(1)

W swoim komunikacie z dnia 3 marca 2010 r. zatytułowanym „Europa 2020 – Strategia na rzecz inteligentnego i zrównoważonego rozwoju sprzyjającego włączeniu społecznemu” („strategia »Europa 2020« ”) Komisja podkreśliła potrzebę stworzenia warunków sprzyjających inwestowaniu w wiedzę i innowacje w celu osiągnięcia w Unii inteligentnego i zrównoważonego wzrostu gospodarczego sprzyjającego włączeniu społecznemu. Zarówno Parlament Europejski, jak i Rada zatwierdziły tę strategię.

(2)

W rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1291/2013 (3) ustanowiony został „Horyzont 2020” – program ramowy w zakresie badań naukowych i innowacji (2014–2020) („program »Horyzont 2020« ”). Program „Horyzont 2020” ma na celu osiągnięcie większego wpływu na badania naukowe i innowacje poprzez przyczynienie się do wzmocnienia partnerstw publiczno-publicznych, w tym poprzez udział Unii w programach podjętych przez kilka państw członkowskich zgodnie z art. 185 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej.

(3)

Partnerstwa publiczno-prywatne powinny dążyć do zapewnienia ściślejszej synergii, zwiększenia koordynacji i unikania zbędnego powielania unijnych, międzynarodowych, krajowych i regionalnych programów badawczych oraz powinny w pełni przestrzegać ogólnych zasad programu „Horyzont 2020”, w szczególności dotyczących otwartości i przejrzystości. Należy ponadto zapewnić otwarty dostęp do publikacji naukowych.

(4)

Decyzją Parlamentu Europejskiego i Rady nr 743/2008/WE (4) Wspólnota postanowiła wnieść wkład finansowy w program Eurostars, wspólny program badawczo-rozwojowy podjęty przez wszystkie państwa członkowskie i pięć państw uczestniczących w sieci EUREKA, inicjatywie międzyrządowej utworzonej w 1985 r. w celu wspierania współpracy w zakresie badań przemysłowych („program Eurostars”).

(5)

W kwietniu 2012 r. Komisja przedstawiła Parlamentowi Europejskiemu i Radzie sprawozdanie z okresowej oceny programu Eurostars przeprowadzonej przez grupę niezależnych ekspertów dwa lata po rozpoczęciu tego programu. W ogólnej opinii ekspertów program Eurostars spełnia swoje cele, zapewnia wartość dodaną europejskim małym i średnim przedsiębiorstwom (zwanym dalej „MŚP”) prowadzącym działalność w zakresie badań i rozwoju i powinien być kontynuowany po 2013 r. Uznaje się również, że program Eurostars zaspokaja szereg rzeczywistych potrzeb MŚP prowadzących działalność w zakresie badań i rozwoju; przyciągnął on dużą liczbę wniosków, przy czym budżet projektów kwalifikujących się do finansowania przekracza budżet początkowy. Wydano szereg zaleceń dotyczących ulepszenia tego programu, głównie w odniesieniu do potrzeby dalszej integracji programów krajowych i poprawy działalności operacyjnej, aby uzyskać krótszy czas oczekiwania na zawarcie umowy i zwiększyć przejrzystość procedur.

(6)

Należy stosować definicję MŚP zawartą w zaleceniu Komisji 2003/361/WE z dnia 6 maja 2003 r. dotyczącym definicji mikroprzedsiębiorstw oraz małych i średnich przedsiębiorstw (5).

(7)

Zgodnie z decyzją Rady 2013/743/UE (6) wsparcia można udzielić na rzecz działania opartego na programie Eurostars i przekształcającym go w kierunku wskazanym w jego ocenie okresowej.

(8)

Drugi podjęty wspólnie przez kilka państw członkowskich program badawczo-rozwojowy mający na celu wsparcie małych i średnich przedsiębiorstw prowadzących działalność w zakresie badań i rozwoju („program Eurostars-2”), dostosowany do strategii „Europa 2020”, jej inicjatywy przewodniej „Unia innowacji” i do komunikatu Komisji z dnia 17 lipca 2012 r. zatytułowanego „Wzmocnionego partnerstwa w ramach europejskiej przestrzeni badawczej na rzecz doskonałości i wzrostu gospodarczego”, będzie miał na celu wspieranie MŚP prowadzących działalność w zakresie badań i rozwoju poprzez współfinansowanie ich prorynkowych projektów badawczych we wszelkich dziedzinach. W związku z tym, w połączeniu z działaniami w ramach celu „Wiodąca pozycja w zakresie technologii prorozwojowych i przemysłowych” określonego w programie „Horyzont 2020” program Eurostars-2 przyczyni się do osiągnięcia celów części tego programu „Wiodąca pozycja w przemyśle”, tj. do przyspieszenia rozwoju technologii i innowacji, które zapewnią podstawy działania przedsiębiorstwom przyszłości i pomogą innowacyjnym europejskim MŚP przeobrazić się w firmy wiodące na rynku światowym. W ramach udoskonaleń w stosunku do poprzedniego programu Eurostars w programie Eurostars-2 należy położyć nacisk na skrócenie czasu na udzielenie dotacji, silniejszą integrację oraz lżejszą, przejrzystą i efektywniejszą administrację przynoszącą w ostatecznym rozrachunku korzyści MŚP prowadzącym działalność w zakresie badań i rozwoju. Zachowanie oddolnego charakteru oraz ukierunkowanego na potrzeby przedsiębiorstw programu skupiającego się głównie na potencjale rynku, tak jak w poprzednim programie Eurostars, stanowi klucz do powodzenia programu Eurostars-2.

(9)

Aby uwzględnić czas trwania programu „Horyzont 2020”, zaproszenia do składania wniosków na mocy programu Eurostars-2 należy ogłosić najpóźniej do dnia 31 grudnia 2020 r. W należycie uzasadnionych przypadkach zaproszenia do składania wniosków można ogłosić do dnia 31 grudnia 2021 r.

(10)

Podczas konferencji ministerialnej sieci EUREKA, która odbyła się w dniu 22 czerwca 2012 r. w Budapeszcie, zatwierdzono wizję strategiczną dotyczącą programu Eurostars-2 („dokument budapeszteński”). Ministrowie zobowiązali się wesprzeć kontynuację programu Eurostars po jego zakończeniu w 2013 r. przez okres objęty programem „Horyzont 2020”. Będzie to obejmowało wzmocnione partnerstwo na rzecz realizacji zaleceń zawartych w okresowej ocenie programu Eurostars. W dokumencie budapeszteńskim określono dwa główne cele programu Eurostars-2. Po pierwsze, cel strukturalny polegający na pogłębieniu synchronizacji i dostosowania krajowych programów badawczych w obszarze finansowania, który jest kluczowym elementem względem procesie tworzenia europejskiej przestrzeni badawczej przez kraje członkowskie. Po drugie cel merytoryczny polegający na wspieraniu MŚP prowadzących działalność w zakresie badań i rozwoju, które uczestniczą w transgranicznych projektach dotyczących badań i innowacji. W dokumencie budapeszteńskim zaproszono Unię do udziału w programie Eurostars-2.

(11)

W celu uproszczenia należy zmniejszyć obciążenia administracyjne dla wszystkich stron. Należy unikać podwójnych audytów i nieproporcjonalnej ilości dokumentacji oraz sprawozdań. Przy prowadzeniu audytów należy w stosownych przypadkach uwzględnić specyfikę programów krajowych.

(12)

Audyty podmiotów otrzymujących środki unijne w ramach programu Eurostars-2 należy przeprowadzać zgodnie z rozporządzeniem (UE) nr 1291/2013.

(13)

Państwa uczestniczące zamierzają wnosić wkład w realizację programu Eurostars-2 przez czas trwania tego programu (lata 2014–2024).

(14)

Działania w ramach programu Eurostars-2 powinny być dostosowane do celów i zasad podejścia oddolnego zawartych w programie „Horyzont 2020” oraz do zasad i warunków ogólnych określonych w art. 26 rozporządzenia (UE) nr 1291/2013.

(15)

Należy ustanowić pułap wkładu finansowego Unii na rzecz programu Eurostars-2 przez czas trwania programu „Horyzont 2020”. W ramach tego pułapu należy zachować elastyczność dotyczącą wkładu Unii, który powinien być równy przynajmniej jednej trzeciej, nie więcej jednak niż połowie wkładu państw uczestniczących, aby zapewnić masę krytyczną niezbędną do zaspokojenia zapotrzebowania ze strony projektów kwalifikujących się do wsparcia finansowego, uzyskać znaczny efekt dźwigni i zapewnić silniejszą integrację krajowych programów badawczych państw uczestniczących.

(16)

Zgodnie z celami rozporządzenia (UE) nr 1291/2013 każde państwo członkowskie oraz każde państwo stowarzyszone w ramach programu „Horyzont 2020” powinny być uprawnione do udziału w programie Eurostars-2.

(17)

Krajem partnerskim programu Eurostars-2 może zostać każde państwo członkowskie sieci EUREKA lub państwo z nią stowarzyszone, które nie jest państwem członkowskim ani państwem stowarzyszonym w ramach programu „Horyzont 2020”.

(18)

Wkład finansowy Unii powinien być uzależniony od złożenia przez państwa uczestniczące formalnych zobowiązań do wnoszenia wkładu w realizację programu Eurostars-2 oraz od wywiązywania się przez nie z tych zobowiązań. Wsparcie finansowe w ramach programu Eurostars-2 powinno przede wszystkim mieć formę dotacji na projekty wybrane w następstwie zaproszeń do składania wniosków opublikowanych w ramach tego programu. Aby osiągnąć cele programu Eurostars-2, państwa uczestniczące zapewniają wkład finansowy wystarczający do sfinansowania rozsądnej liczby wniosków wybranych w ramach każdego zaproszenia.

(19)

Do wspólnej realizacji programu Eurostars-2 potrzebna jest struktura służąca tej realizacji. Uczestniczące państwa postanowiły wyznaczyć sekretariat sieci EUREKA na strukturę służącą realizacji programu Eurostars-2. Sekretariat sieci EUREKA jest międzynarodowym stowarzyszeniem o charakterze niekomercyjnym utworzonym zgodnie z prawem belgijskim w 1997 r. przez państwa członkowskie sieci EUREKA i od 2008 r. odpowiada za realizację programu Eurostars. Rola sekretariatu sieci EUREKA wykracza poza realizację programu Eurostars, ponieważ jest on jednocześnie sekretariatem inicjatywy EUREKA, mającym własne struktury zarządzania związane z zarządzaniem projektami sieci EUREKA wykraczającym poza program Eurostars. Unia, reprezentowana przez Komisję, jest członkiem założycielem inicjatywy EUREKA i pełnoprawnym członkiem stowarzyszenia sekretariatu sieci EUREKA.

(20)

Aby zapewnione zostało osiągnięcie celów programu Eurostars-2, sekretariat sieci EUREKA powinien odpowiadać za organizację zaproszeń do składania wniosków, weryfikację kryteriów kwalifikowalności, wzajemną ocenę, wybór i monitorowanie projektów oraz za przydział wkładu Unii. Ocena wniosków powinna być przeprowadzana na szczeblu centralnym przez niezależnych ekspertów zewnętrznych na odpowiedzialność sekretariatu sieci EUREKA na podstawie zaproszeń do składania wniosków. Lista rankingowa projektów powinna być wiążąca dla państw uczestniczących pod względem przydziału finansowania z wkładu finansowego Unii oraz z wkładu państw uczestniczących.

(21)

Ogółem program Eurostars-2 powinien wykazywać wyraźne postępy w kierunku dalszego dostosowania i synchronizacji krajowych programów badań i innowacji jako rzeczywiście wspólny program charakteryzujący się lepszą synchronizacją naukową, zarządczą i finansową. Silniejszą integrację naukową należy osiągnąć poprzez wspólne określanie i realizowanie działań, przy czym powinna ona zapewniać doskonałość i duże oddziaływanie wybranych projektów. Integracja zarządcza powinna zapewniać dalsze zwiększanie doskonałości operacyjnej i rozliczalności programu. Silniejsza integracja finansowa powinna opierać się na całkowitym i rocznym odpowiednim wkładzie finansowym wnoszonym przez państwa uczestniczące w programie Eurostars-2 oraz na wysokim poziomie synchronizacji krajowej. Należy to osiągnąć poprzez stopniową harmonizację krajowych zasad finansowania.

(22)

Unijnym wkładem finansowym należy zarządzać zgodnie z zasadą należytego zarządzania finansami oraz zasadami zarządzania pośredniego określonymi w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE, Euratom) nr 966/2012 (7) oraz w rozporządzeniu delegowanym Komisji (UE) nr 1268/2012 (8).

(23)

Aby chronić interesy finansowe Unii, Komisja powinna mieć prawo do zmniejszenia, zawieszenia lub zakończenia wnoszenia wkładu finansowego Unii, jeśli program Eurostars-2 jest realizowany niewłaściwie, częściowo lub z opóźnieniem bądź jeżeli państwa uczestniczące nie wnoszą swojego wkładu w finansowanie programu Eurostars-2 lub wnoszą go częściowo lub z opóźnieniem. Prawa te należy przewidzieć w umowie o delegowaniu zadań, która ma zostać zawarta między Unią a sekretariatem sieci EUREKA.

