(1)

Unia, ustanawiając przestrzeń wolności, bezpieczeństwa i sprawiedliwości, powinna prowadzić wspólną politykę w zakresie powrotów obywateli państw trzecich niemających prawa do pobytu w Unii. Skuteczna polityka powrotowa jest kluczowym elementem wiarygodnego systemu zarządzania migracją.

(2)

W niniejszym rozporządzeniu ustanawia się wspólny system powrotów obywateli państw trzecich nielegalnie przebywających w państwach członkowskich (zwanych dalej „nielegalnie przebywającymi obywatelami państw trzecich”), oparty na wspólnej procedurze powrotu, skuteczną współpracę z państwami trzecimi, obowiązki nielegalnie przebywających obywateli państw trzecich, zestaw narzędzi służących zarządzaniu skutecznymi powrotami, w tym środki zachęcające do powrotów, oraz współpracę między państwami członkowskimi.

(3)

Zgodnie z art. 72 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE) niniejsze rozporządzenie nie narusza wykonywania spoczywających na państwach członkowskich obowiązków dotyczących utrzymania porządku publicznego oraz ochrony bezpieczeństwa wewnętrznego.

(4)

Aby przyczynić się do wdrożenia kompleksowego podejścia określonego w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/1351 (3), należy wprowadzić wspólny system skutecznego zarządzania powrotami nielegalnie przebywających obywateli państw trzecich. Ten wspólny system powinien opierać się na zintegrowanym kształtowaniu polityki, aby zapewnić spójność i skuteczność działań i środków wprowadzanych przez Unię i jej państwa członkowskie działające w ramach ich odpowiednich kompetencji.

(5)

Rada Europejska konsekwentnie podkreśla znaczenie zdecydowanych działań na wszystkich poziomach w celu ułatwienia i przyspieszenia powrotów z Unii oraz zwiększenia ich skali. W październiku 2024 r. Rada Europejska zwróciła się do Komisji o przedstawienie w trybie pilnym nowego wniosku ustawodawczego.

(6)

W strategicznych wytycznych planowania prawodawczego i operacyjnego w przestrzeni wolności, bezpieczeństwa i sprawiedliwości przyjętych przez Radę ds. Wymiaru Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych w dniu 12 grudnia 2024 r. przypomniano, że skuteczna polityka powrotowa jest podstawowym filarem kompleksowego i wiarygodnego unijnego systemu azylowego i migracyjnego. W związku z tym w strategicznych wytycznych wezwano do opracowania i wdrożenia bardziej stanowczego i kompleksowego podejścia do powrotów w drodze pilnej aktualizacji ram prawnych.

(7)

Skuteczna polityka powrotowa powinna zapewniać spójność z paktem o migracji i azylu oraz wspierać jego integralność, a także powinna przyczyniać się do zarządzania nielegalną imigracją do Unii oraz do zapobiegania niedozwolonemu przemieszczaniu się nielegalnie przebywających obywateli państw trzecich między państwami członkowskimi, przy jednoczesnym poszanowaniu praw podstawowych.

(8)

Unia i jej państwa członkowskie intensyfikują starania na rzecz zwiększenia skuteczności polityki powrotowej. Pomimo tych starań obowiązujące ramy prawne, na które składają się dyrektywa Rady 2001/40/WE (4) i dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/115/WE (5), nie odpowiadają już potrzebom unijnej polityki migracyjnej ani potrzebom legislacyjnym i operacyjnym na drodze do zapewnienia skutecznych powrotów. Od czasu przyjęcia dyrektywy 2008/115/WE w 2008 r. w zakresie przestrzeni wolności, bezpieczeństwa i sprawiedliwości oraz unijnej polityki migracyjnej nastąpiły znaczne zmiany. Prawo Unii w obszarze migracji zmieniło się z prawodawstwa przewidującego minimalne normy na prawodawstwo mające na celu zbliżenie praktyk państw członkowskich. W 2018 r., przedstawiając wniosek dotyczący przekształcenia dyrektywy 2008/115/WE, Komisja miała na celu zreformowanie przepisów dotyczących powrotów. Celem Komisji było również wsparcie państw członkowskich w korzystaniu z mechanizmów elastyczności przewidzianych w dyrektywie 2008/115/WE za pomocą zaleceń Komisji (UE) 2017/2338 (6) i (UE) 2023/682 (7). Dotychczasowe ramy prawne nie są już jednak wystarczające.

(9)

Należy ustanowić stanowczą wspólną procedurę skutecznego powrotu w celu zapewnienia, aby obywatele państw trzecich, którzy nie spełniają warunków wjazdu, pobytu lub zamieszkania na terytorium danego państwa członkowskiego lub przestali je spełniać, byli niezwłocznie powracani w sposób humanitarny i trwały oraz z pełnym poszanowaniem praw podstawowych i prawa międzynarodowego. Jasne i przejrzyste zasady mające zastosowanie we wszystkich państwach członkowskich powinny zagwarantować pewność danemu obywatelowi państwa trzeciego i właściwym organom. Należy uprościć, ułatwić i przyspieszyć procedury powrotu oraz zapewnić, aby powrót nie był utrudniony, w tym z powodu niedozwolonego przemieszczania się do innych państw członkowskich.

(10)

Stosowanie przepisów niniejszego rozporządzenia nie powinno mieć wpływu na przepisy dotyczące dostępu do ochrony międzynarodowej zawarte w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/1348 (8). Uzupełnienie przepisów niniejszego rozporządzenia stanowią, w stosownych przypadkach, przepisy szczególne ustanowione w rozporządzeniu (UE) 2024/1348, które wiążą odmowne decyzje azylowe i decyzje nakazujące powrót w odniesieniu do ich wydawania i środków prawnych, oraz powrotowa procedura graniczna określona w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/1349 (9).

(11)

Niniejsze rozporządzenie nie narusza praw podstawowych obywateli państw trzecich i jest zgodne z zasadami uznanymi w szczególności w Karcie praw podstawowych Unii Europejskiej (zwanej dalej „Kartą”) oraz w Konwencji genewskiej dotyczącej statusu uchodźców z dnia 28 lipca 1951 r., zmienionej protokołem nowojorskim z dnia 31 stycznia 1967 r. (zwanej dalej „konwencją genewską”). Niniejsze rozporządzenie należy stosować zgodnie z Kartą, ogólnymi zasadami prawa Unii i odpowiednim prawem międzynarodowym.

