświadczeń władz lokalnych i regionalnych oraz ich kluczowej roli w ochronie posiadanych przez nie danych odnoszących się do mieszkańców.

27.

Podkreśla ponownie konieczność promowania przez Unię demokracji i praw człowieka również w krajach trzecich i przypomina w tym względzie swoje stanowisko wyrażone w opinii w sprawie dokumentu strategicznego 2007-2010 dotyczącego europejskiego instrumentu na rzecz demokracji i praw człowieka (EIDHR), którego sprawozdawcą była Heini Utunen.

28.

Potwierdza, że konieczne jest poszanowanie praw podstawowych i zasady państwa prawa w ramach polityki na rzecz ustanowienia przestrzeni wolności, bezpieczeństwa i sprawiedliwości i jednocześnie przypomina, że te działania Unii powinny gwarantować obywatelom „wysoki poziom bezpieczeństwa”.

29.

Wyraża zadowolenie ze zniesienia w traktacie lizbońskim struktury Unii opartej na filarach, wskutek czego działania dotyczące przestrzeni wolności, bezpieczeństwa i sprawiedliwości zostały poddane ogólnym zasadom polityki Unii, w szczególności jeżeli chodzi o kontrolę sądową ze strony Trybunału Sprawiedliwości.

30.

Przyjmuje z zadowoleniem nowości zawarte w traktacie lizbońskim dotyczące wzmocnienia roli Parlamentu Europejskiego w opracowywaniu, wdrażaniu i ocenie polityki w zakresie przestrzeni wolności, bezpieczeństwa i sprawiedliwości oraz uznania prawa parlamentów krajowych do udziału w mechanizmach oceny rezultatów osiągniętych w tej dziedzinie.

31.

Zamierza oprzeć się na istniejącej już owocnej współpracy międzyinstytucjonalnej w dziedzinie praw podstawowych, którą potwierdzono na seminarium w Reggio Emilia we wrześniu 2008 r., i na poważnie zastanowić się nad propozycją Komisji, by organizować wspólnie coroczne wydarzenie podkreślające ukierunkowane na obywateli podejście do praw podstawowych i analizy porównawczej na różnych szczeblach zarządzania.

32.

Wyraża zadowolenie z utworzenia Agencji Praw Podstawowych Unii Europejskiej i z rozpoczęcia przez nią działalności.

33.

Potwierdza, że Komitet Regionów oraz samorządy lokalne i regionalne pragną aktywnie włączyć się w prace Agencji Praw Podstawowych i w związane z tym programowanie wieloletnie oraz wyraża zadowolenie z realizowanych już obecnie form współpracy.

34.

Powtarza wniosek o udział przedstawiciela samorządów lokalnych i regionalnych w zarządzie agencji.

35.

Oferuje agencji swoją współpracę przy gromadzeniu i rozpowszechnianiu przykładów wzorcowych rozwiązań oraz szczególnie cennych doświadczeń w zakresie ochrony i upowszechniania praw podstawowych na szczeblu lokalnym i regionalnym, jak i przy przekazywaniu znaczących danych zebranych na szczeblu lokalnym i regionalnym.

36.

Podkreśla, że władze lokalne i regionalne mają największe możliwości odegrania aktywnej roli w upowszechnianiu praw dzieci, jak również mogą przyczynić się do monitorowania sytuacji pod kątem rzeczywistego korzystania z tych praw.

37.

Przypomina, że już wskazywał na centralną rolę władz lokalnych i regionalnych we wdrażaniu praw podstawowych kobiet i zasady równych szans dla wszystkich.

38.

Powtarza, że szczególnie w odniesieniu do kobiet migrujących integracja wymaga poszanowania i akceptacji obowiązków i praw podstawowych człowieka, składających się na europejskie dziedzictwo prawne i przypomina o znaczeniu polityki przyjmowania imigrantów opartej na uznaniu różnorodności kulturowej, będącej wynikiem swobodnego wyboru poszczególnych osób (CdR 396/2006).

39.

Podkreśla, że media odgrywają ważną rolę, nagłaśniając wykroczenia przeciw prawom człowieka i obywatela, ale że powinny one także rozpowszechniać wzorcowe rozwiązania oraz szczególnie cenne doświadczenia w zakresie gwarantowania tych praw.

Prawa wynikające z obywatelstwa Unii

40.

Przypomina, że — jak stwierdził Europejski Trybunał Sprawiedliwości — obywatelstwo Unii jest obecnie podstawowym statusem osoby, politycznego podmiotu procesu integracji europejskiej.

41.

Wyraża zatem zadowolenie, że dzięki traktatowi lizbońskiemu ogólne przepisy dotyczące obywatelstwa Unii zostały wprowadzone do nowego Traktatu o Unii Europejskiej, szczególnie w ramach tytułu zawierającego przepisy odnoszące się do zasad demokratycznych, w którym potwierdzona jest zasada, że decyzje powinny być podejmowane w sposób jak najbardziej otwarty i bliski obywateli (demokracja oddolna).

42.

Wyraża jednak żal, że nie wspomniano wyraźnie o zasadniczej roli, jaką w tym względzie odgrywają władze lokalne i regionalne.

43.

Stwierdza, że wśród uznanych praw wynikających z obywatelstwa europejskiego szczególne znaczenie ma swoboda przemieszczania się i pobytu, również ze względu na to, że pomaga to w lepszym wzajemnym poznaniu się narodów Europy.

44.

Stwierdza, że poczyniono postępy w zakresie wdrażania tej swobody dzięki przyjęciu i wejściu w życie dyrektywy 2004/38 dotyczącej prawa obywateli Unii i członków ich rodzin do swobodnego przemieszczania się i pobytu na terytorium państw członkowskich.

45.

Wzywa państwa członkowskie do współpracy w celu zapewnienia bezpieczeństwa obywateli i zwalczania przestępczości.

46.

Zdecydowanie podkreśla, również w świetle doświadczeń związanych ze stosowaniem dyrektywy 2004/38, zasadniczą odpowiedzialność spoczywającą na władzach lokalnych i regionalnych, które zajmują się kwestiami związanymi z przemieszczaniem się i przede wszystkim z pobytem obywateli europejskich: nie tylko w odniesieniu do formalności i czynności administracyjnych dotyczących pobytu, ale przede wszystkim do polityki przyjmowania imigrantów.

47.

Wyraża zatem rozczarowanie, że w piątym sprawozdaniu Komisji na temat obywatelstwa Unii nie wspomniano o szczególnych zadaniach władz lokalnych i regionalnych w zakresie przyjmowania imigrantów.

48.

Przypomina, że na mocy dyrektywy 2004/38 utrzymane zostaje prawo obywatela Unii, który nie jest pracownikiem najemnym ani osobą prowadzącą działalność na własny rachunek, do przebywania w innym kraju niż kraj, którego obywatelstwo on posiada, o ile nie stanowi to problemu lub nieracjonalnego obciążenia dla systemu pomocy społecznej w przyjmującym państwie członkowskim i pod warunkiem — jeżeli pobyt przedłuża się ponad trzy miesiące — że dysponuje on odpowiednimi środkami finansowymi dla siebie i swojej rodziny, jak również posiada pełne ubezpieczenie zdrowotne w państwie przyjmującym.

49.

Przyjmuje do wiadomości interpretację tych warunków podaną przez Trybunał Sprawiedliwości i podkreśla, jaki ta interpretacja ma wpływ na obowiązki władz lokalnych i regionalnych oraz na związane z tym obciążenia finansowe.

50.

Przypomina o prawie i obowiązku władz krajowych, by zwalczać przypadki nadużycia praw przyznanych przez dyrektywę lub oszustw, takich jak małżeństwa czy związki fikcyjne oraz zachowania naruszające prawo.

51.

