(1)

Zagrożenie egzystencjalne, które stwarza zmiana klimatu, wymaga od Unii i państw członkowskich zwiększenia poziomu ambicji i zintensyfikowania działań w dziedzinie klimatu. Unia zobowiązała się zintensyfikować wysiłki zmierzające do zaradzenia zmianie klimatu oraz wdrażać porozumienie paryskie przyjęte na podstawie Ramowej konwencji Narodów Zjednoczonych w sprawie zmian klimatu („porozumienie paryskie”) (4), w oparciu o zapisane w nim zasady oraz najlepszą dostępną wiedzę naukową w kontekście długoterminowego celu dotyczącego temperatury określonego w porozumieniu paryskim.

(2)

W swoim komunikacie z dnia 11 grudnia 2019 r. zatytułowanym „Europejski Zielony Ład” (zwanym dalej „Europejskim Zielonym Ładem”) Komisja przedstawiła nową strategię na rzecz wzrostu gospodarczego mającą na celu przekształcenie Unii w sprawiedliwe i dostatnie społeczeństwo, którego gospodarka będzie nowoczesna, zasobooszczędna i konkurencyjna i w którym w 2050 r. nie będzie emisji netto gazów cieplarnianych, a wzrost gospodarczy będzie oddzielony od wykorzystania zasobów. Celem Europejskiego Zielonego Ładu jest również ochrona, zachowanie i poprawa kapitału naturalnego Unii oraz ochrona zdrowia i dobrostanu obywateli przed zagrożeniami i negatywnymi skutkami związanymi ze środowiskiem. Jednocześnie transformacja musi być sprawiedliwa i sprzyjająca włączeniu społecznemu, tak by nikt nie był pozostawiony samemu sobie.

(3)

Raport specjalny Międzyrządowego Zespołu ds. Zmian Klimatu (IPCC) z 2018 r. na temat wpływu globalnego ocieplenia o 1,5 °C w porównaniu z poziomem sprzed epoki przemysłowej i związanych z nim globalnych scenariuszy emisji gazów cieplarnianych w kontekście wzmocnienia globalnej reakcji na zagrożenie zmianą klimatu, zrównoważonego rozwoju i działań na rzecz likwidacji ubóstwa stanowi solidną podstawę naukową do przeciwdziałania zmianom klimatu i wskazuje, że należy szybko zintensyfikować działania w dziedzinie klimatu i kontynuować przejście na gospodarkę neutralną dla klimatu. Raport ten potwierdza, że należy jak najszybciej ograniczyć emisje gazów cieplarnianych i że ocieplanie klimatu należy ograniczyć do 1,5 °C, w szczególności z myślą o zmniejszeniu prawdopodobieństwa wystąpienia ekstremalnych zdarzeń pogodowych i osiągnięcia punktów krytycznych. W swoim r. raporcie z globalnej oceny różnorodności biologicznej i usług ekosystemowych z 2019 r. Międzyrządowa Platforma Naukowo-Polityczną w sprawie Różnorodności Biologicznej i Funkcjonowania Ekosystemów (IPBES) wskazała na to, że na całym świecie dochodzi do utraty różnorodności biologicznej, a zmiana klimatu jest trzecią w kolejności najważniejszą przyczyną tego zjawiska.

(4)

Aby przyczynić się do transformacji gospodarczej i społecznej, wysokiej jakości zatrudnienia, zrównoważonego wzrostu gospodarczego oraz osiągnięcia celów zrównoważonego rozwoju Organizacji Narodów Zjednoczonych, jak również do tego, by w sposób sprawiedliwy, zrównoważony społecznie, uczciwy i racjonalny pod względem kosztów osiągnąć długoterminowy cel dotyczący temperatury przewidziany w porozumieniu paryskim, pierwszorzędne znaczenie ma ustalony długoterminowy cel.

(5)

Koniecznie należy się również zająć związanymi z klimatem coraz większymi zagrożeniami dla zdrowia, w tym coraz częstszymi i coraz bardziej intensywnymi falami upałów, pożarami lasów i powodziami, zagrożeniami dla bezpieczeństwa żywności i wody oraz bezpieczeństwa żywnościowego i wodnego, a także pojawianiem się i rozprzestrzenianiem chorób zakaźnych. Zgodnie z zapowiedzią zawartą w komunikacie z 24 lutego 2021 r. zatytułowanym „Budując Europę odporną na zmianę klimatu – nowa Strategia w zakresie przystosowania do zmiany klimatu” Komisja uruchomiła europejskie obserwatorium ds. klimatu i zdrowia w ramach europejskiej platformy przystosowania się do zmiany klimatu Climate-ADAPT, aby lepiej zrozumieć, przewidywać i minimalizować zagrożenia dla zdrowia spowodowane zmianą klimatu.

(6)

Niniejsze rozporządzenie nie narusza praw podstawowych i jest zgodne z zasadami uznanymi w Karcie praw podstawowych Unii Europejskiej, w szczególności jej art. 37 mającym na celu wspieranie uwzględniania w politykach Unii gwarancji wysokiego poziomu ochrony środowiska i poprawy jego jakości zgodnie z zasadą zrównoważonego rozwoju.

(7)

Działania na rzecz klimatu powinny stanowić dla wszystkich sektorów gospodarki w Unii okazję do tego, aby pomóc jej zapewnić wiodącą pozycję w przemyśle światowym w zakresie innowacji. Dzięki unijnym ramom regulacyjnym i działaniom podejmowanym przez przemysł możliwe jest oddzielenie wzrostu gospodarczego od emisji gazów cieplarnianych. Na przykład w latach 1990–2019 emisje gazów cieplarnianych zmniejszyły się o 24 %, podczas gdy w tym samym okresie gospodarka wzrosła o 60 %. Bez uszczerbku dla wiążących przepisów i innych inicjatyw przyjętych na poziomie Unii, wszystkie sektory gospodarki – w tym energetyka, przemysł, transport, sektor ciepłowniczy i chłodniczy, a także budownictwo, rolnictwo, gospodarka odpadami i gruntami, zmiana użytkowania gruntów i leśnictwo – powinny odgrywać rolę w dążeniach do osiągnięcia neutralności klimatycznej w Unii do 2050 r. niezależnie od tego, czy sektory te są objęte systemem handlu przydziałami emisji gazów cieplarnianych w Unii („EU ETS”). Aby zwiększyć zaangażowanie wszystkich podmiotów gospodarczych, Komisja powinna ułatwiać prowadzenie dialogu i tworzenie partnerstw w poszczególnych sektorach poprzez zbliżenie do siebie kluczowych zainteresowanych stron w sposób pluralistyczny i reprezentatywny, tak by zachęcić same sektory do opracowania orientacyjnych dobrowolnych planów działania i zaplanowania ich transformacji w kierunku osiągnięcia unijnego celu neutralności klimatycznej do 2050 r. Takie plany działania mogłyby wnieść cenny wkład we wspieranie sektorów w planowaniu inwestycji niezbędnych do przejścia na gospodarkę neutralną dla klimatu, a także mogłyby przyczynić się do większego zaangażowania sektorów w poszukiwanie rozwiązań neutralnych dla klimatu. Takie plany działania mogłyby również uzupełniać istniejące inicjatywy, w tym europejski sojusz na rzecz baterii i europejski sojusz na rzecz czystego wodoru, które wspierają współpracę przemysłową w procesie przechodzenia na neutralność klimatyczną.

(8)

W porozumieniu paryskim, w art. 2 ust. 1 lit. a), wyznaczono długofalowy cel dotyczący temperatury, a celem tego porozumienia jest wzmocnienie światowej reakcji na zagrożenie zmianą klimatu poprzez zwiększenie zdolności przystosowania się do negatywnych skutków zmiany klimatu, jak określono w jego art. 2 ust. 1 lit. b), oraz poprzez zapewnienie spójności przepływów finansowych z kierunkiem działań na rzecz niskiego poziomu emisji gazów cieplarnianych i rozwoju odpornego na zmianę klimatu, jak określono w jego art. 2 ust. 1 lit. c). Niniejsze rozporządzenie, stanowiące ogólne ramy wkładu Unii w realizację porozumienia paryskiego, powinno zapewnić, aby zarówno Unia, jak i państwa członkowskie wniosły wkład w światową reakcję na zmianę klimatu, zgodnie z porozumieniem paryskim.

(9)

Podejmowane przez Unię i państwa członkowskie działania w dziedzinie klimatu powinny mieć na celu ochronę ludzi i naszej planety, dobrobytu, dostatku, gospodarki, zdrowia, integralności ekosystemów i różnorodności biologicznej przed zagrożeniem wynikającym ze zmiany klimatu, w kontekście Agendy Organizacji Narodów Zjednoczonych na rzecz zrównoważonego rozwoju 2030 i w ramach dążenia do realizacji celów porozumienia paryskiego, a także osiągnięcie jak największego dobrobytu z uwzględnieniem ograniczeń planety oraz zwiększenie odporności i zmniejszenie podatności społeczeństwa na skutki zmiany klimatu. W związku z tym działania Unii i państw członkowskich powinny opierać się na zasadzie ostrożności i zasadzie „zanieczyszczający płaci”, ustanowionych w Traktacie o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, a także powinny uwzględniać zasadę „efektywność energetyczna przede wszystkim”, określoną w przepisach dotyczących unii energetycznej, oraz zasadę „nie szkodzić”, określoną w Europejskim Zielonym Ładzie.