(12)

Należy przestrzegać zasady non-refoulement i zakazu wydaleń zbiorowych przewidzianych w art. 19 Karty. Zgodnie z tym artykułem nikt nie może być usunięty z terytorium państwa, wydalony lub wydany w drodze ekstradycji do państwa trzeciego, w którym istnieje poważne ryzyko, że może być poddany karze śmierci, torturom lub innemu nieludzkiemu lub poniżającemu traktowaniu albo karaniu.

(13)

Państwo członkowskie, na którego terytorium wykryto nielegalnie przebywającego obywatela państwa trzeciego, jest odpowiedzialne za zapewnienie jego powrotu.

(14)

Sąd lub trybunał wyznaczony przez państwo członkowskie na mocy prawa krajowego jako właściwy powinien być odpowiedzialny za rozpatrzenie środka prawnego wniesionego w celu zaskarżenia decyzji nakazującej powrót, zakazu wjazdu i decyzji nakazującej wydalenie. Należy sprawdzić Zgodność z wymogami wynikającymi z zasady non-refoulement powinna być sprawdzana w przypadku, gdy materiał zawarty w aktach sprawy przedstawiony sądowi lub trybunałowi wyznaczonemu na mocy prawa krajowego jako właściwy do rozpatrzenia środka prawnego wniesionego przeciwko decyzji nakazującej powrót lub decyzji nakazującej wydalenie, uzupełniony lub wyjaśniony w następstwie postępowania kontradyktoryjnego, pozwala sądzić, że zasada non-refoulement mogła zostać naruszona.

(15)

Bez uszczerbku dla prawa do skutecznego środka prawnego przewidzianego w art. 47 Karty, zapewniającego obywatelowi państwa trzeciego możliwość zaskarżenia terminu wyjazdu określonego w decyzji nakazującej powrót lub braku takiego terminu w tej decyzji, unieważnienie lub uchylenie terminu wyjazdu nie powinno mieć wpływu na tę część decyzji nakazującej powrót, w której nakłada się lub stwierdza obowiązek opuszczenia terytorium państw członkowskich.

(16)

W przypadku wydalenia organy wyznaczone na mocy prawa krajowego jako właściwe powinny sprawdzać przestrzeganie zasady non-refoulement na podstawie indywidualnej oceny uwzględniającej wszystkie istotne okoliczności. Obywatel państwa trzeciego powinien przed wydaleniem jak najszybciej to możliwe przedstawić informacje dotyczące swojej sytuacji osobistej i uzasadnić je. Powinna istnieć możliwość oparcia się na istniejącej ocenie wszystkich istotnych okoliczności przeprowadzonej na wcześniejszych etapach procedury lub w ramach innych wcześniejszych procedur. Należy zbadać wszelkie istotne zmiany okoliczności i wszelkie nowe elementy świadczące o ryzyku refoulement, w tym w celu stwierdzenia, czy zostały one uzasadnione i czy nie zostały uznane za zgłoszone przez obywatela państwa trzeciego jedynie w celu opóźnienia lub udaremnienia wydalenia.

(17)

Państwa członkowskie mogą objąć obywateli państw trzecich, którzy wskażą, że wydalenie naruszyłoby zasadę non-refoulement, odpowiednią procedurą, w tym procedurą azylową zgodnie z rozporządzeniem (UE) 2024/1348. Państwa członkowskie mogą również objąć takich obywateli państw trzecich odpowiednią procedurą wtedy, gdy ich organy wyznaczone na mocy prawa krajowego jako właściwe dowiedzą się o istotnych przesłankach wskazujących, że wydalenie naruszyłoby zasadę non-refoulement.

(18)

Państwa członkowskie powinny mieć możliwość bardziej elastycznej współpracy, w tym dzięki nowym dwustronnym umowom lub uzgodnieniom, oraz w bardziej ukierunkowany sposób, aby wspierać skuteczne powroty do państw trzecich.

(19)

Po ustaleniu, że obywatel państwa trzeciego nie spełnia warunków wjazdu, pobytu lub zamieszkiwania na terytorium państw członkowskich lub przestał je spełniać, należy szybko wydać decyzję nakazującą powrót na podstawie indywidualnej oceny uwzględniającej wszystkie istotne fakty i okoliczności. Decyzja nakazująca powrót powinna zobowiązywać obywatela państwa trzeciego do opuszczenia terytorium państw członkowskich. Nie jest konieczne, aby określano w niej państwo powrotu. Państwo powrotu należy określić najpóźniej przed wydaleniem i można tego dokonać w decyzji nakazującej powrót albo w jakiejkolwiek innej decyzji nakazującej wydalenie niezależnie od decyzji nakazującej powrót. Przeszkody utrudniające wydalenie nie uniemożliwiają wydania decyzji nakazującej powrót, natomiast w takim przypadku należy wstrzymać wydalenie. Jeżeli w momencie wydania decyzji określającej państwo powrotu nadal możliwe jest wydalenie obywatela państwa trzeciego do jednego z kilku państw powrotu, w tym ze względu na podwójne lub wielokrotne obywatelstwo, w decyzji tej można określić wszystkie takie państwa powrotu. Prawo do skutecznego środka prawnego przewidziane w art. 47 Karty należy zapewnić w odniesieniu do wszystkich państw powrotu określonych w decyzji. W każdym razie, jeżeli właściwy organ przystępuje do wydalenia obywatela państwa trzeciego, należy go powiadomić o państwie powrotu, do którego zostanie wydalony, z odpowiednim wyprzedzeniem przed wydaleniem.

(20)

Niniejsze rozporządzenie nie powinno uniemożliwiać państwom członkowskim ustanowienia w prawie krajowym innych powodów wstrzymania wydalenia w odniesieniu do określonych grup obywateli państw trzecich.

(21)

Obywatele państw trzecich, na których spoczywa obowiązek opuszczenia terytorium państw członkowskich, ponoszą główną odpowiedzialność za opuszczenie tego terytorium.

(22)

Należy zapewnić, aby istotne elementy decyzji nakazującej powrót wydanej przez państwo członkowskie zostały wprowadzane w specjalnym formularzu jako europejski nakaz powrotu, ustanowionym na podstawie niniejszego rozporządzenia, i udostępnione w Systemie Informacyjnym Schengen wraz z wpisem dotyczącym powrotu. Europejski nakaz powrotu powinien z kolei wspierać uznawanie i wykonywanie wykonalnych decyzji nakazujących powrót i decyzji nakazujących wydalenie wydanych przez inne państwo członkowskie, w przypadku gdy obywatel państwa trzeciego przemieszcza się w niedozwolony sposób do innego państwa członkowskiego.