Przyjmuje z zadowoleniem inicjatywy Komisji rozpowszechniające wiedzę na temat nowych przepisów zawartych w dyrektywie 2004/38, takich jak opublikowanie przewodnika do dyrektywy 2004/38/WE i zachęca Komisję do skorzystania ze szczególnie uprzywilejowanej sytuacji władz lokalnych i regionalnych pozwalającej im pełnić rolę ośrodków rozpowszechniania tych informacji.

52.

Podkreśla, że korzystanie z praw związanych z obywatelstwem wiąże się z pewnymi „obowiązkami” wobec społeczności lokalnej.

53.

Powtarza, jak duże znaczenie ma czynnie i bierne prawo wyborcze obywateli europejskich w wyborach lokalnych i wyborach do Parlamentu Europejskiego w państwie zamieszkania.

54.

Podkreśla w szczególności, że wskutek tego lokalne instytucje polityczne są wyrazem woli elektoratu „europejskiego”, a zatem stanowią pierwsze autentyczne europejskie organy sprawowania rządów.

55.

Wyraża zadowolenie ze zwiększonej frekwencji w wyborach do Parlamentu Europejskiego obywateli Unii mieszkających w innym państwie członkowskim niż ich państwo pochodzenia, ale z zaniepokojeniem odnotowuje stopniowy ogólny spadek frekwencji w wyborach do Parlamentu Europejskiego.

56.

Zatem powtarza swoje wezwanie do nasilenia działalności polegającej na uczeniu i informowaniu o wyborach europejskich przy pełnym wykorzystaniu w tym procesie mocnych stron władz lokalnych i regionalnych.

57.

Potwierdza swoje zainteresowanie rozwojem europejskich partii politycznych (CdR 280/2004) i podkreśla, że przedstawiciele wybrani na szczeblu lokalnym i regionalnym powinni odgrywać centralną rolę w funkcjonowaniu takich partii i opracowaniu odnośnych strategii, również w celu ustanowienia łącznika między poszczególnymi szczeblami sprawowania rządów (europejskim, krajowym, regionalnym i lokalnym).

58.

Wyraża zadowolenie z faktu, że w traktacie lizbońskim przewidziano prawo obywateli Unii w liczbie nie mniejszej niż milion, mających obywatelstwo znacznej liczby państw członkowskich, do zwracania się do Komisji Europejskiej o przedkładanie wniosków legislacyjnych.

59.

Podkreśla — między innymi w świetle praktyki — zasadniczą rolę Europejskiego Rzecznika Praw Obywatelskich w zwalczaniu przypadków niewłaściwego administrowania w działalności instytucji i organów wspólnotowych.

60.

Wyraża zadowolenie z umożliwienia obywatelom składania drogą elektroniczną petycji do Parlamentu Europejskiego i skarg do Europejskiego Rzecznika Praw Obywatelskich.

61.

Przypomina o prawie obywateli Unii do korzystania na terytorium państwa trzeciego, w którym państwo członkowskie, którego są obywatelami, nie ma swojego przedstawicielstwa, z ochrony dyplomatycznej i konsularnej każdego z pozostałych państw członkowskich na takich samych warunkach jak obywatele tego państwa i podkreśla znaczenie tego środka, także z perspektywy samych zasad, gdyż ma on na celu uznanie zewnętrznego wymiaru obywatelstwa Unii.

62.

Zgadza się ze stanowiskiem Komisji, że dorobek w dziedzinie ochrony dyplomatycznej i konsularnej jest niezadowalający i przyjmuje z zadowoleniem przedstawienie przez Komisję planu działania na lata 2007-2009, z zamiarem rozwoju tego dorobku, a także zachęca Radę i państwa członkowskie do podjęcia niezbędnych działań w tym zakresie, również na szczeblu międzynarodowym.

63.

W związku z tym podkreśla kompetencje i doświadczenia władz lokalnych i regionalnych w sprawach, takich jak turystyka, polityka zdrowotna, pochówek i kremacja zwłok i zachęca instytucje unijne do konsultacji z KR-em przy opracowywaniu i przyjmowaniu decyzji w tych dziedzinach.

64.

Przyjmuje z zadowoleniem uznanie w traktacie lizbońskim międzynarodowej tożsamości Unii i wyraża nadzieję, że Unia będzie mogła działać na rzecz ochrony obywateli na szczeblu międzynarodowym.

65.

Przyjmuje do wiadomości dane zawarte w piątym sprawozdaniu Komisji na temat obywatelstwa Unii (1 maja 2004 r.–30 czerwca 2007 r.), z których wynika, że obywatele Unii pragnęliby więcej wiedzieć na temat przysługujących im praw, ale w rzeczywistości mniej niż jedna trzecia „czuje się dobrze poinformowana o tym, jakie prawa przysługują im jako obywatelom Unii”.

66.

Podkreśla odpowiedzialność wszystkich szczebli zarządzania za pomoc w krzewieniu kultury praw podstawowych poprzez podnoszenie świadomości obywateli w odniesieniu do ich praw. Powtarza zatem, że konieczne są wspólne wysiłki na rzecz upowszechniania praw obywateli, co powinno stanowić zwłaszcza integralną część polityki informacyjnej i komunikacyjnej Komisji Europejskiej.

67.

Uważa, że niezbędne jest przeznaczenie środków na ten cel i opracowanie działań z rzeczywistym udziałem władz lokalnych i regionalnych.

Bruksela, 9 października 2008 r.

Przewodniczący

Komitetu Regionów

Luc VAN DEN BRANDE


19.12.2008   

PL

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

C 325/81


Opinia Komitetu Regionów „Program »Bezpieczniejszy internet« (2009–2013)”

(2008/C 325/14)

KOMITET REGIONÓW

Sądzi, że przeprowadzone dotychczas działania trzeba przystosować do nowych potrzeb z uwagi na pojawienie się nowych technologii i usług, które prowadzą do powstania nowych zagrożeń lub nasilają te już istniejące.

Zaleca, by przynajmniej w odniesieniu do treści niezgodnych z prawem osiągnąć zasadnicze porozumienie poprzez porównanie norm prawa karnego i ustalenie wspólnych elementów. Działania powinny wspierać tworzenie europejskiej czarnej listy treści niezgodnych z prawem oraz promować jej wykorzystanie przez dostawców usług internetowych.

Opowiada się za tym, żeby w działania podejmowane w celu podnoszenia świadomości użytkowników końcowych wyraźnie włączyć samorządy lokalne i regionalne, które mają najbliżej do grup docelowych oraz posiadają największe możliwości przekazywania informacji, a także realizowania konkretnych projektów i programów.

Zaleca, aby ośrodki informacyjne realizowały wytyczone strategie zwracania się do dzieci, rodziców i nauczycieli oraz zadbały o zapewnienie jakości tych działań. Program ma także wspierać aktywniejszy udział środków masowego przekazu w kampaniach informacyjnych.

Uważa, iż szczególnie ważna jest z jednej strony jak najściślejsza współpraca między telefonami zaufania, organami ścigania i dostawcami usług internetowych, z drugiej zaś zaangażowanie innych podmiotów, na przykład właściwych organizacji społecznych i pozarządowych.

Opowiada się za tym, aby przy opracowywaniu programów nauczania informatyki i edukacji medialnej zwracać należytą uwagę na bezpieczeństwo w środowisku online. Działania powinny ponadto być ukierunkowane nie tylko na ochronę dzieci, lecz także na ich aktywne zaznajomienie z bezpiecznym korzystaniem z internetu (wzmocnienie pozycji).

Sprawozdawca

:

Jan ORAVEC (SK/PPE), burmistrz Štúrova

Dokument źródłowy

Wniosek dotyczący decyzji Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie ustanowienia wieloletniego wspólnotowego programu ochrony dzieci korzystających z internetu oraz innych technologii komunikacyjnych

COM(2008) 106 wersja ostateczna — 2008/0047 COD

I.   ZALECENIA POLITYCZNE

KOMITET REGIONÓW

UWAGI OGÓLNE

Ogólny komentarz dotyczący programu

1.