(10)

Osiągnięcie neutralności klimatycznej powinno wymagać wkładu ze strony wszystkich sektorów gospodarki, w których emisje lub pochłanianie gazów cieplarnianych są uregulowane prawem Unii.

(11)

Z uwagi na istotny wpływ produkcji i zużycia energii na poziom emisji gazów cieplarnianych niezbędne jest przejście na bezpieczne, zrównoważone, przystępne cenowo i chronione systemy energetyczne oparte na wykorzystaniu źródeł odnawialnych, sprawnie działającym wewnętrznym rynku energii oraz poprawie efektywności energetycznej, przy zmniejszeniu ubóstwa energetycznego. Ważnymi czynnikami napędzającymi realizację celu neutralności klimatycznej są również transformacja cyfrowa, innowacje technologiczne oraz badania i rozwój.

(12)

Unia dysponuje ramami regulacyjnymi, które umożliwiają osiągnięcie unijnego celu redukcji emisji gazów cieplarnianych do 2030 r., uzgodnionego w 2014 r., przed wejściem w życie porozumienia paryskiego. W skład prawodawstwa realizującego ten cel wchodzą między innymi dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2003/87/WE (5), w której ustanawia się EU ETS, rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/842 (6), na podstawie którego wprowadzono krajowe cele w zakresie ograniczenia emisji gazów cieplarnianych do 2030 r., oraz rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/841 (7) zawierające wymóg, by państwa członkowskie osiągnęły równowagę między emisjami gazów cieplarnianych a ich pochłanianiem w wyniku działalności związanej z użytkowaniem gruntów, zmianą użytkowania gruntów i leśnictwem.

(13)

EU ETS jest zasadniczym elementem unijnej polityki klimatycznej i stanowi jej kluczowe narzędzie ograniczania emisji gazów cieplarnianych w opłacalny sposób.

(14)

W swoim komunikacie z dnia 28 listopada 2018 r. zatytułowanym „Czysta planeta dla wszystkich: Europejska długoterminowa wizja strategiczna dobrze prosperującej, nowoczesnej, konkurencyjnej i neutralnej dla klimatu gospodarki” Komisja przedstawiła wizję osiągnięcia zerowych emisji gazów cieplarnianych netto w Unii do 2050 r. w drodze sprawiedliwej społecznie i racjonalnej pod względem kosztów transformacji.

(15)

Za pośrednictwem pakietu „Czysta energia dla wszystkich Europejczyków” z dnia 30 listopada 2016 r. Unia realizuje ambitny program dekarbonizacji, w szczególności poprzez budowanie silnej unii energetycznej w oparciu o cele na 2030 r. w zakresie efektywności energetycznej i wykorzystania energii ze źródeł odnawialnych określone w dyrektywach Parlamentu Europejskiego i Rady 2012/27/UE (8) i (UE) 2018/2001 (9) oraz poprzez wzmocnienie odnośnego ustawodawstwa, w tym dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2010/31/UE (10).

(16)

Unia jest światowym liderem w przechodzeniu na neutralność klimatyczną i zdecydowanie dąży do wsparcia w wyznaczeniu ambitniejszych celów dla reszty świata oraz wzmocnienia globalnej reakcji na zmiany klimatu, wykorzystując do tego celu wszelkie narzędzia, jakimi dysponuje, w tym dyplomację klimatyczną.

(17)

Unia powinna kontynuować swoje działania w dziedzinie klimatu i utrzymać wiodącą na świecie pozycję w tej dziedzinie po roku 2050, aby chronić ludzi i planetę przed zagrożeniami związanymi ze zmianą klimatu, dążąc do osiągnięcia długoterminowego celu dotyczącego temperatury określonego w porozumieniu paryskim i działając w oparciu o oceny naukowe IPCC, IPBES i Europejskiego naukowego komitetu doradczego ds. zmiany klimatu, a także oceny innych organów międzynarodowych.

(18)

W przypadku partnerów międzynarodowych, którzy nie mają takich samych standardów ochrony klimatu jak Unia, wciąż istnieje ryzyko ucieczki emisji. Komisja zamierza zatem zaproponować mechanizm dostosowywania cen na granicach z uwzględnieniem emisji CO2 dla wybranych sektorów, aby ograniczyć takie ryzyko w sposób zgodny z zasadami Światowej Organizacji Handlu. Ważne jest ponadto utrzymanie skutecznych zachęt politycznych, które wspierają innowacje i rozwiązania technologiczne umożliwiające przejście na konkurencyjną, neutralną dla klimatu gospodarkę Unii, przy jednoczesnym zapewnieniu pewności inwestycji.

(19)

W swojej rezolucji z dnia 15 stycznia 2020 r. Parlament Europejski wezwał do niezbędnej transformacji społeczeństwa w społeczeństwo neutralne dla klimatu najpóźniej do 2050 r., tak by przemiana ta stała się przykładem europejskiego sukcesu, zaś w rezolucji z dnia 28 listopada 2019 r. ogłosił, że na świecie panuje kryzys klimatyczny i środowiskowy. Wzywał on również wielokrotnie Unię do podwyższenia celu klimatycznego na 2030 r. oraz do objęcia tego podwyższonego celu niniejszym rozporządzeniem. W swoich konkluzjach z dnia 12 grudnia 2019 r. Rada Europejska zatwierdziła cel polegający na osiągnięciu przez Unię neutralności klimatycznej do 2050 r., zgodnie z celami porozumienia paryskiego, a jednocześnie uznała, że niezbędne jest wprowadzenie ram wspomagających, które przysłużą się wszystkim państwom członkowskim i obejmą odpowiednie instrumenty, zachęty, wsparcie i inwestycje, tak by transformacja była racjonalna kosztowo, sprawiedliwa, wyważona społecznie i uczciwa oraz uwzględniała różnorodną sytuację wyjściową poszczególnych krajów. Odnotowała ona również, że transformacja będzie wymagała znacznych inwestycji publicznych i prywatnych. W dniu 6 marca 2020 r., Unia przedłożyła swoją długoterminową strategię rozwoju niskoemisyjnego, a w dniu 17 grudnia 2020 r. – swój ustalony na poziomie krajowym wkład, do Ramowej konwencji Narodów Zjednoczonych w sprawie zmian klimatu (UNFCCC), po ich przyjęciu przez Radę.

(20)

Unia powinna dążyć do osiągnięcia do 2050 r. równowagi w całej gospodarce między antropogenicznymi emisjami gazów cieplarnianych przez źródła a pochłanianiem przez pochłaniacze, a następnie, w razie potrzeby, do osiągnięcia ujemnych emisji. Cel ten powinien obejmować emisje i pochłanianie gazów cieplarnianych w całej Unii, uregulowane przez prawo Unii. Przegląd takich emisji i pochłaniania powinien być możliwy w kontekście rewizji odpowiednich przepisów dotyczących klimatu i energii. Pochłaniacze obejmują rozwiązania naturalne i technologiczne zgłoszone do UNFCCC w unijnych wykazach gazów cieplarnianych. Rozwiązania oparte na technologiach wychwytywania i składowania dwutlenku węgla (CCS) oraz technologiach wychwytywania i utylizacji dwutlenku węgla (CCU) mogą odegrać rolę w dekarbonizacji, zwłaszcza w zakresie łagodzenia emisji procesowych w przemyśle, w przypadku państw członkowskich, które wybiorą takie technologie. Do osiągnięcia ogólnounijnego celu neutralności klimatycznej do 2050 r. powinny wspólnie dążyć wszystkie państwa członkowskie, oraz państwa członkowskie, Parlament Europejski, Rada i Komisja powinny wprowadzić środki niezbędne do realizacji tego celu. Działania na poziomie Unii będą stanowić istotną część działań potrzebnych do osiągnięcia tego celu.

(21)

W konkluzjach z dni 8 i 9 marca 2007 r. oraz z dni 23 i 24 października 2014 r. Rada Europejska zatwierdziła odpowiednio unijny cel redukcji emisji gazów cieplarnianych do roku 2020 i ramy polityki klimatyczno-energetycznej do roku 2030. Przepisy niniejszego rozporządzenia dotyczące określenia unijnego celu klimatycznego na rok 2040 pozostają bez uszczerbku dla przewidzianej w Traktatach roli Rady Europejskiej dotyczącej określania ogólnego kierunku politycznego Unii oraz jej priorytetów w zakresie rozwoju unijnej polityki klimatycznej.

(22)

Pochłaniacze dwutlenku węgla odgrywają zasadniczą rolę w procesie transformacji w kierunku neutralności klimatycznej w Unii, a istotny wkład wnoszą w szczególności sektory rolnictwa, leśnictwa i użytkowania gruntów. Zgodnie z zapowiedzią zawartą w swoim komunikacie z dnia 20 maja 2020 r. zatytułowanym „Strategia »Od pola do stołu« na rzecz sprawiedliwego, zdrowego i przyjaznego dla środowiska systemu żywnościowego” Komisja będzie promować nowy ekologiczny model biznesowy, aby nagradzać zarządzających gruntami za redukcję emisji gazów cieplarnianych i pochłanianie dwutlenku węgla w ramach planowanej inicjatywy dotyczącej upraw sprzyjających pochłanianiu dwutlenku węgla przez glebę. Ponadto w swoim komunikacie z dnia 11 marca 2020 r. zatytułowanym „Nowy plan działania UE dotyczący gospodarki o obiegu zamkniętym na rzecz czystszej i bardziej konkurencyjnej Europy” Komisja zobowiązała się do opracowania ram regulacyjnych dotyczących certyfikacji usuwania dwutlenku węgla w oparciu o solidne i przejrzyste rozliczanie emisji dwutlenku węgla w celu monitorowania i weryfikacji autentyczności pochłaniania dwutlenku węgla, przy jednoczesnym zapewnieniu braku negatywnego wpływu na środowisko, w szczególności na różnorodność biologiczną, na zdrowie publiczne lub na cele społeczne lub gospodarcze.

