|
ISSN 1725-5139 doi:10.3000/17255139.L_2010.177.pol |
||
|
Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej |
L 177 |
|
|
||
|
Wydanie polskie |
Legislacja |
Rocznik 53 |
|
Spis treści |
|
II Akty o charakterze nieustawodawczym |
Strona |
|
|
|
AKTY PRZYJĘTE PRZEZ ORGANY UTWORZONE NA MOCY UMÓW MIĘDZYNARODOWYCH |
|
|
|
* |
||
|
|
* |
||
|
|
* |
||
|
|
* |
||
|
|
* |
||
|
|
* |
||
|
|
* |
||
|
|
* |
|
PL |
Akty, których tytuły wydrukowano zwykłą czcionką, odnoszą się do bieżącego zarządzania sprawami rolnictwa i generalnie zachowują ważność przez określony czas. Tytuły wszystkich innych aktów poprzedza gwiazdka, a drukuje się je czcionką pogrubioną. |
II Akty o charakterze nieustawodawczym
AKTY PRZYJĘTE PRZEZ ORGANY UTWORZONE NA MOCY UMÓW MIĘDZYNARODOWYCH
|
10.7.2010 |
PL |
Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej |
L 177/1 |
Jedynie oryginalne teksty EKG ONZ mają skutek prawny w świetle międzynarodowego prawa publicznego. Status i datę wejścia w życie niniejszego regulaminu należy sprawdzać w najnowszej wersji dokumentu EKG ONZ dotyczącego statusu TRANS/WP.29/343, dostępnej pod adresem: http://www.unece.org/trans/main/wp29/wp29wgs/wp29gen/wp29fdocstts.html
Regulamin nr 1 Europejskiej Komisji Gospodarczej Organizacji Narodów Zjednoczonych (EKG ONZ) – Jednolite przepisy dotyczące homologacji świateł głównych samochodowych z asymetrycznymi światłami mijania lub drogowymi i żarówkami kategorii R2 lub HS1
Obejmujący wszystkie obowiązujące teksty, w tym:
serię poprawek 02 – data wejścia w życie: 8 września 2001 r.
SPIS TREŚCI
REGULAMIN
Zakres
|
1. |
Definicje |
|
2. |
Wystąpienie o homologację |
|
3. |
Oznakowanie |
|
4. |
Homologacja |
|
5. |
Specyfikacje ogólne |
|
6. |
Oświetlenie |
|
7. |
Ocena uciążliwości |
|
8. |
Światło główne wzorcowe |
|
9. |
Zgodność produkcji |
|
10. |
Sankcje z tytułu niezgodności produkcji |
|
11. |
Zmiana typu światła głównego i rozszerzenie homologacji |
|
12. |
Ostateczne zaniechanie produkcji |
|
13. |
Nazwy i adresy placówek technicznych upoważnionych do przeprowadzania badań homologacyjnych oraz nazwy i adresy organów administracji |
|
14. |
Przepisy przejściowe |
ZAŁĄCZNIKI
|
Załącznik 1 – |
Powiadomienie dotyczące udzielenia, rozszerzenia, odmowy udzielenia lub cofnięcia homologacji lub ostatecznego zaniechania produkcji typu światła głównego na mocy regulaminu nr 1 |
|
Załącznik 2 – |
Światła główne specjalne przeznaczone dla ciągników rolniczych lub leśnych i do innych pojazdów o ograniczonej prędkości |
|
Załącznik 3 – |
Minimalne wymagania dotyczące procedur kontroli zgodności produkcji |
|
Załącznik 4 – |
Badania stabilności parametrów fotometrycznych świateł głównych podczas pracy |
|
Załącznik 5 – |
Przykłady układów znaków homologacji |
|
Załącznik 6 – |
Ekrany pomiarowe |
|
Załącznik 7 – |
Wymagania dotyczące świateł z szybą z tworzywa sztucznego – badanie szyby lub próbek materiału oraz kompletnych świateł |
|
Załącznik 8 – |
Minimalne wymagania dotyczące pobierania próbek przez kontrolera |
ZAKRES (1)
Niniejszy regulamin dotyczy świateł głównych samochodowych, które mogą zawierać szyby ze szkła lub tworzywa sztucznego.
1. DEFINICJE
Na potrzeby niniejszego regulaminu
1.1. „szyba” oznacza zewnętrzny element światła głównego (zespołu), który przepuszcza światło przez powierzchnię świetlną;
1.2. „powłoka” oznacza dowolny produkt lub produkty nałożone w jednej lub wielu warstwach na zewnętrzną powierzchnię szyby;
światła główne różnych „typów” oznaczają światła główne, które różnią się między sobą pod względem następujących istotnych elementów:
1.3.1. nazwy handlowej lub znaku towarowego;
1.3.2. właściwości układu optycznego
1.3.3. obecności dodatkowych elementów mogących zmienić właściwości optyczne przez odbicie, załamanie, pochłanianie lub odkształcenie podczas pracy;
1.3.4. dostosowania do ruchu prawostronnego, do ruchu lewostronnego lub do ruchu po obu stronach,
1.3.5. możliwości wysyłania światła mijania, światła drogowego lub obu;
1.3.6. materiałów, z których wykonane są szyby i powłoka (jeżeli taka występuje);
1.3.7. oprawy przeznaczonej do montażu żarówki (lub żarówek) jednej z odpowiednich kategorii: R2 lub HS1 (2).
2. WYSTĄPIENIE O HOMOLOGACJĘ
2.1. Wniosek o homologację składa właściciel nazwy handlowej lub znaku towarowego albo jego należycie upoważniony przedstawiciel. We wniosku określa się: czy światło główne jest przeznaczone do wytwarzania zarówno światła mijania, jak i światła drogowego, czy tylko jednego z tych świateł;
jeżeli światło główne jest przeznaczone do wytwarzania światła mijania, czy jest ono zaprojektowane do ruchu lewo- i prawostronnego, czy tylko do ruchu lewostronnego albo tylko do ruchu prawostronnego;
jeżeli światło główne jest wyposażone w regulowany odbłyśnik, położenie(-a) zamontowania światła głównego względem podłoża i wzdłużnej środkowej płaszczyzny pojazdu;
Do wniosku należy dołączyć dla każdego typu światła głównego:
2.2.1. rysunki w trzech egzemplarzach o dostatecznej szczegółowości, umożliwiające identyfikację typu i przedstawiające przedni widok światła głównego, ze szczegółami ewentualnego użebrowania szyby, oraz przekrój poprzeczny; rysunki wskazują miejsce zarezerwowane dla znaku homologacji.
Jeżeli światło główne jest wyposażone w regulowany odbłyśnik, wskazanie położenia (położeń) zamontowania światła głównego względem podłoża i wzdłużnej środkowej płaszczyzny pojazdu, jeśli światło główne jest przeznaczone do stosowania wyłącznie w tym położeniu (położeniach);
2.2.2. krótką specyfikację techniczną
2.2.3. dwie próbki typu światła głównego;
do badań tworzywa sztucznego, z którego wykonane są szyby:
trzynaście próbek szyb;
2.2.4.1.1. sześć z tych próbek można zastąpić sześcioma próbkami materiału o rozmiarze co najmniej 60 × 80 mm, o płaskiej lub wypukłej powierzchni zewnętrznej oraz zasadniczo płaskiej powierzchni w środku (promień krzywizny nie mniejszy niż 300 mm), o wymiarach co najmniej 15 × 15 mm;
2.2.4.1.2. każda taka szyba lub próbka materiału musi być wykonana metodą, która ma być stosowana w produkcji seryjnej;
2.2.4.2. odbłyśnik, do którego szyby mogą być przymocowane zgodnie z instrukcjami producenta.
2.3. Materiałom, z których wykonane są szyby i ewentualnie zastosowane powłoki, towarzyszy sprawozdanie z badań właściwości tych materiałów i powłok, jeśli zostały już zbadane.
2.4. Przed udzieleniem homologacji typu właściwy organ weryfikuje istnienie zadowalających metod zapewniających skuteczną kontrolę zgodności produkcji.
3. OZNAKOWANIE (3)
3.1. Światła główne przedstawione do homologacji noszą nazwę handlową lub znak towarowy wnioskującego.
3.2. Na szybie i na głównym korpusie (4) muszą znajdować się wystarczająco duże powierzchnie dla znaku homologacji i dodatkowych symboli określonych w pkt 4; miejsca te muszą być wskazane na rysunkach wspomnianych w powyższym pkt 2.2.1.
3.3. W przypadku świateł głównych mających spełniać wymagania zarówno państw, w których obowiązuje ruch prawostronny, jak i tych, w których obowiązuje ruch lewostronny, oba ustawienia zespołu optycznego w pojeździe lub żarówki na odbłyśniku są oznakowane dużymi literami R i D dla ruchu prawostronnego oraz L i G dla ruchu lewostronnego.
4. HOMOLOGACJA
4.1. Informacje ogólne
4.1.1. Homologacji udziela się, jeżeli wszystkie próbki typu światła głównego przedstawione zgodnie z powyższym pkt 2 spełniają przepisy niniejszego regulaminu.
4.1.2. Jeżeli światła zespolone, połączone lub wzajemnie sprzężone spełniają wymagania więcej niż jednego regulaminu, może być umieszczony jeden wspólny znak homologacji międzynarodowej pod warunkiem, że każde z zespolonych, połączonych lub wzajemnie sprzężonych świateł spełnia odnoszące się do niego wymagania. Wymóg ten nie dotyczy świateł głównych zawierających żarówkę dwuwłóknową, jeśli homologowano jedną wiązkę światła.
4.1.3. Każdy typ, któremu udzielono homologacji, otrzymuje numer homologacji. Ta sama Umawiająca się Strona nie może przypisać tego samego numeru do innego typu światła głównego objętego niniejszym regulaminem, z wyjątkiem rozszerzenia homologacji na urządzenie różniące się jedynie barwą emitowanego światła.
4.1.4. Powiadomienie o udzieleniu, rozszerzeniu, odmowie lub cofnięciu homologacji lub o ostatecznym zaniechaniu produkcji typu światła głównego na mocy niniejszego regulaminu przekazuje się Stronom Porozumienia z 1958 r. stosującym niniejszy regulamin za pomocą formularza zgodnego ze wzorem przedstawionym w załączniku 1 do niniejszego regulaminu, ze wskazaniami zgodnymi z pkt 2.2.1. Jeżeli światło główne jest wyposażone w regulowany odbłyśnik i jeżeli to światło główne ma być używane wyłącznie w położeniach zamontowania zgodnie ze wskazaniami pkt 2.2.1, wnioskujący jest zobowiązany na podstawie homologacji do poinformowania użytkownika we właściwy sposób o prawidłowym położeniu (położeniach) zamontowania.
4.1.5. Oprócz znaku określonego w pkt 3.1 znak homologacji opisany w poniższych pkt 4.2 i 4.3 należy umieścić w miejscach, o których mowa w powyższym pkt 3.2, na każdym świetle głównym odpowiadającym typowi homologowanemu na podstawie niniejszego regulaminu.
4.2. Elementy znaku homologacji
Znak homologacji musi składać się z:
międzynarodowego znaku homologacji zawierającego:
4.2.1.1. okręg otaczający literę „E”, po której następuje numer wskazujący kraj, który udzielił homologacji (5);
4.2.1.2. numer homologacji określony w pkt 4.1.3;
następującego dodatkowego symbolu (lub symboli):
4.2.2.1. na światłach głównych spełniających jedynie wymagania ruchu lewostronnego, poziomej strzałki skierowanej w prawo od patrzącego znajdującego się na wprost światła, tj. w stronę jezdni, po której odbywa się ruch;
4.2.2.2. na światłach głównych przystosowanych do spełniania wymagań obydwu systemów ruchu poprzez odpowiednią regulację ustawienia zespołu optycznego lub żarówki, poziomej strzałki z grotem na obydwu końcach, przy czym groty zwrócone są, odpowiednio, w lewo i w prawo;
4.2.2.3. na światłach głównych spełniających wymagania niniejszego regulaminu tylko w odniesieniu do światła mijania – litery „C”;
4.2.2.4. na światłach głównych spełniających wymagania niniejszego regulaminu tylko w odniesieniu do światła drogowego – litery „R”;
4.2.2.5. na światłach głównych spełniających wymagania niniejszego regulaminu zarówno w odniesieniu do światła mijania, jak i drogowego – liter „CR”;
4.2.2.6. na światłach głównych z szybą z tworzywa sztucznego, grupy liter „PL” umieszczonej w pobliżu symboli określonych w powyższych pkt 4.2.2.3–4.2.2.5;
4.2.2.7. W każdym przypadku właściwy tryb pracy zastosowany podczas procedury badania zgodnie z pkt 1.1.1.1 załącznika 4 oraz dopuszczalne napięcie(-a) zgodnie z pkt 1.1.1.2 załącznika 4 określa się na świadectwie homologacji i na formularzu powiadomienia przesyłanego państwom, które są Umawiającymi się Stronami Porozumienia i które stosują niniejszy regulamin.
W odpowiednich przypadkach urządzenie znakuje się następująco:
na światłach głównych, które spełniają wymagania niniejszego regulaminu i które są tak zaprojektowane, że żarnik światła mijania nie jest zapalany jednocześnie z żarnikiem lampy o jakiejkolwiek innej funkcji oświetlającej, z którą to światło może być wzajemnie sprzężone: w znaku homologacji za symbolem światła mijania należy umieścić ukośnik (/).
Na światłach głównych spełniających wymagania załącznika 4 do niniejszego regulaminu, jedynie w przypadku zasilania napięciem 6V lub 12V, w pobliżu oprawki żarówki należy umieścić symbol składający się z liczby 24 przekreślonej za pomocą krzyżyka (X).
4.2.2.8. W pobliżu wyżej wymienionych symboli dodatkowych można umieścić dwie cyfry numeru homologacji oznaczające serię poprawek obowiązujących w chwili udzielania homologacji oraz, jeśli to konieczne, wymaganą strzałkę.
4.2.2.9. Znaki i symbole podane w powyższych pkt 4.2.1 i 4.2.2 muszą być czytelne i nieusuwalne, również po zamontowaniu urządzenia w pojeździe.
4.3. Układ znaku homologacji
4.3.1. Światła niezależne
W załączniku 5 do niniejszego regulaminu, rysunki 1–9, podano przykłady układów znaków homologacji z wyżej wymienionymi dodatkowymi symbolami.
4.3.2. Światła zespolone, połączone lub wzajemnie sprzężone
W przypadku stwierdzenia, że światła zespolone, połączone lub wzajemnie sprzężone spełniają wymagania kilku regulaminów, wystarczy umieścić jeden międzynarodowy znak homologacji składający się z okręgu otaczającego literę „E”, po której następuje numer wskazujący kraj, który udzielił homologacji, oraz numer homologacji. Ten znak homologacji może być umieszczony w dowolnym miejscu na zespolonych, połączonych lub wzajemnie sprzężonych światłach, pod warunkiem że:
4.3.2.1.1. jest widoczny po ich zamontowaniu;
4.3.2.1.2. żadna część zespolonych, połączonych lub wzajemnie sprzężonych świateł, która przepuszcza światło, nie może być usunięta bez jednoczesnego usunięcia znaku homologacji.
Należy nanieść: symbol identyfikacyjny dla każdego światła, właściwy dla regulaminu, na podstawie którego udzielono homologacji, wraz z odpowiednią serią poprawek odpowiadającą ostatnim istotnym zmianom technicznym wprowadzonym do regulaminu (na dzień udzielenia homologacji) oraz, jeżeli to niezbędne, wymaganą strzałkę:
4.3.2.2.1. na odpowiedniej powierzchni świetlnej
4.3.2.2.2. lub w grupie, w taki sposób, aby każde z zespolonych, połączonych lub wzajemnie sprzężonych świateł mogło zostać jednoznacznie zidentyfikowane (zob. cztery możliwe przykłady w załączniku 5).
4.3.2.3. Rozmiar składników takiego pojedynczego znaku homologacji nie może być mniejszy niż minimalny rozmiar najmniejszego z indywidualnych znaków wymagany przez regulamin, na podstawie którego udzielono homologacji.
4.3.2.4. Każdy typ, któremu udzielono homologacji, otrzymuje numer homologacji. Ta sama Umawiająca się Strona nie może przydzielić tego samego numeru innemu typowi zespolonych, połączonych lub wzajemnie sprzężonych świateł, objętych niniejszym regulaminem.
4.3.2.5. W załączniku 5 do niniejszego regulaminu, rysunek 10, podano przykłady układów znaków homologacji dla zespolonych, połączonych lub wzajemnie sprzężonych świateł ze wszystkimi wyżej wymienionymi dodatkowymi symbolami.
Światła, których szyba może być wykorzystywana przez światła główne różnych typów, i które mogą być wzajemnie sprzężone lub zespolone z innymi światłami.
Zastosowanie mają przepisy określone w powyższym pkt 4.3.2.
4.3.3.1. Ponadto, w przypadku wykorzystywania tej samej szyby, mogą być na niej umieszczone różne znaki homologacji odnoszące się do różnych typów świateł głównych lub zespołów świateł, pod warunkiem że główny korpus światła głównego, nawet jeśli jest nierozdzielny z szybą, również posiada powierzchnię opisaną w powyższym pkt 3.2 i umieszczono na nim znaki homologacji właściwe dla realizowanych funkcji. Jeżeli różne typy świateł głównych posiadają ten sam główny korpus, może on nosić różne znaki homologacji.
4.3.3.2. W załączniku 5 do niniejszego regulaminu, rysunek 11, podano przykłady układów znaków homologacji odnoszących się do powyższego przypadku.
5. SPECYFIKACJE OGÓLNE
5.1. Każda próbka odpowiada specyfikacjom przedstawionym w poniższych pkt 6 i 7.
5.2. Światła główne są wykonane tak, aby zachowały swoje określone właściwości fotometryczne i funkcjonowały właściwie podczas normalnego użytkowania pomimo drgań, którym mogą być poddawane.
5.3. Światła główne muszą być wyposażone w urządzenie umożliwiające ich regulację w pojeździe, tak aby spełniały odnoszące się do nich przepisy. Takie urządzenie nie musi być montowane w zespołach, w których nie można rozdzielić odbłyśnika i szyby rozpraszającej, pod warunkiem że stosowanie takich zespołów jest ograniczone do pojazdów, w których ustawienie świateł głównych może być regulowane za pomocą innych sposobów. Jeżeli światło główne wytwarzające światło drogowe i światło główne wytwarzające światło mijania, przy czym każde z nich jest wyposażone we własną żarówkę, są zmontowane tworząc złożony zespół, urządzenie regulacyjne musi umożliwiać należytą regulację każdego układu optycznego z osobna.
Nie ma to jednak zastosowania do świateł z nierozdzielnymi odbłyśnikami. Dla tego typu zespołów stosuje się wymagania poniższego pkt 6.
5.4. Części, za pomocą których żarówka jest mocowana do odbłyśnika są tak wykonane, aby nawet w ciemności żarówki nie można było umieścić w żadnym innym położeniu niż położenie poprawne. Oprawka żarówki odpowiada właściwościom wymiarowym podanym w następujących arkuszach danych publikacji IEC 61-2.
|
Żarówka |
Oprawka |
Arkusz danych |
|
R2 |
P45t-41 |
7005-95-1 |
|
H51 |
PX43t |
7005-34-1 |
5.5. Światła główne zaprojektowane tak, by spełniały wymagania zarówno państw, w których obowiązuje ruch prawostronny, jak i tych, w których obowiązuje ruch lewostronny, mogą być dostosowywane do danego rodzaju ruchu poprzez ich odpowiednie fabryczne wyregulowanie w czasie wyposażania pojazdu lub ustawiane przez kierowcę. Takie fabryczne wyregulowanie lub ustawienie przez kierowcę musi polegać, na przykład, na umieszczeniu zespołu optycznego pod danym kątem na pojeździe lub ustawienie żarówki pod danym kątem w stosunku do zespołu optycznego. We wszystkich przypadkach występują jedynie dwa dokładnie odróżniające się położenia: jedno dla prawostronnego kierunku jazdy, a drugie dla lewostronnego kierunku jazdy. Konstrukcja musi uniemożliwiać nieumyślne przestawienie świateł głównych z jednej pozycji do drugiej lub umieszczenia ich w pozycji pośredniej. Gdy dla żarówki przewidziane są dwa różne ustawienia, to części służące do podłączania żarówki do odbłyśnika muszą być tak zaprojektowane i wykonane, aby w każdym z tych dwóch ustawień żarówka była utrzymywana w położeniu z dokładnością wymaganą dla świateł głównych przystosowanych do ruchu tylko po jednej stronie drogi.
5.6. Wykonuje się uzupełniające badania zgodnie z wymaganiami określonymi w załączniku 4 w celu zagwarantowania, że stosowanie nie powoduje nadmiernej zmiany parametrów fotometrycznych.
5.7. Zgodność z wymaganiami pkt 5.2–5.5 sprawdza się wzrokowo, a w miarę potrzeby przez próbne zamontowanie świateł.
5.8. Jeżeli szyba światła głównego jest wykonana z tworzywa sztucznego, wykonuje się badania zgodnie z wymaganiami określonymi w załączniku 7.
6. OŚWIETLENIE
6.1.1. Światła główne muszą być wykonane w taki sposób, aby zamontowane w nich żarówki R2 lub HS1 wytwarzały nieoślepiające światło mijania o odpowiednim natężeniu oraz dobre światło drogowe.
6.1.2. Natężenie światła wytwarzane przez światło główne sprawdza się na pionowym ekranie pomiarowym ustawionym w odległości 25 m przed światłem głównym i pod kątem prostym do jego osi (zob. załącznik 6).
6.1.3. Światło główne należy sprawdzać za pomocą jednej albo kilku żarówek wzorcowych, zaprojektowanych do świecenia pod napięciem znamionowym 12 V, przy czym dowolny filtr żółty selektywny (6) należy zastąpić geometrycznie identycznym filtrem bezbarwnym o czynniku przepuszczania światła równym przynajmniej 80 %. Podczas sprawdzania światła głównego napięcie na końcówkach żarówki reguluje się tak, aby uzyskać następujące parametry:
|
Żarówka kategoria |
Przybliżone napięcie zasilania (V) podczas pomiaru |
Strumień świetlny (w lumenach) |
|
|
żarnik emitujący światło drogowe |
żarnik emitujący światło mijania |
||
|
R2 |
12 |
700 |
450 |
|
H51 |
12 |
700 |
450 |
6.1.4. Wymiary określające położenie żarówki (żarówek) i osłony wewnątrz żarówki wzorcowej podano w odpowiednim arkuszu danych regulaminu nr 37.
