ISSN 1725-5228

Dziennik Urzędowy

Unii Europejskiej

C 126E

European flag  

Wydanie polskie

Informacje i zawiadomienia

Tom 49
30 maja 2006


Powiadomienie nr

Spis treśći

Strona

 

I   Informacje

 

Rada

2006/C 126E/1

Wspólne stanowisko (WE) nr 4/2006 z dnia 23 stycznia 2006 r., przyjęte przez Radę, działającą zgodnie z procedurą określoną w art. 251 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską, w celu przyjęcia dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie ochrony wód podziemnych przed zanieczyszczeniem

1

2006/C 126E/2

Wspólne stanowisko (WE) nr 5/2006 z dnia 23 stycznia 2006 r., przyjęte przez Radę, działającą zgodnie z procedurą określoną w art. 251 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską, w celu przyjęcia w celu przyjęcia dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady ustanawiającej infrastrukturę informacji przestrzennej we Wspólnocie Europejskiej (INSPIRE)

16

2006/C 126E/3

Wspólne stanowisko (WE) nr 6/2006 z dnia 10 marca 2006 r., przyjęte przez Radę, działającą zgodnie z procedurą określoną w art. 251 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską, w celu przyjęcia w celu przyjęcia dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie wprowadzenia w życie zasady równości szans i równego traktowania kobiet i mężczyzn w dziedzinie zatrudnienia i pracy (wersja przeredagowana)

33

PL

 


I Informacje

Rada

30.5.2006   

PL

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

CE 126/1


WSPÓLNE STANOWISKO (WE) nr 4/2006

przyjęte przez Radę w dniu 23 stycznia 2006 r.

w celu przyjęcia dyrektywy (WE) 2006/…/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia … w sprawie ochrony wód podziemnych przed zanieczyszczeniem

(2006/C 126 E/01)

PARLAMENT EUROPEJSKI I RADA UNII EUROPEJSKIEJ,

uwzględniając Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską, w szczególności jego art. 175 ust. 1,

uwzględniając wniosek Komisji,

uwzględniając opinię Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego (1),

uwzględniając opinię Komitetu Regionów (2),

działając zgodnie z procedurą określoną w art. 251 Traktatu (3),

a także mając na uwadze, co następuje:

(1)

Wody podziemne są wartościowym zasobem naturalnym, który powinien być chroniony przed zanieczyszczeniem chemicznym. Jest to szczególnie ważne dla ekosystemów zależnych od wód podziemnych oraz w przypadku wykorzystywania wód podziemnych do zaopatrzenia ludności w wodę przeznaczoną do spożycia.

(2)

Decyzja nr 1600/2002/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 lipca 2002 r. ustanawiająca szósty wspólnotowy program działań w zakresie ochrony środowiska naturalnego (4) stawia za cel osiągnięcie poziomów jakości wody, które nie powodują znaczącego oddziaływania na zdrowie ludzkie i środowisko oraz nie stwarzają zagrożeń dla zdrowia ludzkiego i środowiska.

(3)

W celu ochrony środowiska jako całości, a w szczególności zdrowia ludzkiego, należy unikać powstawania wywołujących negatywne skutki stężeń szkodliwych zanieczyszczeń w wodach podziemnych, zapobiegać ich powstawaniu lub je zmniejszać.

(4)

Dyrektywa 2000/60/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 23 października 2000 r. ustanawiająca ramy wspólnotowego działania w dziedzinie polityki wodnej (5) zawiera ogólne przepisy dotyczące ochrony i zachowania stanu wód podziemnych. Zgodnie z art. 17 tej dyrektywy należy przyjąć środki, aby zapobiegać i chronić wody podziemne przed zanieczyszczeniem, w tym kryteria oceny dobrego stanu chemicznego wód podziemnych oraz kryteria identyfikacji znaczących i utrzymujących się trendów wzrostowych, jak również kryteria służące definiowaniu początkowych punktów odwrócenia takich trendów.

(5)

Uwzględniając potrzebę osiągnięcia jednolitych poziomów ochrony wód podziemnych, należy ustalić normy jakościowe i wartości progowe, jak również rozwijać metody oparte na wspólnym podejściu, w celu określenia kryteriów oceny stanu chemicznego jednolitych części wód podziemnych.

(6)

Normy jakościowe odnoszące się do azotanów, środków ochrony roślin i produktów biobójczych powinny zostać przyjęte jako wspólnotowe kryteria oceny stanu chemicznego jednolitych części wód podziemnych, przy czym należy zapewnić zgodność z, odpowiednio, dyrektywą Rady 91/676/EWG z dnia 12 grudnia 1991 r. dotyczącą ochrony wód przed zanieczyszczeniami powodowanymi przez azotany pochodzenia rolniczego (6), dyrektywą Rady 91/414/EWG z dnia 15 lipca 1991 r. dotyczącą wprowadzania do obrotu środków ochrony roślin (7) i dyrektywą 98/8/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 16 lutego 1998 r. dotyczącą wprowadzania do obrotu produktów biobójczych (8).

(7)

Przepisy dotyczące stanu chemicznego wód podziemnych nie mają zastosowania do naturalnie występujących wysokich stężeń substancji, jonów lub ich wskaźników zawartych w danej jednolitej części wód podziemnych albo w wodach powierzchniowych będących z nią w związku hydraulicznym, związanych ze szczególnymi warunkami hydrogeologicznymi, których nie obejmuje definicja zanieczyszczenia. Nie mają one zastosowania także do czasowych, ograniczonych przestrzennie zmian kierunku przepływu i składu chemicznego, których nie uważa się za intruzje.

(8)

Należy określić kryteria identyfikacji wszelkich znaczących i utrzymujących się trendów wzrostowych stężenia zanieczyszczeń oraz kryteria służące definiowaniu początkowych punktów odwrócenia takich trendów, z uwzględnieniem prawdopodobieństwa ujemnych skutków dla ekosystemów wodnych lub lądowych zależnych od wód podziemnych.

(9)

Państwa Członkowskie, o ile to możliwe, powinny stosować procedury statystyczne, pod warunkiem że są one zgodne z normami międzynarodowymi i przyczyniają się do długookresowej porównywalności wyników monitoringu pomiędzy państwami członkowskimi.

(10)

Zgodnie z art. 22 ust. 2 tiret trzecie dyrektywy 2000/60/WE, dyrektywa Rady 80/68/EWG z dnia 17 grudnia 1979 r. w sprawie ochrony wód podziemnych przed zanieczyszczeniem spowodowanym przez niektóre substancje niebezpieczne (9) traci moc z dniem 22 grudnia 2013 r. Konieczne jest zapewnienie ciągłości ochrony przewidzianej w dyrektywie 80/68/EWG w odniesieniu do środków mających na celu zapobieganie zarówno bezpośredniemu, jak i pośredniemu wprowadzaniu zanieczyszczeń do wód podziemnych lub ograniczenie ich wprowadzania.

(11)

Konieczne jest rozróżnienie pomiędzy substancjami niebezpiecznymi, których wprowadzaniu należy zapobiegać, i innymi zanieczyszczeniami, których wprowadzanie powinno zostać ograniczone. Należy korzystać z załącznika VIII do dyrektywy 2000/60/WE, zawierającego wykaz głównych zanieczyszczeń mających znaczenie dla środowiska wodnego, w celu identyfikacji substancji niebezpiecznych i substancji niezaliczanych do niebezpiecznych, stwarzających faktyczne lub potencjalne zagrożenie zanieczyszczeniem.

(12)

W celu zapewnienia spójnej ochrony wód podziemnych w przypadkach gdy dana jednolita część wód podziemnych znajduje się na terytorium kilku Państw Członkowskich, państwa te powinny koordynować działania w zakresie monitoringu, ustalania wartości progowych oraz identyfikacji odpowiednich substancji niebezpiecznych.

(13)

W pewnych okolicznościach Państwa Członkowskie powinny być upoważnione do zwolnienia z obowiązku podjęcia działań mających na celu zapobieganie wprowadzaniu zanieczyszczeń do wód podziemnych lub ograniczenie ich wprowadzania.

(14)

Konieczne jest zapewnienie środków przejściowych obowiązujących w okresie pomiędzy datą wdrożenia niniejszej dyrektywy a datą, kiedy dyrektywa 80/68/EWG utraci moc.

(15)

Środki niezbędne do wdrożenia niniejszej dyrektywy powinny być przyjęte zgodnie z decyzją Rady 1999/468/WE z dnia 28 czerwca 1999 r. ustanawiającą warunki wykonywania uprawnień wykonawczych przyznanych Komisji (10),

PRZYJMUJĄ NINIEJSZĄ DYREKTYWĘ:

Artykuł 1

Cel

1.   Niniejsza dyrektywa ustanawia szczególne środki, określone w art. 17 ust. 1 i 2 dyrektywy 2000/60/WE, w celu zapobiegania i ochrony przed zanieczyszczeniem wód podziemnych. Środki te obejmują w szczególności:

a)

kryteria oceny dobrego stanu chemicznego wód podziemnych; oraz

b)

kryteria służące identyfikacji i odwróceniu znaczących i utrzymujących się trendów wzrostowych oraz kryteria służące definiowaniu początkowych punktów odwrócenia takich trendów.

2.   Niniejsza dyrektywa uzupełnia zawarte w dyrektywie 2000/60/WE przepisy zapobiegające wprowadzaniu zanieczyszczeń do wód podziemnych lub ograniczające je oraz ma na celu zapobieganie pogarszaniu się stanu wszystkich jednolitych części wód podziemnych.

Artykuł 2

Definicje

Do celów niniejszej dyrektywy oprócz definicji określonych w art. 2 dyrektywy 2000/60/WE stosuje się dodatkowo następujące definicje:

1)

„norma jakości wód podziemnych” oznacza normę jakości środowiska określoną jako stężenie danego zanieczyszczenia, grupy zanieczyszczeń lub wskaźnika zanieczyszczenia w wodach podziemnych, które nie powinno być przekroczone z uwagi na ochronę zdrowia ludzkiego i środowiska;

2)

„wartość progowa” oznacza normę jakości wód podziemnych ustaloną przez Państwa Członkowskie zgodnie z art. 3;

3)

„znaczący i utrzymujący się trend wzrostowy” oznacza każdy statystycznie istotny wzrost stężenia zanieczyszczenia, grupy zanieczyszczeń lub wskaźnika zanieczyszczeń, stanowiący zagrożenie dla środowiska, w związku z którym stwierdzono konieczność odwrócenia trendu zgodnie z art. 5;

4)

„wprowadzanie zanieczyszczeń do wód podziemnych” oznacza bezpośrednie lub pośrednie wprowadzanie zanieczyszczeń do wód podziemnych spowodowane działalnością człowieka.

Artykuł 3

Kryteria oceny stanu chemicznego wód podziemnych

1.   Do celów oceny stanu chemicznego jednolitej części wód podziemnych lub grupy takich części, zgodnie z sekcją 2.3 załącznika V do dyrektywy 2000/60/WE, Państwa Członkowskie stosują następujące kryteria:

a)

normy jakości wód podziemnych określone w załączniku I;

b)

wartości progowe stężenia zanieczyszczeń, grup zanieczyszczeń i wskaźników zanieczyszczeń, zidentyfikowanych na terytorium danego państwa członkowskiego jako przyczyniające się do uznania jednolitej części wód podziemnych lub grupy takich części za zagrożoną, określone przez Państwa Członkowskie zgodnie z procedurą opisaną w części A załącznika II, z uwzględnieniem co najmniej wykazu zawartego w części B załącznika II.

2.   Wartości progowe mogą być ustalane na poziomie kraju, dorzecza lub części dorzecza międzynarodowego, znajdującej się na terytorium danego Państwa Członkowskiego, albo na poziomie jednolitej części wód podziemnych lub grupy takich części.

3.   W odniesieniu do jednolitych części wód podziemnych znajdujących się na terytorium dwóch lub większej liczby Państw Członkowskich oraz jednolitych części wód podziemnych, w obrębie których przepływ wód podziemnych przecina granicę Państwa Członkowskiego, Państwa Członkowskie zapewniają skoordynowane ustalanie wartości progowych przez zainteresowane państwa członkowskie, zgodnie z art. 3 ust. 4 dyrektywy 2000/60/WE.

4.   W przypadku gdy jednolita część wód podziemnych lub grupa takich części wykracza poza obszar Wspólnoty, zainteresowane państwo(-a) członkowskie podejmuje(-ą) starania zmierzające do skoordynowanego ustalania wartości progowych wspólnie z zainteresowanym(-i) państwem(-ami) niebędącymi państwem(-ami) członkowskim(-i), zgodnie z art. 3 ust. 5 dyrektywy 2000/60/WE.

5.   Państwa Członkowskie ustalają po raz pierwszy wartości progowe, zgodnie z ust. 1 lit. b), nie później niż do dnia 22 grudnia 2008 r.

Wszelkie ustalone wartości progowe ogłasza się w planach gospodarowania wodami na obszarach dorzeczy, opracowywanych zgodnie z art. 13 dyrektywy 2000/60/WE, włączając w to podsumowanie informacji określonych w części C załącznika II.

6.   Państwa Członkowskie, z uwagi na ochronę zdrowia ludzkiego oraz środowiska, dokonują zmian wykazu wartości progowych, jeżeli nowe informacje o zanieczyszczeniach, grupach zanieczyszczeń lub wskaźnikach zanieczyszczeń wskazują na potrzebę ustalenia wartości progowej dla nowej substancji, zmianę istniejącej wartości progowej lub ponownego uwzględnienia wartości progowej uprzednio usuniętej z wykazu.

Wartości progowe mogą być usuwane z wykazu, jeżeli dana jednolita część wód podziemnych nie jest już narażona na zagrożenie ze strony danych zanieczyszczeń, grup zanieczyszczeń lub wskaźników zanieczyszczeń.

Wszelkie takie zmiany wykazu wartości progowych podlegają zgłoszeniu w ramach okresowych przeglądów planów gospodarowania wodami na obszarach dorzeczy.

7.   Na podstawie informacji przedstawianych przez Państwa Członkowskie zgodnie z ust. 5, Komisja publikuje sprawozdanie nie później niż do dnia 22 grudnia 2009 r.

Artykuł 4

Procedura oceny stanu chemicznego wód podziemnych

1.   Państwa Członkowskie stosują procedurę opisaną w ust. 2 w celu oceny stanu chemicznego jednolitej części wód podziemnych. Przy przeprowadzaniu tej procedury Państwa Członkowskie mogą w stosownych przypadkach grupować jednolite części wód podziemnych zgodnie z załącznikiem V do dyrektywy 2000/60/WE.

2.   Jednolitą część wód podziemnych lub grupę takich części uważa się za będącą w dobrym stanie chemicznym, jeżeli:

a)

wartości określające normy jakości wód podziemnych, wymienione w załączniku I, i odpowiednie wartości progowe, ustalone zgodnie z art. 3 i załącznikiem II, nie są przekroczone w żadnym punkcie obserwacyjnym w danej jednolitej części wód podziemnych lub grupie takich części; lub

b)

dana wartość normy jakości wód podziemnych lub wartość progowa jest przekroczona w jednym lub większej liczbie punktów obserwacyjnych, ale odpowiednie badanie przeprowadzone zgodnie z załącznikiem III potwierdza, że:

i)

na podstawie oceny, o której mowa w ust. 3 załącznika III, stężeń zanieczyszczeń przewyższających normy jakości wód podziemnych lub wartości progowe nie uważa się za stanowiące istotne ryzyko dla środowiska, z uwzględnieniem, w odpowiednich przypadkach, wielkości zmienionej jednolitej części wód podziemnych;

ii)

spełnione są pozostałe warunki dobrego stanu chemicznego wód podziemnych, określone w tabeli 2.3.2 załącznika V do dyrektywy 2000/60/WE, zgodnie z ust. 4 załącznika III do niniejszej dyrektywy;

iii)

w stosownych przypadkach wymogi określone w art. 7 ust. 3 dyrektywy 2000/60/WE są spełnione, zgodnie z ust. 4 załącznika III do niniejszej dyrektywy;

iv)

zanieczyszczenia nie naruszają w istotny sposób możliwości wykorzystywania danej jednolitej części wód podziemnych ani żadnej z jednolitych części wód podziemnych tworzących grupę, do celów związanych z działalnością człowieka.

3.   Państwa Członkowskie publikują podsumowanie wyników oceny stanu chemicznego wód podziemnych w planach gospodarowania wodami na obszarach dorzeczy, zgodnie z art. 13 dyrektywy 2000/60/WE.

Podsumowanie to, dokonywane na poziomie dorzecza lub części międzynarodowego dorzecza znajdującej się na terytorium danego Państwa Członkowskiego, zawiera również wyjaśnienie, w jaki sposób w ostatecznej ocenie uwzględniono przekroczenia norm jakości wód podziemnych lub wartości progowych w poszczególnych punktach obserwacyjnych.

4.   Jeżeli jednolita część wód podziemnych jest sklasyfikowana jako będąca w dobrym stanie chemicznym zgodnie z ust. 2 lit. b), Państwa Członkowskie podejmują wszelkie konieczne środki, zgodnie z art. 11 dyrektywy 2000/60/WE, aby zapewnić ochronę tych ekosystemów wodnych i lądowych zależnych od wód podziemnych oraz możliwości wykorzystania przez ludzi wód podziemnych związanych z jednolitą częścią wód podziemnych, reprezentowaną przez punkt lub punkty monitoringu, w których nastąpiło przekroczenie norm jakości wód podziemnych lub wartości progowej

Artykuł 5

Identyfikacja znaczących i utrzymujących się trendów wzrostowych i definiowanie punktów inicjowania działań odwracających takie trendy

1.   Państwa Członkowskie identyfikują wszelkie znaczące i utrzymujące się trendy wzrostowe stężenia zanieczyszczeń, grup zanieczyszczeń lub wskaźników zanieczyszczeń występujących w obrębie jednolitych części wód podziemnych lub grup takich części, które zostały uznane za zagrożone, i definiują początkowy punkt odwrócenia takich trendów, zgodnie z załącznikiem IV.

2.   Państwa Członkowskie doprowadzają do odwrócenia trendów stwarzających znaczące zagrożenie dla jakości ekosystemów wodnych lub lądowych, dla zdrowia ludzkiego lub dla rzeczywistych bądź potencjalnych możliwości uzasadnionego korzystania ze środowiska wodnego, poprzez program środków działania, o którym mowa w art. 11 dyrektywy 2000/60/WE, w celu postępującego zmniejszania zanieczyszczenia wód podziemnych.

3.   Państwa Członkowskie definiują punkt inicjowania działań odwracających takie trendy jako określony odsetek wartości wyznaczających normy jakości wód podziemnych określone w załączniku I i wartości progowych ustalonych zgodnie z art. 3, na podstawie wykrytego trendu i związanego z nim zagrożenia dla środowiska, zgodnie z częścią B ust. 1 załącznika IV.

4.   W planach gospodarowania wodami na obszarach dorzeczy, przedstawianych zgodnie z art. 13 dyrektywy 2000/60/WE, Państwa Członkowskie dokonują podsumowania określającego:

a)

sposób, w jaki ocena trendów na podstawie danych z poszczególnych punktów monitoringu w obrębie jednolitej części wód podziemnych lub grupy takich części wpłynęła na stwierdzenie, zgodnie z sekcją 2.5 załącznika V wyżej wymienionej dyrektywy, że w tych częściach wód podziemnych występuje znaczący i utrzymujący się trend wzrostowy stężenia wszelkiego typu zanieczyszczeń lub ma miejsce odwrócenie tego trendu; oraz

b)

uzasadnienie przyjęcia początkowych punktów odwrócenia trendów zdefiniowanych zgodnie z ust. 3.

5.   Jeżeli jest to konieczne do oceny wpływu istniejących stref zanieczyszczonych w obrębie jednolitych części wód podziemnych, mogących stanowić zagrożenie dla osiągnięcia celów określonych w art. 4 dyrektywy 2000/60/WE, w szczególności pochodzących ze źródeł punktowych i skażeń na powierzchni terenu, Państwa Członkowskie przeprowadzają dodatkową ocenę trendów odnoszących się do wykrytych zanieczyszczeń w celu potwierdzenia, że plamy zanieczyszczeń pochodzących ze skażonych miejsc nie rozszerzają się, nie powodują pogorszenia stanu chemicznego danej jednolitej części wód podziemnych lub grupy takich części oraz nie stanowią zagrożenia dla zdrowia ludzkiego i środowiska. Podsumowanie wyników tych ocen zamieszcza się w planach gospodarowania wodami na obszarach dorzeczy, które mają być opracowane zgodnie z art. 13 dyrektywy 2000/60/WE.

Artykuł 6

Środki zapobiegania wprowadzaniu zanieczyszczeń do wód podziemnych lub ich ograniczania

1.   Aby osiągnąć cel, jakim jest zapobieganie wprowadzaniu zanieczyszczeń do wód podziemnych lub ich ograniczenie, ustalony zgodnie z art. 4 ust. 1 lit. b) ppkt i) dyrektywy 2000/60/WE, Państwa Członkowskie gwarantują, że program środków działania, określony zgodnie z art. 11 wymienionej wyżej dyrektywy, obejmuje:

a)

wszystkie niezbędne środki zmierzające do zapobiegania wprowadzaniu wszelkich substancji niebezpiecznych do wód podziemnych. Identyfikując takie substancje, Państwa Członkowskie biorą w szczególności pod uwagę substancje niebezpieczne należące do rodzin lub grup zanieczyszczeń, o których mowa w pkt 1–6 załącznika VIII do dyrektywy 2000/60/WE, jak również substancje należące do rodzin lub grup zanieczyszczeń, o których mowa w pkt 7–9 tego załącznika, o ile są one uważane za niebezpieczne;

b)

w odniesieniu do zanieczyszczeń wymienionych w załączniku VIII do dyrektywy 2000/60/WE, które nie są uważane za niebezpieczne, i wszelkich pozostałych zanieczyszczeń innych niż niebezpieczne, niewymienionych w tym załączniku, uważanych przez Państwa Członkowskie za faktyczne lub potencjalne niebezpieczeństwo zanieczyszczenia — wszelkie niezbędne środki ograniczające ich wprowadzanie do wód podziemnych, tak aby zapewnić, że wprowadzanie ich nie spowoduje pogorszenia dobrego stanu chemicznego wód podziemnych, powstania znaczących i utrzymujących się trendów wzrostowych stężenia zanieczyszczeń w wodach podziemnych i nie spowoduje zanieczyszczenia wód podziemnych w inny sposób. Środki takie uwzględniają ustalone zasady najlepszej praktyki, w tym najlepsze praktyki środowiskowe i najlepsze dostępne techniki określone w odpowiednich przepisach wspólnotowych.

W celu ustanowienia środków, o których mowa w lit. a) i b), Państwa Członkowskie mogą w pierwszej kolejności określić okoliczności decydujące o tym, czy zanieczyszczenia wymienione w załączniku VIII do dyrektywy 2000/60/WE, w szczególności podstawowe metale i ich związki, o których mowa w pkt 7 tego załącznika, należy uważać za niebezpieczne czy też nie.

2.   Wszędzie tam, gdzie jest to technicznie możliwe, bierze się pod uwagę zanieczyszczenia ze źródeł rozproszonych, mające wpływ na stan chemiczny wód podziemnych.

3.   Bez uszczerbku dla wszelkich bardziej rygorystycznych wymogów określonych w innych przepisach wspólnotowych, Państwa Członkowskie mogą wyłączyć z zakresu stosowania środków wymaganych na mocy ust. 1 wprowadzanie zanieczyszczeń, które:

a)

wynikają z bezpośrednich zrzutów dozwolonych zgodnie z art. 11 ust. 3 lit. j) dyrektywy 2000/60/WE;

b)

ze względu na ich ilość i stężenie są uważane przez właściwe władze za tak niewielkie, że wykluczają jakiekolwiek obecne lub przyszłe zagrożenie pogorszeniem jakości wód podziemnych, do których są wprowadzane;

c)

są skutkiem wypadku lub wyjątkowych okoliczności zaistniałych z przyczyn naturalnych, których nie można było realnie przewidzieć, uniknąć lub złagodzić;

d)

wynikają ze sztucznego zasilania lub uzupełniania jednolitych części wód podziemnych, dozwolonego zgodnie z art. 11 ust. 3 lit. f) dyrektywy 2000/60/WE;

e)

zapobieżenie którym lub ograniczenie których jest uważane przez właściwe władze za niemożliwe, ze względów technicznych bez stosowania:

i)

środków powodujących zwiększone zagrożenie dla zdrowia ludzkiego lub jakości środowiska jako całości; lub

ii)

nieproporcjonalnie kosztownych środków służących usuwaniu zanieczyszczeń ze skażonego gruntu bądź podglebia lub innych sposobów ochrony przed ich przesączaniem się przez skażony grunt lub podglebie; lub

f)

wynikają z ingerencji w wody powierzchniowe podejmowanych w celach, między innymi, łagodzenia skutków powodzi i susz oraz zarządzania wodami i drogami wodnymi, w tym na szczeblu międzynarodowym. Działania takie, w tym wykonywanie przekopów, pogłębianie, przenoszenie i zrzucanie osadów w wodach powierzchniowych, prowadzi się na ogólnie obowiązujących zasadach oraz, w odpowiednich przypadkach, na podstawie pozwoleń i zezwoleń wydawanych zgodnie z takimi zasadami, określonymi w tym celu przez państwa członkowskie, o ile tak wprowadzane zanieczyszczenia nie stanowią przeszkody dla osiągnięcia celów środowiskowych ustalonych dla danych części wód zgodnie z art. 4 ust. 1 lit. b) ppkt ii) dyrektywy 2000/60/WE.

4.   Właściwe władze Państw Członkowskich prowadzą rejestr wyłączeń, o których mowa w ust. 3, w celu powiadamiania o nich Komisji na jej żądanie.