(23)

Odtwarzanie ekosystemów pomogłoby utrzymać naturalne pochłaniacze, zarządzać nimi i je wzmacniać, a także propagować różnorodność biologiczną i jednocześnie walczyć ze zmianą klimatu. Ponadto dzięki potrójnej roli, jaką pełnią, a mianowicie pochłanianiu, magazynowaniu i zastępowaniu, lasy przyczyniają się do zmniejszenia emisji gazów cieplarnianych do atmosfery, a jednocześnie zapewniają dalszy wzrost lasów i świadczenie wielu innych usług.

(24)

Wiedza naukowa i najlepsze dostępne, aktualne dane, wraz z opartymi na faktach i przejrzystymi informacjami na temat zmiany klimatu, są niezbędne i muszą stanowić podstawę działań Unii w dziedzinie klimatu oraz dążeń do osiągnięcia neutralności klimatycznej do 2050 r. Należy ustanowić Europejski Naukowy Komitet Doradczy ds. Zmiany Klimatu (zwany dalej „komitetem doradczym”), który – ze względu na swoją niezależność oraz wiedzę naukową i techniczną – będzie służyć jako punkt odniesienia w zakresie wiedzy naukowej związanej ze zmianą klimatu. Komitet doradczy powinien uzupełniać prace Europejskiej Agencji Środowiska (EEA), a jednocześnie niezależnie wykonywać swoje zadania. Jego misja nie powinna pokrywać się z misją IPCC na poziomie międzynarodowym. Należy zatem zmienić rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 401/2009 (11), aby ustanowić komitet doradczy. W państwach członkowskich, w których istnieją, krajowe organy doradcze ds. klimatu, mogą odegrać ważną rolę, między innymi udzielając właściwym organom krajowym specjalistycznych porad naukowych w zakresie polityki klimatycznej zgodnie z zaleceniem danego państwa członkowskiego. W związku z tym zachęca się państwa członkowskie do ustanowienia krajowego organu doradczego ds. klimatu, jeśli jeszcze tego nie zrobiły.

(25)

Transformacja w kierunku neutralności klimatycznej wymaga zmian w całym spektrum polityki oraz wspólnego działania we wszystkich sektorach gospodarki i ze strony wszystkich grup społeczeństwa, co podkreśla Europejski Zielony Ład. W swoich konkluzjach z dnia 12 grudnia 2019 r. Rada Europejska stwierdziła, że wszystkie istotne unijne przepisy i polityki muszą być spójne z celem neutralności klimatycznej i muszą przyczyniać się do jego osiągnięcia, przy jednoczesnym poszanowaniu równych warunków, i zwróciła się do Komisji o zbadanie, czy wymaga to dostosowania istniejących przepisów.

(26)

Zgodnie z zapowiedzią zawartą w Europejskim Zielonym Ładzie Komisja w swoim komunikacie z 17 września 2020 r. zatytułowanym „Ambitniejszy cel klimatyczny Europy do 2030 r. – Inwestowanie w przyszłość neutralną dla klimatu z korzyścią dla obywateli” oceniła unijny cel redukcji emisji gazów cieplarnianych do 2030 r. Komisja dokonała tego na podstawie kompleksowej oceny skutków i z uwzględnieniem analizy zintegrowanych krajowych planów w dziedzinie energii i klimatu przedłożonych jej na podstawie rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/1999 (12). W świetle celu osiągnięcia neutralności klimatycznej do 2050 r. należy ograniczyć emisje gazów cieplarnianych do 2030 r. i zwiększyć pochłanianie, tak aby emisje gazów cieplarnianych netto, to znaczy emisje po odliczeniu pochłaniania, zostały zmniejszone w całej gospodarce i na poziomie Unii o co najmniej 55 % do 2030 r. w porównaniu z poziomami z 1990 r. Rada Europejska zatwierdziła ten cel w swoich konkluzjach z dni 10 i 11 grudnia 2020 r. Przedstawiła ona również wstępne wytyczne dotyczące jego wdrażania. Ten nowy cel Unii na rok 2030 w dziedzinie klimatu jest kolejnym celem zgodnym z art. 2 pkt 11 rozporządzenia (UE) 2018/1999, a zatem zastępuje ogólnounijny cel w zakresie emisji gazów cieplarnianych na 2030 r. określony w tym punkcie. Ponadto Komisja powinna do dnia 30 czerwca 2021 r. ocenić, w jaki sposób należałoby zmienić stosowne unijne akty prawne wdrażające cel Unii na rok 2030 w dziedzinie klimatu, aby osiągnąć taką redukcję emisji. Z uwagi na to Komisja zapowiedziała przegląd odpowiednich przepisów dotyczących klimatu i energii, które zostaną przyjęte w pakiecie obejmującym między innymi odnawialne źródła energii, efektywność energetyczną, użytkowanie gruntów, opodatkowanie energii, normy emisji CO2 dla pojazdów lekkich, wspólny wysiłek redukcyjny i system EU ETS.

Komisja zamierza przeanalizować skutki wprowadzenia dodatkowych środków unijnych, które mogłyby uzupełniać dotychczasowe środki, takie jak środki rynkowe obejmujące silny mechanizm solidarności.

(27)

Zgodnie z ocenami Komisji istniejące zobowiązania na mocy art. 4 rozporządzenia (UE) 2018/841 skutkują pochłanianiem dwutlenku węgla netto, które w 2030 r. wyniesie 225 mln ton ekwiwalentu CO2. Aby zapewnić, że do 2030 r. zostaną podjęte wystarczające działania łagodzące, należy ograniczyć wkład pochłaniania netto w osiąganie unijnego celu klimatycznego na rok 2030 do tego poziomu. Pozostaje to bez uszczerbku dla przeglądu odnośnego prawodawstwa unijnego w celu umożliwienia osiągnięcia tego celu.

(28)

Wydatki z budżetu Unii i Instrumentu Unii Europejskiej na rzecz Odbudowy ustanowionego rozporządzeniem Rady (UE) 2020/2094 (13) przyczyniają się do osiągnięcia celów klimatycznych, ponieważ co najmniej 30 % całkowitej kwoty wydatków przeznacza się na wspieranie celów klimatycznych, w oparciu o skuteczną metodykę i zgodnie z przepisami sektorowymi.

(29)

Ze względu na cel, jakim jest osiągnięcie neutralności klimatycznej do 2050 r., oraz w związku z międzynarodowymi zobowiązaniami wynikającymi z porozumienia paryskiego konieczne są dalsze wysiłki na rzecz stopniowego wycofywania dotacji w energetyce niezgodnych z tym celem, w szczególności w odniesieniu do paliw kopalnych, bez uszczerbku dla działań służących ograniczeniu ubóstwa energetycznego.

(30)

Aby zapewnić przewidywalność i pewność wszystkim podmiotom gospodarczym, w tym firmom, pracownikom, inwestorom i konsumentom, i zapewnić stopniową redukcję emisji gazów cieplarnianych z upływem czasu oraz nieodwracalność przejścia na neutralność klimatyczną, Komisja powinna, w razie potrzeby, zaproponować unijny pośredni cel klimatyczny na rok 2040, najpóźniej w ciągu sześciu miesięcy od pierwszego globalnego przeglądu przeprowadzonego w ramach porozumienia paryskiego. Komisja może przedstawiać wnioski dotyczące zmiany celu pośredniego, z uwzględnieniem ustaleń płynących z ocen postępów i środków Unii oraz środków krajowych, a także wyników globalnego przeglądu i rozwoju sytuacji międzynarodowej, w tym w zakresie wspólnych ram czasowych dla ustalonych na poziomie krajowym wkładów. Przy okazji przedstawiania wniosku ustawodawczego dotyczącego celu klimatycznego Unii na 2040 r. Komisja powinna opublikować – jako narzędzie służące zwiększeniu przejrzystości i rozliczalności unijnej polityki przeciwdziałania zmianie klimatu – przewidywany orientacyjny budżet emisyjny Unii na lata 2030–2050, określony jako orientacyjna całkowita ilość emisji netto gazów cieplarnianych, które najprawdopodobniej zostaną wyemitowane w tym okresie, bez ryzyka niedotrzymania przez Unię zobowiązań wynikających z porozumienia paryskiego, a także metodę opracowywania tego budżetu orientacyjnego.