6.1.5. Bańka żarówki wzorcowej musi mieć taki kształt i właściwości optyczne, aby nie występowało odbicie lub załamanie światła niekorzystnie wpływające na rozsył światła. Zgodność z powyższym wymogiem sprawdza się przez pomiar rozsyłu światła wytwarzanego przez światło główne wzorcowe wyposażone w żarówkę wzorcową.
Światło mijania musi wytwarzać na tyle wyraźną granicę światła i cienia, aby umożliwić zadowalające ustawienia światła za jej pomocą. Granica światła i cienia musi być poziomą linią prostą po stronie przeciwnej do kierunku ruchu, dla którego światło główne jest przeznaczone; po drugiej stronie musi ona być pozioma lub przebiegać pod kątem do 15° powyżej poziomu.
Światło główne musi być tak ustawione, aby:
6.2.1. granica światła i cienia z lewej strony ekranu (7) była pozioma w przypadku świateł głównych przystosowanych do spełniania wymagań ruchu prawostronnego, a w przypadku świateł głównych przystosowanych do spełniania wymagań ruchu lewostronnego pozioma była granica światła i cienia z prawej strony ekranu;
6.2.2. pozioma część granicy światła i cienia była umieszczona na ekranie 25 cm poniżej konturu poziomej płaszczyzny przechodzącej przez ogniskową światła głównego (zob. załącznik 6 do niniejszego regulaminu);
6.2.3. położenie ekranu odpowiadało położeniu określonemu w załączniku 6 (8).
Przy takim ustawieniu światło główne musi spełniać wymagania określone w poniższych pkt 6.3 i 6.5, o ile ma ono wytwarzać światło mijania i światło drogowe. Jeśli ma ono wytwarzać głównie światło mijania, musi ono spełniać jedynie wymagania pkt 6.3 (9).
Jeśli ustawione w ten sposób światło główne nie spełnia wymagań wymienionych w pkt 6.3 i 6.5, można zmienić jego ustawienie pod warunkiem, że oś wiązki lub punkt przecięcia HV określony w załączniku 6 do niniejszego regulaminu nie są bocznie przesunięte o więcej niż 1° (= 44 cm) w lewo lub w prawo (10). Aby ułatwić ustawianie przy pomocy granicy światła i cienia, światło główne może być częściowo zasłonięte w celu zaostrzenia granicy światła i cienia.
Jeśli światło główne służy wyłącznie jako światło drogowe, musi być ustawione w taki sposób, aby obszar maksymalnego oświetlenia był skupiony w punkcie przecięcia się linii hh i vv. Takie światło główne musi spełniać tylko wymagania określone w pkt 6.5.
6.3. Oświetlenie wytwarzane na ekranie przez światło mijania spełnia następujące wymagania: (11)
|
Punkt na ekranie pomiarowym |
Wymagane oświetlenie w luksach |
|
|
Światła główne dla ruchu prawostronnego |
Światła główne dla ruchu lewostronnego |
|
|
Punkt R 50 L |
Punkt H 50 R |
≤ 0–4 |
|
Punkt 75 R |
Punkt 75 L |
≥ 6 |
|
Punkt 50 R |
Punkt 50 L |
≥ 6 |
|
Punkt 25 L |
Punkt 25 R |
≥ 1,5 |
|
Punkt 25 R |
Punkt 25 L |
≥ 1,5 |
|
Dowolny punkt w strefie III |
≤ 0,7 |
|
|
Dowolny punkt w strefie IV |
≥ 2 |
|
|
Dowolny punkt w strefie I |
≤ 20 |
|
W przypadku gdy strumień żarówki wzorcowej używanej do pomiaru jest inny niż 450 lumenów, pomiary muszą zostać skorygowane proporcjonalnie do wartości strumieni. Nie mogą występować odchylenia boczne utrudniające dobrą widoczność w żadnej ze stref I, II, III i IV.
Światła główne przystosowane do spełniania wymagań ruchu zarówno prawostronnego, jak i lewostronnego, spełniają w obu ustawieniach zespołu optycznego lub żarówki określone powyżej wymagania dla odpowiedniego systemu ruchu.
6.4. Wartości oświetlenia w strefach „A” i „B” przedstawione na rysunku P1C w załączniku 6 sprawdza się poprzez pomiar wartości fotometrycznych w pkt 1–8 na tym rysunku; wartości te muszą zawierać się w następujących granicach:
1 + 2 + 3 ≥ 0,3 luksa oraz
4 + 5 + 6 ≥ 0,6 luksa oraz
0,7 luksa ≥ 7 ≥ 0,1 luksa oraz
0,7 luksa ≥ 8 ≥ 0,2 luksa.
Te nowe wartości nie są wymagane w przypadku świateł głównych homologowanych przed datą rozpoczęcia stosowania suplementu 3 do serii poprawek 01 do niniejszego regulaminu (2 grudnia 1992 r.) ani w przypadku rozszerzeń takich homologacji.
W przypadku świateł głównych z regulowanym odbłyśnikiem wymagania pkt 6.2–6.4 stosuje się do każdego położenia zamontowania wskazanego zgodnie z pkt 2.1. W celu sprawdzenia stosuje się następującą procedurę:
6.5.1. każde zastosowane położenie realizuje się na goniometrze względem linii łączącej środek źródła światła i punkt HV na oświetlanym ekranie badawczym. Regulowany odbłyśnik przemieszcza się następnie do takiego położenia, aby rozkład światła na ekranie odpowiadał docelowym ustawieniom przedstawionym w pkt 6.1, 6.2 lub 6.4;
6.5.2. przy odbłyśniku ustawionym początkowo zgodnie z pkt 6.5.1 światło główne musi spełniać stosowne wymagania fotometryczne przedstawione w pkt 6.2, 6,3 i 6.4;
6.5.3. wykonuje się dodatkowe badania po przemieszczeniu odbłyśnika pionowo o ± 2° lub co najmniej do położenia maksymalnego, jeżeli jest ono mniejsze niż 2°, z jego początkowego położenia przy pomocy urządzenia do regulacji świateł głównych. Po ponownym ustawieniu światła głównego jako całości (na przykład za pomocą goniometru) w odpowiednim przeciwnym kierunku strumień świetlny sprawdza się w następujących kierunkach, przy czym musi się on zawierać w wymaganych granicach: światło mijania: punkty HV i 75R (odpowiednio 75L); światło drogowe: punkt HV (wartość procentowa Emax);
6.5.4. jeżeli wnioskujący wskazał więcej niż jedną pozycję zamontowania, procedurę przewidzianą w pkt 6.5.1–6.5.3 należy powtórzyć dla każdej z pozostałych pozycji;
6.5.5. jeżeli wnioskujący nie podał żadnych specjalnych pozycji zamontowania, światło główne ustawia się do pomiarów określonych w pkt 6.2–6.4, przy czym urządzenie do regulacji świateł głównych musi znajdować się w średnim położeniu. Wykonuje się dodatkowe badania zgodnie z pkt 6.5.3 z odbłyśnikiem przemieszczonym w jego krańcowe położenia (zamiast ± 2°) za pomocą urządzenia do regulacji świateł głównych.
6.6. Pomiary natężenia oświetlenia ekranu przez światła drogowe są dokonywane przy takim samym ustawieniu światła głównego, jak w przypadku pomiarów według powyższego pkt 6.3 lub, w przypadku światła głównego służącego jedynie jako światło drogowe, zgodnie z ostatnim akapitem pkt 6.2.3. Gdy do uzyskania wiązki głównej wykorzystywane jest więcej niż jedno źródło światła, w celu określenia wartości największego natężenia światła (Emax) wykorzystywane są wszystkie połączone funkcje.
Natężenie oświetlenia ekranu światłem drogowym musi spełniać następujące wymagania:
Punkt HV przecięcia się linii hh i vv musi znajdować się wewnątrz obszaru maksymalnego natężenia oświetlenia ograniczonego izoluksą 90 %.
Ta maksymalna wartość nie może być mniejsza niż 32 luksy.
Począwszy od punktu przecięcia HV, w linii poziomej na prawo i lewo, natężenie oświetlenia jest nie mniejsze niż 16 luksów do odległości 1,125 m oraz nie mniejsze niż 4 luksy do odległości 2,25 m. Jeśli strumień żarówki wzorcowej stosowanej do pomiarów jest inny niż 700 lumenów, tak zmierzone wartości należy skorygować proporcjonalnie do wartości strumienia.
6.7. Wartości natężenia oświetlenia ekranu wymienione w powyższych pkt 6.3 i 6.5 są mierzone za pomocą komórki fotoelektrycznej, której obszar światłoczuły zawiera się w kwadracie o boku 65 mm.
7. OCENA UCIĄŻLIWOŚCI
Ocenia się uciążliwość powodowaną przez światło mijania wytwarzane przez światło główne (12).
8. ŚWIATŁO GŁÓWNE WZORCOWE
Światło główne uważane jest za wzorcowe, jeżeli:
8.1. spełnia powyższe wymagania dotyczące homologacji,
8.2. ma skuteczną średnicę wynoszącą przynajmniej 160 mm,
zapewnia, przy użyciu żarówki wzorcowej w różnych punktach i na różnych obszarach określonych w powyższym pkt 6.3, natężenie oświetlenia równe:
8.3.1. nie więcej niż 90 % maksymalnych wartości granicznych;
8.3.2. nie mniej niż 120 % minimalnych wartości granicznych zalecanych w tabeli w pkt 6.3.
9. ZGODNOŚĆ PRODUKCJI
9.1. Światła główne homologowane zgodnie z niniejszym regulaminem muszą być wytwarzane zgodnie z typem homologowanym przez spełnianie wymagań ustalonych w pkt 6.
9.2. W celu sprawdzenia, czy spełnione są wymagania pkt 9.1, należy przeprowadzać odpowiednie kontrole produkcji.
Posiadacz homologacji musi w szczególności:
9.3.1. zapewnić istnienie procedur skutecznej kontroli jakości produktów,
9.3.2. mieć dostęp do wyposażenia kontrolnego niezbędnego do sprawdzania zgodności każdego homologowanego typu,
9.3.3. zapewnić zapisywanie danych z wyników badań oraz dostępność powiązanych dokumentów przez okres ustalony w porozumieniu z organem administracji,
9.3.4. prowadzić analizę wyników każdego rodzaju badań w celu sprawdzenia i zapewnienia stabilności właściwości produktu, uwzględniając przy tym dopuszczalne odchylenia występujące w produkcji przemysłowej,
9.3.5. zapewnić przeprowadzenie w odniesieniu do każdego typu produktu co najmniej badań określonych w załączniku 3 do niniejszego regulaminu,
9.3.6. dopilnować, aby każdy zestaw próbek będący dowodem niezgodności w świetle danego typu badania powodował pobranie następnej próbki i ponowne przeprowadzenie badania. Należy podejmować wszelkie niezbędne kroki w celu przywrócenia zgodności przedmiotowej produkcji.
Uprawniony organ, który udzielił homologacji typu, może w każdej chwili sprawdzić metody kontroli zgodności stosowane w stosunku do każdego zakładu produkcyjnego.
9.4.1. Podczas każdej kontroli wyniki badań oraz zapis z oceny produkcji należy udostępnić osobie przeprowadzającej kontrolę.
9.4.2. Inspektor może pobrać losowo próbki do zbadania w laboratorium producenta. Minimalna liczba próbek może zostać ustalona w świetle wyników kontroli przeprowadzanych przez samego producenta.
9.4.3. Kiedy poziom jakości okazuje się niezadowalający lub wydaje się konieczne sprawdzenie ważności badań wykonanych według powyższego pkt 9.4.2., inspektor musi wybrać próbki do wysłania do placówki technicznej, która prowadziła badania homologacyjne, stosując kryteria załącznika 8.
9.4.4. Właściwy organ może przeprowadzić dowolne badania przewidziane w niniejszym regulaminie. Badania te prowadzi się na losowo wybranych próbkach, bez powodowania utrudnień w realizacji zamówień producentów i zgodnie z kryteriami załącznika 8.
9.4.5. Właściwy organ dąży do prowadzenia kontroli z częstotliwością raz na dwa lata. Kwestię tę pozostawia się jednak do uznania właściwego organu zgodnie z jego wiedzą w zakresie organizacji skutecznej kontroli zgodności produkcji. W przypadku negatywnych wyników właściwy organ jest zobowiązany zapewnić podjęcie wszelkich niezbędnych kroków w celu niezwłocznego przywrócenia zgodności produkcji.
9.5. Świateł głównych z widocznymi wadami nie bierze się pod uwagę.
9.6. Nie bierze się pod uwagę wartości referencyjnej.
10. SANKCJE Z TYTUŁU NIEZGODNOŚCI PRODUKCJI
10.1. Homologacja udzielona w odniesieniu do typu światła głównego zgodnie z niniejszym regulaminem może zostać cofnięta, jeżeli wyżej wymienione wymagania nie są spełnione lub jeżeli światło główne noszące znak homologacji nie odpowiada homologowanemu typowi.
10.2. Jeżeli Umawiająca się Strona Porozumienia stosująca niniejszy regulamin cofnie udzieloną uprzednio homologację, powiadamia o tym fakcie pozostałe Umawiające się Strony stosujące niniejszy regulamin na formularzu powiadomienia zgodnym ze wzorem przedstawionym w załączniku 1 do niniejszego regulaminu.
11. ZMIANA TYPU ŚWIATŁA GŁÓWNEGO I ROZSZERZENIE HOMOLOGACJI
Każdą zmianę typu światła głównego zgłasza się do organu administracji, który udzielił homologacji typu światła głównego. Organ taki może wówczas:
11.1.1. uznać za mało prawdopodobne, aby dokonane zmiany miały istotne negatywne skutki, i uznać, że dane światło główne spełnia dalej odpowiednie wymagania; albo
11.1.2. zażądać dodatkowego sprawozdania z badań od placówki technicznej upoważnionej do przeprowadzania badań.
11.2. Umawiające się Strony Porozumienia stosujące niniejszy regulamin są powiadamiane o potwierdzeniu lub odmowie homologacji, z podaniem zmiany, w trybie określonym w powyższym pkt 4.1.4.
11.3. Właściwy organ udzielający rozszerzenia homologacji przydziela numer seryjny dla takiego rozszerzenia oraz informuje o nim, za pomocą formularza powiadomienia zgodnego ze wzorem w załączniku 1 do niniejszego regulaminu, pozostałe Strony Porozumienia z 1958 r. stosujące niniejszy regulamin.
11.4. Homologacje udzielone przed dniem 18 marca 1986 r. pozostają w mocy.
12. OSTATECZNE ZANIECHANIE PRODUKCJI
Jeżeli posiadacz homologacji całkowicie zaniecha produkcji światła głównego homologowanego zgodnie z niniejszym regulaminem, musi poinformować o tym organ, który udzielił homologacji. Po otrzymaniu właściwego powiadomienia organ ten informuje o tym pozostałe Strony Porozumienia z 1958 r. stosujące niniejszy regulamin, za pomocą formularza powiadomienia zgodnego ze wzorem przedstawionym w załączniku 1 do niniejszego regulaminu.
13. NAZWY I ADRESY PLACÓWEK TECHNICZNYCH UPOWAŻNIONYCH DO PRZEPROWADZANIA BADAŃ HOMOLOGACYJNYCH ORAZ NAZWY I ADRESY ORGANÓW ADMINISTRACJI
Umawiające się Strony Porozumienia z 1958 r. stosujące niniejszy regulamin przekazują Sekretariatowi Organizacji Narodów Zjednoczonych nazwy i adresy placówek technicznych upoważnionych do przeprowadzania badań homologacyjnych oraz organów administracji udzielających homologacji, którym należy przesyłać wydane w innych państwach formularze poświadczające udzielenie, rozszerzenie, odmowę udzielenia lub cofnięcie homologacji albo ostateczne zaniechanie produkcji.
14. PRZEPISY PRZEJŚCIOWE
14.1. Po upływie 6 miesięcy od daty wejścia w życie regulaminu nr 112 Umawiające się Strony stosujące niniejszy regulamin przestają udzielać homologacji EKG na mocy niniejszego regulaminu.
14.2. Umawiające się Strony stosujące niniejszy regulamin nie mogą odmówić rozszerzenia homologacji na podstawie niniejszego regulaminu oraz wcześniejszych serii poprawek do niniejszego regulaminu.
14.3. Homologacje udzielone na podstawie niniejszego regulaminu przed datą wejścia w życie regulaminu nr 112 oraz wszystkie rozszerzenia homologacji, w tym udzielone w dalszej kolejności na podstawie wcześniejszych serii poprawek do niniejszego regulaminu, pozostają w mocy na czas nieokreślony.
14.4. Umawiające się Strony stosujące niniejszy regulamin nadal udzielają homologacji świateł głównych na podstawie niniejszej i wcześniejszych serii poprawek do niniejszego regulaminu, o ile światła te mają być stosowane jako części zamienne do montażu w pojazdach będących w użytkowaniu.
14.5. Począwszy od daty wejścia w życie regulaminu nr 112 Umawiające się Strony stosujące niniejszy regulamin nie mogą zakazać montażu w nowych pojazdach typu światła głównego homologowanego zgodnie z regulaminem nr 112.
14.6. Umawiające się Strony stosujące niniejszy regulamin w dalszym ciągu zezwalają na montaż w typie pojazdu lub w pojazdach świateł głównych homologowanych na podstawie niniejszego regulaminu.
14.7. Umawiające się Strony stosujące niniejszy regulamin w dalszym ciągu zezwalają na montaż lub stosowanie w pojazdach świateł głównych homologowanych na podstawie niniejszego regulaminu zmienionego wcześniejszymi seriami poprawek, pod warunkiem że światła te stanowią części zamienne.
(1) Przepisy niniejszego regulaminu nie stanowią dla Strony Porozumienia stosującej niniejszy regulamin przeszkody do zakazania połączenia światła głównego z szybą z tworzywa sztucznego, homologowaną na podstawie niniejszego regulaminu, z mechanicznym urządzeniem do oczyszczania światła głównego (z wycieraczkami).
(2) Wystąpienie o homologację żarówki: zob. regulamin nr 37. „Typ żarówki” nie jest tożsamy z „kategorią żarówki”. Niniejszy regulamin dotyczy świateł głównych zawierających żarówki kategorii R2 lub HS1. Te kategorie żarówek różnią się znacznie między sobą pod względem konstrukcji, w szczególności konstrukcji trzonka. Nie można ich stosować zamiennie, ale jedna kategoria żarówki zawiera najczęściej kilka typów.
(3) W przypadku świateł głównych przystosowanych do spełniania wymagań ruchu tylko po jednej stronie drogi (prawej lub lewej) zaleca się ponadto, aby powierzchnia, która może zostać zasłonięta, aby zapobiec dyskomfortowi użytkowników w kraju, gdzie ruch odbywa się po przeciwnej stronie drogi, była zaznaczona w sposób trwały na przedniej szybie. Oznaczenie to nie jest jednak niezbędne, gdy powierzchnia ta wyraźnie wynika z konstrukcji światła.
(4) W przypadku gdy szyba nie może zostać oddzielona od głównego korpusu światła głównego, wystarczy powierzchnia na szybie.
(5) 1 – Niemcy, 2 – Francja, 3 – Włochy, 4 – Niderlandy, 5 – Szwecja, 6 – Belgia, 7 – Węgry, 8 – Republika Czeska, 9 – Hiszpania, 10 – Jugosławia, 11 – Zjednoczone Królestwo, 12 – Austria, 13 – Luksemburg, 14 – Szwajcaria, 15 (numer wolny), 16 – Norwegia, 17 – Finlandia, 18 – Dania, 19 – Rumunia, 20 – Polska, 21 – Portugalia, 22 – Federacja Rosyjska, 23 – Grecja, 24 – (numer wolny), 25 – Chorwacja, 26 – Słowenia, 27 – Słowacja, 28 – Białoruś, 29 – Estonia, 30–36 (numery wolne) i 37 – Turcja. Kolejne numery przydzielane są pozostałym krajom w porządku chronologicznym, zgodnie z ratyfikacją lub ich przystąpieniem do Porozumienia dotyczącego przyjęcia jednolitych wymagań technicznych dla pojazdów kołowych, wyposażenia i części, które mogą być stosowane w tych pojazdach, oraz wzajemnego uznawania homologacji udzielonych na podstawie tych wymagań, a Sekretarz Generalny Organizacji Narodów Zjednoczonych powiadamia Umawiające się Strony Porozumienia o przydzielonych w ten sposób numerach.
(6) Filtry te składają się z części przeznaczonych do barwienia światła, w tym szyby.
(7) Ekran służący do regulacji musi być na tyle szeroki, aby umożliwiał zbadanie granicy światła i cienia w przedziale co najmniej 5° od linii vv.
(8) Jeżeli w przypadku światła głównego zaprojektowanego tak, by spełniało wymagania niniejszego regulaminu tylko w odniesieniu do wiązki światła mijania, oś ogniskowa różni się znacząco od głównego kierunku wiązki, należy dokonać regulacji bocznej w sposób, który najlepiej spełnia wymagania dotyczące oświetlenia w punktach 75 i 50.
(9) Światło główne wytwarzające światło mijania może zawierać w sobie światło drogowe, co do którego nie opracowano specyfikacji ogólnych.
(10) Graniczna wartość przesunięcia o 1° w prawo lub w lewo nie jest niezgodna z przesunięciem pionowym. To ostatnie jest ograniczone tylko przez wymagania określone w pkt 6.5.
(11) Zob. załącznik 2 dotyczący świateł głównych specjalnych przeznaczonych do ciągników rolniczych lub leśnych i do innych pojazdów o ograniczonej prędkości.
(12) Wymagania te będą przedmiotem zaleceń dla organów administracyjnych.