(24)

Udział w działaniach pośrednich finansowanych w ramach programu Eurostars-2 podlega rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1290/2013 (9). Z powodu szczególnych potrzeb operacyjnych programu Eurostars-2 niezbędne jest jednak uwzględnienie odstępstw od tego rozporządzenia zgodnie z jego art. 1 ust. 3.

(25)

Aby ułatwić udział MŚP, które są bardziej przyzwyczajone do kanałów krajowych i które w innym wypadku prowadziłyby swoją działalność w zakresie badań wyłącznie w granicach swojego państwa, wkład finansowy w ramach programu Eurostars-2 należy zapewniać zgodnie z dobrze znanymi zasadami ich programów krajowych i realizować go za pośrednictwem umowy o finansowaniu zarządzanej bezpośrednio przez organy krajowe, stanowiącej połączenie finansowania unijnego z odpowiadającym mu finansowaniem krajowym. Należy zatem przewidzieć odstępstwo od art. 15 ust. 9, art. 18 ust. 1, art. 23 ust. 1, 5–7 oraz art. 28–34 rozporządzenia (UE) nr 1290/2013.

(26)

Zaproszenia do składania wniosków w programie Eurostars-2 powinny być również ogłaszane w jednym portalu dla uczestników, jak również za pośrednictwem pozostałych elektronicznych środków upowszechniania programu „Horyzont 2020” zarządzanych przez Komisję.

(27)

Należy chronić interesy finansowe Unii z zastosowaniem proporcjonalnych środków w całym cyklu wydatkowania, w tym poprzez zapobieganie nieprawidłowościom, ich wykrywanie i analizowanie, odzyskiwanie środków utraconych, niewłaściwie wypłaconych lub nieodpowiednio wykorzystanych oraz, w stosownych przypadkach, poprzez nakładanie kar administracyjnych i finansowych zgodnie z rozporządzeniem (UE, Euratom) nr 966/2012.

(28)

Komisja, we współpracy z państwami uczestniczącymi, powinna przeprowadzić ocenę okresową dotyczącą przede wszystkim jakości i skuteczności programu Eurostars-2 oraz postępów w osiąganiu wyznaczonych celów, a także przeprowadzić ocenę końcową i przygotować sprawozdanie z tych ocen.

(29)

Na wniosek Komisji sekretariat sieci EUREKA i państwa uczestniczące powinny przekazać Komisji wszelkie informacje, która musi ona uwzględnić w sprawozdaniach z oceny programu Eurostars-2.

(30)

Ponieważ cele niniejszej decyzji, a mianowicie wspieranie transnarodowych działań badawczych podejmowanych przez MŚP intensywnie korzystające z badań oraz przyczynianie się do integracji, dostosowywania i synchronizacji krajowych programów finansowania badań, nie mogą zostać osiągnięte w sposób wystarczający przez państwa członkowskie z powodu braku transgranicznego wymiaru oraz braku komplementarności i interoperacyjności programów krajowych, natomiast ze względu na rozmiary i skutki działania możliwe jest ich lepsze osiągnięcie na poziomie Unii, Unia może podjąć działania zgodnie z zasadą pomocniczości określoną w art. 5 Traktatu o Unii Europejskiej. Zgodnie z zasadą proporcjonalności określoną w tym artykule niniejsza decyzja nie wykracza poza to, co jest konieczne do osiągnięcia tych celów,

1)

„MŚP” oznacza mikroprzedsiębiorstwa, małe i średnie przedsiębiorstwa, zgodnie z definicją zawartą w zaleceniu 2003/361/WE;

2)

„MŚP prowadzące działalność w zakresie badań i rozwoju” oznacza MŚP, które spełnia co najmniej jeden z następujących warunków:

1)

promowanie działań badawczych, które spełniają następujące warunki:

2)

zwiększanie dostępności, efektywności i skuteczności finansowania publicznego dla MŚP w Europie poprzez dopasowanie, harmonizację i synchronizację krajowych mechanizmów finansowania istniejących w państwach uczestniczących;

3)

promowanie i zwiększanie uczestnictwa MŚP, które nie mają wcześniejszego doświadczenia w badaniach transnarodowych.

(1)

W swoim komunikacie z dnia 3 marca 2010 r. zatytułowanym „Europa 2020 – Strategia na rzecz inteligentnego i zrównoważonego rozwoju sprzyjającego włączeniu społecznemu” („Strategia Europa 2020”), Komisja podkreśliła potrzebę stworzenia dogodnych warunków inwestowania w wiedzę i innowację w celu osiągnięcia w Unii inteligentnego i trwałego wzrostu gospodarczego sprzyjającego włączeniu społecznemu. Zarówno Parlament Europejski, jak i Rada zatwierdziły tę strategię.

(2)

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1291/2013 (3) ustanowiło „Horyzont 2020” – program ramowy w zakresie badań naukowych i innowacji (2014–2020) („programem Horyzont 2020”). Program „Horyzont 2020” ma zapewnić większy wpływ w odniesieniu do badań naukowych i innowacji, przyczyniając się do wzmocnienia partnerstw publiczno-publicznych, w tym poprzez udział Unii w programach podejmowanych przez kilka państw członkowskich zgodnie z art. 185 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej.

(3)

Partnerstwa publiczno-prywatne powinny dążyć do zapewnienia ściślejszej synergii, zwiększenia koordynacji i unikania zbędnego powielania unijnych, międzynarodowych, krajowych i regionalnych programów badawczych i powinny w pełni przestrzegać ogólnych zasad programu „Horyzont 2020”, w szczególności tych dotyczących otwartości i przejrzystości. Należy ponadto zapewnić otwarty dostęp do publikacji naukowych.

(4)

W decyzji Parlamentu Europejskiego i Rady nr 742/2008/WE (4) przewidziano udział finansowy Wspólnoty we wspólnym programie badawczo-rozwojowym „Nowoczesne technologie w służbie osobom starszym” („wspólny programem AAL”); udział ten odpowiada wkładowi państw członkowskich, jednak nie przekracza kwoty 150 000 000 EUR na okres realizacji siódmego programu ramowego Wspólnoty Europejskiej w zakresie badań, rozwoju technologicznego i demonstracji (2007–2013) ustanowionego decyzją nr 1982/2006/WE Parlamentu Europejskiego i Rady (5).

(5)

W grudniu 2012 r. Komisja przekazała Parlamentowi Europejskiemu i Radzie sprawozdanie z okresowej oceny wspólnego programu AAL. Ocena została przeprowadzona przez zespół ekspertów. Ogólna opinia tego zespołu była taka, że udało się uzyskać znaczne postępy w realizacji celów wspólnego programu AAL i osiągnąć znakomite rezultaty, i że należy kontynuować ten program po zakończeniu bieżącego okresu finansowania. Zespół zwrócił jednocześnie uwagę na pewne niedociągnięcia, w szczególności na potrzebę większego zaangażowania użytkowników od jak najwcześniejszego etapu oraz dalszego zwiększenia wydajności operacyjnej, jeżeli chodzi o okres oczekiwania na zawarcie umowy i dokonanie płatności.

(6)

Ocena okresowa z 2010 r. oraz proces konsultacji z 2012 r. wskazały na różnorodność instrumentów finansowych, zasad kwalifikowalności oraz systemów zwrotu kosztów. Państwa uczestniczące, poprzez zgromadzenie ogólne stowarzyszenia „Nowoczesne technologie w służbie osobom starszym”, mogłyby zastanowić się nad tą kwestią i propagować wymianę najlepszych praktyk.

(7)

W komunikacie z dnia 12 października 2006 r. zatytułowanym „Demograficzna przyszłość Europy – przekształcić wyzwania w nowe możliwości” Komisja podkreśliła fakt, że starzenie się społeczeństwa jest jednym z głównych wyzwań, przed którymi stoją wszystkie państwa członkowskie, oraz że powszechniejsze korzystanie z nowych technologii mogłyby przyczynić się do lepszego kontrolowania kosztów, poprawy sytuacji ludzi starszych oraz propagowania ich aktywnego udziału w społeczeństwie, jak również do zwiększenia konkurencyjności unijnej gospodarki.

(8)

W „Unii innowacji” - projekcie przewodnim strategii Europa 2020 Komisja wskazała na zjawisko starzenia się społeczeństwa jako na jedno z wyzwań społecznych, w odniesieniu do którego przełomowe innowacyjne rozwiązania mogą odegrać istotną rolę i zwiększać konkurencyjność, umożliwić europejskim przedsiębiorstwom uzyskanie wiodącej pozycji w rozwoju nowych technologii, dalszy rozwój i stanie się światowym liderem na nowy rynkach wzrostu, a także poprawić jakość i efektywność usług publicznych, i tym samym przyczynić się do stworzenia dużej liczby nowych miejsc pracy wysokiej jakości.

(9)

W Unii około 20 mln osób zatrudnionych jest w sektorze służby zdrowia oraz usług społecznych. Szacuje się, że ze względu na starzenie się społeczeństwa w nadchodzących latach liczba ta będzie rosła. W tym newralgicznym sektorze jednym z głównych priorytetów powinny być szkolenia i uczenie się przez całe życie. W związku z tym należy precyzyjniej ocenić zapotrzebowanie na miejsca pracy w sektorze służby zdrowia oraz usług społecznych i na inwestycje w nowoczesne umiejętności, takie jak korzystanie z technologii informacyjnych.

(10)

W komunikacie z dnia 19 maja 2010 r. zatytułowanym „Europejska agenda cyfrowa” Komisja zaproponowała udoskonalenie wspólnego programu AAL, by pomóc w sprostaniu wyzwaniom wynikającym ze starzenia się społeczeństwa.

(11)

W komunikacie z dnia 29 lutego 2012 r. zatytułowanym „Działania w ramach Strategicznego planu realizacji Europejskiego partnerstwa na rzecz innowacji sprzyjającej aktywnemu starzeniu się w dobrym zdrowiu” Komisja zaproponowała uwzględnienie odpowiednich priorytetów planu realizacji w przyszłych programach roboczych i instrumentach w zakresie badań naukowych i innowacji stanowiących element programu „Horyzont 2020”. Komisja zaproponowała również uwzględnienie wkładu, jaki wspólny program AAL może wnieść do Europejskiego partnerstwa na rzecz innowacji sprzyjającej aktywnemu starzeniu się w dobrym zdrowiu.

(12)

Z ustaleń przyjętych w ramach europejskiego partnerstwa na rzecz innowacji sprzyjającej aktywnemu starzeniu się w dobrym zdrowiu ustanowionego w ramach „Unii innowacji” wynika, że innowacyjne rozwiązania oparte na technologiach informacyjno-komunikacyjnych (ICT) powinny odegrać istotną rolę w realizacji jego celów zakładających przedłużenie do 2020 r. długości zdrowego życia o dwa lata, jak również poprawę jakości życia obywateli oraz zwiększenie wydajności systemów opieki w Unii. W jego strategicznym planie wdrażania określono priorytety w zakresie przyspieszenia i zwiększenia skali innowacji na rzecz aktywnego starzenia się w dobrym zdrowiu w całej Unii w trzech dziedzinach: profilaktyka i promocja zdrowia, opieka i leczenie oraz samodzielne życie i włączenie społeczne.

(13)

Z uwagi na to, że systemy oparte na ICT przetwarzają ogromną ilość danych osobowych i profili osobowych, oraz funkcjonują w oparciu o komunikację w czasie rzeczywistym, przez co wiążą się z wysokim ryzykiem naruszeń zabezpieczeń danych, należy uwzględnić aspekty związane z ochroną danych. Co więcej, prawo do prywatności powinno być przestrzegane.

(14)

Program badawczo-rozwojowy na rzecz pomocy osobom starszym w prowadzeniu aktywnego trybu życia („program AAL”) powinien opierać się na osiągnięciach poprzedniego programu; równocześnie należy zaradzić w nim niedociągnięciom poprzedniego programu poprzez stymulowanie wystarczającego udziału użytkowników w projektach, poczynając od etapu początkowego, w celu zapewnienia, że opracowywane rozwiązania są możliwe do zaakceptowania i spełniają konkretne potrzeby użytkowników oraz zapewnienie sprawniejszej realizacji programu AAL.

(15)

Realizacja programu AAL powinna uwzględniać również szeroko pojętą definicję innowacji, łącznie z aspektami dotyczącymi organizacji, przedsiębiorstw, technologii, społeczeństwa i ochrony środowiska. Program AAL powinien zapewnić multidyscyplinarne podejście oraz objąć swoimi ramami również nauki społeczne i humanistyczne.

(16)

Działania w ramach programu AAL powinny być zgodne z celami i priorytetami w zakresie badań naukowych i innowacji programu „Horyzont 2020” oraz zasadami ogólnymi i warunkami ogólnymi określonymi w art. 26 rozporządzenia (UE) nr 1291/2013.

(17)

Należy ustalić pułap dla finansowego udziału Unii w programie AAL na okres trwania programu „Horyzont 2020”. Udział finansowy Unii w programie AAL nie powinien przekroczyć wkładu finansowego państw uczestniczących na okres trwania programu „Horyzont 2020”, aby uzyskany został istotny efekt mnożnikowy oraz by zagwarantować aktywny udział państw uczestniczących w realizacji celów programu AAL.

(18)

Aby uwzględnić czas trwania programu „Horyzont 2020”, zaproszenia do składania wniosków na mocy programu AAL należy ogłosić najpóźniej do dnia 31 grudnia 2020 r. W należycie uzasadnionych przypadkach zaproszenia do składania wniosków można ogłaszać do dnia 31 grudnia 2021 r.