(31)

Dostosowanie się do zmiany klimatu jest kluczowym elementem długoterminowej, światowej reakcji na tę zmianę. Negatywne skutki zmiany klimatu mogą przekroczyć zdolności przystosowawcze państw członkowskich. Dlatego państwa członkowskie i Unia powinny zwiększyć swoje zdolności przystosowawcze, wzmocnić odporność i zmniejszyć podatność na skutki zmiany klimatu zgodnie z art. 7 porozumienia paryskiego, jak również zmaksymalizować korzyści płynące z innych polityk i przepisów. Komisja powinna przyjąć unijną strategię w zakresie przystosowania się do zmiany klimatu zgodnie z porozumieniem paryskim. Państwa członkowskie powinny przyjąć kompleksowe krajowe strategie i plany przystosowawcze w oparciu o rzetelne analizy dotyczące zmiany klimatu i wrażliwości, oceny postępów i wskaźniki, oraz bazując na najlepszych dostępnych i najbardziej aktualnych dowodach naukowych. Unia powinna dążyć do stworzenia korzystnego otoczenia regulacyjnego dla krajowych polityk i środków wdrażanych przez państwa członkowskie w celu przystosowania się do zmiany klimatu. Poprawa odporności na zmianę klimatu i zdolności przystosowania się do niej wymaga wspólnych wysiłków wszystkich sektorów gospodarki i społeczeństwa, a także spójnej i konsekwentnej polityki we wszystkich właściwych aktach prawnych i strategiach politycznych.

(32)

Ekosystemy, ludzie i gospodarki we wszystkich regionach Unii będą narażone na poważne skutki zmiany klimatu, takie jak ekstremalne upały, powodzie, susze, niedobory wody, podnoszenie się poziomu mórz i oceanów, topnienie lodowców, pożary lasów, wiatrołomy i straty w rolnictwie. Ostatnie zdarzenia ekstremalne spowodowały już istotne skutki dla ekosystemów, wpływając na sekwestrację dwutlenku węgla oraz zdolności lasów i gruntów rolnych do magazynowania go. Zwiększenie zdolności przystosowawczych i odporności, z uwzględnieniem celów zrównoważonego rozwoju Organizacji Narodów Zjednoczonych, pomaga zminimalizować wpływ zmiany klimatu, stawić czoła nieuniknionym skutkom w sposób zrównoważony pod względem społecznym oraz poprawić warunki życia na dotkniętych obszarach. Wczesne przygotowanie się na tego rodzaju skutki jest opłacalne i może być bardzo korzystne dla ekosystemów, zdrowia i gospodarki. Szczególnie rozwiązania oparte na zasobach przyrody mogą przynieść korzyści w zakresie łagodzenia zmiany klimatu, przystosowania się do niej i ochrony różnorodności biologicznej.

(33)

Określone programy ustanowione na mocy wieloletnich ram finansowych przewidują przegląd projektów w celu zapewnienia, aby projekty takie były odporne na potencjalne negatywne skutki zmiany klimatu, poprzez ocenę podatności na zmianę klimatu i ocenę ryzyka, w tym za pomocą odpowiednich środków przystosowawczych, oraz aby uwzględniały one koszty emisji gazów cieplarnianych i pozytywne skutki środków łagodzenia zmiany klimatu w analizie kosztów i korzyści. Przyczynia się to do uwzględnienia ryzyka związanego ze zmianą klimatu oraz ocen podatności na zmianę klimatu i przystosowania do niej w decyzjach dotyczących inwestycji i planowania działań w ramach budżetu Unii.

(34)

Przy wprowadzaniu na poziomie Unii i na poziomie krajowym środków odpowiednich do osiągnięcia celu neutralności klimatycznej państwa członkowskie oraz Parlament Europejski, Rada i Komisja powinny uwzględnić między innymi: wkład transformacji, która wiedzie do neutralności klimatycznej, w zdrowie publiczne, jakość środowiska, dobrostan obywateli, dobrobyt społeczeństwa, zatrudnienie i konkurencyjność gospodarki; transformację energetyczną, wzmocnienie bezpieczeństwa energetycznego i zwalczanie ubóstwa energetycznego; bezpieczeństwo żywnościowe i przystępność cenową żywności; rozwój systemów zrównoważonej i inteligentnej mobilności i transportu; sprawiedliwość i solidarność pomiędzy państwami członkowskimi i wewnątrz nich, w świetle ich możliwości ekonomicznych, okoliczności krajowych, takich jak szczególna sytuacja wysp, oraz potrzeby stopniowej konwergencji; potrzebę zadbania o to, by transformacja była sprawiedliwa i uczciwa społecznie, za pomocą odpowiednich programów edukacyjnych i szkoleniowych; najlepszą dostępną i najbardziej aktualną wiedzę naukową, w szczególności ustalenia zgłoszone przez IPCC; potrzebę uwzględnienia ryzyka związanego ze zmianą klimatu w decyzjach dotyczących inwestycji i planowania; efektywność pod względem kosztów i neutralność technologiczną w dążeniu do redukcji emisji gazów cieplarnianych i zwiększenia pochłaniania oraz zwiększenia odporności; oraz z upływem czasu dalszy rozwój integralności środowiskowej i wzrost poziomu ambicji.

(35)

Zgodnie z Europejskim Zielonym Ładem dnia 9 grudnia 2020 r. Komisja przyjęła komunikat zatytułowany „Strategia na rzecz zrównoważonej i inteligentnej mobilności – europejski transport na drodze ku przyszłości”. W strategii tej określono plan na rzecz zrównoważonej i inteligentnej przyszłości transportu europejskiego oraz plan działania zmierzający do ograniczenia emisji z sektora transportu o 90 % do 2050 r.

(36)

Dla zapewnienia, aby Unia i państwa członkowskie pozostały na właściwej drodze do osiągnięcia celu neutralności klimatycznej i postępu w zakresie przystosowania się do zmiany klimatu, Komisja powinna regularnie oceniać poczynione postępy w oparciu o informacje określone w niniejszym rozporządzeniu, w tym informacje przedkładane i zgłaszane zgodnie z rozporządzeniem (UE) 2018/1999. Aby umożliwić terminowe przygotowanie globalnego przeglądu, o którym mowa w art. 14 porozumienia paryskiego, wyniki takiej oceny powinny być publikowane do dnia 30 września, co pięć lat, począwszy od roku 2023. Oznacza to, że sprawozdania przygotowywane na mocy art. 29 ust. 5 i art. 35 tego rozporządzenia oraz, w stosownych latach, powiązane sprawozdania na mocy art. 29 ust. 1 i art. 32 tego rozporządzenia należy przedkładać Parlamentowi Europejskiemu i Radzie równocześnie z wynikami tej oceny. W przypadku gdy zbiorowe postępy poczynione przez państwa członkowskie w dążeniu do osiągnięcia celu neutralności klimatycznej lub w zakresie przystosowania się do zmiany klimatu będą niewystarczające lub jeżeli unijne środki będą niespójne z celem neutralności klimatycznej lub nieadekwatne pod względem zwiększania zdolności adaptacyjnych, wzmacniania odporności lub zmniejszania podatności na zmianę klimatu, Komisja powinna wprowadzić niezbędne środki zgodnie z Traktatami. Komisja powinna również regularnie oceniać odpowiednie środki krajowe i wydawać zalecenia, jeżeli stwierdzi, że środki zastosowane przez państwo członkowskie są niespójne z celem neutralności klimatycznej lub nieadekwatne pod względem zwiększania zdolności adaptacyjnych, wzmacniania odporności lub zmniejszania podatności na zmianę klimatu.

(37)

Komisja powinna zapewnić solidną i obiektywną ocenę w oparciu o najnowsze dane naukowe, techniczne i społeczno-gospodarcze, uwzględniającą szeroki zakres niezależnej wiedzy specjalistycznej, oraz powinna oprzeć tę ocenę na odpowiednich informacjach, w tym na informacjach przedłożonych i zgłoszonych przez państwa członkowskie, sprawozdaniach EEA, komitetu doradczego i i działającego w ramach Komisji Wspólnego Centrum Badawczego, najlepszej dostępnej i najbardziej aktualnej wiedzy naukowej, w tym ostatnich raportach IPCC, IPBES i innych organów międzynarodowych oraz na danych z obserwacji Ziemi pochodzących z unijnego programu obserwacji i monitorowania Ziemi Copernicus. Komisja powinna ponadto oprzeć swoją ocenę na orientacyjnej, liniowej trajektorii łączącej unijne cele klimatyczne na rok 2030 i rok 2040, gdy zostaną one przyjęte, z unijnym celem neutralności klimatycznej i służącej jako orientacyjne narzędzie wykorzystywane do szacowania i oceny zbiorowych postępów na drodze do osiągnięcia unijnego celu neutralności klimatycznej. Orientacyjna, liniowa trajektoria pozostaje bez uszczerbku dla jakichkolwiek decyzji służących wyznaczeniu unijnego celu klimatycznego na rok 2040. Z uwagi na to, że Komisja zobowiązała się sama sprawdzić, w jaki sposób sektor publiczny może wykorzystać unijną systematykę dotyczącą zrównoważonego rozwoju w kontekście Europejskiego Zielonego Ładu, powinno to obejmować informacje o zrównoważonych środowiskowo inwestycjach Unii lub państw członkowskich spójnych z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2020/852 (14), kiedy takie informacje staną się dostępne. Komisja powinna w miarę możliwości korzystać z europejskich i globalnych danych i statystyk oraz dążyć do fachowego nadzoru. EEA powinna wspomagać Komisję, w stosownych przypadkach i zgodnie ze swoim rocznym programem pracy.