ZAŁĄCZNIK 1
POWIADOMIENIE
(maksymalny format: A4 (210 × 297 mm))
|
|
wydane przez: |
nazwa organu administracji … … … |
|
dotyczy (2): |
UDZIELENIA HOMOLOGACJI
ROZSZERZENIA HOMOLOGACJI ODMOWY HOMOLOGACJI COFNIĘCIA HOMOLOGACJI OSTATECZNEGO ZANIECHANIA PRODUKCJI |
typu światła głównego zgodnie z regulaminem nr 1
Nr homologacji … Nr rozszerzenia …
|
1. |
Nazwa handlowa lub znak towarowy urządzenia: … |
|
2. |
Nazwa typu urządzenia stosowana przez producenta: … |
|
3. |
Nazwa i adres producenta: … |
|
4. |
Nazwa i adres przedstawiciela producenta, o ile występuje: … |
|
5. |
Data przedstawienia do homologacji: … |
|
6. |
Placówka techniczna upoważniona do przeprowadzania badań homologacyjnych: … |
|
7. |
Data sprawozdania z badania: … |
|
8. |
Numer sprawozdania z badania: … |
|
9. |
Zwięzły opis: Kategoria określona za pomocą odpowiedniego oznakowania (3): … Numer i kategoria żarówki (żarówek): … Barwa emitowanego światła: biała/żółta selektywna (2)… |
|
10. |
Umiejscowienie znaku homologacji: … |
|
11. |
Powód (powody) rozszerzenia homologacji (jeżeli dotyczy): … |
|
12. |
Homologacja została udzielona/rozszerzona/odmówiono udzielenia homologacji/homologację cofnięto (2) … |
|
13. |
Miejsce: … |
|
14. |
Data: … |
|
15. |
Podpis: … |
|
16. |
Wykaz dokumentów przedłożonych organowi administracji, który udzielił homologacji, stanowi załącznik do niniejszego powiadomienia i jest dostępny na żądanie. |
(1) Numer wskazujący kraj, który udzielił/rozszerzył/odmówił udzielenia/cofnął homologację (zob. przepisy dotyczące homologacji zawarte w regulaminie).
(2) Niepotrzebne skreślić.
(3) Wskazać właściwe oznakowanie wybrane z poniższej listy:
ZAŁĄCZNIK 2
Światła główne specjalne przeznaczone dla ciągników rolniczych lub leśnych i do innych pojazdów o ograniczonej prędkości
Przepisy niniejszego regulaminu stosuje się również do homologacji świateł głównych specjalnych przeznaczonych dla ciągników rolniczych lub leśnych bądź do innych pojazdów o ograniczonej prędkości; tego typu światła główne, o średnicy D mniejszej niż 160 mm (1), są zaprojektowane tak, aby dostarczały zarówno światła drogowego, jak i światła mijania, przy następujących zmianach:
|
a) |
minimalne wymagane wartości natężenia oświetlenia podane w pkt 6.3 są obniżone w następującym stosunku:
z zastrzeżeniem następujących bezwzględnych dolnych wartości granicznych: 3 luksy w pkt 75 R lub 75 L, 5 luksów w pkt 50 R lub 50 L, 1,5 luksa w strefie IV; |
|
b) |
zamiast symbolu CR wskazanego w pkt 4.2.2.5 regulaminu światło główne jest oznakowane literą M umieszczoną w trójkącie skierowanym ku dołowi; |
|
c) |
w powiadomieniu dotyczącym homologacji w pozycji 9 załącznika 1 zamieszcza się następującą adnotację: „Światło główne przeznaczone wyłącznie dla pojazdów o ograniczonej prędkości”. |
(1) Jeśli widoczna powierzchnia odbłyśnika nie jest okrągła, średnica jest średnicą koła o takiej samej powierzchni, co widoczna powierzchnia użytkowa odbłyśnika.
ZAŁĄCZNIK 3
Minimalne wymagania dotyczące procedur kontroli zgodności produkcji
1. INFORMACJE OGÓLNE
1.1. Wymagania dotyczące zgodności uważa się za spełnione pod względem mechanicznym i geometrycznym, jeżeli różnice nie przekraczają nieuniknionych odchyleń produkcyjnych w granicach wymagań niniejszego regulaminu.
Pod względem parametrów fotometrycznych zgodność produkowanych seryjnie świateł głównych nie jest kwestionowana, jeżeli, przy badaniu parametrów fotometrycznych dowolnego światła głównego wybranego losowo i wyposażonego w żarówkę wzorcową:
1.2.1. żadna ze zmierzonych wartości nie odbiega niekorzystnie o więcej niż 20 % od wartości określonych w niniejszym regulaminie. Dla wartości B 50 L (lub R) i strefy III maksymalne niekorzystne odchylenie może wynosić, odpowiednio:
|
B 50 L (lub R): |
0,2 luksa, co odpowiada 20 % |
|
|
0,3 luksa, co odpowiada 30 % |
|
strefa III |
0,3 luksa, co odpowiada 20 % |
|
|
0,45 luksa, co odpowiada 30 % |
lub jeżeli
1.2.2.1. dla światła mijania, wartości określone w niniejszym regulaminie są spełnione w HV (z tolerancją +0,2 lx) oraz w odniesionym do tego ustawienia co najmniej jednym punkcie każdego pola ograniczonego na ekranie pomiarowym (w odległości 25 m) okręgiem o promieniu 15 cm wokół punktów B 50 L (lub R) (1) (z tolerancją +0,1 lx), 75 R (lub L), 25 R, 25 L, oraz w całym polu strefy IV, która znajduje się nie więcej niż 22,5 cm powyżej linii 25 R i 25 L;
1.2.2.2. oraz jeżeli, dla światła drogowego, HV znajduje się w obrębie izoluksy 0,75 Emax, przy czym tolerancja +20 % dla maksymalnych wartości i –20 % dla minimalnych wartości jest zachowana dla wartości fotometrycznych w dowolnym punkcie pomiarowym określonym w pkt 6.6 niniejszego regulaminu.
1.2.3. Jeżeli wyniki opisanego wyżej badania nie spełniają wymagań, ustawienie osiowe światła głównego można zmienić, pod warunkiem że oś wiązki światła nie zostanie przemieszczona w bok o więcej niż 1° w prawo lub w lewo (2).
1.2.4. Jeżeli wyniki opisanych powyżej badań nie spełniają wymagań, badania powtarza się używając innej żarówki wzorcowej.
1.3. W odniesieniu do weryfikacji zmian pionowego położenia granicy światła i cienia pod wpływem ciepła stosuje się następującą procedurę:
jedno z wybranych jako próbka świateł głównych bada się zgodnie z procedurą opisaną w pkt 2.1 załącznika 4, po poddaniu go trzykrotnie cyklowi opisanemu w pkt 2.2.2 załącznika 4.
Światło główne uważa się za zadowalające, jeżeli Δ r nie przekracza 1,5 mrad.
Jeżeli wartość ta jest wyższa niż 1,5 mrad, ale nie przekracza 2,0 mrad, badane jest drugie światło główne, a otrzymana średnia wartości bezwzględnych odnotowanych dla obu próbek nie może przekroczyć 1,5 mrad.
1.4. Współrzędne chromatyczności muszą być zachowane.
W odniesieniu do parametrów fotometrycznych światła głównego wysyłającego światło barwy żółtej selektywnej stosuje się wartości określone w niniejszym regulaminie pomnożone przez 0,84.
2. MINIMALNE WYMAGANIA DOTYCZĄCE SPRAWDZANIA ZGODNOŚCI PRODUKCJI PRZEZ PRODUCENTA
Dla każdego typu światła głównego posiadacz znaku homologacji przeprowadza co najmniej następujące badania w odpowiednich odstępach czasu. Badania przeprowadza się zgodnie z przepisami niniejszego regulaminu.
Jeżeli jakakolwiek skontrolowana próbka wykazuje niezgodność w odniesieniu do danego rodzaju badania, pobiera się i bada kolejne próbki. Producent podejmuje stosowne kroki w celu zapewnienia zgodności danej produkcji.
2.1. Charakter badań
Badania zgodności, o których mowa w niniejszym regulaminie, dotyczą właściwości fotometrycznych i weryfikacji zmiany położenia pionowego granicy światła i cienia pod wpływem ciepła.
2.2. Metody stosowane w badaniach
2.2.1. Badania należy w zasadzie przeprowadzać zgodnie z metodami określonymi w niniejszym regulaminie.
2.2.2. Za zgodą właściwego organu odpowiedzialnego za badania homologacyjne w dowolnym badaniu zgodności przeprowadzanym przez producenta można zastosować metody równoważne. Obowiązkiem producenta jest wykazanie, że zastosowane metody są równoważne z metodami określonymi w niniejszym regulaminie.
2.2.3. Zastosowanie pkt 2.2.1 i 2.2.2 wymaga regularnej kalibracji aparatury badawczej i jej korelacji z pomiarami przeprowadzonymi przez właściwy organ.
2.2.4. We wszystkich przypadkach metodę odniesienia stanowią metody określone w niniejszym regulaminie, w szczególności do celów kontroli administracyjnej i pobierania próbek.
2.3. Charakter pobierania próbek
Próbki świateł głównych wybiera się losowo z jednorodnej partii produkcyjnej. Jednorodna partia oznacza zbiór świateł głównych tego samego typu, określony według metod produkcyjnych producenta.
W zasadzie ocena musi dotyczyć produkcji seryjnej pochodzącej z poszczególnych zakładów. Producent może jednak zebrać dane dotyczące tego samego typu z kilku zakładów, z zastrzeżeniem, że zakłady te działają według tego samego systemu jakości i zarządzania jakością.
2.4. Zmierzone i zarejestrowane właściwości fotometryczne
Pobrane próbki świateł głównych poddaje się pomiarom fotometrycznym w punktach przewidzianych w regulaminie, przy czym odczyt jest ograniczony do punktów Emax, HV (3), HL, HR (4) w przypadku wiązki światła drogowego oraz do punktów B 50 L (lub R), HV, 75 R (lub L) i 25 L (lub R) w przypadku wiązki światła mijania (zob. rysunek w załączniku 6).
2.5. Kryteria uznawania
Producent jest odpowiedzialny za prowadzenie statystycznej analizy wyników badań i za określenie, w porozumieniu z właściwym organem, kryteriów zatwierdzania wytwarzanych przez niego produktów w celu spełnienia wymagań w zakresie sprawdzania zgodności produkcji określonych w pkt 9.1 niniejszego regulaminu.
Kryteria dopuszczalności muszą być takie, aby przy poziomie ufności 95 % minimalne prawdopodobieństwo pozytywnego wyniku kontroli wyrywkowej zgodnie z załącznikiem 8 (pierwsze pobranie próbek) wynosiło 0,95.
(1) Litery w nawiasach odnoszą się do świateł głównych przeznaczonych do ruchu lewostronnego.
(2) Graniczna wartość przesunięcia o 1° w prawo lub w lewo nie jest niezgodna z przesunięciem pionowym. To ostatnie jest ograniczone tylko przez wymagania określone w pkt 6.5.
(3) W przypadku gdy światło drogowe i światło mijania są wzajemnie sprzężone, punkt pomiarowy HV jest identyczny dla obydwu świateł.
(4) HL i HR: punkty na linii „hh” położone 1,125 m odpowiednio na lewo i na prawo od punktu HV.
ZAŁĄCZNIK 4
Badania stabilności parametrów fotometrycznych świateł głównych podczas pracy
Po zmierzeniu wartości fotometrycznych zgodnie z przepisami niniejszego regulaminu w punkcie Emax dla wiązki światła drogowego i w punktach HV, 50 R oraz B 50 L dla wiązki światła mijania (lub HV, 50 L oraz B 50 R dla świateł głównych przeznaczonych dla ruchu lewostronnego), próbkę kompletnego światła głównego bada się pod względem stabilności parametrów fotometrycznych podczas pracy. Określenie „kompletne światło główne” oznacza kompletną lampę wraz z tymi otaczającymi częściami korpusu i lampami, które mogą wpływać na rozpraszanie ciepła.
1. BADANIE STABILNOŚCI PARAMETRÓW FOTOMETRYCZNYCH
Badanie należy przeprowadzać w suchym i bezwietrznym otoczeniu w temperaturze 23 °C ± 5 °C. Kompletne światło główne musi być zamocowane w sposób zgodny z mocowaniem na pojeździe.
1.1. Czyste światło główne
Światło główne włącza się na 12 godzin pracy, jak opisano w pkt 1.1.1., i sprawdza się, jak opisano w pkt 1.1.2.
1.1.1. Procedura badania
Światło główne pracuje przez określony czas:
1.1.1.1.
|
a) |
w przypadku gdy ma zostać homologowana tylko jedna funkcja oświetlenia (światło drogowe albo światło mijania), odpowiedni żarnik zapala się na określony czas (1); |
|
b) |
w przypadku wzajemnie sprzężonych światła mijania i światła drogowego (żarówka dwuwłóknowa lub dwie żarówki): jeżeli wnioskujący oświadcza, że światło główne ma być używane tylko z włączonym jednym żarnikiem (2), badanie przeprowadza się zgodnie z tym warunkiem, włączając kolejno każdą z określonych funkcji na połowę czasu określonego w pkt 1.1; We wszystkich pozostałych przypadkach światło główne poddaje się następującemu cyklowi, aż do osiągnięcia określonego czasu: 15 minut z włączonym żarnikiem światła mijania, 5 minut z włączonymi wszystkimi żarnikami, |
|
c) |
w przypadku połączonych funkcji oświetlenia wszystkie poszczególne funkcje włącza się jednocześnie na czas określony dla poszczególnych funkcji oświetlenia
|
1.1.1.2. Napięcie podczas badania
Napięcie dostosowuje się tak, aby uzyskana moc była o 15 % wyższa od mocy znamionowej określonej w regulaminie dotyczącym żarówek (regulamin nr 37) przy napięciu znamionowym 6 V lub 12 V, oraz wyższa o 26 % w przypadku żarówek 24 V.
Zastosowana moc odpowiada we wszystkich przypadkach odpowiedniej wartości żarówki o napięciu znamionowym 12 V, chyba że wnioskujący o homologację określi, że światło główne może być używane pod innym napięciem. W takim przypadku badanie prowadzi się z użyciem żarówki o największej dopuszczalnej mocy.
1.1.2. Wyniki badań
1.1.2.1. Badanie wzrokowe
Po zrównaniu temperatury światła głównego z temperaturą otoczenia szybę światła głównego oraz szybę zewnętrzną, jeśli występuje, należy wytrzeć czystą i wilgotną ściereczką bawełnianą. Należy poddać je następnie badaniu wzrokowemu, które nie może wykazać zniekształcenia, deformacji, pęknięcia ani przebarwienia szyby światła głównego ani szyby zewnętrznej.
1.1.2.2. Badanie fotometryczne
Aby spełnić wymagania niniejszego regulaminu, parametry fotometryczne są kontrolowane w następujących punktach:
Światło mijania:
50 R – B 50 L – HV dla świateł głównych przeznaczonych dla ruchu prawostronnego
50 L – B 50 R – HV dla świateł głównych przeznaczonych dla ruchu lewostronnego
Światło mijania:
Punkt Emax
Biorąc pod uwagę ewentualną deformację podstawy światła głównego pod wpływem ciepła, konieczna może okazać się ponowna regulacja ustawienia (zmiana położenia granicy światła i cienia opisana jest w pkt 2 niniejszego załącznika). Dopuszczalne jest odchylenie rzędu 10 % między właściwościami fotometrycznymi a wartościami mierzonymi przed przeprowadzeniem badania, z uwzględnieniem tolerancji związanej z procedurą pomiaru fotometrycznego.
1.2. Zabrudzone światło główne
Po zbadaniu w sposób określony w powyższym pkt 1.1, światło główne przygotowuje się jak opisano w pkt 1.2.1 i włącza się na jedną godzinę jak opisano w pkt 1.1.1, a następnie dokonuje się jego badania jak opisano w pkt 1.1.2.
1.2.1. Przygotowanie światła głównego
1.2.1.1. Mieszanina do badania
1.2.1.1.1. Dla światła głównego z szybą zewnętrzną ze szkła:
mieszanina wody i czynnika zanieczyszczającego nakładana na światło główne składa się z:
9 części wagowych piasku kwarcowego o wielkości ziaren 0–100 μm,
1 części wagowej pyłu węgla roślinnego (drewna bukowego) o wielkości cząstek 0–100 µm,
0,2 części wagowych NaCMC (3) oraz
odpowiedniej ilości wody destylowanej o przewodności właściwej ≤ 1 mS/m.
Mieszanina nie może mieć więcej niż 14 dni.
1.2.1.1.2. Dla światła głównego z szybą zewnętrzną z tworzywa sztucznego:
mieszanina wody i czynnika zanieczyszczającego nakładana na światło główne składa się z:
9 części wagowych piasku kwarcowego o wielkości ziaren 0–100 μm,
1 części wagowej pyłu węgla roślinnego (drewna bukowego) o wielkości cząstek 0–100 μm,
0,2 części wagowych NaCMC (3) oraz
13 części wagowych wody destylowanej o przewodności właściwej ≤ 1 mS/m, oraz
2 ± 1 części wagowej środka powierzchniowo czynnego (4).
Mieszanina nie może mieć więcej niż 14 dni.
1.2.1.2. Nakładanie mieszaniny do badania na światło główne
Mieszaninę stosowaną w badaniu należy równomiernie nanieść na całą powierzchnię emitującą światło światła głównego i pozostawić do wyschnięcia. Czynność tę powtarza się dotąd, aż wartość oświetlenia spadnie do 15–20 % wartości zmierzonych dla każdego następującego punktu w warunkach opisanych w niniejszym załączniku:
Emax w rozsyle fotometrycznym wiązki światła drogowego dla światła drogowego/mijania,
Emax w rozsyle fotometrycznym wiązki światła drogowego wyłącznie dla światła drogowego, 50 R i 50 V (5) tylko dla światła mijania przeznaczonego dla ruchu prawostronnego,
50 L i 50 V tylko dla światła mijania przeznaczonego dla ruchu lewostronnego.
1.2.1.3. Urządzenia pomiarowe
Urządzenia pomiarowe są analogiczne do używanych podczas badań homologacyjnych światła głównego. Do pomiarów fotometrycznych stosuje się żarówkę wzorcową (referencyjną).
2. BADANIE ZMIANY POŁOŻENIA PIONOWEGO GRANICY ŚWIATŁA I CIENIA POD WPŁYWEM CIEPŁA
Badanie to polega na zweryfikowaniu, czy przesunięcie pionowe granicy światła i cienia pod wpływem ciepła w przypadku światła mijania podczas pracy nie przekracza określonej wartości.
Światło główne badane zgodnie z pkt 1 niniejszego załącznika poddaje się badaniu opisanemu w pkt 2.1 niniejszego załącznika bez wyjmowania go z uchwytu mocującego lub zmiany jego położenia w stosunku do tego przyrządu.
2.1. Badanie
Badanie przeprowadza się w suchej i nieruchomej atmosferze w temperaturze otoczenia 23 °C ± 5 °C.
Używając pochodzącej z produkcji seryjnej żarówki, która była poddawana starzeniu przez co najmniej jedną godzinę, włącza się światło główne z działającym światłem mijania bez demontowania go lub zmiany jego położenia względem przyrządu mocującego. (Dla potrzeb tego badania napięcie reguluje się, jak określono w pkt 1.1.1.2 niniejszego załącznika). Położenie poziomej części granicy (pomiędzy prostą vv a prostą pionową przechodzącą przez punkt B 50 L dla ruchu prawostronnego lub B 50 R dla ruchu lewostronnego) sprawdza się po upływie odpowiednio 3 minut (r3) i 60 minut (r60) od włączenia.
Pomiar zmian położenia granicy światła i cienia, opisany powyżej, przeprowadza się przy zastosowaniu dowolnej metody o zadawalającej dokładności i dającej powtarzalne wyniki.
2.2. Wyniki badań
2.2.1. Wynik w miliradianach (mrad) uważa się za zadowalający wtedy, gdy wartość bezwzględna Δ rI = r3 – r60 odczytana na świetle głównym nie jest wyższa niż 1,0 mrad (Δ rI ≤ 1,0 mrad).
2.2.2. Jeżeli jednak wartość ta jest wyższa niż 1,0 mrad, ale nie przekracza 1,5 mrad (1,0 mrad < Δ rI ≤ 1,5 mrad), badane jest drugie światło główne zgodnie z pkt 2.1 niniejszego załącznika, po trzykrotnym poddaniu go opisanemu poniżej cyklowi, w celu ustabilizowania pozycji części mechanicznych światła głównego na podstawie odpowiadającej prawidłowemu montażowi w pojeździe:
światło mijania włączone przez jedną godzinę (napięcie należy ustawić zgodnie z powyższym pkt 1.1.1.2),
światło wyłączone przez 1 godzinę.
Typ światła głównego uznaje się za zadowalający, jeśli średnia wartość wartości bezwzględnych Δ rI zmierzona na pierwszej próbce i Δ rII zmierzona na drugiej próbce nie przekracza 1,0 mrad.
(1) W przypadku gdy badane światło główne jest zespolone lub wzajemnie sprzężone ze światłami sygnalizacyjnymi, te ostatnie muszą pozostać włączone przez cały czas badania. W przypadku światła kierunkowskazu musi ono być włączone w trybie migania, z mniej więcej równymi czasami włączenia i wyłączenia.
(2) Gdy dwie lub więcej żarówek zostanie zapalonych równocześnie podczas używania migotania światła głównego, nie jest to uważane za normalne jednoczesne używanie żarówek.
(3) NaCMC oznacza sól sodową karboksymetylocelulozy zwyczajowo zwaną CMC. NaCMC użyta w mieszaninie zanieczyszczenia ma stopień podstawienia (DS) wynoszący 0,6–0,7 i lepkość 200–300 cP dla 2-procentowego roztworu w 20 °C.
(4) Tolerancja ilości wynika z konieczności uzyskania zabrudzenia, które można równomiernie rozprowadzić na całej szybie z tworzywa sztucznego.
(5) Punkt 50V znajduje się 375 mm poniżej HV na pionowej linii v-v na ekranie umieszczonym w odległości 25 m.
ZAŁĄCZNIK 5
PRZYKŁADY UKŁADÓW ZNAKÓW HOMOLOGACJI
(zob. pkt 4 niniejszego regulaminu)
Rysunek 1
a = min. 12 mm
Światło główne oznakowane powyższym znakiem homologacji spełnia wymagania niniejszego regulaminu zarówno w odniesieniu do światła drogowego, jak i światła mijania, i jest przeznaczone wyłącznie dla ruchu prawostronnego.
Uwaga:
Numer homologacji i dodatkowe symbole umieszcza się w pobliżu okręgu i powyżej lub poniżej litery „E”, albo z prawej lub z lewej strony tej litery. Cyfry numeru homologacji muszą znajdować się po tej samej stronie litery „E” i być zwrócone w tym samym kierunku.