(23)

W przypadku gdy wobec obywatela państwa trzeciego przebywającego na terytorium państwa członkowskiego wydana została przez inne państwo członkowskie wykonalna decyzja nakazująca powrót, uznawanie i wykonywanie decyzji nakazujących powrót powinno ułatwiać i przyspieszać proces powrotu poprzez wzmocnioną współpracę i wzajemne zaufanie między państwami członkowskimi. Takie uznawanie i wykonywanie może również przyczynić się do powstrzymania migracji nieuregulowanej i zniechęcać do niedozwolonego przemieszczania się w obrębie Unii, a także do ograniczania opóźnień w procesie powrotu. Ze środka prawnego przeciwko decyzji nakazującej powrót należy korzystać wyłącznie w wydającym decyzję państwie członkowskim.

(24)

Uznanie decyzji nakazującej powrót lub decyzji nakazującej wydalenie na podstawie informacji dostępnych w europejskim nakazie powrotu, nie powinno stanowić decyzji ani orzeczenia. Nieuznanie decyzji nakazującej powrót lub decyzji nakazującej wydalenie również nie powinno stanowić decyzji ani orzeczenia.

(25)

W przypadku gdy państwo członkowskie rozważa uznanie i wykonanie wykonalnej decyzji nakazującej powrót lub decyzji nakazującej wydalenie wydanej przez inne państwo członkowskie (wzajemne uznanie), następujące elementy mogą być wskazówką dla danego państwa członkowskiego przy określaniu sytuacji, w których wzajemne uznawanie nie powinno mieć zastosowania, a w których zamiast tego państwo to powinno wydać swoją własną krajową decyzję nakazującą powrót. Takie sytuacje mogą obejmować przypadki, gdy wykonanie byłoby sprzeczne z porządkiem publicznym wykonującego decyzję państwa członkowskiego, w tym w związku z powrotami niektórych kategorii obywateli państw trzecich, takich jak małoletni bez opieki i ofiary handlu ludźmi, w przypadku których prawo krajowe przewiduje wyższy poziom ochrony; przypadki gdy wydanie nowej decyzji nakazującej powrót byłoby szybsze; przypadki gdy informacje zawarte w europejskim nakazie powrotu są niekompletne; przypadki gdy obywatel państwa trzeciego wniósł w wydającym decyzję państwie członkowskim odwołanie od decyzji nakazującej powrót; przypadki gdy obywatel państwa trzeciego ma zostać wydalony do innego państwa powrotu niż państwo określone w decyzji nakazującej powrót lub w decyzji nakazującej wydalenie wydanej przez wydające decyzję państwo członkowskie lub przypadki gdy w decyzji nakazującej powrót nie zostało określone żadne państwo powrotu.

(26)

W celu przygotowania kolejnych etapów działań prowadzących do obowiązkowego wzajemnego uznawania Komisja i odpowiednie agencje Unii, takie jak Agencja Unii Europejskiej ds. Zarządzania Operacyjnego Wielkoskalowymi Systemami Informatycznymi w Przestrzeni Wolności, Bezpieczeństwa i Sprawiedliwości (eu-LISA), ustanowiona w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/1726 (10) powinny, w stosownych przypadkach, wspierać państwa członkowskie, w tym poprzez wskazanie niezbędnych rozwiązań i dostosowań koniecznych do zapewnienia zautomatyzowanej obsługi europejskiego nakazu powrotu.

(27)

Najpóźniej w dniu przyjęcia aktu wykonawczego ustanawiającego formularz europejskiego nakazu powrotu państwa członkowskie oraz Komisja i odpowiednie agencje Unii, takie jak eu-LISA, powinny zacząć wprowadzać rozwiązania prawne i techniczne zapewniające możliwość udostępniania europejskiego nakazu powrotu za pośrednictwem Systemu Informacyjnego Schengen.

(28)

Do dnia 17 października 2029 r. Komisja powinna ocenić wdrożenie wzajemnego uznawania, w szczególności: czy państwa członkowskie wprowadziły rozwiązania prawne i techniczne, które umożliwiają udostępnienie europejskiego nakazu powrotu za pośrednictwem Systemu Informacyjnego Schengen zgodnie z niniejszym rozporządzeniem, i czy rozwiązania te są skuteczne; czy państwa członkowskie wprowadziły rozwiązania prawne i techniczne, które zapewniają zautomatyzowaną obsługę europejskiego nakazu powrotu zgodnie z niniejszym rozporządzeniem; skuteczność uznawania i wykonywania decyzji nakazujących powrót i decyzji nakazujących wydalenie; wynikające z tego obciążenie krajowych systemów sądowniczych i administracyjnych; oraz wyniki odpowiednich szkoleń i działań w ramach projektów pilotażowych.

(29)

Na podstawie oceny wdrożenia wzajemnego uznawania Komisja powinna przedłożyć, w stosownych przypadkach, wnioski ustawodawcze, w tym wszelkie ukierunkowane zmiany służące zapewnieniu skutecznych powrotów, w celu wprowadzenia obowiązkowego wzajemnego uznawania i wykonywania wykonalnych decyzji nakazujących powrót i decyzji nakazujących wydalenie wydanych przez inne państwo członkowskie. Jeżeli Komisja nie przedłoży wniosku, powinna przedstawić powody, dla których tego nie uczyniła.

(30)

Skutkom krajowych środków w zakresie powrotów należy w dalszym ciągu nadawać wymiar unijny poprzez wprowadzenie zakazu wjazdu, który zakazywałby wjazdu i pobytu na terytorium wszystkich państw członkowskich. Czas trwania zakazu wjazdu należy określić z należytym uwzględnieniem wszystkich okoliczności istotnych dla danego przypadku. Jeżeli podczas odprawy wyjazdowej na granicach zewnętrznych dojdzie do wykrycia nielegalnie przebywającego obywatela państwa trzeciego, właściwe byłoby wydanie zakazu wjazdu, aby zapobiec jego ponownemu wjazdowi w przyszłości, a tym samym ograniczyć ryzyko nielegalnej imigracji, nie uniemożliwiając przy tym szybkiego wyjazdu tego obywatela państwa trzeciego.

(31)

Obywatele państw trzecich, którzy nie wykonali obowiązku opuszczenia terytorium państw członkowskich lub którym nie wyznaczono terminu wyjazdu, mogą zostać wydaleni z wykorzystaniem środków przymusu. Zaostrzone przepisy dotyczące wydalenia powinny zapewnić bezpośrednie i natychmiastowe skutki, w przypadku gdy obywatel państwa trzeciego nie opuści terytorium państw członkowskich w dniu upływu terminu wyjazdu lub przed upływem tego terminu, a także zapobiegać niedozwolonemu przemieszczaniu się w obrębie Unii i zagrożeniom dla bezpieczeństwa. Jeżeli nie ma powodów, by sądzić, że dobrowolny powrót podważyłby cel procedury powrotu, współpracującym obywatelom państw trzecich powinno się umożliwić kontynuowanie powrotu przede wszystkim w ramach dobrowolnego powrotu. Środki przymusu powinny podlegać zasadom proporcjonalności i skuteczności w odniesieniu do zastosowanych środków i do zamierzonych celów.

