(1)

Należy dostosować rozporządzenie Rady (WE) nr 1216/2009 (3) oraz rozporządzenie Rady (WE) nr 614/2009 (4) w wyniku wejścia w życie Traktatu z Lizbony, a w szczególności w wyniku wprowadzenia w nim rozróżnienia między aktami delegowanymi i aktami wykonawczymi. Aby zwiększyć jasność i przejrzystość obowiązujących przepisów, potrzebne są dalsze dostosowania.

(2)

Do dnia 31 grudnia 2013 r. głównym instrumentem wspólnej polityki rolnej (zwanej dalej „WPR”) przewidzianym w Traktacie o funkcjonowaniu Unii Europejskiej („TFUE”) było rozporządzenie Rady (WE) nr 1234/2007 (5).

(3)

W ramach reformy WPR rozporządzenie (WE) nr 1234/2007 zostało zastąpione, ze skutkiem od dnia 1 stycznia 2014 r., rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1308/2013 (6). Rozporządzenia (WE) nr 1216/2009 i (WE) nr 614/2009 powinny zostać dostosowane w celu uwzględnienia tego rozporządzenia i w celu zachowania spójności zasad handlu z państwami trzecimi w odniesieniu do, z jednej strony, do produktów rolnych, a z drugiej – do towarów pochodzących z przetwórstwa produktów rolnych.

(4)

Niektóre produkty rolne wykorzystuje się do produkcji zarówno przetworzonych produktów rolnych, jak i towarów niewymienionych w załączniku I do TFUE. Konieczne jest wprowadzenie środków w ramach WPR i w ramach wspólnej polityki handlowej, aby wziąć pod uwagę wpływ handlu tymi produktami i towarami na osiągnięcie celów art. 39 TFUE oraz oddziaływanie środków przyjętych celem wykonania art. 43 TFUE na pozycję gospodarczą tych produktów i towarów, zważywszy na różnicę pomiędzy kosztami związanymi z zaopatrywaniem się w produkty rolne w Unii i na rynku światowym.

(5)

W celu uwzględnienia różnej sytuacji rolnictwa oraz przemysłu rolno-spożywczego w Unii, istnieje w Unii rozróżnienie pomiędzy produktami rolnymi wymienionymi w załączniku I do TFUE a przetworzonymi produktami rolnymi niewymienionymi w tym załączniku. W niektórych państwach trzecich, z którymi Unia zawiera umowy, może nie być takiego rozróżnienia. Dlatego też należy przewidzieć rozszerzenie ogólnych zasad mających zastosowanie do przetworzonych produktów rolnych niewymienionych w załączniku I do TFUE na niektóre produkty rolne wymienione w tym załączniku, gdy umowa międzynarodowa przewiduje utożsamianie obu tych rodzajów produktów.

(6)

Odniesienie w niniejszym rozporządzeniu do umów międzynarodowych zawartych lub tymczasowo stosowanych przez Unię zgodnie z TFUE należy rozumieć jako odniesienie do art. 218 TFUE.

(7)

W celu zapobieżenia lub przeciwdziałania niekorzystnemu wpływowi, jaki przywóz niektórych przetworzonych produktów rolnych mógłby mieć na rynek unijny i na efektywność WPR, powinna istnieć możliwość objęcia przywozu takich produktów dodatkowymi należnościami celnymi, jeśli spełnione zostały określone warunki.

(8)

Albumina jaja i albumina mleka są przetworzonymi produktami rolnymi, które nie zostały ujęte w załączniku I do TFUE. Ze względu na harmonizację i uproszczenie wspólny system handlu albuminą jaja i albuminą mleka określony w rozporządzeniu (WE) nr 614/2009 należy włączyć do zasad handlu niektórymi towarami pochodzącymi z przetwórstwa produktów rolnych. Biorąc pod uwagę fakt, że jaja można w dużej mierze zastąpić albuminą jaja i, w pewnym stopniu, albuminą mleka, zasady handlu albuminą jaja i albuminą mleka powinny odpowiadać zasadom handlu ustalonym w odniesieniu do jaj.

(9)

Konieczne jest określenie głównych zasad mających zastosowanie do zasad handlu przetworzonymi produktami rolnymi i towarami nieobjętymi załącznikiem I pochodzącymi z przetwórstwa produktów rolnych, bez uszczerbku dla przepisów szczególnych dotyczących preferencyjnych zasad handlu na mocy rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 978/2012 (7), a także innych unijnych niezależnych zasad wymiany handlowej. Konieczne jest również wprowadzenie możliwości ustalania obniżonych należności celnych przywozowych i kontyngentów taryfowych oraz przyznawania refundacji wywozowych zgodnie z tymi głównymi zasadami. Te zasady i przepisy powinny uwzględniać ograniczenia dotyczące należności celnych przywozowych i subsydiów wywozowych wynikające ze zobowiązań przyjętych przez Unię na mocy umów w ramach WTO i umów dwustronnych.

(10)

Ze względu na bliskie powiązania między rynkiem albuminy jaja i albuminy mleka a rynkiem jaj powinno być możliwe wymaganie przedstawienia pozwolenia na przywóz albuminy jaja i albuminy mleka oraz zawieszenie procedury uszlachetniania czynnego albuminy jaja i albuminy mleka, jeśli na rynku tych produktów lub na rynku jaj w Unii występują zakłócenia lub mogą one wystąpić z powodu procedury uszlachetniania czynnego albuminy jaja i albuminy mleka. Powinna istnieć możliwość objęcia wydawania pozwoleń na przywóz albuminy jaja i albuminy mleka objętych pozwoleniem oraz dopuszczania ich do swobodnego obrotu wymogami dotyczącymi miejsca ich wytworzenia, pochodzenia, autentyczności i cech jakościowych.

(11)

Aby uwzględnić zmiany w handlu i rozwój sytuacji na rynku, potrzeby rynków albuminy jaja i albuminy mleka lub rynku jaj oraz wyniki monitorowania przywozu albuminy jaja i albuminy mleka, należy przekazać Komisji uprawnienia do przyjęcia aktów zgodnie z art. 290 TFUE w odniesieniu do zasad dotyczących poddania przywozu albuminy jaja i albuminy mleka w celu dopuszczenia do swobodnego obrotu obowiązkowi przedstawienia pozwolenia na przywóz, przepisów dotyczących praw i obowiązków wynikających z pozwolenia na przywóz oraz jego skutków prawnych, przypadków, w których stosuje się tolerancję w odniesieniu do przestrzegania obowiązku przewidzianego w pozwoleniu, zasad dotyczących wydawania pozwolenia na przywóz i poddania dopuszczania do swobodnego obrotu obowiązkowi przedstawienia dokumentu wydanego przez państwo trzecie lub właściwą jednostkę, potwierdzającego między innymi miejsce wytworzenia, pochodzenie, autentyczność i cechy jakościowe produktów, zasad dotyczących przekazywania pozwoleń na przywóz lub ograniczenia przekazywania tych pozwoleń, określania przypadków, w których przedstawienie pozwolenia na przywóz nie jest wymagane, i przypadków, w których złożenie zabezpieczenia gwarantującego przywóz produktów w okresie ważności pozwolenia jest lub nie jest wymagane.

(12)

Niektóre przetworzone produkty rolne niewymienione w załączniku I do TFUE uzyskuje się przy użyciu produktów rolnych, które są przedmiotem WPR. Stawki celne stosowane do przywozu tych przetworzonych produktów rolnych powinny równoważyć różnicę między cenami produktów rolnych wykorzystywanych do ich produkcji na rynku światowym i ich cenami na rynku Unii, przy jednoczesnym zapewnieniu konkurencyjności danego sektora przemysłu przetwórczego.

(13)

Zgodnie z niektórymi umowami międzynarodowymi przyznaje się obniżkę lub stopniowo znosi się należności celne przywozowe za przetworzone produkty rolne w odniesieniu do elementów rolnych, dodatkowych ceł za cukier i mąkę oraz stawek celnych ad valorem w ramach polityki handlowej Unii. Powinna istnieć możliwość ustalania tych obniżek poprzez odniesienie do elementów rolnych stosowanych w handlu niepreferencyjnym.

(14)

Element rolny należności celnej przywozowej powinien równoważyć różnicę między cenami produktów rolnych wykorzystywanych do produkcji określonych przetworzonych produktów rolnych na rynku światowym i ich cenami na rynku unijnym. Konieczne jest zatem utrzymanie ścisłego powiązania pomiędzy obliczaniem elementu rolnego należności celnej przywozowej mającej zastosowanie do przetworzonych produktów rolnych a tej mającej zastosowanie do produktów rolnych przywożonych w niezmienionym stanie.

(15)

W celu wdrożenia umów międzynarodowych przewidujących obniżenie lub stopniowe znoszenie należności celnych przywozowych za przetworzone produkty rolne w odniesieniu do konkretnych produktów rolnych wykorzystanych albo uznanych za wykorzystane do produkcji przetworzonych produktów rolnych należy przekazać Komisji uprawnienia do przyjęcia aktów zgodnie z art. 290 TFUE w odniesieniu do sporządzenia wykazu produktów rolnych, które mają zostać uznane za wykorzystane do produkcji przetworzonych produktów rolnych, określania równoważnych ilości i zasad przeliczania innych produktów rolnych na równoważne ilości konkretnych produktów rolnych uznanych za wykorzystane, elementów niezbędnych do obliczania zredukowanego elementu rolnego oraz obniżonych ceł dodatkowych, a także metod tego obliczania oraz nieznacznych kwot, dla których zredukowane elementy rolne i obniżone dodatkowe cła za cukier i mąkę ustala się na zero.

(16)

Istnieje możliwość przyznawania koncesji taryfowych na przywóz w odniesieniu do nieograniczonych ilości danych towarów lub w odniesieniu do ograniczonych ilości produktów objętych kontyngentem taryfowym. W przypadku gdy, zgodnie z niektórymi umowami międzynarodowymi, przyznaje się koncesje taryfowe w ramach kontyngentów taryfowych, kontyngenty te powinna wprowadzać i nimi zarządzać Komisja. Z przyczyn praktycznych ważne jest, aby zarządzanie nierolną częścią należności celnych przywozowych za towary, w odniesieniu do których uzgodniono preferencje taryfowe, podlegało tym samym zasadom co zarządzanie elementem rolnym.

(17)

Ze względu na bliskie powiązania między rynkami albuminy jaja i albuminy mleka a rynkiem jaj kontyngenty taryfowe dotyczące albuminy jaja i albuminy mleka powinno się wprowadzać i zarządzać nimi w ten sam sposób co kontyngentami taryfowymi dotyczącymi jaj na mocy rozporządzenia (UE) nr 1308/2013. W razie potrzeby metody zarządzania powinny uwzględniać zapotrzebowanie rynku unijnego i konieczność zachowania jego równowagi, a także opierać się na metodach stosowanych w przeszłości, z uwzględnieniem praw wynikających z umów w ramach WTO.

(18)

W celu zapewnienia podmiotom gospodarczym równego dostępu do rynku i równego traktowania, uwzględnienia wymagań związanych z zapotrzebowaniem na rynku unijnym oraz zachowania równowagi na tym rynku należy przekazać Komisji uprawnienia do przyjęcia aktów zgodnie z art. 290 TFUE w odniesieniu do warunków, które muszą zostać spełnione, aby złożyć wniosek w ramach kontyngentu taryfowego, i przepisów odnoszących się do przekazywania praw objętych kontyngentem taryfowym, do uzależniania udziału w kontyngencie taryfowym od złożenia zabezpieczenia oraz specyficznego charakteru, wymogów lub ograniczeń mających zastosowanie do kontyngentów taryfowych.

(19)

W celu zapewnienia, aby wywożone produkty mogły pod pewnymi warunkami korzystać ze szczególnych regulacji przywozowych w państwach trzecich, na podstawie umów międzynarodowych zawartych przez Unię zgodnie z TFUE, należy przekazać Komisji uprawnienia do przyjęcia aktów zgodnie z art. 290 TFUE w odniesieniu do przepisów nakładających na właściwe organy państw członkowskich obowiązek wydania, na wniosek i po dokonaniu odpowiednich kontroli, dokumentu potwierdzającego, że produkty spełniają warunki, które w przypadku wywozu mogą uprawniać do korzystania ze szczególnych regulacji przywozowych w państwach trzecich, pod warunkiem spełnienia określonych warunków.

(20)

Istnieje ryzyko, że zapotrzebowanie przemysłu przetwórczego na surowce rolne nie będzie mogło w warunkach konkurencji zostać całkowicie zaspokojone przez surowce z Unii. W rozporządzeniu Rady (EWG) nr 2913/92 (8) zezwolono na obejmowanie takich towarów procedurą uszlachetniania czynnego pod warunkiem spełnienia warunków ekonomicznych określonych w rozporządzeniu Komisji (EWG) nr 2454/93 (9). Rozporządzenie (EWG) nr 2913/1992 ma zostać zastąpione rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013 (10), jednak dopiero ze skutkiem od dnia 1 czerwca 2016 r. Dlatego też właściwe jest odniesienie się do rozporządzenia (EWG) nr 2913/1992 w niniejszym rozporządzeniu, w szczególności wobec faktu, że w przyszłości odniesienia do rozporządzenia (EWG) nr 2913/1992 mają być uznawane za odniesienia do rozporządzenia (UE) nr 952/2013. W wyraźnie określonych okolicznościach należy rozważyć warunki ekonomiczne, które muszą być spełnione, aby objąć określone ilości produktów rolnych procedurą uszlachetniania czynnego. Ilości te powinny zostać określone na podstawie bilansu dostaw. System świadectw uszlachetniania czynnego wydawanych przez państwa członkowskie powinien zapewniać sprawiedliwy dostęp do dostępnych ilości, równe traktowanie podmiotów gospodarczych i zrozumiałość.

(21)

W celu zapewnienia ostrożnego i skutecznego zarządzania procedurą uszlachetniania czynnego, z uwzględnieniem sytuacji na unijnym rynku danych produktów oraz potrzeb i praktyk przemysłu przetwórczego, należy przekazać Komisji uprawnienia do przyjęcia aktów zgodnie z art. 290 TFUE w odniesieniu do wykazu produktów rolnych, na które można wydawać świadectwa uszlachetniania czynnego, praw wynikających ze świadectw uszlachetniania czynnego i ich skutków prawnych, przekazywania praw między podmiotami gospodarczymi i przepisów koniecznych dla wiarygodności i skuteczności systemu świadectw uszlachetniania czynnego, jeżeli chodzi o autentyczność świadectw, ich przekazywanie lub ograniczenia ich przekazywania.

(22)

W granicach określonych w zobowiązaniach Unii w ramach WTO ustanowić należy zasady dotyczące przyznawania refundacji wywozowych za niektóre produkty rolne wykorzystywane przy produkcji towarów niewymienionych w załączniku I do TFUE, aby uniknąć karania producentów tych towarów z powodu cen, które są zobowiązani stosować w odniesieniu do swoich dostaw w następstwie WPR. Refundacje te powinny pokrywać jedynie różnicę pomiędzy ceną produktu rolnego na rynku unijnym i na rynku światowym. Ustalenia te powinny zatem zostać wprowadzone jako część zasad handlu niektórymi towarami pochodzącymi z przetwórstwa produktów rolnych.

(23)

Wykaz towarów nieobjętych załącznikiem I kwalifikujących się do refundacji wywozowych powinien być ustalony z uwzględnieniem wpływu różnicy między cenami produktów rolnych wykorzystywanych do ich produkcji na rynku unijnym i na rynku światowym oraz potrzeby zrównoważenia tej różnicy w całości albo w części, aby ułatwić wywóz produktów rolnych wykorzystywanych w danych towarach nieobjętych załącznikiem I.

(24)

Należy zapewnić nieprzyznawanie refundacji wywozowych za przywożone towary nieobjęte załącznikiem I dopuszczone do swobodnego obrotu, które są przedmiotem powrotnego wywozu, są wywożone po przetworzeniu lub stanowią składnik innych towarów nieobjętych załącznikiem I. W odniesieniu do przywożonych zbóż, ryżu, mleka i przetworów mlecznych lub jaj dopuszczonych do swobodnego obrotu należy zapewnić nieprzyznawanie refundacji, jeśli towary są wywożone po przetworzeniu lub wchodzą w skład towarów nieobjętych załącznikiem I.

(25)

Stawki refundacji wywozowych za produkty rolne wywożone w formie towarów nieobjętych załącznikiem I powinny być ustalane według tych samych zasad i na tych samych warunkach, a także zgodnie z tą samą procedurą co stawki refundacji wywozowych za produkty rolne wywożone w niezmienionym stanie, zgodnie z rozporządzeniem (UE) nr 1308/2013 oraz rozporządzeniem Rady (UE) nr 1370/2013 (11).

(26)

Biorąc pod uwagę z jednej strony ścisłe związki między towarami nieobjętymi załącznikiem I i produktami rolnymi, które są wykorzystywane do produkcji tych towarów nieobjętych załącznikiem I, a z drugiej strony różnice między tymi towarami i produktami, konieczne jest wprowadzenie możliwości stosowania do towarów nieobjętych załącznikiem I horyzontalnych przepisów dotyczących refundacji wywozowych określonych w rozporządzeniu (UE) nr 1308/2013.

(27)

W celu uwzględnienia specyficznych procesów produkcyjnych i wymogów handlowych dotyczących towarów niewymienionych w załączniku I i zawierających niektóre produkty rolne należy przekazać Komisji uprawnienia do przyjęcia aktów zgodnie z art. 290 TFUE w odniesieniu do przepisów dotyczących zasad odnoszących się do cech charakterystycznych towarów nieobjętych załącznikiem I, które mają zostać wywiezione, i produktów rolnych wykorzystywanych do ich produkcji, zasad dotyczących ustalania refundacji wywozowych za niektóre produkty rolne wywożone po przetworzeniu w towary nieobjęte załącznikiem I, zasad dowodowych w zakresie wykazania składu wywożonych towarów nieobjętych załącznikiem I, zasad wprowadzających wymóg sporządzenia deklaracji stosowania niektórych przywożonych produktów rolnych, zasad dotyczących zaliczania produktów rolnych do produktów podstawowych i określania ilości referencyjnej każdego z produktów podstawowych oraz stosowania przepisów horyzontalnych dotyczących refundacji wywozowych za produkty rolne do towarów nieobjętych załącznikiem I.

(28)

Przestrzeganie limitów wywozu wynikających z umów międzynarodowych zawartych lub tymczasowo stosowanych przez Unię zgodnie z TFUE należy zapewnić poprzez wydawanie świadectw refundacji na okresy referencyjne określone w umowach z uwzględnieniem corocznej kwoty przewidzianej w odniesieniu do drobnych eksporterów.

(29)

Refundacje wywozowe powinny być przyznawane do wysokości całkowitej dostępnej kwoty w zależności od konkretnej sytuacji handlu towarami nieobjętymi załącznikiem I. System świadectw refundacji powinien ułatwić skuteczne zarządzanie kwotami refundacji.

(30)

Należy przewidzieć ważność na terenie całej Unii świadectw refundacji wydanych przez państwa członkowskie i uzależnić ich wydanie od złożenia zabezpieczenia gwarantującego, że podmiot wystąpi z wnioskiem o refundację. Należy określić zasady dotyczące refundacji według systemu wcześniejszego ustalania przyznawanych w zakresie wszystkich stosowanych stawek refundacji oraz składania i zwrotu zabezpieczeń.

(31)

W celu monitorowania wydatków na refundacje wywozowe i wdrażania systemu świadectw refundacji należy przekazać Komisji uprawnienia do przyjęcia aktów zgodnie z art. 290 TFUE w odniesieniu do przepisów dotyczących praw i obowiązków wynikających ze świadectw refundacji, zasad dotyczących ich przekazywania lub ograniczeń ich przekazywania, przypadków i sytuacji, w których przedstawienie świadectwa refundacji lub złożenie zabezpieczenia nie jest wymagane, oraz tolerancji, w ramach której nie ma zastosowania obowiązek złożenia wniosku o refundacje.

(32)

Uwzględniając wpływ zamierzonych środków odnoszących się do refundacji wywozowych, należy wziąć pod uwagę ogólnie przedsiębiorstwa przetwarzające produkty rolne, a w szczególności sytuację małych i średnich przedsiębiorstw. Z uwagi na specyficzne potrzeby drobnych eksporterów należy przydzielić im ogólną kwotę na każdy rok budżetowy i zwolnić ich z wymogu przedkładania świadectw refundacji na podstawie przepisów dotyczących refundacji wywozowych.

(33)

Jeśli na podstawie rozporządzenia (UE) nr 1308/2013 zostaną przyjęte środki w odniesieniu do wywozu produktu rolnego, a wywóz towarów nieobjętych załącznikiem I z wysoką zawartością tego produktu może przeszkodzić osiągnięciu celu tych środków, należy przekazać Komisji uprawnienia do przyjęcia aktów zgodnie z art. 290 TFUE w odniesieniu do określenia środków równoważnych, które należy wprowadzić w odniesieniu do wywozu tych towarów nieobjętych załącznikiem I, spełniając jednocześnie wszelkie zobowiązania wynikające z umów międzynarodowych.

(34)

Zgodnie z niektórymi umowami międzynarodowymi Unia może ograniczyć należności celne przywozowe i kwoty przypadające do zapłaty w odniesieniu do wywozu w celu zrównoważenia, w całości albo w części, różnic w cenach produktów rolnych wykorzystywanych do produkcji przetworzonych produktów rolnych lub towarów nieobjętych załącznikiem I. W odniesieniu do tych przetworzonych produktów rolnych i towarów nieobjętych załącznikiem I należy określić, że kwoty te są ustalane wspólnie jako część całkowitego cła oraz mają na celu zrównoważenie różnic między cenami produktów rolnych, które należy wziąć pod uwagę na rynku danego państwa lub regionu, a cenami na rynku unijnym.

(35)

Ponieważ skład przetworzonych produktów rolnych i towarów nieobjętych załącznikiem I może być istotny dla prawidłowego stosowania zasad handlu określonych w niniejszym rozporządzeniu, możliwe powinno być ustalenie ich składu przy wykorzystaniu analiz jakościowych i ilościowych.

(36)

W celu wdrożenia umów międzynarodowych zawartych przez Unię i zapewnienia przejrzystości i spójności ze zmianami do rozporządzenia Rady (EWG) nr 2658/87 (12) należy przekazać Komisji uprawnienia do przyjęcia aktów zgodnie z art. 290 TFUE w odniesieniu do uzupełnienia i zmiany niektórych, innych niż istotne elementów niniejszego rozporządzenia i załączników do niego we wspomnianych celach.

(37)

Należy wprowadzić przepis dotyczący dostarczania przez państwa członkowskie Komisji i sobie nawzajem informacji niezbędnych do realizacji zasad handlu przetworzonymi produktami rolnymi i towarami nieobjętymi załącznikiem I.

(38)

W celu zapewnienia integralności systemów informacyjnych oraz autentyczności i czytelności przekazywanych dokumentów i związanych z nimi danych należy przekazać Komisji uprawnienia do przyjęcia aktów zgodnie z art. 290 TFUE w odniesieniu do określania charakteru i rodzaju informacji, które mają być przekazywane, kategorii danych, które mają być przetwarzane, maksymalnych okresów ich przechowywania oraz celu przetwarzania, prawa dostępu do informacji lub systemów informacyjnych oraz warunków publikacji tych informacji.

(39)

Stosuje się przepisy Unii dotyczące ochrony osób fizycznych w zakresie przetwarzania danych osobowych i swobodnego przepływu tych danych, a w szczególności przepisy dyrektywy 95/46/WE Parlamentu Europejskiego i Rady (13) oraz rozporządzenia (WE) nr 45/2001 Parlamentu Europejskiego i Rady (14).

(40)

W celu uniknięcia zbędnych obciążeń administracyjnych dla podmiotów i organów krajowych należy przekazać Komisji uprawnienia do przyjęcia aktów zgodnie z art. 290 TFUE w odniesieniu do ustalania progu, poniżej którego mają nie być pobierane ani przyznawane kwoty z tytułu należności celnych przywozowych, dodatkowych należności przywozowych, obniżonych należności celnych przywozowych, refundacji wywozowych oraz kwot, jakie mają być pobierane lub przypadających do zapłaty przy kompensowaniu wspólnie ustalonej ceny.

(41)

Biorąc pod uwagę ścisłe związki między towarami nieobjętymi załącznikiem I a produktami rolnymi, które są wykorzystywane do produkcji tych towarów nieobjętych załącznikiem I, konieczne jest wprowadzenie możliwości stosowania odpowiednio do towarów nieobjętych załącznikiem I przepisów horyzontalnych dotyczących zabezpieczeń, kontroli, weryfikacji, nadzoru i kar określonych w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 (15) i przyjętych na jego podstawie.

(42)

W celu zapewnienia stosowania przepisów horyzontalnych przyjętych na podstawie rozporządzenia (UE) nr 1306/2013 do pozwoleń na przywóz i kontyngentów taryfowych na przywóz przetworzonych produktów rolnych oraz do refundacji wywozowych i świadectw refundacji dotyczących towarów nieobjętych załącznikiem I należy przekazać Komisji uprawnienia do przyjęcia aktów zgodnie z art. 290 TFUE w odniesieniu do dostosowywania, w razie potrzeby, przepisów horyzontalnych dotyczących zabezpieczeń, kontroli, weryfikacji, nadzoru i kar przyjętych na podstawie tego rozporządzenia.

(43)

Przy przyjmowaniu aktów delegowanych zgodnie z art. 290 TFUE szczególnie ważne jest, aby w czasie prac przygotowawczych przed przyjęciem aktów delegowanych Komisja prowadziła stosowne konsultacje, w tym na poziomie ekspertów. Przygotowując i opracowując akty delegowane, Komisja powinna zapewnić jednoczesne, terminowe i odpowiednie przekazywanie stosownych dokumentów Parlamentowi Europejskiemu i Radzie.

(44)

W celu zapewnienia jednolitych warunków wykonania niniejszego rozporządzenia w odniesieniu do przywozu należy powierzyć Komisji uprawnienia wykonawcze w zakresie środków określających przetworzone produkty rolne, do których, w celu zapobieżenia lub przeciwdziałania wystąpieniu na rynku Unii niekorzystnych skutków, powinno się stosować dodatkowe należności przywozowe, środków do celów stosowania tych dodatkowych należności przywozowych w odniesieniu do terminów udowodnienia ceny importowej, składania dokumentacji dowodowej i określania poziomu dodatkowych należności przywozowych, środków ustalających reprezentatywne ceny i wielkości progowe do celów stosowania dodatkowych należności przywozowych, środków dotyczących formatu i treści pozwolenia na przywóz albuminy jaja i albuminy mleka, dotyczących składania wniosków oraz wydawania i stosowania tych pozwoleń na przywóz, dotyczących ich okresu ważności, dotyczących procedur odnoszących się do złożenia zabezpieczenia w odniesieniu do tych pozwoleń i jego wysokości, dotyczących dowodów spełnienia wymogów stosowania tych pozwoleń, dotyczących poziomu tolerancji w odniesieniu do przestrzegania obowiązku przywozu ilości wymienionej w pozwoleniu na przywóz oraz dotyczących wydawania zastępczych pozwoleń na przywóz oraz duplikatów pozwoleń na przywóz, środków dotyczących traktowania pozwoleń na przywóz przez państwa członkowskie, jak również dotyczących wymiany informacji potrzebnych do zarządzania systemem pozwoleń na przywóz albuminy jaja i albuminy mleka, w tym procedur odnoszących się do szczególnej pomocy administracyjnej pomiędzy państwami członkowskimi, obliczania należności celnych przywozowych i ustalania poziomu należności celnych przywozowych za przetworzone produkty rolne w ramach wykonywania międzynarodowych uzgodnień.

(45)

W celu zapewnienia jednolitych warunków wykonania niniejszego rozporządzenia w odniesieniu do przywozu należy również powierzyć Komisji uprawnienia wykonawcze w zakresie środków określających ustalone ilości produktów rolnych uznane za wykorzystane do produkcji przetworzonych produktów rolnych w celu obniżenia lub stopniowego znoszenia należności celnych przywozowych stosowanych w handlu preferencyjnym i określenia odpowiednich wymogów dotyczących dokumentów, rocznych kontyngentów taryfowych oraz metody administrowania, jaka ma być stosowana w odniesieniu do przywozu przetworzonych produktów rolnych i niektórych produktów rolnych zgodnie z międzynarodowymi zobowiązaniami Unii, procedur stosowania przepisów szczególnych określonych w umowach międzynarodowych lub aktach przyjmujących system przywozu lub wywozu dotyczących w szczególności gwarancji obejmujących charakter, miejsce wytworzenia i pochodzenie danego produktu, uznania dokumentu wykorzystywanego do weryfikacji tych gwarancji, złożenia dokumentu wydanego przez kraj wywozu i dotyczącego przeznaczenia i wykorzystania produktu, środków określających okres ważności pozwoleń na przywóz, procedury odnoszącej się do złożenia zabezpieczenia i jego wysokości, stosowania tych pozwoleń na przywóz, a w razie konieczności szczególne środki dotyczące zwłaszcza warunków składania wniosków o wydanie pozwolenia na przywóz i udzielania pozwoleń w ramach kontyngentu taryfowego oraz określania odpowiednich wymogów dotyczących dokumentów.

(46)

W celu zapewnienia jednolitych warunków wykonania niniejszego rozporządzenia w odniesieniu do przywozu i procedury uszlachetniania czynnego należy również powierzyć Komisji uprawnienia wykonawcze w zakresie środków dotyczących zarządzania procesem, gwarantujących nieprzekraczanie ilości dostępnych w ramach kontyngentów taryfowych, i środków dotyczących ponownego przydzielenia niewykorzystanej ilości kontyngentu taryfowego, środków ochronnych przeciwko przywozowi do Unii zgodnie z rozporządzeniami Rady (WE) nr 260/2009 (16) i (WE) nr 625/2009 (17) lub środków ochronnych przewidzianych w umowach międzynarodowych, środków dotyczących ilości produktów rolnych, na które mogą być wydawane świadectwa uszlachetniania czynnego, środków dotyczących realizacji systemu świadectw uszlachetniania czynnego w odniesieniu do wymaganych dokumentów i procedur składania wniosków oraz wydawania świadectw uszlachetniania czynnego, środków dotyczących zarządzania świadectwami uszlachetniania czynnego przez państwa członkowskie oraz procedur pomocy administracyjnej między państwami członkowskimi, środków ograniczających ilości, na które mogą być wydawane świadectwa uszlachetniania czynnego, odrzucających ilości objęte wnioskiem w odniesieniu do tych świadectw i zawieszających przyjmowanie wniosków o świadectwa uszlachetniania czynnego, jeśli dotyczą one dużych ilości, oraz środków zawieszających stosowanie procedury przetwarzania lub uszlachetniania czynnego albuminy jaja i albuminy mleka.

(47)

W celu zapewnienia jednolitych warunków wykonania niniejszego rozporządzenia w odniesieniu do wywozu należy powierzyć Komisji uprawnienia wykonawcze w zakresie środków dotyczących stosowania stawek refundacji, dotyczących obliczania refundacji wywozowych, dotyczących zaliczania niektórych produktów do produktów podstawowych oraz określenia ilości referencyjnej produktów podstawowych, dotyczących ubiegania się o świadectwa wywozu, wydawania ich oraz zarządzania świadectwami wywozu niektórych towarów nieobjętych załącznikiem I do niektórych miejsc przeznaczenia, jeżeli jest to przewidziane w umowie międzynarodowej zawartej lub tymczasowo stosowanej przez Unię zgodnie z TFUE, oraz dotyczących traktowania ubytków produktów i strat ilościowych w trakcie procesu produkcji i przetwarzania produktów ubocznych.

(48)

W celu zapewnienia jednolitych warunków wykonania niniejszego rozporządzenia w odniesieniu do wywozu należy również powierzyć Komisji uprawnienia wykonawcze w zakresie środków określających procedury zgłaszania i dowodów potrzebnych do wykazania składu wywożonych towarów nieobjętych załącznikiem I niezbędnych do wdrożenia systemu refundacji wywozowych, uproszczonych dowodów przybycia do miejsca przeznaczenia w przypadku refundacji zróżnicowanych, środków dotyczących stosowania zasad horyzontalnych w odniesieniu do refundacji wywozowych za towary nieobjęte załącznikiem I, środków dotyczących wdrażania systemu świadectw refundacji wywozowych w odniesieniu do składania, formatu i treści wniosków o wydawanie świadectw refundacji, formatu, treści i okresu ważności świadectwa refundacji, procedury składania wniosków i wydawania świadectw refundacji oraz ich stosowania, procedury odnoszącej się do złożenia zabezpieczenia i jego wysokości, poziomu tolerancji w odniesieniu do kwot refundacji wywozowych, o które nie wniesiono, oraz dowodów spełnienia zobowiązań wynikających ze świadectwa refundacji.

(49)

W celu zapewnienia jednolitych warunków wykonania niniejszego rozporządzenia w odniesieniu do wywozu i niektórych przepisów ogólnych należy również powierzyć Komisji uprawnienia wykonawcze w zakresie środków dotyczących traktowania świadectw refundacji wywozowych przez państwa członkowskie i wymiany informacji, a także szczególnej pomocy administracyjnej między państwami członkowskimi w odniesieniu do świadectw refundacji, środków dotyczących ustalania łącznej kwoty przydzielonej drobnym eksporterom i indywidualnego progu zwolnienia z obowiązku przedstawiania świadectw refundacji, środków dotyczących wydawania zastępczych świadectw refundacji lub duplikatów świadectw refundacji, środków ograniczających kwoty, na które mogą być wydawane świadectwa refundacji, odrzucających ilości objęte wnioskiem w odniesieniu do tych świadectw oraz zawieszających przyjmowanie wniosków o wydanie świadectw refundacji, jeśli dotyczą one ilości przekraczających kwoty dostępne w oparciu o zobowiązania wynikające z umów międzynarodowych, niezbędnych zasad proceduralnych i technicznych kryteriów stosowania innych środków w odniesieniu do wywozu, środków ustalania mającej zastosowanie należności celnej w przypadku bezpośredniego wyrównywania w handlu preferencyjnym oraz odnośnych kwot przypadających do zapłaty przy wywozie do danego państwa lub regionu, środków zapewniających, że przetworzone produkty rolne deklarowane na wywóz w ramach preferencyjnej umowy handlowej nie są faktyczne wywożone w ramach niepreferencyjnej umowy handlowej lub vice versa, środków dotyczących metod analizy jakościowej i ilościowej przetworzonych produktów rolnych i towarów nieobjętych załącznikiem I, przepisów technicznych niezbędnych do ich identyfikacji oraz procedur do celów ich klasyfikacji w Nomenklaturze scalonej.

(50)

W celu zapewnienia jednolitych warunków wykonania niniejszego rozporządzenia w odniesieniu do wywozu i niektórych przepisów ogólnych należy również powierzyć Komisji uprawnienia wykonawcze w zakresie środków niezbędnych do wykonania zobowiązań Komisji i państw członkowskich w odniesieniu do wymiany informacji dotyczących metod przekazywania, przepisów dotyczących informacji, które mają być przekazywane, uzgodnień w zakresie zarządzania informacjami, które mają być przekazywane, treści, formy, harmonogramu, częstotliwości i terminów przekazywania oraz uzgodnień dotyczących przekazywania lub udostępniania informacji i dokumentów objętych ochroną danych osobowych i uzasadnionego interesu przedsiębiorstw w zakresie ochrony ich tajemnic handlowych i środków dotyczących stosowania przepisów horyzontalnych dotyczących zabezpieczeń, kontroli, weryfikacji, nadzoru i kar przyjętych na podstawie rozporządzenia (UE) nr 1306/2013 do pozwoleń na przywóz i kontyngentów taryfowych na przywóz przetworzonych produktów rolnych oraz do refundacji wywozowych i świadectw refundacji dotyczących towarów nieobjętych załącznikiem I.

(51)

Ze względu na ich szczególny charakter akty wykonawcze w zakresie środków dotyczących ustalania reprezentatywnych cen i wielkości progowych do celów stosowania dodatkowych należności przywozowych i poziomu należności przywozowych zgodnie z międzynarodowymi zobowiązaniami Unii, środków ograniczających ilości, na które mogą być wydawane świadectwa uszlachetniania czynnego oraz świadectwa refundacji, odrzucających ilości objęte wnioskiem w odniesieniu do tych świadectw oraz zawieszające przyjmowanie wniosków o wydanie tych świadectw, jak również środków dotyczących zarządzania procesem, gwarantujących nieprzekraczanie ilości dostępnych w ramach kontyngentów taryfowych, i ponownego przydzielania niewykorzystanych ilości kontyngentów taryfowych, powinny być przyjmowane bez zastosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 182/2011 (18). Wszystkie pozostałe akty wykonawcze przewidziane w niniejszym rozporządzeniu powinny być przyjmowane zgodnie z rozporządzeniem (UE) nr 182/2011.

(52)

W celu przyjmowania aktów wykonawczych, które mają być przyjęte zgodnie z rozporządzeniem (UE) nr 182/2011, należy stosować procedurę sprawdzającą, zważywszy na fakt, że akty te odnoszą się do WPR, o czym mowa w art. 2 ust. 2 lit. b) ppkt (ii) tego rozporządzenia.

(53)

Komisja powinna przyjąć akty wykonawcze mające natychmiastowe zastosowanie, jeśli jest to uzasadnione szczególnie pilną potrzebą we właściwie uzasadnionych przypadkach związanych ze środkami ochronnymi w odniesieniu do przywozu przetworzonych produktów rolnych do Unii lub do zakłóceń, lub też potencjalnych zakłóceń na rynku unijnym wymagających zawieszenia stosowania procedury przetwarzania lub uszlachetniania czynnego albuminy jaja i albuminy mleka.

(54)

Zgodnie z zasadą proporcjonalności do osiągnięcia celów niniejszego rozporządzenia wymagane i właściwe jest określenie zasad handlu niektórymi towarami pochodzącymi z przetwórstwa produktów rolnych. Niniejsze rozporządzenie nie wykracza poza to, co jest konieczne do osiągnięcia tych celów, zgodnie z art. 5 ust. 4 Traktatu o Unii Europejskiej.

(55)

W celu utrzymania istniejącego stanu rzeczy niniejsze rozporządzenie powinno obejmować załączniki zawierające następujące wykazy: wykaz przetworzonych produktów rolnych zastępujący załącznik II do rozporządzenia (WE) nr 1216/2009; wykaz towarów nieobjętych załącznikiem I zastępujący załącznik II do rozporządzenia Komisji (UE) nr 578/2010 (19) i załącznik XX do rozporządzenia (WE) nr 1234/2007; wykaz produktów podstawowych wykorzystywanych do produkcji towarów nieobjętych załącznikiem I, zastępujący załącznik I do rozporządzenia (UE) nr 578/2010;wykaz przetworzonych produktów rolnych, na które nałożone mogą zostać dodatkowe należności przywozowe, zastępujący załącznik III do rozporządzenia (WE) nr 1216/2009; oraz wykaz produktów rolnych wykorzystywanych do produkcji przetworzonych produktów rolnych zastępujący załącznik I do rozporządzenia (WE) nr 1216/2009.

(56)

Należy zatem uchylić rozporządzenia (WE) nr 1216/2009 oraz (WE) nr 614/2009.

(57)

Ponieważ przed wejściem w życie niniejszego rozporządzenia zapewniono wymaganą spójność za pomocą przepisów przejściowych zawartych w art. 230 ust. 1 akapit drugi lit. i) rozporządzenia (UE) nr 1308/2013, należy zacząć stosować niniejsze rozporządzenie w możliwie najkrótszym czasie po przyjęciu rozporządzeń wchodzących w skład pakietu dotyczącego reformy WPR, przy jednoczesnym pełnym zachowaniu pewności prawnej oraz spełnieniu uzasadnionych oczekiwań podmiotów gospodarczych,

(1)

Głównym międzynarodowym instrumentem stanowiącym ogólne ramy ochrony i zrównoważonego wykorzystania różnorodności biologicznej oraz uczciwego i sprawiedliwego podziału korzyści wynikających z wykorzystania zasobów genetycznych jest Konwencja o różnorodności biologicznej zatwierdzona w imieniu Unii zgodnie z decyzją Rady 93/626/EWG (3) („Konwencja”).

(2)

Protokół z Nagoi – do Konwencji o różnorodności biologicznej – o dostępie do zasobów genetycznych oraz uczciwym i sprawiedliwym podziale korzyści wynikających z wykorzystania tych zasobów (4) („Protokół z Nagoi”) jest traktatem międzynarodowym przyjętym dnia 29 października 2010 r. przez strony Konwencji. Protokół z Nagoi doprecyzowuje ogólne postanowienia Konwencji dotyczące dostępu do zasobów genetycznych oraz podziału korzyści finansowych i niefinansowych związanych z wykorzystaniem zasobów genetycznych i tradycyjnej wiedzy związanej z zasobami genetycznymi („dostęp i podział korzyści”). Zgodnie z decyzją Rady 2014/283/UE (5) protokół z Nagoi został zatwierdzony w imieniu Unii.

(3)

Szeroka grupa użytkowników i dawców w Unii, w tym naukowcy ze środowisk akademickich, uniwersyteckich i z sektora niekomercyjnego oraz przedsiębiorstwa reprezentujące różne gałęzie przemysłu, wykorzystuje zasoby genetyczne do celów badawczych, rozwojowych i komercyjnych. Niektórzy z nich wykorzystują także tradycyjną wiedzę związaną z zasobami genetycznymi.

(4)

Zasoby genetyczne stanowią pulę genów gatunków zarówno występujących w przyrodzie, jak i udomowionych lub uprawianych, oraz odgrywają znaczącą i coraz istotniejszą rolę w wielu gałęziach gospodarki, w tym w sektorze produkcji żywności, leśnictwie, oraz podczas tworzenia leków, kosmetyków i biologicznych źródeł energii. Ponadto zasoby genetyczne odgrywają ważną rolę we wdrażaniu strategii służących odbudowie zdegradowanych ekosystemów i w ochronie gatunków zagrożonych.

(5)

Tradycyjna wiedza, którą posiadają społeczności tubylcze i lokalne może być źródłem istotnych informacji przyczyniających się do naukowego odkrycia interesujących cech genetycznych lub biochemicznych zasobów genetycznych. Ta tradycyjna wiedza obejmuje wiedzę, innowacje oraz praktyki stosowane przez społeczności tubylcze i lokalne prowadzące tradycyjny tryb życia mający istotne znaczenie dla ochrony i zrównoważonego wykorzystania różnorodności biologicznej.

(6)

Konwencja uznaje, że państwa mają suwerenne prawa do zasobów naturalnych występujących w obrębie ich jurysdykcji oraz prawo do ustalania warunków dostępu do ich zasobów genetycznych. Konwencja zobowiązuje wszystkie jej strony do podjęcia starań w celu stworzenia warunków ułatwiających dostęp do zasobów genetycznych, do których strony mają suwerenne prawa, z myślą o wykorzystaniu tych zasobów przez inne strony Konwencji w sposób przyjazny dla środowiska. Ponadto na mocy Konwencji wszystkie jej strony są zobowiązane do podejmowania środków mających na celu uczciwe i sprawiedliwe dzielenie się wynikami działań badawczo-rozwojowych oraz korzyściami wynikającymi z komercyjnego lub innego wykorzystania zasobów genetycznych ze stroną Konwencji, zapewniającą takie zasoby. Taki podział ma się odbywać w oparciu o wzajemnie uzgodnione warunki. Ponadto Konwencja dotyczy także dostępu i podziału korzyści w odniesieniu do wiedzy, innowacji i praktyk społeczności tubylczych i lokalnych, która to wiedza, innowacje i praktyki mają istotne znaczenie dla ochrony i zrównoważonego wykorzystania różnorodności biologicznej.

(7)

Zasoby genetyczne należy zachowywać in situ oraz wykorzystywać w sposób zrównoważony, zaś korzyści wynikające z ich wykorzystania należy dzielić uczciwie i sprawiedliwie w celu przyczynienia się do eliminacji ubóstwa, a tym samym do realizacji milenijnych celów rozwoju Organizacji Narodów Zjednoczonych, jak stwierdzono w preambule Protokołu z Nagoi. Wdrożenie Protokołu z Nagoi powinno również wspierać realizację tego celu.

(8)

Protokół z Nagoi ma zastosowanie do zasobów genetycznych, do których państwa mają suwerenne prawa, objętych zakresem stosowania art. 15 Konwencji w przeciwieństwie do szerszego zakresu stosowania art. 4 Konwencji. Oznacza to, że Protokół ten nie obejmuje pełnego zakresu jurysdykcji, o którym mowa w art. 4 Konwencji, na przykład nie dotyczy działań prowadzonych na obszarach morskich położonych poza granicami krajowej jurysdykcji. Badania nad zasobami genetycznymi są stopniowo poszerzane o nowe obszary, szczególnie oceany, które nadal są najsłabiej zbadanymi i najmniej znanymi środowiskami na Ziemi. Głębiny oceanów w szczególności stanowią „ostatnią granicę” Ziemi i budzą coraz większe zainteresowanie, jeżeli chodzi o badania naukowe, prace rozpoznawcze i poszukiwanie zasobów.

(9)

Ważne jest wyznaczenie przejrzystych i pewnych ram wdrażania Protokołu z Nagoi, które powinny przyczyniać się do ochrony różnorodności biologicznej oraz zrównoważonego wykorzystywania jej elementów, do uczciwego i sprawiedliwego podziału korzyści wynikających z wykorzystania zasobów genetycznych oraz do eliminowania ubóstwa, przy jednoczesnym rozszerzaniu możliwości prowadzenia w Unii prac badawczo-rozwojowych wykorzystujących zasoby przyrodnicze. Ważne jest również zapobieganie wykorzystaniu w Unii zasobów genetycznych lub tradycyjnej wiedzy związanej z zasobami genetycznymi, do których nie uzyskano dostępu zgodnie z prawodawstwem lub przepisami krajowymi dotyczącymi dostępu i podziału korzyści Strony Protokołu z Nagoi, oraz wspieranie skutecznej realizacji zobowiązań dotyczących podziału korzyści, które to zobowiązania określono we wzajemnie uzgodnionych warunkach ustalonych między dawcami i użytkownikami. Zasadnicze znaczenie ma również poprawa warunków gwarantujących pewność prawa w związku z wykorzystaniem zasobów genetycznych i tradycyjnej wiedzy związanej z zasobami genetycznymi.

(10)

Ramy utworzone niniejszym rozporządzeniem przyczynią się do utrzymania i wzrostu zaufania między Stronami Protokołu z Nagoi, jak również innymi zainteresowanymi podmiotami, w tym społecznościami tubylczymi i lokalnymi, mającymi udział w dostępie do zasobów genetycznych i podziale wynikających z nich korzyści.

(11)

W celu zagwarantowania pewności prawa ważne jest aby – przepisy wdrażające Protokół z Nagoi dotyczyły tylko zasobów genetycznych, do których – w zakresie art. 15 Konwencji – państwa mają suwerenne prawa oraz tradycyjnej wiedzy związanej z zasobami genetycznymi, w zakresie stosowania Konwencji i które zostaną udostępnione po wejściu w życie Protokołu z Nagoi w Unii.

(12)

Protokół z Nagoi wymaga, aby przy opracowywaniu i wdrażaniu prawodawstwa lub przepisów krajowych dotyczących dostępu i podziału korzyści każda strona uwzględniała znaczenie zasobów genetycznych dla wyżywienia i rolnictwa (GRFA) i ich szczególną rolę dla bezpieczeństwa żywnościowego. Zgodnie z decyzją Rady 2004/869/WE (6) Międzynarodowy traktat o zasobach genetycznych roślin dla wyżywienia i rolnictwa (ITPGRFA) został zatwierdzony w imieniu Unii. ITPGRFA stanowi wyspecjalizowany międzynarodowy instrument dotyczący dostępu i podziału korzyści w rozumieniu art. 4 ust. 4 Protokołu z Nagoi, na który nie powinny mieć wpływu przepisy wdrażające Protokół z Nagoi.

(13)

Wiele Stron Protokołu z Nagoi, wykonując swoje suwerenne prawa postanowiło, że zasoby genetyczne roślin dla wyżywienia i rolnictwa (PGRFA) znajdujące się w ich zarządzie i pod ich kontrolą oraz w domenie publicznej, nieuwzględnione w załączniku I do ITPGRFA, mają również podlegać warunkom standardowego porozumienia o transferze materiału (sMTA) do celów określonych poprzez ITPGRFA.

(14)

Wdrażanie Protokołu z Nagoi powinno odbywać się w sposób polegający na wzajemnym wsparciu innych instrumentów międzynarodowych, które nie są sprzeczne z celami Protokołu lub z celami Konwencji.

(15)

W art. 2 Konwencji pojęcie „gatunek udomowiony” definiuje się jako każdy gatunek, na którego proces ewolucyjny wywierał wpływ człowiek w celu zaspokojenia swoich potrzeb, natomiast pojęcie „biotechnologia” definiuje się jako każde rozwiązanie technologiczne, które wykorzystuje systemy biologiczne, organizmy żywe lub ich pochodne do wytwarzania lub modyfikowania produktów lub procesów w konkretnym celu. W art. 2 Protokołu z Nagoi pojęcie „pochodne” definiuje się jako naturalnie występujący związek chemiczny otrzymany na skutek ekspresji genów lub metabolizmu zasobów biologicznych lub genetycznych, nawet jeżeli nie zawiera ona funkcjonalnych jednostek dziedziczenia.

(16)

Protokół z Nagoi wymaga, by każda jego Strona zwróciła należytą uwagę na przypadki trwających lub mogących wkrótce wystąpić sytuacji wyjątkowych, które zagrażają lub szkodzą zdrowiu ludzi, zwierząt lub roślin, odnotowanych na szczeblu krajowym lub międzynarodowym. W dniu 24 maja 2011 r. sześćdziesiąte czwarte Światowe Zgromadzenie Zdrowia przyjęło program gotowości w sytuacji wystąpienia grypy pandemicznej (Pandemic Influenza Preparedness Framework) dotyczący udostępniania wirusów grypy i dostępu do szczepionek oraz innych korzyści („PIP”). Program PIP dotyczy wyłącznie wirusów grypy o potencjale wywołania pandemii wśród ludzi, nie ma zastosowania do wirusów grypy sezonowej. Program PIP stanowi zgodny z Protokołem z Nagoi wyspecjalizowany międzynarodowy instrument dotyczący dostępu i podziału korzyści, na który nie powinny mieć wpływu przepisy wdrażające Protokół z Nagoi.

(17)

Ważne jest, by w niniejszym rozporządzeniu uwzględnić te definicje z Protokołu z Nagoi i z Konwencji, które są niezbędne do wdrożenia niniejszego rozporządzenia przez użytkowników. Ważne jest, by zawarte w niniejszym rozporządzeniu nowe definicje, które nie zostały uwzględnione w Konwencji ani w Protokole z Nagoi, były spójne z definicjami zawartymi w Konwencji oraz w Protokole z Nagoi. W szczególności termin „użytkownik” powinien być spójny z definicją „wykorzystania zasobów genetycznych” zawartą w Protokole z Nagoi.

(18)

Protokół z Nagoi ustanawia obowiązek promowania i propagowania badań związanych z różnorodnością biologiczną, w szczególności badań dla celów niekomercyjnych.

(19)

Należy przypomnieć ust. 2 decyzji II/11 Konferencji stron Konwencji, w którym potwierdzono, że ludzkie zasoby genetyczne są wyłączone z ram Konwencji.

(20)

Nie uzgodniono dotąd na forum międzynarodowym definicji pojęcia „tradycyjna wiedza związana z zasobami genetycznymi”. Bez uszczerbku dla kompetencji i odpowiedzialności państw członkowskich w kwestiach dotyczących tradycyjnej wiedzy związanej z zasobami genetycznymi oraz wdrożenia środków służących ochronie interesów społeczności tubylczych i lokalnych, aby zapewnić dawcom i użytkownikom elastyczność i pewność prawa, niniejsze rozporządzenie powinno odnosić się do tradycyjnej wiedzy związanej z zasobami genetycznymi w zakresie określonym w umowach dotyczących podziału korzyści.

(21)

W celu zapewnienia skutecznego wdrożenia Protokołu z Nagoi wszyscy użytkownicy zasobów genetycznych i tradycyjnej wiedzy związanej z zasobami genetycznymi powinni z należytą starannością upewnić się, czy zasoby genetyczne i związaną z nimi tradycyjną wiedzę pozyskali zgodnie z mającymi zastosowanie wymogami prawa lub przepisami oraz by – w odpowiednich przypadkach – korzyści były dzielone uczciwie i sprawiedliwie. W związku z tym właściwe organy krajowe powinny przyjmować uznane na szczeblu międzynarodowym świadectwa zgodności jako dowód na to, że objęte nimi zasoby genetyczne udostępniono legalnie i że ustalono wzajemnie uzgodnione warunki w odniesieniu do danego użytkownika oraz określono w tych warunkach zakres wykorzystania zasobów. Konkretne wybory dokonywane przez użytkowników w kwestii narzędzi i środków stosowanych w celu dopełnienia obowiązku należytej staranności należy wspomagać za pomocą uznawania najlepszych praktyk oraz środków uzupełniających wspierających sektorowe kodeksy postępowania, modelowe elementy kontraktu i wytyczne, co pozwoli zwiększyć pewność prawa i obniżyć koszty. Obowiązek przechowywania przez użytkowników informacji istotnych z punktu widzenia dostępu i podziału korzyści powinien być ograniczony w czasie i zależny od długości okresu potrzebnego na ewentualną innowację.

(22)

Pomyślne wdrożenie Protokołu z Nagoi zależy od użytkowników i dawców zasobów genetycznych lub tradycyjnej wiedzy związanej z zasobami genetycznymi, którzy negocjują wzajemnie uzgodnione warunki, co prowadzi do uczciwego i sprawiedliwego podziału korzyści i przyczynia się do realizacji szerszego celu przewidzianego w Protokole z Nagoi wspierającego ochronę i zrównoważone wykorzystanie różnorodności biologicznej. Użytkownicy i dawcy zasobów są również zachęcani do podnoszenia świadomości co do znaczenia zasobów genetycznych i tradycyjnej wiedzy związanej z tymi zasobami.

(23)

Obowiązek należytej staranności powinien mieć zastosowanie do wszystkich użytkowników bez względu na ich skalę działania, w tym do mikroprzedsiębiorstw oraz małych i średnich przedsiębiorstw. Niniejsze rozporządzenie powinno przewidywać szereg środków i instrumentów, które umożliwią mikroprzedsiębiorstwom oraz małym i średnim przedsiębiorstwom wypełnienie ich obowiązków przy ponoszeniu przystępnych kosztów i przy wysokim poziomie pewności prawa.

(24)

Opracowane przez użytkowników najlepsze praktyki powinny odgrywać ważną rolę w określaniu warunków należytej staranności, które będą szczególnie odpowiednie z punktu widzenia osiągania zgodności z systemem wdrażania Protokołu z Nagoi przy przystępnych kosztach i wysokim poziomie pewności prawa. Użytkownicy powinni korzystać z istniejących kodeksów postępowania w zakresie dostępu i podziału korzyści, opracowanych dla badań akademickich, uniwersyteckich i niekomercyjnych badań naukowych oraz dla poszczególnych gałęzi przemysłu. Stowarzyszenia użytkowników powinny mieć możliwość zwracania się do Komisji o stwierdzenie, czy określoną kombinację procedur, narzędzi lub mechanizmów nadzorowaną przez dane stowarzyszenie można uznać za najlepszą praktykę. Właściwe organy krajowe państw członkowskich powinny brać pod uwagę fakt, że wdrożenie przez danego użytkownika uznanej najlepszej praktyki obniża ryzyko braku zapewnienia zgodności i uzasadnia ograniczenie kontroli zgodności. Takie samo podejście należy stosować do najlepszych praktyk przyjmowanych przez strony Protokołu z Nagoi.

(25)

Protokół z Nagoi stanowi, że punkty kontrolne muszą być skuteczne i powinny odnosić się do wykorzystania zasobów genetycznych. W określonych punktach w łańcuchu działań składających się na wykorzystanie użytkownicy powinni deklarować i na żądanie przedkładać dowody, że dopełnili obowiązku należytej staranności. Jednym z odpowiednich momentów na złożenie takiego oświadczenia jest etap otrzymania środków finansowych na badania naukowe. Innym odpowiednim momentem jest końcowy etap wykorzystania zasobów, co oznacza końcowy etap opracowania produktu przed wystąpieniem o zezwolenie na dopuszczenie do obrotu, dla produktu wytworzonego w wyniku wykorzystania zasobów genetycznych lub tradycyjnej wiedzy związanej z takimi zasobami lub w przypadku, gdy zezwolenie na dopuszczenie do obrotu nie jest wymagane, podczas końcowego etapu opracowywania produktu, przed pierwszym wprowadzeniem na rynek unijny. Aby zapewnić skuteczność punktów kontrolnych przy jednoczesnym zwiększeniu pewności prawa dla użytkowników należy, zgodnie z art. 291 ust. 2 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej powierzyć Komisji uprawnienia wykonawcze. Komisja powinna korzystać z tych uprawnień wykonawczych w celu ustalenia końcowego etapu opracowywania produktu zgodnie z Protokołem z Nagoi, aby określić końcowy etap wykorzystania zasobów w poszczególnych sektorach.

(26)

Należy uznać, że ważną rolę we wdrażaniu Protokołu z Nagoi będzie odgrywał system wymiany informacji o dostępie i podziale korzyści. Zgodnie z art. 14 i 17 Protokołu z Nagoi informacje będą przesyłane do systemu wymiany informacji o dostępie i podziale korzyści jako element procesu wydawania uznanych na szczeblu międzynarodowym świadectw zgodności. Właściwe organy krajowe powinny współpracować z systemem wymiany informacji o dostępie i podziale korzyści, aby zapewnić wymianę informacji w celu ułatwienia monitorowania przez właściwe organy krajowe zgodności zapewnianej przez użytkowników.

(27)

Gromadzenie zasobów genetycznych pochodzących z natury jest najczęściej podejmowane w celach niekomercyjnych przez naukowców lub kolekcjonerów ze środowisk akademickich, uniwersyteckich i z sektora niekomercyjnego. W ogromnej większości przypadków i w prawie wszystkich sektorach dostęp do nowo pozyskanych zasobów genetycznych uzyskuje się za pomocą pośredników, kolekcji lub podmiotów, które nabywają zasoby genetyczne w państwach trzecich.

(28)

Kolekcje są głównymi dostawcami wykorzystywanych w Unii zasobów genetycznych i tradycyjnej wiedzy związanej z zasobami genetycznymi. Jako dostawcy kolekcje mogą odgrywać istotną rolę, w ramach łańcucha kontroli pochodzenia produktu, przy udzielaniu pomocy innym użytkownikom — w spełnianiu przez nich swoich obowiązków. W tym celu należy utworzyć system zarejestrowanych kolekcji w obrębie Unii poprzez ustanowienie dobrowolnego rejestru kolekcji, który będzie prowadzony przez Komisję. Taki system zapewniłby, że kolekcje włączone do rejestru będą skutecznie stosowały środki polegające na dostarczaniu próbek zasobów genetycznych osobom trzecim z dokumentacją świadczącą o uzyskaniu do nich legalnego dostępu oraz zapewniłby ustanowienie wzajemnie uzgodnionych warunków, gdy jest to wymagane. System zarejestrowanych kolekcji w obrębie Unii znacznie obniżyłby ryzyko wykorzystania w Unii zasobów genetycznych, do których dostęp uzyskano niezgodnie z prawodawstwem lub przepisami krajowymi dotyczącymi dostępu i podziału korzyści stosowanymi przez daną Stronę Protokołu z Nagoi. Właściwe organy krajowe państw członkowskich powinny sprawdzać, czy dana kolekcja spełnia wymogi uznania jej za kolekcję odpowiednią do włączenia do rejestru. Należałoby uznać, że użytkownicy otrzymujący zasoby genetyczne z kolekcji włączonej do rejestru dopełnili obowiązku należytej staranności, jeśli chodzi o dążenie do uzyskania wszystkich niezbędnych informacji. Powinno się to okazać szczególnie korzystne dla naukowców ze środowisk akademickich, uniwersyteckich i z sektora niekomercyjnego, jak również dla małych i średnich przedsiębiorstw, oraz powinno przyczynić się do ograniczenia wymogów administracyjnych i wymogów dotyczących zgodności.

(29)

Właściwe organy krajowe państw członkowskich powinny sprawdzać, czy użytkownicy spełniają swoje obowiązki, czy uzyskali uprzednią zgodę oraz czy ustalili wzajemnie uzgodnione warunki. Właściwe organy krajowe powinny również prowadzić rejestr przeprowadzonych kontroli oraz udostępniać odpowiednie informacje zgodnie z dyrektywą 2003/4/WE Parlamentu Europejskiego i Rady (7).

(30)

Państwa członkowskie powinny zapewnić, by naruszenia przepisów wdrażających Protokół z Nagoi były karane skutecznymi, proporcjonalnymi i odstraszającymi sankcjami.

(31)

Uwzględniając międzynarodowy charakter transakcji dotyczących dostępu i podziału korzyści, właściwe organy krajowe państw członkowskich powinny współpracować ze sobą, z Komisją oraz z właściwymi organami krajowymi w państwach trzecich, aby zapewniać przestrzeganie niniejszego rozporządzenia przez użytkowników, oraz wspierać skuteczne stosowanie przepisów wdrażających Protokół z Nagoi.

(32)

Unia i państwa członkowskie powinny działać w sposób proaktywny, aby zapewnić osiągnięcie celów Protokołu z Nagoi, co pozwoli zwiększyć zasoby służące wspieraniu ochrony różnorodności biologicznej i zrównoważonego wykorzystania jej elementów w skali globalnej.

(33)

Komisja i państwa członkowskie powinny podjąć odpowiednie środki uzupełniające, aby zwiększyć skuteczność wdrażania niniejszego rozporządzenia i obniżać koszty, w szczególności w przypadkach, w których byłoby to korzystne dla naukowców ze środowisk akademickich, uniwersyteckich i z sektora niekomercyjnego oraz małych i średnich przedsiębiorstw.

(34)

W celu zapewnienia jednolitych warunków wdrażania niniejszego rozporządzenia należy powierzyć Komisji uprawnienia wykonawcze. Uprawnienia te powinny być wykonywane zgodnie z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 182/2011 (8).

(35)

Ponieważ cel niniejszego rozporządzenia, czyli wspieranie uczciwego i sprawiedliwego podziału korzyści wynikających z wykorzystania zasobów genetycznych zgodnie z Protokołem z Nagoi, nie może zostać w wystarczającym stopniu osiągnięty przez państwa członkowskie, natomiast ze względu na jego skalę oraz potrzebę zapewnienia funkcjonowania rynku wewnętrznego może zostać lepiej osiągnięty na poziomie Unii, może ona przyjmować środki zgodnie z zasadą pomocniczości określoną w art. 5 Traktatu o Unii Europejskiej. Zgodnie z zasadą proporcjonalności określoną w tym artykule niniejsze rozporządzenie nie wykracza poza to, co jest konieczne do osiągnięcia tego celu.

(36)

Datę wejścia w życie niniejszego rozporządzenia należy skorelować z wejściem w życie Protokołu z Nagoi w Unii, tak, aby zapewnić takie same warunki na poziomie unijnym i światowym w odniesieniu do działań w zakresie dostępu do zasobów genetycznych i podziału korzyści wynikających z ich wykorzystania,