(19)

Zgodnie z celami rozporządzenia (UE) nr 1291/2013 każde państwo członkowskie i każde państwo stowarzyszone w ramach programu „Horyzont 2020” powinno mieć prawo uczestnictwa w programie AAL w dowolnym momencie.

(20)

Aby zagwarantować, że zobowiązaniu finansowemu Unii odpowiadać będą odpowiednie zobowiązania państw uczestniczących, wkład finansowy Unii powinien być uzależniony od złożenia przez państwa uczestniczące formalnych zobowiązań przed uruchomieniem programu AAL i od wypełnienia tych zobowiązań. Wkład państw uczestniczących do programu AAL powinien obejmować koszty administracyjne poniesione na poziomie krajowym na skuteczną obsługę programu AAL.

(21)

Wspólna realizacja programu AAL wymaga utworzenia struktury służącej tej realizacji. Państwa uczestniczące uzgodniły utworzenie struktury służącej realizacji programu AAL, powołując w 2007 roku Stowarzyszenie „Nowoczesne technologie w służbie osobom starszym” aisbl, międzynarodowe stowarzyszenie niekomercyjne, mające osobowość prawną, utworzone na mocy prawa belgijskiego („stowarzyszenie AALA”). Ze względu na fakt, że jak wynika ze sprawozdania z oceny okresowej, istniejące struktury zarządzania wspólnym programem AAL okazały się być skuteczne i dobrej jakości, stowarzyszenie AALA powinno zostać wykorzystane jako struktura służąca realizacji programu i powinno pełnić funkcje związane z przydziałem i monitorowaniem w programie AAL. Stowarzyszenie AALA powinno zarządzać wkładem finansowym Unii oraz dbać o skuteczną realizację programu AAL.

(22)

Aby zrealizować cele programu AAL, stowarzyszenie AALA powinno zapewniać wsparcie finansowe głównie w postaci dotacji udzielanych uczestnikom działań wybranych przez to stowarzyszenie. Działania te powinny być wybierane na podstawie zaproszenia do składania wniosków; wyboru powinno dokonywać stowarzyszenie AALA wspierane przez niezależnych ekspertów zewnętrznych. Lista rankingowa powinna być wiążąca w zakresie wyboru projektów i przydziału środków z wkładu finansowego Unii oraz z budżetów krajowych przeznaczonych na projekty programu AAL.

(23)

Wkład finansowy Unii powinien być zarządzany zgodnie z zasadą należytego zarządzania finansami oraz przepisami dotyczącymi zarządzania pośredniego określonymi w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE, Euratom) nr 966/2012 (6) oraz rozporządzeniu delegowanym Komisji (UE) nr 1268/2012 (7).

(24)

Aby chronić interesy finansowe Unii, Komisja powinna, za pomocą proporcjonalnych środków, mieć prawo do ograniczenia, zawieszenia lub zakończenia finansowania programu AAL z wkładu finansowego Unii, jeśli program ten jest realizowany niewłaściwie, częściowo lub z opóźnieniem, lub też gdy państwa uczestniczące nie wnoszą swojego wkładu w finansowanie programu AAL, wnoszą go częściowo lub z opóźnieniem. Prawa te powinny być zagwarantowane w umowie o delegowaniu zadań, która ma zostać zawarta między Unią a stowarzyszeniem AALA.

(25)

W celu uproszczenia należy zmniejszyć obciążenia administracyjne dla wszystkich stron. Należy unikać podwójnych audytów i nieproporcjonalnej ilości dokumentacji oraz sprawozdań. Przy prowadzeniu audytów należy w stosownych przypadkach uwzględnić specyfikę programów krajowych.

(26)

Udział w działaniach pośrednich finansowanych z programu AAL podlega przepisom rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1290/2013 (8). Jednakże ze względu na szczególne potrzeby operacyjne programu AAL należy wprowadzić odstępstwa od tego rozporządzenia, zgodnie z art. 1 ust. 3 tego rozporządzenia.

(27)

Zaproszenia do składania wniosków ogłaszane przez stowarzyszenie AALA powinny być także publikowane w jednym portalu dla uczestników, jak również upowszechniane za pośrednictwem pozostałych elektronicznych środków upowszechniania programu „Horyzont 2020” zarządzanych przez Komisję.

(28)

Szczególne odstępstwa od rozporządzenia (UE) nr 1290/2013 konieczne są ze względu na to, że program AAL ma być programem badawczo-innowacyjnym ukierunkowanym na potrzeby rynku, w którym łączy się wiele różnych strumieni finansowania krajowego (takich jak programy finansowania ukierunkowane na badania naukowe i innowacje, opiekę zdrowotną i przemysł). Ze względu na swój charakter te programy krajowe mają odmienne zasady uczestnictwa i nie można oczekiwać, by były w pełni zgodne z rozporządzeniem (UE) nr 1290/2013. Ponadto program AAL skierowany jest przede wszystkim do małych i średnich przedsiębiorstw oraz organizacji użytkowników nieuczestniczących zwykle w unijnych działaniach w zakresie badań naukowych i innowacji. Aby ułatwić uczestnictwo tym przedsiębiorstwom i organizacjom, wkład finansowy Unii wnoszony jest zgodnie z powszechnie znanymi zasadami ich krajowych programów finansowania i jest przekazywany w drodze pojedynczej dotacji łączącej finansowanie unijne z odpowiednim finansowaniem krajowym.

(29)

Interesy finansowe Unii należy chronić za pomocą proporcjonalnych środków w całym łańcuchu wydatków, w tym poprzez środki służące zapobieganiu i wykrywaniu nieprawidłowości i prowadzeniu dochodzeń w ich sprawie, odzyskiwaniu funduszy utraconych, nienależnie wypłaconych lub nieprawidłowo wykorzystanych oraz, w odpowiednich przypadkach, kary administracyjne i finansowe, zgodnie z rozporządzeniem (UE, Euratom) nr 966/2012.

(30)

Komisja powinna z pomocą niezależnych ekspertów przeprowadzić zarówno ocenę okresową w celu zbadania w szczególności jakości i skuteczności realizacji programu AAL oraz postępów w osiąganiu wyznaczonych celów, jak i ocenę końcową; powinna również sporządzić sprawozdanie z tych ocen.

(31)

Ocena powinna opierać się na precyzyjnych i aktualnych informacjach. Z tego względu na wniosek Komisji stowarzyszenie AALA i państwa uczestniczące powinny przedłożyć wszelkie informacje, jakie Komisji są potrzebne do zamieszczenia w sprawozdaniach z oceny programu AAL.

(32)

Działania przewidziane w programie AAL powinny przyczynić się do wzmocnienia europejskich systemów publicznej opieki zdrowotnej i opieki społecznej, jako że stanowią one podstawowy instrument utrzymujący dobrobyt społeczny i redukujący różnice w poziomie dobrobytu między różnymi regionami i grupami społecznymi; nierówności te niepokojąco nasilają się ze względu na obecny kryzys gospodarczy i społeczny.

(33)

W programie AAL należy zagwarantować skuteczne promowanie równouprawnienia płci, ustanowione w programie „Horyzont 2020”. Program AAL powinien promować równouprawnienie płci i aspekt płci w tematyce badań i innowacji. Szczególną uwagę należy zwrócić na równowagę płci, z zastrzeżeniem sytuacji w danej dziedzinie, w panelach oceniających oraz w takich gremiach jak grupy doradcze i grupy eksperckie. Aspekt płci należy odpowiednio włączyć do strategii, programów i projektów w zakresie badań i innowacji oraz monitorować go na wszystkich etapach cyklu badawczego.

(34)

Program AAL powinien być zgodny z zasadami etycznymi, ustanowionymi w programie „Horyzont 2020”. Szczególną uwagę należy zwrócić na zasadę proporcjonalności, prawo do prywatności, prawo do ochrony danych osobowych, prawo osoby do nienaruszalności cielesnej i psychicznej, prawo do niedyskryminacji oraz na potrzebę zapewnienia wysokiego poziomu ochrony zdrowia ludzi.

(35)

Ponieważ państwa uczestniczące zdecydowały się kontynuować program AAL, a cele niniejszej decyzji, mianowicie bezpośrednie wsparcie i uzupełnienie unijnych polityk w obszarze aktywnego starzenia się w dobrym zdrowiu, nie mogą zostać osiągnięte w sposób wystarczający przez same państwa członkowskie, natomiast ze względu na skalę tego działania, możliwe jest lepsze ich osiągnięcie na poziomie Unii, może ona podjąć działania zgodnie z zasadą pomocniczości określoną w art. 5 Traktatu o Unii Europejskiej. Zgodnie z zasadą proporcjonalności, określoną w tym artykule, niniejsza decyzja nie wykracza poza to, co jest konieczne do osiągnięcia tych celów,

a)

wkłady finansowe na działania pośrednie wspierane z programu AAL zgodnie z załącznikiem II;

b)

wkłady rzeczowe odpowiadające kosztom administracyjnym poniesionym przez administracje krajowe na skuteczną realizację programu AAL zgodnie z załącznikiem II.

(1)

W swoim komunikacie z dnia 3 marca 2010 r. zatytułowanym „Europa 2020 – Strategia na rzecz inteligentnego i zrównoważonego rozwoju sprzyjającego włączeniu społecznemu” („strategia »Europa 2020« ”), Komisja podkreśliła potrzebę stworzenia dogodnych warunków inwestowania w wiedzę i innowację w celu osiągnięcia w Unii inteligentnego i zrównoważonego wzrostu gospodarczego sprzyjającego włączeniu społecznemu. Zarówno Parlament Europejski, jak i Rada zatwierdziły tę strategię.

(2)

W rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1291/2013 (3) ustanowiony został „Horyzont 2020” – program ramowy w zakresie badań naukowych i innowacji (2014–2020) („program »Horyzont 2020« ”). Program „Horyzont 2020” ma na celu osiągnięcie większego wpływu na badania naukowe i innowacje poprzez przyczynienie się do wzmocnienia partnerstw publiczno-publicznych, w tym poprzez uczestnictwo Unii w programach podjętych przez kilka państw członkowskich zgodnie z art. 185 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej.

(3)

Partnerstwa publiczno-prywatne powinny dążyć do zapewnienia ściślejszej synergii, zwiększenia koordynacji i unikania zbędnego powielania unijnych, międzynarodowych, krajowych i regionalnych programów badawczych oraz powinny w pełni przestrzegać ogólnych zasad programu „Horyzont 2020”, w szczególności dotyczących otwartości i przejrzystości. Należy ponadto zapewnić otwarty dostęp do publikacji naukowych.

(4)

Decyzją Parlamentu Europejskiego i Rady nr 912/2009/WE (4), Wspólnota postanowiła wnieść wkład finansowy na rzecz Europejskiego programu badań metrologicznych („EMRP”) odpowiadający wkładowi państw uczestniczących, jednak w kwocie nieprzekraczającej 200 000 000 EUR, w okresie realizacji siódmego programu ramowego Wspólnoty Europejskiej w zakresie badań, rozwoju technologicznego i demonstracji (2007–2013), ustanowionego decyzją Parlamentu Europejskiego i Rady nr 1982/2006/WE (5).

(5)

W kwietniu 2012 r. Komisja przedstawiła Parlamentowi Europejskiemu i Radzie sprawozdanie z oceny śródokresowej Europejskiego programu badań metrologicznych – EMRP. Ocena [śródokresowa] została przeprowadzona przez zespół ekspertów trzy lata po rozpoczęciu realizacji programu. Zgodnie z ogólną opinią zespołu ekspertów EMRP jest właściwie zarządzanym, wspólnym europejskim programem badawczym, za pośrednictwem którego udało się już osiągnąć stosunkowo wysoki poziom integracji pod względem nauki, zarządzania i finansów. Zespół ekspertów zauważył jednak ograniczone wykorzystanie w przemyśle, ograniczone otwarcie na doskonałą bazę naukową poza instytutami metrologicznymi oraz niewystarczającą zdolność budowania potencjału. Zespół ekspertów był także zdania, że poprzez realizację EMRP można utworzyć europejską przestrzeń badawczą w zakresie metrologii o bardziej integracyjnym charakterze.

(6)

Zgodnie z decyzją Rady 2013/743/UE (6) można udzielić dalszego wsparcia na rzecz EMRP.

(7)

Europejski program na rzecz innowacji i badań w dziedzinie metrologii („program EMPIR”), dostosowany do strategii „Europa 2020” oraz jej inicjatyw przewodnich, w szczególności do inicjatywy „Unia innowacji”, „Europejska agenda cyfrowa”, „Europa efektywnie korzystająca z zasobów” oraz „Polityka przemysłowa w erze globalizacji”, będzie programem o bardziej ambitnym i integracyjnym charakterze, wdrażanym przez dziesięć lat (2014–2024) przez 28 państw uczestniczących. W ramach udoskonaleń w stosunku do poprzedniego programu realizacja programu EMPIR będzie obejmowała działania dotyczące innowacji i wykorzystania w przemyśle, badań do celów opracowywania norm, standaryzacji i regulacji oraz budowania potencjału.

(8)

Państwa uczestniczące zamierzają wnosić wkład w realizację programu EMPIR przez czas jego trwania, czyli w okresie 2014–2024. Aby uwzględnić czas trwania programu „Horyzont 2020”, zaproszenia do składania wniosków na mocy programu EMPIR należy ogłosić najpóźniej do dnia 31 grudnia 2020 r. W należycie uzasadnionych przypadkach zaproszenia do składania wniosków można ogłosić do dnia 31 grudnia 2021 r.