(32)

Ponieważ niniejsze rozporządzenie stosuje się wyłącznie do obywateli państw trzecich nielegalnie przebywających w Unii, nie ma ono wpływu na doradztwo w zakresie powrotu i reintegracji ani na inne programy wspierające dobrowolne powroty i reintegrację obywateli państw trzecich, którzy przebywają w Unii legalnie.

(33)

Konieczne są wspólne przepisy w celu zapewnienia skutecznej identyfikacji i szybkiego powracania nielegalnie przebywających obywateli państw trzecich stanowiących zagrożenie dla bezpieczeństwa. Należy zapewnić przeprowadzanie odpowiednich kontroli służących identyfikowaniu i wskazywaniu obywateli państw trzecich stwarzających ryzyko dla bezpieczeństwa, w tym w ramach procesu kontroli przesiewowej określonego w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/1356 (11). W przypadku obywateli państw trzecich stanowiących zagrożenie dla bezpieczeństwa wydalenie powinno być zasadniczo regułą, a także powinna istnieć możliwość odstąpienia od ogólnych zasad w celu ustanowienia dłuższych lub bezterminowych zakazów wjazdu i dłuższych okresów detencji oraz odstąpienia od skorzystania ze specjalnych ośrodków detencyjnych, tak aby osoby, które zagrażają bezpieczeństwu państw członkowskich, zostały szybko wydalone.

(34)

Nowe przepisy powinny przyczynić się do rozszerzenia możliwości państw członkowskich w zakresie zapewnienia powrotów do państw trzecich za pomocą dodatkowych narzędzi. Powinna istnieć możliwość zawarcia szczególnych umów lub uzgodnień z państwami trzecimi w celu zapewnienia państwom członkowskim większej liczby możliwości przeprowadzania powrotów, pod warunkiem że dane państwo trzecie przestrzega międzynarodowych standardów w zakresie praw człowieka i, w przypadku wydalenia, zasady non-refoulement. Nieprawidłowości w odniesieniu do określonych części terytorium państwa trzeciego lub do możliwej do zidentyfikowania kategorii osób nie powinny uniemożliwiać zawarcia takiej umowy lub takiego uzgodnienia, pod warunkiem że istnieją wystarczające zabezpieczenia zapewniające pełne poszanowanie praw obywateli państw trzecich, których dotyczy taka umowa lub uzgodnienie. W umowie lub uzgodnieniu należy w szczególności określić procedury mające zastosowanie do powrotu, warunki pobytu w danym państwie, obowiązki i zakres odpowiedzialności stron danej umowy lub uzgodnienia oraz skutki w przypadku naruszenia umowy lub uzgodnienia. W przypadku gdy umowa lub uzgodnienie obejmują dalszy powrót z państwa trzeciego, powinny dodatkowo określać skutki w przypadku gdy dalszy powrót nie jest możliwy, obowiązki i zakres odpowiedzialności stron danej umowy lub uzgodnienia oraz skutki istotnej zmiany mającej negatywny wpływ na sytuację w państwie trzecim, a także powinny wskazywać niezależny organ lub mechanizm monitorujący, który oceni wykonanie umowy lub uzgodnienia. Taka umowa lub uzgodnienie stanowiłyby wdrożenie prawa Unii do celów art. 51 ust. 1 Karty.

(35)

Aby zapewnić wystarczającą ochronę uzasadnionych interesów związanych z zarządzaniem granicami zewnętrznymi i z bezpieczeństwem wewnętrznym danych państw członkowskich, w sytuacji, gdy państwo członkowskie negocjuje umowę lub uzgodnienie do celów niniejszego rozporządzenia z jednym z państw trzecich sąsiadujących z Unią, państwa członkowskie, które mają wspólną granicę z tym państwem trzecim, powinny, w odpowiednim czasie przed zawarciem danej umowy lub uzgodnienia, zostać poinformowane o tych negocjacjach, z pełnym poszanowaniem zasady lojalnej współpracy określonej w art. 4 ust. 3 Traktatu o Unii Europejskiej (TUE). Przy zawieraniu umowy lub uzgodnienia z państwem trzecim państwa członkowskie powinny być zobowiązane do poinformowania Komisji i innych państw członkowskich o takiej umowie lub uzgodnieniu przed rozpoczęciem ich tymczasowego stosowania lub wejściem ich w życie, w zależności od tego, co nastąpi wcześniej. Ponadto, aby uniknąć niezgodności z prawem Unii i jeszcze bardziej zwiększyć przejrzystość w zakresie umów lub uzgodnień między państwami członkowskimi a państwami trzecimi, państwa członkowskie mogłyby – na zasadzie dobrowolności – informować Komisję i inne państwa członkowskie o postępach w negocjacjach z państwem trzecim w sprawie umów lub uzgodnień, których zawarcie jest możliwe na podstawie niniejszego rozporządzenia, zanim strony osiągną ostateczne porozumienie, w tym w celu uzyskania od Komisji oceny dotyczącej tego, czy planowana umowa lub planowane uzgodnienie będące przedmiotem negocjacji są zgodne z prawem Unii.

(36)

Sprawne funkcjonowanie strefy Schengen bez granic wewnętrznych zależy od efektywnego i sprawnego stosowania odpowiedniego dorobku prawnego przez państwa członkowskie. W rozporządzeniu Rady (UE) 2022/922 (12) ustanowiono mechanizm oceny i monitorowania w celu weryfikacji stosowania dorobku Schengen, w tym w odniesieniu do skutecznego przeprowadzania powrotu nielegalnie przebywających obywateli państw trzecich oraz poszanowania praw podstawowych.

(37)

Przy stosowaniu procedur powrotu, państwa członkowskie powinny przede wszystkim uwzględniać najlepszy interes dziecka, zgodnie z art. 24 Karty oraz z Konwencją Narodów Zjednoczonych o prawach dziecka z 1989 r. Przy indywidualnej ocenie najlepszego interesu dziecka państwa członkowskie powinny brać w szczególności pod uwagę dobre samopoczucie i rozwój społeczny małoletniego w perspektywie krótko-, średnio- i długoterminowej, względy bezpieczeństwa i ochrony oraz opinię małoletniego, stosownie do jego wieku i stopnia dojrzałości, w tym jego pochodzenia. Małoletnim bez opieki na wszystkich etapach procesu powrotu powinien towarzyszyć przedstawiciel lub osoba wyznaczona do ochrony najlepszego interesu dziecka.

(38)

Jeżeli istnieją podstawy do wątpliwości, czy obywatel państwa trzeciego jest małoletni, właściwy organ powinien mieć możliwość przeprowadzenia oceny wieku danej osoby zgodnie z prawem Unii lub prawem krajowym. Należy umożliwić właściwym organom skorzystanie z ocen wieku przeprowadzonych w ramach wcześniejszych procedur. Aby zapewnić spójność zarządzania migracją w całej Unii, właściwe organy mogłyby uwzględniać tę samą procedurę, którą przewidziano w rozporządzeniu (UE) 2024/1348.

(39)

Aby zwiększyć skuteczność przeprowadzania procedury powrotu, należy jasno określić obowiązki obywateli państw trzecich. Na obywateli państw trzecich należy nałożyć obowiązek opuszczenia terytorium państw członkowskich oraz współpracy z organami w ciągu całej procedury powrotu. Obywatele państw trzecich powinni pozostawać do dyspozycji właściwych organów i być z nimi w kontakcie oraz powinni dostarczać wszelkich informacji istotnych dla przygotowania i przeprowadzenia powrotu. Nie powinni oni również fizycznie ani słownie utrudniać wydalenia. Utrudnianie słowne powinno być rozumiane jako zachowanie obywatela państwa trzeciego, którego forma lub charakter cechują się większą intensywnością niż zwykły sprzeciw. Za ustalenie tożsamości oraz uzyskanie i dostarczenie dokumentów podróży niezbędnych do powrotu odpowiadają przede wszystkim obywatele państw trzecich. Niewykonanie obowiązku opuszczenia terytorium państw członkowskich i obowiązku współpracy powinno mieć skuteczne, odstraszające i proporcjonalne skutki, a właściwe organy powinny podjąć odpowiednie działania w celu zapewnienia powrotu, w tym – w stosownym przypadku – w drodze czynności dochodzeniowych. Obywatele państw trzecich, którzy nie mogą zostać wydaleni, w tym ze względu na zasadę non-refoulement lub brak ich współpracy z właściwymi organami, nie powinni być wyłączeni z nałożenia na nich ogólnych obowiązków, w tym obowiązków dotyczących pozostania, zamieszkiwania i zgłaszania. Skutkiem nieprzestrzegania obowiązku współpracy powinno być na przykład obniżenie świadczeń i zasiłków przyznanych zgodnie z prawem krajowym lub zajęcie dokumentów podróży.

(40)

Niniejsze rozporządzenie pozostaje bez uszczerbku dla obowiązków i środków niezwiązanych z powrotem oraz dla przepisów regulujących świadczenia społeczne na mocy prawa krajowego.

(41)

Niniejsze rozporządzenie nie powinno wpływać na możliwość nakładania przez państwa członkowskie, w stosownych przypadkach, sankcji karnych zgodnie z krajowym prawem karnym, w tym kary pozbawienia wolności, na obywateli państw trzecich objętych zakresem stosowania niniejszego rozporządzenia.

(42)

Należy ustanowić zestaw środków prawnych w przypadku decyzji dotyczących powrotu, tak aby zapewnić skuteczną ochronę praw osób, których decyzje te dotyczą. W przypadku wniesienia do sądu lub trybunału odwołania lub wniosku o przeprowadzenie kontroli należy zapewnić, na wniosek, niezbędną pomoc prawną, bez uszczerbku dla możliwości ograniczenia dostępu do pomocy prawnej oraz do zastępstwa prawnego.

(43)

Pomoc prawna i zastępstwo prawne obejmują przygotowanie odwołania lub wniosku o przeprowadzenie kontroli, w tym sporządzenie dokumentów procesowych wymaganych na mocy prawa krajowego oraz, w przypadku gdy odbywa się rozprawa, udział w tej rozprawie przed sądem lub trybunałem, w celu zapewnienia prawa do skutecznego środka prawnego i dostępu do bezstronnego sądu.

(44)

Pojęcie sądu lub trybunału jest pojęciem określonym w prawie Unii, zgodnie z wykładnią Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Pojęcie to może oznaczać między innymi jedynie organ działający w charakterze podmiotu trzeciego w stosunku do organu, który podjął decyzję będącą przedmiotem postępowania. Organ ten powinien pełnić funkcje sądownicze, przy czym to, czy organ ten został uznany za sąd lub trybunał na mocy prawa krajowego, nie ma decydującego znaczenia. Niniejsze rozporządzenie nie wpływa na kompetencję państw członkowskich w zakresie organizacji krajowego systemu sądownictwa i określania liczby instancji odwoławczych. Jeżeli prawo krajowe przewiduje możliwość wniesienia kolejnego odwołania od pierwszej lub kolejnej decyzji w sprawie odwołania, i takie odwołanie zostanie wniesione, wydalenie nie ulega zawieszeniu, chyba że obywatel państwa trzeciego wystąpi z wnioskiem o zawieszenie, a właściwy sąd lub trybunał postanowią o zawieszeniu, z należytym uwzględnieniem szczególnych okoliczności danej sprawy. Pozostaje to bez uszczerbku dla prawa krajowego, którego przepisy przewidują skutek zawieszający takich środków prawnych.

(45)

Aby zwiększyć skuteczność procedur powrotu, przy jednoczesnym zapewnieniu poszanowania prawa do skutecznego środka prawnego zgodnie z art. 47 Karty, odwołania od decyzji związanych z powrotem powinny być w miarę możliwości zaskarżane przed jedną instancją sądową. Przepisy niniejszego rozporządzenia dotyczące odwołań i zawieszenia wykonania decyzji powinny być zgodne z prawem do skutecznego środka prawnego przewidzianym w art. 47 Karty.

(46)

Mimo iż niniejsze rozporządzenie nie przewiduje automatycznego skutku zawieszającego odwołania, państwa członkowskie powinny zapewnić, przy pełnym poszanowaniu art. 47 Karty, aby właściwy sąd lub trybunał pierwszej instancji mogły zawiesić wydalenie przed wykonaniem decyzji nakazującej powrót lub decyzji nakazującej wydalenie. Obywatel państwa trzeciego powinien mieć możliwość złożenia wniosku o zawieszenie wykonania decyzji nakazującej powrót lub decyzji nakazującej wydalenie, chyba że prawo krajowe przewiduje również możliwość zawieszenia wykonania takiej decyzji z urzędu przez właściwy sąd lub trybunał. Powinno to być bez uszczerbku dla możliwości przewidzenia przez państwo członkowskie w prawie krajowym automatycznego skutku zawieszającego odwołania. Aby uniknąć powielania oceny ryzyka naruszenia zasady non-refoulement, należy opierać się na materiale zawartym w aktach sprawy, w szczególności na wcześniejszych ocenach, w tym – w stosownych przypadkach – na ocenach przeprowadzonych w kontekście procedury azylowej.

(47)

Państwa członkowskie należy wyposażyć w narzędzia niezbędne do zapewnienia szybkich i skutecznych powrotów, w tym środki, które można stosować w przypadku nieprzestrzegania obowiązku opuszczenia terytorium państw członkowskich i obowiązku współpracy oraz w celu zachęty do wykonania tych obowiązków, a także w środki służące zapobieganiu ryzyku ucieczki. Ucieczka obejmuje takie działania jak opuszczenie terytorium państw członkowskich bez zezwolenia właściwych organów z powodów, które nie są poza kontrolą obywatela państwa trzeciego. Wspólne przepisy powinny usystematyzować wymogi dotyczące obowiązku współpracy oraz kryteriów określania ryzyka ucieczki, nie ograniczając przy tym prawa państw członkowskich do ustanowienia dodatkowych środków i kryteriów w prawie krajowym. Takie wspólne przepisy powinny również zapewnić, by detencja i środki będące alternatywą dla detencji były stosowane w państwach członkowskich w celu skutecznego zarządzania procesem powrotu.

(48)

Powinna istnieć możliwość zastosowania detencji, gdy jest to proporcjonalne i konieczne, po przeprowadzeniu indywidualnej oceny każdego przypadku i wyłącznie w celu powrotu, w tym przygotowania powrotu, readmisji lub przeprowadzenia wydalenia. Organy powinny działać z należytą starannością, a detencję należy stosować przez możliwie najkrótszy okres, który zasadniczo nie powinien przekraczać 24 miesięcy w danym państwie członkowskim. W przypadku ucieczki nielegalnie przebywającego obywatela państwa trzeciego do innego państwa członkowskiego przy obliczaniu maksymalnego okresu detencji nie powinno brać się pod uwagę okresów poprzednich detencji. Przy obliczaniu maksymalnego okresu detencji nie powinny być uwzględniane okresy detencji przewidziane w innych rozporządzeniach lub dyrektywach, które nie dotyczą procedury powrotu. Podczas detencji należy uwzględniać szczególne potrzeby wynikające z oceny wymagań w zakresie szczególnego traktowania. Jeżeli prawo krajowe przewiduje zastosowanie detencji wobec małoletnich, należy przede wszystkim uwzględniać najlepszy interes dziecka. Należy stosować inne łagodniejsze środki będące alternatywą dla detencji, jeżeli można je skutecznie stosować wobec nielegalnie przebywających obywateli państw trzecich.

(49)

Jeżeli detencja była stosowana przez okres 24 miesięcy, państwo członkowskie powinno w określonych okolicznościach mieć możliwość stosowania wobec nielegalnie przebywającego obywatela państwa trzeciego detencji przez kolejne okresy nieprzekraczające łącznie sześciu miesięcy, w przypadku gdy istnieje ryzyko ucieczki i zmienione okoliczności wskazują na rozsądne perspektywy wydalenia ze względu na nowe istotne informacje. Taka detencja powinna zostać zarządzona zgodnie z zasadami konieczności i proporcjonalności oraz powinna być stosowana możliwie jak najkrócej.

(50)

Powrót obywateli państw trzecich, którzy stanowią zagrożenie dla bezpieczeństwa, wymaga szczególnych środków mających na celu ochronę praw i wolności innych osób. W związku z tym powinna istnieć możliwość zastosowania detencji wobec takich obywateli państw trzecich przez okres dłuższy niż 24 miesiące. Każdy taki przypadek zastosowania detencji powinien być zgodny z zasadą proporcjonalności.

(51)

Obywateli państwa trzeciego, wobec których zastosowano detencję, należy traktować w sposób ludzki i godny, z poszanowaniem ich praw podstawowych oraz zgodnie z prawem międzynarodowym i krajowym, z uwzględnieniem praktycznych wytycznych Komitetu Rady Europy dotyczących zapobiegania torturom oraz nieludzkiemu i poniżającemu traktowaniu lub karaniu. Co do detencja powinna mieć miejsce w specjalnych ośrodkach detencyjnych lub wyspecjalizowanych oddziałach innych ośrodków. W przypadku gdy państwo członkowskie nie jest w stanie zapewnić miejsca w takim ośrodku, powinna istnieć możliwość posiłkowania się miejscami w jednostkach penitencjarnych, w którym obywateli państw trzecich przetrzymuje się – w miarę możliwości – oddzielnie od osadzonych. Należy umożliwić zastosowanie wzmożonych środków bezpieczeństwa w ośrodkach detencyjnych wobec obywateli państw trzecich, którzy stanowią zagrożenie dla bezpieczeństwa.

(52)

Podstawy do zastosowania detencji określone w niniejszym rozporządzeniu pozostają bez uszczerbku dla innych podstaw do zastosowania detencji, w tym podstaw do zatrzymania w ramach postępowania karnego, mających zastosowanie na podstawie prawa krajowego.

(53)

Obowiązek każdego państwa do readmisji własnych obywateli stanowi podstawową zasadę suwerenności państwa i współpracy międzynarodowej. Spoczywający na państwach obowiązek readmisji własnych obywateli uznaje się za zasadę międzynarodowego prawa zwyczajowego i jest on przewidziany w załączniku 9, rozdział 5 Konwencji o międzynarodowym lotnictwie cywilnym i określony w Umowie o partnerstwie między unią Europejską i jej państwami członkowskimi, z jednej strony, a członkami Organizacji Państw Afryki, Karaibów i Pacyfiku, z drugiej strony (umowa z Samoa). Skuteczne powroty są możliwe tylko wtedy, gdy państwa wywiązują się z obowiązku readmisji własnych obywateli. W związku z tym państwa członkowskie są zależne od współpracy państw trzecich, aby móc realizować skuteczne powroty. Istniejące instrumenty, takie jak art. 25a rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 810/2009 (13) i wsparcie zapewniane przez Europejską Agencję Straży Granicznej i Przybrzeżnej (Frontex) zgodnie z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/1896 (14), są w razie potrzeby wykorzystywane przez Unię i państwa członkowskie w celu poprawy współpracy z państwami trzecimi.

(54)

Zewnętrzny wymiar polityki powrotowej stanowi integralną część kompleksowego podejścia do zarządzania migracją. Skuteczna współpraca w zakresie powrotów i readmisji jest podstawowym zewnętrznym elementem zrównoważonych i kompleksowych partnerstw z państwami trzecimi zgodnie z celami, o których mowa w rozporządzeniu (UE) 2024/1351. Rada Europejska, między innymi, w swoich konkluzjach z października 2024 r. zaapelowała o podjęcie szybkich działań, aby zapewnić skuteczne powroty z wykorzystaniem jako dźwigni wszystkich odpowiednich polityk i narzędzi Unii, w tym polityki wizowej, handlu, rozwoju i dyplomacji. Zarówno w państwach członkowskich, jak i w instytucjach Unii potrzebne jest podejście obejmujące całą administrację.

(55)

Bez uszczerbku dla oceny współpracy państw trzecich w zakresie readmisji przewidzianej w art. 25a rozporządzenia (WE) nr 810/2009 i jako że współpraca państw trzecich w dziedzinie powrotów i readmisji nielegalnie przebywających obywateli państw trzecich może okazać się trudna w praktyce, w przypadku gdy co najmniej jedno państwo członkowskie napotyka trudności we współpracy z państwami trzecimi w zakresie readmisji, w tym w celu potwierdzenia obywatelstwa, uzyskania niezbędnych dokumentów podróży od odpowiednich organów państw trzecich i organizacji operacji powrotowych, Unia i państwa członkowskie powinny mieć możliwość korzystania z odpowiednich istniejących narzędzi przewidzianych w prawie Unii, w zakresie, w jakim państwa członkowskie są związane aktami ustawodawczymi ustanawiającymi te narzędzia, w ramach skoordynowanego podejścia Unii do poprawy współpracy w dziedzinie powrotów i readmisji.

(56)

Skoordynowane podejście do readmisji między państwami członkowskimi ma kluczowe znaczenie dla ułatwienia powrotu obywateli państw trzecich. Niewystarczające działania następcze w związku z wykonalnymi decyzjami nakazującymi powrót mogą osłabić skuteczność wspólnego podejścia do powrotów. Po wydaniu wykonalnych decyzji nakazujących powrót należy systematycznie podejmować wszelkie środki niezbędne do realizacji powrotu, w tym, w stosownych przypadkach, należy przedłożyć wnioski o readmisję organom państw trzecich, w przypadku gdy istnieją wątpliwości co do obywatelstwa lub gdy konieczne jest uzyskanie dokumentu podróży.

(57)

Skuteczne procedury powrotu opierają się na skutecznej współpracy administracyjnej i wymianie informacji między państwami członkowskimi. Wymiana informacji, w tym wymiana danych dotyczących tożsamości i obywatelstwa obywateli państw trzecich, ich dokumentów podróży oraz innych istotnych informacji, powinna opierać się na jasnych zasadach, w tym zasadach określonych w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/1860 (15). Zasady te powinny być zgodne z zasadami ochrony danych i prawami osób objętych procedurą powrotu, aby zapewnić prawidłowość tych informacji i możliwość ich wykorzystywania wyłącznie do celów powrotu, wydalenia, readmisji i reintegracji oraz aby zapewnić ich ochronę przed nieuprawnionym dostępem, ujawnieniem lub wykorzystaniem.

(58)

Do przetwarzania danych osobowych do celów niniejszego rozporządzenia zastosowanie ma rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 (16). Do przetwarzania danych osobowych przez instytucje i organy Unii do celów niniejszego rozporządzenia zastosowanie ma rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/1725 (17). Z uwagi na ważne względy interesu publicznego, które leżą u podstaw readmisji i skutecznych powrotów, do celów powrotów, wydalenia, readmisji i reintegracji konieczne może być przekazanie danych osobowych obywateli państw trzecich, których dotyczy decyzja nakazującą powrót, w tym danych dotyczących ich tożsamości, dokumentów podróży, innych istotnych danych, a także, w należycie uzasadnionych przypadkach, danych dotyczących wyroków skazujących za popełnione przez nich przestępstwa i danych dotyczących zdrowia. Przekazywanie takich danych musi odbywać się zgodnie z rozdziałem V rozporządzenia (UE) 2016/679 i rozdziałem V rozporządzenia (UE) 2018/1725 oraz z poszanowaniem praw osób, których dane dotyczą, a także zgodnie z zasadami non-refoulement, proporcjonalności i konieczności oraz Kartą.

(59)

W celu zapewnienia skutecznych powrotów właściwe organy odpowiedzialne za procedury azylowe i właściwe organy uczestniczące na różnych etapach procesu powrotu powinny ściśle ze sobą współpracować i koordynować swoje działania.

(60)

Wspólny system powrotów powinien w pełni wykorzystywać systemy cyfrowe wspierające zarządzanie powrotami, readmisją i reintegracją, z naciskiem na skuteczną procedurę administracyjną, współpracę, wymianę informacji i interoperacyjność.

(61)

Co do zasady powinna być prowadzona współpraca i zapewniana pomoc między państwami członkowskimi, w tym w celu dopuszczenia tranzytu przez ich terytorium, udzielenia pomocy logistycznej lub innej pomocy materialnej lub rzeczowej związanej z takim tranzytem, ułatwienia przekazywania do innego państwa członkowskiego – na podstawie dwustronnych umów lub uzgodnień lub w ramach współpracy między państwami członkowskimi – lub w celu udzielenia pomocy przy wyjeździe obywatela państwa trzeciego do państwa członkowskiego, w którym ma on prawo do pobytu.

(62)

Unia zapewnia wsparcie finansowe i operacyjne – bez uszczerbku dla wieloletnich ram finansowych na lata 2028–2034 – w celu skutecznego wykonywania niniejszego rozporządzenia. W zakresie, w jakim działania powinny być finansowane z instrumentu tematycznego Fundusz Azylu, Migracji i Integracji, mogą one być realizowane w ramach zarządzania bezpośredniego, pośredniego lub dzielonego. Państwa członkowskie powinny jak najlepiej wykorzystywać dostępne unijne instrumenty finansowe, programy i projekty w dziedzinie powrotów, w szczególności na podstawie rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/1147 (18), jak również pomoc operacyjną zapewnianą przez Frontex zgodnie z rozporządzeniem (UE) 2019/1896.

(63)

Sprawozdawczość w zakresie skuteczności niniejszego rozporządzenia i określenie obszarów wymagających poprawy powinno opierać się na gromadzeniu i analizie istniejących, wiarygodnych i porównywalnych statystyk dotyczących skuteczności procedur powrotu, współpracy państw trzecich oraz działań na rzecz reintegracji. W celu zapewnienia przydatności statystyk należy wziąć pod uwagę normy określone w rozporządzeniu (WE) nr 862/2007 Parlamentu Europejskiego i Rady (19), rozporządzeniu (UE) 2019/1896 i w prawie krajowym oraz w razie potrzeby – przeprowadzić ich przegląd. Należy ustanowić wspólne normy i definicje dotyczące gromadzenia odpowiednich danych i sprawozdawczości, aby umożliwić ocenę wpływu niniejszego rozporządzenia oraz przyczynić się do podejmowania świadomych decyzji dotyczących przyszłego rozwoju polityki.

(64)

W celu zapewnienia jednolitych warunków wykonywania niniejszego rozporządzenia należy powierzyć Komisji uprawnienia wykonawcze do ustanowienia europejskiego nakazu powrotu. Uprawnienia te powinny być wykonywane zgodnie z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 182/2011 (20).

(65)

Niniejsze rozporządzenie wprowadza nowy wspólny system powrotów nielegalnie przebywających obywateli państw trzecich, który ma być bezpośrednio wdrażany przez organy krajowe. Ten nowy system wprowadza istotne nowości mające na celu poprawę skuteczności procedury powrotu, w tym w odniesieniu do państw trzecich będących państwami powrotu i zewnętrznego wymiaru powrotów. Aby zapewnić szybkie stosowanie środków przewidzianych w niniejszym rozporządzeniu, powinno ono wejść w życie następnego dnia po jego opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej. Przepisy, o których nie ma mowy w art. 50 ust. 2 niniejszego rozporządzenia i które zastąpią dyrektywę 2008/115/WE i mają na celu całkowite zastąpienie ram prawnych przewidzianych w tej dyrektywie, powinny być stosowane od dnia 17 października 2027 r., aby umożliwić podjęcie wszystkich niezbędnych kroków przygotowawczych i operacyjnych oraz zapewnić sprawne, skuteczne i spójne wykonanie niniejszego rozporządzenia na poziomie unijnym i krajowym, a także uniknąć nakładania się przepisów tej dyrektywy i niniejszego rozporządzenia. Dyrektywy 2001/40/WE i 2008/115/WE oraz decyzję Rady 2004/191/WE (21) należy zatem uchylić z tym dniem.

(66)

Ponieważ cel niniejszego rozporządzenia, mianowicie zwiększenie skuteczności przeprowadzania powrotów nielegalnie przebywających obywateli państw trzecich, nie może zostać osiągnięty w sposób wystarczający przez państwa członkowskie, natomiast – ze względu na rozmiary i skutki działań ukierunkowanych na zapewnienie wspólnego i spójnego podejścia między państwami członkowskimi – możliwe jest jego lepsze osiągnięcie na poziomie Unii, Unia może podjąć działania zgodnie z zasadą pomocniczości określoną w art. 5 TUE. Zgodnie z zasadą proporcjonalności, określoną w tym artykule, niniejsze rozporządzenie nie wykracza poza to, co jest konieczne do osiągnięcia tego celu.

(67)

Zgodnie z art. 1 i 2 Protokołu nr 22 w sprawie stanowiska Danii, załączonego do TUE i do TFUE, Dania nie uczestniczy w przyjęciu niniejszego rozporządzenia i nie jest nim związana ani go nie stosuje. Ponieważ niniejsze rozporządzenie rozwija dorobek Schengen, zgodnie z art. 4 tego protokołu Dania – w terminie sześciu miesięcy po przyjęciu przez Radę niniejszego rozporządzenia – podejmuje decyzję, czy dokona jego transpozycji do swego prawa krajowego.

(68)

Niniejsze rozporządzenie stanowi rozwinięcie przepisów dorobku Schengen, które nie mają zastosowania do Irlandii zgodnie z Protokołem nr 19 w sprawie dorobku Schengen włączonego w ramy Unii Europejskiej, załączonego do TUE i TFUE, a Irlandia, z zastrzeżeniem art. 4 tego protokołu, nie jest nim związana ani go nie stosuje.

(69)

W odniesieniu do Islandii i Norwegii niniejsze rozporządzenie stanowi rozwinięcie przepisów dorobku Schengen – w rozumieniu Umowy zawartej przez Radę Unii Europejskiej i Republikę Islandii oraz Królestwo Norwegii dotyczącej włączenia tych dwóch państw we wprowadzanie w życie, stosowanie i rozwój dorobku Schengen (22) – które wchodzą w zakres obszaru, o którym mowa w art. 1 lit. C decyzji Rady 1999/437/WE (23).

(70)

W odniesieniu do Szwajcarii niniejsze rozporządzenie stanowi rozwinięcie przepisów dorobku Schengen – w rozumieniu Umowy między Unią Europejską, Wspólnotą Europejską a Konfederacją Szwajcarską w sprawie włączenia Konfederacji Szwajcarskiej we wprowadzanie w życie, stosowanie i rozwój dorobku Schengen (24) – które wchodzą w zakres obszaru, o którym mowa w art. 1 lit. C decyzji 1999/437/WE w związku z art. 3 decyzji Rady 2008/146/WE (25).

(71)

W odniesieniu do Liechtensteinu niniejsze rozporządzenie stanowi rozwinięcie przepisów dorobku Schengen – w rozumieniu Protokołu między Unią Europejską, Wspólnotą Europejską, Konfederacją Szwajcarską i Księstwem Liechtensteinu w sprawie przystąpienia Księstwa Liechtensteinu do Umowy między Unią Europejską, Wspólnotą Europejską i Konfederacją Szwajcarską dotyczącej włączenia Konfederacji Szwajcarskiej we wprowadzanie w życie, stosowanie i rozwój dorobku Schengen – które wchodzą w zakres obszaru, o którym mowa w art. 1 lit. C decyzji 1999/437/WE w związku z art. 3 decyzji Rady 2011/350/UE (26).

(72)

Niniejsze rozporządzenie jest aktem opartym na dorobku Schengen lub w inny sposób z nim związanym w rozumieniu art. 3 ust. 1 Aktu przystąpienia z 2003 r.

(73)

Zgodnie z art. 42 ust. 1 rozporządzenia (UE) 2018/1725 skonsultowano się z Europejskim Inspektorem Ochrony Danych, który wydał opinię w dniu 23 maja 2025 r.,