Należy unikać stosowania cyfr rzymskich jako numerów homologacji, aby zapobiec pomyleniu ich z innymi symbolami.
|
Rysunek 2
|
Rysunek 3a
|
Rysunek 3b
Światło główne, na którym umieszczono powyższy znak homologacji, spełnia wymagania niniejszego regulaminu zarówno w odniesieniu do światła mijania, jak i światła drogowego, i jest przeznaczone:
|
Tylko dla ruchu lewostronnego. |
Dla obu systemów ruchu, przez odpowiednią regulację zespołu optycznego lub lampy. |
|
Rysunek 4
|
Rysunek 5
|
Światło główne, na którym umieszczono powyższy znak homologacji, to światło z szybą z tworzywa sztucznego, które spełnia wymagania niniejszego regulaminu tylko w odniesieniu do światła mijania i jest przeznaczone:
|
Dla obu systemów ruchu. |
Tylko dla ruchu prawostronnego. |
|
Rysunek 6
|
Rysunek 7
|
Światło główne, na którym umieszczono powyższy znak homologacji, spełnia wymagania niniejszego regulaminu:
|
Tylko w odniesieniu do światła mijania i jest przeznaczone tylko dla ruchu lewostronnego. |
Tylko odniesieniu do światła drogowego. |
|
Rysunek 8
|
Rysunek 9
|
Identyfikacja światła głównego z szybą z tworzywa sztucznego, spełniającego wymagania regulaminu nr 1:
|
W odniesieniu do światła mijania i światła drogowego, i jest przeznaczone tylko dla ruchu prawostronnego. |
Tylko w odniesieniu do światła mijania i jest przeznaczone tylko dla ruchu lewostronnego. |
Żarnik światła mijania nie może się włączać jednocześnie z żarnikiem światła drogowego lub innym światłem wzajemnie sprzężonym.
Uproszczone oznaczenia świateł zespolonych, połączonych lub wzajemnie sprzężonych
Rysunek 10
(Linie pionowe i poziome przedstawiają schematyczny kształt urządzenia sygnalizacji świetlnej i nie należą do znaku homologacji)
WZÓR A
WZÓR B
WZÓR C
WZÓR D
Uwaga: Cztery przedstawione powyżej przykłady odpowiadają urządzeniu oświetlającemu, na którym umieszczono znak homologacji obejmujący:
przednie światło pozycyjne homologowane zgodnie z serią poprawek 01 do regulaminu nr 7;
światło główne ze światłem mijania przeznaczonym zarówno dla ruchu prawostronnego, jak i lewostronnego, homologowane zgodnie z serią poprawek 01 do regulaminu nr 1 i zawierające szybę z tworzywa sztucznego;
przednie światło przeciwmgielne homologowane zgodnie z serią poprawek 02 do regulaminu nr 19 i zawierające szybę z tworzywa sztucznego;
przednie światło kierunkowskazu kategorii 1a homologowane zgodnie z serią poprawek 02 do regulaminu nr 6.
Rysunek 11
Światło wzajemnie sprzężone ze światłem głównym
Przykład 1
Powyższy przykład odpowiada oznaczeniu szyby z tworzywa sztucznego przeznaczonej do zastosowania w różnych typach świateł głównych, to jest w:
świetle głównym ze światłem mijania przeznaczonym dla ruchu prawo- i lewostronnego oraz ze światłem drogowym o światłości maksymalnej wynoszącej między 86 250 a 101 250 kandeli, homologowanym w Niemczech (E1) zgodnie z wymaganiami regulaminu nr 20 z uwzględnieniem serii poprawek 02,
które jest wzajemnie sprzężone z
przednim światłem pozycyjnym homologowanym zgodnie z serią poprawek 01 do regulaminu nr 7;
lub w świetle głównym ze światłem mijania przeznaczonym dla ruchu prawo- i lewostronnego oraz ze światłem drogowym, homologowanym w Niemczech (E1) zgodnie z wymaganiami regulaminu nr 1 z uwzględnieniem serii poprawek 01,
wzajemnie sprzężonym z takim samym przednim światłem pozycyjnym, jak określono powyżej;
lub w dowolnym z wyżej wymienionych świateł głównych homologowanych jako światło pojedyncze. Na obudowie światła głównego może być umieszczony wyłącznie ważny numer homologacji, na przykład:
or
or
or
Przykład 2
Powyższy przykład odpowiada oznakowaniu szyby z tworzywa sztucznego zastosowanej w zespole dwóch świateł głównych homologowanym we Francji (E2), składającym się ze światła głównego ze światłem mijania przeznaczonym dla obu systemów ruchu i ze światłem drogowym o maksymalnej światłości od x do y kandeli, spełniającego wymagania regulaminu nr 1 z uwzględnieniem serii poprawek 01, oraz światła głównego ze światłem drogowym o maksymalnej światłości od w do z kandeli, spełniającego wymagania regulaminu nr 20 z uwzględnieniem serii poprawek 02, o maksymalnej łącznej światłości światła drogowego zawartej pomiędzy 86 250 a 101 250 kandeli.
ZAŁĄCZNIK 6
EKRANY POMIAROWE
A. Światła główne dla ruchu prawostronnego
(Wymiary w mm)
Oś drogi
ZONE III
ZONE II
ZONE IV
ZONE I
Wzorcowa wiązka europejska
|
h-h: płaszczyzna pozioma |
przechodząca przez ognisko światła głównego |
|
v-v: płaszczyzna pionowa |
B. Światło główne dla ruchu lewostronnego
(Wymiary w mm)
ZONE III
ZONE II
ZONE IV
ZONE I
Oś drogi
Wzorcowa wiązka europejska
|
h-h: płaszczyzna pozioma |
przechodząca przez ognisko światła głównego |
|
v-v: płaszczyzna pionowa |
C. Punkty pomiarowe natężenia światła
Zone A
Zone B
Uwaga: Rysunek przedstawia punkty pomiarowe dla ruchu prawostronnego. Dla ruchu lewostronnego punkty 7 i 8 leżą w odpowiednich miejscach po prawej stronie rysunku.
ZAŁĄCZNIK 7
Wymagania dotyczące świateł z szybą z tworzywa sztucznego - badanie szyb lub próbek materiału oraz kompletnych świateł
1. SPECYFIKACJE OGÓLNE
1.1. Próbki dostarczone zgodnie z pkt 2.2.4 niniejszego regulaminu spełniają wymagania wskazane w poniższych pkt 2.1–2.5.
1.2. Dwie próbki kompletnych świateł dostarczone zgodnie z pkt 2.2.3 niniejszego regulaminu i zawierające szybę z tworzywa sztucznego spełniają, pod względem materiału szyby, specyfikacje wskazane w poniższym pkt 2.6.
1.3. Próbki szyb z tworzywa sztucznego lub próbki materiału, łącznie (w stosownych przypadkach) z odbłyśnikiem, do którego mają być zamontowane, poddaje się badaniom homologacyjnym w kolejności chronologicznej podanej w tabeli A przedstawionej w dodatku 1 do niniejszego załącznika.
1.4. Jeżeli jednak producent świateł może udowodnić, że produkt przeszedł już badania określone w poniższych pkt 2.1–2.5 lub równoważne badania zgodnie z innym regulaminem, badania te nie muszą być powtarzane. Wykonane muszą być obowiązkowo jedynie badania określone w dodatku 1, tabela B.
2. BADANIA
2.1. Odporność na zmiany temperatury
2.1.1. Badania
Trzy nowe próbki (szyby) są poddawane pięciu cyklom zmiany temperatury i wilgotności (RH = wilgotność względna), w następującej kolejności:
3 godziny w temp. 40° C ± 2° C i przy 85 ÷ 95 % RH;
1 godzina w temp. 23° C ± 5° C i przy 60 ÷ 75 % RH;
15 godzin w temp. –30° C ± 2° C;
1 godzina w temp. 23° C ± 5° C i przy 60 ÷ 75 % RH;
3 godziny w temp. 80° C ± 2° C;
1 godzina w temp. 23° C ± 5° C i przy 60 ÷ 75 % RH;
Przed przeprowadzeniem badania próbki kondycjonuje się przez co najmniej cztery godziny w temperaturze 23 ± 5 °C i wilgotności 60–75 % RH.
Uwaga: Okresy jednogodzinne w temperaturze 23° ± 5° zawierają okresy przejścia między temperaturami, niezbędne dla uniknięcia efektu szoku termicznego.
2.1.2. Pomiary fotometryczne
2.1.2.1. Metoda
Pomiary fotometryczne przeprowadza się na próbkach przed i po badaniu.
Pomiary te muszą być wykonane przy użyciu lampy wzorcowej w następujących punktach:
B 50 L i 50 R dla wiązki światła mijania lampy światła mijania lub lampy światła mijania/drogowego (B 50 R i 50 L w przypadku świateł głównych przeznaczonych dla ruchu lewostronnego);
Emax wiązki światła drogowego lampy światła drogowego lub światła mijania/drogowego.
2.1.2.2. Wyniki
Odchylenia między wartościami fotometrycznymi mierzonymi przed i po badaniu każdej z próbek nie mogą być większe niż 10 %, z uwzględnieniem odchyleń związanych z procedurą pomiaru fotometrycznego.
2.2. Odporność na czynniki atmosferyczne i chemiczne
2.2.1. Odporność na czynniki atmosferyczne
Trzy nowe próbki (szyby lub próbki materiału) wystawia się na działanie promieniowania źródła mającego rozkład widmowy energii podobny do rozkładu widmowego energii ciała czarnego w temperaturze 5 500 K – 6 000 K. Pomiędzy źródłem a próbkami umieszcza się odpowiednie filtry w celu maksymalnego ograniczenia promieniowania o długościach fali mniejszych niż 295 nm i większych niż 2 500 nm. Natężenie napromieniowania próbek musi wynosić 1 200 W/m2 ± 200 W/m2 przez taki okres, by otrzymana przez nie energia świetlna była równa 4 500 MJ/m2 ± 200 MJ/m2. Temperatura komory mierzona na czarnej płycie umieszczonej na poziomie próbek musi wynosić 50 ± 5 °C. W celu zapewnienia regularnej ekspozycji próbki muszą obracać się wokół źródła promieniowania z prędkością 1–5 obrotów na minutę. Próbki natryskuje się wodą destylowaną o przewodności właściwej mniejszej niż 1 mS/m w temperaturze 23 °C ± 5 °C w następującej kolejności:
|
natryskiwanie |
: |
5 minut; |
|
suszenie |
: |
25 minut |
2.2.2. Odporność na czynniki chemiczne
Po przeprowadzeniu badania opisanego w powyższym pkt 2.2.1 i po dokonaniu pomiaru opisanego w poniższym pkt 2.2.3.1 zewnętrzna strona tych trzech próbek zostaje poddana czynnościom opisanym w pkt 2.2.2.2 z użyciem mieszaniny określonej w poniższym pkt 2.2.2.1.
2.2.2.1. Mieszanina do badania
Mieszanina do badania składa się z 61,5 % n-heptanu, 12,5 % toluenu, 7,5 % tetrachlorku etylu, 12,5 % trichloroetylenu i 6 % ksylenu (procent objętościowy).
2.2.2.2. Nanoszenie mieszaniny badawczej
Zamoczyć kawałek bawełnianej ściereczki (wg ISO 105) aż do całkowitego nasączenia mieszaniną określoną w powyższym pkt 2.2.2.1 i w ciągu 10 sekund przyłożyć ją na 10 minut do zewnętrznej powierzchni próbki pod naciskiem 50 N/cm2 odpowiadającym sile 100 N przyłożonej do badanej powierzchni 14 × 14 mm.
W ciągu tego dziesięciominutowego okresu ściereczka jest ponownie zamaczana w mieszaninie, tak aby skład działającego płynu był stale taki sam, jak ten wymagany dla mieszaniny badawczej.
Aby zapobiec pęknięciom próbki dopuszcza się kompensację nacisku przyłożonego do próbki w trakcie przykładania.
2.2.2.3. Oczyszczanie
Na koniec nakładania mieszaniny do badania próbki suszy się na wolnym powietrzu, a następnie przepłukuje się roztworem opisanym w pkt 2.3 (Odporność na detergenty) w temperaturze 23° C ± 5° C.
Następnie próbki dokładnie spłukuje się wodą destylowaną, zawierającą nie więcej niż 0,2 % zanieczyszczeń w temperaturze 23 °C ± 5 °C, po czym wyciera się miękką ściereczką.
2.2.3. Wyniki
2.2.3.1. Po przeprowadzeniu badania odporności na czynniki atmosferyczne zewnętrzna powierzchnia próbek nie może wykazywać pęknięć, rys, odprysków ani zniekształceń, a średnia wartość zmiany stopnia przepuszczania światła
2.2.3.2. Po zbadaniu odporności na czynniki chemiczne próbki nie mogą wykazywać śladów przebarwienia chemicznego mogącego powodować zmianę rozpraszania strumienia świetlnego, którego średnia zmiana
2.3. Odporność na detergenty i węglowodory
2.3.1. Odporność na detergenty
Zewnętrzną stronę trzech próbek (szyb lub próbek materiału) podgrzewa się do 50 °C ± 5 °C, a następnie zanurza się na pięć minut w mieszaninie utrzymywanej w temperaturze 23 °C ± 5 °C i złożonej z 99 części wody destylowanej zawierającej nie więcej niż 0,02 % zanieczyszczeń oraz jednej części sulfonianu alkiloarylowego.
Po przeprowadzeniu badania próbki są suszone w temperaturze 50 °C ± 5 °C. Powierzchnię próbek należy wyczyścić przy pomocy wilgotnej ściereczki.
2.3.2. Odporność na węglowodory
Zewnętrzną stronę tych trzech próbek następnie lekko pociera się przez 1 minutę przy pomocy ściereczki bawełnianej nasączonej mieszaniną składającą się z 70 % n-heptanu i 30 % toluenu (procenty objętościowe), a następnie osusza na wolnym powietrzu.
2.3.3. Wyniki
Po zakończeniu tych dwu badań średnia wartość zmiany stopnia przepuszczania światła
2.4. Odporność na niszczenie mechaniczne
2.4.1. Metoda niszczenia mechanicznego
Zewnętrzną stronę trzech nowych próbek (szyb) należy poddać jednakowemu badaniu metodą niszczenia mechanicznego opisaną w dodatku 3 do niniejszego załącznika.
2.4.2. Wyniki
Po tym badaniu zmiany:
stopnia przepuszczania światła:
i rozpraszania:
mierzy się zgodnie z procedurą opisaną w dodatku 2 w miejscu określonym w powyższym pkt 2.2.4. Wartość średnia dla trzech próbek musi być taka, aby: (Δ tm ± 0,100); (Δdm ± 0,050);
2.5. Badanie przyczepności powłok, jeżeli takie występują.
2.5.1. Przygotowanie próbki
Na powłoce szyby na powierzchni 20 mm × 20 mm za pomocą żyletki lub igły nacina się siatkę złożoną z kwadratów o boku około 2 mm × 2 mm. Nacisk wywierany na żyletkę lub igłę musi być wystarczający do przecięcia co najmniej powłoki.
2.5.2. Opis badania
Należy użyć taśmy klejącej o przyczepności 2 N/(cm szerokości) ± 20 % mierzonej w znormalizowanych warunkach opisanych w dodatku 4 do niniejszego załącznika. Taśmę tę, o minimalnej szerokości 25 mm, należy dociskać do powierzchni przygotowanej zgodnie z zaleceniami w pkt 2.5.1 przez co najmniej 5 minut.
Następnie koniec taśmy klejącej obciąża się w taki sposób, aby siła przyczepności do badanej powierzchni została zrównoważona siłą prostopadłą do tej powierzchni. W tym momencie taśmę odrywa się ze stałą prędkością 1,5 m/s ±0,2 m/s.
2.5.3. Wyniki
Powierzchnia, na której nacięto siatkę, nie może zostać znacznie zniekształcona. Uszkodzenia w punktach przecięcia kwadratów i krawędzi nacięć są dopuszczalne, o ile uszkodzona powierzchnia nie jest większa niż 15 % obszaru pokrytego siatką.
2.6. Badania kompletnego światła wyposażonego w szybę z tworzywa sztucznego
2.6.1. Odporność na niszczenie mechaniczne powierzchni szyby
2.6.1.1. Badania
Szybę próbki świateł nr 1 należy poddać badaniu opisanemu w powyższym pkt 2.4.1
2.6.1.2. Wyniki
Po zakończeniu badania wyniki pomiarów fotometrycznych wykonanych dla światła głównego zgodnie z niniejszym regulaminem nie mogą być większe od wartości maksymalnych określonych dla punktów B 50 L i HV o więcej niż 30 % i nie mogą być mniejsze od wartości minimalnych określonych dla punktu 75 R o więcej niż 10 % (w przypadku świateł głównych przeznaczonych dla ruchu lewostronnego rozpatruje się punkty B 50 R, HV i 75 L)
2.6.2. Badanie przyczepności powłok, jeżeli takie występują
Szybę próbki świateł nr 2 poddaje się badaniu opisanemu w powyższym pkt 2.5
3. KONTROLA ZGODNOŚCI PRODUKCJI
Pod względem materiałów użytych do produkcji szyb światła serii uznaje się za zgodne z niniejszym regulaminem, jeżeli:
3.1.1. po zakończeniu badania odporności na działanie czynników chemicznych oraz badania odporności na działanie detergentów i węglowodorów zewnętrzna strona próbek nie wykazuje dostrzegalnych gołym okiem pęknięć, odprysków ani zniekształceń (zob. pkt 2.2.2, 2.3.1 i 2.3.2);
3.1.2. Po przeprowadzeniu badania opisanego w pkt 2.6.1.1 wartości fotometryczne w punktach pomiaru wziętych pod uwagę w pkt 2.6.1.2 mieszczą się w granicach określonych w niniejszym regulaminie dla zgodności produkcji.
3.2. Jeżeli wyniki badań nie spełniają wymagań, badania powtarza się na innej wybranej losowo próbce świateł głównych.
DODATEK 1
KOLEJNOŚĆ BADAŃ HOMOLOGACYJNYCH
A. Badania tworzyw sztucznych (szyb lub próbek materiału dostarczonych zgodnie z pkt 2.2.4 niniejszego regulaminu).
|
Próbki Badania |
Szyby lub próbki materiału |
Szyby |
|||||||||||||
|
1 |
2 |
3 |
4 |
5 |
6 |
7 |
8 |
9 |
10 |
11 |
12 |
13 |
|||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
x |
x |
x |
|
||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
x |
x |
x |
|
||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
x |
x |
x |
|
||
|
x |
x |
x |
x |
x |
x |
x |
x |
x |
|
|
|
|
||
|
x |
x |
x |
|
|
|
x |
x |
x |
|
|
|
|
||
|
x |
x |
x |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||
|
x |
x |
x |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||
|
x |
x |
x |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||
|
x |
x |
x |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||
|
|
|
|
x |
x |
x |
|
|
|
|
|
|
|
||
|
|
|
|
x |
x |
x |
|
|
|
|
|
|
|
||
|
|
|
|
x |
x |
x |
|
|
|
|
|
|
|
||
|
|
|
|
|
|
|
x |
x |
x |
|
|
|
|
||
|
|
|
|
|
|
|
x |
x |
x |
|
|
|
|
||
|
|
|
|
|
|
|
x |
x |
x |
|
|
|
|
||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
x |
||
B. Badania kompletnych lamp (dostarczonych zgodnie z pkt 2.2.3 niniejszego regulaminu).
|
Badania |
Kompletna lampa |
|||
|
Numer próbki |
||||
|
|
1 |
2 |
||
|
x |
|
||
|
x |
|
||
|
|
x |
||
DODATEK 2
Metoda pomiaru rozpraszania i przepuszczania światła
1. URZĄDZENIA (zob. rysunek)
Promień światła kolimatora K o dywergencji połowicznej
Achromatyczna soczewka skupiająca L2 o skorygowanej aberracji sferycznej łączy przesłonę DT z odbiornikiem R. Średnica soczewki L2 musi być taka, by nie przysłaniała światła rozproszonego przez próbkę w stożku o połowie kąta wierzchołkowego
Pierścieniowa przysłona DD o kątach
Nieprzezroczysta środkowa część przesłony jest niezbędna do eliminowania światła padającego bezpośrednio ze źródła. Musi być możliwe usunięcie środkowej części przesłony z drogi wiązki świetlnej i ponowne jej umieszczenie dokładnie w położeniu pierwotnym.
Odcinek L2 DT oraz długość ogniskowej F2 (1) soczewki L2 muszą być wybrane w taki sposób, aby obraz DT w całości pokrywał odbiornik R.
Jeżeli wartość początkową padającego strumienia przyjąć za 1 000 jednostek, bezwzględna dokładność każdego odczytu musi być większa od jednostki.
2. POMIARY
Należy dokonać następujących odczytów
|
Odczyt |
Z próbką |
Ze środkową częścią DD |
Reprezentowana wielkość |
|
T1 |
nie |
nie |
Padający strumień w odczycie początkowym |
|
T2 |
tak (przed badaniem) |
nie |
Strumień przepuszczany przez nowy materiał w polu o temp. 24 °C |
|
T3 |
tak (po badaniu) |
nie |
Strumień przepuszczany przez badany materiał w polu o temp. 24 °C |
|
T4 |
tak (przed badaniem) |
tak |
Strumień rozpraszany przez nowy materiał |
|
T5 |
tak (po badaniu) |
tak |
Strumień rozpraszany przez badany materiał |
(1) Dla L2 zaleca się zastosowanie odległości ogniskowej wynoszącej około 80 mm.
DODATEK 3
METODA BADANIA Z NATRYSKIWANIEM
1. URZĄDZENIA BADAWCZE
1.1. Pistolet natryskowy
Zastosowany pistolet natryskowy musi być wyposażony w dyszę o średnicy 1,3 mm pozwalającą na przepływ cieczy z natężeniem 0,24 ± 0,02 l/minutę przy ciśnieniu roboczym wynoszącym 6,0 barów – 0, + 0,5 bara.
W tych warunkach należy uzyskać strumień o średnicy 170 mm ± 50 mm skierowany na powierzchnię narażoną na niszczenie znajdującą się w odległości 380 mm ± 10 mm od dyszy.
1.2. Mieszanina do badania
Mieszanina do badania składa się z:
piasku kwarcowego o stopniu twardości 7 w skali twardości Mohsa, o wielkości ziaren 0–0,2 mm i niemal normalnym ich rozkładzie, przy czynniku kątowym wynoszącym 1,8–2;
wody o twardości nieprzekraczającej 205 g/m3 dla mieszaniny składającej się z 25 g piasku na litr wody.
2. BADANIE
Zewnętrzna powierzchnia szyb świateł musi być poddana raz lub wielokrotnie działaniu strumienia piasku, wytwarzanego jak opisano powyżej. Strumień musi być rozpylany możliwie prostopadle do badanej powierzchni.
Zniszczenie sprawdza się przy pomocy jednej lub więcej próbek szklanych umieszczonych jako odniesienie w pobliżu badanych szyb. Mieszaninę natryskuje się tak długo, aż zmiana stopnia rozproszenia światła na próbce lub próbkach zmierzona metodą opisaną w dodatku 2 będzie taka, że:
W celu sprawdzenia jednorodności zniszczenia na całości badanej powierzchni można użyć kilku próbek referencyjnych.