(9)

Działania w ramach programu EMPIR powinny być zgodne z celami i priorytetami w zakresie badań naukowych i innowacji zawartymi w programie „Horyzont 2020” oraz z zasadami i warunkami ogólnymi określonymi w art. 26 rozporządzenia (UE) nr 1291/2013.

(10)

Należy ustanowić pułap udziału finansowego Unii w programie EMPIR przez czas trwania programu „Horyzont 2020”. W ramach tego pułapu wkład Unii powinien być równy wkładowi państw uczestniczących na rzecz programu EMPIR, aby uzyskać znaczny efekt dźwigni i zapewnić silniejszą integrację programów państw uczestniczących.

(11)

Zgodnie z celami rozporządzenia (UE) nr 1291/2013 każde państwo członkowskie oraz każde państwo stowarzyszone w ramach programu „Horyzont 2020” powinno być uprawnione do udziału w programie EMPIR.

(12)

Wkład finansowy Unii powinien być uzależniony od złożenia przez państwa uczestniczące formalnych zobowiązań do wnoszenia wkładu w realizację programu EMPIR oraz od wywiązywania się przez nie z tych zobowiązań. Wkłady państw uczestniczących na rzecz programu EMPIR powinny obejmować wkład na poczet kosztów administracyjnych z pułapem w wysokości 5 % budżetu programu EMPIR. Państwa uczestniczące powinny zobowiązać się do zwiększenia w razie potrzeby swojego wkładu na rzecz programu EMPIR poprzez ustanowienie rezerwowej zdolności finansowania w wysokości 50 % ich zobowiązań, aby zapewnić możliwość finansowania przez te państwa swoich podmiotów krajowych, krajowych instytutów metrologicznych i instytucji desygnowanych, uczestniczących w wybranych projektach.

(13)

Wspólna realizacja programu EMPIR wymaga struktury wykonawczej. Państwa uczestniczące uzgodniły utworzenie struktury służącej realizacji EMRP i utworzyły w 2007 r. EURAMET e.V. („EURAMET”) – regionalną europejską organizację ds. metrologii i stowarzyszenie nienastawione na zysk, utworzone na mocy prawa niemieckiego. EURAMET wypełnia także zadania i obowiązki związane z szerszą harmonizacją metrologii na poziomie europejskim i światowym. Członkami EURAMET mogą być wszelkie krajowe instytucje metrologiczne w Europie, natomiast podmiotami stowarzyszonymi mogą być instytucje desygnowane. Członkostwo w EURAMET nie jest uzależnione od istnienia krajowych programów badań metrologicznych. Ponieważ zgodnie ze sprawozdaniem dotyczącym śródokresowej oceny EMRP okazało się, że struktura zarządzania EURAMET charakteryzuje się efektywnością i wysoką jakością realizacji EMRP, EURAMET powinien zająć się także realizacją programu EMPIR. EURAMET powinien zatem być odbiorcą wkładu finansowego Unii.

(14)

Aby zapewnione zostało osiągnięcie celów programu EMPIR, EURAMET powinien zapewniać wsparcie finansowe głównie w formie dotacji przyznawanych uczestnikom w ramach działań wybranych na poziomie EURAMET. EURAMET odpowiada za dokonanie wyboru wspomnianych działań w drodze zaproszeń do składania wniosków. Lista rankingowa powinna być wiążąca pod względem wyboru wniosków oraz przydziału finansowania z wkładu finansowego Unii oraz z wkładów państw uczestniczących na poczet projektów w ramach programu EMPIR.

(15)

Wkład finansowy Unii powinien być zarządzany zgodnie z zasadą należytego zarządzania finansami oraz odpowiednimi zasadami zarządzania pośredniego określonymi w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE, Euratom) nr 966/2012 (7) oraz w rozporządzeniu delegowanym Komisji (UE) nr 1268/2012 (8).

(16)

Aby chronić interesy finansowe Unii, Komisja powinna mieć prawo do zmniejszenia, zawieszenia lub zakończenia wnoszenia wkładu finansowego Unii, jeżeli program EMPIR realizowany jest niewłaściwie, częściowo lub z opóźnieniem bądź jeżeli państwa uczestniczące nie wnoszą swojego wkładu w finansowanie programu EMPIR, wnoszą go częściowo lub z opóźnieniem. Prawa te należy przewidzieć w umowie o delegowaniu zadań, która ma zostać zawarta między Unią a EURAMET.

(17)

W celu uproszczenia należy zmniejszyć obciążenia administracyjne dla wszystkich stron. Należy unikać podwójnych audytów i nieproporcjonalnej ilości dokumentacji oraz sprawozdań. Przy prowadzeniu audytów należy w stosownych przypadkach uwzględnić specyfikę programów krajowych.

(18)

Audyty beneficjentów funduszy unijnych przeprowadzane zgodnie z niniejszą decyzją powinny zapewnić ograniczenie obciążenia administracyjnego zgodnie z rozporządzeniem (UE) nr 1291/2013.

(19)

Udział w działaniach pośrednich finansowanych w ramach programu EMPIR podlega przepisom rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1290/2013 (9). Ze względu na szczególne potrzeby operacyjne programu EMPIR niezbędne jest jednak uwzględnienie odstępstw od tego rozporządzenia zgodnie z jego art. 1 ust. 3.

(20)

Państwa uczestniczące wnoszą wkład przede wszystkim w formie finansowania instytucjonalnego krajowych instytutów metrologicznych oraz instytucji desygnowanych uczestniczących w wybranych projektach. Wkład państw uczestniczących powinien także obejmować wkład pieniężny na poczet kosztów administracyjnych programu EMPIR. Część wkładu Unii powinna zostać przydzielona podmiotom innym niż krajowe instytuty metrologiczne oraz instytucje desygnowane uczestniczące w wybranych projektach. Przy obliczaniu wkładu finansowego Unii na rzecz krajowych instytutów metrologicznych oraz instytucji desygnowanych uczestniczących w projektach w ramach programu EMPIR należy zapewnić, aby wkład Unii na rzecz programu EMPIR nie przekraczał wkładu państw uczestniczących. Biorąc pod uwagę fakt, że finansowanie instytucjonalne krajowych instytutów metrologicznych oraz instytucji desygnowanych przez państwa uczestniczące odpowiada kosztom pośrednim związanym z projektami w ramach programu EMPIR i nie jest zwracane przez wkład Unii, zryczałtowana stawka finansowania kwalifikowalnych kosztów pośrednich krajowych instytutów metrologicznych oraz instytucji desygnowanych powinna zostać dostosowana poprzez porównanie ze zryczałtowaną stawką określoną w rozporządzeniu (UE) nr 1290/2013. Zryczałtowana stawka finansowania kwalifikowalnych kosztów pośrednich krajowych instytutów metrologicznych oraz instytucji desygnowanych powinna zostać określona na podstawie całkowitych kosztów pośrednich zadeklarowanych jako koszty kwalifikowalne przez krajowe instytuty metrologiczne oraz instytucje desygnowane uczestniczące w projektach w ramach programu EMRP, które są stabilne i stanowią wiarygodne przybliżenie kosztów pośrednich, jakie poniosą krajowe instytuty metrologiczne i instytucje desygnowane uczestniczące w projektach w ramach programu EMPIR. Ponieważ te koszty pośrednie stanowią 140 % całkowitych kwalifikowalnych kosztów bezpośrednich krajowych instytutów metrologicznych oraz instytucji desygnowanych, z wyłączeniem kwalifikowalnych kosztów bezpośrednich związanych z podwykonawstwem oraz wkładów rzeczowych wniesionych nieodpłatnie i niewykorzystywanych w obiektach beneficjentów, zryczałtowana stawka finansowania pośrednich kosztów krajowych instytutów metrologicznych oraz instytucji desygnowanych powinna zostać obniżona z poziomu 25 %, określonego w rozporządzeniu (UE) nr 1290/2013, do poziomu 5 %. W związku z tym należy przewidzieć odstępstwo od art. 29 tego rozporządzenia w odniesieniu do krajowych instytutów metrologicznych oraz instytucji desygnowanych. Pozostałe podmioty uczestniczące w projektach w ramach programu EMPIR powinny być finansowane zgodnie ze tym rozporządzeniem.

(21)

Zaproszenia do składania wniosków w programie EMPIR powinny być również ogłaszane w jednym portalu dla uczestników, jak również za pośrednictwem pozostałych elektronicznych środków upowszechniania programu „Horyzont 2020” zarządzanych przez Komisję.

(22)

Stosowność modelu finansowania w odniesieniu do zasady dopasowania pomiędzy funduszami unijnymi i pozaunijnymi należy poddać ponownej ocenie w trakcie przeprowadzania oceny okresowej programu EMPIR.

(23)

Należy chronić interesy finansowe Unii z zastosowaniem proporcjonalnych środków w całym cyklu wydatkowania, w tym poprzez zapobieganie nieprawidłowościom, ich wykrywanie i analizowanie, odzyskiwanie środków utraconych, niewłaściwie wypłaconych lub nieodpowiednio wykorzystanych oraz, w stosownych przypadkach, poprzez nakładanie kar administracyjnych i finansowych zgodnie z rozporządzeniem (UE, Euratom) nr 966/2012.

(24)

Komisja powinna przeprowadzić ocenę okresową dotyczącą przede wszystkim jakości i skuteczności programu EMPIR oraz postępów w osiąganiu wyznaczonych celów, a także przeprowadzić ocenę końcową i powinna sporządzić sprawozdanie z tych ocen.

(25)

Na wniosek Komisji EURAMET oraz państwa uczestniczące powinni przekazać Komisji wszelkie informacje, które musi ona uwzględnić w sprawozdaniach z oceny programu EMPIR.

(26)

Celem niniejszej decyzji jest uczestnictwo Unii w programie EMPIR, a mianowicie zapewnienie wsparcia w dostarczaniu odpowiednich, zintegrowanych oraz dostosowanych do celu rozwiązań w zakresie metrologii oraz w tworzeniu zintegrowanego europejskiego systemu badań metrologicznych o masie krytycznej, charakteryzującego się aktywnym zaangażowaniem na szczeblu regionalnym, krajowym, europejskim i międzynarodowym, którego same państwa członkowskie nie są w stanie osiągnąć w sposób wystarczający. Skala i złożoność wymogów w zakresie metrologii wymaga inwestycji wykraczających poza podstawowe budżety krajowych instytutów metrologicznych i ich instytucji desygnowanych przeznaczone na badania. Idea doskonałości, będąca wymogiem badań w odniesieniu do najnowocześniejszych rozwiązań w zakresie metrologii i rozwoju takich rozwiązań, jest upowszechniana na poziomie transgranicznym, dlatego też nie można jej realizować wyłącznie na szczeblu krajowym. W związku z tym, ponieważ wspomniany cel można zrealizować w lepszy sposób na szczeblu Unii poprzez zintegrowanie krajowych działań we wspólne podejście europejskie, zbliżenie odrębnych krajowych programów badawczych, wspieranie tworzenia wspólnych strategii badawczych i finansowych na szczeblu transgranicznym, osiąganie masy krytycznej wymaganych podmiotów i inwestycji, Unia może podjąć działania zgodnie z zasadą pomocniczości określoną w art. 5 Traktatu o Unii Europejskiej. Zgodnie z zasadą proporcjonalności określoną w tym artykule niniejsza decyzja nie wykracza poza to, co jest konieczne do osiągnięcia tego celu,

a)

wkłady wniesione dzięki finansowaniu instytucjonalnemu krajowych instytutów metrologicznych i instytucji desygnowanych uczestniczących w projektach w ramach programu EMPIR;

b)

wkłady finansowe na poczet kosztów administracyjnych programu EMPIR.

(1)

W swoim komunikacie z dnia 3 marca 2010 r. zatytułowanym „Europa 2020 – Strategia na rzecz inteligentnego i zrównoważonego rozwoju sprzyjającego włączeniu społecznemu”(„strategia »Europa 2020«”) Komisja podkreśliła potrzebę stworzenia warunków sprzyjających inwestowaniu w wiedzę i innowacje, aby osiągnąć inteligentny, zrównoważony wzrost sprzyjający włączeniu społecznemu. Parlament Europejski i Rada zatwierdziły tą strategię.

(2)

„Horyzont 2020” – program ramowy w zakresie badań naukowych i innowacji (2014-2020) został ustanowiony rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1291/2013 (3) („program »Horyzont 2020«”). Program Horyzont 2020 ma na celu osiągnięcie większego wpływu na badania naukowe i innowacje dzięki przyczynieniu się do wzmocnienia partnerstw publiczno-publicznych, w tym poprzez uczestnictwo Unii w programach prowadzonych przez kilka państw członkowskich zgodnie z art. 185 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej.

(3)

Partnerstwa publiczno-prywatne powinny dążyć do zapewnienia ściślejszej synergii, zwiększenia koordynacji i unikania zbędnego powielania unijnych, międzynarodowych, krajowych i regionalnych programów badawczych i w pełni przestrzegać ogólnych zasad programu „Horyzont 2020”, w szczególności tych dotyczących otwartości i przejrzystości. Należy ponadto zapewnić otwarty dostęp do publikacji naukowych.