Podziela pogląd, że w czasie, jaki minął od ustanowienia planu działania „Bezpieczniejszy Internet”, istotnym zmianom uległy zarówno technologie, jak i sposoby korzystania z nich. Dzieci są w coraz większym stopniu aktywnymi użytkownikami nowych technologii i ich ochrona przed szkodliwymi treściami, ograniczenie dystrybucji niezgodnych z prawem treści oraz działania wychowawcze uczące świadomego i krytycznego korzystania z internetu to ogromne wyzwania dla polityków, prawodawców, dla branży i użytkowników, a w szczególności dla rodziców, opiekunów i wychowawców. Wszyscy oni muszą czynnie stawiać czoła tym wyzwaniom.

2.

Zgadza się, że do najpoważniejszych zagrożeń dla dzieci związanych z technologiami sieciowymi należą sytuacje: kiedy dzieci ponoszą bezpośrednią szkodę, jako ofiary wykorzystywania seksualnego, co jest dokumentowane poprzez fotografie, filmy lub pliki audio, które są następnie udostępniane za pośrednictwem internetu; kiedy kontaktują się z nimi osoby chcące się z nimi zaprzyjaźnić w celu wykorzystania ich seksualnie (uwodzenie przez internet); oraz kiedy padają ofiarami nękania w środowisku online (cybernękanie).

3.

Przyjmuje do wiadomości ustalenia z końcowej oceny planu działań „Bezpieczniejszy Internet”.

4.

Docenia programy UE na rzecz bezpieczniejszego internetu jako jedyne ogólnoeuropejskie inicjatywy dotyczące ochrony dzieci w środowisku online.

5.

Podziela pogląd, że przeprowadzone dotychczas działania były skuteczne, ale że trzeba je przystosować do nowych potrzeb z uwagi na pojawienie się nowych technologii i usług, które prowadzą do powstania nowych zagrożeń lub nasilają te już istniejące.

6.

Z zadowoleniem przyjmuje fakt, że nowy program ułatwi współpracę i wymianę doświadczeń oraz najlepszych praktyk na wszystkich poziomach w odniesieniu do kwestii związanych z bezpieczeństwem dzieci w środowisku online, a co za tym idzie zwiększy wartość dodaną w wymiarze europejskim.

7.

Jest świadomy trudności wiążących się z osiągnięciem porozumienia co do definicji pojęć „treści niezgodne z prawem” oraz „treści szkodliwe”, które są różnie rozumiane w poszczególnych krajach i kulturach.

8.

Zaleca jednak, by przynajmniej w odniesieniu do „treści niezgodnych z prawem” osiągnąć zasadnicze porozumienie poprzez porównanie norm prawa karnego i ustalenie wspólnych elementów.

9.

Jest zdania, że proponowane rozwiązania przyczynią się do ochrony dzieci korzystających z internetu i innych technologii komunikacyjnych oraz, reagując na nowe trendy rozwojowe, ograniczą dystrybucję treści niezgodnych z prawem rozpowszechnianych online, ze szczególnym naciskiem na dystrybucję online materiałów przedstawiających seksualne wykorzystywanie dzieci, uwodzenie i nękanie.

10.

Ma nadzieję, że dalsze działania będą mieć na celu stymulowanie i wspieranie rozwoju i zastosowania rozwiązań technicznych do zwalczania niezgodnych z prawem treści i szkodliwych zachowań w środowisku online oraz promowanie współpracy i wymiany najlepszych praktyk między wieloma różnymi zainteresowanymi stronami na szczeblu lokalnym, regionalnym, europejskim i międzynarodowym.

11.

Proponuje, by co roku organizować konferencje wytyczające ogólny kierunek działań z udziałem zainteresowanych stron na szczeblu krajowym, europejskim i międzynarodowym dające możliwość dyskutowania na temat wyzwań i problemów pojawiających się w danym momencie oraz wymiany dobrych rozwiązań, a także stwarzające warunki sprzyjające współpracy.

12.

Jest rozczarowany tym, że w staraniach o podnoszenie świadomości społeczeństwa, a zwłaszcza dzieci, rodziców, opiekunów i wychowawców, w zakresie możliwości i zagrożeń związanych z korzystaniem z technologii sieciowych oraz sposobów zachowania bezpieczeństwa online nie uwzględnia się wyraźnie roli samorządów lokalnych i regionalnych, które mają najbliżej do grup docelowych oraz posiadają największe możliwości przekazywania ważnych informacji, a także realizowania konkretnych projektów i programów.

13.

Popiera utworzenie i dalszy rozwój bazy wiedzy, która będzie wykorzystywana przy zajmowaniu się istniejącymi i pojawiającymi się zagrożeniami i konsekwencjami korzystania z internetu.

14.

Zaleca koordynację badań w odnośnych dziedzinach w UE i poza nią oraz rozwój wiedzy dotyczącej ewoluujących sposobów korzystania z technologii sieciowych przez dzieci, powiązanych zagrożeń oraz możliwego szkodliwego wpływu, jaki korzystanie z technologii sieciowych może mieć na dzieci, z uwzględnieniem aspektów technicznych, psychologicznych i społecznych. Zachęca także do wskazywania pozytywnych przykładów działań wychowawczych uczących krytycznego korzystania z mediów.

15.

W pełni popiera nawiązanie do projektu „Bezpieczny Internet +” i jego usprawnienie.

16.

Wzywa instytucje wspólnotowe i rządy państw członkowskich, by w ramach swych kompetencji poświęciły tej problematyce należytą uwagę.

17.

Ma nadzieję, że realizacja działań w znacznym stopniu przyczyni się do zmniejszenia zagrożeń dla dzieci korzystających z internetu i innych technologii komunikacyjnych.

II.   ZALECANE POPRAWKI

Poprawka 1

Załącznik 1 — obszar działania 1

Tekst zaproponowany przez Komisję

Poprawka KR-u

1.

Udostępnienie społeczeństwu punktów kontaktowych, w których można zgłaszać niezgodne z prawem treści online oraz szkodliwe zachowania. Działania powinny zapewnić, aby punkty kontaktowe były skuteczne, widoczne dla społeczeństwa, pełniły funkcje łączników z innymi działaniami na poziomie krajowym oraz współpracowały na poziomie europejskim nad rozwiązywaniem problemów o charakterze transgranicznym, a także wymieniały się najlepszymi praktykami.

1.

Udostępnienie społeczeństwu punktów kontaktowych, w których można zgłaszać niezgodne z prawem treści online oraz szkodliwe zachowania. Działania powinny zapewnić, aby punkty kontaktowe były skuteczne, widoczne dla społeczeństwa, pełniły funkcje łączników z innymi działaniami na poziomie krajowym oraz współpracowały na poziomie europejskim nad rozwiązywaniem problemów o charakterze transgranicznym, a także wymieniały się najlepszymi praktykami. Należy wspierać rozpowszechnianie wśród użytkowników informacji o telefonach zaufania i wykorzystać możliwości samorządów w zakresie rozpowszechniania ważnych informacji.

Uzasadnienie

Punkty kontaktowe i telefony zaufania mogą spełniać swoją funkcję tylko wtedy, gdy jak największa ilość użytkowników wie o ich istnieniu, dlatego też trzeba jak najszerzej o nich informować, a samorządy mają bardzo duże możliwości w tym zakresie.

Poprawka 2

Załącznik 1 — obszar działania 1

Tekst zaproponowany przez Komisję

Poprawka KR-u

2.

Zwalczanie szkodliwych zachowań w środowisku online, w szczególności uwodzenia i nękania. Działania będą mieć na celu zwalczanie zjawiska uwodzenia online, polegającego na tym, że osoba dorosła zaprzyjaźnia się z dzieckiem z zamiarem dopuszczenia się wykorzystania seksualnego, oraz nękania. Będą one obejmować kwestie techniczne, psychologiczne i socjologiczne związane z tymi zagadnieniami oraz promować współpracę i koordynację między zainteresowanymi stronami.

2.

Zwalczanie szkodliwych zachowań w środowisku online, w szczególności uwodzenia i nękania. Działania będą mieć na celu zwalczanie zjawiska uwodzenia online, polegającego na tym, że osoba dorosła zaprzyjaźnia się z dzieckiem z zamiarem dopuszczenia się wykorzystania seksualnego, oraz nękania. Będą one obejmować kwestie techniczne, psychologiczne i socjologiczne związane z tymi zagadnieniami oraz promować współpracę i koordynację między zainteresowanymi stronami. Szczególnie ważna jest z jednej strony jak najściślejszą współpraca między telefonami zaufania, organami ścigania i dostawcami usług internetowych, z drugiej zaś zaangażowanie innych podmiotów, na przykład właściwych organizacji społecznych i pozarządowych.

Uzasadnienie

Jednym z podstawowych warunków skuteczności działań zaradczych jest szybkie i płynne przekazywanie informacji z telefonów zaufania innym podmiotom biorącym udział w walce z treściami niezgodnymi z prawem i ze szkodliwymi zachowaniami.

Poprawka 3

Załącznik I — obszar działania 1

Tekst zaproponowany przez Komisję

Poprawka KR-u

3.

Stymulowanie zastosowania rozwiązań technicznych do skutecznego zwalczania niezgodnych z prawem treści i szkodliwych zachowań w środowisku online. Działania powinny zachęcać do opracowywania i dostosowywania skutecznych narzędzi technicznych w celu skutecznego zwalczania niezgodnych z prawem treści i szkodliwych zachowań w środowisku online, przeznaczonych do użytku przez ogół zainteresowanych stron.

3.

Wspieranie i stymulowanie Stymulowanie zastosowania rozwiązań technicznych do skutecznego zwalczania niezgodnych z prawem treści i szkodliwych zachowań w środowisku online. Działania powinny zachęcać do opracowywania i dostosowywania skutecznych narzędzi technicznych w celu skutecznego zwalczania niezgodnych z prawem treści i szkodliwych zachowań w środowisku online, przeznaczonych do użytku przez ogół zainteresowanych stron. Powinny zapewniać koordynację w tworzeniu europejskiej czarnej listy treści niezgodnych z prawem oraz promować jej wykorzystanie przez dostawców usług internetowych.

Uzasadnienie

Nowe rozwiązania techniczne trzeba nie tylko stymulować, ale także wspierać. Europejska czarna lista może pomóc w zapobieganiu treściom niezgodnym z prawem, oraz ewentualnie także w reagowaniu na nie.

Poprawka 4

Załącznik I — obszar działania 2

Tekst zaproponowany przez Komisję

Poprawka KR-u

3.

Stymulowanie zaangażowania dzieci i młodzieży w tworzenie bezpieczniejszego środowiska online. Działania będą miały na celu zaangażowanie dzieci i młodzieży, tak aby lepiej zrozumieć ich poglądy i doświadczenia dotyczące korzystania z technologii sieciowych oraz sposobów promowania środowiska online bezpieczniejszego dla dzieci.

3.

Stymulowanie zaangażowania dzieci i młodzieży w tworzenie bezpieczniejszego środowiska online. Działania będą miały na celu zaangażowanie dzieci i młodzieży, tak aby lepiej zrozumieć ich poglądy i doświadczenia dotyczące korzystania z technologii sieciowych oraz sposobów promowania środowiska online bezpieczniejszego dla dzieci. Powinno się zalecać, aby w programach nauczania informatyki i edukacji medialnej zwracać należytą uwagę na bezpieczeństwo w środowisku online oraz na zagrożenia związane z treściami niezgodnymi z prawem i szkodliwymi zachowaniami. Działania powinny ponadto być ukierunkowane nie tylko na ochronę dzieci, lecz także na ich aktywne zaznajomienie (nauka) z bezpiecznym korzystaniem z internetu (wzmocnienie pozycji).

Uzasadnienie

W ramach interaktywnego nauczania wykwalifikowany pedagog jest w stanie zwrócić uwagę dzieci na niebezpieczeństwa wiążące się z korzystaniem z internetu, a z drugiej strony ich reakcje pozwalają mu na zrozumienie ich poglądów i doświadczeń związanych z technologiami sieciowymi.

Poprawka 5

Załącznik I — obszar działania 2

Tekst zaproponowany przez Komisję

Poprawka KR-u

4.

Szersze udostępnienie informacji o skutecznych narzędziach zwalczania szkodliwych treści online. Działania będą miały na celu szersze udostępnienie informacji dotyczących działania i skuteczności narzędzi zwalczania potencjalnie szkodliwych treści online oraz zapewnienie użytkownikom informacji, instrumentów i aplikacji odpowiednio wspomagających ich w zwalczaniu szkodliwych treści na różnych platformach.

4.

Szersze udostępnienie informacji o skutecznych narzędziach zwalczania szkodliwych treści online. Informowanie także użytkowników o dostępnych możliwościach filtrowania szkodliwych treści. Działania będą miały na celu szersze udostępnienie informacji dotyczących działania i skuteczności narzędzi zwalczania potencjalnie szkodliwych treści online oraz zapewnienie użytkownikom informacji, instrumentów i aplikacji odpowiednio wspomagających ich w zwalczaniu szkodliwych treści na różnych platformach.

Uzasadnienie

Informacje o odpowiednich czy nowych narzędziach radzenia sobie ze szkodliwymi treściami w internecie są ważne nie tylko dla specjalistów, ale dla praktycznie każdego użytkownika, tak by mógł w ramach swoich możliwości odpowiednio i jak najskuteczniej reagować na nowe zagrożenia.

Poprawka 6

Załącznik I — obszar działania 3

Tekst zaproponowany przez Komisję

Poprawka KR-u

1.

Podniesienie świadomości publicznej i rozpowszechnianie informacji o bezpieczniejszym korzystaniu z technologii sieciowych. Działania będą promować świadomość publiczną poprzez udostępnianie w sposób skoordynowany na obszarze całej Europy odpowiednich informacji o możliwościach oraz o zagrożeniach i sposobach ich zwalczania. Będą też one promować efektywne pod względem kosztów sposoby dystrybucji informacji podnoszących świadomość wśród dużej liczby użytkowników.

1.

Podniesienie świadomości publicznej i rozpowszechnianie informacji o bezpieczniejszym korzystaniu z technologii sieciowych. Wspieranie aktywniejszego udziału środków masowego przekazu w kampaniach informacyjnych. Działania będą promować świadomość publiczną poprzez udostępnianie w sposób skoordynowany na obszarze całej Europy odpowiednich informacji o możliwościach oraz o zagrożeniach i sposobach ich zwalczania. Będą też one promować efektywne pod względem kosztów sposoby dystrybucji informacji podnoszących świadomość wśród dużej liczby użytkowników.

Uzasadnienie

Krajowe i lokalne media także odgrywają niezastąpioną rolę w szerzeniu informacji o bezpieczniejszym korzystaniu z technologii sieciowych, dlatego też trzeba wspierać ich udział w procesie podnoszenia świadomości i kampaniach informacyjnych.

Poprawka 7

Załącznik I — obszar działania 3

Tekst zaproponowany przez Komisję

Poprawka KR-u

2.

Utworzenie punktów kontaktowych, w których rodzice i dzieci mogą uzyskać odpowiedzi na pytania dotyczące bezpieczeństwa online. Działania będą miały na celu umożliwienie użytkownikom podejmowania przemyślanych i odpowiedzialnych wyborów poprzez zapewnienie im porad dotyczących odnośnych zagadnień oraz środków zapobiegawczych, jakie należy podejmować w celu zachowania bezpieczeństwa online.