DODATEK 4
BADANIE PRZYCZEPNOŚCI PRZY POMOCY TAŚMY KLEJĄCEJ
1. CEL
Niniejsza metoda pozwala określić, w normalnych warunkach, liniową siłę przyczepności taśmy klejącej do płytki szklanej.
2. ZASADA
Pomiar siły potrzebnej do odklejenia taśmy klejącej z płytki szklanej pod kątem 90°.
3. WARUNKI ATMOSFERYCZNE
Temperatura otoczenia musi wynosić 23° ± 5° C, a wilgotność względna (RH) 65 % ± 15 %.
4. ODCINKI TAŚMY DO BADANIA
Przed przeprowadzeniem badania należy poddać taśmę do badania przez 24 godziny zalecanym warunkom otoczenia (zob. pkt 3 powyżej).
Z każdej rolki należy pobrać pięć kawałków taśmy, każdy o długości 400 mm. Kawałki te muszą być wycięte z rolki po odcięciu pierwszych trzech zwojów.
5. PROCEDURA
Badanie przeprowadza się w warunkach otoczenia określonych w pkt 3.
Należy pobrać pięć odcinków, rozwijając taśmę promieniowo z prędkością około 300 mm/s, a następnie w ciągu 15 sekund nałożyć je w następujący sposób:
nanieść stopniowo taśmę na płytkę szklaną, pocierając ją lekko wzdłużnie palcem, tak by nie powstały pęcherzyki powietrza między taśmą a płytką szklaną, nie wywierając jednak nadmiernego nacisku;
pozostawić całość przez 10 minut w zalecanych warunkach otoczenia;
odkleić od płytki około 25 mm badanego odcinka w płaszczyźnie prostopadłej do osi odcinka. Unieruchomić płytkę i odwinąć wolny koniec taśmy pod kątem 90°. Siłę przykładać w taki sposób, aby linia oddzielania się taśmy od płytki była prostopadła do tej siły i prostopadła do płytki.
Pociągnąć w celu odklejenia taśmy, z prędkością 300 mm/s ± 30 mm/s i zapisać wartość siły, której należało użyć.
6. WYNIKI
Należy uszeregować pięć uzyskanych wartości, a wartość średnią przyjąć jako wynik pomiaru. Wartość tę należy wyrazić w niutonach na centymetr szerokości taśmy.
ZAŁĄCZNIK 8
MINIMALNE WYMAGANIA DOTYCZĄCE POBIERANIA PRÓBEK PRZEZ KONTROLERA
1. INFORMACJE OGÓLNE
1.1. Wymagania dotyczące zgodności uważa się za spełnione pod względem mechanicznym i geometrycznym zgodnie z wymaganiami niniejszego regulaminu, jeżeli ewentualne różnice nie przekraczają nieuniknionych odchyleń produkcyjnych.
Pod względem parametrów fotometrycznych zgodność produkowanych seryjnie świateł głównych nie jest kwestionowana, jeżeli, przy badaniu parametrów fotometrycznych dowolnego światła głównego wybranego losowo i wyposażonego w żarówkę wzorcową:
1.2.1. żadna ze zmierzonych wartości nie odbiega niekorzystnie o więcej niż 20 % od wartości określonych w niniejszym regulaminie. Dla wartości B 50 L (lub R) i strefy III maksymalne odchylenie może wynosić, odpowiednio:
|
B 50 L (lub R): |
0,2 luksa, co odpowiada 20 % |
|
|
0,3 luksa, co odpowiada 30 % |
|
strefa III |
0,3 luksa, co odpowiada 20 %. |
|
|
0,45 luksa, co odpowiada 30 % |
lub jeżeli
1.2.2.1. dla światła mijania, wartości określone w niniejszym regulaminie są spełnione w HV (z tolerancją 0,2 luksa) oraz w odniesionym do tego ustawienia co najmniej jednym punkcie każdego pola ograniczonego na ekranie pomiarowym (w odległości 25 m) okręgiem o promieniu 15 cm wokół punktów B 50 L (lub R) (z tolerancją 0,1 lx), 75 R (lub L), 25 R, 25 L, oraz w całym polu strefy IV, która znajduje się nie więcej niż 22,5 cm powyżej linii 25 R i 25 L;
1.2.2.2. oraz jeżeli, dla światła drogowego, HV znajduje się w obrębie izoluksy 0,75 Emax, przy czym tolerancja +20 % dla maksymalnych wartości i –20 % dla minimalnych wartości jest zachowana dla wartości fotometrycznych w dowolnym punkcie pomiarowym określonym w pkt 6.6 niniejszego regulaminu. Nie bierze się pod uwagę wartości referencyjnej.
1.2.3. Jeżeli wyniki opisanego wyżej badania nie spełniają wymagań, ustawienie osiowe światła głównego można zmienić, pod warunkiem że oś wiązki światła nie zostanie przemieszczona w bok o więcej niż 1° w prawo lub w lewo.
1.2.4. Jeżeli wyniki opisanych powyżej badań nie spełniają wymagań, badania światła głównego powtarza się używając innej żarówki wzorcowej.
1.2 5. Świateł głównych z widocznymi wadami nie bierze się pod uwagę.
1.2.6. Nie bierze się pod uwagę wartości referencyjnej.
1.3. Współrzędne chromatyczności muszą być zachowane.
W odniesieniu do parametrów fotometrycznych światła głównego wysyłającego światło barwy żółtej selektywnej stosuje się wartości określone w niniejszym regulaminie pomnożone przez 0,84.
2. PIERWSZE POBRANIE PRÓBEK
Przy pierwszym pobraniu próbek wybiera się losowo cztery światła główne. Pierwszą próbkę złożoną z dwu sztuk oznacza się literą A, a drugą próbkę złożoną z dwu sztuk oznacza się literą B.
2.1. Zgodności nie podważa się.
Po zakończeniu procedury pobierania próbek przedstawionej na rysunku 1 w niniejszym załączniku nie podważa się zgodności świateł głównych produkowanych seryjnie, jeżeli odchylenia zmierzonych wartości ich parametrów w niekorzystnym kierunku wynoszą:
2.1.1.1. próbka A
|
A1 |
jedno światło główne |
0 procent |
|
|
jedno światło główne nie więcej niż |
20 procent |
|
A2 |
oba światła główne ponad |
0 procent |
|
|
ale nie więcej niż |
20 procent |
|
|
należy przejść do próbki B |
|
2.1.1.2. próbka B
|
B1 |
oba światła główne: |
0 procent |
2.1.2. lub jeżeli dla próbki A spełnione są warunki określone w pkt 1.2.2.
2.2. Podważenie zgodności
Po zakończeniu procedury pobierania próbek przedstawionej na rysunku 1 w niniejszym załączniku podważa się zgodność świateł głównych produkowanych seryjnie i żąda od producenta dostosowania produkcji w taki sposób, by spełniała wymagania, jeżeli odchylenia wartości zmierzonych parametrów świateł głównych wynoszą:
2.2.1.1. próbka A
|
A3 |
jedno światło główne nie więcej niż |
20 procent |
|
|
jedno światło główne ponad |
20 procent |
|
|
ale nie więcej niż |
30 procent |
2.2.1.2. próbka B
|
B2 |
W przypadku A2 |
|
|
|
jedno światło główne ponad |
0 procent |
|
|
ale nie więcej niż |
20 procent |
|
|
jedno światło główne nie więcej niż |
20 procent |
|
B3 |
W przypadku A2 |
|
|
|
jedno światło główne |
0 procent |
|
|
jedno światło główne ponad |
20 procent |
|
|
ale nie więcej niż |
30 procent |
2.2.2. lub jeżeli dla próbki A nie są spełnione warunki określone w pkt 1.2.2.
2.3. Cofnięcie homologacji
Zgodność podważa się i stosuje się pkt 10, jeżeli po zakończeniu procedury pobierania próbek przedstawionej na rysunku 1 w niniejszym załączniku odchylenia zmierzonych wartości parametrów świateł głównych wynoszą:
2.3.1. próbka A
|
A4 |
jedno światło główne nie więcej niż |
20 procent |
|
|
jedno światło główne ponad |
30 procent |
|
A5 |
oba światła główne ponad |
20 procent |
2.3.2. próbka B
|
B4 |
W przypadku A2 |
|
|
|
jedno światło główne nie więcej niż |
0 procent |
|
|
ale nie więcej niż |
20 procent |
|
|
jedno światło główne ponad |
20 procent |
|
B5 |
W przypadku A2 |
|
|
|
oba światła główne ponad |
20 procent |
|
B6 |
W przypadku A2 |
|
|
|
jedno światło główne |
0 procent |
|
|
jedno światło główne ponad |
30 procent |
2.3.3. lub jeżeli dla próbek A i B nie są spełnione warunki określone w pkt 1.2.2.
3. PONOWNE POBRANIE PRÓBEK
W przypadku A3, B2 i B3 w terminie dwóch miesięcy od daty powiadomienia wymagane jest ponowne pobranie próbek, w którym spośród egzemplarzy wyprodukowanych po dostosowaniu pobiera się trzecią próbkę C złożoną z dwóch świateł głównych oraz czwartą próbkę D złożoną z dwóch świateł głównych..
3.1. Zgodności nie podważa się.
Po zakończeniu procedury pobierania próbek przedstawionej na rysunku 1 w niniejszym załączniku nie podważa się zgodności świateł głównych produkowanych seryjnie, jeżeli odchylenia zmierzonych wartości parametrów świateł głównych wynoszą:
3.1.1.1. próbka C
|
C1 |
jedno światło główne |
0 procent |
|
|
jedno światło główne nie więcej niż |
20 procent |
|
C2 |
oba światła główne ponad |
0 procent |
|
|
ale nie więcej niż |
20 procent |
|
|
należy przejść do próbki D |
|
3.1.1.2. próbka D
|
D1 |
w przypadku C2 |
|
|
|
oba światła główne: |
0 procent |
3.1. 2. lub jeżeli warunki określone w pkt 1.2.2 dla próbki C są spełnione.
3.2. Podważenie zgodności
Po zakończeniu procedury pobierania próbek przedstawionej na rysunku 1 w niniejszym załączniku podważa się zgodność świateł głównych produkowanych seryjnie i żąda od producenta dostosowania produkcji w taki sposób, by spełniała wymagania, jeżeli odchylenia wartości zmierzonych parametrów świateł głównych wynoszą:
3.2.1.1. próbka D
|
D2 |
w przypadku C2 |
|
|
|
jedno światło główne ponad |
0 procent |
|
|
ale nie więcej niż |
20 procent |
|
|
jedno światło główne nie więcej niż |
20 procent |
3.2.1.2. lub jeżeli dla próbki C nie są spełnione warunki określone w pkt 1.2.2:
3.3. Cofnięcie homologacji
Zgodność podważa się i stosuje pkt 10, jeżeli po zakończeniu procedury pobierania próbek przedstawionej na rysunku 1 w niniejszym załączniku odchylenia zmierzonych wartości parametrów świateł głównych wynoszą:
3.3.1. próbka C
|
C3 |
jedno światło główne nie więcej niż |
20 procent |
|
|
jedno światło główne ponad |
20 procent |
|
C4 |
oba światła główne ponad |
20 procent |
3.3.2. próbka D
|
D3 |
w przypadku C2 |
|
|
|
jedno światło główne 0 lub więcej niż |
0 procent |
|
|
jedno światło główne ponad |
20 procent |
3.3.3. lub jeżeli dla próbek C i D nie są spełnione warunki określone w pkt 1.2.2.
4. ZMIANA POŁOŻENIA PIONOWEGO GRANICY ŚWIATŁA I CIENIA
W odniesieniu do weryfikacji zmian pionowego położenia granicy światła i cienia pod wpływem ciepła stosuje się następującą procedurę:
jedno ze świateł głównych z próbki A, po pobraniu próbek zgodnie z rys. 1 w niniejszym załączniku, poddaje się badaniom zgodnie z procedurą opisaną w pkt 2.1 załącznika 4, po poddaniu go trzykrotnie cyklowi opisanemu w pkt 2.2.2 załącznika 4.
Światło główne spełnia kryteria dopuszczalności, jeżeli Δ r nie przekracza 1,5 mrad.
Jeżeli wartość ta jest wyższa od 1,5 mrad, ale nie przekracza 2,0 mrad, badaniu zostaje poddane drugie światło główne próbki A. Średnia odnotowanych wartości bezwzględnych dla obydwu próbek nie może być wyższa niż 1,5 mrad.
Jeżeli jednak próbka A nie zachowuje powyższej wartości 1,5 mrad, tej samej procedurze poddaje się dwa światła główne z próbki B, przy czym wartość Δ r dla każdego z nich nie może być większa niż 1,5 mrad.
Rysunek 1
2 urządzenia
Pierwsza próbka
4 urządzenia wybrane losowo w podziale na próbki A i B
2 urządzenia
KONIEC
przejdź do próbki B
KONIEC
Dostosowanie
Producent musi dostarczyć produkty zgodne z wymogami
2 urządzenia
Ponowne pobranie próbek
4 urządzenia wybrane losowo w podziale na próbki C i D
2 urządzenia
Możliwe wyniki próbki A
Możliwe wyniki próbki C
KONIEC
przejdź do próbki D
KONIEC
przejdź do dostosowania
Możliwe wyniki próbki D
Możliwe wyniki próbki B
Cofnięcie homologacji
Maksymalne odchylenie [w procentach] w niekorzystnym kierunku w stosunku do dopuszczalnych wartości
|
10.7.2010 |
PL |
Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej |
L 177/40 |
Jedynie oryginalne teksty EKG ONZ mają skutek prawny w międzynarodowym prawie publicznym. Status i datę wejścia w życie niniejszego regulaminu należy sprawdzać w najnowszej wersji dokumentu EKG ONZ dotyczącego statusu TRANS/WP.29/343, dostępnej pod adresem: http://www.unece.org/trans/main/wp29/wp29wgs/wp29gen/wp29fdocstts.html
Regulamin nr 6 Europejskiej Komisji Gospodarczej Organizacji Narodów Zjednoczonych (EKG ONZ) – Jednolite przepisy dotyczące homologacji kierunkowskazów pojazdów o napędzie silnikowym i ich przyczep
Obejmujący wszystkie obowiązujące teksty, w tym:
Suplement 18 do serii poprawek 01 – data wejścia w życie: 24 października 2009 r.
Sprostowanie 1 do suplementu 18 – data wejścia w życie: 11 listopada 2009 r.
Suplement 19 do serii poprawek 01 – data wejścia w życie: 19 sierpnia 2010 r.
SPIS TREŚCI
REGULAMIN
|
0. |
Zakres |
|
1. |
Definicje |
|
2. |
Wniosek o udzielenie homologacji |
|
3. |
Oznakowania |
|
4. |
Homologacja |
|
5. |
Specyfikacje ogólne |
|
6. |
Natężenie emitowanego światła |
|
7. |
Procedura badania |
|
8. |
Barwa emitowanego światła |
|
9. |
Zmiana typu kierunkowskazu w pojazdach silnikowych i ich przyczepach i rozszerzenie homologacji |
|
10. |
Zgodność produkcji |
|
11. |
Sankcje z tytułu niezgodności produkcji |
|
12. |
Ostateczne zaniechanie produkcji |
|
13. |
Nazwy i adresy placówek technicznych uprawnionych do przeprowadzania badań homologacyjnych oraz nazwy i adresy organów administracji |
|
14. |
Przepisy przejściowe |
ZAŁĄCZNIKI
|
Załącznik 1 – |
Kategorie kierunkowskazów: Wymagane minimalne kąty rozsyłu światła w przestrzeni dla poszczególnych kategorii kierunkowskazów |
|
Załącznik 2 – |
Zawiadomienie dotyczące udzielenia homologacji, rozszerzenia homologacji, odmowy homologacji, cofnięcia homologacji lub ostatecznego zaniechania produkcji typu kierunkowskazu na podstawie regulaminu nr 6 |
|
Załącznik 3 – |
Układ znaku homologacji |
|
Załącznik 4 – |
Pomiary fotometryczne |
|
Załącznik 5 – |
Barwa pomarańczowych świateł – współrzędne trójchromatyczne |
|
Załącznik 6 – |
Minimalne wymagania dotyczące zgodności z procedurami kontroli produkcji |
|
Załącznik 7 – |
Minimalne wymagania dotyczące pobierania próbek przez inspektora |
0. ZAKRES
Niniejszy regulamin stosuje się do kierunkowskazów pojazdów kategorii L, M, N, O i T (1).
1. DEFINICJE
Do celów niniejszego regulaminu:
1.1. „Kierunkowskaz” oznacza urządzenie montowane w pojeździe silnikowym lub przyczepie, za pomocą którego kierowca sygnalizuje zamiar zmiany kierunku ruchu pojazdu. Niniejszy regulamin ma zastosowanie wyłącznie do zamocowanych na stałe urządzeń emitujących światło migające, którego miganie spowodowane jest przerywanym zasilaniem światła prądem elektrycznym.
1.2. Do niniejszego regulaminu stosuje się definicje zawarte w regulaminie nr 48 oraz w serii poprawek do tego regulaminu obowiązujących w chwili składania wniosku o udzielenie homologacji typu.
1.3. „Kierunkowskazy różnego typu” oznaczają światła, które różnią się między sobą takimi istotnymi cechami, jak:
|
a) |
nazwa handlowa lub znak towarowy; |
|
b) |
właściwości układu optycznego (światłość, kąt rozsyłu światła, kategoria żarówki, moduł źródła światła itp.). |
|
c) |
kategoria świateł kierunkowskazów; |
|
d) |
regulator zmiennego natężenia światła, o ile występuje. |
Zmiana barwy żarówki lub barwy filtra nie stanowi zmiany typu.
1.4. Odniesienia w niniejszym regulaminie do żarówek wzorcowych oraz do regulaminu nr 37 dotyczą regulaminu nr 37 i serii poprawek do tego regulaminu obowiązujących w chwili składania wniosku o udzielenie homologacji typu.
2. WNIOSEK O UDZIELENIE HOMOLOGACJI
2.1. Wniosek o udzielenie homologacji typu kierunkowskazu składa posiadacz nazwy handlowej lub znaku towarowego lub jego należycie upoważniony przedstawiciel. We wniosku określa się, do jakiej kategorii lub której z kategorii 1, 1a, 1b, 2a, 2b, 5 lub 6 zgodnie z załącznikiem 1 należy kierunkowskaz, oraz, jeżeli należy on do kategorii 2, czy posiada stałe natężenie światła (kategoria 2a) czy zmienne natężenie światła (kategoria 2b) oraz czy kierunkowskaz może być użyty w zespole dwóch świateł tej samej kategorii. Wnioskodawca określa w nim również, wedle własnego uznania, że urządzenie można montować w pojeździe przy różnych kątach nachylenia osi odniesienia względem płaszczyzn odniesienia pojazdu oraz podłoża, bądź że może ono obracać się wokół swojej osi odniesienia; takie różne warunki montażu określa się w formularzu zawiadomienia.
Do wniosku dotyczącego każdego typu kierunkowskazu należy dołączyć:
2.2.1. rysunki w trzech egzemplarzach o stopniu szczegółowości umożliwiającym identyfikację typu i kategorii, zawierające geometryczne przedstawienie położenia (położeń), w jakim (jakich) kierunkowskazy można montować w pojeździe; osi obserwacji przyjętej za oś odniesienia w badaniach (kąt poziomy H = 0°, kąt pionowy V = 0°); oraz punktu stanowiącego w badaniach środek odniesienia. Rysunki określają miejsce przeznaczone na umieszczenie numeru homologacji i symboli uzupełniających, w odniesieniu do okręgu znaku homologacji;
2.2.2. krótki opis techniczny określający w szczególności (z wyjątkiem świateł o niewymiennych źródłach światła):
|
a) |
kategorię lub kategorie zalecanych żarówek; muszą one należeć do jednej z kategorii wymienionych w regulaminie nr 37 i serii poprawek do tego regulaminu obowiązujących w chwili złożenia wniosku o udzielenie homologacji typu; lub |
|
b) |
kod identyfikacyjny modułu źródła światła; |
2.2.3. w przypadku kierunkowskazu kategorii 2b zwięzły opis regulatora zmiennego natężenia światła, schemat rozmieszczenia i określenie charakterystyki układu zapewniającego dwa poziomy natężenia światła;
2.2.4. w przypadku światła kierunkowskazu kategorii 1, 1a, 1b, 2a i 2b, informacje dotyczące sygnału zgodnie z pkt 6.2.2 poniżej.
2.2.5. dwie próbki; jeżeli urządzenia nie są identyczne ale są symetryczne i odpowiednie do zamocowania jedno po lewej, a drugie po prawej stronie pojazdu, dwie przedstawione próbki mogą być identyczne i przeznaczone do zamontowania wyłącznie po prawej lub wyłącznie po lewej stronie pojazdu.
W przypadku kierunkowskazu kategorii 2b do wniosku należy również dołączyć regulator zmiennego natężenia światła lub generator wytwarzający taki sam sygnał (takie same sygnały).
3. OZNAKOWANIA
Urządzenia przedstawione do homologacji:
3.1. opatrzone są nazwą handlową lub znak towarowy wnioskodawcy; oznakowanie to musi być czytelne i nieusuwalne;
3.2. posiadają czytelne i nieusuwalne oznakowanie określające (nie dotyczy świateł wyposażonych w niewymienne źródła światła):
|
a) |
kategorię lub kategorie zalecanych żarówek; lub |
|
b) |
kod identyfikacyjny modułu źródła światła; |
3.3. przewidziano na nich powierzchnię wystarczającą do zamieszczenia oznakowania homologacyjnego oraz dodatkowych symboli, określonych w pkt 4.2 poniżej; powierzchnia ta jest wskazana na rysunkach, o których mowa w pkt 2.2.1 powyżej;
3.4. posiadają, w przypadku świateł wyposażonych w elektroniczne urządzenie sterownicze źródła światła lub regulator zmiennego natężenia światła lub w niewymienne źródła światła lub moduł(-y) źródła światła, oznakowanie określające napięcie znamionowe lub zakres napięć znamionowych oraz maksymalną moc znamionową.
w przypadku świateł wyposażonych w jeden lub więcej modułów źródła światła na modułach takich muszą być umieszczone:
3.5.1. nazwa handlowa lub znak towarowy wnioskodawcy; oznakowanie to musi być czytelne i nieusuwalne;
3.5.2. kod identyfikacyjny modułu; oznakowanie to musi być czytelne i nieusuwalne. Kod identyfikacyjny składa się z liter początkowych „MD”, oznaczających „MODUŁ”, po których następuje znak homologacyjny bez okręgu zgodnie z pkt 4.2.1.1 poniżej, oraz, w przypadku zastosowania kilku różniących się modułów źródła światła, dodatkowe symbole lub znaki; kod ten musi być widoczny na rysunkach, o których mowa w pkt 2.2.1 powyżej.