(4)

Decyzją nr 1209/2003/WE Parlamentu Europejskiego i Rady (4) Wspólnota postanowiła wnieść wkład finansowy w partnerstwo pomiędzy Europą a krajami rozwijającymi się w zakresie badań klinicznych („EDCTP1”), równoważny wkładowi państw uczestniczących, ale nieprzekraczający 200 000 000 EUR, na okres trwania szóstego programu ramowego Wspólnoty Europejskiej w dziedzinie badań, rozwoju technologicznego i demonstracji, przyczyniającego się do utworzenia europejskiej przestrzeni badań i innowacji (2002–2006) ustanowionego decyzją nr 1513/2002/WE Parlamentu Europejskiego i Rady (5). EDCTP1 był również wspierany w ramach siódmego programu ramowego Wspólnoty Europejskiej w dziedzinie badań, rozwoju technologicznego i demonstracji (2007–2013) ustanowionego decyzją nr 1982/2006/WE Parlamentu Europejskiego i Rady (6).

(5)

W 2009 r. niezależni eksperci przyjęli sprawozdanie z oceny okresowej EDCTP1. Zdaniem panelu ekspertów EDCTP1 stanowił jedyną w swoim rodzaju platformę prawdziwego dialogu z afrykańskimi naukowcami i rozpoczął wypełnianie luki między Północą a Południem w budowaniu potencjału badawczego i w zapewnianiu młodym afrykańskim naukowcom możliwości nauki i pracy. W związku z tym sprawozdaniem należy w odniesieniu do drugiego programu partnerstwa pomiędzy Europą a krajami rozwijającymi się w zakresie badań klinicznych („program EDCTP2”) uwzględnić pewne zasadnicze kwestie: obecny zakres EDCTP1 wymaga zmiany i rozszerzenia; w stosownych przypadkach należy nadal rozwijać i wzmacniać zdolności krajów rozwijających się do prawidłowego prowadzenia badań klinicznych i zarządzania nimi, dotyczy to w szczególności roli oraz możliwości komisji etycznych, jak również otoczenia regulacyjnego, koordynacji, współpracy, a gdy zachodzi taka potrzeba, dalszej integracji europejskich programów krajowych; należy dalej zwiększać integrację europejskich programów krajowych; należy zacieśnić i rozszerzyć współpracę z innymi ważnymi publicznymi i prywatnymi partnerami, w tym z przemysłem farmaceutycznym oraz partnerstwami publiczno-prywatnymi, takimi jak partnerstwa na rzecz rozwoju produktów (Product Development Partnerships - „PDP”), społeczeństwo obywatelskie, organizacje pozarządowe lub też fundacje; należy rozwijać synergię z działaniami w ramach europejskiej polityki zewnętrznej, zwłaszcza z unijną pomocą rozwojową; należy jasno określić i uprościć zasady współfinansowania, a narzędzia monitorowania wymagają udoskonalenia.

(6)

Zgodnie z decyzją Rady 2013/743/UE (7) można przyznać dodatkowe wsparcie na rzecz programu EDCTP2.

(7)

Unia jest ważnym podmiotem finansującym badania w zakresie chorób związanych z ubóstwem oraz zaniedbanych chorób zakaźnych. Komisja i państwa członkowskie uczestniczą w prawie jednej czwartej (22 %) odnośnych inwestycji rządów na szczeblu światowym. Ponadto Unia odgrywa znaczącą rolę w dziedzinie zdrowia na świecie. Dla przykładu Komisja i państwa członkowskie dostarczają około połowy środków Globalnego Funduszu na rzecz Walki z AIDS, Gruźlicą i Malarią.

(8)

Program EDCTP1 przyniósł duże osiągnięcia: udoskonalono osiem terapii, w szczególności dla noworodków, dzieci oraz kobiet w ciąży lub karmiących dotkniętych wirusem HIV/AIDS lub malarią. Program doprowadził do uruchomienia pierwszych czterech afrykańskich regionalnych sieci doskonałości promujących współpracę Południe-Południe w zakresie badań klinicznych i pozwolił na przeszkolenie ponad 400 afrykańskich naukowców. Przyczynił się również do utworzenia panafrykańskiego rejestru badań klinicznych (Pan-African Clinical Trials Registry) i afrykańskiego forum organów regulacyjnych ds. szczepionek (African Vaccine Regulators Forum).

(9)

Pomimo znaczących wyników i osiągnięć EDCTP1 choroby związane z ubóstwem nadal stanowią poważną przeszkodę dla zrównoważonego rozwoju krajów rozwijających się ze względu na obciążenie społeczne i gospodarcze, jakie powodują, zwłaszcza w Afryce subsaharyjskiej. W przypadku większości chorób związanych z ubóstwem wciąż brak skutecznych, bezpiecznych, odpowiednich i przystępnych cenowo terapii dostosowanych do specyficznych warunków krajów rozwijających się, a inwestycje w badania kliniczne są nadal niewystarczające, jako że prowadzenie badań klinicznych jest kosztowne, a zwrot z inwestycji ograniczony ze względu na niedoskonałość rynku. Należy podkreślić, że jedynie 10 % globalnych funduszy przeznaczonych na badania jest przeznaczanych na zwalczanie chorób odpowiedzialnych za 90 % schorzeń na świecie. Ponadto europejskie działania i programy badawcze są nadal często rozdrobnione, przez co ich skala jest zbyt mała, albo pokrywają się pomiędzy sobą, a potencjał badawczy i inwestycje w krajach rozwijających się są niewystarczające.

(10)

Wspieranie zwalczania chorób związanych z ubóstwem pomogłoby również chronić obywateli Europy przed zarażeniem takimi chorobami, ponieważ zwiększająca się mobilność globalna (włączając w to turystykę), ruchy migracyjne oraz zmiany geograficznego występowania tych chorób oznaczają, iż Europa może stanąć w obliczu nowych lub powracających wyzwań wynikających z tych chorób.

(11)

W dniu 15 czerwca 2010 r. Parlament Europejski przyjął rezolucję w sprawie postępów realizacji milenijnych celów rozwoju („MCR”) w ramach przygotowań do posiedzenia wysokiego szczebla ONZ we wrześniu 2010 r., w której wezwał Komisję, państwa członkowskie i kraje rozwijające się do zajęcia się MCR 5 (poprawa stanu zdrowia matek), MCR 4 (śmiertelność dzieci) oraz MCR 6 (zwalczanie HIV/AIDS, malarii i gruźlicy) w spójny i holistyczny sposób.

(12)

Unia zobowiązała się do wdrożenia konkluzji konferencji Rio+20 z 2012 r. w sprawie opracowania i realizacji uzgodnionych na szczeblu międzynarodowym celów zrównoważonego rozwoju, następujących po MCR i je obejmujących.

(13)

W 2000 r. Unia rozpoczęła dialog polityczny na wysokim szczeblu z Afryką, który doprowadził do nawiązania strategicznego partnerstwa Afryka–UE; następnie w 2007 r. przyjęto wspólną strategię Afryka–UE, a w 2011 r. ustanowiono dialog polityczny na wysokim szczeblu w zakresie nauki, techniki i innowacji.

(14)

W dniu 31 marca 2010 r. Komisja przedstawiła komunikat w sprawie roli Unii w kontekście zdrowia na świecie, w którym wezwano do zastosowania bardziej skoordynowanego podejścia między państwami członkowskimi oraz pomiędzy odpowiednimi obszarami polityki w celu zidentyfikowania globalnych priorytetów w zakresie badań w dziedzinie zdrowia i podjęcia wspólnych działań. W komunikacie tym Komisja również przypomniała o konieczności promowania równego i powszechnego dostępu do usług zdrowotnych wysokiej jakości, jak również skutecznego i sprawiedliwego finansowania badań, które służą zdrowiu wszystkich ludzi.

(15)

W konkluzjach Rady z dnia 10 maja 2010 r. w sprawie roli UE w kontekście zdrowia na świecie Rada wezwała Unię do promowania skutecznego i sprawiedliwego finansowania badań naukowych, które przyniosą korzyści zdrowotne dla wszystkich i dzięki którym zostanie zapewnione, że innowacje i interwencje będą prowadziły do przystępnych cenowo i dostępnych rozwiązań. Należy zwłaszcza zbadać modele, które oddzielają koszty badań i rozwoju od cen leków, w tym możliwości transferu technologii do krajów rozwijających się.

(16)

W swoim komunikacie z dnia 21 września 2011 r. w sprawie partnerstwa na rzecz badań naukowych i innowacji Komisja postawiła partnerstwa przekraczające granice instytucji, krajów i kontynentów w centrum unijnej polityki w zakresie badań naukowych.

(17)

W komunikacie z dnia 27 lutego 2013 r. zatytułowanym: „Godne życie dla wszystkich – eliminacja ubóstwa i zapewnienie światu zrównoważonej przyszłości” Komisja potwierdziła swoją determinację do podjęcia wszelkich starań, aby przyczynić się do osiągnięcia MCR do 2015 r., a także podkreśliła, że badania finansowane przez UE w ramach EDTCP1 przyczyniły się do osiągnięcia MCR.

(18)

Zgodnie z celami programu „Horyzont 2020” każde państwo członkowskie oraz każde państwo stowarzyszone z programem „Horyzont 2020” powinno być uprawnione do uczestnictwa w programie EDCTP2.

(19)

Należy uwzględnić wkład w badania nad otwartymi modelami innowacyjnymi badań wynikających z potrzeb oraz w dostępne i przystępne cenowo rezultaty dostosowane do innych działań Unii w zakresie badań i rozwoju w dziedzinie zdrowia.

(20)

Państwa uczestniczące zamierzają wnosić wkład w realizację programu EDCTP2 w okresie objętym tym programem, mianowicie w okresie 2014–2024. Aby uwzględnić czas trwania programu „Horyzont 2020”, zaproszenia do składania wniosków na mocy programu EDCTP2 należy ogłosić najpóźniej do dnia 31 grudnia 2020 r. W należycie uzasadnionych przypadkach zaproszenia do składania wniosków można ogłaszać do dnia 31 grudnia 2021 r.

(21)

Należy określić pułap udziału finansowego Unii w programie EDCTP2 na czas trwania programu „Horyzont 2020”. Do wysokości tego pułapu wkład Unii powinien być równy wkładom państw, o których mowa w niniejszej decyzji, tak aby uzyskać duży efekt dźwigni i zapewnić silniejszą integrację programów tych państw.

(22)

Wkład finansowy Unii powinien być uzależniony od złożenia przez państwa uczestniczące formalnych zobowiązań do wniesienia wkładu w realizację programu EDCTP2 oraz od wypełnienia tych zobowiązań.

(23)

Wspólna realizacja programu EDCTP2 wymaga stworzenia do tego celu odpowiedniej struktury. Państwa uczestniczące porozumiały się w tej sprawie i powołały strukturę służącą realizacji programu EDCTP2 (EDCTP Implementing Structure, „EDCTP2-IS’”). EDCTP2-IS powinna być odbiorcą wkładu finansowego Unii i zapewniać sprawną realizację programu EDCTP2.

(24)

Działania w ramach programu EDCTP2 powinny być zgodne z celami oraz priorytetami w zakresie badań i innowacji zawartymi w programie „Horyzont 2020” oraz zasadami ogólnymi i warunkami ogólnymi określonymi w art. 26 rozporządzenia (UE) nr 1291/2013.

(25)

Zaproszenia do składania wniosków w programie EDCTP2-IS powinny być również ogłaszane w jednym portalu dla uczestników, a także za pośrednictwem pozostałych elektronicznych środków upowszechniania programu „Horyzont 2020” zarządzanych przez Komisję.

(26)

Wkład finansowy Unii powinien być zarządzany zgodnie z zasadą należytego zarządzania finansami i zgodnie z właściwymi zasadami dotyczącymi zarządzania pośredniego określonymi w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE, Euratom) nr 966/2012 (8) oraz w rozporządzeniu delegowanym Komisji (UE) nr 1268/2012 (9).

(27)

Aby chronić interesy finansowe Unii, Komisja powinna mieć prawo ograniczenia, zawieszenia lub zakończenia finansowania programu EDCTP2 z wkładu finansowego Unii, jeśli program ten jest realizowany niewłaściwie, częściowo lub z opóźnieniem, lub też gdy państwa uczestniczące nie wnoszą swojego wkładu w finansowanie EDCTP2, wnoszą go częściowo lub z opóźnieniem. Prawa te powinny zostać określone w umowie o delegowaniu zadań, która ma zostać zawarta między Unią a EDCTP2-IS.

(28)

Aby zapewnić sprawną realizację programu EDCTP2, wsparcie w jego ramach powinno być udzielanie przez EDCTP2-IS głównie w postaci dotacji dla uczestników działań wybranych na poziomie EDCTP2-IS. Wybór tych działań powinien następować w drodze otwartych i konkurencyjnych zaproszeń do składania wniosków, za które będzie odpowiadać EDCTP2-IS.

(29)

Uczestnictwo w działaniach pośrednich w ramach programu EDCTP2 jest uzależnione od rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1290/2013 (10). Ze względu na szczególne potrzeby operacyjne programu EDCTP2 należy jednak przewidzieć odstępstwa od tego rozporządzenia, zgodnie z jego art. 1 ust. 3.