2.

Utworzenie punktów kontaktowych, w których rodzice i dzieci mogą uzyskać odpowiedzi na pytania dotyczące bezpieczeństwa online. Informacje o punktach kontaktowych muszą być w jak największym stopniu rozpowszechnione w społeczeństwie. Działania będą miały powinny mieć na celu umożliwienie użytkownikom podejmowania przemyślanych i odpowiedzialnych wyborów poprzez zapewnienie im porad dotyczących odnośnych zagadnień oraz środków zapobiegawczych, jakie należy podejmować w celu zachowania bezpieczeństwa online.

Uzasadnienie

Punkty kontaktowe mogą spełniać swoją funkcję tylko wtedy, gdy społeczeństwo czy użytkownicy są świadomi ich istnienia i wiedzą dzięki temu, skąd mogą uzyskać informacje i odpowiedzi na swoje pytania.

Poprawka 8

Załącznik I — obszar działania 3

Tekst zaproponowany przez Komisję

Poprawka KR-u

3.

Zachęcanie do usprawniania skutecznych i efektywnych pod względem kosztów metod i narzędzi podnoszenia świadomości. Działania będą miały na celu usprawnienie odnośnych metod i narzędzi podnoszenia świadomości w celu zapewnienia ich większej skuteczności i efektywności pod względem kosztów w dłuższym horyzoncie czasowym.

3.

Wymaganie, by ośrodki informacyjne realizowały wytyczone strategie zwracania się do dzieci, rodziców i nauczycieli. Zachęcanie do usprawniania skutecznych i efektywnych pod względem kosztów metod i narzędzi podnoszenia świadomości. Działania będą miały powinny mieć na celu usprawnienie odnośnych metod i narzędzi podnoszenia świadomości w celu zapewnienia ich większej skuteczności i efektywności pod względem kosztów w dłuższym horyzoncie czasowym. Należy przy tym zadbać o zapewnienie jakości tych działań.

Uzasadnienie

Ośrodki informacyjne odgrywają jedną z najważniejszych ról przy podnoszeniu świadomości społeczeństwa, ponieważ przekazywane przez nie informacje są bezpośrednio lub za pośrednictwem różnych kanałów informacyjnych przekazywane społeczeństwu. Ośrodki te muszą zatem być w stanie zwracać uwagę na niebezpieczeństwa i proponować rozwiązania. Niezbędna jest tu zatem koordynacja i ścisła współpraca ze specjalistami w dziedzinie edukacji medialnej i umiejętności korzystania z mediów.

Bruksela, 9 października 2008 r.

Przewodniczący

Komitetu Regionów

Luc VAN DEN BRANDE


19.12.2008   

PL

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

C 325/87


Opinia Komitetu Regionów komunikat Komisji Europejskiej „Silna europejska polityka sąsiedztwa”

(2008/C 325/15)

KOMITET REGIONÓW

Przypomina, że dobrze prosperujące i bezpieczne sąsiedztwo można osiągnąć jedynie dzięki skutecznej współpracy na szczeblu lokalnym i regionalnym. Władze lokalne i regionalne mogą najlepiej określić i zaspokoić potrzeby obywateli oraz zapewnić odpowiednie usługi.

Podkreśla potrzebę utworzenia regionalnych forów władz szczebla niższego niż krajowy w celu zastosowania podejścia regionalnego przyjętego w EPS (wymiar śródziemnomorski, wymiar północny, wymiar atlantycki i wymiar czarnomorski), a także wspierania współpracy terytorialnej i zdecentralizowanej.

Z zadowoleniem przyjmuje propozycję przedstawioną na posiedzeniu ministrów spraw zagranicznych UE w dniu 26 maja 2008 r., by zacieśnić związki z państwami ościennymi UE na wschodzie, a mianowicie z Armenią, Azerbejdżanem, Białorusią, Gruzją, Mołdawią i Ukrainą.

Z zadowoleniem przyjmuje odnowienie partnerstwa eurośródziemnomorskiego i podkreśla znaczenie nadania mu wymiaru terytorialnego oraz wsparcia dialogu między władzami lokalnymi i regionalnymi państw członkowskich UE a partnerami EPS w regionie południowego wybrzeża Morza Śródziemnego.

Z zadowoleniem przyjmuje nowy Europejski Instrument Sąsiedztwa i Partnerstwa (ENPI), wdrożony w 2007 r., a zwłaszcza jego wymiar transgraniczny, który pozwala na współpracę z regionami graniczącymi z UE (działania finansowane przez Europejski Fundusz Rozwoju Regionalnego oraz ENPI).

Wzywa Komisję Europejską do stworzenia nowego funduszu tematycznego w budżecie UE (oprócz funduszy integracji europejskiej), aby pomóc władzom lokalnym w państwach członkowskich UE, które zmagają się ze szczególnie wysokim napływem imigrantów z krajów trzecich, w skutecznym radzeniu sobie z aktualnymi wyzwaniami stawianymi przez populację migrantów usługom lokalnym.

Sprawozdawca

:

Sharon TAYLOR (UK/PSE), członkini rady gminy miejskiej Stevenage

Dokument źródłowy

Komunikat Komisji Europejskiej „Silna europejska polityka sąsiedztwa”

COM(2007) 774 wersja ostateczna

ZALECENIA POLITYCZNE

KOMITET REGIONÓW

Dialog polityczny i reformy decentralizacyjne

1.

Przypomina, że dobrze prosperujące i bezpieczne sąsiedztwo można osiągnąć jedynie dzięki skutecznej współpracy na szczeblu lokalnym i regionalnym. Władze lokalne i regionalne mogą najlepiej określić i zaspokoić potrzeby obywateli oraz zapewnić odpowiednie usługi.

2.

Wzywa kraje EPS, aby stosowały u siebie i propagowały dobre wzorce związane z wyborami oraz przyjmowały międzynarodowe organy monitorujące, umożliwiając im obserwowanie swoich wyborów w celu zwiększenia przejrzystości procesu wyborczego i podniesienia w ten sposób poziomu zaufania obywateli do procesów demokratycznych.

3.

Wzywa do szerszego promowania świadomości publicznej na temat EPS zarówno wśród obywateli UE, jak i krajów EPS, przy jak największym zaangażowaniu władz regionalnych i lokalnych, poprzez odpowiednie programy i działania.

4.

Podkreśla potrzebę utworzenia regionalnych forów władz szczebla niższego niż krajowy w celu zastosowania podejścia regionalnego przyjętego w EPS (wymiar śródziemnomorski, wymiar północny, wymiar atlantycki i wymiar czarnomorski), a także wspierania współpracy terytorialnej i zdecentralizowanej, propagując programy na rzecz stowarzyszenia i rozwoju poprzez zintegrowane działania w odpowiednich regionach. Przedstawiciele KR-u powinni być zaangażowani w pracę każdego z tych forów.

5.

Z zadowoleniem przyjmuje przedstawioną Radzie Europejskiej wspólnie przez Szwecję i Polskę propozycję utworzenia „partnerstwa wschodniego”.

6.

Domaga się, aby Wspólnota Europejska była zaangażowana w proces szczegółowego opracowania i oceny programów ENPI w celu wspierania lepszej integracji spraw związanych z wymiarem terytorialnym w jego ramach operacyjnych.

7.

Wzywa Komisję Europejską do wspierania kolejnych programów, w ramach których pracuje się nad rozwojem oraz wspiera się wolne i profesjonalne media w krajach EPS.

8.

Wzywa Komisję Europejską, aby położyła większy nacisk na lokalny rozwój gospodarczy w indywidualnych planach działania poszczególnych krajów i przeznaczyła na ten cel odpowiednie środki finansowe za pośrednictwem ENPI.

9.

Podkreśla, że komitety monitorujące utworzone w ramach programów współpracy transgranicznej są istotnym mechanizmem konsultacji, który może być pomocny w rozwiązywaniu potencjalnych problemów związanych z zasadami operacyjnymi, w tym z zarządzaniem środkami finansowymi.

10.

Wzywa rządy krajów partnerskich, aby pracowały na rzecz zwiększenia przejrzystości i odpowiedzialności oraz zapewnienia wystarczającego potencjału administracyjnego, a także nawołuje Komisję Europejską do bacznego śledzenia ogólnego poziomu korupcji i działań służących zapobieganiu temu zjawisku w tych krajach partnerskich, w których korupcja nadal stanowi przeszkodę dla postępów demokracji, przejrzystości i odpowiedzialności, oraz do uwzględniania przy udzielaniu pomocy i wsparcia postępów osiągniętych w tym zakresie.

11.

Wzywa rządy Izraela, Gruzji, Tunezji i Ukrainy do ratyfikowania Konwencji Narodów Zjednoczonych przeciwko korupcji i do przyłączenia się do pozostałych krajów EPS, które już to uczyniły.

12.

Z zadowoleniem przyjmuje otwarcie biura Komisji Europejskiej w Mińsku na Białorusi i wyraża nadzieję, że biuro to będzie w stanie pracować na rzecz umacniania społeczeństwa obywatelskiego i demokracji lokalnej i regionalnej oraz podnoszenia ogólnej świadomości publicznej dotyczącej Unii Europejskiej, jej instytucji i wspólnych wartości.

13.

Wzywa Komisję Europejską do pilnego zapewnienia skuteczniejszego wsparcia dla społeczeństwa obywatelskiego na Białorusi, niezależnych i profesjonalnych mediów oraz partii politycznych zaangażowanych w demokrację i reformy.

14.

Przypomina, że jedną z najważniejszych zasad EPS jest zachowanie odrębności od procesu i polityki rozszerzenia UE oraz od kwestii członkostwa w UE. Nie może to jednak przesądzać o żadnych ewentualnych przyszłych zmianach w krajach partnerskich ani w UE.

15.

Wzywa państwa członkowskie UE oraz Komisję Europejską, aby w ramach oczekujących na zawarcie nowych umów będących następstwem dziesięcioletnich umów o partnerstwie i współpracy, stworzyła Ukrainie i Mołdawii możliwość europejskiej perspektywy.

16.

Z zadowoleniem przyjmuje propozycję przedstawioną na posiedzeniu ministrów spraw zagranicznych UE w dniu 26 maja 2008 r., by zacieśnić związki z państwami ościennymi UE na wschodzie, a mianowicie z Armenią, Azerbejdżanem, Białorusią, Gruzją, Mołdawią i Ukrainą.

17.

Uznaje wysiłki prezydencji francuskiej na rzecz ożywienia dialogu i współpracy wielostronnej z krajami sąsiadującymi z UE, położonymi na południowym i wschodnim wybrzeżu Morza Śródziemnego, a tym samym na rzecz wzmocnienia procesu barcelońskiego.

18.

Z zadowoleniem przyjmuje ciągłą pracę nad wdrożeniem uzgodnionych planów działania, ponieważ stanowią one doskonałe narzędzia wspierania wewnętrznych reform krajowych, i wzywa UE, aby pracowała nad sporządzeniem planów działania dla wszystkich pozostałych krajów.

19.

Z zadowoleniem przyjmuje przegląd planów działania, które weszły w życie na początku 2005 r. i wzywa do opracowania umów o ściślejszej współpracy z Mołdawią i Izraelem.

20.

Wzywa Komisję Europejską, aby w miarę możliwości włączała członków społeczeństwa obywatelskiego w krajach EPS do procesu monitorowania postępu planów działania EPS w celu uzyskania bezpośredniej i bezstronnej oceny niektórych aspektów wdrożenia indywidualnych planów działania.

21.

Wzywa Komisję Europejską do zaangażowania przedstawicieli władz lokalnych i regionalnych państw członkowskich w proces monitorowania, opracowywania i wdrażania indywidualnych krajowych planów działania.

22.

Zaleca staranne określenie priorytetów współpracy transgranicznej na północy i wschodzie oraz na południu w celu maksymalnego zwiększenia synergii i podjęcia skuteczniejszej pracy z myślą o realizacji uzgodnionych celów zawartych w planach działania.

23.

Potwierdza, że potrzebne jest większe wsparcie techniczne i polityczne w celu zapewnienia ciągłej współpracy transgranicznej i międzynarodowej pomiędzy państwami członkowskimi UE i państwami sąsiadującymi w sprawach dotyczących wspólnych granic.

24.

Z zadowoleniem przyjmuje nowy Europejski Instrument Sąsiedztwa i Partnerstwa (ENPI), wdrożony w 2007 r., a zwłaszcza jego wymiar transgraniczny, który pozwala na współpracę z regionami graniczącymi z UE (działania finansowane przez Europejski Fundusz Rozwoju Regionalnego oraz Europejski Instrument Sąsiedztwa i Partnerstwa).

25.

Z zadowoleniem przyjmuje uruchomienie procesu wdrażania programów współpracy transgranicznej w ramach Europejskiego Instrumentu Sąsiedztwa i Partnerstwa oraz wyraża gotowość ich nadzorowania. Wzywa Komisję i uczestniczące strony do zapewnienia finalizacji wszystkich programów współpracy transgranicznej i ich terminowego zatwierdzenia. Podkreśla, iż należy zapewnić wykorzystanie wszystkich środków przewidzianych na współpracę transgraniczną w ramach EPS, w razie potrzeby stosując ich redystrybucję w kierunku programów, które już funkcjonują na sąsiadującym obszarze.

26.

Z zadowoleniem przyjmuje zwiększenie środków finansowych na współpracę transgraniczną na granicach zewnętrznych UE w latach 2007-2013. Niemniej jednak wzywa Komisję Europejską do dalszego zwiększania, w ramach nowej polityki spójności UE, finansowania INTERREG po roku 2013, przeznaczonego na współpracę transgraniczną między władzami lokalnymi i regionalnymi państw członkowskich UE i krajów EPS w celu rozwiązywania wspólnych problemów charakterystycznych dla regionów, do których należą te kraje.

27.

Wzywa państwa członkowskie i kraje uczestniczące, aby w pełni wykorzystały TAIEX i instrumenty twinningowe w celu zapewnienia ukierunkowanej polityki lub doradztwa prawnego dla władz lokalnych i regionalnych krajów EPS w kontekście zbliżania prawodawstwa do dorobku prawnego Wspólnoty.

28.

Potwierdza swoje wsparcie dla wyłaniającego się euroregionu czarnomorskiego, mającego na celu wspieranie współpracy na szczeblu lokalnym i regionalnym pomiędzy krajami leżącymi nad Morzem Czarnym, oznaczające promowanie lokalnej demokracji, stabilności, dobrego zarządzania i trwałego rozwoju.

29.

Z zadowoleniem przyjmuje istniejące tematyczne unijne strumienie finansowania, z których mogą już korzystać kraje EPS, np. FP7 i DAPHNE.

30.

Wzywa lokalne i regionalne władze krajów Europejskiego Obszaru Gospodarczego (Islandię, Norwegię i Liechtenstein), aby wykorzystały swoje znaczne doświadczenie w zakresie budowania instytucji demokratycznych w krajach dążących do członkostwa w Unii oraz pomogły władzom lokalnym i regionalnym w krajach EPS w zwiększaniu ich zdolności demokratycznych i w zakresie rozwoju gospodarczego.

31.

Wzywa Komisję Europejską i państwa członkowskie, aby stworzyły mechanizm wymiany informacji w sprawie indywidualnych i wspólnych działań z zakresu wspierania społeczeństwa obywatelskiego w krach EPS w celu uniknięcia powielania działań i zwiększenia synergii między przyszłymi programami.

32.

Z zadowoleniem przyjmuje kontynuację programów Tempus, Erasmus Mundus i innych programów na rzecz współpracy akademickiej w latach 2007–2010, ponieważ stwarzają one studentom z krajów EPS szansę uczenia się.

33.

Wzywa Komisję Europejską, aby wspierała dalszą współpracę pomiędzy instytucjami badawczymi i ośrodkami analitycznymi w krajach EPS i państwach członkowskich UE, ponieważ tworzą one forum dla debaty poświęconej sprawom, które mogą okazać się szczególnie istotne dla ich rządów.

34.

Zwraca uwagę na to, że wraz ze wzrostem mobilności i wykorzystania transportu wzrośnie produkcja dwutlenku węgla i gazów cieplarnianych oraz wzywa kraje EPS, aby uznały polityki z zakresu ochrony środowiska naturalnego za polityki o fundamentalnym znaczeniu dla trwałego rozwoju gospodarczego. Władze lokalne i regionalne w krajach EPS mają do odegrania istotną rolę w rozwoju komunikacji i planowaniu z uwzględnieniem zmian klimatycznych. Władze lokalne i regionalne w państwach członkowskich UE powinny z zadowoleniem przyjąć dwustronny dialog poświęcony tym zagadnieniom.

35.

Z zadowoleniem przyjmuje odnowienie partnerstwa eurośródziemnomorskiego i podkreśla znaczenie nadania mu wymiaru terytorialnego oraz wsparcia dialogu między władzami lokalnymi i regionalnymi państw członkowskich UE a partnerami EPS w regionie południowego wybrzeża Morza Śródziemnego. Uważa, że ENPI jako instrument wspierający ten proces powinien zostać dostosowany do odnowionego procesu barcelońskiego.

36.

Wzywa do utworzenia forów władz lokalnych i regionalnych państw członkowskich UE i partnerów EPS dla wymiaru wschodniego.

37.

Przypomina poparcie udzielone w deklaracji politycznej w sprawie współpracy transgranicznej w północnych regionach Europy (CoR 313/2006) dla inicjatywy Parlamentu Europejskiego dotyczącej zorganizowania parlamentarnego forum wymiaru północnego i ponawia wniosek o utworzenie właściwego stałego organu w celu omawiania spraw o znaczeniu lokalnym i regionalnym w ramach polityki wymiaru północnego.

38.

Przyjmuje z zadowoleniem fakt, że Komisja Europejska w ramach EPS przypisuje odpowiednie znaczenie przedłużeniu ważnych korytarzy transportowych, tak aby objęły one kraje sąsiednie. Zintegrowana i zorganizowana z poszanowaniem zasady zrównoważonego rozwoju sieć transportowa ma zasadnicze znaczenie dla rozwoju gospodarczych elementów EPS.

Mobilność i migracja

39.

Ponownie oświadcza, że mobilność i kontakty międzyludzkie zwiększają zdolność krajów EPS do korzystania z integracji gospodarczej, podczas gdy postępy w dziedzinie wzajemnego zrozumienia byłyby wyjątkowo trudne bez zwiększenia możliwości obywateli EPS w zakresie odbywania podróży do UE.

40.

Z zadowoleniem przyjmuje możliwość dalszych wymian stażystów z samorządów lokalnych i regionalnych oraz urzędników oddelegowanych pomiędzy państwami członkowskimi UE, krajami kandydującymi i krajami EPS.

41.

Wzywa państwa członkowskie UE do ulepszenia procesu udzielania wiz w celu zwiększenia mobilności obywateli. Szczególną uwagę należy poświęcić studentom, wymianie kulturalnej i akademickiej oraz przedstawicielom społeczeństwa obywatelskiego. Wspieranie kontaktów międzyludzkich zostanie ułatwione, jeśli zmniejszą się koszty udzielania wiz i zostaną uproszczone procedury.

42.

Wzywa państwa członkowskie UE do zwiększenia skuteczności usług konsularnych w krajach EPS i zachęca do stworzenia wspólnych ośrodków ds. rozpatrywania wniosków o przyznanie wiz Schengen w tych krajach.

43.

Z zadowoleniem przyjmuje zawarcie umów o uproszczeniu procedur wydawania wiz i readmisji z Ukrainą oraz Mołdawią. Wzywa Komisję Europejską, aby oparła się na własnych doświadczeniach z krajami, które niedawno przystąpiły do UE, i aby rozpoczęła negocjacje w sprawie podobnych umów z innymi krajami EPS.

44.

Podkreśla, że mobilność może istnieć jedynie w bezpiecznym otoczeniu, a to wymaga w ramach nowego systemu partnerstw na rzecz mobilności wspólnej odpowiedzialności wszystkich krajów za podejmowanie wyzwań stwarzanych przez migrację. W tym celu niezbędne jest zobowiązanie także krajów partnerskich EPS do poczynienia większych wysiłków na rzecz bezpieczeństwa i wymiaru sprawiedliwości. Nowy system powinien objąć działania na rzecz zwalczania nielegalnej migracji i tworzenia liczniejszych szans legalnego migrowania z krajów EPS do UE.

45.

Ponownie wyraża opinię, że władze lokalne i regionalne bezpośrednio podejmują problemy rozstrzygania spraw związanych z migracją. Odnosi się to do nielegalnej migracji, kiedy to władze lokalne i regionalne muszą radzić sobie z przyjmowaniem imigrantów oraz ze skutkami nielegalnego zatrudnienia. Dotyczy to również migracji legalnej, kiedy to władze lokalne i regionalne odpowiadają za zapewnienie usług lokalnych.

46.

Uznaje współpracę pomiędzy Frontex (1) i władzami lokalnymi w zakresie zapobiegania nielegalnej migracji oraz wzywa do dalszej i ściślejszej współpracy z władzami lokalnymi i regionalnymi w granicznych państwach członkowskich.

47.

Wzywa Komisję Europejską, aby zachęcała do wnoszenia wkładu w rozwój praktycznych rozwiązań w celu wspierania zarządzania południowymi morskimi granicami zewnętrznymi oraz aby we współpracy z krajami pochodzenia zwiększała zdolność Wspólnoty, jej członków oraz władz lokalnych i regionalnych w zakresie radzenia sobie z sytuacjami krytycznymi, takimi jak masowy napływ imigrantów (2).

48.

Wzywa Komisję Europejską do stworzenia nowego funduszu tematycznego w budżecie UE (oprócz funduszy integracji europejskiej), aby pomóc władzom lokalnym w państwach członkowskich UE, które zmagają się ze szczególnie wysokim napływem imigrantów z krajów trzecich, w skutecznym radzeniu sobie z aktualnymi wyzwaniami stawianymi przez populację migrantów usługom lokalnym.

49.

Wzywa Komisję Europejską do przewidzenia niezbędnych środków, które umożliwią władzom lokalnym w krajach pochodzenia migrantów, które szczególnie cierpią na skutek emigracji wykwalifikowanej siły roboczej, stworzenie możliwości, które przyciągają wykwalifikowanych i wykształconych ludzi oraz zapewniają lokalny rozwój gospodarczy i kulturalny.

50.

Wzywa Komisję Europejską, aby w ramach nowej polityki spójności UE zwiększała finansowanie Interreg po roku 2013, przeznaczone na współpracę transgraniczną pomiędzy władzami lokalnymi i regionalnymi państw członkowskich UE i krajów EPS w celu rozwiązywania wspólnych problemów charakterystycznych dla regionów, do których należą te kraje.

51.

Wzywa państwa członkowskie, aby korzystały z „regulacji prawnych dotyczących małego ruchu granicznego”, które pozwalają państwom członkowskim na zawieranie dwustronnych umów z sąsiadującymi państwami trzecimi oraz na polepszanie kontaktów transgranicznych; państwa członkowskie UE powinny uprościć i przyspieszyć rozpatrywanie wniosków o wizy składanych przez osoby, które spełniły wcześniej wymagania wizowe.

Prawa człowieka i handel ludźmi

52.

Odnotowuje znaczne postępy w zakresie zwiększania ochrony praw człowieka i demokracji po rozpoczęciu EPS i programu partnerstwa eurośródziemnomorskiego oraz nakłania rządy krajów EPS do dalszej ochrony powszechnych praw człowieka i zasad demokracji, które stanowią najważniejsze wartości UE.

53.

Wzywa Komisję Europejską do kontynuowania współpracy z władzami lokalnymi i regionalnymi oraz społeczeństwem obywatelskim EPS w celu zwiększenia ochrony praw człowieka, praw mniejszości, kobiet i dzieci. Wzywa rządy krajów EPS, aby okazały większą otwartość wobec wkładu wnoszonego przez społeczeństwo obywatelskie.

54.

Z zadowoleniem przyjmuje środki przedsięwzięte przez wszystkie państwa EPS w celu zwiększenia udziału kobiet w życiu politycznym, społecznym i gospodarczym oraz w celu promowania równouprawnienia kobiet i mężczyzn, lecz zauważa, że dyskryminacja kobiet i przemoc domowa są wciąż bardzo rozpowszechnione. Wzywa zatem kraje uczestniczące do wzmożenia wysiłków na rzecz wspierania praw kobiet.

55.

Uznaje, że handel ludźmi odbywający się między niektórymi krajami EPS i państwami członkowskimi UE nadal stanowi szczególnie poważny problem.

56.

Wzywa rząd Białorusi do ratyfikowania Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności oraz związanych z nią protokołów, a także do rozpoczęcia konstruktywnego dialogu z UE i pełnego uczestnictwa w EPS.

57.

Ponownie wskazuje na ważną rolę dialogu społecznego i wzywa Jordanię, Liban i Maroko do ratyfikowania podstawowych konwencji MOP w sprawie swobody stowarzyszania się i negocjacji zbiorowych.

58.

Wzywa Komisję Europejską do priorytetowego potraktowania kwestii ochrony ofiar handlu ludźmi w ramach swojej polityki sąsiedztwa, zgodnie z zasadą poszanowania praw człowieka, która stanowi podstawową zasadę UE.

59.

Zwraca uwagę na to, że władze lokalne i regionalne odgrywają ważną rolę w zwalczaniu handlu ludźmi. W związku z tym zaleca, zgodnie z odpowiednimi krajowymi ramami prawnymi, aby władze lokalne i regionalne w krajach EPS zaplanowały i wdrożyły lokalne i regionalne plany i strategie działania zapobiegające handlowi ludźmi w ścisłej współpracy z rządami centralnymi i innymi państwami członkowskimi, aby zapobiegać temu handlowi i chronić jego ofiary.

60.

Wzywa władze lokalne i regionalne państw członkowskich UE, aby pomagały władzom lokalnym i regionalnym w krajach EPS w opracowaniu planów działania, które mogłyby objąć utworzenie wyspecjalizowanego ośrodka ds. zasobów lub jednostki wspomagającej na szczeblu regionalnym lub lokalnym, zajmujących się przeciwdziałaniem handlowi ludźmi, kampaniami podnoszenia świadomości, specjalistycznym szkoleniem policji i profesjonalistów mających kontakt z poszkodowanymi osobami, zwiększaniem możliwości kształcenia kobiet i dzieci itp.

61.

Z zadowoleniem przyjmuje fakt, że wszystkie kraje EPS podpisały Konwencję Narodów Zjednoczonych przeciwko międzynarodowej przestępczości zorganizowanej oraz wyzywa rządy Izraela, Maroka i Jordanii do podpisania i ratyfikowania protokołów pierwszego i drugiego, dotyczących handlu ludźmi i przemytu migrantów.

62.

Podpisuje się pod konkluzjami prezydencji z posiedzenia Rady Europejskiej w dniu 1 września poświęconego konfliktowi w Gruzji i chciałby jednocześnie zwrócić uwagę na istotną rolę, jaką mogą odegrać władze lokalne i regionalne w transformacji konfliktów i w późniejszej odbudowie. Wzywa rządy Gruzji, Rosji oraz władze Osetii Południowej do podjęcia w trybie pilnym kroków, które umożliwią bezpieczny i trwały powrót wszystkich osób, które w wyniku wojny w Osetii Południowej stały się uchodźcami oraz przesiedleńcami wewnętrznymi.

Konflikty regionalne

63.

Powtarza, że UE jest bezpośrednio zainteresowana, by poprzez współpracę z krajami EPS przyczynić się do rozwiązania tzw. „zamrożonych konfliktów” (3), ponieważ mogą one obniżyć bezpieczeństwo Europy poprzez regionalną eskalację, niemożliwe do opanowania napływy imigrantów, zakłócenie dostaw energii itp.

64.

Ponownie oświadcza, że EPS doświadczy trudności w osiąganiu pełni swoich możliwości, jeśli nie zostaną rozwiązane konflikty, które skrajnie utrudniają lub uniemożliwiają współpracę regionalną. Ludzie i wspólnoty lokalne po obydwu stronach granic cierpią najbardziej w wyniku niezdolności swoich rządów centralnych do zaangażowania się w dialog i konstruktywnego rozwiązania konfliktu.

65.

Wzywa UE, aby aktywniej zaangażowała się w rozwiązanie „zamrożonych konfliktów” poprzez wspieranie różnych programów budujących zaufanie, rozwiązywanie konfliktu, nawiązywanie kontaktów międzyludzkich, „dyplomację miejską” oraz poprzez stwarzanie możliwości działania organizacjom społeczeństwa obywatelskiego na terytoriach separatystycznych. UE powinna umieszczać sprawę konfliktów w programie obrad z udziałem właściwych instytucji międzynarodowych i krajów.

66.

Wzywa Komisję Europejską, aby wspierała programy zarządzania granicami i środki budowania zaufania między lokalnymi wspólnotami po obydwu stronach granicy regionów separatystycznych. Zwiększanie spójności między systemami politycznymi, gospodarczymi i prawnymi umożliwi lepszą integrację społeczną i odbudowę infrastruktury. Szczególnie istotne są lokalne projekty generowania dochodu.

67.

Wzywa Komisję Europejską, aby sięgnęła do doświadczeń związanych z niedawnym procesem rozszerzenia i uczyniła dobre stosunki sąsiedzkie wstępnym warunkiem pełnego korzystania z korzyści i potencjału EPS. Komisja Europejska powinna zachęcać kraje „zamrożonych konfliktów” do podjęcia nowych i rzeczywistych wysiłków w celu znalezienia wzajemnie akceptowalnych i trwałych rozwiązań.

Bruksela, 9 października 2008 r.

Przewodniczący

Komitetu Regionów

Luc VAN DEN BRANDE


(1)  FRONTEX (Europejska Agencja Zarządzania Współpracą Operacyjną na Zewnętrznych Granicach Państw Członkowskich Unii Europejskiej) jest agencją Unii Europejskiej zajmującą się bezpieczeństwem granic zewnętrznych.

(2)  CdR 64/2007 fin.

(3)  Konflikty w Naddniestrzu, Abchazji, Osetii Południowej, Górnym Karabachu, na Bliskim Wschodzie i w Afryce Zachodniej określane są mianem „zamrożonych konfliktów”.


19.12.2008   

PL

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

C 325/s3


NOTA DO CZYTELNIKA

Instytucje postanowiły zaprzestać umieszczania w swoich tekstach wzmianek o ostatnich zmianach cytowanych aktów.

O ile nie określono inaczej, akty, do których następują odesłania w opublikowanych tekstach, są aktami obecnie obowiązującymi.