(38)

Ponieważ w stymulowaniu transformacji w kierunku neutralności klimatycznej znaczącą rolę do odegrania mają obywatele i społeczności, należy propagować i wspierać duże zaangażowanie publiczne i społeczne na wszystkich poziomach, w tym na poziomach krajowym, regionalnym i lokalnym, w drodze inkluzywnego i dostępnego procesu. Komisja powinna zatem współpracować ze wszystkimi grupami społeczeństwa, w tym z zainteresowanymi stronami reprezentującymi różne sektory gospodarki, aby umożliwić im podejmowanie działań na rzecz neutralności klimatycznej i budowania odpornego na zmianę klimatu społeczeństwa, oraz wzmocnić ich pozycję, w tym za pomocą Europejskiego Paktu na rzecz Klimatu.

(39)

Zgodnie z zobowiązaniem Komisji do stosowania zasad lepszego stanowienia prawa należy dążyć do tego, by instrumenty Unii w odniesieniu do redukcji emisji gazów cieplarnianych były spójne. System służący do pomiaru postępów na drodze do osiągnięcia celu neutralności klimatycznej, jak również spójności środków wprowadzanych z myślą o jego realizacji, powinien być oparty na ramach zarządzania określonych w rozporządzeniu (UE) 2018/1999 i spójny z tymi ramami, a także uwzględniać wszystkie pięć wymiarów unii energetycznej. W szczególności system regularnej sprawozdawczości oraz podział na etapy procesu oceny i działań podejmowanych przez Komisję na podstawie sprawozdawczości powinny zostać dostosowane do wymogów przedkładania przez państwa członkowskie informacji i sprawozdań określonych w rozporządzeniu (UE) 2018/1999. Należy zatem zmienić rozporządzenie (UE) 2018/1999, aby włączyć cel neutralności klimatycznej do odpowiednich przepisów.

(40)

Ponieważ zmiana klimatu jest z definicji wyzwaniem międzynarodowym, działania krajowe należy uzupełniać i wzmacniać za pomocą skoordynowanych działań na poziomie Unii. Ponieważ cel niniejszego rozporządzenia, mianowicie osiągnięcie neutralności klimatycznej w Unii do 2050 r., nie może zostać osiągnięte w sposób wystarczający przez państwa członkowskie, natomiast ze względu na rozmiary i skutki działań możliwe jest jego lepsze osiągnięcie na poziomie Unii, Unia może podjąć działania zgodnie z zasadą pomocniczości określoną w art. 5 Traktatu o Unii Europejskiej. Zgodnie z zasadą proporcjonalności określoną w tym artykule niniejsze rozporządzenie nie wykracza poza to, co jest konieczne do osiągnięcia tego celu,

a)

najlepsze dostępne i najnowsze dowody naukowe, w tym najnowsze raporty IPCC i komitetu doradczego;

b)

zmiany sytuacji międzynarodowej i działania podejmowane na rzecz realizacji długoterminowych celów porozumienia paryskiego.

1)

dodaje się artykuł w brzmieniu:

2)

w art. 11 dodaje się ustęp w brzmieniu:

1)

art. 1 ust. 1 lit. a) otrzymuje brzmienie:

(*1)  Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/1119 z dnia 30 czerwca 2021 r. ustanawiające ramy na potrzeby osiągnięcia neutralności klimatycznej i zmieniające rozporządzenie (WE) nr 401/2009 i rozporządzenie (UE) 2018/1999 (Europejskie prawo o klimacie) (Dz.U. L 243 z 9.7.2021, s. 1).”;"

2)

art. 2 pkt 7 otrzymuje brzmienie:

3)

art. 3 ust. 2 lit. f) otrzymuje brzmienie:

4)

w art. 8 ust. 2 dodaje się literę w brzmieniu:

5)

art. 11 otrzymuje brzmienie:

6)

w art. 15 wprowadza się następujące zmiany:

7)

w art. 17 wprowadza się następujące zmiany:

8)

art. 29 ust. 1 lit. b) otrzymuje brzmienie:

9)

art. 45 otrzymuje brzmienie:

10)

w części 1 załącznika I wprowadza się następujące zmiany:

11)

w załączniku VI lit. c) pkt (viii) otrzymuje brzmienie:

(1)

Rozdział V rozporządzenia (WE) nr 1005/2008 ustanawia procedury identyfikacji statków rybackich prowadzących nielegalne, nieraportowane i nieuregulowane połowy („NNN”), a także procedury sporządzania unijnego wykazu takich statków („unijny wykaz”). Art. 37 wymienionego rozporządzenia określa działania podejmowane wobec statków rybackich wpisanych do przedmiotowego wykazu.

(2)

Unijny wykaz ustanowiono rozporządzeniem Komisji (UE) nr 468/2010 (2), zmienionym następnie rozporządzeniami wykonawczymi (UE) nr 724/2011 (3), (UE) nr 1234/2012 (4), (UE) nr 672/2013 (5), (UE) nr 137/2014 (6), (UE) 2015/1296 (7), (UE) 2016/1852 (8), (UE) 2017/2178 (9), (UE) 2018/1883 (10) oraz (UE) 2020/269 (11).

(3)

Zgodnie z art. 30 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 1005/2008 statki znajdujące się w wykazach statków NNN przyjętych przez regionalne organizacje zarządzania rybołówstwem powinny zostać włączone do unijnego wykazu.

(4)

Wszystkie regionalne organizacje ds. rybołówstwa sporządzają i regularnie aktualizują wykazy statków NNN zgodnie ze swymi odnośnymi zasadami (12).

(5)

Zgodnie z art. 30 rozporządzenia (WE) nr 1005/2008, po otrzymaniu od regionalnej organizacji zarządzania rybołówstwem wykazów statków rybackich, co do których istnieje podejrzenie lub w przypadku których stwierdzono, że prowadzą połowy NNN, Komisja uaktualnia unijny wykaz. Ponieważ Komisja otrzymała nowe wykazy od regionalnych organizacji zarządzania rybołówstwem, unijny wykaz powinien zostać obecnie uaktualniony.

(6)

Jako że te same statki mogą być umieszczone w wykazach pod różnymi nazwami lub banderami, w zależności od czasu ich wpisania do wykazów regionalnych organizacji zarządzania rybołówstwem, uaktualniony unijny wykaz powinien zawierać różne nazwy lub bandery ustalone przez odpowiednie regionalne organizacje zarządzania rybołówstwem.

(7)

Statek „Bellator” (13), który obecnie znajduje się w wykazie unijnym, został usunięty z wykazu ustanowionego przez Regionalną Organizację ds. Zarządzania Rybołówstwem na Południowym Pacyfiku („SPRFMO”), zgodnie ze środkiem ochrony i zarządzania (CMM) 04-2020 tej regionalnej organizacji ds. zarządzania rybołówstwem. Ponieważ decyzja została podjęta przez odpowiednią regionalną organizację ds. zarządzania rybołówstwem zgodnie z przepisami art. 30 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 1005/2008, statek ten powinien zostać w związku z tym usunięty z wykazu unijnego, mimo że nie został jeszcze usunięty z wykazu ustanowionego przez Porozumienie w sprawie połowów na południowym obszarze Oceanu Indyjskiego („SIOFA”), Komisję ds. Tuńczyka na Oceanie Indyjskim („IOTC”) oraz Komisję ds. Rybołówstwa Północno-Wschodniego Atlantyku („NEAFC”).

(8)

Statek „Uthaiwan/Wisdom Sea reefer” (14), który jest obecnie wpisany do unijnego wykazu, został usunięty z wykazu ustanowionego przez Komisję ds. Tuńczyka na Oceanie Indyjskim („IOTC”) zgodnie z rezolucją 18/03 tej regionalnej organizacji ds. zarządzania rybołówstwem. Ponieważ decyzja została podjęta przez odpowiednią regionalną organizację ds. zarządzania rybołówstwem zgodnie z przepisami art. 30 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 1005/2008, statek ten powinien zostać w związku z tym usunięty z wykazu unijnego, mimo że nie został jeszcze usunięty z wykazu ustanowionego przez Porozumienie w sprawie połowów na południowym obszarze Oceanu Indyjskiego („SIOFA”).

(9)

Statek „Nefelin” (15) został wykreślony z wykazu ustanowionego przez Generalną Komisję Rybołówstwa Morza Śródziemnego („GFCM”) zgodnie z zaleceniem GFCM/33/209/8 tej regionalnej organizacji zarządzania rybołówstwem. Należy zatem usunąć ten statek z unijnego wykazu, mimo że nie został on jeszcze usunięty z wykazu ustanowionego przez Międzynarodową Komisję ds. Ochrony Tuńczyka Atlantyckiego („ICCAT”) i Komisję ds. Tuńczyka na Oceanie Indyjskim („IOTC”).

(10)

Statek, o którym mowa w motywie 9, nie został ujęty w unijnym wykazie zmienionym rozporządzeniem wykonawczym (UE) 2018/1883, ponieważ Komisja otrzymała wykaz statków rybackich, co do których stwierdzono lub potwierdzono, że mogą być zaangażowane w połowy NNN, przyjęty przez odpowiednią regionalną organizację ds. zarządzania rybołówstwem po przyjęciu tego rozporządzenia.

(11)

Należy zatem odpowiednio zmienić rozporządzenie (UE) nr 468/2010.

(12)

Środki przewidziane w niniejszym rozporządzeniu są zgodne z opinią Komitetu ds. Rybołówstwa i Akwakultury,

(1)

Art. 25 ust. 6 rozporządzenia (UE) 2019/1020 zobowiązuje państwa członkowskie do przedstawiania Komisji szczegółowych danych statystycznych obejmujących kontrole przeprowadzone przez organy wyznaczone na podstawie art. 25 ust. 1 w odniesieniu do wprowadzanych na rynek Unii produktów podlegających prawu Unii. W szczególności rozporządzenie (UE) 2019/1020 nakłada wymóg, aby dane statystyczne obejmowały liczbę interwencji w ramach kontroli takich produktów w odniesieniu do bezpieczeństwa produktów i ich zgodności z wymaganiami.