Oznakowanie homologacyjne może różnić się od oznakowania umieszczonego na świetle, w którym stosowany jest dany moduł, natomiast w obydwu przypadkach jest to oznakowanie tego samego wnioskodawcy;
3.5.3. oznakowanie napięcia znamionowego lub zakresu napięcia znamionowego i maksymalnej mocy znamionowej.
3.6. Elektroniczne urządzenie sterownicze źródła światła lub regulator zmiennego natężenia światła, które stanowią element światła, ale nie są umieszczone w jego obudowie, oznakowane są nazwą producenta oraz jego numerem identyfikacyjnym.
4. HOMOLOGACJA
4.1. Przepisy ogólne
4.1.1. Homologacji udziela się, jeżeli obydwa urządzenia zgłoszone do homologacji zgodnie z pkt 2.2.4 powyżej spełniają wymagania niniejszego regulaminu.
4.1.2. W przypadku stwierdzenia, że światła zespolone, połączone lub wzajemnie sprzężone spełniają wymagania kilku regulaminów stanowiących załączniki do Porozumienia z 1958 r., można zastosować jeden międzynarodowy znak homologacji, jednak pod warunkiem że takie światła nie są zespolone, połączone lub wzajemnie sprzężone ze światłem lub światłami niespełniającymi przepisów któregokolwiek z tych regulaminów.
4.1.3. Każdy typ, któremu udzielono homologacji, otrzymuje numer homologacji. Dwie pierwsze cyfry numeru (obecnie 01, odpowiadające serii poprawek 01, które weszły w życie z dniem 27 czerwca 1987 r.) oznaczają serię poprawek uwzględniających najbardziej aktualne ważniejsze zmiany techniczne w niniejszym regulaminie w czasie udzielania homologacji. Ta sama Umawiająca się Strona nie może przydzielić tego samego numeru innemu typowi urządzenia objętego niniejszym regulaminem. Kierunkowskazy różnych kategorii mogą posiadać jeden numer homologacji, jeżeli stanowią jeden zespół.
4.1.4. Zawiadomienie o udzieleniu, rozszerzeniu, odmowie udzielenia lub cofnięciu homologacji lub o ostatecznym zaniechaniu produkcji danego typu urządzenia zgodnie z niniejszym regulaminem przekazuje się stronom Porozumienia z 1958 r. stosującym niniejszy regulamin za pomocą formularza zgodnego ze wzorem przedstawionym w załączniku 2 do niniejszego regulaminu.
4.1.5. Poza oznaczeniami wymienionymi odpowiednio w pkt 3.1 i 3.2 lub 3.4, na każdym urządzeniu zgodnym z typem homologowanym na mocy niniejszego regulaminu umieszcza się na powierzchni określonej w pkt 3.3 powyżej znak homologacji, o którym mowa w pkt 4.2 i 4.3 poniżej.
4.2. Elementy znaku homologacji
Znak homologacji składa się z:
międzynarodowego oznakowania homologacyjnego zawierającego:
4.2.1.1. okrąg otaczający literę „E”, po której następuje numer wskazujący kraj, który udzielił homologacji (2);
4.2.1.2. numer homologacji określony w pkt 4.1.3 powyżej.
Następujący dodatkowy symbol (lub symbole):
4.2.2.1. Jeden lub więcej z następujących numerów: 1, 1a, 1b, 2a, 2b, 5 lub 6, w zależności od tego, czy urządzenie należy do jednej lub wielu kategorii 1, 1a, 1b, 2a, 2b, 5 lub 6 zgłaszanych do homologacji zgodnie z pkt 2.1;
4.2.2.2. na urządzeniach, które nie mogą być montowane na żadnej stronie pojazdu, poziomą strzałkę pokazującą, w jakiej pozycji urządzenie ma być montowane (strzałka skierowana jest na zewnątrz pojazdu w przypadku urządzeń kategorii 1, 1a, 1b, 2a i 2b oraz do przodu pojazdu w przypadku urządzeń kategorii 3, 4, 5, i 6). Dodatkowo dla urządzeń kategorii 6 oznaczenie „R” lub „L” umieszcza się na urządzeniu wskazując prawą lub lewą stronę pojazdu;
4.2.2.3. na urządzeniach, które mogą być stosowane jako część zespołu dwóch świateł, dodatkowo literę „D” po prawej stronie symbolu wspomnianego w pkt 4.2.2.1;
4.2.2.4. na urządzeniach o zmniejszonym kącie rozsyłu światła zgodnie z pkt 2.1.3 załącznika 4 do niniejszego regulaminu – pionową strzałkę wychodzącą z odcinka poziomego i skierowaną w dół;
4.2.2.5. w pobliżu wyżej wymienionych symboli dodatkowych można umieścić dwie cyfry numeru homologacji oznaczające serię poprawek obowiązujących w chwili udzielania homologacji oraz, jeśli to konieczne, wymaganą strzałkę;
4.2.2.6. znaki i symbole podane w punktach od 4.2.1 do 4.2.2 powyżej powinny być czytelne i nieusuwalne, również po zamontowaniu urządzenia w pojeździe.
4.3. Układ znaku homologacji
4.3.1. Światła niezależne
W załączniku 3 (rysunek 1) do niniejszego regulaminu podano przykładowy układ znaku homologacji z uwzględnieniem symboli dodatkowych, o których mowa powyżej.
Jeżeli różne typy świateł spełniających wymagania kilku regulaminów posiadają tę samą szybę zewnętrzną o takiej samej lub różnej barwie, wystarczy umieścić pojedynczy międzynarodowy znak homologacji składający się okręgu otaczającego literę „E” z następującym po niej numerem wskazującym kraj, który udzielił homologacji oraz numerem homologacji. Taki znak homologacji może być umieszczony w dowolnym miejscu na światłach, pod warunkiem że:
4.3.1.1. Jest widoczny po ich zamontowaniu.
4.3.1.2. Umieszczono symbol identyfikacyjny każdego światła, zgodny z regulaminem, na podstawie którego udzielono homologacji, wraz z odpowiednią serią poprawek uwzględniających najbardziej aktualne w czasie udzielania homologacji ważniejsze zmiany techniczne w regulaminie oraz, w koniecznych przypadkach, wymaganą strzałkę.
4.3.1.3. Wymiary elementów pojedynczego znaku homologacji nie są mniejsze niż minimalne wymiary najmniejszego z poszczególnych znaków wymagane zgodnie z regulaminem, na podstawie którego udzielono homologacji.
4.3.1.4. Obudowa światła zawiera powierzchnię opisaną w pkt 3.3 powyżej i umieszczono na niej znak homologacji dla rzeczywistej (rzeczywistych) funkcji.
4.3.1.5. Rysunek 4 w załączniku 3 do niniejszego regulaminu przedstawia przykłady znaków homologacji z uwzględnieniem symboli dodatkowych, o których mowa powyżej.
4.3.2. Światła zespolone, połączone lub wzajemnie sprzężone
W przypadku stwierdzenia, że światła zespolone, połączone lub wzajemnie sprzężone spełniają wymagania kilku regulaminów wystarczy umieścić jeden międzynarodowy znak homologacji składający się z okręgu otaczającego literę „E”, po której następuje numer wskazujący kraj, który udzielił homologacji, oraz numeru homologacji. Taki znak homologacji może być umieszczony w dowolnym miejscu na światłach zespolonych, połączonych lub wzajemnie sprzężonych, pod warunkiem że:
4.3.2.1.1. pozostaje on widoczny po zamontowaniu świateł;
4.3.2.1.2. żaden element świateł zespolonych, połączonych lub wzajemnie sprzężonych, który przepuszcza światło, nie może zostać usunięty bez jednoczesnego usunięcia znaku homologacji.
Symbol identyfikacyjny każdego światła, zgodny z regulaminem, na podstawie którego udzielono homologacji, wraz z odpowiednią serią poprawek uwzględniających najbardziej aktualne w czasie udzielania homologacji ważniejsze zmiany techniczne w regulaminie oraz, w koniecznych przypadkach, wymaganą strzałkę, umieszcza się:
4.3.2.2.1. na odpowiedniej powierzchni emitującej światło;
4.3.2.2.2. lub w grupie, w taki sposób, aby każde ze świateł zespolonych, połączonych lub wzajemnie sprzężonych mogło zostać jednoznacznie zidentyfikowane.
4.3.2.3. Wymiary elementów takiego pojedynczego znaku homologacji nie mogą być mniejsze niż minimalne wymiary najmniejszego ze znaków indywidualnych wymagane zgodnie z regulaminem, na podstawie którego udzielono homologacji.
4.3.2.4. Każdy typ, któremu udzielono homologacji, otrzymuje numer homologacji. Ta sama Umawiająca się Strona nie może przydzielić tego samego numeru innemu typowi świateł zespolonych, połączonych lub wzajemnie sprzężonych, których dotyczy niniejszy regulamin.
4.3.2.5. Na rysunku 2 w załączniku 3 do niniejszego regulaminu podano przykłady układu znaków homologacji dla świateł zespolonych, połączonych lub wzajemnie sprzężonych wraz ze wszystkimi wyżej wymienionymi symbolami dodatkowymi.
4.3.3. Światła wzajemnie sprzężone z innymi światłami, których szyba może być wykorzystywana także w innych typach reflektorów
Zastosowanie mają przepisy określone w pkt 4.3.2 powyżej.
4.3.3.1. Ponadto, w przypadku wykorzystywania tej samej szyby, mogą być na niej umieszczone różne znaki homologacji odnoszące się do różnych typów reflektorów lub świateł, pod warunkiem że obudowa reflektora, nawet jeśli jest nierozdzielna z szybą, również posiada powierzchnię opisaną w pkt 3.3. powyżej i umieszczono na niej znaki homologacji właściwe dla realizowanych funkcji.
Jeżeli różne typy reflektorów mają tę samą obudowę, to mogą być na niej umieszczone różne znaki homologacji.
4.3.3.2. Na rysunku 3 w załączniku 3 do niniejszego regulaminu podano przykłady znaków homologacji dla świateł wzajemnie sprzężonych z reflektorem.
4.4. Oznakowanie homologacyjne musi być czytelne i nieusuwalne. Można je umieścić na wewnętrznej lub zewnętrznej części (przezroczystej lub nieprzezroczystej) urządzenia, której nie można oddzielić od przezroczystej części urządzenia emitującego światło. W każdym przypadku oznaczenie musi być widoczne, gdy urządzenie jest zamontowane w pojeździe lub gdy otwarta jest ruchoma część, taka jak pokrywa silnika, pokrywa bagażnika lub drzwi.
5. SPECYFIKACJE OGÓLNE
5.1. Każde dostarczone urządzenie musi spełniać wymagania przedstawione w pkt 6 i 8 poniżej.
5.2. Urządzenia muszą być skonstruowane i wykonane w taki sposób, aby w normalnych warunkach użytkowania, pomimo drgań, którym mogą podlegać, działały w zadowalający sposób i zachowywały właściwości wymagane na podstawie niniejszego regulaminu.
W przypadku modułów źródła światła należy sprawdzić, czy:
5.3.1. konstrukcja modułu (modułów) źródła światła jest taka, że
|
a) |
żadnego modułu źródła światła nie można zamontować w położeniu innym niż przewidziane dla niego położenie prawidłowe, a wymontowanie go możliwe jest wyłącznie przy pomocy narzędzi(-a); |
|
b) |
w przypadku gdy obudowa urządzenia mieści więcej niż jeden moduł źródła światła, modułów źródła światła o różnych właściwościach nie można stosować wymiennie w obrębie tej samej obudowy światła. |
5.3.2. Moduł(-y) źródła światła musi(-szą) być zabezpieczone przed nieuprawnioną manipulacją.
5.4. W przypadku awarii regulatora zmiennego natężenia światła kierunkowskazu kategorii 2b o światłości większej niż maksymalna wartość dla kategorii 2a, wymagania dotyczące stałej światłości dla kategorii 2a powinny być spełnione automatycznie.
W przypadku żarówek wymiennych:
5.5.1. dopuszcza się stosowanie wszystkich kategorii żarówek homologowanych na podstawie regulaminu nr 37, pod warunkiem że w regulaminie 37 ani serii poprawek do tego regulaminu obowiązujących w chwili składania wniosku o udzielenie homologacji nie wprowadzono żadnych ograniczeń w zakresie ich stosowania.
5.5.2. Urządzenie musi posiadać taką konstrukcję, by żarówki nie można było zamontować w położeniu innym niż prawidłowe.
5.5.3. Oprawka żarówki musi odpowiadać charakterystyce podanej w publikacji IEC 60061. Stosuje się arkusz danych technicznych oprawki właściwy dla kategorii użytej żarówki.
6. NATĘŻENIE EMITOWANEGO ŚWIATŁA
Natężenie światła wysyłanego przez każde z dwóch dostarczonych urządzeń, w przypadku kierunkowskazów kategorii 1, 1a, 1b, 2a lub 2b w osiach odniesienia, a w przypadku kierunkowskazów kategorii 5 lub 6 w kierunku A zgodnie z załącznikiem 1, nie może wynosić mniej niż światłość minimalna i więcej niż światłość maksymalna określone poniżej:
|
Kategoria kierunkowskazu |
Światłość minimalna w cd |
Światłość maksymalna, w cd, jeżeli stosuje się |
|
|
Światło pojedyncze |
Światło (pojedyncze) opatrzone znakiem „D” (zob. pkt 4.2.2.3) |
||
|
1 |
175 |
1 000 |
500 |
|
1a |
250 |
1 200 |
600 |
|
1b |
400 |
1 200 |
600 |
|
2a (stałe) |
50 |
500 |
250 |
|
2b (zmienne) |
50 |
1 000 |
500 |
|
5 |
0,6 |
280 |
140 |
|
6 |
50 |
280 |
140 |
6.1.1. Dla zespołu dwóch lub więcej świateł kierunkowskazów całkowita światłość nie może przekraczać maksymalnej wartości.
6.1.2. Jeżeli zespół dwóch lub więcej świateł realizujących tę samą funkcję uznaje się za jedno światło, powinien on spełniać wymagania w zakresie:
|
a) |
maksymalnej światłości w przypadku włączenia wszystkich świateł (ostatnia kolumna tabeli); |
|
b) |
światłości minimalnej, jeżeli jedno światło jest niesprawne. |
W przypadku awarii pojedynczego światła kategorii 1, 1a, 1b, 2a i 2b posiadającego więcej niż jedno źródło światła stosuje się następujące przepisy:
6.2.1. zespół źródeł światła, połączonych w taki obwód, że awaria jednego źródła powoduje przerwanie pracy pozostałych, uważa się za jedno źródło światła.
6.2.2. Sygnał wskaźnika kontrolnego opisanego w pkt 6.5.8 regulaminu nr 48 włącza się jeżeli:
|
a) |
jedno ze źródeł światła jest niesprawne; lub |
|
b) |
w przypadku światła przeznaczonego tylko dla dwużarnikowych źródeł światła, światłość w osi odniesienia jest mniejsza niż 50 % światłości minimalnej, lub |
|
c) |
w wyniku awarii jednego lub więcej źródeł światła światłość w jednym z następujących kierunków jak określono w załączniku 4 do niniejszego regulaminu jest mniejsza niż wymagana światłość minimalna:
|
6.3. Jeżeli włączone są wszystkie źródła światła, maksymalna światłość określona dla światła pojedynczego może zostać przekroczona, pod warunkiem że światło takie nie posiada znaku „D” i nie została przekroczona maksymalna światłość określona dla zespołu dwóch lub więcej świateł.
Poza osią odniesienia, wewnątrz pola o kącie określonym na schemacie w załączniku 1 do niniejszego regulaminu, natężenie wysyłanego przez każde z tych dwóch urządzeń światła:
w każdym kierunku odpowiadającym punktom wzorcowego rozkładu światłości zamieszczonego w załączniku 4 do niniejszego regulaminu jest równe co najmniej iloczynowi światłości minimalnej podanej w pkt 6.1 powyżej i wielkości procentowej określonej w wyżej wymienionym rozkładzie dla danego kierunku;
6.4.1.1. W drodze odstępstwa od przepisów pkt 6.4 i 6.4.1, w przypadku kierunkowskazów należących do kategorii 5, do tyłu, wymagana jest minimalna wartość 0,6 cd we wszystkich polach określonych w załączniku 1;
6.4.2. w dowolnym kierunku, z którego światło kierunkowskazu jest widoczne, nie przekracza maksimum określonego w pkt 6.1 powyżej;
Ponadto:
6.4.3.1. w żadnym punkcie pól określonych w schematach w załączniku 1 światłość nie może być mniejsza niż 0,7 cd w przypadku urządzeń kategorii 1b, 0,3 cd dla urządzeń kategorii 1, 1a, 2a, 2b oraz dla urządzeń kategorii 2b w ciągu dnia; nie może być mniejsza niż 0,07 cd dla urządzeń kategorii 2b w nocy;
6.4.3.2. Należy przestrzegać przepisów pkt 2.2 załącznika 4 do niniejszego regulaminu dotyczących miejscowych zmian światłości.
6.5. Zasadniczo pomiaru światłości dokonuje się przy stale włączonym(-ych) źródle(-łach) światła.
Jednak w zależności od konstrukcji urządzenia, np. użycia diod emitujących światło (LED) lub potrzeby zachowania ostrożności w celu uniknięcia przegrzania, zezwala się na dokonanie pomiaru w trybie migania.
W tym celu przełącza się z częstotliwością f = 1,5 ±0,5 Hz przy szerokości impulsu większej niż 0,3 s, dokonując pomiaru przy natężeniu światła wynoszącym 95 % wartości maksymalnej.
W przypadku gdy światło posiada żarówki wymienne, powinny one po włączeniu emitować wzorcowy strumień świetlny. We wszystkich pozostałych przypadkach napięcie wymagane zgodnie z pkt 7.1.1 przy włączaniu narasta i opada w czasie krótszym niż 0,01 s; nie zezwala się na przekroczenie tych wartości.
W przypadku pomiaru w trybie migania podana światłość powinna odpowiadać wartości maksymalnej.
6.6. W przypadku urządzeń kategorii 2b opóźnienie między włączeniem źródła (źródeł) światła, a momentem, w którym natężenie światła zmierzone na osi odniesienia osiąga 90 % wartości zmierzonej zgodnie z pkt 6.3 powyżej, mierzy się dla skrajnych poziomów natężenia światła emitowanego przez kierunkowskaz. Zmierzony czas do osiągnięcia najniższego natężenia światła nie może przekraczać zmierzonego czasu do osiągnięcia najwyższego natężenia światła.
Regulator zmiennego natężenia światła nie może generować sygnałów powodujących, że światłość:
6.7.1. przekracza zakres określony w pkt 6.1 powyżej; oraz
6.7.2. przekracza wartość maksymalną określoną dla kategorii 2a w pkt 6.1:
|
a) |
dla układów uzależnionych tylko od warunków dziennych i nocnych: w warunkach nocnych; |
|
b) |
dla innych układów: w warunkach odniesienia przedstawionych przez producenta (3). |
6.8. Załącznik 4, o którym mowa w pkt 6.2.1 powyżej, przedstawia szczegóły stosowanych metod pomiaru.
7. PROCEDURA BADANIA
Wszelkich pomiarów, foto- i kolorymetrycznych, dokonuje się:
7.1.1. w przypadku światła wyposażonego w wymienne źródło światła, jeżeli nie jest ono zasilane z elektronicznego urządzenia sterowniczego źródła światła lub regulatora zmiennego natężenia światła, stosując bezbarwną lub barwną żarówką wzorcową kategorii wymaganej dla danego urządzenia, zasilaną napięciem koniecznym do uzyskania wzorcowego strumienia świetlnego wymaganego dla danej kategorii żarówki;
7.1.2. w przypadku światła wyposażonego w niewymienne źródło światła (żarówki i inne) o napięciu odpowiednio 6,75 V, 13,5 V lub 28,0 V.
7.1.3. W przypadku układu z elektronicznym urządzeniem sterowniczym źródła światła lub regulatorem zmiennego natężenia światła stanowiącym element światła (4), podając na wejściu obwodu światła napięcie określone przez producenta lub, jeżeli nie zostało one podane, odpowiednio napięcie 6,75 V, 13,5 V lub 28 V.
7.1.4. W przypadku układu z elektronicznym urządzeniem sterowniczym źródła światła lub regulatorem zmiennego natężenia światła niestanowiącym elementu światła, na wejściu obwodu światła podaje się napięcie określone przez producenta.
7.2. Jednak w przypadku kierunkowskazu kategorii 2b zasilanego za pośrednictwem regulatora zmiennego natężenia światła w celu uzyskania zmiennego natężenie światła, pomiary fotometryczne przeprowadza się zgodnie z opisem wnioskodawcy.
7.3. Laboratorium wykonujące badania homologacyjne wymaga od producenta dostarczenia urządzenia sterowniczego źródła światła lub regulatora zmiennego natężenia światła służących do zasilania źródła światła oraz stosownych funkcji.
7.4. Napięcie doprowadzane do światła zapisuje się w formularzu zawiadomienia stanowiącym załącznik 2 do niniejszego regulaminu.
7.5. Określa się granice powierzchni widocznej w kierunku osi odniesienia kierunkowskazu. Jednak w przypadku kierunkowskazów kategorii 5 i 6 określa się granice powierzchni wysyłającej światło.
8. BARWA EMITOWANEGO ŚWIATŁA
Światło emitowane w obrębie pola rozsyłu światła określonego w pkt 2 załącznika 4 ma barwę pomarańczową. Warunki badania określone są w załączniku 5 do niniejszego regulaminu. Poza tym obszarem nie powinny występować gwałtowne zmiany barwy światła. Powyższe wymagania mają zastosowanie również w obrębie zmiennego natężenia światła emitowanego przez kierunkowskazy kategorii 2b.
9. ZMIANA TYPU KIERUNKOWSKAZU W POJAZDACH SILNIKOWYCH I ICH PRZYCZEPACH I ROZSZERZENIE HOMOLOGACJI
O każdej zmianie typu kierunkowskazu powiadamia się organ administracji, który udzielił homologacji typu. Organ taki może wówczas:
9.1.1. uznać, że wprowadzone modyfikacje prawdopodobnie nie będą miały istotnego negatywnego skutku, i że w każdym razie urządzenie nadal spełnia wymogi; lub
9.1.2. zażądać kolejnego sprawozdania z badań od upoważnionej placówki technicznej odpowiedzialnej za przeprowadzenie badań.
9.2. Strony Porozumienia stosujące niniejszy regulamin zostaną powiadomione o potwierdzeniu lub odmowie homologacji, z podaniem zmiany, w trybie określonym w pkt 4.1.4 powyżej.