(30)

Odstępstwa od art. 9 ust. 1 lit. b), art. 10 ust. 1 lit. c) oraz art. 12 rozporządzenia (UE) nr 1290/2013 są konieczne, aby wymagać udziału i umożliwić finansowanie afrykańskich podmiotów, a także umożliwić współpracę za pośrednictwem wspólnych zaproszeń do składania wniosków pomiędzy programem EDCTP2 a innymi podmiotami prawnymi.

(31)

W celu uproszczenia należy zmniejszyć obciążenia administracyjne dla wszystkich stron. Należy unikać podwójnych audytów i nieproporcjonalnej ilości dokumentacji oraz sprawozdań. Przy prowadzeniu audytów należy w stosownych przypadkach uwzględnić specyfikę programów krajowych.

(32)

Audyty beneficjentów środków unijnych przyznanych zgodnie z niniejszą decyzją powinny zapewnić zmniejszenie obciążeń administracyjnych, zgodnie z programem „Horyzont 2020”.

(33)

Interesy finansowe Unii Europejskiej należy chronić poprzez stosowanie proporcjonalnych środków w całym cyklu wydatkowania, w tym poprzez zapobieganie nieprawidłowościom, wykrywanie ich i analizowanie, odzyskiwanie środków utraconych, nienależnie wypłaconych lub nieodpowiednio wykorzystanych oraz, w stosownych przypadkach, poprzez nakładanie kar administracyjnych i finansowych zgodnie z rozporządzeniem (UE, Euratom) nr 966/2012.

(34)

Komisja powinna przeprowadzić zarówno ocenę okresową w celu zbadania w szczególności jakości i skuteczności programu EDCTP2 oraz postępów w osiąganiu wyznaczonych celów, jak i ocenę końcową; powinna również sporządzić sprawozdania z tych ocen.

(35)

Na żądanie Komisji EDCTP2-IS oraz państwa uczestniczące powinny przedstawiać wszelkie informacje, których Komisja potrzebuje do sporządzenia sprawozdań z oceny programu EDCTP2.

(36)

Niezwykle ważne jest, aby działania badawcze prowadzone w ramach programu EDCTP2 były w pełni zgodne z Kartą praw podstawowych Unii Europejskiej oraz europejską konwencją praw człowieka i jej protokołami uzupełniającymi, zasadami etycznymi zawartymi w deklaracji helsińskiej Światowego Stowarzyszenia Lekarzy z 2008 r., standardami dobrej praktyki klinicznej przyjętymi przez Międzynarodową konferencję ds. harmonizacji wymagań technicznych dla rejestracji produktów leczniczych stosowanych u ludzi, odpowiednimi przepisami Unii i lokalnymi wymogami etycznymi w krajach, w których działania badawcze mają być prowadzone.

(37)

Jest rzeczą zasadniczą, aby świadoma zgoda na udział w badaniach klinicznych przeprowadzanych w krajach rozwijających się była zawsze uzyskiwana w sposób rzeczywiście świadomy i dobrowolny.

(38)

Ważne jest również, by działania prowadzone w ramach programu EDCTP2 były spójne z działaniami w ramach unijnej pomocy rozwojowej. W tym kontekście należy dążyć do synergii pomiędzy EDCTP2 a Europejskim Funduszem Rozwoju.

(39)

W ramach celu dotyczącego współpracy z międzynarodowymi inicjatywami w zakresie pomocy rozwojowej działania finansowane w ramach programu EDCTP2 powinny – w stosownych przypadkach – uwzględniać zalecenia odnośnych inicjatyw Światowej Organizacji Zdrowie (WHO), w tym Doradczej Grupy Roboczej Ekspertów WHO („CEWG”).

(40)

W ramach programu „Horyzont 2020” został ustanowiony panel naukowy ds. zdrowia jako forum naukowe dla zainteresowanych stron przygotowujące opinie naukowe, prowadzące spójne, naukowe i skoncentrowane na konkretnych kwestiach analizy dotyczące trudności i możliwości związane z programem „Horyzont 2020” w odniesieniu do wyzwań społecznych w dziedzinie zdrowia, zmian demograficznych i dobrostanu; będzie uczestniczył w określaniu własnych priorytetów w obszarze badań i innowacji i zachęcał naukowców z całej Unii do udziału w jego pracach. Dzięki aktywnej współpracy z zainteresowanymi stronami panel pomaga budować potencjał i promować upowszechnianie wiedzy oraz ściślejszą unijną współpracę w tej dziedzinie. W ramach programu EDCTP2 należy zatem w stosownych przypadkach współpracować z panelem naukowym ds. zdrowia i wymieniać z nim informacje.

(41)

Ponieważ cele niniejszej decyzji, a mianowicie zmniejszenie obciążenia społecznego i gospodarczego spowodowanego przez choroby związane z ubóstwem w krajach rozwijających się, szczególnie w Afryce subsaharyjskiej, poprzez przyspieszenie rozwoju klinicznego skutecznych, bezpiecznych, dostępnych, odpowiednich i przystępnych cenowo terapii chorób związanych z ubóstwem nie mogą zostać osiągnięte w sposób wystarczający przez państwa członkowskie ze względu na brak niezbędnej masy krytycznej pod względem zasobów ludzkich i finansowych, a ze względu na skalę działań cele te można w większym stopniu osiągnąć na poziomie unijnym, Unia może przyjąć środki zgodnie z zasadą pomocniczości określoną w art. 5 Traktatu o Unii Europejskiej. Zgodnie z zasadą proporcjonalności określoną w tym artykule niniejsza decyzja nie wykracza poza to, co jest konieczne do osiągnięcia tych celów,

(1)

Tworzenie partnerstw publiczno-prywatnych w formie wspólnych inicjatyw technologicznych przewidziano pierwotnie w decyzji Parlamentu Europejskiego i Rady nr 1982/2006/WE (1).

(2)

W decyzji Rady 2006/971/WE (2) wskazano konkretne partnerstwa publiczno-prywatne, które mają korzystać ze wsparcia, w tym partnerstwo publiczno-prywatne na rzecz realizacji wspólnej inicjatywy technologicznej w zakresie leków innowacyjnych między Unią a Europejską Federacją Producentów Leków i Stowarzyszeń Farmaceutycznych (zwaną dalej „EFPIA”).

(3)

W komunikacie Komisji zatytułowanym „ »Europa 2020« – strategia na rzecz inteligentnego i zrównoważonego rozwoju sprzyjającego włączeniu społecznemu” (zwanym dalej „strategią »Europa 2020« ”), zatwierdzonym przez Parlament Europejski i Radę, podkreślono konieczność zapewnienia korzystnych warunków dla inwestowania w wiedzę i innowacje w celu osiągnięcia w Unii inteligentnego, trwałego wzrostu gospodarczego sprzyjającego włączeniu społecznemu.

(4)

W rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1291/2013 (3) ustanowiony został „Horyzont 2020” – program ramowy w zakresie badań naukowych i innowacji (2014–2020) (zwany dalej „programem »Horyzont 2020« ”). Celem programu „Horyzont 2020” jest zwiększenie wpływu na badania naukowe i innowacje dzięki połączeniu tego programu ze środkami finansowymi sektora prywatnego w ramach partnerstw publiczno-prywatnych w kluczowych obszarach, w których badania naukowe i innowacje mogą przyczynić się do realizacji ogólniejszych celów Unii w zakresie konkurencyjności, zmobilizować inwestycje prywatne oraz ułatwić rozwiązywanie problemów społecznych. Partnerstwa te powinny opierać się na długoterminowym zobowiązaniu, w tym na zrównoważonym wkładzie wszystkich partnerów, być rozliczane z realizacji swoich celów i dostosowane do strategicznych celów Unii w dziedzinie badań naukowych, rozwoju i innowacji. Zarządzanie tymi partnerstwami i ich funkcjonowanie powinno przebiegać w sposób otwarty, przejrzysty, skuteczny i wydajny, a także powinno stwarzać szanse udziału wszystkim stronom aktywnym w poszczególnych obszarach tych partnerstw. Zgodnie z rozporządzeniem (UE) nr 1291/2013 zaangażowanie Unii w te partnerstwa może przybierać formę wkładów finansowych na rzecz wspólnych przedsięwzięć ustanowionych zgodnie z art. 187 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej na mocy decyzji nr 1982/2006/WE.

(5)

Zgodnie z rozporządzeniem (UE) nr 1291/2013 i decyzją Rady 2013/743/UE (4) należy przyznać dalsze wsparcie wspólnym przedsięwzięciom ustanowionym na mocy decyzji nr 1982/2006/WE na warunkach określonych w decyzji 2013/743/UE.

(6)

Wspólne Przedsiębiorstwo na rzecz Realizacji Wspólnej Inicjatywy Technologicznej w zakresie Leków Innowacyjnych (zwane dalej „wspólnym przedsiębiorstwem IMI”), ustanowione na mocy rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2008 (5), wykazało zdolność do skutecznego uruchamiania zasobów dzięki połączeniu szeregu partnerów z sektora farmaceutycznego, przedstawicieli środowisk akademickich, małych i średnich przedsiębiorstw (zwanych dalej „MŚP”), organizacji pacjentów oraz organów regulacyjnych.

(7)

Ustanowienie wspólnego przedsiębiorstwa IMI przyczyniło się również do usprawnienia współpracy w zakresie badań naukowych i innowacji w obszarze zdrowia między zainteresowanymi stronami, umożliwiając stronom dostęp do wiedzy specjalistycznej, którą dysponują pozostali partnerzy, i zacieśniając współpracę między podmiotami prowadzącymi działalność w sektorze farmaceutycznym a pozostałymi zainteresowanymi stronami w Unii dzięki opracowaniu kompleksowych programów badań naukowych i koordynacji polityki horyzontalnej. Żaden inny program unijny ani krajowy nie daje poszczególnym przedsiębiorstwom działającym w sektorze farmaceutycznym możliwości prowadzenia współpracy na taką skalę, jaką udało się osiągnąć wspólnej inicjatywie technologicznej w zakresie leków innowacyjnych. W ocenie okresowej wspólnego przedsiębiorstwa IMI podkreślono, że zapewnia ono możliwość wzajemnego uczenia się oraz przyczynia się do zwiększania wzajemnego zrozumienia zainteresowanych podmiotów, co przynosi korzyści wszystkim stronom i w istotny sposób wspiera przejście do otwartego modelu innowacji w badaniach naukowych nad biologicznymi produktami leczniczymi.

(8)

Badania naukowe związane z przyszłością medycyny należy prowadzić w obszarach, w których nagromadzenie celów dotyczących kwestii społecznych, zdrowia publicznego i konkurencyjności sektora biomedycznego wymaga łączenia zasobów i usprawnienia współpracy między sektorem publicznym a prywatnym przy udziale MŚP. Zakres inicjatywy powinien zostać rozszerzony na wszystkie obszary badań naukowych i innowacji w ramach nauk przyrodniczych, mające znaczenie dla zdrowia publicznego, wskazane w sprawozdaniu Światowej Organizacji Zdrowia dotyczącym leków priorytetowych dla Europy i świata, które zostało zaktualizowane w 2013 r. Inicjatywa powinna w konsekwencji zmierzać do zaangażowania szerszej grupy partnerów, uwzględniając spółki o średniej kapitalizacji, z różnych sektorów, takich jak sektor obrazowania biomedycznego, informatyki medycznej, sektor diagnostyczny i sektor weterynaryjny. Poszerzenie uczestnictwa przyczyniłoby się do postępów w opracowywaniu nowych podejść i technologii z zakresu profilaktyki, diagnostyki i leczenia chorób o istotnym wpływie na zdrowie publiczne.

(9)

Należy ustanowić nowe wspólne przedsięwzięcie w celu realizacji wspólnej inicjatywy technologicznej w zakresie leków innowacyjnych (zwane dalej „Wspólnym Przedsięwzięciem IMI2”); Wspólne Przedsięwzięcie IMI2 powinno zastąpić wspólne przedsiębiorstwo IMI i stać się jego następcą prawnym. Wspólne Przedsięwzięcie IMI2 powinno dążyć do rozwoju możliwości mniejszych podmiotów, takich jak organizacje badawcze, uniwersytety i MŚP pod względem udziału w otwartych modelach innowacji oraz do promowania udziału MŚP w działaniach przedsięwzięcia, zgodnie z jego celami.

(10)

Przy podejmowaniu działań będących kontynuacją tej inicjatywy należy również uwzględnić doświadczenia zdobyte w związku z funkcjonowaniem wspólnego przedsiębiorstwa IMI, w tym wyniki jego okresowej oceny oraz zalecenia zainteresowanych stron, i realizować te działania przy wykorzystaniu struktury i zasad w większym stopniu odpowiadających celom inicjatywy, aby zwiększyć skuteczność i zapewnić uproszczenie na szczeblu operacyjnym. W tym celu Wspólne Przedsięwzięcie IMI2 powinno przyjąć przepisy finansowe dostosowane do jego potrzeb zgodnie z art. 209 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE, Euratom) nr 966/2012 (6).

(11)

Członkowie Wspólnego Przedsięwzięcia IMI2 inni niż Unia zgodzili się na prowadzenie działalności badawczej w obszarze, w którym Wspólne Przedsięwzięcie IMI2 prowadzi swoją działalność, w ramach struktury w większym stopniu odpowiadającej charakterowi partnerstwa publiczno-prywatnego. Właściwe jest, aby członkowie Wspólnego Przedsięwzięcia IMI2 inni niż Unia wyrazili za pośrednictwem pisma zatwierdzającego zgodę na statut przedstawiony w załączniku do niniejszego rozporządzenia.