(2)

Te dane statystyczne należy szczegółowo określić.

(3)

W przypadku gdy interwencja organów nadzoru rynku wyznaczonych na podstawie art. 25 ust. 1 rozporządzenia (UE) 2019/1020 spowodowała odmowę dopuszczenia do obrotu na podstawie art. 28 ust. 1 i 2 tego rozporządzenia, dane statystyczne dotyczące liczby interwencji należy uzupełnić bardziej szczegółowymi informacjami na temat danego produktu, aby można było lepiej zrozumieć kwestie bezpieczeństwa produktów i ich zgodności z wymaganiami oraz tendencje w tym zakresie. Przedkładane dane statystyczne mogą również przyczynić się do poprawy zarządzania ryzykiem.

(4)

Wprawdzie przedkładane Komisji dane statystyczne dotyczące interwencji w ramach przeprowadzonych kontroli powinny obejmować wszystkie kontrole produktów wprowadzanych na rynek Unii, niemniej jednak powinny one obejmować tylko te kontrole, w odniesieniu do których rzeczywiście miała miejsce interwencja wyznaczonych organów. Dane statystyczne nie powinny zatem obejmować danych z kontroli przeprowadzanych wyłącznie za pomocą technik elektronicznego przetwarzania danych.

(5)

Środki przewidziane w niniejszym rozporządzeniu są zgodne z opinią komitetu ustanowionego na mocy art. 43 rozporządzenia (UE) 2019/1020,

(1)

Wskaźniki referencyjne mogą zostać uznane za kluczowe zgodnie z art. 20 ust. 1 lit. a), b) lub c) rozporządzenia (UE) 2016/1011. W art. 20 ust. 1 lit. b) nakłada się wymóg, zgodnie z którym, aby wskaźniki referencyjne mogły zostać uznane za kluczowe, ich podstawą muszą być dane pochodzące od podmiotów przekazujących dane, z których większość stanowią podmioty mające siedzibę lub miejsce zamieszkania w jednym państwie członkowskim, oraz muszą być one uznane za kluczowe przez to państwo członkowskie. W dniu 11 sierpnia 2016 r. Komisja przyjęła rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2016/1368 (2) ustanawiające wykaz kluczowych wskaźników referencyjnych.

(2)

Rozporządzenie (UE) 2016/1011 ma zastosowanie w Europejskim Obszarze Gospodarczym (EOG) i zostało wdrożone do norweskiego ustawodawstwa w dniu 6 grudnia 2019 r.

(3)

W dniu 3 grudnia 2020 r. norweski właściwy organ – Finanstilsynet – skierował do Europejskiego Urzędu Nadzoru Giełd i Papierów Wartościowych (ESMA) wniosek o uznanie norweskiej międzybankowej stopy procentowej (NIBOR) za kluczowy wskaźnik referencyjny zgodnie z art. 20 ust. 1 lit. b) rozporządzenia (UE) 2016/1011, ponieważ wskaźnik ten ma kluczowe znaczenie w Norwegii, a jego podstawą są dane pochodzące od podmiotów przekazujących dane, z których wszystkie stanowią podmioty mające siedzibę lub miejsce zamieszkania w Norwegii.

(4)

NIBOR jest stopą referencyjną opartą na średniej wartości stóp procentowych, po których banki działające na norweskim rynku pieniężnym są gotowe udzielać sobie niezabezpieczonych pożyczek o różnych terminach zapadalności. NIBOR określa się codziennie dla pięciu różnych terminów zapadalności: jeden tydzień, jeden miesiąc, dwa i trzy miesiące oraz sześć miesięcy. Na dzień 3 grudnia 2020 r. w skład panelu NIBOR wchodziło sześć banków, z których wszystkie miały siedzibę w Norwegii.

(5)

W swojej ocenie przedłożonej ESMA norweski organ Finanstilsynet stwierdził, że zaprzestanie stosowania NIBOR lub opracowywanie go w oparciu o dane wejściowe lub dane pochodzące od panelu podmiotów przekazujących dane, które to dane nie są już reprezentatywne dla rynku bazowego lub realiów gospodarczych, może mieć istotny negatywny wpływ na funkcjonowanie rynków finansowych w Norwegii.

(6)

Z oceny przeprowadzonej przez Finanstilsynet wynika, że NIBOR jest stosowany jako stopa referencyjna w przypadku kredytów udzielanych gospodarstwom domowych i instytucjom niefinansowym w łącznej wysokości około 418 mld EUR, co odpowiada 94 % łącznej kwoty wszystkich kredytów udzielonych w Norwegii gospodarstwom domowym i instytucjom niefinansowym oraz 136 % produktu krajowego brutto (PKB) Norwegii. NIBOR służy ponadto jako stopa referencyjna dla płatności kuponowych dla około 60 % według łącznej wartości nominalnej obligacji o zmiennej stopie procentowej w Norwegii, na łączną kwotę około 130 mld EUR. Finanstilsynet, na podstawie danych pochodzących od jednego partnera centralnego, wykazał również, że NIBOR jest stosowana jako stopa referencyjna w instrumentach pochodnych na stopę procentową będących przedmiotem obrotu poza rynkiem regulowanym o nierozliczonej wartości nominalnej wynoszącej co najmniej 1988 mld EUR według stanu na październik 2020 r. Ponadto Finanstilsynet wskazał, że NIBOR jest obecnie stosowany jako wskaźnik referencyjny w funduszach inwestycyjnych o całkowitej wartości aktywów netto wynoszącej 0,3 mld EUR. Łączna wartość instrumentów finansowych i umów finansowych, dla których NIBOR stanowi wskaźnik referencyjny, jest zatem osiem razy większa niż produkt narodowy brutto Norwegii.

(7)

W ocenie Finanstilsynet stwierdzono, że NIBOR ma kluczowe znaczenie dla stabilności finansowej i integralności rynku w Norwegii, a zaprzestanie opracowywania tego wskaźnika referencyjnego lub jego niewiarygodność mogłyby mieć istotny negatywny wpływ na funkcjonowanie rynków finansowych w Norwegii oraz na przedsiębiorstwa i konsumentów, ponieważ wskaźnik ten jest wykorzystywany w kredytach, konsumenckich produktach kredytowych, instrumentach pochodnych na stopę procentową będących przedmiotem obrotu poza rynkiem regulowanym i funduszach inwestycyjnych.

(8)

W dniu 28 stycznia 2021 r. ESMA przekazał Komisji swoją opinię, w której stwierdził, że ocena dokonana przez Finanstilsynet spełnia wymogi określone w art. 20 ust. 3 rozporządzenia (UE) 2016/1011, a Finanstilsynet przedstawił dane ilościowe na poparcie uznania NIBOR za kluczowy wskaźnik referencyjny i analityczne uzasadnienie wskazujące na kluczową rolę NIBOR w gospodarce norweskiej.

(9)

Zgodnie z art. 20 ust. 1 rozporządzenia (UE) 2016/1011 Komisja jest zobowiązana do dokonywania co najmniej co dwa lata przeglądu wykazu kluczowych wskaźników referencyjnych opracowywanych przez administratorów mających siedzibę lub miejsce zamieszkania w Unii. W dniu 31 stycznia 2020 r. Zjednoczone Królestwo opuściło Unię. Wskaźniki opracowywane przez administratora mającego siedzibę lub miejsce zamieszkania w Zjednoczonym Królestwie nie mogą już zatem kwalifikować się jako kluczowe wskaźniki i powinny zostać usunięte z wykazu kluczowych wskaźników w załączniku do rozporządzenia wykonawczego (UE) 2016/1368. Londyńska międzybankowa stopa procentowa (LIBOR), która została uznana za kluczowy wskaźnik referencyjny w dniu 19 grudnia 2017 r., powinna zatem zostać usunięta z wykazu kluczowych wskaźników w załączniku do rozporządzenia wykonawczego (UE) 2016/1368.

(10)

Rozporządzenie (UE) 2016/1011 zostało zmienione rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/2175 (3) m.in. w celu wyznaczenia ESMA od dnia 1 stycznia 2022 r. jako organu właściwego dla administratorów kluczowych wskaźników referencyjnych, o których mowa w art. 20 ust. 1 lit. a) i c) rozporządzenia (UE) 2016/1011. Organami właściwymi dla administratorów kluczowych wskaźników referencyjnych, o których mowa w art. 20 ust. 1 lit. b) rozporządzenia (UE) 2016/1011, pozostaną jednak odpowiednie właściwe organy krajowe. Wykaz kluczowych wskaźników referencyjnych ustanowiony przez Komisję powinien zatem zawierać rozróżnienie między kluczowymi wskaźnikami referencyjnymi, o których mowa w art. 20 ust. 1 lit. a) i c) rozporządzenia (UE) 2016/1011, a wskaźnikami, o których mowa w art. 20 ust. 1 lit. b) tego rozporządzenia.

(11)

Należy zatem odpowiednio zmienić rozporządzenie wykonawcze (UE) 2016/1368.