Artykuł 7

Przepisy przejściowe

W okresie od ... (11) do 22 grudnia 2013 r. wszelkie nowe procedury udzielania zezwoleń zgodnie z art. 4 i 5 dyrektywy 80/68/EWG uwzględniają wymogi określone w art. 3, 4 i 5.

Artykuł 8

Dostosowania techniczne

Załączniki II, III i IV mogą być dostosowywane w sposób odzwierciedlający postęp naukowo-techniczny zgodnie z procedurą, o której mowa w art. 21 ust. 2 dyrektywy 2000/60/WE, z uwzględnieniem okresu przeglądów i uaktualniania planów gospodarowania wodami na obszarach dorzeczy, o którym mowa w art. 13 ust. 7 tej dyrektywy.

Artykuł 9

Wykonanie

Państwa Członkowskie wprowadzają w życie przepisy ustawowe, wykonawcze i administracyjne niezbędne do wykonania niniejszej dyrektywy do ... (11). Państwa Członkowskie bezzwłocznie powiadamiają o nich Komisję.

Przepisy przyjęte przez Państwa Członkowskie zawierają odniesienie do niniejszej dyrektywy lub odniesienie takie towarzyszy ich urzędowej publikacji. Metody dokonywania takiego odniesienia określane są przez państwa członkowskie.

Artykuł 10

Wejście w życie

Niniejsza dyrektywa wchodzi w życie dwudziestego dnia po jej opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.

Artykuł 11

Adresaci

Niniejsza dyrektywa skierowana jest do Państw Członkowskich.

Sporządzono w …, dnia …

W imieniu Parlamentu Europejskiego

Przewodniczący

W imieniu Rady

Przewodniczący


(1)  Dz.U. C 112 z 30.4.2004, str. 40.

(2)  Dz.U. C 109 z 30.4.2004, str. 29.

(3)  Opinia Parlamentu Europejskiego z dnia 28 kwietnia 2005 r. (Dz.U. C 45 E z 23.2.2006, str. 71), wspólne stanowisko Rady z dnia 23 stycznia 2006 r. oraz decyzja Parlamentu Europejskiego z dnia ... (dotychczas nieopublikowana w Dzienniku Urzędowym).

(4)  Dz.U. L 242 z 10.9.2002, str. 1.

(5)  Dz.U. L 327 z 22.12.2000, str. 1. Dyrektywa zmieniona decyzją nr 2455/2001/WE (Dz.U. L 331 z 15.12.2001, str. 1).

(6)  Dz.U. L 375 z 31.12.1991, str. 1. Dyrektywa zmieniona rozporządzeniem (WE) nr 1882/2003 Parlamentu Europejskiego i Rady (Dz.U. L 284 z 31.10.2003, str. 1).

(7)  Dz.U. L 230 z 19.8.1991, str. 1. Dyrektywa ostatnio zmieniona dyrektywą Komisji 2006/19/WE (Dz.U. L 44 z 15.2.2006, str. 15).

(8)  Dz.U. L 123 z 24.4.1998, str. 1. Dyrektywa zmieniona rozporządzeniem (WE) nr 1882/2003 (Dz.U. L 284 z 31.10.2003, str. 1).

(9)  Dz.U. L 20 z 26.1.1980, str. 43. Dyrektywa zmieniona dyrektywą 91/692/EWG (Dz.U. L 377 z 31.12.1991, str. 48).

(10)  Dz.U. L 184 z 17.7.1999, str. 23.

(11)  Dwa lata od daty wejścia w życie niniejszej dyrektywy.


ZAŁĄCZNIK I

NORMY JAKOŚCI WÓD PODZIEMNYCH

1.

Do celów oceny stanu chemicznego wód podziemnych zgodnie z art. 4, następujące normy jakości wód podziemnych odpowiadają normom jakości wymienionym w tabeli 2.3.2 w załączniku V do dyrektywy 2000/60/WE i ustalonym zgodnie z art. 17 tej dyrektywy.

Zanieczyszczenie

Norma jakości

Uwagi

Azotany

50 mg/l

Do celów działań wchodzących w zakres dyrektywy 91/676/EWG zapewnia się zgodność wymaganych programów i środków odnoszących się do podanej wartości (tj. 50 mg/l) z wymienioną wyżej dyrektywą (1).

Składniki czynne pestycydów, w tym ich odpowiednie metabolity, produkty rozpadu i reakcji (2).

0,1 μg/l

0,5 μg/l (łącznie) (3)

 

2.

Wyniki stosowania norm jakości dotyczących pestycydów w sposób określony do celów niniejszej dyrektywy nie powodują uszczerbku dla wyników procedur oceny zagrożeń wymaganych na mocy dyrektywy 91/414/EWG lub dyrektywy 98/8/WE.

3.

Jeżeli uważa się, że powyższe normy jakości wód podziemnych, zastosowane do danej jednolitej części wód podziemnych, mogą skutkować nieosiągnięciem celów środowiskowych określonych w art. 4 dyrektywy 2000/60/WE dla wód powierzchniowych pozostających w związku hydraulicznym z tą jednolitą częścią wód podziemnych lub prowadzić do znaczącego pogorszenia jakości ekologicznej lub chemicznej tych wód albo znaczącej szkody w ekosystemach lądowych, bezpośrednio zależnych od danej jednolitej części wód podziemnych, ustala się bardziej rygorystyczne wartości progowe zgodnie z art. 3 i załącznikiem II. Programy i środki wymagane w odniesieniu do takich wartości progowych mają również zastosowanie do czynności wchodzących w zakres dyrektywy 91/676/EWG.


(1)  Warunek ten nie obejmuje działań niewchodzących w zakres dyrektywy 91/676/EWG.

(2)  Przez „pestycydy” należy rozumieć środki ochrony roślin i produkty biobójcze, zgodnie z definicją zawartą, odpowiednio, w art. 2 dyrektywy 91/414/EWG i art. 2 dyrektywy 98/8/WE.

(3)  Określenie „łącznie” oznacza sumaryczną zawartość poszczególnych pestycydów wykrytych i zmierzonych ilościowo w ramach programu monitoringu.


ZAŁĄCZNIK II

WARTOŚCI PROGOWE DLA ZANIECZYSZCZEŃ WÓD PODZIEMNYCH I WSKAŹNIKÓW ZANIECZYSZCZENIA

CZĘŚĆ A:   WYTYCZNE DOTYCZĄCE USTALANIA WARTOŚCI PROGOWYCH PRZEZ PAŃSTWA CZŁONKOWSKIE ZGODNIE Z ART. 3

Państwa Członkowskie ustalają wartości progowe dla wszystkich zanieczyszczeń i wskaźników zanieczyszczenia, które zgodnie z charakterystyką opracowaną na mocy art. 5 dyrektywy 2000/60/WE powodują uznanie określonych jednolitych części wód podziemnych lub grup takich części za zagrożone nieosiągnięciem dobrego stanu chemicznego wód podziemnych.

Wartości progowe ustala się w taki sposób, że w przypadku gdy wyniki monitoringu w miarodajnym punkcie obserwacyjnym przekraczają progi, oznacza to zagrożenie, iż nie jest spełniony jeden lub więcej warunków określających dobry stan chemiczny wód podziemnych, o których mowa w art. 4 ust. 2 lit. b) ppkt ii)–iv).

Ustalając wartości progowe, Państwa Członkowskie biorą pod uwagę następujące wytyczne:

1.

Określenie wartości progowych powinna opierać się na czynnikach obejmujących:

a)

zakres interakcji pomiędzy wodami podziemnymi a ekosystemami wodnymi pozostającymi z nimi w związku hydraulicznym i zależnymi od nich ekosystemami lądowymi;

b)

zaburzenie aktualnych lub potencjalnych uzasadnionych sposobów wykorzystania wód podziemnych lub ich funkcji;

c)

wszelkie zanieczyszczenia powodujące uznanie jednolitych części wód podziemnych za zagrożone, z uwzględnieniem minimalnego wykazu zamieszczonego w części B niniejszego załącznika;

d)

własności hydrogeologiczne, w tym informacje dotyczące naturalnego tła hydrogeochemicznego i bilansu wodnego.

2.

Przy określaniu wartości progowych należy również uwzględniać pochodzenie zanieczyszczeń, ich ewentualne występowanie w przyrodzie, własności toksyczne i zdolność do dyspersji, trwałość i zdolność do bioakumulacji.

3.

Określanie wartości progowych powinno być wspomagane przez mechanizm kontroli gromadzonych danych, oparty na ocenie jakości danych, przesłankach analitycznych i danych o poziomie tła dla substancji, których występowanie może mieć zarówno charakter naturalny, jak i antropogeniczny.

CZĘŚĆ B:   MINIMALNY WYKAZ ZANIECZYSZCZEŃ ORAZ WSKAŹNIKÓW ZANIECZYSZCZENIA, W ODNIESIENIU DO KTÓRYCH PAŃSTWA CZŁONKOWSKIE SĄ ZOBOWIĄZANE DO ROZWAŻENIA USTALENIA WARTOŚCI PROGOWYCH ZGODNIE Z ART. 3

1.   Substancje lub jony, które mogą występować zarówno w sposób naturalny, jak i w wyniku działalności ludzkiej

 

Arsen

 

Kadm

 

Ołów

 

Rtęć

 

Jony amonowe

 

Jony chlorkowe

 

Jony siarczanowe

2.   Substancje syntetyczne wytworzone przez człowieka

 

Trichloroetylen

 

Tetrachloroetylen

3.   Parametry wskazujące na intruzje wód słonych lub innych (1)

Przewodność elektrolityczna właściwa PEW

CZĘŚĆ C:   PRZEKAZYWANE PRZEZ PAŃSTWA CZŁONKOWSKIE INFORMACJE DOTYCZĄCE ZANIECZYSZCZEŃ I ICH WSKAŹNIKÓW, DLA KTÓRYCH USTALONO WARTOŚCI PROGOWE

Państwa Członkowskie zamieszczają w planach gospodarowania wodami na obszarach dorzeczy, opracowywanymi zgodnie z art. 13 dyrektywy 2000/60/WE, podsumowanie sposobu przeprowadzenia procedury określonej w części A niniejszego załącznika.

W szczególności Państwa Członkowskie przekazują, tam gdzie jest to wykonalne:

a)

informacje o liczbie jednolitych części wód podziemnych lub grup takich części uznanych za zagrożone oraz o zanieczyszczeniach i wskaźnikach zanieczyszczenia, które przyczyniają się do takiej ich klasyfikacji, w tym o obserwowanych stężeniach/wartościach;

b)

informacje o każdej jednolitej części wód podziemnych uznanej za zagrożoną, w szczególności dane o wielkości części wód, ich współzależności z wodami powierzchniowymi pozostającymi z nimi w bezpośrednim związku hydraulicznym i zależnymi ekosystemami lądowymi, a także o naturalnych poziomach tła w przypadku substancji występujących w sposób naturalny w częściach wód podziemnych;

c)

wartości progowe, niezależnie od tego, czy mają zastosowanie na poziomie kraju, obszaru dorzecza czy części międzynarodowego dorzecza znajdującej się na terytorium danego Państwa Członkowskiego, bądź jednolitej części wód podziemnych lub grupy takich części;

d)

dane o współzależności między wartościami progowymi a:

i)

w przypadku substancji występujących w sposób naturalny — obserwowanymi poziomami tła hydrogeochemicznego;

ii)

celami dotyczącymi jakości środowiska i innymi normami służącymi ochronie wód, istniejącymi na poziomie krajowym, wspólnotowym lub międzynarodowym; oraz

iii)

wszelkimi istotnymi informacjami dotyczącymi zanieczyszczeń w zakresie ich własności toksycznych, ekotoksycznych, trwałości, potencjału bioakumulacji i zdolności do dyspersji.


(1)  W odniesieniu do stężeń soli wynikających z działalności człowieka państwa członkowskie mogą postanowić o ustaleniu wartości progowych dla jonów siarczanowych i chlorkowych albo dla przewodności elektrolitycznej właściwej PEW.


ZAŁĄCZNIK III

OCENA STANU CHEMICZNEGO WÓD PODZIEMNYCH

1.

Procedurę oceny mającej na celu określenie stanu chemicznego jednolitej części wód podziemnych lub grupy takich części przeprowadza się w stosunku do wszystkich części wód podziemnych lub grup takich części uznanych za zagrożone i w stosunku do każdego z zanieczyszczeń, które przyczyniają się do takiej klasyfikacji jednolitej części wód podziemnych lub grupy takich części.

2.

Podejmując wszelkie badania, o których mowa w art. 4 ust. 2 lit. b), Państwa Członkowskie biorą pod uwagę:

a)

informacje zebrane w ramach określania charakterystyki zgodnie z art. 5 dyrektywy 2000/60/WE oraz sekcji 2.1, 2.2 i 2.3 jej załącznika II;

b)

wyniki uzyskane w ramach sieci monitoringu wód podziemnych, zgodnie z załącznikiem V, sekcja 2.4 dyrektywy 2000/60/WE; oraz

c)

wszelkie inne istotne informacje, w tym porównanie rocznej średniej arytmetycznej stężenia danych zanieczyszczeń w punkcie monitoringu z normami jakości wód podziemnych ustalonymi w załączniku I oraz wartościami progowymi ustalonymi przez Państwa Członkowskie zgodnie z art. 3 i załącznikiem II.

3.

Do celów badania, czy warunki dobrego stanu chemicznego wód podziemnych, o których mowa w art. 4 ust. 2 lit. b) ppkt i) i iv), są spełnione, państwa członkowskie, tam gdzie ma to znaczenie i jest konieczne, szacują, w jakim obszarze danej jednolitej części wód podziemnych średnia arytmetyczna stężenia danego zanieczyszczenia przekracza normę jakości wód podziemnych lub wartość progową, opierając się przy tym na odpowiednio zagregowanych wynikach obserwacji, uzupełnionych w razie potrzeby o oszacowania stężeń oparte na modelu koncepcyjnym danej jednolitej części wód podziemnych lub grupy takich części.

4.

W celu zbadania, czy są spełnione warunki dobrego stanu chemicznego wód podziemnych, o których mowa w art. 4 ust. 2 lit. b) ppkt ii) i iii), tam gdzie ma to znaczenie i jest konieczne, opierając się na odpowiednich wynikach monitoringu i właściwym modelu koncepcyjnym danej jednolitej części wód podziemnych, Państwa Członkowskie dokonają oceny:

a)

ilości i stężeń zanieczyszczeń, które są lub mogą być przenoszone z jednolitej części wód podziemnych do wód powierzchniowych pozostających z nią w związku hydraulicznym lub do ekosystemów lądowych bezpośrednio od niej zależnych;

b)

przypuszczalnego wpływu ilości i stężeń zanieczyszczeń przenoszonych z tej jednolitej części wód podziemnych do wód powierzchniowych pozostających z nią w bezpośrednim związku hydraulicznym oraz do ekosystemów lądowych bezpośrednio od niej zależnych;

c)

wielkości wszelkich intruzji wód słonych lub innych do jednolitej części wód podziemnych; oraz

d)

zagrożenia spowodowanego obecnością zanieczyszczeń w jednolitej części wód podziemnych dla jakości wody z niej pozyskiwanej lub planowanej do pozyskania w celu spożycia przez ludzi.

5.

Państwa Członkowskie przedstawiają mapę stanu chemicznego jednolitej części wód podziemnych lub grupy takich części, zgodnie z sekcjami 2.4.5 i 2.5 załącznika V do dyrektywy 2000/60/WE. Państwa Członkowskie wskazują również na takich mapach wszystkie punkty obserwacyjne, w których występuje przekroczenie norm jakości wód podziemnych lub wartości progowych, tam gdzie ma to znaczenie i jest wykonalne.


ZAŁĄCZNIK IV

IDENTYFIKACJA I ODWRACANIE ZNACZĄCYCH I UTRZYMUJĄCYCH SIĘ TRENDÓW WZROSTOWYCH

CZĘŚĆ A:   IDENTYFIKACJA ZNACZĄCYCH I UTRZYMUJĄCYCH SIĘ TRENDÓW WZROSTOWYCH

Państwa Członkowskie identyfikują znaczące i utrzymujące się trendy wzrostowe stężenia zanieczyszczeń we wszystkich jednolitych częściach wód podziemnych i grupach takich części uznanych za zagrożone zgodnie z załącznikiem II do dyrektywy 2000/60/WE, z uwzględnieniem następujących wymogów:

1)

zgodnie z sekcją 2.4 załącznika V dyrektywy 2000/60/WE program monitoringu jest opracowany w taki sposób, aby można było identyfikować znaczące i utrzymujące się trendy wzrostowe stężeń zanieczyszczeń zidentyfikowanych zgodnie z art. 3;

2)

procedura identyfikacji znaczących i utrzymujących się trendów wzrostowych opiera się na następujących elementach:

a)

częstotliwość i miejsca monitoringu dobiera się w sposób wystarczający do:

i)

uzyskania informacji niezbędnych do zapewnienia możliwości odróżnienia na odpowiednim poziomie pewności i precyzji takich trendów wzrostowych od zmian naturalnych;

ii)

umożliwienia identyfikacji takich trendów wzrostowych w czasie pozwalającym na zastosowanie środków mających na celu zapobieżenie lub co najmniej możliwie najdalej idące złagodzenie istotnych dla środowiska niekorzystnych zmian w jakości wód podziemnych. Identyfikacja taka będzie dokonana po raz pierwszy do roku 2009, w miarę możliwości, oraz z uwzględnieniem istniejących danych, w kontekście sprawozdania dotyczącego identyfikacji trendów w ramach pierwszego planu gospodarowania wodami na obszarze dorzecza, o którym mowa w art. 13 dyrektywy 2000/60/WE, a następnie nie rzadziej niż co sześć lat;

iii)

uwzględnienia zmienności w czasie własności fizycznych i chemicznych jednolitej części wód podziemnych, w tym warunków przepływu wód podziemnych, szybkości ich zasilania oraz czasu przesączania przez glebę lub podglebie;

b)

stosuje się metody obserwacji i analizy zgodne z międzynarodowymi zasadami kontroli jakości, w tym, o ile ma to znaczenie, metody Europejskiego Komitetu Normalizacyjnego (CEN) lub krajowe metody standaryzowane, aby zapewnić równorzędny poziom jakości naukowej i porównywalności dostarczanych danych;

c)

ocena opiera się na metodzie statystycznej, takiej jak analiza regresji, umożliwiającej dokonywanie analizy trendu z wykorzystaniem szeregów czasowych z poszczególnych punktów monitoringu;

d)

w celu uniknięcia błędu systematycznego w identyfikacji trendów wszelkie pomiary poniżej dolnej granicy zakresu pomiarowego zastępuje się połową najwyższej wartości dolnej granicy zakresu pomiarowego występującej w szeregu czasowym, z wyjątkiem wartości dla pestycydów łącznie;

3)

podczas identyfikacji znaczących i utrzymujących się trendów wzrostowych stężenia zanieczyszczeń, które występują zarówno w sposób naturalny, jak i w wyniku działalności człowieka, uwzględnia się, o ile są dostępne, dane zgromadzone przed rozpoczęciem programu monitoringu w celu przedstawienia zidentyfikowanych trendów w pierwszym planie gospodarowania wodami na obszarach dorzecza, o którym mowa w art. 13 dyrektywy 2000/60/WE.

CZĘŚĆ B:   PUNKTY POCZĄTKOWE DLA INICJOWANIA DZIAŁAŃ ODWRACAJĄCYCH TRENDY

Zgodnie z art. 5 Państwa Członkowskie odwrócą zidentyfikowane znaczące i utrzymujące się trendy wzrostowe, jeżeli stwarzają one zagrożenie uszczerbku dla ekosystemów wodnych lub lądowych zależnych od wód podziemnych, dla zdrowia ludzkiego lub dla rzeczywistych bądź potencjalnych możliwości zasadnego wykorzystania środowiska wodnego, z uwzględnieniem następujących wymogów:

1)

punktem początkowym inicjowania działań mających odwrócić znaczące i utrzymujące się trendy wzrostowe jest stan, kiedy stężenie zanieczyszczenia osiąga 75 % wartości parametrów norm jakości wód podziemnych określonych w załączniku I i wartości progowych ustalonych zgodnie z art. 3, chyba że:

a)

należy określić wcześniejszy punkt początkowy inicjowania działań, aby zapobiec istotnym dla środowiska, niekorzystnym zmianom jakości wód podziemnych lub przynajmniej złagodzić je w możliwie największym stopniu, w sposób najefektywniejszy z punktu widzenia kosztów;

b)

określenie innego punktu początkowego inicjowania działań jest uzasadnione w sytuacji gdy próg wykrywalności nie pozwala na stwierdzenie istnienia trendu przy poziomie 75 % normatywnych wartości parametrów; lub

c)

szybkość nasilania się trendu i jego odwracalny charakter sprawiają, że przyjęcie późniejszego punktu początkowego inicjowania działań odwracających trend nadal umożliwia, przy najefektywniejszym wykorzystaniu środków, zapobieżenie istotnym dla środowiska niekorzystnym zmianom jakości wód podziemnych lub przynajmniej ich złagodzenie w możliwie największym stopniu.

W odniesieniu do działań wchodzących w zakres dyrektywy 91/676/EWG punkt początkowy inicjowania działań odwracających znaczące i utrzymujące się trendy wzrostowe określa się zgodnie z tą dyrektywą oraz dyrektywą 2000/60/WE;

2)

po określeniu punktu początkowego inicjowania działań dla jednolitej części wód podziemnych, uznanej za zagrożoną zgodnie z sekcją 2.4.4 załącznika V do dyrektywy 2000/60/WE i stosownie do części B pkt 1, nie podlega on zmianie w ciągu sześcioletniego cyklu objętego planem gospodarowania wodami na obszarze dorzecza, wymaganym na mocy art. 13 dyrektywy 2000/60/WE;

3)

wykazując odwrócenie trendu, bierze się pod uwagę właściwe przepisy o monitoringu zawarte w części A pkt 2.


UZASADNIENIE RADY

I.   WPROWADZENIE

W dniu 28 października 2003 r. Komisja przyjęła swój wniosek dotyczący dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie ochrony wód podziemnych przed zanieczyszczeniem.

Parlament Europejski przyjął swoją opinię w pierwszym czytaniu w dniu 28 kwietnia 2005 r. (1).

Komitet Regionów przyjął swoją opinię w dniu 12 lutego 2004 r. (2).

Komitet Ekonomiczno-Społeczny przyjął swoją opinię w dniu 31 marca 2004 r. (3).

Rada przyjęła swoje wspólne stanowisko w dniu 23 stycznia 2006 r.

II.   CEL

Wody podziemne są ważnym zasobem naturalnym, stanowiącym źródło wody do spożycia przez ludzi, jak również dla rolnictwa i przemysłu. Wody podziemne odgrywają także kluczową rolę, w szczególności podczas suszy, w ochronie ekosystemów wodnych i lądowych. Ochrona wód podziemnych przed zanieczyszczeniem ma zatem podstawowe znaczenie, przy czym szczególny nacisk należy położyć na zapobieganie, ponieważ przywrócenie jakości wód podziemnych jest na ogół długim i trudnym procesem, nawet po wyeliminowaniu źródła zanieczyszczenia.

Ochronę wód podziemnych przed zanieczyszczeniem regulują obecnie dyrektywa 80/68/EWG (4), która ma zostać uchylona w 2013 r., oraz dyrektywa 2000/60/WE: Ramowa dyrektywa wodna (WFD) (5).

Celem niniejszego wniosku jest spełnienie ogólnego wymogu zawartego w art. 17 WFD, zgodnie z którym Parlament Europejski i Rada podejmują na podstawie wniosku Komisji szczególne działania, aby zapobiegać zanieczyszczaniu wód podziemnych i chronić je przed zanieczyszczeniem w celu zapewnienia osiągnięcia celów środowiskowych dotyczących wód podziemnych określonych w dyrektywie ramowej.

III.   ANALIZA WSPÓLNEGO STANOWISKA

Uwagi ogólne

We wspólnym stanowisku uwzględniono pewną liczbę poprawek Parlamentu Europejskiego zgłoszonych w pierwszym czytaniu, czy to w brzmieniu dosłownym czy częściowo lub co do istoty. Stanowią one ulepszenie lub wyjaśnienie tekstu wnioskowanej dyrektywy.

Wspólne stanowisko nie odzwierciedla jednak innych poprawek, gdyż Rada uznała, że są one niepotrzebne lub w kilku przypadkach nie do przyjęcia, ponieważ przepisy zawarte w pierwotnym wniosku Komisji zostały usunięte lub gruntownie przeredagowane. Dotyczy to w szczególności załączników, które Rada starała się doprowadzić do możliwie najprostszej i najjaśniejszej formy w celu zapewnienia skutecznego wprowadzenia w życie.

Kilka zmian nie zostało uwzględnionych we wspólnym stanowisku, ponieważ zdaniem Rady nie były one zgodnie z przewodnikiem dotyczącym redagowania aktów prawa Wspólnoty, jako że powtarzały lub interpretowały przepisy zawarte w dyrektywie 2000/60/WE, Ramowej dyrektywie wodnej lub były sprzeczne z tymi przepisami.

Kilka poprawek odrzucono, ponieważ uznano, że ich celem jest wprowadzenie przepisów wykraczających poza zakres wniosku określony w dyrektywie ramowej lub zawartych w innych obowiązujących aktach prawnych.

Wspólne stanowisku obejmuje również poprawki inne niż przewidziane w opinii Parlamentu Europejskiego przedstawionej po pierwszym czytaniu. Rada starała się w szczególności uporządkować strukturę wnioskowanego aktu w sposób możliwie najbardziej racjonalny w celu ułatwienia właściwym organom i obywatelom zrozumienia wymogów nakładanych na państwa członkowskie. Ponadto wprowadzono pewną liczbę poprawek redakcyjnych mających na celu wyjaśnienie tekstu albo zapewnienie ogólnej spójności dyrektywy.