(12)

Aby można było w dalszym stopniu rozwijać cele Wspólnego Przedsięwzięcia IMI2, członkostwo powinno być również otwarte dla innych podmiotów prawnych. Ponadto podmiotom prawnym zainteresowanym wspieraniem celów Wspólnego Przedsięwzięcia IMI2 w ich określonych obszarach badań należy zaoferować możliwość stania się partnerami stowarzyszonymi w ramach Wspólnego Przedsięwzięcia IMI2.

(13)

Każda kwalifikująca się instytucja powinna mieć możliwość stania się uczestnikiem lub koordynatorem wybranych projektów.

(14)

Aby zrealizować swoje cele, Wspólne Przedsięwzięcie IMI2 powinno zapewnić uczestnikom wsparcie finansowe, głównie w postaci dotacji, przyznawanych w wyniku otwartych i konkurencyjnych zaproszeń do składania wniosków.

(15)

Uczestnicy powinni otrzymać pełne informacje na temat mających zastosowanie warunków prawnych i proceduralnych, w tym warunków określonych na podstawie art. 1 ust. 3 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1290/2013 (7), zwłaszcza odnoszących się do kwalifikowania się do finansowania oraz wykorzystywania i upowszechniania wyników. Warunki te powinny być spójne i racjonalne oraz powinny zapewniać równe i sprawiedliwe traktowania uczestników pod względem własności wyników uzyskanych w ramach projektów Wspólnego Przedsięwzięcia IMI2 oraz dostępu do tych wyników.

(16)

Wkłady członków innych niż Unia powinny być związane z kosztami administracyjnymi ponoszonymi przez Wspólne Przedsięwzięcie IMI2 oraz, wraz z wkładami partnerów stowarzyszonych w ich konkretny obszar badań, ze współfinansowaniem niezbędnym do prowadzenia działalności badawczej i innowacyjnej wspieranej przez Wspólne Przedsięwzięcie IMI2.

(17)

Uczestnictwo w działaniach pośrednich finansowanych przez Wspólne Przedsięwzięcie IMI2 powinno być zgodne z rozporządzeniem (UE) nr 1290/2013. Wspólne Przedsięwzięcie IMI2 powinno ponadto zapewniać spójne stosowanie tych zasad w oparciu o odpowiednie środki przyjęte przez Komisję.

(18)

Wspólne Przedsięwzięcie IMI2 powinno również korzystać z elektronicznych środków zarządzanych przez Komisję, aby zapewnić otwartość i przejrzystość oraz ułatwić uczestnictwo. Zaproszenia do składania wniosków ogłaszane przez Wspólne Przedsięwzięcie IMI2 powinny być zatem publikowane również w jednym portalu dla uczestników, jak również za pośrednictwem pozostałych elektronicznych środków upowszechniania w ramach programu „Horyzont 2020” zarządzanych przez Komisję. Ponadto odnośne dane dotyczące między innymi wniosków, wnioskodawców, dotacji i uczestników powinny być udostępniane przez Wspólne Przedsięwzięcie IMI2 do umieszczenia – w odpowiednim formacie i z częstotliwością odpowiadającą obowiązkom Komisji w zakresie sprawozdawczości – w elektronicznych środkach sprawozdawczości i upowszechniania programu „Horyzont 2020” zarządzanych przez Komisję.

(19)

Wkładem finansowym Unii należy zarządzać zgodnie z zasadą należytego zarządzania finansami oraz zgodnie z odpowiednimi zasadami zarządzania pośredniego, określonymi w rozporządzeniu (UE, Euratom) nr 966/2012 oraz w rozporządzeniu delegowanym Komisji (UE) nr 1268/2012 (8).

(20)

W celu uproszczenia należy zmniejszyć obciążenia administracyjne dla wszystkich stron. Należy unikać podwójnych audytów i nieproporcjonalnej ilości dokumentacji oraz sprawozdań. Audyty beneficjentów środków finansowych Unii przekazywanych na mocy niniejszego rozporządzenia należy przeprowadzać zgodnie z rozporządzeniem (UE) nr 1291/2013.

(21)

Interesy finansowe Unii i pozostałych członków Wspólnego Przedsięwzięcia IMI2 należy chronić przez zastosowanie proporcjonalnych środków w całym cyklu wydatkowania, w tym poprzez zapobieganie nieprawidłowościom, ich wykrywanie i analizę, odzyskiwanie środków utraconych, nienależnie wypłaconych lub nieprawidłowo wykorzystanych oraz, w stosownych przypadkach, nakładanie kar administracyjnych i finansowych zgodnie z rozporządzeniem (UE, Euratom) nr 966/2012.

(22)

Audytor wewnętrzny Komisji powinien mieć takie same uprawnienia wobec Wspólnego Przedsięwzięcia IMI2 jak uprawnienia wykonywane w odniesieniu do Komisji.

(23)

Ze względu na specyficzny charakter oraz obecny status wspólnych przedsięwzięć, a także by zapewnić ciągłość z siódmym programem ramowym, wspólne przedsięwzięcia w dalszym ciągu powinny podlegać odrębnej procedurze udzielania absolutorium. W drodze odstępstwa od art. 60 ust. 7 i art. 209 rozporządzenia (UE, Euratom) nr 966/2012, absolutorium z wykonania budżetu Wspólnego Przedsięwzięcia IMI2 powinno być zatem udzielane przez Parlament Europejski na zalecenie Rady. Stąd też wymogi w zakresie sprawozdawczości określone w art. 60 ust. 5 rozporządzenia (UE, Euratom) nr 966/2012 nie powinny dotyczyć wkładu finansowego Unii we Wspólne Przedsięwzięcie IMI2, ale w możliwie najszerszym zakresie powinny zostać dostosowane do wymogów przewidzianych dla organów na mocy art. 208 rozporządzenia (UE, Euratom) nr 966/2012. Kontrola rachunków oraz legalności i prawidłowości transakcji leżących u ich podstaw powinna być przeprowadzana przez Trybunał Obrachunkowy.

(24)

Wspólne Przedsięwzięcie IMI2 powinno działać w otwarty i przejrzysty sposób pozwalający mu na czas udostępniać wszelkie stosowne informacje jego odpowiednim organom, jak również promować jego działania, w tym działania informacyjne i upowszechnianie wśród społeczeństwa. Regulamin wewnętrzny organów Wspólnego Przedsięwzięcia IMI2 powinien być dostępny publicznie.

(25)

W ramach programu „Horyzont 2020” został ustanowiony panel naukowy ds. zdrowia jako forum naukowe dla zainteresowanych stron, przygotowujące opinie naukowe, zapewniające spójne, naukowe i skoncentrowane na konkretnych kwestiach analizy dotyczące trudności i możliwości związanych z określonym w programie „Horyzont 2020” wyzwaniem społecznym w dziedzinie zdrowia, zmian demograficznych i dobrostanu, a także przyczyniające się do określania priorytetów w obszarze badań naukowych i innowacji oraz zachęcające naukowców z całej Unii do udziału w programie. Dzięki aktywnej współpracy z zainteresowanymi stronami panel naukowy ds. zdrowia pomaga budować potencjał i promować upowszechnianie wiedzy oraz ściślejszą współpracę w tej dziedzinie w Unii. Wspólne Przedsięwzięcie IMI2 powinno zatem w stosownych przypadkach współpracować z panelem naukowym ds. zdrowia i wymieniać z nim informacje.

(26)

Program „Horyzont 2020” powinien przyczyniać się także do zniwelowania różnic w badaniach naukowych i innowacjach w obrębie Unii poprzez promowanie synergii z europejskimi funduszami strukturalnymi i inwestycyjnymi (EFSI). Wspólne Przedsięwzięcie IMI2 powinno zatem dążyć do wejścia w bliskie interakcje z EFSI, co może w szczególności pomóc we wzmocnieniu lokalnych, regionalnych i krajowych zdolności w zakresie badań naukowych i innowacji w obszarze zainteresowań Wspólnego Przedsięwzięcia IMI2 oraz wesprzeć działania na rzecz inteligentnej specjalizacji.

(27)

Wspólne przedsiębiorstwo IMI zostało ustanowione na okres do dnia 31 grudnia 2017 r. Wspólne Przedsięwzięcie IMI2 powinno zapewniać stałe wsparcie na rzecz programu badań nad lekami innowacyjnymi poprzez wdrożenie pozostałych działań zainicjowanych na mocy rozporządzenia (WE) nr 73/2008 zgodnie z tym rozporządzeniem. Proces przechodzenia od wspólnego przedsiębiorstwa IMI do Wspólnego Przedsięwzięcia IMI2 powinien być dostosowany do procesu przechodzenia od siódmego programu ramowego do programu „Horyzont 2020” i z nim zsynchronizowany, aby zapewnić optymalne wykorzystanie środków finansowych dostępnych na badania naukowe. Przez wzgląd na pewność prawa i przejrzystość prawną należy zatem uchylić rozporządzenie (WE) nr 73/2008 i ustanowić przepisy przejściowe.

(28)

Mając na uwadze cel programu „Horyzont 2020”, jakim jest osiągnięcie większego uproszczenia i spójności, wszystkie zaproszenia do składania wniosków ogłaszane przez Wspólne Przedsięwzięcie IMI2 powinny uwzględniać czas trwania programu „Horyzont 2020”.

(29)

Ponieważ cel niniejszego rozporządzenia, a mianowicie ustanowienie Wspólnego Przedsięwzięcia IMI2 dla wzmocnienia badań naukowych i innowacji w dziedzinie przemysłu w całej Unii, nie może zostać osiągnięty w sposób wystarczający przez państwa członkowskie, natomiast ze względu na konieczność zapobieżenia powielaniu działań, zachowania masy krytycznej oraz zapewnienia optymalnego wykorzystania środków publicznych, możliwe jest jego lepsze osiągnięcie na poziomie Unii, może ona podjąć działania zgodnie z zasadą pomocniczości określoną w art. 5 Traktatu o Unii Europejskiej. Zgodnie z zasadą proporcjonalności, określoną w tym artykule, niniejsze rozporządzenie nie wykracza poza to, co jest konieczne do osiągnięcia tego celu,

a)

wspieranie, zgodnie z art. 25 rozporządzenia (UE) nr 1291/2013, rozwoju i wdrażania badań przedkonkurencyjnych i działań innowacyjnych o strategicznym znaczeniu dla konkurencyjności Unii i jej wiodącej roli w przemyśle, lub zajmowanie się konkretnymi wyzwaniami społecznymi, w szczególności jak opisano w części II i III załącznika I do decyzji 2013/743/UE, a w szczególności wyzwaniem polegającym na przyczynianiu się do poprawy zdrowia i dobrostanu obywateli Europy;

b)

wniesienie wkładu w realizację celów wspólnej inicjatywy technologicznej w zakresie leków innowacyjnych, w szczególności poprzez:

(1)

Partnerstwa publiczno-prywatne w formie wspólnych inicjatyw technologicznych przewidziano pierwotnie w decyzji Parlamentu Europejskiego i Rady nr 1982/2006/WE (2).

(2)

W decyzji Rady 2006/971/WE (3) wskazano konkretne partnerstwa publiczno-prywatne, które mają być wspierane, w tym partnerstwo publiczno-prywatne w obszarze wspólnej inicjatywy technologicznej „Czyste Niebo”.

(3)

W komunikacie Komisji z dnia 3 marca 2010 r. zatytułowanym „ »Europa 2020« – strategia na rzecz inteligentnego i zrównoważonego rozwoju sprzyjającego włączeniu społecznemu” (zwanym dalej „strategią »Europa 2020« ”), zatwierdzonym przez Parlament Europejski i Radę, podkreślono konieczność stworzenia warunków sprzyjających inwestowaniu w wiedzę i innowacje, tak aby osiągnąć inteligentny, trwały wzrost gospodarczy sprzyjający włączeniu społecznemu w Unii.

(4)

W rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1291/2013 (4) ustanowiony został „Horyzont 2020” – program ramowy w zakresie badań naukowych i innowacji (2014–2020) (zwany dalej „programem »Horyzont 2020« ”). Celem programu „Horyzont 2020” jest zwiększenie wpływu na badania naukowe i innowacje dzięki połączeniu tego programu z funduszami sektora prywatnego w ramach partnerstw publiczno-prywatnych zawiązywanych w kluczowych obszarach, w których badania naukowe i innowacje mogą przyczynić się do realizacji ogólniejszych unijnych celów w zakresie konkurencyjności, zmobilizowania inwestycji prywatnych oraz ułatwienia rozwiązywania problemów społecznych. Partnerstwa te powinny opierać się na długoterminowym zobowiązaniu, w tym na zrównoważonym wkładzie wszystkich partnerów, być rozliczane z realizacji swoich celów i dostosowane do unijnych celów strategicznych w dziedzinie badań naukowych, rozwoju i innowacji. Zarządzanie tymi partnerstwami i ich funkcjonowanie powinno przebiegać w sposób otwarty, przejrzysty, skuteczny i wydajny, a także powinno stwarzać szanse udziału wszystkim stronom aktywnym w poszczególnych obszarach tych partnerstw. Zgodnie z rozporządzeniem (UE) nr 1291/2013 zaangażowanie Unii w te partnerstwa może przyjąć formę wkładów finansowych we wspólne przedsięwzięcia ustanowione na podstawie art. 187 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej zgodnie z decyzją nr 1982/2006/WE.