(12)

Mając na uwadze kluczowe znaczenie stopy NIBOR, jej powszechne wykorzystanie oraz jej rolę w alokacji kapitału w Norwegii, niniejsze rozporządzenie powinno wejść w życie w trybie pilnym.

(13)

Środki przewidziane w niniejszym rozporządzeniu są zgodne z opinią Europejskiego Komitetu Papierów Wartościowych,

(1)

W dniu 7 listopada 2020 r. Komisja przyjęła rozporządzenie wykonawcze (UE) 2020/1646 (2) w sprawie środków polityki handlowej dotyczących niektórych produktów ze Stanów Zjednoczonych Ameryki w następstwie rozstrzygnięcia sporu handlowego w ramach Uzgodnienia w sprawie zasad i procedur regulujących rozstrzyganie sporów w Światowej Organizacji Handlu, które to rozporządzenie przewiduje stosowanie dodatkowych ceł na przywóz do Unii szeregu produktów pochodzących ze Stanów Zjednoczonych.

(2)

Motyw 9 rozporządzenia wykonawczego (UE) 2020/1646 stanowi, że Komisja zamierza zawiesić stosowanie tego rozporządzenia, jeżeli Stany Zjednoczone zawieszą środki zaradcze przeciwko przywozowi niektórych produktów z Unii Europejskiej, w związku ze sporami w ramach WTO dotyczących dużych cywilnych statków powietrznych.

(3)

W dniu 9 marca 2021 r. w następstwie porozumienia osiągniętego ze Stanami Zjednoczonymi w sprawie wzajemnego zawieszenia wszystkich środków na okres czterech miesięcy Komisja przyjęła rozporządzenie wykonawcze (UE) 2021/425 (3) zawieszające środki polityki handlowej dotyczące niektórych produktów ze Stanów Zjednoczonych Ameryki nałożone rozporządzeniem wykonawczym (UE) 2020/1646 w następstwie rozstrzygnięcia sporu handlowego w ramach Uzgodnienia w sprawie zasad i procedur regulujących rozstrzyganie sporów w Światowej Organizacji Handlu, którym to rozporządzeniem zawieszono stosowanie rozporządzenia wykonawczego (UE) 2020/1646 do dnia 10 lipca 2021 r.

(4)

W dniu 15 czerwca 2021 r. wiceprzewodniczący wykonawczy Valdis Dombrovskis i przedstawicielka Stanów Zjednoczonych ds. handlu Katherine Tai osiągnęli porozumienie w sprawie ram współpracy w dziedzinie dużych cywilnych statków powietrznych, w myśl którego „każda ze stron zamierza zawiesić stosowanie przeciwśrodków na okres 5 lat”.

(5)

Zgodnie z art. 7 ust. 3 rozporządzenia (UE) nr 654/2014 „[j]eżeli niezbędne jest wprowadzenie dostosowań w zakresie środków polityki handlowej przyjętych na mocy niniejszego rozporządzenia, z zastrzeżeniem art. 4 ust. 2 i 3, Komisja może wprowadzić wszelkie odpowiednie zmiany zgodnie z procedurą sprawdzającą, o której mowa w art. 8 ust. 2”.

(6)

Środki przewidziane w niniejszym rozporządzeniu są zgodne z opinią Komitetu ds. Barier Handlowych ustanowionego rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2015/1843 (4),

(1)

W dniu 6 października 2021 r. upływają kadencje czternastu sędziów i sześciu rzeczników generalnych Trybunału Sprawiedliwości.

(2)

Należy dokonać mianowań na te stanowiska na okres od dnia 7 października 2021 r. do dnia 6 października 2027 r.

(3)

Zaproponowano, aby odnowić kadencję Küllike JÜRIMÄE na stanowisku sędziego Trybunału Sprawiedliwości.

(4)

Zaproponowano, aby odnowić kadencję Manuela CAMPOSA SÁNCHEZA-BORDONY na stanowisku rzecznika generalnego Trybunału Sprawiedliwości.

(5)

Zaproponowano, aby Maria Lourdes ARASTEY SAHÚN objęła stanowisko sędziego Trybunału Sprawiedliwości na pierwszą kadencję.

(6)

Zaproponowano, aby Tamara ĆAPETA objęła stanowisko rzecznika generalnego Trybunału Sprawiedliwości.

(7)

Komitet ustanowiony na mocy art. 255 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej zaopiniował pozytywnie wyżej wymienionych kandydatów do wykonywania funkcji sędziego i rzecznika generalnego Trybunału Sprawiedliwości,

—

Küllike JÜRIMÄE,

—

Maria Lourdes ARASTEY SAHÚN.

—

Manuel CAMPOS SÁNCHEZ-BORDONA,

—

Tamara ĆAPETA.

(1)

Art. 54a ust. 1 dyrektywy 2001/83/WE stanowi, że produkty lecznicze wydawane na receptę zawierają zabezpieczenia, o których mowa w art. 54 lit. o) wspomnianej dyrektywy, chyba że znajdują się one w wykazie sporządzonym zgodnie z procedurą określoną w art. 54a ust. 2 lit. b) tej samej dyrektywy. W załączniku I do rozporządzenia delegowanego (UE) 2016/161 określono wykaz produktów leczniczych lub kategorii produktów leczniczych wydawanych na receptę, które nie mają zawierać zabezpieczeń, w oparciu o ryzyko fałszowania i ryzyko wynikające z fałszowania produktów leczniczych lub kategorii produktów leczniczych. Produkt leczniczy wydawany na receptę „Zinc-D-gluconate” nie został włączony do tego wykazu.

(2)

W dniu 15 lutego 2019 r. właściwy organ Niemiec, zgodnie z art. 54a ust. 4 dyrektywy 2001/83/WE i art. 46 ust. 2 rozporządzenia delegowanego (UE) 2016/161, poinformował Komisję pocztą elektroniczną, że nie uznaje produktu leczniczego wydawanego na receptę „Zinc-D-gluconate” za produkt, w przypadku którego istnieje ryzyko fałszowania zgodnie z kryteriami określonymi w art. 54a ust. 2 lit. b) dyrektywy 2001/83/WE. Właściwy organ Niemiec uznał zatem, że „Zinc-D-gluconate” powinien być zwolniony z wymogu zawierania zabezpieczeń, o których mowa w art. 54 lit. o) dyrektywy 2001/83/WE.

(3)

Komisja oceniła ryzyko fałszowania i ryzyko wynikające z fałszowania dotyczące przedmiotowego produktu leczniczego, biorąc pod uwagę kryteria wymienione w art. 54a ust. 2 lit. b) dyrektywy 2001/83/WE. Ponieważ tenże produkt leczniczy jest dopuszczony do leczenia poważnych schorzeń, takich jak choroba Wilsona i Acrodermatitis enteropathica, Komisja oceniła w szczególności ciężar schorzeń leczonych przy pomocy danych produktów, o którym mowa w art. 54a ust. 2 lit. b) ppkt (iv) wspomnianej dyrektywy, i stwierdziła, że ryzyko wynikające z fałszowania nie jest znikome. W związku z tym uznano, że kryteria te nie zostały spełnione.

(4)

Nie należy zatem włączać produktu leczniczego „Zinc-D-gluconate” do załącznika I do rozporządzenia delegowanego (UE) 2016/161 i nie należy zwalniać go z wymogu zawierania zabezpieczeń, o których mowa w art. 54 lit. o) dyrektywy 2001/83/WE.

(5)

Środki przewidziane w niniejszej decyzji są zgodne z oceną grupy ekspertów Komisji Europejskiej „Akt delegowany w sprawie zabezpieczeń produktów leczniczych stosowanych u ludzi”,

(1)

Rozporządzenie (UE) 2021/953 określa ramy wydawania, weryfikowania i uznawania interoperacyjnych zaświadczeń o szczepieniu, o wyniku testu i o powrocie do zdrowia w związku z COVID-19 (unijne cyfrowe zaświadczenie COVID) w celu ułatwienia ich posiadaczom korzystania z prawa do swobodnego przemieszczania się w czasie pandemii COVID-19. Wyżej wspomniane rozporządzenie przyczynia się również do ułatwienia stopniowego znoszenia ograniczeń swobodnego przemieszczania się wprowadzonych przez państwa członkowskie, zgodnie z prawem Unii, w celu ograniczenia rozprzestrzeniania się SARS-CoV-2, w skoordynowany sposób.

(2)

Obywatele Unii i obywatele Szwajcarii korzystają, na zasadzie wzajemności, z prawa wjazdu i pobytu na podstawie Umowy między Wspólnotą Europejską i jej państwami członkowskimi, z jednej strony, a Konfederacją Szwajcarską, z drugiej strony, w sprawie swobodnego przepływu osób (2) (zwanej dalej „umową o swobodnym przepływie osób”). W art. 5 ust. 1 załącznika I do umowy o swobodnym przepływie osób przewidziano możliwość ograniczenia swobodnego przemieszczania się ze względu na zdrowie publiczne, jednak umowa ta nie zawiera mechanizmu włączania aktów Unii. Szwajcaria jest zatem objęta uprawnieniem określonym w art. 3 ust. 10 rozporządzenia (UE) 2021/953.

(3)

W dniu 4 czerwca 2021 r. Szwajcaria przyjęła rozporządzenie w sprawie zaświadczeń COVID-19 (3) („szwajcarskie rozporządzenie w sprawie zaświadczeń COVID-19”), które stanowi podstawę prawną do wydawania zaświadczeń o szczepieniu, o wyniku testu i o powrocie do zdrowia w związku z COVID-19.

(4)

W dniu 23 czerwca 2021 r. Szwajcaria poinformowała Komisję, że wydaje interoperacyjne zaświadczenia o szczepieniu wyłącznie w odniesieniu do szczepionek przeciwko COVID-19 dopuszczonych w Szwajcarii. Obecnie są to szczepionki przeciwko COVID-19 Comirnaty, Moderna i Janssen, które odpowiadają szczepionkom przeciwko COVID-19 objętym art. 5 ust. 5 akapit pierwszy rozporządzenia (UE) 2021/953. Ponadto Szwajcaria poinformowała Komisję, że wydaje zaświadczenia o szczepieniu przeciwko COVID-19 po podaniu każdej dawki i wyraźnie wskazuje, czy cykl szczepienia został zakończony.

(5)

Szwajcaria poinformowała również Komisję, że będzie wydawać interoperacyjne zaświadczenia o wyniku testu wyłącznie w odniesieniu do testów z wykorzystaniem amplifikacji kwasu nukleinowego lub szybkich testów antygenowych wymienionych we wspólnym i zaktualizowanym wykazie szybkich testów antygenowych na COVID-19 uzgodnionym przez Komitet ds. Bezpieczeństwa Zdrowia ustanowiony w art. 17 decyzji Parlamentu Europejskiego i Rady nr 1082/2013/UE (4), na podstawie zalecenia Rady z dnia 21 stycznia 2021 r. (5).

(6)

Ponadto Szwajcaria poinformowała Komisję, że wydaje interoperacyjne zaświadczenia o powrocie do zdrowia najwcześniej 11 dni po przeprowadzeniu testu, który dał wynik dodatni, ważne nie dłużej niż 180 dni.

(7)

Szwajcaria poinformowała również Komisję, że jej system wydawania zaświadczeń COVID-19, który jest zgodny ze szwajcarskim rozporządzeniem w sprawie zaświadczeń COVID-19, jest zgodny ze specyfikacjami technicznymi określonymi w decyzji wykonawczej Komisji (UE) 2021/1073 (6).

(8)

W dniu 9 czerwca 2021 r. Komisja przeprowadziła testy techniczne, które wykazały, że weryfikacja przez państwa członkowskie zaświadczeń COVID-19, wydanych przez Szwajcarię zgodnie ze szwajcarskim rozporządzeniem w sprawie zaświadczeń COVID-19, za pomocą ram zaufania ustanowionych na podstawie rozporządzenia (UE) 2021/953, jest technicznie możliwa.

(9)

W dniu 23 czerwca 2021 r. Szwajcaria przedstawiła również formalne gwarancje, że będzie uznawać zaświadczenia wydawane przez państwa członkowskie zgodnie z rozporządzeniem (UE) 2021/953.

(10)

W szczególności Szwajcaria poinformowała Komisję, że jeżeli będzie uznawać dowód szczepienia w celu zwolnienia z ograniczeń swobodnego przemieszczania się wprowadzonych zgodnie umową o swobodnym przepływie osób, aby ograniczyć rozprzestrzenianie się SARS-CoV-2, będzie również uznawać, na tych samych warunkach, zaświadczenia o szczepieniu wydane przez państwa członkowskie Unii zgodnie z rozporządzeniem (UE) 2021/953 w odniesieniu do szczepionki przeciwko COVID-19, dla której wydano pozwolenie na dopuszczenie do obrotu zgodnie z rozporządzeniem (WE) nr 726/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady (7). Szwajcaria może również uznawać, w tym samym celu, zaświadczenia o szczepieniu wydane przez państwa członkowskie zgodnie z rozporządzeniem (UE) 2021/953 w odniesieniu do szczepionki przeciwko COVID-19, dla której właściwy organ danego państwa członkowskiego wydał pozwolenie na dopuszczenie do obrotu na podstawie dyrektywy 2001/83/WE Parlamentu Europejskiego i Rady (8), szczepionki przeciwko COVID-19, której dystrybucję dopuszczono tymczasowo zgodnie z art. 5 ust. 2 tej dyrektywy, lub szczepionki przeciwko COVID-19, w odniesieniu do której przeprowadzono procedurę WHO dotyczącą nadzwyczajnego pozwolenia na stosowanie. Jeżeli Szwajcaria uznaje zaświadczenia o szczepieniu w odniesieniu do takiej szczepionki przeciwko COVID-19, będzie również uznawać, na tych samych warunkach, zaświadczenia o szczepieniu wydane przez państwa członkowskie zgodnie z rozporządzeniem (UE) 2021/953 w odniesieniu do tej samej szczepionki przeciwko COVID-19.

(11)

Ponadto Szwajcaria poinformowała Komisję, że jeżeli będzie wymagać przedstawienia dowodu wykonania testu w kierunku zakażenia SARS-CoV-2 w celu zwolnienia z ograniczeń swobodnego przemieszczania się wprowadzonych zgodnie z umową o swobodnym przepływie osób i z uwzględnieniem szczególnej sytuacji społeczności transgranicznych, aby ograniczyć rozprzestrzenianie się SARS-CoV-2, będzie również uznawać, na tych samych warunkach, zaświadczenia o wyniku testu wskazujące ujemny wynik testu wydane przez państwa członkowskie zgodnie z rozporządzeniem (UE) 2021/953.

(12)

Szwajcaria poinformowała również Komisję, że jeżeli uznaje dowód powrotu do zdrowia po przebytej infekcji SARS-CoV-2 w celu zwolnienia z ograniczeń swobodnego przemieszczania się, wprowadzonych zgodnie z umową o swobodnym przepływie osób, aby ograniczyć rozprzestrzenianie się SARS-CoV-2, będzie uznawać, na tych samych warunkach, zaświadczenia o powrocie do zdrowia wydane przez państwa członkowskie zgodnie z rozporządzeniem (UE) 2021/953.

(13)

Jednocześnie w dniu 9 czerwca 2021 r. test techniczny wykazał, że weryfikacja przez Szwajcarię unijnych cyfrowych zaświadczeń COVID wydawanych przez państwa członkowskie, z wykorzystaniem ram zaufania ustanowionych na podstawie rozporządzenia (UE) 2021/953, jest technicznie możliwa.

(14)

Występują zatem elementy niezbędne do stwierdzenia, że zaświadczenia COVID-19 wydawane przez Szwajcarię zgodnie ze szwajcarskim rozporządzeniem w sprawie zaświadczeń COVID-19 należy traktować jako równoważne z zaświadczeniami wydawanymi zgodnie z rozporządzeniem (UE) 2021/953.

(15)

W związku z tym zaświadczenia COVID-19 wydawane przez Szwajcarię zgodnie ze szwajcarskim rozporządzeniem w sprawie zaświadczeń COVID-19 powinny być uznawane na warunkach, o których mowa w art. 5 ust. 5, art. 6 ust. 5 i art. 7 ust. 8 rozporządzenia (UE) 2021/953. W związku z tym, jeżeli państwa członkowskie uznają dowód szczepienia, powrotu do zdrowia po przebytej infekcji SARS-CoV-2 lub wykonania testu w kierunku zakażenia SARS-CoV-2 w celu zwolnienia z ograniczeń swobodnego przemieszczania się wprowadzonych, aby ograniczyć rozprzestrzenianie się SARS-CoV-2, mają one również uznawać, na tych samych warunkach, zaświadczenia o szczepieniu w odniesieniu do szczepionki przeciwko COVID-19, dla której wydano pozwolenie na dopuszczenie do obrotu zgodnie z rozporządzeniem (WE) nr 726/2004, zaświadczenia o powrocie do zdrowia lub zaświadczenia o wyniku testu wskazujące ujemny wynik testu, wydane przez Szwajcarię zgodnie ze szwajcarskim rozporządzeniem w sprawie zaświadczeń COVID-19. Państwa członkowskie mogą również uznawać, w tym samym celu, zaświadczenia o szczepieniu wydane przez Szwajcarię zgodnie ze szwajcarskim rozporządzeniem w sprawie zaświadczeń COVID-19 w odniesieniu do szczepionki przeciwko COVID-19, dla której pozwolenie na dopuszczenie do obrotu wydał właściwy organ Szwajcarii, ale dla której nie wydano pozwolenia na dopuszczenie do obrotu zgodnie z rozporządzeniem (WE) nr 726/2004.

(16)

W celu ochrony interesów Unii, w szczególności w dziedzinie zdrowia publicznego, Komisja może skorzystać ze swoich uprawnień do zawieszenia lub uchylenia niniejszej decyzji, jeżeli warunki określone w art. 3 ust. 10 rozporządzenia (UE) 2021/953 nie są już spełniane.

(17)

Aby niniejsza decyzja mogła wejść w życie, Szwajcaria powinna zostać włączona do ram zaufania unijnych cyfrowych zaświadczeń COVID ustanowionych rozporządzeniem (UE) 2021/953.

(18)

W związku z potrzebą jak najszybszego włączenia Szwajcarii do ram zaufania unijnych cyfrowych zaświadczeń COVID, ustanowionych rozporządzeniem (UE) 2021/953, niniejsza decyzja powinna wejść w życie z dniem jej opublikowania w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.

(19)

Środki przewidziane w niniejszej decyzji są zgodne z opinią komitetu ustanowionego na mocy art. 14 rozporządzenia (UE) 2021/953,