Uwagi szczegółowe

W szczególności Rada uzgodniła, co następuje:

Poprawka 1 i pierwsza część poprawki 2 są niejasne, jeśli chodzi o rozróżnienie między „zanieczyszczeniem” i „pogarszaniem”. Do art. 1 dodano odniesienie do potrzeby zapobiegania pogarszaniu się stanu części wód podziemnych, zgodne z WFD.

Poprawka 3 nałożyłaby na wszystkie części wód podziemnych wymóg spełnienia standardów odnoszących się do części używanych do pozyskiwania wody pitnej, co nie byłoby wykonalne w praktyce. To samo odnosi się do pierwszej części poprawki 62 (której druga część została przyjęta przez Radę), do poprawki 65 pkt 2 lit. b) oraz poprawki 68.

Do osiągnięcia celów określonych w poprawkach 95 i 100 można najskuteczniej dążyć poprzez wspólnotowe programy ramowe w zakresie badań naukowych.

Poprawka 4 była niezgodna z WFD, która wyraźnie rozróżnia poziomy ochrony wód podziemnych i wód powierzchniowych.

Poprawki 7, 10 i 80, jak również ppkt aa) poprawki 15, odnosiły się do stanu ilościowego wód podziemnych. Wykracza to poza zakres niniejszej dyrektywy pochodnej, która dotyczy wyłącznie stanu jakościowego określonego w art. 17 WFD.

Poprawki 8 i 9, odnoszące się od innych obszarów polityki, nie są zgodne z przewodnikiem dotyczącym redagowania aktów prawa wspólnotowego, podobnie jak poprawka 13, która, jak uznano, stanowi raczej interpretację WFD, a nie stanowi uzasadnienie dyrektywy w sprawie wód podziemnych.

Poprawka 11 jest niepotrzebna, ponieważ tekst wspólnego stanowiska ustanawia na mocy art. 6 system równoważny z systemem zawartym w dyrektywie 80/68/EWG.

Poprawka 16 powiela przepisy zawarte w art. 5 WFD, które jasno ustalają obowiązki odnoszące się do sporządzania charakterystyki.

Poprawka 17 jest nie do przyjęcia, ponieważ Rada jest zdania, że wyraźne rozróżnienie zarówno pojęciowe, jak i terminologiczne norm jakościowych ustalanych na szczeblu Wspólnoty i wartości progowych, określanych zgodnie ze swoistymi krajowymi warunkami hydrogeologicznymi przez Państwa Członkowskie, stanowi istotny element wnioskowanej dyrektywy. Złagodzenie lub rezygnacja z tego podejścia sprawiłyby, że wprowadzenie w życie dyrektywy byłoby bardziej skomplikowane, a jej oddziaływanie mniej skuteczne. To samo odnosi się w całym tekście do poprawek 30, 31, 34, 36, 65, 66, 67, 69, 70, 71, 89 i 90 w całości lub części.

Poprawka 18 została przyjęta co do zasady, jej brzmienie uczyniono jednak jaśniejszym, aby lepiej odpowiadała koncepcji trendów, które mogą być potencjalnym źródłem zagrożenia dla środowiska.

Poprawki 19 i 20 są częściowo do przyjęcia, w proponowanym sformułowaniu nie są one jednak zgodne z WFD. Elementy obu poprawek połączono w art. 2 ust. 4.

Poprawka 21 mogła wprowadzać w błąd, podając inną definicję terminu występującego w WFD. WFD wymaga „zapobieżenia pogarszaniu się stanu wszystkich części wód powierzchniowych”, a nie ich jakości.

Poprawki 22 i 24, jak również pierwsza część poprawki 38, odnosiły się do pojęć, które nie były używane we wspólnym stanowisku, przez co nastręczają poważnych trudności praktycznych. Kwestię naturalnie występujących stężeń (do których odniesienie znajduje się także w poprawce 91) poruszono jednak w motywie 7.

Poprawki 23, 49 i 93 wprowadzają nowy, złożony i zbędny termin, który może prowadzić do powszechnych błędnych interpretacji. Kwestię zanieczyszczenia w ujęciu historycznym w wystarczającym stopniu ujmują ogólniejsze przepisy zawarte we wspólnym stanowisku i w WFD.

Poprawka 56 nie jest istotna, zważywszy na zakres wnioskowanej dyrektywy.

Poprawka 27 jest niezgodna z poglądem Rady, zgodnie z którym normy jakości i wartości progowe powinny być ustalane na poziomach stosownych do zagrożenia poszczególnych części wód podziemnych.

Poprawki 57 i 59 są zbędne, ponieważ wspólne stanowisko odnosi się do znaczenia dobrego i złego stanu chemicznego.

Poprawka 37 jest zbędna w kontekście definicji substancji zanieczyszczającej i zanieczyszczenia zawartych w WFD.

Poprawka 40 jest nie do przyjęcia, ponieważ Państwa Członkowskie są odpowiedzialne za realizację programu działań.

Kwestie, do których odnoszą się poprawki 41 i 58, są uwzględnione, odpowiednio, w załączniku IV i załączniku III wspólnego stanowiska.

Poprawka 46 jest nie do przyjęcia, ponieważ wykorzystuje ona w bardzo odmiennym kontekście przepis pochodzący z dyrektywy 80/68/EWG, co uniemożliwiłoby wprowadzenie jej w życie.

Poprawki 51, 52 i 54 powielają przepisy WFD. Odnośnie do poprawki 50 Rada stosuje sformułowania inspirowane dyrektywą 80/68/EWG (art. 15) w art. 6 ust. 4, mając na względzie potrzebę minimalizowania obciążenia biurokratycznego.

Poprawka 55 niepotrzebnie wyłącza załącznik III z ewentualnego dostosowania technicznego.

Skreślenie proponowane w poprawce 60 prowadziłoby do braku zgodności pomiędzy niniejszą dyrektywą w sprawie wód podziemnych a dyrektywą 91/676/EWG. Wspólne stanowisko wyjaśnia związki pomiędzy tymi dwiema dyrektywami.

Poprawka 64 nie jest już istotna, ponieważ wspólne stanowisko odnosi się do kwestii zgodności w inny sposób, zmierzając do uniknięcia sytuacji, w której brak zgodności w jednym punkcie pomiarowym oznaczałby brak zgodności dla całej części wód podziemnych lub grup takich części (patrz: art. 4 i załącznik III).

Poprawki 73, 76, 77, 78, 79 (część pierwsza), 83, 84 i 85 nie są już istotne. W szczególności Rada była zdania, że podejście oparte na szeregach czasowych w pierwotnym wniosku nie jest możliwe do zastosowania, zważywszy na różnorodność warunków hydrogeologicznych na terytorium UE, oraz że wspólne kryteria powinny zostać ustalone wyłącznie w celu identyfikacji trendu i punktów inicjowania działań odwracających takie trendy (załącznik IV). Drugą część poprawki 79 (podobnej do poprawki 89) uwzględniono co do istoty w załączniku IV, pkt 1.3.

Poprawka 81 jest niejasna i niezgodna z WFD. Artykuł 5 ust. 2 wspólnego stanowiska wyjaśnia jednak przedmiot ochrony.

IV.   WNIOSEK

Rada jest zdania, że wspólne stanowisko przedstawia zrównoważony zestaw środków, które przyczyniłyby się do osiągnięcia celów Wspólnoty w dziedzinie środowiska naturalnego nakreślonych w art. 174 ust. 1 Traktatu ustanawiającego WE, jak również stanowiłyby postęp w dziedzinie ochrony wód podziemnych przed zanieczyszczeniem, zapewniając zgodność z wymogami dotyczącymi wód podziemnych zawartymi w dyrektywie 2000/60/WE oraz pozwalając na skuteczne wprowadzenie w życie przez Państwa Członkowskie z należytym uwzględnieniem na szczeblu krajowym szczególnych warunków hydrogeologicznych.

Rada z zainteresowaniem oczekuje na konstruktywną dyskusję z Parlamentem Europejskim w celu szybkiego przyjęcia dyrektywy.


(1)  Dz.U. C 45 C z 23.2.2006, str. 71.

(2)  Dz.U. C 109 z 30.4.2004, str. 29.

(3)  Dz.U. C 112 z 30.4.2004, str. 40.

(4)  Dz.U. L 20 z 26.1.1980, str. 43.

(5)  Dz.U. L 327 z 22.12.2000, str. 72.


30.5.2006   

PL

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

CE 126/16


WSPÓLNE STANOWISKO (WE) nr 5/2006

przyjęte przez Radę 23 stycznia 2006 r.

w celu przyjęcia dyrektywy 2006/…/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia … ustanawiającej infrastrukturę informacji przestrzennej we Wspólnocie Europejskiej (INSPIRE)

(2006/C 126 E/02)

PARLAMENT EUROPEJSKI I RADA UNII EUROPEJSKIEJ,

uwzględniając Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską, w szczególności jego art. 175 ust. 1,

uwzględniając wniosek Komisji,

uwzględniając opinię Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego (1),

po konsultacji z Komitetem Regionów,

działając zgodnie z procedurą określoną w art. 251 Traktatu (2),

a także mając na uwadze, co następuje:

(1)

Polityka Wspólnoty w kwestii środowiska naturalnego stawia sobie za cel wysoki poziom ochrony, z uwzględnieniem różnorodności sytuacji w poszczególnych regionach Wspólnoty. Ponadto do formułowania i realizacji polityki w tym zakresie i innych polityk wspólnotowych, które zgodnie z art. 6 Traktatu muszą brać pod uwagę wymogi ochrony środowiska, potrzebne są informacje, w tym informacja przestrzenna. Dla uwzględnienia tych wymogów konieczne jest zapewnienie odpowiedniej koordynacji pomiędzy podmiotami dostarczającymi informacje i użytkownikami tych informacji, tak aby możliwe było połączenie informacji i wiedzy pochodzących z różnych sektorów.

(2)

Szósty wspólnotowy program działań w zakresie środowiska naturalnego, przyjęty decyzją nr 1600/2002/WE Parlamentu Europejskiego i Rady (3), wymaga zwrócenia pełnej uwagi na zapewnienie, że tworzenie wspólnotowej polityki ochrony środowiska naturalnego jest podejmowane w sposób zintegrowany, z uwzględnieniem różnic regionalnych i lokalnych. Istnieje szereg problemów dotyczących możliwości uzyskania, jakości, organizacji, dostępności i wspólnego korzystania z informacji przestrzennej potrzebnej do osiągnięcia celów wyznaczonych w tym programie.

(3)

Problemy dotyczące możliwości uzyskania, jakości, organizacji, dostępności i wspólnego korzystania z informacji przestrzennej pojawiają się w wielu kwestiach związanych z polityką i informacją i są odczuwalne przez organy publiczne na różnych poziomach. Rozwiązanie tych problemów wymaga działań nastawionych na wymianę, wspólne korzystanie, dostęp i użytkowanie interoperacyjnych danych przestrzennych i usług dotyczących danych przestrzennych na różnych szczeblach organów publicznych i w różnych sektorach. Należy w związku z tym utworzyć infrastrukturę informacji przestrzennej we Wspólnocie.

(4)

Infrastruktura informacji przestrzennej we Wspólnocie Europejskiej (INSPIRE) powinna wspomagać tworzenie polityki w odniesieniu do polityk i działań mogących mieć bezpośredni lub pośredni wpływ na środowisko naturalne.

(5)

Infrastruktura INSPIRE powinna być oparta na infrastrukturach informacji przestrzennej, tworzonych przez Państwa Członkowskie i dostosowywanych do wspólnych zasad wykonawczych, uzupełnianych przez działania na szczeblu Wspólnoty. Działania te powinny zapewnić zgodność infrastruktur informacji przestrzennej stworzonych przez Państwa Członkowskie i możliwość ich stosowania w kontekście wspólnotowym i transgranicznym.

(6)

Infrastruktury informacji przestrzennej w Państwach Członkowskich powinny być zaprojektowane tak, aby zapewnić przechowywanie, udostępnianie oraz utrzymywanie danych przestrzennych na odpowiednim szczeblu; aby było możliwe łączenie w jednolity sposób danych przestrzennych pochodzących z różnych źródeł we Wspólnocie i wspólne korzystanie z nich przez wielu użytkowników i wiele aplikacji; aby było możliwe wspólne korzystanie z danych przestrzennych zgromadzonych na jednym szczeblu organów publicznych przez inne organy publiczne w zakresie, w jakim dyrektywa nakłada na organy publiczne obowiązek wspólnego korzystania z danych przestrzennych; aby dane przestrzenne były udostępniane na warunkach, które nie ograniczają bezzasadnie ich szerokiego wykorzystywania; aby łatwo było wyszukać dostępne dane przestrzenne, ocenić ich przydatność dla określonego celu oraz poznać warunki dotyczące ich wykorzystywania.

(7)

Zakresy informacji przestrzennych, do których odnosi się niniejsza dyrektywa, oraz informacji, do których odnosi się dyrektywa 2003/4/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2003 r. w sprawie publicznego dostępu do informacji dotyczących środowiska (4), w pewnym stopniu pokrywają się. Niniejsza dyrektywa powinna pozostawać bez uszczerbku dla dyrektywy 2003/4/WE.

(8)

Niniejsza dyrektywa powinna pozostawać bez uszczerbku dla dyrektywy 2003/98/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 17 listopada 2003 r. w sprawie ponownego wykorzystywania informacji sektora publicznego (5), której cele uzupełniają cele niniejszej dyrektywy.

(9)

Ustanowienie INSPIRE stanowić będzie znaczącą wartość dodaną do innych inicjatyw wspólnotowych, takich jak rozporządzenie Rady (WE) nr 876/2002 z dnia 21 maja 2002 r. ustanawiające Wspólne Przedsiębiorstwo Galileo (6) oraz komunikat Komisji do Parlamentu Europejskiego i Rady „Globalny Monitoring Środowiska i Bezpieczeństwa (GMES): ustanowienie zdolności GMES do roku 2008 (plan działań (2004–2008))”, a zarazem będzie korzystać z tych inicjatyw. Państwa Członkowskie powinny rozważyć korzystanie z danych i usług dostarczanych przez programy Galileo i GMES, w miarę ich udostępniania, w szczególności z możliwości określania lokalizacji i czasu przy pomocy systemu Galileo.

(10)

Na szczeblu krajowym i wspólnotowym podejmuje się wiele inicjatyw mających na celu gromadzenie, harmonizację lub organizację rozpowszechniania lub wykorzystania informacji przestrzennych. Inicjatywy takie mogą być podejmowane na mocy prawodawstwa wspólnotowego, takiego jak decyzja Komisji nr 2000/479/WE z dnia 17 lipca 2000 r. w sprawie wdrożenia europejskiego rejestru emisji zanieczyszczeń (EPER) zgodnie z art. 15 dyrektywy Rady 96/61/WE dotyczącej zintegrowanego zapobiegania zanieczyszczeniom i ich kontroli (IPPC) (7), rozporządzenie (WE) nr 2152/2003 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 17 listopada 2003 r. dotyczące monitorowania wzajemnego oddziaływania lasów i środowiska naturalnego we Wspólnocie (Forest Focus) (8), w ramach programów finansowanych przez Wspólnotę (np. CORINE land cover, Europejski System Informacji o Polityce Transportowej) lub mogą wynikać z inicjatyw podejmowanych na szczeblu krajowym lub regionalnym. Niniejsza dyrektywa nie tylko uzupełni takie inicjatywy, tworząc ramy, które pozwolą im uzyskać interoperacyjność, lecz także będzie wykorzystywać istniejące doświadczenia i inicjatywy zamiast powielać wykonaną już pracę.

(11)

Niniejsza dyrektywa powinna mieć zastosowanie do danych przestrzennych przechowywanych przez organy publiczne lub w ich imieniu oraz do wykorzystywania danych przestrzennych przez organy publiczne przy wykonywaniu ich zadań publicznych. Z pewnymi zastrzeżeniami powinna ona mieć również zastosowanie do danych przestrzennych przechowywanych przez osoby fizyczne lub prawne inne niż organy publiczne, o ile wystąpią o to wspomniane osoby fizyczne lub prawne.

(12)

Niniejsza dyrektywa nie powinna określać wymagań w odniesieniu do gromadzenia nowych danych lub przedkładania takich informacji Komisji, ponieważ kwestie te są regulowane innymi aktami prawnymi odnoszącymi się do środowiska naturalnego.

(13)

Tworzenie infrastruktury krajowej powinno odbywać się stopniowo, a co za tym idzie –tematom danych przestrzennych objętych niniejszą dyrektywą należy przyznać zróżnicowany priorytet. Przy wdrażaniu należy brać pod uwagę stopień przydatności danych przestrzennych dla szerokiej gamy zastosowań w różnych obszarach polityki, priorytety działań wynikających z polityk Wspólnoty, które wymagają zharmonizowanych danych przestrzennych, oraz postępy już poczynione dzięki działaniom harmonizacyjnym podejmowanym w Państwach Członkowskich.

(14)

Główną przeszkodą dla pełnego wykorzystania dostępnych danych jest czasochłonność i kosztowność poszukiwania istniejących danych przestrzennych lub sprawdzanie, czy mogą one być użyte w danym celu. Państwa Członkowskie powinny zatem dostarczać opisy dostępnych zbiorów danych przestrzennych oraz usług w formie metadanych.

(15)

Ponieważ duża różnorodność formatów i struktur, w jakich są zorganizowane i udostępniane we Wspólnocie dane przestrzenne, utrudnia efektywne formułowanie, wdrażanie, monitorowanie i ocenę prawodawstwa wspólnotowego mającego bezpośredni lub pośredni wpływ na środowisko naturalne, należy przyjąć środki wykonawcze ułatwiające korzystanie z danych przestrzennych pochodzących z różnych źródeł w Państwach Członkowskich. Środki te powinny mieć na celu doprowadzenie do interoperacyjności zbiorów danych przestrzennych, a Państwa Członkowskie powinny zapewnić, żeby wszelkie dane lub informacje potrzebne do osiągnięcia interoperacyjności były dostępne na warunkach, które nie ograniczają ich użycia do tego celu.

(16)

Do wspólnego korzystania z danych przestrzennych na różnych poziomach organów publicznych we Wspólnocie niezbędne są usługi sieciowe. Usługi te powinny umożliwiać wyszukiwanie, przetwarzanie, przeglądanie i pobieranie danych przestrzennych oraz wykorzystywanie danych przestrzennych i usług świadczonych drogą elektroniczną. W celu zapewnienia interoperacyjności infrastruktur utworzonych przez Państwa Członkowskie usługi sieciowe powinny funkcjonować zgodnie ze wspólnie uzgodnionymi specyfikacjami i minimalnymi kryteriami wydajności. Sieć usług powinna również obejmować możliwości techniczne pozwalające organom publicznym na udostępnianie ich zbiorów danych przestrzennych i usług.

(17)

Pewne zbiory danych przestrzennych i usług istotne dla polityk wspólnotowych bezpośrednio lub pośrednio wpływających na środowisko naturalne znajdują się w posiadaniu stron trzecich i są przez nie obsługiwane. Państwa Członkowskie powinny zatem zaoferować stronom trzecim możliwość wnoszenia wkładu w infrastruktury krajowe, o ile nie pogorszy to spójności i łatwości użytkowania danych przestrzennych i usług związanych z danymi przestrzennymi będących częścią tych infrastruktur.

(18)

Doświadczenie Państw Członkowskich pokazuje, że dla udanego wdrożenia infrastruktury informacji przestrzennej ważne jest bezpłatne udostępnienie społeczeństwu pewnej minimalnej liczby usług. Państwa Członkowskie powinny zatem udostępnić bezpłatnie, jako minimum, usługi wyszukiwania zbiorów danych przestrzennych.

(19)

Dla ułatwienia integracji infrastruktur krajowych z INSPIRE Państwa Członkowskie powinny zapewnić dostęp do swoich infrastruktur przez geoportal Wspólnoty obsługiwany przez Komisję, jak również przez wszelkie punkty dostępu, które same postanowią obsługiwać.

(20)

Aby udostępnić informacje pochodzące od organów publicznych różnego szczebla, Państwa Członkowskie powinny usunąć występujące w praktyce przeszkody w tym zakresie, na jakie natrafiają organy publiczne na szczeblu krajowym, regionalnym i lokalnym przy wykonywaniu swoich funkcji publicznych mogących mieć bezpośredni lub pośredni wpływ na środowisko naturalne. Bariery te należy usuwać na etapie, na którym informacje mają zostać użyte do wykonywania funkcji publicznych.

(21)

Organy publiczne potrzebują sprawnego dostępu do odpowiednich zbiorów danych przestrzennych i usług przy wykonywaniu ich zadań publicznych. Dostęp ten mógłby być utrudniony, gdyby zależał od doraźnych negocjacji między poszczególnymi organami publicznymi za każdym razem, kiedy jest potrzebny. Państwa Członkowskie powinny przedsięwziąć konieczne środki, aby zapobiec tego rodzaju występującym w praktyce przeszkodom dla wspólnego korzystania z danych, stosując na przykład uprzednie uzgodnienia między organami publicznymi.

(22)

Mechanizmy wspólnego korzystania ze zbiorów danych przestrzennych i usług przez rząd i inne podmioty administracji publicznej oraz osoby fizyczne lub prawne, wykonujące funkcje związane z administracją publiczną na podstawie przepisów prawa krajowego, mogą obejmować przepisy ustawowe i wykonawcze, porozumienia licencyjne albo finansowe lub procedury administracyjne, na przykład w celu ochrony samowystarczalności finansowej tych organów publicznych, które zostały zobowiązane do przynoszenia dochodów lub na przykład których zbiory danych są tylko częściowo dotowane przez Państwo Członkowskie, przez co muszą one odzyskać niepokrytą przez dotację część kosztów, nakładając opłaty na użytkowników, lub w celu zagwarantowania utrzymania i aktualizacji tych danych.

(23)

Środki przyjęte przez Państwa Członkowskie w ramach ich przepisów transponujących mogą przewidywać możliwość udzielania przez organy publiczne udostępniające zbiory danych przestrzennych i usługi licencji na korzystanie z tych zbiorów danych i usług i żądania przez nie opłat od innych organów publicznych korzystających z tych zbiorów danych przestrzennych i usług.

(24)

Przepisy art. 13 ust. 1 lit. f) oraz art. 17 ust. 1 powinny być wdrożone i stosowane w pełnej zgodności z zasadami dotyczącymi ochrony danych osobowych zgodnie z dyrektywą 95/46/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 24 października 1995 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w zakresie przetwarzania danych osobowych i swobodnego przepływu tych danych (9).

(25)

Ramy wspólnego korzystania z danych przestrzennych przez organy publiczne, na które dyrektywa nakłada obowiązek wspólnego z nich korzystania, powinny być neutralne nie tylko względem tych organów publicznych w Państwie Członkowskim, lecz również względem takich organów publicznych w innych Państwach Członkowskich oraz instytucji wspólnotowych. Ponieważ instytucje i organy wspólnotowe muszą często integrować i oceniać informacje przestrzenne ze wszystkich Państw Członkowskich, powinny one mieć możliwość uzyskiwania dostępu do danych przestrzennych i powiązanych z nimi usług oraz korzystania z nich na zharmonizowanych warunkach.

(26)

W celu stymulowania rozwijania przez strony trzecie usług o wartości dodanej, z korzyścią zarówno dla organów publicznych, jak i społeczeństwa, należy ułatwić dostęp do danych przestrzennych, których zakres przekracza granice administracyjne lub państwowe.

(27)

Skuteczne wdrażanie infrastruktury informacji przestrzennej wymaga koordynacji wszystkich podmiotów zainteresowanych budowaniem takiej infrastruktury, zarówno w roli podmiotów dostarczających informacje, jak i użytkowników. Należy zatem ustanowić odpowiednie struktury koordynacyjne zarówno w Państwach Członkowskich, jak i na szczeblu wspólnotowym.

(28)

Celem wykorzystania najnowocześniejszych rozwiązań i doświadczeń praktycznych związanych z infrastrukturą informacyjną właściwym jest, by działania niezbędne do wykonania niniejszej dyrektywy były wspierane przez normy międzynarodowe i normy przyjęte przez europejskie organy normalizacyjne zgodnie z procedurą określoną w dyrektywie 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 1998 r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w zakresie norm i przepisów technicznych (10) oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego.

(29)

Z uwagi na fakt, że Europejska Agencja Ochrony Środowiska, ustanowiona rozporządzeniem Rady (EWG) nr 1210/90 z dnia 7 maja 1990 r. w sprawie ustanowienia Europejskiej Agencji Ochrony Środowiska oraz Europejskiej Sieci Informacji i Obserwacji Środowiska (11), ma za zadanie dostarczanie Wspólnocie obiektywnych, rzetelnych i porównywalnych informacji na temat środowiska naturalnego na poziomie wspólnotowym i dąży między innymi do polepszenia przepływu ważnych dla polityki informacji o środowisku pomiędzy Państwami Członkowskimi a instytucjami wspólnotowymi, powinna ona brać aktywny udział w wykonywaniu niniejszej dyrektywy.

(30)

Zgodnie z pkt 34 Porozumienia międzyinstytucjonalnego w sprawie lepszego stanowienia prawa (12) zachęca się Państwa Członkowskie do sporządzania, dla potrzeb własnych, a także w interesie Wspólnoty, własnych tabel, które, na ile jest to możliwe, będą pokazywać korelację między niniejszą dyrektywą a środkami transpozycji oraz do opublikowania tych tabel.

(31)

Środki niezbędne do wykonania niniejszej dyrektywy powinny być przyjęte zgodnie z decyzją Rady 1999/468/WE z dnia 28 czerwca 1999 r. ustanawiającą warunki wykonywania uprawnień wykonawczych przyznanych Komisji (13).

(32)

Prace przygotowawcze nad decyzjami dotyczącymi wdrożenia niniejszej dyrektywy oraz przyszłej ewolucji INSPIRE wymagają ciągłego monitorowania wdrożenia dyrektywy oraz regularnych sprawozdań.

(33)

Ponieważ cel niniejszej dyrektywy, jakim jest ustanowienie INSPIRE, nie może zostać osiągnięty w wystarczającym stopniu przez Państwa Członkowskie ze względu na jego aspekty ponadnarodowe oraz z powodu ogólnej potrzeby koordynacji warunków dostępu, wymiany i wspólnego korzystania z informacji przestrzennych w obrębie Wspólnoty, natomiast może on w związku z tym zostać lepiej osiągnięty na szczeblu wspólnotowym, Wspólnota może podjąć działania zgodnie z zasadą pomocniczości określoną w art. 5 Traktatu. Zgodnie z zasadą proporcjonalności, określoną w tym artykule, niniejsza dyrektywa nie wykracza poza to, co jest konieczne do osiągnięcia tego celu,

PRZYJMUJĄ NINIEJSZĄ DYREKTYWĘ:

ROZDZIAŁ I

PRZEPISY OGÓLNE

Artykuł 1

1.   Niniejsza dyrektywa ustanawia przepisy ogólne służące ustanowieniu Infrastruktury informacji przestrzennej we Wspólnocie Europejskiej (określanej dalej jako „INSPIRE”) dla celów polityk wspólnotowych w zakresie ochrony środowiska oraz polityk lub działań mogących oddziaływać na środowisko.

2.   INSPIRE opiera się na infrastrukturach informacji przestrzennej ustanowionych i prowadzonych przez Państwa Członkowskie.

Artykuł 2

Niniejsza dyrektywa pozostaje bez uszczerbku dla dyrektyw 2003/4/WE oraz 2003/98/WE.

Artykuł 3

Do celów niniejszej dyrektywy stosuje się następujące definicje:

1)

„infrastruktura informacji przestrzennej” oznacza metadane, zbiory danych przestrzennych oraz usługi danych przestrzennych; usługi i technologie sieciowe; porozumienia w sprawie wspólnego korzystania, dostępu i użytkowania oraz mechanizmy kontroli i monitorowania, procesy i procedury ustanowione, stosowane lub udostępniane zgodnie z niniejszą dyrektywą;

2)

„dane przestrzenne” oznaczają wszelkie dane odnoszące się bezpośrednio lub pośrednio odniesione do określonego położenia lub obszaru geograficznego;

3)

„zbiór danych przestrzennych” oznacza rozpoznawalny zestaw danych przestrzennych;

4)

„usługi danych przestrzennych” oznaczają operacje, które mogą być wykonywane przez aplikację komputerową na danych przestrzennych zawartych w zbiorach danych przestrzennych lub na powiązanych z nimi metadanych;

5)

„obiekt przestrzenny” oznacza abstrakcyjną reprezentację zjawiska świata rzeczywistego związaną z określonym położeniem lub obszarem geograficznym;

6)

„metadane” oznaczają informacje opisujące zbiory danych przestrzennych i usługi danych przestrzennych oraz umożliwiające ich odnalezienie, inwentaryzację i używanie;

7)

„interoperacyjność” oznacza możliwość łączenia zbiorów danych przestrzennych oraz interakcji usług danych przestrzennych bez powtarzalnej interwencji manualnej, w taki sposób, aby wynik był spójny, a wartość dodana zbiorów i usług danych przestrzennych została zwiększona;

8)

„geoportal INSPIRE” oznacza witrynę internetową lub jej odpowiednik, zapewniającą dostęp do usług wymienionych w art. 11 ust. 1;

9)

„organ publiczny” oznacza:

a)

jednostkę administracji rządowej lub innej administracji publicznej, w tym publiczne organy doradcze na szczeblu krajowym, regionalnym lub lokalnym,

b)

osobę fizyczną lub prawną, która na mocy prawa krajowego sprawuje publiczne funkcje administracyjne, łącznie ze szczególnymi obowiązkami, działaniami lub usługami dotyczącymi środowiska oraz

c)

osobę fizyczną lub prawną sprawującą obowiązki lub funkcje publiczne lub świadczącą usługi publiczne w odniesieniu do środowiska i podlegającą organowi lub osobie, o których mowa w lit. a) lub b).

Państwa Członkowskie mogą postanowić, że w zakresie, w jakim organy lub instytucje działają w charakterze organów sądowniczych lub ustawodawczych, do celów niniejszej dyrektywy nie należy ich traktować jako organów publicznych;

10)

„strona trzecia” oznacza osobę fizyczną lub prawną niebędącą organem publicznym.

Artykuł 4

1.   Niniejsza dyrektywa obejmuje zbiory danych przestrzennych spełniające następujące warunki:

a)

odnoszą się one do obszaru, na którym Państwo Członkowskie ma lub wykonuje uprawnienia jurysdykcyjne;

b)

są w formie elektronicznej;

c)

znajdują się w posiadaniu lub są przechowywane w imieniu:

i)

organu publicznego i są utworzone, otrzymane, zarządzane lub uaktualniane przez ten organ oraz mieszczą się w zakresie jego zadań publicznych;

ii)

strony trzeciej, której umożliwiono dostęp do sieci zgodnie z art. 12;

d)

odnoszą się do jednego lub większej liczby tematów wymienionych w załącznikach I, II lub III.

2.   W przypadkach kiedy większa liczba identycznych zestawów danych jest w posiadaniu bądź jest przechowywana w imieniu różnych organów publicznych, niniejsza dyrektywa ma zastosowanie jedynie do wersji referencyjnej, z której uzyskano pozostałe kopie.

3.   Niniejsza dyrektywa obejmuje również usługi danych przestrzennych odnoszące się do danych zawartych w zbiorach danych przestrzennych określonych w ust. 1.

4.   Niniejsza dyrektywa nie wymaga zbierania nowych danych przestrzennych.

5.   W przypadku zbiorów danych przestrzennych spełniających warunek określony w ust. 1 lit. c), w odniesieniu do których prawa własności intelektualnej posiada strona trzecia, organ publiczny może podejmować działania na mocy niniejszej dyrektywy wyłącznie za zgodą tej strony trzeciej.

6.   W drodze odstępstwa od ust. 1, niniejsza dyrektywa obejmuje dane przestrzenne znajdujące się w posiadaniu lub przechowywane w imieniu organu publicznego działającego na najniższym szczeblu administracji Państwa Członkowskiego, wyłącznie gdy w Państwie Członkowskim istnieją przepisy ustawowe lub wykonawcze przewidujące ich zbieranie lub rozpowszechnianie.

7.   Opis techniczny tematów danych przestrzennych, określonych w załącznikach I, II i III, może być dostosowany zgodnie z procedurą określoną w art. 22 ust. 2 w celu uwzględnienia zmieniającego się zapotrzebowania na dane przestrzenne dla celów polityk wspólnotowych, które mają wpływ na środowisko.

ROZDZIAŁ II

METADANE

Artykuł 5

1.   Państwa Członkowskie zapewniają utworzenie metadanych dla zbiorów oraz usług danych przestrzennych odpowiadających tematom wymienionym w załącznikach I, II i III, a także bieżące uaktualnianie tych metadanych.

2.   Metadane obejmują informacje dotyczące:

a)

zgodności zbiorów danych przestrzennych z przepisami wykonawczymi, o których mowa w art. 7 ust. 1;

b)

warunków uzyskania dostępu do zbiorów danych przestrzennych i ich wykorzystania oraz usług danych przestrzennych jak również, gdy ma to zastosowanie, odpowiednich opłat;

c)

jakości danych przestrzennych, w tym, czy zostały one zweryfikowane;

d)

organów publicznych odpowiedzialnych za utworzenie, administrowanie, utrzymywanie i dystrybuowanie zbiorów oraz usług danych przestrzennych;

e)

ograniczeń dostępu publicznego oraz powodów takich ograniczeń, zgodnie z art. 13.

3.   Państwa Członkowskie podejmują niezbędne środki w celu zapewnienia, że metadane są kompletne, a pod względem jakości wystarczające do osiągnięcia celu określonego w art. 3 pkt 6.

4.   W terminie do … (14) należy przyjąć przepisy służące wdrożeniu niniejszego artykułu, zgodnie z procedurą określoną w art. 22 ust. 2. Przepisy te uwzględniają odpowiednie istniejące normy międzynarodowe oraz potrzeby użytkowników.

Artykuł 6

Państwa Członkowskie tworzą metadane określone w art. 5 zgodnie z następującym harmonogramem:

a)

nie później niż 2 lata od daty przyjęcia przepisów wykonawczych zgodnie z art. 5 ust. 4 w odniesieniu do zbiorów danych przestrzennych odpowiadających tematom wymienionym w załącznikach I i II;

b)

nie później niż 5 lat od daty przyjęcia przepisów wykonawczych zgodnie z art. 5 ust. 4 w odniesieniu do zbiorów danych przestrzennych odpowiadających tematom wymienionym w załączniku III.

ROZDZIAŁ III

INTEROPERACYJNOŚĆ ZBIORÓW I USŁUG DANYCH PRZESTRZENNYCH

Artykuł 7

1.   Przepisy wykonawcze określające rozwiązania techniczne dla zapewnienia interoperacyjności oraz, w przypadkach gdzie jest to wykonalne, harmonizacji zbiorów i usług danych przestrzennych, są przyjmowane zgodnie z procedurą, o której mowa w art. 22 ust. 2. Przy opracowywaniu przepisów wykonawczych uwzględniane są odpowiednie wymagania użytkowników, istniejące inicjatywy i standardy międzynarodowe służące harmonizacji zbiorów danych przestrzennych, a także względy wykonalności i relacji kosztów do korzyści. W przypadkach gdy organizacje założone zgodnie z prawem międzynarodowym przyjęły odpowiednie standardy w celu zagwarantowania interoperacyjności lub harmonizacji zbiorów i usług danych przestrzennych, w stosownych okolicznościach, standardy te są uwzględniane w przepisach wykonawczych, o których mowa w niniejszym ustępie, oraz należy odwołać się do istniejących środków technicznych.

2.   Jako podstawę do opracowywania wniosków w sprawie tych przepisów wykonawczych Komisja przeprowadza analizę wykonalności oraz oczekiwanych kosztów i korzyści. Państwa Członkowskie na wniosek Komisji dostarczają jej informacje konieczne do tego, aby mogła ona przygotować tę analizę. Przy przedkładaniu wniosku w sprawie takich przepisów Komisja w ramach Komitetu, o którym mowa w art. 22 ust. 1, zasięga opinii Państw Członkowskich w sprawie wyników przeprowadzonej przez nią analizy. Przyjęcie takich przepisów nie powoduje nadmiernych kosztów dla Państwa Członkowskiego.

3.   W zakresie, w jakim jest to wykonalne, Państwa Członkowskie zapewniają doprowadzenie do zgodności wszystkich w ostatnim czasie zebranych lub uaktualnionych zbiorów danych przestrzennych oraz odpowiadających im usług z przepisami wykonawczymi, o których mowa w ust. 1, w terminie dwóch lat od ich przyjęcia, jak również doprowadzenie innych zbiorów danych przestrzennych i usług do zgodności z tymi przepisami w terminie siedmiu lat od ich przyjęcia.

4.   Przepisy wykonawcze, o których mowa w ust. 1, obejmują definicję i klasyfikację obiektów przestrzennych istotnych dla zbiorów danych przestrzennych, odnoszących się do tematów wymienionych w załącznikach I, II lub III, oraz sposób, w jaki te dane przestrzenne posiadają odniesienie geograficzne.

5.   Przedstawicielom Państw Członkowskich na poziomie krajowym, regionalnym i lokalnym, a także innym osobom fizycznym lub prawnym zainteresowanym danymi przestrzennymi w związku z rolą, jaką pełnią w infrastrukturze, w tym użytkownikom, producentom, podmiotom świadczącym usługi o wartości dodanej lub jakiemukolwiek organowi koordynującemu, przyznaje się, zgodnie z obowiązującymi procedurami, możliwość uczestniczenia w dyskusjach przygotowawczych w sprawie treści przepisów wykonawczych, o których mowa w ust. 1, przed rozważeniem ich przez Komitet, o którym mowa w art. 22 ust. 1.

Artykuł 8

1.   W przypadku zbiorów danych przestrzennych, odpowiadających jednemu lub większej liczbie tematów wymienionych w załączniku I lub II, przepisy wykonawcze, przewidziane w art. 7 ust. 1, powinny spełniać warunki określone w ust. 2, 3 i 4 niniejszego artykułu.

2.   Przepisy wykonawcze dotyczą następujących aspektów danych przestrzennych:

a)

rozwiązań zapewniających jednoznaczną identyfikację obiektów przestrzennych, w których mogą zostać zastosowane identyfikatory w ramach istniejących systemów krajowych, aby zapewnić ich wzajemną interoperacyjność;

b)

związku pomiędzy obiektami przestrzennymi;

c)

kluczowych atrybutów oraz odpowiednich wielojęzycznych słowników zwykle wymaganych dla polityk, które mogą oddziaływać na środowisko;

d)

informacji o czasowym wymiarze danych;

e)

uaktualniania danych.

3.   Przepisy wykonawcze są opracowywane w sposób zapewniający spójność pomiędzy elementami informacji odnoszącymi się do tego samego położenia lub pomiędzy elementami informacji odnoszącymi się do tego samego obiektu przedstawionego w różnych skalach.

4.   Przepisy wykonawcze są opracowywane w sposób zapewniający porównywalność informacji pochodzących z różnych zbiorów danych przestrzennych w zakresie aspektów, o których mowa w art. 7 ust. 4 oraz w ust. 2 niniejszego artykułu.

Artykuł 9

Przepisy wykonawcze, o których mowa w art. 7 ust. 1, są przyjmowane zgodnie z następującym harmonogramem:

a)

w odniesieniu do zbiorów danych przestrzennych odpowiadających tematom wymienionym w załączniku I — w terminie do … (15);

b)

w odniesieniu do zbiorów danych przestrzennych odpowiadających tematom wymienionym w załącznikach II lub III — w terminie do … (16).

Artykuł 10

1.   Państwa Członkowskie zapewniają, aby wszelkie informacje, w tym dane, kody i klasyfikacje techniczne, niezbędne w celu zapewnienia zgodności z przepisami wykonawczymi, o których mowa w art. 7 ust. 1, zostały udostępnione organom publicznym lub stronom trzecim zgodnie z warunkami, które nie ograniczają ich użycia do tego celu.

2.   Dla zapewnienia spójności danych przestrzennych odnoszących się do obiektu geograficznego położonego na granicy dwóch lub więcej Państw Członkowskich, Państwa Członkowskie decydują stosownie do potrzeb, za wzajemną zgodą, o opisie i położeniu takich wspólnych cech obiektów.

ROZDZIAŁ IV

USŁUGI SIECIOWE

Artykuł 11

1.   Państwa Członkowskie tworzą i obsługują sieć obejmującą następujące usługi danych przestrzennych oraz usługi, dla których metadane zostały utworzone zgodnie z niniejszą dyrektywą:

a)

usługi wyszukiwania, umożliwiające wyszukiwanie zbiorów oraz usług danych przestrzennych na podstawie zawartości odpowiadających im metadanych oraz umożliwiające wyświetlanie zawartości metadanych;

b)

usługi przeglądania umożliwiające co najmniej: wyświetlanie, nawigowanie, powiększanie i pomniejszanie, przesuwanie lub nakładanie na siebie zbiorów danych przestrzennych oraz wyświetlanie informacji z legendy i wszelkiej istotnej zawartości metadanych;

c)

usługi pobierania, umożliwiające pobieranie kopii całych zbiorów danych przestrzennych lub części takich zbiorów oraz, gdy jest to wykonalne, dostęp bezpośredni;

d)

usługi przekształcania, umożliwiające przekształcenie zbiorów danych przestrzennych w celu osiągnięcia interoperacyjności;

e)

usługi umożliwiające uruchamianie usług danych przestrzennych.

Usługi te uwzględniają odpowiednie wymagania użytkownika oraz powinny być proste w użyciu, publicznie dostępne oraz dostępne za pośrednictwem Internetu lub innego odpowiedniego środka telekomunikacji.

2.   Dla celów usług, o których mowa w ust. 1 lit. a), wprowadza się co najmniej następującą kombinację kryteriów wyszukiwania:

a)

słowa kluczowe;

b)

klasyfikacja danych przestrzennych oraz usług danych przestrzennych;

c)

jakość danych przestrzennych, w tym, czy zostały one zweryfikowane;

d)

stopień zgodności z przepisami wykonawczymi, o których mowa w art. 7 ust. 1;

e)

położenie geograficzne;

f)

warunki dostępu i korzystania ze zbiorów oraz usług danych przestrzennych;

g)

organy publiczne odpowiedzialne za tworzenie, administrowanie, utrzymywanie i dystrybuowanie zbiorów oraz usług danych przestrzennych.

3.   Usługi przekształcania określone w ust. 1 lit d) są łączone z innymi usługami określonymi w tym ustępie w sposób umożliwiający użytkowanie wszystkich tych usług zgodnie z przepisami wykonawczymi przewidzianymi w art. 7 ust. 1.

Artykuł 12

Państwa Członkowskie zapewniają, aby organy publiczne dysponowały środkami technicznymi w celu połączenia swoich zbiorów i usług danych przestrzennych w sieć, o której mowa w art. 11 ust. 1. Ta usługa udostępniana jest również na wniosek stronom trzecim, których zbiory i usługi danych przestrzennych są zgodne z przepisami wykonawczymi określającymi zobowiązania, w odniesieniu zwłaszcza do metadanych, usług sieciowych i interoperacyjności.

Artykuł 13

1.   W drodze odstępstwa od art. 11 ust. 1 Państwa Członkowskie mogą ograniczyć publiczny dostęp do zbiorów i usług danych przestrzennych, o których mowa w art. 11 ust. 1 lit. a)–e) lub do usług w zakresie handlu elektronicznego, o których mowa w art. 14 ust. 3, w wypadkach, w których taki dostęp miałby niekorzystny wpływ na:

a)

poufność działań organów publicznych, jeżeli poufność ta jest przewidziana w przepisach;

b)

stosunki międzynarodowe, bezpieczeństwo publiczne lub obronę narodową;

c)

działalność wymiaru sprawiedliwości, prawo do uczciwego procesu lub zdolność organu publicznego do prowadzenia dochodzenia o charakterze karnym lub dyscyplinarnym;

d)

poufność informacji handlowych lub przemysłowych, jeżeli poufność ta przewidziana jest w przepisach krajowych lub wspólnotowych w celu ochrony uzasadnionego interesu gospodarczego, włączając w to interes publiczny w zakresie zachowania poufności danych statystycznych i tajemnicy podatkowej;

e)

prawa własności intelektualnej;

f)

poufność danych osobowych lub akt odnoszących się do osoby fizycznej, jeżeli osoba ta nie wyraziła zgody na publiczne ujawnienie tych informacji oraz jeżeli taka poufność jest przewidziana w przepisach krajowych lub wspólnotowych;

g)

interesy lub ochronę jakiejkolwiek osoby, która dostarczyła dobrowolnie informacje będące przedmiotem wniosku, nie mając obowiązku dostarczenia tych informacji i nie mogąc być takim obowiązkiem obarczona, chyba że wyraziła ona zgodę na ich ujawnienie;

h)

ochronę środowiska, do którego odnoszą się informacje, takie jak miejsca występowania rzadkich gatunków.

2.   Podstawy ograniczania dostępu przewidziane w ust. 1 interpretuje się ściśle, biorąc pod uwagę w konkretnym przypadku interes publiczny, któremu służyłoby udzielenie dostępu. W każdym konkretnym przypadku interes publiczny, któremu służyłoby ujawnienie informacji wyważa się z interesem publicznym, któremu służyłoby ograniczenie dostępu lub obwarowanie go warunkami. Państwa Członkowskie nie mogą, na podstawie ust. 1 lit. a), d), f), g) oraz h), ograniczać dostępu do informacji dotyczących emisji do środowiska.

Ilekroć jednak podstawą do ograniczenia dostępu jest ust. 1 lit. d) lub f), akapit pierwszy niniejszego ustępu ma zastosowanie jedynie w przypadkach gdy dostęp, o którym mowa w ust. 1, dotyczy informacji o środowisku określonych w art. 2 ust. 1 dyrektywy 2003/4/WE.

3.   W tych ramach oraz do celów stosowania ust. 1 lit. f), Państwa Członkowskie zapewniają przestrzeganie wymogów dyrektywy 95/46/WE.

Artykuł 14

1.   Państwa Członkowskie zapewniają:

a)

nieodpłatny publiczny dostęp do usług, o których mowa w art. 11 ust. 1 lit. a);

b)

co do zasady, nieodpłatny publiczny dostęp do usług, o których mowa w art. 11 ust. 1 lit. b). Jednakże w przypadkach gdy opłaty lub licencje są niezbędnym warunkiem wstępnym utrzymywania zbiorów i usług danych przestrzennych lub zrównoważonego spełnienia wymagań istniejącej już międzynarodowej infrastruktury danych przestrzennych, Państwa Członkowskie mogą zastosować opłaty lub licencje albo w stosunku do osoby, która świadczy te usługi na rzecz społeczeństwa albo, jeżeli usługodawca tak zadecyduje, wobec ogółu społeczeństwa.

2.   Dane dostępne za pośrednictwem usług przeglądania, o których mowa w art. 11 ust. 1 lit. b) mogą mieć formę, która uniemożliwia ponowne ich wykorzystanie w celach handlowych.

3.   Jeżeli organy publiczne pobierają opłaty za usługi wymienione w art. 11 ust. 1 lit. b), c) lub e), Państwa Członkowskie zapewniają dostępność usług w zakresie handlu elektronicznego. Usługi takie mogą być objęte oświadczeniami o wyłączeniu odpowiedzialności, licencjami akceptowanymi przez kliknięcie lub zwykłymi licencjami.

Artykuł 15

1.   Komisja tworzy i obsługuje geoportal INSPIRE na poziomie Wspólnoty.

2.   Państwa Członkowskie zapewniają dostęp do usług, o których mowa w art. 11 ust. 1, poprzez geoportal INSPIRE, o którym mowa w ust. 1. Państwa Członkowskie mogą również zapewnić dostęp do tych usług poprzez swoje własne punkty dostępu.

Artykuł 16

Zgodnie z procedurą określoną w art. 22 ust. 2 należy przyjąć przepisy do celów wykonania postanowień niniejszego rozdziału, w szczególności należy określić:

a)

specyfikacje techniczne dla usług, o których mowa w art. 11 i 12 oraz minimalne kryteria wydajności tych usług, uwzględniając istniejące wymogi dotyczące sprawozdawczości i zalecenia przyjęte w ramach prawodawstwa wspólnotowego w dziedzinie środowiska, istniejące usługi w zakresie handlu elektronicznego oraz postęp technologiczny;

b)

zobowiązania, o których mowa w art. 12.

ROZDZIAŁ V

WSPÓLNE KORZYSTANIE Z DANYCH

Artykuł 17

1.   Każde Państwo Członkowskie przyjmuje środki dotyczące wspólnego korzystania ze zbiorów danych i usług danych przestrzennych przez jego organy publiczne, o których mowa w art. 3 ust. 9 lit. a) i b). Środki te umożliwiają tym organom publicznym uzyskanie dostępu do zbiorów danych przestrzennych oraz wymianę i korzystanie z tych zbiorów i usług na potrzeby zadań publicznych, które mogą oddziaływać na środowisko.

2.   Środki przewidziane w ust. 1 zapobiegają wszelkim ograniczeniom, które mogłyby stworzyć w momencie użycia występujące w praktyce przeszkody dla wspólnego korzystania ze zbiorów i usług danych przestrzennych.

3.   Przepisy ust. 2 nie stoją na przeszkodzie udzielaniu przez organy publiczne, które dostarczają zbiory i usługi danych przestrzennych, licencji na nie i pobierania za nie opłat od organów publicznych lub instytucji i organów wspólnotowych, które korzystają z tych zbiorów i usług danych przestrzennych.

4.   Rozwiązania służące wspólnemu korzystaniu ze zbiorów i z usług danych przestrzennych przewidziane w ust. 1, 2 i 3 są otwarte dla organów publicznych, o których mowa w art. 3 ust. 9 lit. a) i b) z innych Państw Członkowskich oraz dla instytucji i organów Wspólnoty, dla potrzeb zadań publicznych, które mogą oddziaływać na środowisko.

5.   Rozwiązania służące wspólnemu korzystaniu ze zbiorów i usług danych przestrzennych, przewidziane w ust. 1, 2 i 3, są otwarte, na zasadzie wzajemności i równości, dla organów ustanowionych na podstawie umów międzynarodowych, których stroną jest Wspólnota i Państwa Członkowskie, dla celów zadań, które mogą oddziaływać na środowisko.

6.   W przypadkach gdy rozwiązania służące wspólnemu korzystaniu ze zbiorów i z usług danych przestrzennych, przewidziane w ust. 1, 2 i 3, są udostępniane zgodnie z ust. 4 i 5, rozwiązaniom tym mogą towarzyszyć wymagania krajowe warunkujące korzystanie z nich.

7.   W drodze odstępstwa od niniejszego artykułu, Państwa Członkowskie mogą ograniczyć wspólne korzystanie, jeśli mogłoby ono stanowić zagrożenie dla przebiegu postępowania sądowego, dla bezpieczeństwa publicznego, obrony narodowej lub stosunków międzynarodowych.

8.   Bez uszczerbku dla ust. 3, Państwa Członkowskie umożliwiają instytucjom i organom Wspólnoty dostęp do zbiorów i usług danych przestrzennych zgodnie ze zharmonizowanymi warunkami. Przepisy wykonawcze dotyczące tych warunków przyjmuje się zgodnie z procedurą, o której mowa w art. 22 ust. 2.

9.   Niniejszy artykuł nie wpływa na istnienie lub własność praw własności intelektualnej organów sektora publicznego.

ROZDZIAŁ VI

KOORDYNACJA I DZIAŁANIA UZUPEŁNIAJĄCE

Artykuł 18

Państwa Członkowskie zapewniają wyznaczenie odpowiednich struktur i mechanizmów w celu koordynacji wkładów wszystkich podmiotów, które są zainteresowane infrastrukturami informacji przestrzennej Państw Członkowskich.

Struktury te koordynują wkłady między innymi użytkowników, producentów, dostawców usług o wartości dodanej i organów koordynujących, w zakresie określania właściwych zbiorów danych, potrzeb użytkownika, przekazywania informacji o istniejących praktykach oraz informacji zwrotnej na temat wykonania niniejszej dyrektywy.

Artykuł 19

1.   Komisja jest odpowiedzialna za koordynację INSPIRE na szczeblu wspólnotowym i jest wspomagana w tym zakresie przez odpowiednie organizacje, w szczególności przez Europejską Agencję Ochrony Środowiska.

2.   Każde Państwo Członkowskie wyznacza punkt kontaktowy, zwykle organ publiczny, który ma być odpowiedzialny za kontakty z Komisją w kwestiach związanych z niniejszą dyrektywą.

Artykuł 20

Przepisy wykonawcze, o których mowa w niniejszej dyrektywie, uwzględniają normy przyjęte przez europejskie organizacje normalizacyjne zgodnie z procedurą ustaloną w dyrektywie 98/34/WE, jak również normy międzynarodowe.

ROZDZIAŁ VII

POSTANOWIENIA KOŃCOWE

Artykuł 21

1.   Państwa Członkowskie monitorują wdrażanie swoich infrastruktur informacji przestrzennej i korzystanie z tych infrastruktur. Stale udostępniają Komisji oraz społeczeństwu informacje uzyskane w wyniku monitorowania.

2.   W terminie do dnia ... (17) Państwa Członkowskie przesyłają Komisji sprawozdanie zawierające podsumowujący opis:

a)

sposobu koordynowania dostawców z sektora publicznego oraz użytkowników zbiorów danych i usług przestrzennych oraz organów pośredniczących, a także opis stosunków ze stronami trzecimi oraz organizacji zapewnienia jakości, w takim zakresie, w jakim jest to wykonalne;

b)

wkładu organów publicznych lub stron trzecich w funkcjonowanie i koordynację infrastruktury informacji przestrzennej;

c)

informacji na temat korzystania z infrastruktury informacji przestrzennej;

d)

porozumień o wspólnym korzystaniu z danych zawieranych pomiędzy podmiotami publicznymi;

e)

kosztów i korzyści związanych z wykonaniem niniejszej dyrektywy.

3.   Państwa Członkowskie przesyłają Komisji co trzy lata, począwszy od dnia ... (18) sprawozdanie zawierające uaktualnione informacje dotyczące kwestii określonych w ust. 2.

4.   Szczegółowe przepisy do celów wykonania niniejszego artykułu są przyjmowane zgodnie z procedurą określoną w art. 22 ust. 2.

Artykuł 22

1.   Komisja jest wspierana przez Komitet.

2.   W przypadku odesłania do niniejszego ustępu zastosowanie mają art. 5 i 7 decyzji 1999/468/WE, z uwzględnieniem przepisów jej art. 8.

Okres określony w art. 5 ust. 6 decyzji 1999/468/WE ustala się na trzy miesiące.

3.   Komitet przyjmuje swój regulamin.

Artykuł 23

Komisja przedstawia Parlamentowi Europejskiemu i Radzie sprawozdanie na temat wdrożenia niniejszej dyrektywy w terminie do dnia ... (19), a następnie co sześć lat; sprawozdanie opiera się między innymi na sprawozdaniach Państw Członkowskich zgodnie z art. 21 ust. 2 i 3.

Stosownie do potrzeb, do sprawozdania dołącza się wnioski w sprawie działań Wspólnoty.

Artykuł 24

1.   Państwa Członkowskie wprowadzają w życie przepisy ustawowe, wykonawcze i administracyjne niezbędne do wykonania niniejszej dyrektywy najpóźniej w terminie do … (17).

Przepisy przyjęte przez Państwa Członkowskie zawierają odniesienie do niniejszej dyrektywy lub odniesienie takie towarzyszy ich urzędowej publikacji. Metody dokonywania takiego odniesienia określane są przez Państwa Członkowskie.

2.   Państwa Członkowskie przekazują Komisji teksty podstawowych przepisów prawa krajowego przyjętych w dziedzinie objętej niniejszą dyrektywą.

Artykuł 25

Niniejsza dyrektywa wchodzi w życie dwudziestego dnia po jej opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.

Artykuł 26

Niniejsza dyrektywa skierowana jest do Państw Członkowskich.

Sporządzono w Brukseli, dnia … r.

W imieniu Parlamentu Europejskiego

Przewodniczący

W imieniu Rady

Przewodniczący


(1)  Dz.U. C 221 z 8.9.2005, str. 33.

(2)  Opinia Parlamentu Europejskiego z dnia 7 czerwca 2005 r. (dotychczas nieopublikowana w Dzienniku Urzędowym), wspólne stanowisko Rady z dnia 23 stycznia 2006 r. oraz stanowisko Parlamentu Europejskiego z dnia … (dotychczas nieopublikowane w Dzienniku Urzędowym).

(3)  Dz.U. L 242 z 10.9.2002, str. 1.

(4)  Dz.U. L 41 z 14.2.2003, str. 26.

(5)  Dz.U. L 345 z 31.12.2003, str. 90.

(6)  Dz.U. L 138 z 28.5.2002, str. 1.

(7)  Dz.U. L 192 z 28.7.2000, str. 36.

(8)  Dz.U. L 324 z 11.12.2003, str. 1. Rozporządzenie zmienione rozporządzeniem (WE) nr 788/2004 (Dz.U. L 138 z 30.4.2004, str. 17).

(9)  Dz.U. L 281 z 23.11.1995, str. 31. Dyrektywa zmieniona rozporządzeniem (WE) nr 1882/2003 (Dz.U. L 284 z 31.10.2003, str. 1).

(10)  Dz.U. L 204 z 21.7.1998, str. 37. Dyrektywa ostatnio zmieniona Aktem przystąpienia z 2003 r.

(11)  Dz.U. L 120 z 11.5.1990, str. 1. Rozporządzenie ostatnio zmienione rozporządzeniem (WE) nr 1641/2003 Parlamentu Europejskiego i Rady (Dz.U. L 245 z 29.9.2003, str. 1).

(12)  Dz.U. C 321 z 31.12.2003, str. 1.

(13)  Dz.U. L 184 z 17.7.1999, str. 23.

(14)  Rok od daty wejścia w życie niniejszej dyrektywy.

(15)  Dwa lata od wejścia w życie niniejszej dyrektywy.

(16)  Pięć lat od wejścia w życie niniejszej dyrektywy.

(17)  Trzy lata od wejścia w życie niniejszej dyrektywy.

(18)  Sześć lat od wejścia w życie niniejszej dyrektywy.

(19)  Siedem lat od daty wejścia w życie niniejszej dyrektywy.


ZAŁĄCZNIK I

TEMATY DANYCH PRZESTRZENNYCH OKREŚLONE W ART. 6 LIT. A), ART. 8 UST. 1 ORAZ ART. 9 LIT. A)

1.

Systemy odniesienia za pomocą współrzędnych

Systemy dla jednoznacznego przestrzennego odnoszenia informacji przestrzennej za pomocą odnoszenia informacji przestrzennej za pomocą współrzędnych (x, y, z) lub za pomocą szerokości, długości lub wysokości na podstawie geodezyjnego poziomego i pionowego układu odniesienia.

2.

Systemy siatek geograficznych

Zharmonizowana wielorozdzielcza siatka o wspólnym punkcie początkowym i znormalizowanym położeniu oraz wielkości pól siatki.

3.

Nazwy geograficzne

Nazwy obszarów, regionów, miejscowości, miast, przedmieść lub osiedli albo każdy inny obiekt geograficzny lub topograficzny o znaczeniu publicznym lub historycznym.

4.

Jednostki administracyjne

Jednostki administracyjne, dzielące obszary, na których Państwa Członkowskie mają lub wykonują uprawnienia jurysdykcyjne, dla celów sprawowania władzy na poziomie lokalnym, regionalnym i krajowym, oddzielone granicami administracyjnymi.

5.

Sieci transportowe

Sieci transportu drogowego, kolejowego, lotniczego i wodnego oraz związana z nimi infrastruktura. Obejmują połączenia pomiędzy różnymi sieciami. Zalicza się do nich także transeuropejską sieć transportową w rozumieniu decyzji nr 1692/96/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 23 czerwca 1996 r. w sprawie wspólnotowych wytycznych dotyczących rozwoju transeuropejskiej sieci transportowej (1) wraz z jej przyszłymi zmianami.

6.

Hydrografia

Elementy hydrograficzne, w tym obszary morskie lub inne części wód oraz związane z nimi obiekty, łącznie z dorzeczami i zlewniami. W odpowiednich przypadkach zgodnie z definicjami zawartymi w dyrektywie 2000/60/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 23 października 2000 r. ustanawiającej ramy wspólnotowego działania w dziedzinie polityki wodnej (2) oraz w formie sieci.

7.

Obszary chronione

Obszar wyznaczony lub zarządzany w ramach prawodawstwa międzynarodowego, wspólnotowego lub Państw Członkowskich, w celu osiągnięcia szczególnych celów ochrony.


(1)  Dz.U. L 228 z 9.9.1996, str. 1, zmieniona Dz.U. L 201 z 7.6.2004, str. 1.

(2)  Dz.U. L 327 z 22.12.2000, str. 1. Dyrektywa zmieniona decyzją nr 2455/2001/WE (Dz.U. L 331 z 15.12.2001, str. 1).


ZAŁĄCZNIK II

TEMATY DANYCH PRZESTRZENNYCH OKREŚLONE W ART. 6 LIT. A), ART. 8 UST. 1 ORAZ ART. 9 LIT. B)

1.

Ukształtowanie terenu

Cyfrowe modele wysokościowe powierzchni lądu, lodu i oceanu. Obejmuje również wysokość topograficzną terenu, batymetrię oraz linię brzegową.

2.

Adresy

Lokalizacja nieruchomości na podstawie danych adresowych, zazwyczaj poprzez nazwę ulicy, numer budynku, kod pocztowy.

3.

Działki katastralne

Obszary określone na podstawie rejestrów katastralnych lub ich odpowiedników.

4.

Użytkowanie terenu

Fizyczne i biologiczne użytkowanie powierzchni Ziemi, włączając w to powierzchnie sztuczne, obszary rolnicze, lasy, obszary (pół-)naturalne, tereny podmokłe, akweny.

5.

Sporządzanie ortoobrazów

Dane obrazowe powierzchni Ziemi posiadające odniesienie geograficzne, pochodzące z rejestracji z pokładu satelity lub samolotu.

6.

Geologia

Geologia charakteryzowana na podstawie składu i struktury. Obejmuje podłoże skalne, warstwy wodonośne i geomorfologię.


ZAŁĄCZNIK III

TEMATY DANYCH PRZESTRZENNYCH OKREŚLONE W ART. 6 LIT. B) ORAZ ART. 9 LIT. B)

1.

Jednostki statystyczne

Jednostki służące do rozpowszechniania lub wykorzystywania informacji statystycznych.

2.

Budynki

Położenie geograficzne budynków.

3.

Gleba

Gleby i podglebie charakteryzowane na podstawie głębokości, tekstury, struktury i zawartości cząstek oraz materiału organicznego, kamienistości, erozji, a w odpowiednich przypadkach na podstawie przeciętnego nachylenia oraz przewidywanej zdolności zatrzymywania wody.

4.

Zagospodarowanie przestrzenne

Terytorium charakteryzowane ze względu na jego obecny lub przyszły wymiar funkcjonalny lub przeznaczenie społeczno-gospodarcze (np. mieszkaniowe, przemysłowe, handlowe, rolnicze, leśne, wypoczynkowe).

5.

Zdrowie i bezpieczeństwo ludzi

Rozmieszczenie geograficzne występowania patologii chorobowych (alergii, nowotworów, chorób układu oddechowego itd.), informacje dotyczące wpływu na zdrowie (biomarkery, spadek płodności, epidemie) lub dobre samopoczucie ludzi (zmęczenie, stres itd.) związane bezpośrednio (zanieczyszczenie powietrza, chemikalia, zubożenie warstwy ozonowej, hałas itd.) lub pośrednio (pożywienie, organizmy zmodyfikowane genetycznie itd.) z jakością środowiska.

6.

Usługi użyteczności publicznej i służby państwowe

Obejmuje instalacje użyteczności publicznej, takie jak: kanalizacja, zarządzanie odpadami, dostawa energii i dostawa wody, administracyjne i społeczne służby państwowe lub samorządowe, takie jak: administracja publiczna, obiekty ochrony cywilnej, szkoły i szpitale.

7.

Urządzenia do monitorowania środowiska

Lokalizacja i funkcjonowanie urządzeń do monitorowania środowiska obejmują obserwację i pomiary emisji, stanu zasobów środowiska i innych parametrów ekosystemu (różnorodności biologicznej, warunków ekologicznych wegetacji itd.) przez organy państwowe lub w ich imieniu.

8.

Obiekty produkcyjne i przemysłowe

Zakłady przemysłowe, w tym obiekty objęte dyrektywą 96/61/WE z dnia 24 września 1996 r. dotycząca zintegrowanego zapobiegania zanieczyszczeniom i ich kontroli (1) oraz urządzenia poboru wody, miejsca wydobycia i składowiska.

9.

Obiekty rolnicze oraz akwakultury

Urządzenia rolnicze oraz urządzenia produkcyjne (łącznie z systemami nawadniania, szklarniami i stajniami).

10.

Rozmieszczenie ludności — demografia

Geograficzne rozmieszczenie ludności, łącznie z poziomami aktywności i charakterystyką ludności, pogrupowanej według siatki geograficznej, regionu, jednostki administracyjnej lub innej jednostki analitycznej.

11.

Gospodarowanie obszarem/strefy ograniczone/regulacyjne oraz jednostki sprawozdawcze

Obszary zarządzane, regulowane lub wykorzystywane do celów sprawozdawczych na poziomie międzynarodowym, europejskim, krajowym, regionalnym i lokalnym. Obejmują również wysypiska śmieci, obszary o ograniczonym dostępie wokół ujęć wody pitnej, strefy zagrożone przez azotany, uregulowane drogi wodne na morzach lub wodach śródlądowych o dużej powierzchni, obszary przeznaczone pod wysypiska śmieci, strefy ograniczeń hałasu, obszary wymagające zezwolenia na poszukiwania i wydobycie, obszary dorzeczy, odpowiednie jednostki sprawozdawcze i obszary zarządzania strefą brzegową.

12.

Strefy zagrożenia naturalnego

Obszary zagrożone charakteryzowane na podstawie zagrożeń naturalnych (wszystkie zjawiska atmosferyczne, hydrologiczne, sejsmiczne, wulkaniczne oraz pożary, które ze względu na swoją lokalizację, dotkliwość i częstotliwość mogą wywrzeć poważny wpływ na społeczeństwo), np. powodzi, osunięć ziemi i osiadania gruntu, lawin, pożarów lasów, trzęsień ziemi, wybuchów wulkanów.

13.

Warunki atmosferyczne

Warunki fizyczne w atmosferze. Obejmują dane przestrzenne oparte na pomiarach, modelach lub na kombinacji tych dwóch elementów, a także lokalizacje pomiarów.

14.

Warunki meteorologiczno-geograficzne

Warunki atmosferyczne i ich pomiary; opad atmosferyczny, temperatura, ewapotranspiracja, prędkość i kierunek wiatru.

15.

Warunki oceanograficzno-geograficzne

Warunki fizyczne oceanów (prądy, zasolenie, wysokość fal itd.).

16.

Regiony morskie

Warunki fizyczne mórz i akwenów słonowodnych w podziale na regiony i subregiony o wspólnych cechach.

17.

Regiony biogeograficzne

Obszary o stosunkowo jednorodnych warunkach ekologicznych i o wspólnych cechach.

18.

Siedliska i obszary przyrodniczo jednorodne

Obszary geograficzne odznaczające się szczególnymi warunkami przyrodniczymi, procesami, strukturą i (podtrzymującymi życie) funkcjami, które fizycznie umożliwiają egzystencję żyjącym na nich organizmom. Obejmują obszary lądowe i wodne wyróżniające się cechami geograficznymi, abiotycznymi i biotycznymi, czy to w całości naturalne czy też półnaturalne.

19.

Rozmieszczenie gatunków

Geograficzne rozmieszczenie występowania gatunków zwierząt i roślin pogrupowanych według siatki geograficznej, regionu, jednostki administracyjnej lub innej jednostki analitycznej.

20.

Zasoby energetyczne

Zasoby energii, w tym węglowodory, energia wodna, bioenergia, energia słoneczna, wiatrowa itd., w odpowiednich przypadkach łącznie z informacjami dotyczącymi głębokości/wysokości i rozmiarów danych zasobów.

21.

Zasoby mineralne

Zasoby mineralne, w tym rudy metali, minerały przemysłowe itd., w odpowiednich przypadkach łącznie z informacjami dotyczącymi głębokości/wysokości i rozmiarów danych zasobów.


(1)  Dz.U. L 257 z 10.10.1996, str. 26. Dyrektywa ostatnio zmieniona rozporządzeniem (WE) nr 166/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady (Dz.U. L 33 z 4.2.2006, str. 1).


UZASADNIENIE RADY

I.   WPROWADZENIE

W dniu 26 lipca 2004 r. Komisja przedłożyła Radzie wniosek dotyczący dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady ustanawiającej infrastrukturę informacji przestrzennej we Wspólnocie (INSPIRE). Wniosek jest oparty na art. 175 ust. 1 Traktatu.

W dniu 7 czerwca 2005 r. Parlament Europejski przyjął swoją opinię w pierwszym czytaniu.

W dniu 20 września 2004 r. Komitet Regionów postanowił nie wydawać opinii.

W dniu 9 lutego 2005 r. Komitet Ekonomiczno-Społeczny przyjął swoją opinię.

W dniu 23 stycznia 2006 r. Rada przyjęła wspólne stanowisko zgodnie z art. 251 ust. 2 Traktatu.

II.   CEL

Wnioskowana dyrektywa stwarza ramy prawne dla ustanowienia i działania infrastruktury informacji przestrzennej w Europie w celu formułowania, wdrażania, monitorowania i oceny polityk wspólnotowych na wszystkich szczeblach oraz dostarczania informacji publicznych.

Kluczowym celem INSPIRE jest zmniejszenie przeszkód dla wspólnego korzystania z danych przez organy władzy publicznej, zwłaszcza w dziedzinie środowiska naturalnego oraz udostępnienie większej ilości danych przestrzennych o wyższej jakości przy tworzeniu i wdrażaniu polityk wspólnotowych na wszystkich szczeblach w Państwach Członkowskich. INSPIRE skupia się na polityce w dziedzinie ochrony środowiska, ale możliwe jest jej wykorzystanie i rozszerzenie w przyszłości na inne sektory.

III.   ANALIZA WSPÓLNEGO STANOWISKA

Uwagi ogólne

We wspólnym stanowisku uwzględniono większość poprawek Parlamentu Europejskiego zgłoszonych w pierwszym czytaniu, czy to w brzmieniu dosłownym, częściowo lub co do istoty. W szczególności obejmuje to zmiany początkowego wniosku Komisji dotyczące przegrupowania artykułów tekstu, ulepszenie definicji i wyjaśnienie zakresu zastosowania. Wspólne stanowisko zawiera jednak pewne zmiany nieprzewidziane w opinii Parlamentu Europejskiego przyjętej w pierwszym czytaniu ani w początkowym wniosku Komisji. Wspólne stanowisko:

określa warunki publicznego dostępu do zbiorów i usług danych przestrzennych oraz wspólnego korzystania z danych przez organy władzy publicznej w ramach istniejącego prawodawstwa wspólnotowego,

wyjaśnia możliwość udzielania licencji i pobierania opłat za zbiory i usługi danych przestrzennych od innych organów władzy publicznej, i

wprowadza środki zmierzające do osiągnięcia celów dyrektywy w wyważony i skuteczniejszy sposób (racjonalizację przepisów dotyczących monitorowania i sprawozdawczości, analizę relacji kosztów do korzyści).

W następujących sekcjach opisane są najważniejsze zmiany.

Przepisy ogólne, definicje, zakres zastosowania (art. 1–4)

Wspólne stanowisko nie uwzględnia poprawki 6 PE. Przedstawione w art. 1 cele i zakres zastosowania dyrektywy odpowiadają początkowemu wnioskowi Komisji i jego podstawie prawnej. Tekst wspólnego stanowiska nie odwołuje się do „bezpośredniego lub pośredniego” wpływu na środowisko, ale kwestia ta jest poruszona w dodatkowym motywie 4.

Rada zgadza się co do istoty poprawki 7 PE i związanej z nią poprawki 2. Przychyliła się jednak do poglądu Komisji, że zamieszczanie w dyrektywie zobowiązań dla instytucji i organów wspólnotowych nie byłoby prawnie uzasadnione.

Artykuł 2 stwierdza, że dyrektywa będzie stosowana bez uszczerbku dla dyrektywy 2003/4/WE w sprawie publicznego dostępu do informacji dotyczących środowiska oraz 2003/98/WE w sprawie ponownego wykorzystywania informacji sektora publicznego.

Artykuł 3 wprowadza dodatkowe definicje terminów „interoperacyjność”, „geoportal INSPIRE” oraz ogranicza zakres zastosowania definicji „organu władzy publicznej”.

W art. 4 ust. 2, 4, 5 i 6 wyjaśniony został zakres zbiorów danych przestrzennych objętych dyrektywą. Art. 4 ust. 7 ogranicza zakres kompetencji komitetu w celu dostosowania tematów danych przestrzennych zawartych w załącznikach.

Poprawki 9 i 10 nie zostały zaakceptowane, gdyż zdaniem Rady nie wyjaśniają one tekstu.

Metadane, interoperacyjność zbiorów i usług danych przestrzennych (art. 5–10)

Składniki metadanych oraz przepisy wykonawcze są wyjaśnione w art. 5 wspólnego stanowiska. Biorąc pod uwagę nowe brzmienie art. 5 ust. 4 wspólnego stanowiska, harmonogram tworzenia metadanych zawarty w art. 6 jest zgodny z harmonogramem zawartym w poprawce 15 PE.

Artykuł 7 wprowadza dodatkowe warunki opracowywania przepisów wykonawczych ustanawiających rozwiązania techniczne dla interoperacyjności, zwłaszcza relacji kosztów do korzyści, integracji norm i działań na szczeblu międzynarodowym oraz odwołania do istniejących środków technicznych. Kwestia relacji kosztów do korzyści oraz kwestia wykonalności zostają również uzasadnione w art. 7 ust. 2 wprowadzającym wymóg, zgodnie z którym przed przygotowaniem wniosków dotyczących przepisów wykonawczych Komisja przeprowadza analizę relacji kosztów do korzyści. Przyjęcie tych przepisów nie może powodować nadmiernych kosztów dla Państwa Członkowskiego. Artykuł 7 ust. 3 dokonuje objaśnienia dotyczącego adaptacji niedawno zebranych lub innych zbiorów i usług danych przestrzennych.

W art. 8 ust. 2 lit. a) wyrażenie „wspólny system jednoznacznych identyfikatorów” zastąpiono wyrażeniem „rozwiązania zapewniające jednoznaczną identyfikację obiektów przestrzennych, które — w celu zapewnienia między nimi interoperacyjności — mogą odwzorowywać identyfikatory w ramach istniejących systemów krajowych”, aby uniknąć narzucania konkretnego rozwiązania technicznego.

Poprawki 13, 14, 16, 17, 18, 19, 21, 22 i 23 zostały zaakceptowane w całości lub częściowo po przeredagowaniu tekstu.

Poprawka 20 nie została zaakceptowana, gdyż odwołanie do „pośredniego wpływu na środowisko” uznano za zbyt ogólnikowe (patrz: art. 1).

Usługi sieciowe (art. 11–16)

W celu zapewnienia spójności przy wykonywaniu dyrektywy rozszerzona lista podstaw ograniczenia dostępu zawarta w art. 13 jest taka sama, jak lista zawarta w art. 4 ust. 2 dyrektywy 2003/4/WE w sprawie publicznego dostępu do informacji dotyczących środowiska. Dodatkowy ust. 3 art. 13 stanowi, że publiczny dostęp do danych przestrzennych jest zgodny z dyrektywą 95/46/WE w sprawie ochrony osób fizycznych w zakresie przetwarzania danych osobowych i swobodnego przepływu tych danych.

W art. 14 wspólne stanowisko zezwala Państwom Członkowskim na stosowanie opłat lub licencji w odniesieniu do usług przeglądania, gdy jest to niezbędne do utrzymania zbiorów i usług danych przestrzennych lub spełnienia wymagań istniejących międzynarodowych infrastruktur danych przestrzennych.

Poprawki 24, 25, 26 i 27 zostały zaakceptowane po przeredagowaniu tekstu.

Wspólne korzystanie z danych (art. 17)

Artykuł 17 wspólnego stanowiska wyjaśnia zakres wymagań dotyczących wspólnego korzystania z danych przez organy władzy publicznej jednego Państwa Członkowskiego, organy władzy publicznej różnych Państw Członkowskich, instytucje i organy Wspólnoty oraz organy ustanowione na mocy porozumień międzynarodowych. Artykuł 17 ust. 2 stara się zapobiec praktycznym utrudnieniom w momencie użycia (np. pracownik organu władzy publicznej używający danych na swoim komputerze), natomiast art. 17 ust. 3 zezwala dostawcom danych na odzyskiwanie kosztów od organów władz publicznych Państw Członkowskich i organów Wspólnoty, zapewniając w ten sposób utrzymanie jakości i aktualności danych. Opłaty — jeżeli istnieją — są stosowane na poziomie organów władz publicznych, a nie na poziomie użytkownika. Ochrona praw własności intelektualnej jest zapewniona w art. 17 ust. 9. Kwestiom tym poświęcone są również nowe motywy 22, 23 i 24. Do poprawki 28 odniesiono się w motywie 21.

Poprawka 29 nie została zaakceptowana, gdyż zawierała zbędne rozszerzenie wymagań dotyczących wspólnego korzystania z danych.

Poprawka 30 została zastąpiona nowym brzmieniem art.17.

Całościowa koncepcja pierwotnego art. 24 — wspólne przepisy wykonawcze dla wspólnego korzystania z danych (poprawka 32) — jest dla Rady nie do zaakceptowania.

Koordynacja i działania uzupełniające, przepisy końcowe (art. 18–26)

W art. 18 oraz w art. 19 ust. 2 wspólnego stanowiska brak jest wyraźnego nacisku na rozkład sił i odpowiedzialności między Państwami Członkowskimi w odniesieniu do ich zaangażowanych struktur (poprawki 33, 34 i 4), Rada rozumie jednak te artykuły w ten właśnie sposób.

Nowe brzmienie art. 21 i dodatkowy motyw 31 wspólnego stanowiska uzasadniają wymagania dotyczące monitorowania i sprawozdawczości zawarte w dyrektywie w porównaniu do poprawki 37. Artykuł 24 nieznacznie odsuwa w czasie datę transpozycji.

Poprawki 35, 36 i 38 zostały zaakceptowane.

Załączniki

Tematy danych przestrzennych dotyczące „rozmieszczenia wypadków drogowych” (poprawka 43 ust. 6), „telekomunikacji” (poprawka 44 ust. 7) nie zostały włączone do wspólnego stanowiska jako niezwiązane z celem INSPIRE.

Poprawka 47 została częściowo zaakceptowana w Załączniku III ust. 11.

Poprawki 39, 40, 41, 42, 45, 46, 48 i 49 zostały zaakceptowane.

IV.   WNIOSEK

Zmiany wprowadzone przez Radę do wniosku Komisji mają na celu zapewnienie zgodności z istniejącym prawodawstwem wspólnotowym i zrównoważonym gromadzeniem danych. Pomimo tych zmian wspólne stanowisko Rady pozostaje zgodne z większością poprawek Parlamentu Europejskiego i ustanawia dobre podstawy do dalszych negocjacji.


30.5.2006   

PL

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

CE 126/33


WSPÓLNE STANOWISKO (WE) nr 6/2006

przyjęte przez Radę dnia 10 marca 2006 r.

w celu przyjęcia dyrektywy 2006/…/WE Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie wprowadzenia w życie zasady równości szans i równego traktowania kobiet i mężczyzn w dziedzinie zatrudnienia i pracy (wersja przeredagowana)

(2006/C 126 E/03)

PARLAMENT EUROPEJSKI I RADA UNII EUROPEJSKIEJ,

uwzględniając Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską, w szczególności jego art. 141 ust. 3,

uwzględniając wniosek Komisji,

uwzględniając opinię Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego (1),

stanowiąc zgodnie z procedurą określoną w art. 251 Traktatu (2),

a także mając na uwadze, co następuje:

(1)

Dyrektywa Rady 76/207/EWG z dnia 9 lutego 1976 r. w sprawie wprowadzenia w życie zasady równego traktowania kobiet i mężczyzn w zakresie dostępu do zatrudnienia, kształcenia i awansu zawodowego oraz warunków pracy (3) oraz dyrektywa Rady 86/378/EWG z dnia 24 lipca 1986 r. w sprawie wprowadzania w życie zasady równego traktowania kobiet i mężczyzn w systemach zabezpieczenia społecznego pracowników (4), zostały w znacznym stopniu zmienione (5). Dyrektywa Rady 75/117/EWG z dnia 10 lutego 1975 r. w sprawie zbliżenia ustawodawstw Państw Członkowskich dotyczących stosowania zasady równości wynagrodzeń dla mężczyzn i kobiet (6) oraz dyrektywa Rady 97/80/WE z dnia 15 grudnia 1997 r. dotycząca ciężaru dowodu w sprawach dyskryminacji ze względu na płeć (7) również zawierają przepisy, których celem jest wprowadzenie w życie zasady równego traktowania kobiet i mężczyzn. Z uwagi na to, że wprowadza się dalsze zmiany do tych dyrektyw, należy je przeredagować w celu zachowania przejrzystości oraz ujęcia w jednym tekście głównych przepisów istniejących w tej dziedzinie, a także niektórych rozwiązań wywodzących się z orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Wspólnot Europejskich (zwanego dalej „Trybunałem Sprawiedliwości”).

(2)

Równość kobiet i mężczyzn jest podstawową zasadą prawa wspólnotowego, zgodnie z art. 2 i art. 3 ust. 2 Traktatu oraz orzecznictwem Trybunału Sprawiedliwości. Te postanowienia Traktatu określają zasadę równości kobiet i mężczyzn jako „zadanie” i „cel” Wspólnoty oraz nakładają pozytywny obowiązek „wspierania” jej we wszystkich jej działaniach.

(3)

Trybunał Sprawiedliwości orzekł, że zakres stosowania zasady równego traktowania kobiet i mężczyzn nie może ograniczać się do zakazu dyskryminacji ze względu na fakt, że dana osoba jest takiej czy innej płci. Zważywszy na cel i naturę praw, które są chronione, zasada ta ma także zastosowanie do dyskryminacji wynikającej ze zmiany płci danej osoby.

(4)

Artykuł 141 ust. 3 Traktatu przewiduje obecnie szczególną podstawę prawną dla przyjmowania środków wspólnotowych w celu zapewnienia stosowania zasady równości szans i równego traktowania w sprawach zatrudnienia i pracy, w tym zasady równego wynagradzania za jednakową pracę lub pracę o jednakowej wartości.

(5)

Artykuły 21 i 23 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej również zakazują wszelkiej dyskryminacji ze względu na płeć oraz chronią prawo do równego traktowania kobiet i mężczyzn we wszystkich dziedzinach, w tym w zakresie zatrudnienia, pracy i wynagrodzenia.

(6)

Molestowanie oraz molestowanie seksualne są sprzeczne z zasadą równego traktowania kobiet i mężczyzn i stanowią dyskryminację ze względu na płeć do celów niniejszej dyrektywy. Te formy dyskryminacji występują nie tylko w miejscu pracy, ale również w ramach dostępu do zatrudnienia, szkolenia i awansu zawodowego. Powinny one więc być zakazane i powinny podlegać skutecznym, proporcjonalnym i odstraszającym sankcjom.

(7)

W tym kontekście pracodawcy oraz osoby odpowiedzialne za szkolenie zawodowe powinni być zachęcani do podejmowania środków zwalczających wszelkie formy dyskryminacji ze względu na płeć oraz w szczególności do podejmowania środków zapobiegających molestowaniu oraz molestowaniu seksualnemu w miejscu pracy i w dostępie do zatrudnienia, szkolenia i awansu zawodowego, zgodnie z prawem krajowym i praktyką.

(8)

Zasada równego wynagradzania za jednakową pracę lub pracę o jednakowej wartości, określona w art. 141 Traktatu oraz konsekwentnie podtrzymywana przez orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości, stanowi ważny aspekt zasady równego traktowania kobiet i mężczyzn oraz istotną i nieodłączną część dorobku wspólnotowego, w tym orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości dotyczącego dyskryminacji ze względu na płeć. Dlatego też właściwym jest przyjęcie dalszych przepisów w celu wprowadzenia jej w życie.

(9)

Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Trybunału Sprawiedliwości, aby ocenić, czy pracownicy wykonują taką samą pracę lub pracę o jednakowej wartości, powinno się stwierdzić, uwzględniając szereg czynników, w tym charakter pracy oraz warunki szkolenia i pracy, czy tych pracowników można uznać za znajdujących się w porównywalnej sytuacji.

(10)

Trybunał Sprawiedliwości stwierdził, że w pewnych warunkach zasada równego wynagradzania nie ogranicza się do sytuacji, w których kobiety i mężczyźni pracują dla tego samego pracodawcy.

(11)

Państwa Członkowskie we współpracy z partnerami społecznymi powinny kontynuować walkę z problemem utrzymujących się różnic wynagrodzeń kobiet i mężczyzn oraz segregacji płci na rynku pracy za pomocą środków, takich jak elastyczne uregulowania w zakresie czasu pracy umożliwiające zarówno mężczyznom, jak i kobietom skuteczniejsze godzenie życia rodzinnego z zawodowym. Mogłoby to również obejmować odpowiednie uregulowania w zakresie urlopu rodzicielskiego, przysługującego obojgu rodzicom, jak również tworzenie dostępnych i niedrogich struktur opieki nad dziećmi i osobami zależnymi.

(12)

Powinno się przyjąć szczególne środki w celu zapewnienia wprowadzenia w życie zasady równego traktowania w odniesieniu do systemów zabezpieczenia społecznego pracowników oraz wyraźniejszego określenia jej zakresu.

(13)

Trybunał Sprawiedliwości w swoim wyroku z dnia 17 maja 1990 r. w sprawie C-262/88 (8) orzekł, że wszystkie formy emerytur pracowniczych stanowią element wynagrodzenia w rozumieniu art. 141 Traktatu.

(14)

Pomimo że pojęcie wynagrodzenia w rozumieniu art. 141 Traktatu nie obejmuje świadczeń z tytułu zabezpieczenia społecznego, nie ulega obecnie wątpliwości, iż systemy emerytalne urzędników państwowych wchodzą w zakres stosowania zasady równego wynagradzania, jeżeli świadczenia należne w ramach tego systemu wypłacane są pracownikowi z tytułu stosunku pracy z pracodawcą państwowym, niezależnie od faktu, że system ten stanowi część systemu zabezpieczenia społecznego. Zgodnie z wyrokami Trybunału Sprawiedliwości w sprawach C-7/93 (9) oraz C-351/00 (10) warunek ten jest spełniony, jeżeli system emerytalny dotyczy szczególnej kategorii pracowników, a świadczenia wypłacane w ramach tego systemu są bezpośrednio zależne od okresu zatrudnienia i obliczane są na podstawie ostatniego wynagrodzenia urzędnika państwowego. Mając na względzie przejrzystość regulacji, właściwe jest przyjęcie odpowiednich przepisów w tym zakresie.

(15)

Trybunał Sprawiedliwości potwierdził, że w sytuacji gdy składki pracowników płci męskiej i żeńskiej w systemie emerytalnym o zdefiniowanym świadczeniu są objęte zakresem art. 141 Traktatu, wszelka nierówność w wysokości składek opłacanych przez pracodawców w systemie o zdefiniowanym świadczeniu, która wynika z użycia czynników aktuarialnych różnicujących ze względu na płeć, nie powinna podlegać ocenie w świetle tego przepisu.

(16)

W przypadku systemów o zdefiniowanym świadczeniu pewne elementy, takie jak przeliczenie kapitału części emerytury okresowej na środki pieniężne, przeniesienie uprawnień emerytalnych, emerytura zwrotna wypłacana osobie będącej na utrzymaniu w zamian za zrzeczenie się części emerytury lub zredukowanie świadczenia w przypadku pracownika, który decyduje się na wcześniejsze przejście na emeryturę, mogą być różne, jeżeli różnice kwotowe są wynikiem stosowania czynników aktuarialnych, różnicujących ze względu na płeć, w czasie gdy wdrażane jest finansowanie systemu.

(17)

Powszechnie uznaje się, że świadczenia wypłacane w ramach systemów zabezpieczenia społecznego pracowników nie powinny być traktowane jako wynagrodzenie w takim zakresie, w jakim odnoszą się one do okresów zatrudnienia przed dniem 17 maja 1990 r., z wyjątkiem przypadków pracowników lub innych osób zgłaszających roszczenia w tej kwestii, którzy wszczęli postępowania sądowe lub zgłosili równorzędne roszczenie, zgodnie z obowiązującym w tym czasie prawem krajowym. Z tego względu konieczne jest odpowiednie ograniczenie wprowadzania w życie zasady równego traktowania.

(18)

Trybunał Sprawiedliwości konsekwentnie utrzymuje, że Protokół w sprawie Barber (11) nie wpływa na prawo przystąpienia do pracowniczego programu emerytalnego i że ograniczenie w czasie skutków orzeczenia w sprawie C-262/88 nie ma zastosowania do prawa do przystąpienia do pracowniczego programu emerytalnego. Trybunał Sprawiedliwości orzekł także, że przepisy krajowe dotyczące terminów wnoszenia powództwa na podstawie prawa krajowego mogą być wykorzystane przeciwko pracownikom, którzy potwierdzają swoje prawo przystąpienia do pracowniczego programu emerytalnego, pod warunkiem że nie są one mniej korzystne dla tego rodzaju powództwa niż w przypadku podobnego powództwa o charakterze krajowym i że nie sprawiają one, że korzystanie z praw przyznanych przez prawo wspólnotowe staje się w praktyce niemożliwe. Trybunał Sprawiedliwości wskazał również, że możliwość wystąpienia przez pracownika z roszczeniem o ustalenie prawa do przystąpienia do pracowniczego programu emerytalnego nie zwalnia pracownika z obowiązku opłacania składek za przedmiotowy okres członkostwa.

(19)

Zapewnienie równego dostępu do zatrudnienia i prowadzącego do niego szkolenia zawodowego ma decydujące znaczenie dla wprowadzenia w życie zasady równego traktowania kobiet i mężczyzn w sprawach zatrudnienia i pracy. Dlatego też wszelkie wyjątki od tej zasady powinny być ograniczone do tych rodzajów działalności zawodowej, które wymuszają zatrudnienie osoby danej płci ze względu na ich charakter lub zakres, w jakim są wykonywane, pod warunkiem że realizowany cel jest uzasadniony i zgodny z zasadą proporcjonalności.

(20)

Niniejsza dyrektywa nie narusza wolności zrzeszania się, w tym prawa do tworzenia związków oraz do wstępowania do związków w celu ochrony swoich interesów. Środki w rozumieniu art. 141 ust. 4 Traktatu mogą obejmować członkostwo lub prowadzenie działalności organizacji lub związków, których głównym celem jest wspieranie w praktyce zasady równego traktowania kobiet i mężczyzn.

(21)

Zakaz dyskryminacji powinien pozostawać bez uszczerbku dla utrzymywania lub przyjmowania środków mających zapobiegać lub naprawiać niekorzystną sytuację grupy osób danej płci. Środki takie dopuszczają istnienie organizacji osób danej płci, jeżeli ich głównym celem jest wspieranie szczególnych potrzeb tych osób i wspieranie równości kobiet i mężczyzn.

(22)

Zgodnie z art. 141 ust. 4 Traktatu w celu zapewnienia pełnej równości w praktyce między kobietami a mężczyznami w życiu zawodowym zasada równego traktowania nie stanowi przeszkody dla Państw Członkowskich w utrzymaniu lub przyjmowaniu środków przewidujących szczególne korzyści w celu ułatwienia osobom płci niedostatecznie reprezentowanej wykonywania działalności zawodowej lub w celu zapobiegania niekorzystnym sytuacjom w karierze zawodowej i ich naprawiania. Z uwagi na obecną sytuację oraz mając na względzie Deklarację nr 28 do Traktatu z Amsterdamu, Państwa Członkowskie powinny mieć na celu przede wszystkim poprawę sytuacji kobiet w życiu zawodowym.

(23)

Z orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości wynika wyraźnie, że nieprzychylne traktowanie kobiety w związku z ciążą lub macierzyństwem stanowi bezpośrednią dyskryminację ze względu na płeć. Tego rodzaju traktowanie powinno zatem zostać w wyraźny sposób uwzględnione w niniejszej dyrektywie.

(24)

Trybunał Sprawiedliwości stale uznaje, w odniesieniu do zasady równego traktowania, zasadność ochrony stanu biologicznego kobiety w okresie ciąży i macierzyństwa, jak również wprowadzenia środków ochrony macierzyństwa jako sposobu osiągnięcia rzeczywistej równości. Niniejsza dyrektywa powinna zatem pozostawać bez uszczerbku dla dyrektywy Rady 92/85/EWG z dnia 19 października 1992 r. w sprawie wprowadzenia środków służących wspieraniu poprawy w miejscu pracy bezpieczeństwa i zdrowia pracownic w ciąży, pracownic, które niedawno rodziły i pracownic karmiących piersią (12). Niniejsza dyrektywa powinna także pozostawać bez uszczerbku dla dyrektywy Rady 96/34/WE z dnia 3 czerwca 1996 r. w sprawie Porozumienia ramowego dotyczącego urlopu rodzicielskiego zawartego przez UNICE, CEEP i ETUC (13).

(25)

Dla zachowania przejrzystości właściwe jest przyjęcie wyraźnych przepisów w celu ochrony praw pracowniczych kobiet przebywających na urlopie macierzyńskim, w szczególności ich prawa do powrotu na to samo lub równorzędne stanowisko, a także prawa do niepogarszania ich warunków z powodu skorzystania z tego urlopu i do korzystania z każdej poprawy warunków pracy, do której byłyby uprawnione w trakcie swojej nieobecności.

(26)

W rezolucji Rady i ministrów ds. zatrudnienia i polityki społecznej zebranych w ramach Rady, z dnia 29 czerwca 2000 r. w sprawie zrównoważonego udziału kobiet i mężczyzn w życiu rodzinnym i zawodowym (14) Państwa Członkowskie zostały zachęcone do rozważenia zbadania zakresu, w jakim ich odpowiednie systemy prawne przyznają pracującym mężczyznom indywidualne i nieprzenoszalne prawo do urlopu ojcowskiego, utrzymując jednocześnie ich prawa związane z zatrudnieniem.

(27)

Podobne okoliczności mają zastosowanie do przyznawania przez Państwa Członkowskie kobietom i mężczyznom indywidualnego i nieprzenoszalnego prawa do urlopu adopcyjnego. Do Państw Członkowskich należy ustalanie, czy przyznać takie prawo do urlopu ojcowskiego i/lub adopcyjnego, a także ustalanie warunków, innych niż zwolnienie i powrót do pracy, które są poza zakresem zastosowania niniejszej dyrektywy.

(28)

Skuteczne wprowadzenie w życie zasady równego traktowania wymaga wprowadzenia odpowiednich procedur w Państwach Członkowskich.

(29)

Zapewnienie odpowiednich procedur sądowych lub administracyjnych w celu egzekwowania zobowiązań wynikających z niniejszej dyrektywy ma zasadnicze znaczenie dla skutecznego wprowadzenia w życie zasady równego traktowania.

(30)

Przyjęcie zasad dotyczących ciężaru dowodu odgrywa znaczącą rolę w zapewnieniu, aby zasada równego traktowania była skutecznie egzekwowana. Jak orzekł Trybunał Sprawiedliwości, należy przyjąć przepisy w celu zagwarantowania przeniesienia ciężaru dowodu na pozwanego, jeżeli w sprawie istnieje domniemanie faktyczne wskazujące na wystąpienie dyskryminacji, z wyjątkiem postępowań, w których zadaniem sądu lub innego kompetentnego organu krajowego jest zbadanie okoliczności faktycznych. Należy jednak zaznaczyć, że ocena faktów, z których można domniemywać, że doszło do bezpośredniej lub pośredniej dyskryminacji, pozostaje w gestii właściwych organów krajowych, zgodnie z prawem lub zwyczajem krajowym. Ponadto do Państw Członkowskich należy wprowadzenie, na jakimkolwiek właściwym stadium postępowania, zasad dowodowych, które są korzystniejsze dla powoda.

(31)

W celu osiągnięcia dalszej poprawy poziomu bezpieczeństwa proponowanego przez niniejszą dyrektywę, stowarzyszenia, organizacje i inne podmioty prawne powinny być również upoważnione do brania udziału w procedurze sądowej, zgodnie z ustaleniami Państw Członkowskich, w imieniu każdego skarżącego albo jako jego wsparcie, bez uszczerbku dla reguł procedury krajowej dotyczących przedstawicielstwa i ochrony.

(32)

Uwzględniając zasadniczy charakter prawa do skutecznej ochrony prawnej, właściwe jest zapewnienie, by pracownicy w dalszym ciągu korzystali z takiej ochrony nawet po zakończeniu stosunku pracy, który jest przedmiotem zaskarżenia ze względu na rzekome naruszenie zasady równego traktowania. Pracownik występujący w obronie lub zeznający na korzyść osoby chronionej na podstawie niniejszej dyrektywy jest uprawniony do takiej samej ochrony.

(33)

Trybunał Sprawiedliwości wyraźnie stwierdził, że zasada równego traktowania, w celu zapewnienia jej skuteczności, wymaga, aby zadośćuczynienie przyznawane za wszelkie naruszenie było odpowiednie w stosunku do poniesionej szkody. Właściwe jest zatem wykluczenie wszelkiej uprzednio ustalonej górnej granicy dla takiego zadośćuczynienia z wyjątkiem przypadków, w których pracodawca może udowodnić, że jedyną szkodą, jaką starający się o pracę poniósł w wyniku dyskryminacji w rozumieniu niniejszej dyrektywy, była odmowa rozpatrzenia jego podania o pracę.

(34)

W celu poszerzenia skutecznego wprowadzania w życie zasady równego traktowania Państwa Członkowskie powinny wspierać dialog między partnerami społecznymi, jak również, w ramach praktyki krajowej, z organizacjami pozarządowymi.

(35)

Państwa Członkowskie powinny wprowadzić skuteczne, proporcjonalne i odstraszające sankcje stosowane w przypadku nieprzestrzegania zobowiązań wynikających z niniejszej dyrektywy.

(36)

Ponieważ cele niniejszej dyrektywy nie mogą być w pełni osiągnięte przez Państwa Członkowskie i mogą zostać osiągnięte w pełniejszym zakresie na poziomie wspólnotowym, Wspólnota może podejmować środki zgodnie z zasadą pomocniczości, przewidzianą w art. 5 Traktatu. Zgodnie z zasadą proporcjonalności, przewidzianą w wyżej wymienionym artykule, niniejsza dyrektywa nie wykracza poza to, co jest konieczne do osiągnięcia zamierzonych celów.

(37)

W celu lepszego zrozumienia różnego traktowania kobiet i mężczyzn w dziedzinie zatrudnienia i pracy powinno się kontynuować opracowywanie, analizowanie i udostępnianie na odpowiednich szczeblach porównawczych danych statystycznych w podziale według płci.

(38)

Równe traktowanie kobiet i mężczyzn w dziedzinie zatrudnienia i pracy nie może być ograniczone do środków ustawodawczych. Unia Europejska i Państwa Członkowskie powinny natomiast kontynuować wspieranie podnoszenia świadomości społecznej w zakresie dyskryminacji płacowej i zmiany postaw społecznych, obejmujące w możliwie największym zakresie wszystkie zainteresowane strony zarówno na płaszczyźnie publicznej, jak i prywatnej. Dialog pomiędzy partnerami społecznymi mógłby odegrać istotną rolę w tym procesie.

(39)

Obowiązek transponowania niniejszej dyrektywy do prawa krajowego powinien ograniczać się do tych przepisów, które stanowią istotną zmianę w porównaniu z wcześniejszymi dyrektywami. Obowiązek transponowania przepisów, które nie zostały zmienione w sposób istotny, wynika z wcześniejszych dyrektyw.

(40)

Niniejsza dyrektywa pozostaje bez uszczerbku dla obowiązków Państw Członkowskich dotyczących terminów transpozycji do prawa krajowego i stosowania dyrektyw wymienionych w załączniku I część B.

(41)

Zgodnie z pkt 34 Porozumienia międzyinstytucjonalnego w sprawie lepszego stanowienia prawa (15) zachęca się Państwa Członkowskie do sporządzania, dla ich własnych celów i w interesie Wspólnoty, własnych tabel, które w możliwie najlepszym zakresie odzwierciedlają korelacje między niniejszą dyrektywą a środkami transpozycji oraz do podawania ich do wiadomości publicznej,

PRZYJMUJĄ NINIEJSZĄ DYREKTYWĘ:

TYTUŁ I

PRZEPISY OGÓLNE

Artykuł 1

Cel

Celem niniejszej dyrektywy jest wprowadzenie w życie zasady równości szans oraz równego traktowania kobiet i mężczyzn w dziedzinie zatrudnienia i pracy.

W tym celu zawiera ona przepisy dotyczące wprowadzenia w życie zasady równego traktowania w odniesieniu do:

a)

dostępu do zatrudnienia, w tym do awansu i szkolenia zawodowego;

b)

warunków pracy, w tym wynagrodzenia;

c)

systemów zabezpieczenia społecznego pracowników.

Niniejsza dyrektywa zawiera również przepisy, których celem jest zapewnienie, aby wprowadzenie w życie wyżej wymienionych zasad było bardziej skuteczne poprzez ustanowienie właściwych procedur.

Artykuł 2

Definicje

1.   Do celów niniejszej dyrektywy stosuje się następujące definicje:

a)

dyskryminacja bezpośrednia: sytuacja, w której dana osoba traktowana jest mniej korzystnie ze względu na płeć niż jest, była lub byłaby traktowana inna osoba w porównywalnej sytuacji;

b)

dyskryminacja pośrednia: sytuacja, w której z pozoru neutralny przepis, kryterium lub praktyka stawiałaby osoby danej płci w szczególnie niekorzystnym położeniu w porównaniu do osób innej płci, chyba że dany przepis, kryterium lub praktyka są obiektywnie uzasadnione zgodnym z prawem celem, a środki osiągnięcia tego celu są właściwe i niezbędne;

c)

molestowanie: sytuacja, w której ma miejsce niepożądane zachowanie związane z płcią osoby, którego celem lub skutkiem jest naruszenie godności osoby i stworzenie zastraszającej, wrogiej, poniżającej, upokarzającej lub obraźliwej atmosfery;

d)

molestowanie seksualne: sytuacja, w której ma miejsce jakakolwiek forma niepożądanego zachowania werbalnego, niewerbalnego lub fizycznego o charakterze seksualnym, którego celem lub skutkiem jest naruszenie godności osoby, w szczególności przy stwarzaniu atmosfery zastraszenia, wrogości, poniżenia, upokorzenia lub obrazy;

e)

wynagrodzenie: zwykła podstawowa lub minimalna płaca lub uposażenie oraz wszystkie inne korzyści w gotówce lub w naturze, otrzymywane przez pracownika bezpośrednio lub pośrednio od pracodawcy z racji zatrudnienia;

f)

systemy zabezpieczenia społecznego pracowników: systemy nieobjęte dyrektywą 79/7/EWG z dnia 19 grudnia 1978 r. w sprawie stopniowego wprowadzania w życie zasady równego traktowania kobiet i mężczyzn w dziedzinie zabezpieczenia społecznego (16), które mają na celu zapewnienie pracownikom najemnym i osobom prowadzącym działalność na własny rachunek, w przedsiębiorstwie, grupie przedsiębiorstw, gałęzi gospodarki lub należącym do grupy zawodowej, świadczeń, których celem jest uzupełnienie ustawowych systemów zabezpieczenia społecznego lub ich zastąpienie, niezależnie od tego, czy przystąpienie do nich jest obowiązkowe, czy dobrowolne.

2.   Do celów niniejszej dyrektywy dyskryminacja obejmuje:

a)

molestowanie oraz molestowanie seksualne, jak również wszelkie mniej korzystne traktowanie wynikające z odrzucenia lub podporządkowania się takiemu zachowaniu przez osobę, której ono dotyczy;

b)

instruowanie, jak dyskryminować osoby ze względu na płeć;

c)

wszelkie mniej korzystne traktowanie kobiety związane z ciążą lub urlopem macierzyńskim w rozumieniu dyrektywy 92/85/EWG.

Artykuł 3

Działania pozytywne

W celu zapewnienia w praktyce pełnej równości kobiet i mężczyzn w życiu zawodowym Państwa Członkowskie mogą utrzymywać lub przyjmować środki w rozumieniu art. 141 ust. 4 Traktatu.

TYTUŁ II

PRZEPISY SZCZEGÓLNE

Rozdział 1

Równe wynagradzanie

Artykuł 4

Zakaz dyskryminacji

Bezpośrednia lub pośrednia dyskryminacja ze względu na płeć w odniesieniu do wszelkich aspektów i warunków wynagrodzenia za taką samą pracę lub pracę o jednakowej wartości musi zostać wyeliminowana.

W szczególności, w przypadku gdy ustalanie wynagrodzenia odbywa się w oparciu o system zaszeregowania pracowników, za jego podstawę przyjmuje się te same kryteria w odniesieniu do kobiet i mężczyzn oraz sporządza się go w taki sposób, aby wykluczyć jakąkolwiek dyskryminację ze względu na płeć.

Rozdział 2

Równe traktowanie w systemach zabezpieczenia społecznego pracowników

Artykuł 5

Zakaz dyskryminacji

Bez uszczerbku dla art. 4, w systemach zabezpieczenia społecznego pracowników nie może występować jakakolwiek pośrednia lub bezpośrednia dyskryminacja ze względu na płeć, w szczególności, w stosunku do:

a)

zakresu zastosowania tych systemów i warunków przystępowania do nich,

b)

obowiązku opłacania i obliczania wysokości składek;

c)

obliczania wysokości świadczeń, w tym świadczeń dodatkowych należnych małżonkowi lub osobie będącej na utrzymaniu oraz warunków dotyczących okresu wypłaty świadczeń i zachowania prawa do świadczeń.

Artykuł 6

Zakres osobowy

Niniejszy rozdział stosuje się do osób czynnych zawodowo, w tym osób prowadzących działalność na własny rachunek, do pracowników, których praca została przerwana z powodu choroby, macierzyństwa, wypadku lub przymusowego bezrobocia oraz do osób poszukujących pracy, jak i do pracowników emerytowanych oraz pracowników niepełnosprawnych oraz do uprawnionych po nich osób zgodnie z prawem krajowym i/lub praktyką krajową.

Artykuł 7

Zakres przedmiotowy

1.   Niniejszy rozdział ma zastosowanie do:

a)

systemów zabezpieczeń społecznych pracowników zapewniających ochronę przed następującymi ryzykami:

i)

chorobą;

ii)

inwalidztwem;

iii)

starością, w tym wcześniejszym przejściem na emeryturę;

iv)

wypadkami przy pracy i chorobami zawodowymi;

v)

bezrobociem;

b)

systemów zabezpieczeń społecznych pracowników przewidujących inne świadczenia socjalne, rzeczowe lub pieniężne, a zwłaszcza świadczenia w razie śmierci żywiciela rodziny i zasiłki rodzinne, jeżeli świadczenia te stanowią świadczenia wypłacane przez pracodawcę pracownikowi z tytułu zatrudniania tego ostatniego.

2.   Niniejszy rozdział ma również zastosowanie do systemów zabezpieczenia społecznego szczególnych kategorii pracowników, takich jak urzędnicy państwowi, jeśli świadczenia należne w ramach systemu zabezpieczenia społecznego wypłacane są z tytułu stosunku pracy z pracodawcą państwowym. Fakt, że system taki stanowi część powszechnego systemu zabezpieczenia społecznego, pozostaje bez uszczerbku dla tej kwestii

Artykuł 8

Wyłączenia z zakresu przedmiotowego

1.   Niniejszy rozdział nie ma zastosowania do:

a)

indywidualnych umów osób prowadzących działalność na własny rachunek;

b)

systemów obejmujących tylko jedną osobę w przypadku osób prowadzących działalność na własny rachunek;

c)

umów ubezpieczenia, których stroną nie jest pracodawca, w przypadku pracowników nejemnych;

d)

fakultatywnych przepisów systemów zabezpieczenia społecznego pracowników, które adresowane są indywidualnie w celu zapewnienia im:

i)

świadczeń uzupełniających; albo

ii)

możliwości wyboru daty, od której udzielane będą zwykłe świadczenia dla osób prowadzących działalność na własny rachunek lub wyboru między kilkoma świadczeniami;

e)

systemów zabezpieczenia społecznego pracowników, w zakresie, w jakim są one finansowane ze składek wpłacanych dobrowolnie przez samych pracowników.

2.   Niniejszy rozdział nie uniemożliwia pracodawcom przyznania osobom, które osiągnęły już wiek emerytalny konieczny do przyznania im emerytury w ramach zabezpieczenia społecznego pracowników, lecz nie osiągnęły jeszcze wieku emerytalnego koniecznego do otrzymania emerytury ustawowej, dodatku do emerytury, którego celem jest wyrównanie lub częściowe wyrównanie całkowitej kwoty świadczenia wypłacanego tym osobom w stosunku do kwoty wypłacanej osobom płci przeciwnej w identycznej sytuacji, które osiągnęły już ustawowy wiek emerytalny, do czasu, gdy osoby korzystające z dodatku osiągną ustawowy wiek emerytalny.

Artykuł 9

Przykłady dyskryminacji

1.   Do przepisów sprzecznych z zasadą równego traktowania należą przepisy, które posługują się pojęciem płci bezpośrednio lub pośrednio, jeżeli chodzi o:

a)

określenie osób, które mogą być objęte systemem zabezpieczenia społecznego pracowników;

b)

ustalenie obowiązkowego lub dobrowolnego charakteru uczestnictwa w systemie zabezpieczenia społecznego pracowników;

c)

ustanowienie różnych reguł dotyczących wieku przystąpienia do systemu lub minimalnego okresu zatrudnienia albo członkostwa w systemie, który jest niezbędny do uzyskania wynikających z niego świadczeń;

d)

ustanowienie różnych reguł, z wyjątkami przewidzianymi w lit. h) oraz j) w odniesieniu do zwrotu składek w sytuacji, gdy pracownik występuje z systemu bez wypełnienia warunków umożliwiających mu uzyskanie odroczonego prawa do świadczeń długookresowych;

e)

ustalenie różnych warunków przyznania świadczeń lub ograniczenie ich do pracowników jednej płci;

f)

ustanowienie różnego wieku emerytalnego;

g)

zawieszenie zachowania lub nabycia praw w okresach urlopu macierzyńskiego lub urlopu ze względów rodzinnych, przysługujących ustawowo lub na podstawie umowy i za które wynagrodzenie jest wypłacane przez pracodawcę;

h)

określenie różnej wysokości świadczeń, chyba że w koniecznym zakresie trzeba wziąć pod uwagę elementy rachunku kalkulacyjnego, które są różne dla każdej płci w przypadku systemów o zdefiniowanej składce; w przypadku systemów o zdefiniowanym świadczeniu, niektóre elementy mogą się między sobą różnić, jeśli różnice kwotowe są wynikiem stosowania czynników ubezpieczeniowych, które wprowadzają rozróżnienia w odniesieniu do płci w czasie, gdy wdrażane jest finansowanie funduszu;

i)

ustalanie różnych wysokości składek należnych od pracowników;

j)

ustalanie różnych poziomów składek pracodawców, z wyjątkiem:

i)

systemów o zdefiniowanej składce, gdy ich celem jest wyrównywanie wysokości ostatecznego świadczenia lub częściowe ich wyrównanie w odniesieniu do obu płci;

ii)

systemów o zdefiniowanym świadczeniu, gdzie składki pracodawcy mają na celu zapewnienie współmierności funduszy koniecznych do pokrycia kosztów zdefiniowanych świadczeń;

k)

określenie różnych zasad lub zasad stosujących się tylko do pracowników określonej płci, chyba że chodzi o środki przewidziane w lit. h) oraz j) w odniesieniu do zagwarantowania lub zachowania prawa do świadczeń odroczonych, kiedy pracownik występuje z systemu.

2.   Jeżeli przyznanie świadczeń objętych niniejszym rozdziałem pozostawione jest do uznania organów zarządzających systemem, organy te biorą pod uwagę zasadę równego traktowania.

Artykuł 10

Wykonanie w odniesieniu do osób prowadzących działalność na własny rachunek

1.   Państwa Członkowskie podejmują niezbędne działania w celu zapewnienia, aby przepisy dotyczące systemów zabezpieczenia społecznego pracowników, które odnoszą się do osób prowadzących działalność na własny rachunek i które są sprzeczne z zasadą równego traktowania, zostały zmienione najpóźniej do dnia 1 stycznia 1993 r., a w przypadku Państw Członkowskich, których przystąpienie miało miejsce po tej dacie, do dnia, w którym dyrektywa 86/378/EWG zaczęła być stosowana na ich terytorium.

2.   Przepisy niniejszego rozdziału nie wykluczają, aby prawa i obowiązki dotyczące okresu podlegania systemowi zabezpieczenia społecznego pracowników odnoszącemu się do osób prowadzących działalność na własny rachunek, istniejące przed zmianą tego systemu, podlegały w dalszym ciągu przepisom obowiązującym w tym okresie.

Artykuł 11

Możliwość odroczenia w przypadku osób prowadzących działalność na własny rachunek

W odniesieniu do systemów zabezpieczenia społecznego pracowników odnoszących się do osób prowadzących działalność na własny rachunek, Państwa Członkowskie mogą odroczyć obowiązkowe stosowanie zasady równego traktowania w odniesieniu do:

a)

ustalenia wieku emerytalnego dla celów przyznania rent starczych i emerytur oraz mogących z tego wypływać skutków w odniesieniu do innych świadczeń, do ich wyboru:

i)

do czasu, kiedy zasada równego traktowania zostanie wprowadzona w systemach ustawowych; albo

ii)

najpóźniej do czasu, gdy zasada równego traktowania zostanie określona przez dyrektywę;

b)

rent w przypadku śmierci żywiciela rodziny do czasu, gdy prawo wspólnotowe wprowadzi zasadę równego traktowania w ustawowych systemach zabezpieczenia społecznego w tym zakresie;

c)

stosowania art. 9 ust. 1 lit. i) w odniesieniu do wykorzystania elementów rachunków kalkulacyjnych, do dnia 1 stycznia 1999 r., a w przypadku Państw Członkowskich, których przystąpienie miało miejsce po tej dacie, do dnia, w którym dyrektywa 86/378/EWG zaczęła być stosowana na ich terytorium.

Artykuł 12

Działanie wsteczne

1.   Jakiekolwiek środki wykonawcze w odniesieniu do niniejszego rozdziału dotyczące pracowników obejmują wszystkie świadczenia w ramach systemów zabezpieczenia społecznego pracowników wynikające z okresów zatrudnienia po dniu 17 maja 1990 r. i mają zastosowanie z mocą wsteczną do tej daty, z zastrzeżeniem pracowników lub innych osób zgłaszających roszczenia w tej kwestii, którzy przed tą datą wszczęli postępowanie sądowe lub zgłosili równorzędne roszczenie, zgodnie z prawem krajowym. W takim przypadku środki wykonawcze mają zastosowanie z mocą wsteczną do dnia 8 kwietnia 1976 r. oraz obejmują wszelkie świadczenia wynikające z okresów zatrudnienia następujących po tej dacie. W przypadku Państw Członkowskich, które przystąpiły do Wspólnoty po dniu 8 kwietnia 1976 r., a przed dniem 17 maja 1990 r., data ta zostanie zastąpiona datą rozpoczęcia stosowania art. 141 Traktatu na ich terytorium.

2.   Ustęp 1 zdanie drugie nie stanowi przeszkody dla stosowania przepisów krajowych odnoszących się do przedawnienia roszczeń wobec pracowników lub innych osób zgłaszających roszczenia w tej kwestii, którzy wszczęli postępowanie sądowe lub zgłosili równorzędne roszczenie, zgodnie z mającym zastosowanie prawem krajowym przed dniem 17 maja 1990 r., pod warunkiem że nie są one mniej korzystne dla tego rodzaju roszczeń niż dla podobnych roszczeń krajowych oraz nie uniemożliwiają w praktyce wykonania praw przyznanych przez prawo wspólnotowe.

3.   Dla Państw Członkowskich, których przystąpienie miało miejsce po dniu 17 maja 1990 r. i które w dniu 1 stycznia 1994 r. były Umawiającą się Stroną Porozumienia w sprawie Europejskiego Obszaru Gospodarczego, data 17 maja 1990 r., wymieniona w ust. 1 zdanie pierwsze, zostaje zastąpiona datą 1 stycznia 1994 r.

4.   W przypadku innych Państw Członkowskich, które przystąpiły do Wspólnoty po dniu 17 maja 1990 r., data 17 maja 1990 r., określona w ust. 1 i 2, zostaje zastąpiona datą rozpoczęcia stosowania art. 141 Traktatu na ich terytorium.

Artykuł 13

Elastyczny wiek emerytalny

W przypadku gdy kobiety i mężczyźni mogą występować z roszczeniem elastycznego ustalenia wieku emerytalnego na tych samych zasadach, nie uważa się tego za sprzeczne z niniejszym rozdziałem.

Rozdział 3

Równe traktowanie w zakresie dostępu do zatrudnienia, szkolenia i awansu zawodowego oraz warunków pracy

Artykuł 14

Zakaz dyskryminacji

1.   Nie może istnieć żadna bezpośrednia ani pośrednia dyskryminacja ze względu na płeć w sektorze prywatnym ani publicznym, w tym w instytucjach publicznych, w odniesieniu do:

a)

warunków dostępu do zatrudnienia, do prowadzenia działalności na własny rachunek oraz wykonywania zawodu, w tym kryteriów selekcji i warunków rekrutacji, niezależnie od rodzaju działalności i na wszystkich szczeblach hierarchii zawodowej, włącznie z awansem zawodowym;

b)

dostępu do wszystkich rodzajów i szczebli doradztwa zawodowego, szkolenia zawodowego, doskonalenia i przekwalifikowywania pracowników, w tym praktycznego doświadczenia zawodowego;

c)

warunków zatrudnienia i pracy, w tym zwolnień, a także wynagrodzenia, jak przewidziano w art. 141 Traktatu;

d)

członkostwa i uczestniczenia w organizacji pracowników lub pracodawców bądź w jakiejkolwiek organizacji, której członkowie wykonują określony zawód, łącznie z korzyściami, jakie dają tego typu organizacje.

2.   W odniesieniu do dostępu do zatrudnienia, w tym do prowadzącego do niego szkolenia, Państwa Członkowskie mogą postanowić, że odmienne traktowanie ze względu na cechy związane z płcią nie stanowi dyskryminacji, jeżeli ze względu na rodzaj danej działalności zawodowej lub warunki jej wykonywania cecha taka jest prawdziwym i determinującym wymogiem zawodowym, pod warunkiem że cel takiego odmiennego traktowania jest zgodny z prawem, a wymóg jest proporcjonalny.

Artykuł 15

Powrót z urlopu macierzyńskiego

Kobieta przebywająca na urlopie macierzyńskim jest uprawniona, po jego zakończeniu, do powrotu do swojej pracy lub na równorzędne stanowisko na warunkach nie mniej dla niej korzystnych i do korzystania z jakiejkolwiek poprawy warunków pracy, do której byłaby uprawniona w trakcie swojej nieobecności.

Artykuł 16

Urlop ojcowski i adopcyjny

Niniejsza dyrektywa pozostaje bez uszczerbku dla prawa Państw Członkowskich do uznawania odrębnych praw do urlopu ojcowskiego i/lub adopcyjnego. Państwa Członkowskie, które uznają takie prawa, podejmują niezbędne środki w celu ochrony pracujących kobiet i mężczyzn przed zwolnieniem z powodu wykonywania tych praw i zapewniają, aby po zakończeniu takiego urlopu byli oni uprawnieni do powrotu do swojej pracy lub na równorzędne stanowisko na warunkach nie mniej dla nich korzystnych oraz do korzystania z jakiejkolwiek poprawy warunków pracy, do której byliby oni uprawnieni w trakcie swojej nieobecności.

TYTUŁ III

PRZEPISY HORYZONTALNE

Rozdział 1

Środki prawne i wykonanie

SEKCJA 1

ŚRODKI PRAWNE

Artykuł 17

Ochrona praw

1.   Państwa Członkowskie zapewniają, aby wszystkie osoby, które uważają się za pokrzywdzone w swoich prawach poprzez niestosowanie zasady równego traktowania, mogły dochodzić swoich roszczeń wynikających z niniejszej dyrektywy przed sądem po ewentualnym zwróceniu się do innych właściwych organów, jak również, o ile Państwa te uznają to za właściwe po wykorzystaniu procedury pojednawczej, nawet wówczas gdy zakończeniu uległ stosunek, w ramach którego dyskryminacja miała mieć miejsce.

2.   Państwa Członkowskie zapewniają, aby stowarzyszenia, organizacje lub inne osoby prawne, które zgodnie z kryteriami określonymi w ustawodawstwie krajowym mają interes prawny w zapewnieniu przestrzegania przepisów niniejszej dyrektywy, mogły brać udział w postępowaniach sądowych lub administracyjnych mających na celu realizację uprawnień wynikających z niniejszej dyrektywy w imieniu tych osób albo na ich rzecz za ich zgodą.

3.   Ustępy 1 i 2 pozostają bez uszczerbku dla krajowych przepisów dotyczących terminów dochodzenia roszczeń z tytułu zasady równego traktowania.

Artykuł 18

Zadośćuczynienie lub odszkodowanie

Państwa Członkowskie wprowadzają do swoich krajowych porządków prawnych środki niezbędne do zapewnienia faktycznego i skutecznego zadośćuczynienia lub odszkodowania z tytułu krzywdy lub szkody doznanej przez osobę w wyniku dyskryminacji płciowej, zgodnie z przepisami Państw Członkowskich, przy czym musi się to odbywać w sposób odstraszający i stosowny do poniesionej szkody. Maksymalna wysokość zadośćuczynienia lub odszkodowania może być ustalona jedynie w przypadkach, w których pracodawca może dowieść, że szkoda doznana przez starającego się o pracę powstała w wyniku dyskryminacji w rozumieniu niniejszej dyrektywy polega jedynie na tym, że nastąpiła odmowa uwzględnienia jego podania o pracę.

SEKCJA 2

CIĘŻAR DOWODU

Artykuł 19

Ciężar dowodu

1.   Państwa Członkowskie podejmą takie działania, jakie są niezbędne, zgodnie z ich krajowymi systemami sądowymi, w celu zapewnienia, aby, jeśli osoby, które uznają się za poszkodowane z powodu niezastosowania do nich zasady równego traktowania, uprawdopodobnią przed sądem lub innym właściwym organem okoliczności pozwalające domniemywać istnienie bezpośredniej lub pośredniej dyskryminacji, to do pozwanego będzie należało udowodnienie, że nie nastąpiło naruszenie zasady równego traktowania.

2.   Ustęp 1 nie stanowi przeszkody, by Państwa Członkowskie wprowadziły reguły dowodowe korzystniejsze dla powoda.

3.   Państwa Członkowskie mogą odstąpić od stosowania ust. 1 do postępowań, w których ustalenie stanu faktycznego należy do sądu lub innego właściwego organu.

4.   Ustępy 1, 2 i 3 stosuje się również do:

a)

sytuacji objętych art. 141 Traktatu oraz w zakresie, w jakim dotyczy to dyskryminacji ze względu na płeć, objętych przepisami dyrektyw 92/85/EWG i 96/34/WE;

b)

każdego postępowania cywilnego lub administracyjnego, dotyczącego sektora publicznego lub prywatnego, które przewiduje środki zadośćuczynienia zgodnie z prawem krajowym, stosownie do kwestii, o których mowa w lit. a), z wyłączeniem postępowań pozasądowych o charakterze dobrowolnym albo przewidzianych w prawie krajowym.

5.   Niniejszy artykuł nie ma zastosowania do postępowań karnych, o ile Państwa Członkowskie nie postanowią inaczej.

Rozdział 2

Promocja równego traktowania — dialog

Artykuł 20

Organy ds. równości

1.   Państwa Członkowskie wskazują i podejmują niezbędne ustalenia dotyczące utworzenia organu lub organów do spraw promowania, analizowania, monitorowania i wspierania równego traktowania wszystkich osób bez dyskryminacji ze względu na płeć. Organy te mogą stanowić część agencji odpowiedzialnych na szczeblu krajowym za ochronę praw człowieka lub ochronę praw jednostki.

2.   Państwa Członkowskie zapewniają, aby do kompetencji tych organów należało:

a)

bez uszczerbku dla praw ofiar oraz stowarzyszeń, organizacji i innych osób prawnych, o których mowa w art. 17 ust. 2, świadczenie niezależnej pomocy ofiarom dyskryminacji we wnoszeniu skarg w sprawie dyskryminacji;

b)

prowadzenie niezależnych badań dotyczących dyskryminacji;

c)

publikowanie niezależnych sprawozdań i wydawanie zaleceń na temat wszystkich problemów związanych z taką dyskryminacją;

d)

na odpowiednim szczeblu wymiana dostępnych informacji z właściwymi organami europejskimi, takimi jak jakikolwiek przyszły Europejski Instytut ds. Równości Płci.

Artykuł 21

Dialog społeczny

1.   Zgodnie z krajową tradycją i krajową praktyką Państwa Członkowskie podejmują odpowiednie środki wspierające dialog społeczny pomiędzy partnerami społecznymi, w celu popierania równego traktowania, w tym na przykład poprzez monitorowanie praktyk w miejscu pracy, w dostępie do zatrudnienia, w szkoleniu zawodowym oraz awansie zawodowym, a także poprzez monitorowanie układów zbiorowych, kodeksy postępowania, badania lub wymianę doświadczeń i dobrych praktyk.

2.   Zgodne z krajową tradycją i krajową praktyką Państwa Członkowskie zachęcają partnerów społecznych, nie naruszając ich autonomii, do wspierania równości kobiet i mężczyzn oraz elastycznego czasu pracy w celu ułatwienia godzenia życia prywatnego i zawodowego, a także do zawierania na właściwym poziomie porozumień ustanawiających zasady niedyskryminacji w dziedzinach określonych w art. 1, które wchodzą w zakres rokowań zbiorowych. Porozumienia takie muszą być zgodne z przepisami niniejszej dyrektywy oraz właściwymi przepisami krajowymi będącymi ich transpozycją.

3.   Państwa Członkowskie, zgodnie z prawem krajowym, układami zbiorowymi lub praktyką, zachęcają pracodawców do wspierania równego traktowania kobiet i mężczyzn w planowany i systematyczny sposób w miejscu pracy, w zakresie dostępu do zatrudnienia, szkolenia zawodowego i awansu zawodowego.

4.   W tym celu pracodawcy są wspierani w zapewnianiu pracownikom i/lub ich przedstawicielom, w odpowiednio regularnych odstępach czasu, właściwych informacji dotyczących równego traktowania kobiet i mężczyzn w przedsiębiorstwie.

Informacje takie mogą obejmować przegląd danych dotyczących proporcji pomiędzy kobietami i mężczyznami na różnych szczeblach organizacji; ich wynagrodzenia i różnic w wynagrodzeniach; oraz możliwych środków poprawy sytuacji we współpracy z przedstawicielami pracowników.

Artykuł 22

Dialog z organizacjami pozarządowymi

Państwa Członkowskie wspierają dialog z właściwymi organizacjami pozarządowymi, które mają, zgodnie z ich prawem krajowym i praktyką, interes prawny w udziale w walce z dyskryminacją ze względu na płeć, w celu wspierania zasady równego traktowania.

Rozdział 3

Ogólne przepisy horyzontalne

Artykuł 23

Zgodność

Państwa Członkowskie podejmują wszelkie niezbędne środki w celu zapewnienia, aby:

a)

wszelkie przepisy ustawowe, wykonawcze i administracyjne sprzeczne z zasadą równego traktowania zostały uchylone;

b)

przepisy sprzeczne z zasadą równego traktowania zawarte w indywidualnych lub zbiorowych umowach lub porozumieniach, regulaminach przedsiębiorstw lub zasadach dotyczących wolnych zawodów i organizacji pracowników i pracodawców, a także wszelkie inne ustalenia zostały lub mogły zostać uznane za nieważne lub zostały zmienione;

c)

systemy zabezpieczenia społecznego pracowników zawierające takie przepisy nie mogły zostać zatwierdzone lub przedłużone w drodze środków administracyjnych.

Artykuł 24

Ochrona przed represjami

Państwa Członkowskie wprowadzają do swoich krajowych systemów prawnych takie środki, jakie są konieczne do ochrony pracowników, w tym pracowników będących przedstawicielami pracowników, przewidzianych przez ustawodawstwo i/lub praktykę krajową, przed zwolnieniem lub innym niekorzystnym traktowaniem przez pracodawcę w odpowiedzi na skargę wniesioną w przedsiębiorstwie lub jakiekolwiek postępowanie sądowe, mającą na celu zapewnienie zgodności z zasadą równego traktowania.

Artykuł 25

Sankcje

Państwa Członkowskie ustanawiają zasady dotyczące sankcji stosowanych wobec naruszeń przepisów krajowych przyjętych na podstawie niniejszej dyrektywy i podejmują wszelkie niezbędne środki dla zapewnienia ich stosowania. Sankcje, które mogą obejmować wypłacenie odszkodowania ofierze, muszą być skuteczne, proporcjonalne i odstraszające. Państwa Członkowskie powiadamiają o tych przepisach Komisję najpóźniej do dnia 5 października 2005 r. i powiadamiają ją niezwłocznie o wszelkich kolejnych ich zmianach.

Artykuł 26

Zapobieganie dyskryminacji

Państwa Członkowskie zachęcają, zgodnie z prawem krajowym, układami zbiorowymi lub praktyką, pracodawców oraz osoby odpowiedzialne za dostęp do szkolenia zawodowego do podejmowania skutecznych środków służących zapobieganiu wszelkim formom dyskryminacji ze względu na płeć, w szczególności molestowaniu oraz molestowaniu seksualnemu w miejscu pracy, w dostępie do zatrudnienia, szkoleniu zawodowym i awansie zawodowym.

Artykuł 27

Minimalne wymogi

1.   Państwa Członkowskie mogą wprowadzać lub utrzymywać przepisy bardziej korzystne dla zapewnienia ochrony zasady równego traktowania od przepisów ustanowionych w niniejszej dyrektywie.

2.   Wprowadzenie w życie niniejszej dyrektywy nie może w żadnych okolicznościach stanowić wystarczającej podstawy do obniżenia poziomu ochrony pracowników w dziedzinach, do których ma ona zastosowanie, bez uszczerbku dla prawa Państw Członkowskich do reagowania na zmiany sytuacji poprzez wprowadzenie przepisów ustawowych, wykonawczych i administracyjnych, które różnią się od przepisów obowiązujących w chwili notyfikacji niniejszej dyrektywy, pod warunkiem że przepisy niniejszej dyrektywy są przestrzegane.

Artykuł 28

Stosunek do przepisów wspólnotowych i krajowych

1.   Niniejsza dyrektywa pozostaje bez uszczerbku dla przepisów dotyczących ochrony kobiet, w szczególności dotyczących ciąży i macierzyństwa.

2.   Niniejsza dyrektywa pozostaje bez uszczerbku dla przepisów dyrektywy 96/34/WE oraz dyrektywy 92/85/EWG.

Artykuł 29

Uwzględnianie problematyki płci w politykach i działaniach

Przy formułowaniu i wprowadzaniu w życie przepisów ustawowych, wykonawczych i administracyjnych, polityk i działań w dziedzinach określonych w niniejszej dyrektywie Państwa Członkowskie aktywnie uwzględniają cel, jakim jest równość kobiet i mężczyzn.

Artykuł 30

Rozpowszechnianie informacji

Państwa Członkowskie zapewnią, aby środki podjęte zgodnie z niniejszą dyrektywą oraz przepisy już obowiązujące zostały podane do wiadomości wszystkich zainteresowanych osób, za pomocą wszelkich odpowiednich środków i, tam gdzie jest to stosowne, w miejscu pracy.

TYTUŁ IV

PRZEPISY KOŃCOWE

Artykuł 31

Sprawozdania

1.   Do dnia … (17) Państwa Członkowskie przekazują Komisji wszystkie informacje niezbędne Komisji do sporządzenia sprawozdania dla Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie stosowania niniejszej dyrektywy.

2.   Bez uszczerbku dla ust. 1, Państwa Członkowskie przekazują Komisji co cztery lata teksty wszelkich środków przyjętych zgodnie z art. 141 ust. 4 Traktatu, a także sprawozdania w odniesieniu do tych środków i ich wprowadzania w życie. Na podstawie tych informacji Komisja przyjmuje i publikuje co cztery lata sprawozdanie zawierające ocenę porównawczą wszystkich środków w świetle Deklaracji nr 28 załączonej do Aktu Końcowego Traktatu z Amsterdamu.

3.   Państwa Członkowskie dokonują oceny dziedzin działalności zawodowej, o których mowa w art. 14 ust. 2, w celu podjęcia decyzji, w świetle rozwoju sytuacji społecznej, czy istnieje usprawiedliwienie dla utrzymania wspomnianych wyłączeń. O wynikach tej oceny powiadamiają okresowo Komisję, nie rzadziej jednak niż co 8 lat.

Artykuł 32

Przegląd

Najpóźniej do dnia … (18) Komisja dokonuje przeglądu funkcjonowania niniejszej dyrektywy oraz, w razie potrzeby, proponuje wprowadzenie zmian, które uzna za niezbędne.

Artykuł 33

Wykonanie

Państwa Członkowskie wprowadzają w życie przepisy ustawowe, wykonawcze i administracyjne niezbędne do wykonania niniejszej dyrektywy nie później niż dnia … (19) lub zapewniają, że do tej daty przedstawiciele pracodawców i pracowników wprowadzą odpowiednie przepisy w drodze porozumienia. Jeżeli jest to konieczne ze względu na szczególne trudności, jakie napotykają Państwa Członkowskie, mogą one uzyskać dodatkowo jeden rok na wykonanie niniejszej dyrektywy. Państwa Członkowskie podejmują wszelkie niezbędne kroki umożliwiające im zagwarantowanie osiągnięcia wyników określonych w niniejszej dyrektywie. Państwa Członkowskie niezwłocznie przekazują Komisji teksty tych przepisów.

Przepisy przyjmowane przez Państwa Członkowskie zawierają odniesienie do niniejszej dyrektywy lub odniesienie takie towarzyszy ich urzędowej publikacji. Przepisy te zawierają również stwierdzenie, że odniesienia w istniejących przepisach ustawowych, wykonawczych i administracyjnych do dyrektyw uchylonych niniejszą dyrektywą należy traktować jako odniesienia do niniejszej dyrektywy. Państwa Członkowskie określają metody dokonywania takich odniesień oraz sposób, w jaki stwierdzenie to zostanie sformułowane.

Obowiązek transpozycji niniejszej dyrektywy do prawa krajowego ogranicza się do tych przepisów, które wprowadzają istotne zmiany w stosunku do wcześniejszych dyrektyw. Obowiązek transpozycji przepisów niezmienionych w istotny sposób wynika z wcześniejszych dyrektyw.

Państwa Członkowskie przekazują Komisji teksty podstawowych przepisów prawa krajowego przyjętych w dziedzinach objętych niniejszą dyrektywą.

Artykuł 34

Uchylenie

1.   Ze skutkiem od dnia … (20) uchyla się dyrektywy 75/117/EWG, 76/207/EWG, 86/378/EWG i 97/80/WE, bez uszczerbku dla obowiązków Państw Członkowskich dotyczących terminów transpozycji do prawa krajowego i stosowania dyrektyw wymienionych w załączniku I część B.

2.   Odniesienia do uchylonych dyrektyw traktuje się jak odniesienia do niniejszej dyrektywy i odczytuje zgodnie z tabelą korelacji zamieszczoną w załączniku II.

Artykuł 35

Wejście w życie

Niniejsza dyrektywa wchodzi w życie dwudziestego dnia po jej opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.

Artykuł 36

Adresaci

Niniejsza dyrektywa skierowana jest do Państw Członkowskich.

Sporządzono w Brukseli, dnia …

W imieniu Parlamentu Europejskiego

Przewodniczący

W imieniu Rady

Przewodniczący


(1)  Dz.U. C 157 z 28.6.2005, str. 83.

(2)  Opinia Parlamentu Europejskiego z dnia 6 lipca 2005 r. (dotychczas nieopublikowana w Dzienniku Urzędowym), wspólne stanowisko Rady z dnia 10 marca 2006 r. oraz stanowisko Parlamentu Europejskiego z dnia … (dotychczas nieopublikowane w Dzienniku Urzędowym).

(3)  Dz.U. L 39 z 14.2.1976, str. 40. Dyrektywa zmieniona dyrektywą 2002/73/WE Parlamentu Europejskiego i Rady (Dz.U. L 269 z 5.10.2002, str. 15).

(4)  Dz.U. L 225 z 12.8.1986, str. 40. Dyrektywa zmieniona dyrektywą 96/97/WE (Dz.U. L 46 z 17.2.1997, str. 20).

(5)  Patrz: załącznik I część A.

(6)  Dz.U. L 45 z 19.2.1975, str. 19.

(7)  Dz.U. L 14 z 20.1.1998, str. 6. Dyrektywa zmieniona dyrektywą 98/52/WE (Dz.U. L 205 z 22.7.1998, str. 66).

(8)  C-262/88: Barber przeciwko Guardian Royal Exchange Assurance Group (1990 ECR I-1889).

(9)  C-7/93: Bestuur van het Algemeen Burgerlijk Pensioenfonds przeciwko G.A. Beune (1994 ECR I-4471).

(10)  C-351/00: Pirko Niemi 2002 ECR I-7007).

(11)  Protokół 17 w sprawie art. 141 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską (1992).

(12)  Dz.U L 348 z 28.11.1992, str. 1.

(13)  Dz. U. L 145 z 19.6.1996, str. 4. Dyrektywa zmieniona dyrektywą 97/75/WE (Dz.U. L 10 z 16.1.1998, str.24).

(14)  Dz.U. C 218 z 31.7.2000, str. 5.

(15)  Dz.U. C 321 z 31.12.2003, str. 1.

(16)  Dz.U. L 6 z 10.1.1979, str. 24.

(17)  Cztery i pół roku od daty wejścia w życie niniejszej dyrektywy.

(18)  Sześć i pół roku od daty wejścia w życie niniejszej dyrektywy.

(19)  Dwa lata od daty wejścia w życie niniejszej dyrektywy.

(20)  Trzy lata od daty wejścia w życie niniejszej dyrektywy.


ZAŁĄCZNIK I

CZĘŚĆ A

Uchylone dyrektywy wraz z ich kolejnymi zmianami

Dyrektywa Rady 75/117/EWG

Dz.U. L 45 z 19.2.1975, str. 19


Dyrektywa Rady 76/207/EWG

Dz.U. L 39 z 14.2.1976, str. 40

Dyrektywa 2002/73/WE Parlamentu Europejskiego i Rady

Dz.U. L 269 z 5.10.2002, str. 15


Dyrektywa Rady 86/378/EWG

Dz.U. L 225 z 12.8.1986, str. 40

Dyrektywa 96/97/WE

Dz.U. L 46 z 17.2.1997, str. 20


Dyrektywa Rady 97/80/WE

Dz.U. L 14 z 20.1.1998, str. 6

Dyrektywa 98/52/WE

Dz.U. L 205 z 22.7.1998, str. 66

CZĘŚĆ B

Wykaz terminów transpozycji do prawa krajowego i dat stosowania

(określony w art. 34 ust. 1)

Dyrektywa

Termin transpozycji

Data stosowania

Dyrektywa 75/117/EWG

19.2.1976

 

Dyrektywa 76/207/EWG

14.8.1978

 

Dyrektywa 86/378/EWG

1.1.1993

 

Dyrektywa 96/97/WE

1.7.1997

17.5.1990 w odniesieniu do pracowników, z wyjątkiem pracowników lub osób występujących w ich imieniu, którzy przed tym dniem wszczęli postępowania sądowe lub zgłosili równorzędne roszczenie, zgodnie z prawem krajowym.

Artykuł 8 dyrektywy 86/378/EWG — najpóźniej 1.1.1993.

Artykuł 6 ust. 1 lit. i) tiret pierwsze dyrektywy 86/378/EWG — najpóźniej 1.1.1999.

Dyrektywa 97/80/WE

1.1.2001

W odniesieniu do Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej — 22.7.2001.

Dyrektywa 98/52/WE

22.7.2001

 

Dyrektywa 2002/73/WE

5.10.2005

 


ZAŁĄCZNIK II

TABELA KORELACJI

Dyrektywa 75/117

Dyrektywa 76/207

Dyrektywa 86/378

Dyrektywa 97/80

Niniejsza dyrektywa

Artykuł 1 ust. 1

Artykuł 1

Artykuł 1

Artykuł 1

Artykuł 1 ust. 2

Artykuł 2 ust. 2, tiret pierwsze

Artykuł 2 ust. 1 lit. a)

Artykuł 2 ust. 2 tiret drugie

Artykuł 2 ust. 2

Artykuł 2 ust. 1 lit. b)

Artykuł 2 ust. 2 tiret trzecie i czwarte

Artykuł 2 ust. 1 lit. c) i d)

Artykuł 2 ust. 1 lit. e)

Artykuł 2 ust. 1

Artykuł 2 ust. 1 lit. f)

Artykuł 2 ust. 3 i 4 i art. 2 ust. 7 akapit trzeci

Artykuł 2 ust. 2

Artykuł 2 ust. 8

Artykuł 3

Artykuł 1

Artykuł 4

Artykuł 5 ust. 1

Artykuł 5

Artykuł 3

Artykuł 6

Artykuł 4

Artykuł 7 ust. 1

Artykuł 7 ust. 2

Artykuł 2 ust. 2

Artykuł 8 ust. 1

Artykuł 2 ust. 3

Artykuł 8 ust. 2

Artykuł 6

Artykuł 9

Artykuł 8

Artykuł 10

Artykuł 9

Artykuł 11

(Artykuł 2 dyrektywy 96/97/WE)

Artykuł 12

Artykuł 9a

Artykuł 13

Artykuł 2 ust. 1 i art. 3 ust. 1

Artykuł 2 ust. 1

Artykuł 14 ust. 1

Artykuł 2 ust. 6

Artykuł 14 ust. 2

Artykuł 2 ust. 7 akapit drugi

Artykuł 15

Artykuł 2 ust. 7 akapit czwarty, zdanie drugie i trzecie

Artykuł 16

Artykuł 2

Artykuł 6 ust. 1

Artykuł 10

Artykuł 17 ust. 1

Artykuł 6 ust. 3

Artykuł 17 ust. 2

Artykuł 6 ust. 4

Artykuł 17 ust. 3

Artykuł 6 ust. 2

Artykuł 18

Artykuły 3 i 4

Artykuł 19

Artykuł 8a

Artykuł 20

Artykuł 8b

Artykuł 21

Artykuł 8c

Artykuł 22

Artykuły 3 i 6

Artykuł 3 ust. 2 lit. a)

Artykuł 23 lit. a)

Artykuł 4

Artykuł 3 ust. 2 lit. b)

Artykuł 7 lit. a)

Artykuł 23 lit. b)

Artykuł 7 lit. b)

Artykuł 23 lit. c)

Artykuł 5

Artykuł 7

Artykuł 11

Artykuł 24

Artykuł 6

Artykuł 8d

Artykuł 25

Artykuł 2 ust. 5

Artykuł 26

Artykuł 8e ust. 1

Artykuł 4 ust. 2

Artykuł 27 ust. 1

Artykuł 8e ust. 2

Artykuł 6

Artykuł 27 ust. 2

Artykuł 2 ust. 7 akapit pierwszy

Artykuł 5 ust. 2

Artykuł 28 ust. 1

Artykuł 2 ust. 7 akapit czwarty zdanie pierwsze

Artykuł 28 ust. 2

Artykuł 1 ust. 1a

Artykuł 29

Artykuł 7

Artykuł 8

Artykuł 5

Artykuł 30

Artykuł 9

Artykuł 10

Artykuł 12 ust. 2

Artykuł 7, akapit czwarty

Artykuł 31 ust. 1 i ust. 2

Artykuł 9 ust. 2

Artykuł 31 ust. 3

Artykuł 32

Artykuł 8

Artykuł 9 ust. 1, akapit pierwszy oraz art. 9 ust. 2 i 3

Artykuł 12 ust. 1

Artykuł 7, akapity pierwszy, drugi i trzeci

Artykuł 33

Artykuł 9 ust. 1, akapit drugi

Artykuł 34

Artykuł 35

Artykuł 36

Załącznik


UZASADNIENIE RADY

I.   WPROWADZENIE

W dniu 21 kwietnia 2004 r. Komisja przedłożyła Radzie, na podstawie art. 141 ust. 3 traktatu, wniosek dotyczący dyrektywy Rady w sprawie równego traktowania kobiet i mężczyzn w dziedzinie zatrudnienia i pracy.

Parlament Europejski wydał swoją opinię w dniu 6 lipca 2005 r. (pierwsze czytanie).

Komitet Ekonomiczno-Społeczny przedstawił swoją opinię w dniu 15 grudnia 2004 r.

Komisja przedłożyła zmieniony wniosek w dniu 26 sierpnia 2005 r.

Rada przyjęła wspólne stanowisko w dniu 10 marca 2006 r., zgodnie z procedurą przewidzianą w art. 251 Traktatu.

II.   CEL

Ustanowienie bardziej czytelnego i dostępnego prawodawstwa Wspólnoty, zmniejszenie niepewności prawnej poprzez uwzględnienie stosownego orzecznictwa Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości oraz stosowanie przepisów horyzontalnych (w dyrektywie 2002/73/WE) w sposób bardziej klarowny są głównymi celami niniejszej dyrektywy scalającej siedem istniejących dyrektyw (1) odnoszących się do równości szans i równego traktowania.

III.   ANALIZA WSPÓLNEGO STANOWISKA

1.   Uwagi ogólne

Rada określiła wspólne stanowisko zgodnie z procedurą przekształcenia, z wyraźnym zaznaczeniem wszystkich zmian w tekście zaproponowanych przez Komisję lub wprowadzonych przez Radę lub Parlament.

Należy zauważyć, że treść wspólnego stanowiska została uzgodniona na podstawie nieformalnych trójstronnych negocjacji w następstwie serii spotkań urzędującej Prezydencji (Luksemburga i Zjednoczonego Królestwa), sprawozdawcy i „sprawozdawców-cieni” oraz właściwych przedstawicieli Komisji. W dniu 8 grudnia 2005 r. na posiedzeniu Rady ds. Zatrudnienia, Polityki Społecznej, Ochrony Zdrowia i Ochrony Konsumenta (EPSCO) osiągnięto porozumienie polityczne w sprawie niniejszego tekstu i — jako część zawartego z Parlamentem kompromisu — zarówno Rada, jak i Komisja przedstawiły oświadczenia do protokołu Rady dotyczące urlopu rodzicielskiego (2).

2.   Poprawki Parlamentu Europejskiego

Po pierwszym czytaniu z dnia 6 lipca 2005 r. Parlament Europejski przyjął 93 poprawki.

2.1.   Poprawki wprowadzone przez Parlament Europejski, zaakceptowane przez Radę

We wspólnym stanowisku Rada uwzględniła 74 poprawki. Spośród tych poprawek Rada:

przyjęła w całości 37 poprawek; zostały one zaakceptowane również przez Komisję w zmienionym wniosku. Poprawki 8, 9, 14, 15, 19, 22, 23, 27, 28, 34, 37-42, 45, 47, 50, 51, 52, 58, 59, 60, 62, 64, 66, 68, 74, 75, 78, 82, 85, 87, 91, 92 oraz 93,

przyjęła co do zasady lub częściowo 24 poprawki, podzielając podejście przyjęte przez Komisję (poprawki 2, 5, 6, 11, 17, 18, 20, 21, 24, 107, 31, 32, 35, 36, 108, 43, 48, 49, 56, 71, 72, 76, 80/81/102 oraz 83),

osiągnęła kompromis z Parlamentem w sprawie 13 innych poprawek (poprawki 4, 101, 25, 26, 55, 88, 61, 67, 69/70, 73, 103, 89/104 oraz 105).

2.2.   Poprawki wprowadzone przez Parlament Europejski, odrzucone przez Radę

Rada odrzuciła 14 poprawek z powodów wyjaśnionych przez Komisję w zmienionym wniosku (poprawki 1, 100, 3, 12, 13, 29, 30, 53, 54, 57, 36, 77, 84 oraz 86). Rada nie mogła zaakceptować 5 innych poprawek z następujących względów technicznych lub redakcyjnych:

w stosunku do poprawki nr 107 Rada wolała zachować standardowy motyw używany do odnoszenia się do tabel korelacyjnych,

tytuł art. 3 w pierwotnym wniosku Komisji (poprawka nr 33) był zbędny, ponieważ Rada przeniosła ten tekst do art. 6 i 28,

tytuł art. 20 w pierwotnym wniosku Komisji (poprawka nr 65) był zbędny, ponieważ Rada przeniosła ten tekst do art. 19 ust. 4 (dotyczącego ciężaru dowodu) w celu zachowania spójności,

w art. 25 użyto terminu „kary” zamiast terminu „sankcje”, ponieważ jest to właściwy termin prawniczy w języku angielskim (poprawka nr 79),

chociaż nie było zasadniczej różnicy w poprawce nr 106, treść art. 33 ust. 2a (nowy) w redakcji Rady uważa się za bardziej przejrzystą.

3.   Inne zmiany wprowadzone przez Radę

Rada dokonała kilku innych, przede wszystkim technicznych, zmian, przyjmując wspólne stanowisko. W skrócie są to następujące zmiany:

 

Tytuł II, rozdział 1: tytuł „Zasada równości wynagrodzeń” skrócono do „Równość wynagrodzeń”.

 

Tytuł II, rozdział 2: analogicznie skrócono tytuł do „Równe traktowanie w systemach zabezpieczenia społecznego pracowników”.

 

Artykuł 6: dla tego nowego artykułu wprowadzono tytuł „Zakres osobowy” (pominięty przez Parlament w poprawce nr 40).

 

Tytuł II, rozdział 3: analogicznie skrócono tytuł do „Równe traktowanie w zakresie dostępu do zatrudnienia, kształcenia i awansu zawodowego oraz warunków pracy”.

 

Artykuł 15 ust. 1 w pierwotnym wniosku Komisji: tekst przesunięto do art. 2 ust. 2 lit. c) — patrz: poprawka nr 31, ale Parlament nie przedstawił odpowiedniej poprawki wykreślającej tekst z art. 15 ust. 1.

 

Tytuł III, rozdział 2: tytuł skrócono do „Promocja równego traktowaniadialog”.

 

Tytuł III, rozdział 3: tytuł IV (Wykonanie) zastąpiono rozdziałem 3 dotyczącym „Ogólnych przepisów horyzontalnych”.

 

Motyw 5 w pierwotnym wniosku Komisji: usunięto, ponieważ nie uznano go za absolutnie niezbędny. („W celu zapewnienia spójności niezbędne jest określenie jednolitej definicji bezpośredniej i pośredniej dyskryminacji.”).

 

Motyw 41: wstawiono standardowy motyw odnoszący się do tabel korelacyjnych wymienionych w art. 33 w sprawie wykonania. („Zgodnie z ust. 34 Porozumienia międzyinstytucjonalnego w sprawie lepszego stanowienia prawa (3), zachęca się Państwa Członkowskie do sporządzania, dla ich własnych celów i w interesie Wspólnoty, własnych tabel, które w możliwie najszerszym zakresie odzwierciedlają korelacje pomiędzy niniejszą dyrektywą a środkami transpozycji, oraz do podawania ich do wiadomości publicznej.”).

Należy również zauważyć, że kilka innych technicznych poprawek do ostatecznego tekstu wprowadzono w trakcie zwykłej procedury prawno-językowej pomiędzy wspomnianymi dwiema instytucjami. Najważniejsze z nich dotyczą przeniesienia art. 3 do przepisów horyzontalnych w tytule 1, co było zamiarem zarówno Parlamentu, jak i Rady, dostosowania daty w art. 25 do pierwotnych transpozycji lub ostatecznych terminów notyfikacji, jak w art. 11 i 12 oraz dostosowania ostatecznego terminu w art. 34 (Uchylenie) do terminów transpozycji w art. 33.

IV.   WNIOSEK

Rada uważa, że jako całość wspólne stanowisko jest zgodne z podstawowymi celami zmienionego wniosku Komisji. Rada uważa również, że w miarę możliwości uwzględniła w ramach procedury przekształcenia główne cele realizowane przez Parlament Europejski w poprawkach do pierwotnego wniosku Komisji.


(1)  Odnośne dyrektywy to: 75/117/EWG (dotycząca równości wynagrodzeń), 86/378/EWG zmieniona dyrektywą 96/97/WE (dotycząca równego traktowania kobiet i mężczyzn w systemach zabezpieczenia społecznego pracowników), 76/207/EWG zmieniona dyrektywą 2002/73/WE (dotycząca równego traktowania mężczyzn i kobiet), 97/80/WE zmieniona dyrektywą 98/52/WE (dotycząca ciężaru dowodu).

(2)  Dok. 14878/05.

(3)  Dz.U. C 321 z 31.12.2003, str. 1.