(5)

Zgodnie z rozporządzeniem (UE) nr 1291/2013 i decyzją Rady 2013/743/UE (5) należy przyznać dalsze wsparcie wspólnym przedsięwzięciom ustanowionym na mocy decyzji (UE) nr 1982/2006/WE na warunkach określonych w decyzji 2013/743/UE.

(6)

Wspólne przedsiębiorstwo „Czyste niebo”, ustanowione na mocy rozporządzenia Rady (WE) nr 71/2008 (6), realizuje cele polegające na stymulowaniu nowych badań naukowych w ramach partnerstwa publiczno-prywatnego, co umożliwia długoterminową współpracę między zainteresowanymi europejskimi podmiotami z branży aeronautycznej. Małe i średnie przedsiębiorstwa (MŚP) w bardzo dużym zakresie uczestniczą we wspólnym przedsiębiorstwie „Czyste niebo” – przydzielono im około 40 % budżetu na zaproszenia do składania wniosków. Ocena śródokresowa wspólnego przedsiębiorstwa „Czyste niebo” wykazała, że to wspólne przedsiębiorstwo z powodzeniem stymuluje zmiany przyczyniające się do realizacji zadań środowiskowych. Ponadto odniosło ono znaczny sukces pod względem zainteresowania szerokim i zróżnicowanym uczestnictwem w nim wszystkich kluczowych unijnych sektorów przemysłu i wielu MŚP. Doprowadziło to do nawiązania współpracy z nowymi podmiotami i do udziału nowych organizacji. Należy zatem nadal wspierać jego obszar badań naukowych na potrzeby realizacji jego celów określonych w niniejszym rozporządzeniu.

(7)

W ramach dalszego wspierania programu badawczego „Czyste niebo” należy uwzględnić także doświadczenia zdobyte poprzez działania w ramach wspólnego przedsiębiorstwa „Czyste niebo”, w tym wyniki jego oceny śródokresowej i zalecenia zainteresowanych stron; wsparcie to należy realizować przy wykorzystaniu struktury i zasad w większym stopniu odpowiadających jego celom, aby zwiększyć efektywność i zapewnić uproszczenie. W tym celu Wspólne Przedsięwzięcie „Czyste Niebo 2” powinno przyjąć przepisy finansowe dopasowane do jego potrzeb zgodnie z art. 209 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE, Euratom) nr 966/2012 (7).

(8)

Członkowie prywatni wspólnego przedsiębiorstwa „Czyste niebo” zgodzili się na prowadzenie działań badawczych w obszarze wspólnego przedsiębiorstwa „Czyste niebo” w ramach struktury lepiej dopasowanej do charakteru partnerstwa publiczno-prywatnego. Właściwe jest, aby członkowie prywatni Wspólnego Przedsięwzięcia „Czyste Niebo 2” wyrazili za pośrednictwem pisma zatwierdzającego zgodę na statut załączony do niniejszego rozporządzenia.

(9)

Aby osiągnięte zostały cele Wspólnego Przedsięwzięcia „Czyste Niebo 2”, należy w jego ramach udzielać wsparcia finansowego uczestnikom i członkom, głównie w formie dotacji przyznawanych na podstawie otwartych i konkurencyjnych zaproszeń do składania wniosków.

(10)

Wspólne Przedsięwzięcie „Czyste Niebo 2” powinno działać w otwarty i przejrzysty sposób pozwalający mu na czas udostępniać wszelkie stosowne informacje jego odpowiednim organom, jak również promować jego działania, w tym działania informacyjne i upowszechnianie wśród społeczeństwa. Regulamin wewnętrzny organów Wspólnego Przedsięwzięcia „Czyste Niebo 2” powinien być dostępny publicznie.

(11)

Wkłady członków prywatnych nie powinny ograniczać się wyłącznie do kosztów administracyjnych Wspólnego Przedsięwzięcia „Czyste Niebo 2” i do współfinansowania koniecznego do prowadzenia działań w zakresie badań naukowych i innowacji wspieranych w ramach Wspólnego Przedsięwzięcia „Czyste Niebo 2”, ale powinny dotyczyć również działań dodatkowych poprzednio zgłoszonych i podejmowanych przez członków prywatnych, określonych w planie działań dodatkowych. W celu uzyskania odpowiedniego obrazu efektu dźwigni tych działań dodatkowych, powinny one przyczyniać się do realizacji szerszej wspólnej inicjatywy technologicznej „Czyste Niebo”.

(12)

Udział w działaniach pośrednich finansowanych przez Wspólne Przedsięwzięcie „Czyste Niebo 2” powinien być zgodny z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1290/2013 (8). Wspólne Przedsięwzięcie „Czyste Niebo 2” powinno ponadto zapewniać spójne stosowanie tych zasad w oparciu o odpowiednie środki przyjęte przez Komisję.

(13)

Wspólne Przedsięwzięcie „Czyste Niebo 2” powinno również korzystać z elektronicznych środków zarządzanych przez Komisję, aby zapewnić otwartość i przejrzystość oraz ułatwić uczestnictwo. Zaproszenia do składania wniosków ogłaszane przez Wspólne Przedsięwzięcie „Czyste Niebo 2” powinny być zatem publikowane również w jednym portalu dla uczestników, jak również za pośrednictwem pozostałych elektronicznych środków upowszechniania programu „Horyzont 2020” zarządzanych przez Komisję. Ponadto odnośne dane dotyczące między innymi wniosków, wnioskodawców, dotacji i uczestników powinny być udostępniane przez Wspólne Przedsięwzięcie „Czyste Niebo 2” do umieszczenia – w odpowiednim formacie i z częstotliwością odpowiadającą obowiązkom Komisji w zakresie sprawozdawczości – w elektronicznych środkach sprawozdawczości i upowszechniania programu „Horyzont 2020” zarządzanych przez Komisję.

(14)

Wspólne Przedsięwzięcie „Czyste Niebo 2” powinno uwzględniać definicje OECD dotyczące poziomu gotowości technologicznej w klasyfikacji działań z zakresu technologicznych badań naukowych, opracowywania produktu i demonstracji.

(15)

Wkładem finansowym Unii należy zarządzać zgodnie z zasadą należytego zarządzania finansami i z zasadami zarządzania pośredniego, określonymi w rozporządzeniu (UE, Euratom) nr 966/2012 oraz w rozporządzeniu delegowanym Komisji (UE) nr 1268/2012 (9).

(16)

W celu uproszczenia należy zmniejszyć obciążenia administracyjne dla wszystkich stron. Należy unikać podwójnych audytów i nieproporcjonalnej ilości dokumentacji oraz sprawozdań. Audyty beneficjentów środków finansowych Unii przekazywanych na mocy niniejszego rozporządzenia należy przeprowadzać zgodnie z rozporządzeniem (UE) nr 1291/2013.

(17)

Interesy finansowe Unii i pozostałych członków Wspólnego Przedsięwzięcia „Czyste Niebo 2” należy chronić przez zastosowanie proporcjonalnych środków w całym cyklu wydatkowania, w tym poprzez zapobieganie nieprawidłowościom, ich wykrywanie i analizę, odzyskiwanie środków utraconych, nienależnie wypłaconych lub nieprawidłowo wykorzystanych oraz, w stosownych przypadkach, nakładanie kar administracyjnych i finansowych zgodnie z rozporządzeniem (UE, Euratom) nr 966/2012.

(18)

Audytor wewnętrzny Komisji powinien mieć takie same uprawnienia w stosunku do Wspólnego Przedsięwzięcia „Czyste Niebo 2” co w stosunku do Komisji.

(19)

Ze względu na specyficzny charakter oraz obecny status wspólnych przedsięwzięć, a także by zapewnić ciągłość z siódmym programem ramowym, wspólne przedsięwzięcia w dalszym ciągu powinny podlegać odrębnej procedurze udzielania absolutorium. W drodze odstępstwa od art. 60 ust. 7 i art. 209 rozporządzenia (UE, Euratom) nr 966/2012, absolutorium z wykonania budżetu Wspólnego Przedsięwzięcia „Czyste Niebo 2” powinno być zatem udzielane przez Parlament Europejski na zalecenie Rady. Stąd też wymogi w zakresie sprawozdawczości określone w art. 60 ust. 5 rozporządzenia (UE, Euratom) nr 966/2012 nie powinny dotyczyć wkładu finansowego Unii we Wspólne Przedsięwzięcie „Czyste Niebo 2”, ale w możliwie najszerszym zakresie powinny zostać dostosowane do wymogów przewidzianych dla organów na mocy art. 208 rozporządzenia (UE, Euratom) nr 966/2012. Kontrola rachunków oraz legalności i prawidłowości transakcji leżących u ich podstaw powinna być przeprowadzana przez Trybunał Obrachunkowy.

(20)

W celu wdrożenia unijnego wsparcia finansowego na rzecz działań zakrojonych na szeroką skalę i rozłożonych na kilka lat wskazane jest umożliwienie podzielenia wieloletnich zobowiązań budżetowych Unii i Wspólnego Przedsięwzięcia „Czyste Niebo 2” na roczne raty. Zobowiązania wiążące dla Unii i Wspólnego Przedsięwzięcia „Czyste Niebo 2” w dłuższej perspektywie powinny umożliwić zmniejszenie stopnia niepewności związanej z realizacją takich działań zakrojonych na szeroką skalę.

(21)

Program „Horyzont 2020” powinien przyczyniać się także do zniwelowania różnic w badaniach naukowych i innowacjach w obrębie Unii poprzez promowanie synergii z europejskimi funduszami strukturalnymi i inwestycyjnymi (EFSI). Wspólne Przedsięwzięcie „Czyste Niebo 2” powinno zatem dążyć do wejścia w bliskie interakcje z EFSI, co może w szczególności pomóc we wzmocnieniu lokalnych, regionalnych i krajowych zdolności w zakresie badań naukowych i innowacji w obszarze zainteresowań Wspólnego Przedsięwzięcia „Czyste Niebo 2” oraz wesprzeć działania na rzecz inteligentnej specjalizacji.

(22)

Wspólne przedsiębiorstwo „Czyste niebo” ustanowiono na okres do dnia 31 grudnia 2017 r. Wspólne Przedsięwzięcie „Czyste Niebo 2” powinno zapewniać stałe wsparcie na rzecz programu badawczego „Czyste Niebo” poprzez wdrożenie pozostałych działań zainicjowanych na mocy rozporządzenia (WE) nr 71/2008 zgodnie z tym rozporządzeniem. Aby zapewnić optymalne wykorzystanie dostępnych środków na badania naukowe, przejście od wspólnego przedsiębiorstwa „Czyste niebo” do Wspólnego Przedsięwzięcia „Czyste Niebo 2” powinno zostać dostosowane do przejścia od siódmego programu ramowego do programu „Horyzont 2020” i zsynchronizowane z tym przejściem. Przez wzgląd na pewność prawa i jasność należy zatem uchylić rozporządzenie (WE) nr 71/2008 i ustanowić przepisy przejściowe.

(23)

Mając na uwadze ogólny cel programu „Horyzont 2020”, jakim jest osiągnięcie większego uproszczenia i spójności, wszystkie zaproszenia do składania wniosków w ramach Wspólnego Przedsięwzięcia „Czyste Niebo 2” powinny uwzględniać czas trwania programu „Horyzont 2020”.

(24)

Biorąc pod uwagę znaczenie ciągłych innowacji dla konkurencyjności sektora transportu Unii i liczbę wspólnych przedsięwzięć w tej dziedzinie, należy w odpowiednim czasie przeprowadzić analizę, zwłaszcza z myślą o ocenie śródokresowej programu „Horyzont 2020”, dotyczącą odpowiedniości wysiłków na rzecz wspólnych badań naukowych w dziedzinie transportu.

(25)

Ponieważ cele niniejszego rozporządzenia, a mianowicie ustanowienie Wspólnego Przedsięwzięcia „Czyste Niebo 2” w celu wspierania badań naukowych i innowacji w przemyśle w całej Unii, nie mogą być osiągnięte w sposób wystarczający przez państwa członkowskie, natomiast ze względu na konieczność zapobieżenia powielaniu działań, zachowania masy krytycznej oraz zapewnienia optymalnego wykorzystania środków publicznego, możliwe jest ich lepsze osiągnięcie na poziomie Unii, może ona podjąć działania zgodnie z zasadą pomocniczości określoną w art. 5 Traktatu o Unii Europejskiej. Zgodnie z zasadą proporcjonalności, określoną w tym artykule, niniejsze rozporządzenie nie wykracza poza to, co jest konieczne do osiągnięcia tych celów,

a)

przyczynienie się do sfinalizowania działań badawczych zapoczątkowanych na mocy rozporządzenia (WE) nr 71/2008 oraz do wdrożenia rozporządzenia (UE) nr 1291/2013, a w szczególności realizacji wyzwania „Inteligentny, ekologiczny i zintegrowany transport” w ramach części III „Wyzwania społeczne” decyzji 2013/743/UE;

b)

przyczynienie się do poprawy wpływu technologii aeronautycznych na środowisko, w tym technologii związanych z małym lotnictwem, a także rozwój silnego i globalnie konkurencyjnego przemysłu aeronautycznego i łańcucha dostaw w Europie.

Można to zrealizować przez przyspieszenie rozwoju technologii transportowych sprzyjających czystszemu powietrzu i ich szybkie wdrożenie, a w szczególności integrację, demonstrację i testowanie technologii umożliwiających: