(1)

Substancje perfluoroalkilowe (PFAS) są powszechne w zastosowaniach przemysłowych i konsumenckich, w tym w plamoodpornych powłokach tkanin i dywanów, olejoodpornych powłokach materiałów z papieru i kartonu przeznaczonych do kontaktu z żywnością, pianach gaśniczych, substancjach powierzchniowo czynnych stosowanych w górnictwie i wydobyciu ropy naftowej, środkach do pielęgnacji podłóg oraz w składzie insektycydów. Ich powszechne stosowanie w połączeniu z ich trwałością w środowisku doprowadziły do powszechnie występującego zanieczyszczenia środowiska. Zanieczyszczenie żywności tymi substancjami jest spowodowane głównie bioakumulacją w wodnych i lądowych łańcuchach pokarmowych oraz korzystaniem z materiałów przeznaczonych do kontaktu z żywnością zawierających PFAS. Do PFAS występujących w żywności i w organizmie ludzkim w największych stężeniach zalicza się kwas perfluorooktanosulfonowy (PFOS) i kwas perfluorooktanowy (PFOA) oraz ich sole.

(2)

W 2020 r., na wniosek Komisji, w swojej opinii w sprawie zagrożenia dla zdrowia ludzkiego związanego z substancjami perfluoroalkilowymi (1) Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności zaktualizował swoją ocenę ryzyka dotyczącą PFOS i PFOA i rozszerzył jej zakres na kwas perfluorononanowy (PFNA) oraz kwas perfluoroheksanosulfonowy (PFHxS), biorąc pod uwagę najnowszy stan wiedzy naukowej oraz dane dotyczące występowania zgromadzone zgodnie z zaleceniem Komisji 2010/161/UE (2). Urząd stwierdził, że część populacji europejskiej przekracza tolerowane tygodniowe pobranie. Wydaje się, że jaja, ryby i inna żywność pochodzenia morskiego, mięso i produkty mięsne w znacznym stopniu przyczyniają się do narażenia ludzi na PFAS. Urząd stwierdził, że żywność pochodzenia zwierzęcego stanowi istotny czynnik zwiększający narażenie ludzi na PFAS. Urząd stwierdził, że PFAS przenoszą się z paszy na żywność pochodzenia zwierzęcego, przy czym między poszczególnymi gatunkami i poszczególnymi rodzajami PFAS można zaobserwować wyraźne różnice w tym zakresie. PFAS mogą również przenosić się z gleby spożywanej przez zwierzęta utrzymywane w warunkach fermowych poszukujące pożywienia i z wody do pojenia zwierząt.

(3)

Aby zapewnić wysoki poziom ochrony zdrowia ludzkiego, w rozporządzeniu Komisji (UE) 2023/915 ustanowiono najwyższe dopuszczalne poziomy substancji perfluoroalkilowych w niektórych środkach spożywczych pochodzenia zwierzęcego (3).

(4)

Występowanie PFAS w paszy lub w glebie, na której zwierzęta poszukują pożywienia, może powodować niezgodność żywności pochodzenia zwierzęcego z najwyższymi dopuszczalnymi poziomami dla żywności pochodzenia zwierzęcego.

(5)

Obecnie dostępne są jedynie ograniczone dane na temat obecności PFAS w paszy. Dane takie pozwalają określić stopień przenoszenia z paszy do żywności pochodzenia zwierzęcego oraz umożliwiają dyskusję na temat ewentualnej potrzeby ustanowienia najwyższych dopuszczalnych poziomów PFAS w paszy. W związku z tym należy gromadzić dane dotyczące występowania PFAS w paszy, a także w glebie, gdyż obecność PFAS w żywności pochodzenia zwierzęcego może być związana z obecnością PFAS w glebie. Ponadto obecność PFAS w wodzie pitnej może skutkować obecnością PFAS w żywności pochodzenia zwierzęcego, ale istnieją wystarczające dane z monitorowania obecności PFAS w wodzie pitnej.

(6)

Na potrzeby ilościowego określania stężeń PFAS w żywności należy stosować dostatecznie wrażliwe metody analityczne. Do stosowania tych metod należy zachęcać, wydając zalecenia dotyczące docelowych granic oznaczalności.

(7)

W celu zapewnienia reprezentatywności próbek dla badanej partii państwa członkowskie powinny stosować procedurę pobierania próbek ustanowioną w rozporządzeniu Komisji (WE) nr 152/2009 (4),