9.3. Właściwy organ udzielający rozszerzenia homologacji, przydziela takiemu rozszerzeniu odpowiedni numer seryjny i powiadamia o nim pozostałe Strony Porozumienia z 1958 r. stosujące niniejszy regulamin za pomocą formularza zawiadomienia zgodnego ze wzorem przedstawionym w załączniku 2 do niniejszego regulaminu.
10. ZGODNOŚĆ PRODUKCJI
Procedury zgodności produkcji muszą być zgodne z procedurami określonymi w aneksie 2 do Porozumienia (E/ECE/324-E/ECE/TRANS/505/Rev.2) i spełniać następujące wymagania:
10.1. Kierunkowskazy homologowane na podstawie niniejszego regulaminu są wytwarzane tak, aby były zgodne z homologowanym typem, spełniając warunki określone w pkt 6. i 8 powyżej.
10.2. Wymaga się spełnienia minimalnych wymagań dotyczących procedur kontroli zgodności produkcji, określonych w załączniku 6 do niniejszego regulaminu.
10.3. Wymaga się spełnienia minimalnych wymagań w zakresie pobierania próbek przez inspektora, określonych w załączniku 7 do niniejszego regulaminu.
10.4. Organ, który udzielił homologacji typu może w dowolnym czasie zweryfikować metody kontroli zgodności stosowane w poszczególnych zakładach produkcyjnych. Weryfikacji takich dokonuje się zazwyczaj co dwa lata.
11. SANKCJE Z TYTUŁU NIEZGODNOŚCI PRODUKCJI
11.1. Homologacja udzielona na urządzenie zgodnie z niniejszym regulaminem może zostać cofnięta w razie niespełnienia wymienionych powyżej wymogów.
11.2. Jeżeli Umawiająca się Strona Porozumienia stosująca niniejszy regulamin cofnie uprzednio udzieloną homologację, zobowiązana jest ona bezzwłocznie powiadomić o tym pozostałe Umawiające się Strony stosujące niniejszy regulamin, za pomocą formularza zawiadomienia zgodnego ze wzorem przedstawionym w załączniku 2 do niniejszego regulaminu.
12. OSTATECZNE ZANIECHANIE PRODUKCJI
Jeżeli posiadacz homologacji całkowicie zaprzestanie produkcji urządzenia homologowanego zgodnie z niniejszym regulaminem, musi poinformować o tym organ, który udzielił homologacji. Po otrzymaniu stosownego powiadomienia organ ten informuje o tym pozostałe Strony Porozumienia 1958 stosujące niniejszy regulamin, wykorzystując w tym celu formularz zawiadomienia zgodny z wzorem przedstawionym w załączniku 2 do niniejszego regulaminu.
13. NAZWY I ADRESY PLACÓWEK TECHNICZNYCH UPRAWNIONYCH DO PRZEPROWADZANIA BADAŃ HOMOLOGACYJNYCH ORAZ NAZWY I ADRESY ORGANÓW ADMINISTRACJI
Strony Porozumienia z 1958 r. stosujące niniejszy regulamin przekazują Sekretariatowi Organizacji Narodów Zjednoczonych nazwy i adresy placówek technicznych odpowiedzialnych za przeprowadzanie badań homologacyjnych oraz organów administracyjnych udzielających homologacji, którym należy przesłać wydane w innych krajach formularze poświadczające udzielenie, rozszerzenie, odmowę udzielenia lub cofnięcie homologacji.
14. PRZEPISY PRZEJŚCIOWE
14.1. Począwszy od oficjalnej daty wejścia w życie suplementu 8 do serii poprawek 01, żadna z Umawiających się Stron stosujących niniejszy regulamin nie może odmówić udzielenia homologacji EKG zgodnie z niniejszym regulaminem, zmienionym suplementem 8 do serii poprawek 01.
14.2. Po upływie 24 miesięcy od jego wejścia w życie Umawiające się Strony stosujące niniejszy regulamin udzielają homologacji EKG tylko typom kierunkowskazów zgodnym z wymogami niniejszego regulaminu, zmienionego suplementem 8 do serii poprawek 01.
14.3. Umawiające się Strony stosujące niniejszy regulamin nie mogą odmówić udzielenia rozszerzenia homologacji na typy pojazdów spełniające wymagania poprzednich serii poprawek do niniejszego regulaminu.
14.4. W czasie 12-miesięcznego okresu następującego po dacie wejścia w życie suplementu 8 do serii poprawek 01 Umawiające się Strony stosujące niniejszy regulamin zobowiązane są nadal udzielać homologacji typom kierunkowskazów, które spełniają wymagania niniejszego regulaminu zmienionego poprzednimi seriami zmian.
14.5. Homologacje EKG udzielone zgodnie z niniejszym regulaminem przed upływem 12 miesięcy od daty wejścia w życie suplementu oraz wszelkie udzielone potem rozszerzenia homologacji, w tym zgodnie z poprzednią serią poprawek, pozostają w mocy na czas nieokreślony. Jeżeli typ kierunkowskazu, który otrzymał homologację zgodnie z poprzednimi seriami poprawek, spełnia wymagania niniejszego regulaminu zmienionego suplementem 8 do serii poprawek 01, Umawiająca się Strona, która udzieliła homologacji, powiadamia o tym pozostałe Umawiające się Strony stosujące niniejszy regulamin.
14.6. Żadna z Umawiających się Stron stosujących niniejszy regulamin nie może odmówić udzielenia homologacji typu dla kierunkowskazu homologowanego zgodnie z niniejszym regulaminem z uwzględnieniem suplementu 8 do serii poprawek 01.
14.7. Przed upływem 36 miesięcy od wejścia w życie suplementu 8 do serii poprawek 01 do niniejszego regulaminu żadna Umawiająca się Strona stosująca niniejszy regulamin nie może odmówić udzielenia homologacji typu kierunkowskazu homologowanego zgodnie z poprzednią serią poprawek do niniejszego regulaminu.
14.8. Po upływie 36 miesięcy od daty wejścia w życie suplementu 8 do serii poprawek 01 do niniejszego regulaminu, Umawiające się Strony stosujące niniejszy regulamin mogą zabronić sprzedaży typu kierunkowskazu, który nie spełnia wymogów suplementu 8 do serii poprawek 01 do niniejszego regulaminu, chyba że dany kierunkowskaz jest przeznaczony jako część zamienna do zamontowania w użytkowanych już pojazdach.
14.9. Umawiające się Strony stosujące niniejszy regulamin nadal będą udzielać homologacji kierunkowskazom w oparciu o poprzednie serie poprawek, pod warunkiem że kierunkowskazy są częściami zamiennymi przeznaczonymi do montowania w użytkowanych już pojazdach.
14.10. Począwszy od oficjalnej daty wejścia w życie suplementu 8 do serii poprawek 01, żadna z Umawiających się Stron stosujących niniejszy regulamin nie może zakazać montażu w pojeździe kierunkowskazu homologowanego zgodnie z niniejszym regulaminem, zmienionym suplementem 8 do serii poprawek 01.
14.11. Przez okres 48 miesięcy od daty wejścia w życie suplementu 8 do serii poprawek 01 Umawiające się Strony stosujące niniejszy regulamin będą nadal zezwalać na montaż w pojeździe kierunkowskazów homologowanych zgodnie z niniejszym regulaminem zmienionym poprzednimi seriami poprawek.
14.12. Po upływie 48 miesięcy od daty wejścia w życie suplementu 8 do serii poprawek 01 Umawiające się Strony stosujące niniejszy regulamin mogą zakazać montażu kierunkowskazu niespełniającego wymogów niniejszego regulaminu zmienionego suplementem 8 do serii poprawek 01 w nowym pojeździe, który krajową homologację typu lub homologację indywidualną uzyskał po upływie więcej niż 24 miesięcy od wejścia w życie suplementu 8 do serii poprawek 01 do niniejszego regulaminu.
14.13. Po upływie 60 miesięcy od daty wejścia w życie suplementu Umawiające się Strony stosujące niniejszy regulamin mogą zabronić montowania kierunkowskazu, który nie spełnia wymogów niniejszego regulaminu zmienionego suplementem 8 do serii poprawek 01, w nowym pojeździe zarejestrowanym po raz pierwszy po upływie więcej niż 60 miesięcy od daty wejścia w życie suplementu 8 do serii poprawek 01 do niniejszego regulaminu.
14.14. Istniejące homologacje świateł kierunkowskazów kategorii 3 i 4 homologowanych zgodnie z niniejszym regulaminem przed wprowadzeniem suplementu 16 do serii poprawek 01 pozostają w mocy na czas nieokreślony.
(1) Zgodnie z definicją zawartą w załączniku 7 do ujednoliconej rezolucji w sprawie budowy pojazdów (R.E.3) (dokument TRANS/WP.29/78/Rev.1/Amend.2, ostatnio zmieniony poprawką 4).
(2) 1 – Niemcy, 2 – Francja, 3 – Włochy, 4 – Niderlandy, 5 – Szwecja, 6 – Belgia, 7 – Węgry, 8 – Republika Czeska, 9 – Hiszpania, 10 – Serbia, 11 – Zjednoczone Królestwo, 12 – Austria, 13 – Luksemburg, 14 – Szwajcaria, 15 (numer wolny), 16 – Norwegia, 17 – Finlandia, 18 – Dania, 19 – Rumunia, 20 – Polska, 21 – Portugalia, 22 – Federacja Rosyjska, 23 – Grecja, 24 – Irlandia, 25 – Chorwacja, 26 – Słowenia, 27 – Słowacja, 28 – Białoruś, 29 – Estonia, 30 (numer wolny), 31 – Bośnia i Hercegowina, 32 – Łotwa, 33 (numer wolny), 34 – Bułgaria, 35 (numer wolny), 36 – Litwa, 37 – Turcja, 38 (numer wolny), 39 – Azerbejdżan, 40 – Była Jugosłowiańska Republika Macedonii, 41 (numer wolny), 42 – Wspólnota Europejska (homologacje udzielane są przez jej państwa członkowskie z użyciem właściwych im symboli EKG), 43 – Japonia, 44 (numer wolny), 45– Australia, 46 – Ukraina, 47 – Republika Południowej Afryki, 48 – Nowa Zelandia, 49 – Cypr, 50 – Malta, 51 – Republika Korei, 52 – Malezja, 53 – Tajlandia, 54 i 55 (numery wolne), 56 – Czarnogóra, 57 (numer wolny) oraz 58 – Tunezja. Kolejne numery przydzielane są pozostałym krajom w porządku chronologicznym, zgodnie z ratyfikacją lub przystąpieniem do Porozumienia dotyczącego przyjęcia jednolitych wymagań technicznych dla pojazdów kołowych, wyposażenia i części, które mogą być stosowane w tych pojazdach, oraz wzajemnego uznawania homologacji udzielonych na podstawie tych wymagań, a o przydzielonych w ten sposób numerach powiadamia Umawiające się Strony Porozumienia Sekretarz Generalny Organizacji Narodów Zjednoczonych.
(3) Dobrą widoczność (meteorologiczny zasięg optyczny MOR > 2 000 m, zdefiniowany zgodnie z WMO, Guide to Meteorological Instruments and Methods of Observation, Sixth Edition, ISBN: 92-63-16008-2, pkt 1.9.1/1.9.11, Genewa 1996) i czystą szybę.
(4) Do celów niniejszego regulaminu określenie „stanowiący element światła” oznacza element fizycznie wbudowany w obudowę światła lub element zewnętrzny, oddzielny od obudowy światła lub nie, który producent światła dostarcza wraz ze światłem jako część składową systemu światła.
ZAŁĄCZNIK 1
Kategorie kierunkowskazów: wymagane minimalne kąty rozsyłu światła w przestrzeni dla poszczególnych kategorii kierunkowskazów (1)
We wszystkich przypadkach minimalne pionowe kąty rozsyłu światła kierunkowskazów w przestrzeni wynoszą 15° ponad oraz 15° poniżej płaszczyzny poziomej, z wyjątkiem:
|
a) |
świateł kierunkowskazów umieszczonych na wysokości nie większej niż 750 mm ponad podłożem, dla których wynoszą one 15° ponad oraz 5° poniżej płaszczyzny poziomej; |
|
b) |
świateł kierunkowskazów kategorii 6, dla których wynoszą one 30° ponad oraz 5° poniżej płaszczyzny poziomej |
Minimalne kąty widoczności w poziomie
Kierunkowskazy z przodu pojazdu:
|
Kategoria 1 |
: |
przeznaczone do stosowania w odległości nie mniejszej niż 40 mm od reflektora; |
|
Kategoria 1a |
: |
przeznaczone do użytku w odległości większej niż 20 mm i mniejszej niż 40 mm od reflektora; |
|
Kategoria 1b |
: |
przeznaczone do użytku w odległości mniejszej niż 20 mm od reflektora; |
Na płaszczyźnie H i powyżej dla wszystkich świateł. Poniżej płaszczyzny H dla świateł przeznaczonych dla pojazdów kategorii M2, M3, N2 lub N3.
oś odniesienia
kierunek
jazdy
pojazd
Poniżej płaszczyzny H dla pojazdów kategorii M1 i N1.
oś odniesienia
kierunek
jazdy
pojazd
Płaszczyzna H: „płaszczyzna pozioma przechodząca przez środek odniesienia światła”
|
Kategorie 2a i 2b |
: |
kierunkowskazy z tyłu pojazdu |
|
Kategoria 2a |
: |
tylne światła kierunkowskazów o stałym natężeniu światła |
|
Kategoria 2b |
: |
tylne światła kierunkowskazów o zmiennym natężeniu światła |
pojazd
kierunek jazdy
oś odniesienia
|
Kategorie 5 i 6 |
: |
Dodatkowe boczne kierunkowskazy przeznaczone do użycia w pojeździe wyposażonym również w kierunkowskazy kategorii 1, 1a lub 1b i 2a lub 2b |
oś odniesienia
kierunek jazdy
pojazd
kierunek A
(1) Kąty ukazane w tych ustawieniach są odpowiednie dla kierunkowskazów montowanych z prawej strony pojazdu. Strzałki na schematach wskazują przód pojazdu.
ZAŁĄCZNIK 2
ZAWIADOMIENIE
(Maksymalny format: A4 (210 × 297 mm))
|
|
wydane przez: |
Nazwa organu administracji: … … … |
|
dotyczące (2): |
UDZIELENIA HOMOLOGACJI
ROZSZERZENIA HOMOLOGACJI ODMOWY HOMOLOGACJI COFNIĘCIA HOMOLOGACJI OSTATECZNEGO ZANIECHANIA PRODUKCJI |
typu kierunkowskazu na podstawie regulaminu nr 6
Nr homologacji: … Rozszerzenie nr: …
|
1. |
Nazwa handlowa lub znak towarowy urządzenia: … |
|
2. |
Nazwa stosowana przez producenta na określenie typu urządzenia: … |
|
3. |
Nazwa i adres producenta: … |
|
4. |
Jeśli dotyczy, nazwa i adres przedstawiciela producenta: … |
|
5. |
Przedstawiono do homologacji w dniu: … |
|
6. |
Placówka techniczna upoważniona do przeprowadzania badań homologacyjnych: … |
|
7. |
Data sprawozdania z badań sporządzonego przez placówkę techniczną: … |
|
8. |
Numer sprawozdania z badań sporządzonego przez placówkę techniczną: … |
|
9. |
Krótki opis: Kategoria: 1, 1a, 1b, 2a, 2b, 5, 6 (2) (3) Liczba, kategoria i rodzaj źródła (źródeł) światła: … Napięcie i moc: … Kod identyfikacyjny modułu źródła światła: … Wyłącznie w przypadku montażu w pojazdach kategorii M1 lub N1: tak/nie (2) Wyłącznie w przypadku wysokości montażu nie większej niż 750 mm ponad podłożem: tak/nie (2) Geometryczne warunki montażu i wszelkie odnośne warianty, o ile istnieją: … Elektroniczne urządzenie sterownicze źródła światła/regulator zmiennego natężenia światła:
Napięcie (napięcia) wejściowe z elektronicznego urządzenia sterowniczego źródła światła/regulatora zmiennego natężenia światła: Producent i numer identyfikacyjny elektronicznego urządzenia sterowniczego źródła światła/regulatora zmiennego natężenia światła (jeżeli układ sterujący źródłem światła stanowi element światła, nie jest natomiast wbudowany w korpus światła): … Zmienne natężenie światła: tak/nie (2) |
|
10. |
Umiejscowienie znaku homologacji:… |
|
11. |
Powód (powody) rozszerzenia homologacji (jeżeli dotyczy): … |
|
12. |
Homologacja udzielona/rozszerzona/cofnięta/odmówiono udzielenia homologacji (2): |
|
13. |
Miejscowość: … |
|
14. |
Data: … |
|
15. |
Podpis: … |
|
16. |
Wykaz dokumentów przedłożonych organowi administracyjnemu, który udzielił homologacji, stanowi załącznik do niniejszego zawiadomienia i jest dostępny na żądanie. |
(1) Numer identyfikacyjny kraju, który udzielił/rozszerzył/odmówił udzielenia/cofnął homologację (zob. przepisy dotyczące homologacji zawarte w regulaminie).
(2) Niepotrzebne skreślić.
(3) w przypadku świateł kierunkowskazów kategorii 1, 1a, 1b, 2a i 2b, informacje dotyczące sygnału zgodnie z pkt 6.2.2.
ZAŁĄCZNIK 3
UKŁAD ZNAKU HOMOLOGACJI
Urządzeniem opatrzone powyższym znakiem homologacji to urządzenie kategorii 4 (przednie światło kierunkowskazu), któremu udzielono homologacji we Włoszech (E3), pod numerem 216, które może być również użyte w zespole dwóch świateł. Strzałka pozioma wskazuje, w jakim położeniu urządzenie to, w przypadku gdy nie może być zamontowane po dowolnej stronie pojazdu, ma zostać zamontowane. Strzałka wskazuje przód pojazdu. Strzałka pionowa wychodząca z poziomego odcinka i skierowana w dół wskazuje dopuszczalną wysokości montażu tego urządzenia niewiększą niż 750 mm ponad podłożem.
Numer umieszczony blisko symbolu „4D” wskazuje, że homologacji udzielono zgodnie z wymogami regulaminu nr 6 zmienionego serią poprawek 01.
Poniżej pokazano kierunki wskazywane przez strzałki stosowane w znakach homologacji, zgodnie z kategorią urządzenia:
Uwaga: Numer homologacji i dodatkowe symbole umieszcza się w pobliżu okręgu, powyżej lub poniżej litery „E” albo z prawej lub z lewej strony tej litery. Cyfry numeru homologacji muszą znajdować się po tej samej stronie litery „E” oraz muszą być zwrócone w tym samym kierunku. Należy unikać stosowania cyfr rzymskich jako numerów homologacji, aby zapobiec pomyleniu ich z innymi symbolami.
Rysunek 2
Uproszczone oznaczenia świateł zespolonych, połączonych lub wzajemnie sprzężonych, jeżeli co najmniej dwa światła stanowią część tego samego zespołu
Linie pionowe i poziome określają schematycznie kształt urządzenia sygnalizacji świetlnej. Nie stanowią one części znaku homologacji.
WZÓR A
WZÓR B
WZÓR C
Uwaga: Podane powyżej trzy przykłady znaku homologacji (wzory A, B i C) stanowią możliwe warianty oznakowania urządzenia świetlnego, gdy dwa lub więcej świateł stanowi część tego samego zespołu świateł zespolonych, połączonych lub wzajemnie sprzężonych.
Przykłady te wskazują, że urządzenie homologowano w Niderlandach (E4) pod numerem 3333 i obejmuje ono:
tylne światło kierunkowskazu o zmiennym natężeniu światła (kategorii 2b) homologowane zgodnie z serią poprawek 01 do regulaminu nr 6,
czerwone tylne (boczne) światło pozycyjne o zmiennym natężeniu światła (R2), homologowane zgodnie z serią poprawek 01 do regulaminu nr 7,
tylne światło przeciwmgłowe o zmiennym natężeniu światła (F2) homologowane zgodnie z regulaminem nr 38 w jego pierwotnej wersji,
tylne światło cofania (AR) homologowane zgodnie z regulaminem nr 23 w jego pierwotnej wersji,
światło stopu o zmiennym natężeniu światła (S2) homologowane zgodnie z serią poprawek 01 do regulaminu nr 7.
Uwaga: Powyżej podano trzy przykłady oznakowania urządzenia oświetlenia opatrzonego znakiem homologacji odnoszące się do:
przedniego światła pozycyjnego homologowanego zgodnie z serią poprawek 01 do regulaminu nr 7,
reflektora ze światłem mijania przeznaczonym dla ruchu prawo- i lewostronnego oraz światłem drogowym o maksymalnej światłości z przedziału 86 250–101 250 cd, homologowanego zgodnie z serią poprawek 02 do regulaminu nr 20,
przedniego światła przeciwmgłowego homologowanego zgodnie z serią poprawek 02 do regulaminu nr 19,
przedniego światła kierunkowskazu kategorii 1a homologowanego zgodnie z serią poprawek 01do regulaminu nr 6.
Rysunek 3
Światło wzajemnie sprzężone z reflektorem
Powyżej podano przykład oznakowania szyby przeznaczonej dla różnych typów reflektorów,
|
a mianowicie |
: |
reflektora ze światłem mijania przeznaczonym dla ruchu prawo- i lewostronnego oraz światłem drogowym o światłości maksymalnej wynoszącej między 86 250 a 101 250 cd, homologowanego w Niemczech (E1) zgodnie z wymaganiami regulaminu nr 8 z uwzględnieniem serii poprawek 04; sprzężonego wzajemnie z przednim kierunkowskazem homologowanym zgodnie z serią poprawek 01 do regulaminu nr 6; |
|
lub |
: |
reflektora ze światłem mijania przeznaczonym dla ruchu prawo- i lewostronnego oraz światłem drogowym, homologowanego w Niemczech (E1) zgodnie z wymaganiami regulaminu nr 1 z uwzględnieniem serii poprawek 01, które jest sprzężone wzajemnie z takim samym przednim kierunkowskazem jak określono powyżej; |
|
lub nawet |
: |
któregokolwiek z wyżej wymienionych reflektorów homologowanych jako światło pojedyncze. |
Na obudowie reflektora umieszcza się wyłącznie ważny numer homologacji, na przykład:
Rysunek 4
Oznaczenie dla świateł niezależnych
Powyższy przykład odnosi się do oznakowania szyby przeznaczonej dla różnych typów reflektorów. Te znaki homologacji wskazują, że urządzenie zostało homologowane w Hiszpanii (E9) pod numerem homologacji 1432 i obejmuje:
tylne światło przeciwmgłowe (F) homologowane zgodnie z regulaminem nr 38 w jego oryginalnej wersji,
tylne światło kierunkowskazu kategorii 2a homologowane zgodnie z serią poprawek 01 do regulaminu nr 6,
tylne światło cofania (AR) homologowane zgodnie z regulaminem nr 23 w jego pierwotnej wersji,
czerwone tylne (boczne) światło pozycyjne (R) homologowane zgodnie z serią poprawek 02 do regulaminu nr 7,
światło stopu o jednym poziomie światłości (S1) homologowane zgodnie z serią poprawek 02 do regulaminu nr 7.
Moduły źródła światła
Moduł źródła światła oznaczony powyższym kodem identyfikacyjnym uzyskał homologację wraz ze światłem homologowanym we Włoszech (E3) pod numerem homologacji 17325.
ZAŁĄCZNIK 4
POMIARY FOTOMETRYCZNE
1. Metody pomiaru
1.1. Podczas pomiarów fotometrycznych należy stosować maskę eliminującą przypadkowe odbicia światła.
W przypadku zakwestionowania wyników pomiarów pomiary przeprowadza się w taki sposób, aby spełniały następujące wymagania:
1.2.1. odległość pomiaru należy dobrać tak, by można zastosować prawo odwrotności kwadratu odległości;
1.2.2. stosuje się taką aparaturę pomiarową, by apertura kątowa odbiornika naprzeciw środka odniesienia światła wynosiła między 10′ a 1°;
1.2.3. Wymóg natężenia oświetlenia dla określonego kierunku obserwacji uważa się za spełniony, jeśli wymóg ten jest spełniony w kierunku o odchyleniu w stosunku do kierunku obserwacji wynoszącym nie więcej niż ćwierć stopnia.
1.3. Jeżeli urządzenie może być zamontowane w pojeździe w kilku różnych położeniach lub w zakresie obejmującym różne położenia, to pomiary fotometryczne powtarza się dla każdego położenia lub dla określonych przez producenta położeń skrajnych w obrębie pola osi odniesienia.
2. Schemat wzorcowego rozsyłu światła w przestrzeni dla świateł kierunkowskazów kategorii 1, 1a, 1b, 2a i 2b.
Dla kierunkowskazów kategorii 6 (zewnętrzna strona pojazdu)
(zewnętrzna strona pojazdu)
Kierunek H = 0o i V = 0o odpowiada osi odniesienia. (Jest to oś pozioma równoległa do środkowej wzdłużnej płaszczyzny pojazdu, zorientowana w wymaganym kierunku widoczności). Przechodzi ona przez środek odniesienia. Liczby podane na powyższym schemacie określają, dla różnych kierunków pomiaru, światłości minimalne wyrażone jako procent wartości minimalnych wymaganych w tabeli w pkt 6.1:
2.1.1. w kierunku H = 0° i V = 0° dla kategorii 1, 1a, 1b, 2a, 2b a w przypadku kategorii 5 w polu kątowym w kierunku A, jak określono w załączniku 1;
2.1.2. w kierunku H = 5° i V = 0° dla kategorii 6.
2.1.3. Jednak w przypadku gdy urządzenie przeznaczone jest do zamontowania w pojeździe na wysokości nie większej niż 750 mm ponad podłożem, natężenie sprawdza się tylko do 5° w dół.
2.2. W obrębie rozkładu światłości, o którym mowa w pkt 2, przedstawionym schematycznie w formie siatki, rozkład światła powinien być zasadniczo równomierny, w takim zakresie, by światłość w każdym kierunku części pola tworzonej przez linie siatki osiągała co najmniej najniższą minimalną wartość procentową przedstawioną na liniach siatki otaczających dany kierunek.
3. Pomiary fotometryczne świateł
Należy sprawdzić właściwości fotometryczne:
3.1. niewymiennych źródeł światła (żarówki i inne):
z zastosowaniem źródeł znajdujących się już w obudowie światła, zgodnie z odpowiednim podpunktem pkt 7.1 niniejszego regulaminu;
3.2. w przypadku żarówek wymiennych:
w przypadku świateł wyposażonych w żarówki zasilane napięciem 6,75 V, 13,5 V lub 28 V należy skorygować wartość wytwarzanego natężenia światła. Wartość współczynnika korekty jest równa stosunkowi wzorcowego strumienia świetlnego do średniej wartości strumienia świetlnego przy danym napięciu (6,75 V, 13,5 V lub 28 V). Odchylenie rzeczywistej wartości strumienia świetlnego od wartości średniej dla każdej użytej żarówki nie może być większe niż ±5 %. Zamiennie można użyć żarówkę wzorcową po kolei w każdym położeniu, przy właściwym dla niej wzorcowym strumieniu świetlnym, a następnie zsumować pomiary uzyskane w każdym położeniu.
3.3. W przypadku każdego światła kierunkowskazu, z wyjątkiem świateł wyposażonych w żarówki, wartości natężenia światła zmierzone po upływie jednej minuty i 30 minut świecenia w trybie migania (f = 1,5 Hz, współczynnik wypełnienia 50 %) muszą być zgodne z wymaganymi wartościami minimalnymi i maksymalnymi. Rozkład światłości po upływie jednej minuty świecenia można obliczyć, określając dla każdego badanego punktu stosunek światłości zmierzonej w punkcie HV po jednej minucie i po 30 minutach świecenia, jak określono powyżej.
ZAŁĄCZNIK 5
BARWA POMARAŃCZOWYCH ŚWIATEŁ: WSPÓŁRZĘDNE TRÓJCHROMATYCZNE
Właściwości kolorymetryczne bada się, stosując procedurę opisaną w pkt 7 niniejszego regulaminu.
W przypadku jednakże świateł wyposażonych w niewymienne źródła światła (żarówki i inne) charakterystykę kolorymetryczną sprawdza się przy źródle światła umieszczonym w obudowie światła, zgodnie z odpowiednim podpunktem pkt 7.1 niniejszego regulaminu.
ZAŁĄCZNIK 6
Minimalne wymagania dotyczące zgodności z procedurami kontroli produkcji
1. PRZEPISY OGÓLNE
1.1. Wymagania dotyczące zgodności uważa się za spełnione pod względem mechanicznym i geometrycznym, jeżeli różnice nie przekraczają nieuniknionych odchyłek produkcyjnych w granicach wymagań niniejszego regulaminu.
Pod względem charakterystyki fotometrycznej, zgodność produkowanych seryjnie reflektorów nie jest kwestionowana, jeżeli podczas badania charakterystyki fotometrycznej dowolnego światła wybranego losowo zgodnie z pkt 7 niniejszego regulaminu:
1.2.1. żadna ze zmierzonych wartości nie odbiega niekorzystnie o więcej niż 20 % od wartości określonych w niniejszym regulaminie;
1.2.2. jeżeli w przypadku kierunkowskazu wyposażonego w wymienne źródło światła wyniki opisanego powyżej badania nie spełniają wymagań, to badania kierunkowskazów należy powtórzyć z użyciem innej żarówki wzorcowej.
1.3. Należy zachować współrzędne trójchromatyczne w czasie badania zgodnego z pkt 7 niniejszego regulaminu.
2. MINIMALNE WYMAGANIA DOTYCZĄCE SPRAWDZANIA ZGODNOŚCI PRZEZ PRODUCENTA
Dla każdego typu kierunkowskazu posiadacz znaku homologacji przeprowadza w odpowiednich odstępach czasu co najmniej badania opisane poniżej. Badania przeprowadza się zgodnie z przepisami niniejszego regulaminu.
Jeżeli w odniesieniu do danego rodzaju badania kontrola wyrywkowa wykaże niezgodność, to pobiera się i bada kolejne próbki. Producent podejmuje stosowne kroki w celu zapewnienia zgodności danej produkcji.
2.1. Charakter badań
W zakres badań zgodności określonych w niniejszym regulaminie wchodzą właściwości foto- i kolorymetryczne.
2.2. Metody stosowane w badaniach
2.2.1. Zasadniczo badania przeprowadza się zgodnie z metodami określonymi w niniejszym regulaminie.
2.2.2. Za zgodą właściwego organu odpowiedzialnego za badania homologacyjne w dowolnym badaniu zgodności przeprowadzanym przez producenta mogą być zastosowane metody równoważne. Obowiązkiem producenta jest udowodnienie, że zastosowane metody są równoważne metodom określonym w niniejszym regulaminie.
2.2.3. Zastosowanie pkt 2.2.1 i 2.2.2 wymaga regularnego wzorcowania aparatury badawczej i jej korelacji z pomiarami przeprowadzonymi przez właściwy organ.
2.2.4. We wszystkich przypadkach metodami odniesienia są metody określone w niniejszym regulaminie, w szczególności do celów kontroli administracyjnej i pobierania próbek.
2.3. Sposób pobierania próbek
Próbki kierunkowskazów wybiera się losowo z jednorodnej partii produkcji. Jednorodna partia oznacza zestaw kierunkowskazów tego samego typu, określonego zgodnie ze stosowaną przez producenta technologią produkcji.
Ocena zasadniczo obejmuje produkcję seryjną z poszczególnych zakładów. Producent może jednak zebrać dane dotyczące tego samego typu z kilku zakładów, z zastrzeżeniem, że zakłady te stosują takie same kryteria jakości i system zarządzania jakością.
2.4. Zmierzone i zarejestrowane właściwości fotometryczne
Próbki świateł poddaje się pomiarom fotometrycznym sprawdzającym spełnienie wartości minimalnych w punktach określonych w załączniku 4 oraz wymaganych współrzędnych trójchromatycznych.
2.5. Kryteria akceptowalności
Producent jest odpowiedzialny za prowadzenie statystycznej analizy wyników badań i za określenie, w porozumieniu z właściwym organem, kryteriów zatwierdzania wytwarzanych przez niego produktów w celu spełnienia wymagań w zakresie sprawdzania zgodności produkcji określonych w pkt 10.1 niniejszego regulaminu.
Stosuje się takie kryteria akceptowalności, by przy poziomie ufności 95 % minimalne prawdopodobieństwo pozytywnego wyniku kontroli wyrywkowej zgodnie z załącznikiem 7 (pierwsze pobranie próbek) wynosiło 0,95.
ZAŁĄCZNIK 7
MINIMALNE WYMAGANIA DOTYCZĄCE POBIERANIA PRÓBEK PRZEZ INSPEKTORA
1. PRZEPISY OGÓLNE
1.1. Wymagania dotyczące zgodności uważa się za spełnione pod względem mechanicznym i geometrycznym zgodnie z wymogami niniejszego regulaminu, jeżeli ewentualne różnice nie przekraczają nieuniknionych odchyłek produkcyjnych.
Pod względem charakterystyki fotometrycznej, zgodność produkowanych seryjnie reflektorów nie jest kwestionowana, jeżeli, podczas badania charakterystyki fotometrycznej dowolnego światła wybranego losowo zgodnie z pkt 7 niniejszego regulaminu:
1.2.1. żadna ze zmierzonych wartości nie odbiega niekorzystnie o więcej niż 20 % od wartości określonych w niniejszym regulaminie;
1.2.2. jeżeli w przypadku kierunkowskazu wyposażonego w wymienne źródło światła wyniki opisanego powyżej badania nie spełniają wymagań, to badania kierunkowskazów powtarza się z użyciem innej żarówki wzorcowej.
1.2.3. Kierunkowskazów z widocznymi wadami nie bierze się pod uwagę.
1.3. Należy zachować zgodność ze współrzędnymi trójchromatycznymi w przypadku badania zgodnego z pkt 7 niniejszego regulaminu.
2. PIERWSZE POBIERANIE PRÓBEK
W pierwszym pobraniu próbek wybiera się losowo cztery kierunkowskazy. Pierwszą próbkę złożoną z dwóch sztuk oznacza się literą A, a drugą próbkę złożoną z dwóch sztuk oznacza się literą B.
2.1. Zgodność nie jest kwestionowana
Po zakończeniu procedury pobierania próbek przedstawionej na rysunku 1 w niniejszym załączniku nie kwestionuje się zgodności świateł kierunkowskazów produkowanych masowo, jeżeli niekorzystne odchylenia zmierzonych wartości parametrów świateł kierunkowskazów wynoszą:
2.1.1.1. Próbka A
|
A1: |
jeden kierunkowskaz |
0 % |
|
|
jeden kierunkowskaz nie więcej niż |
20 % |
|
A2: |
oba kierunkowskazy więcej niż |
0 % |
|
|
ale nie więcej niż |
20 % |
|
|
przejdź do próbki B |
|
2.1.1.2. Próbka B
|
B1: |
oba kierunkowskazy |
0 % |
2.1.2. lub jeżeli dla próbki A spełnione są warunki określone w pkt 1.2.2.
2.2. Zgodność jest kwestionowana
Po zakończeniu procedury pobierania próbek przedstawionej na rysunku 1 w niniejszym załączniku kwestionuje się zgodność kierunkowskazów produkowanych masowo i żąda się od producenta spełnienia wymagań (dostosowania produkcji), jeżeli odchylenia zmierzonych parametrów kierunkowskazów wynoszą:
2.2.1.1. Próbka A
|
A3: |
jeden kierunkowskaz nie więcej niż |
20 % |
|
|
jeden kierunkowskaz więcej niż |
20 % |
|
|
ale nie więcej niż |
30 % |
2.2.1.2. Próbka B
|
B2: |
w przypadku A2 |
|
|
|
jeden kierunkowskaz więcej niż |
0 % |
|
|
ale nie więcej niż |
20 % |
|
|
jeden kierunkowskaz nie więcej niż |
20 % |
|
B3: |
w przypadku A2 |
|
|
|
jeden kierunkowskaz |
0 % |
|
|
jeden kierunkowskaz więcej niż |
20 % |
|
|
ale nie więcej niż |
30 % |
2.2.2. lub, jeżeli dla próbki A nie są spełnione warunki określone w pkt 1.2.2.
2.3. Cofnięcie homologacji
Zgodność kwestionuje się i stosuje się pkt 11, jeżeli po zakończeniu procedury pobierania próbek przedstawionej na rysunku 1 w niniejszym załączniku odchylenia zmierzonych wartości parametrów kierunkowskazów wynoszą:
2.3.1. Próbka A
|
A4: |
jeden kierunkowskaz nie więcej niż |
20 % |
|
|
jeden kierunkowskaz więcej niż |
30 % |
|
A5: |
oba kierunkowskazy więcej niż |
20 % |
2.3.2. Próbka B
|
B4: |
w przypadku A2 |
|
|
|
jeden kierunkowskaz więcej niż |
0 % |
|
|
ale nie więcej niż |
20 % |
|
|
jeden kierunkowskaz więcej niż |
20 % |
|
B5: |
w przypadku A2 |
|
|
|
oba kierunkowskazy więcej niż |
20 % |
|
B6: |
w przypadku A2 |
|
|
|
jeden kierunkowskaz |
0 % |
|
|
jeden kierunkowskaz więcej niż |
30 % |
2.3.3. lub jeżeli dla próbek A i B nie są spełnione warunki określone w pkt 1.2.2.
3. POWTÓRNE POBRANIE PRÓBEK
W przypadkach A3, B2 i B3 w terminie dwóch miesięcy od daty powiadomienia konieczne jest ponowne pobranie próbek, podczas którego spośród egzemplarzy wyprodukowanych po dostosowaniu wybiera się trzecią próbkę C dwóch kierunkowskazów oraz czwartą próbkę D dwóch kierunkowskazów.
3.1. Zgodność nie jest kwestionowana
Po zakończeniu procedury pobierania próbek przedstawionej na rysunku 1 w niniejszym załączniku nie kwestionuje się zgodności kierunkowskazów produkowanych masowo, jeżeli odchylenia zmierzonych wartości parametrów świateł wynoszą:
3.1.1.1. Próbka C
|
C1: |
jeden kierunkowskaz |
0 % |
|
|
jeden kierunkowskaz nie więcej niż |
20 % |
|
C2: |
oba kierunkowskazy więcej niż |
0 % |
|
|
ale nie więcej niż |
20 % |
|
|
przejdź do próbki D |
|
3.1.1.2. Próbka D
|
D1: |
w przypadku C2 |
|
|
|
oba kierunkowskazy |
0 % |
3.1.2. lub jeżeli warunki określone w pkt 1.2.2 dla próbki C są spełnione.
3.2. Zgodność jest kwestionowana
Po zakończeniu procedury pobierania próbek przedstawionej na rysunku 1 w niniejszym załączniku kwestionuje się zgodność kierunkowskazów produkowanych masowo i żąda się od producenta spełnienia wymagań (dostosowania produkcji), jeżeli odchylenia zmierzonych parametrów kierunkowskazów wynoszą:
3.2.1.1. Próbka D
|
D2: |
w przypadku C2 |
|
|
|
jeden kierunkowskaz więcej niż |
0 % |
|
|
ale nie więcej niż |
20 % |
|
|
jeden kierunkowskaz nie więcej niż |
20 % |
3.2.1.2. lub jeżeli dla próbki C nie są spełnione warunki określone w pkt 1.2.2.
3.3. Cofnięcie homologacji
Zgodność kwestionuje się i stosuje się pkt 11, jeżeli po zakończeniu procedury pobierania próbek przedstawionej na rysunku 1 w niniejszym załączniku odchylenia zmierzonych wartości parametrów kierunkowskazów wynoszą:
3.3.1. Próbka C
|
C3: |
jeden kierunkowskaz nie więcej niż |
20 % |
|
|
jeden kierunkowskaz więcej niż |
20 % |
|
C4: |
oba kierunkowskazy więcej niż |
20 % |
3.3.2. Próbka D
|
D3: |
w przypadku C2 |
|
|
|
jeden kierunkowskaz 0 lub więcej niż |
0 % |
|
|
jeden kierunkowskaz więcej niż |
20 % |
3.3.3. lub jeżeli dla próbek C i D nie są spełnione warunki określone w pkt 1.2.2.
Rysunek 1
2 urządzenia
Pierwsza próbka
4 urządzenia wybrane losowo w podziale na próbki A i B
2 urządzenia
KONIEC
przejdź do próbki B
KONIEC
Dostosowanie
Producent musi dostarczyć produkty zgodne z wymogami
2 urządzenia
Ponowne pobranie próbek
4 urządzenia wybrane losowo w podziale na próbki C i D
2 urządzenia
Możliwe wyniki próbki A
Możliwe wyniki próbki C
KONIEC
przejdź do próbki D
KONIEC
przejdź do dostosowania
Możliwe wyniki próbki D
Możliwe wyniki próbki B
Cofnięcie homologacji
Maksymalne odchylenie [w procentach] w niekorzystnym kierunku w stosunku do dopuszczalnych wartości
|
10.7.2010 |
PL |
Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej |
L 177/71 |
Jedynie oryginalne teksty EKG ONZ mają skutek prawny w świetle międzynarodowego prawa publicznego. Status i datę wejścia w życie niniejszego regulaminu należy sprawdzać w najnowszej wersji dokumentu EKG ONZ dotyczącego statusu TRANS/WP.29/343, dostępnej pod adresem: http://www.unece.org/trans/main/wp29/wp29wgs/wp29gen/wp29fdocstts.html
Regulamin nr 8 Europejskiej Komisji Gospodarczej Organizacji Narodów Zjednoczonych (EKG ONZ) – Jednolite przepisy dotyczące homologacji świateł głównych pojazdów samochodowych z asymetrycznymi światłami mijania lub drogowymi i z żarówkami halogenowymi (H1, H2, H3, HB3, HB4, H7, H8, H9, HIR1, HIR2 lub H11)
Wersja 4
Obejmująca całość obowiązującego tekstu, w tym:
serię poprawek 05 – data wejścia w życie: 8 września 2001 r.
sprostowanie 1 do wersji 4 regulaminu – data wejścia w życie: 12 marca 2003 r.
SPIS TREŚCI
REGULAMIN
A. PRZEPISY ADMINISTRACYJNE
|
0. |
Zakres |
|
1. |
Definicje |
|
2. |
Wniosek o udzielenie homologacji światła głównego |
|
3. |
Oznakowania |
|
4. |
Homologacja |
B. WYMOGI TECHNICZNE DOTYCZĄCE ŚWIATEŁ GŁÓWNYCH
|
5. |
Specyfikacje ogólne |
|
6. |
Oświetlenie |
|
7. |
Wymogi dotyczące szyb i filtrów barwnych |
|
8. |
Ocena uciążliwości |
|
9. |
Światło główne wzorcowe |
|
10. |
Uwaga dotycząca barwy |
C. POZOSTAŁE PRZEPISY ADMINISTRACYJNE
|
11. |
Zmiana typu światła głównego i rozszerzenie homologacji |
|
12. |
Zgodność produkcji |
|
13. |
Sankcje za niezgodność produkcji |
|
14. |
Ostateczne zaniechanie produkcji |
|
15. |
Nazwy i adresy upoważnionych placówek technicznych odpowiedzialnych za przeprowadzanie badań homologacyjnych oraz nazwy i adresy służb administracyjnych |
|
16. |
Przepisy przejściowe |
ZAŁĄCZNIKI
|
Załącznik 1 – |
Zawiadomienie |
|
Załącznik 2 – |
Kontrola zgodności produkcji świateł głównych wyposażonych w żarówki H1, H2, H3, HB3, HB4, H7, H8, H9, HIR1, HIR2 lub H11 |
|
Załącznik 3 – |
Przykładowe układy znaków homologacji |
|
Załącznik 4 – |
Ekrany pomiarowe |
|
Załącznik 5 – |
Badania stabilności parametrów fotometrycznych świateł głównych podczas pracy |
|
Załącznik 6 – |
Wymagania dotyczące świateł z szybą z tworzywa sztucznego – badanie szyby lub próbek materiału oraz kompletnych świateł |
|
Załącznik 7 – |
Minimalne wymagania dotyczące pobierania próbek przez inspektora |
A. PRZEPISY ADMINISTRACYJNE
0. ZAKRES (1)
Niniejszy regulamin stosuje się do świateł głównych pojazdów samochodowych z szybą ze szkła lub z tworzywa sztucznego.
1. DEFINICJE
Na potrzeby niniejszego regulaminu:
1.1. „Szyba” oznacza zewnętrzną część światła głównego (zespołu), która przepuszcza światło przez powierzchnię świetlną;
1.2. „Powłoka” oznacza produkt lub produkty nałożone jedno- lub wielowarstwowo na zewnętrzną powierzchnię szyby;
„Światła główne różnego typu” oznaczają światła, które różnią się między sobą pod względem następujących podstawowych właściwości:
1.3.1. nazwy handlowej lub znaku towarowego;
1.3.2. właściwości układu optycznego;
1.3.3. obecności lub braku elementów, które w czasie pracy urządzenia mogą zmieniać zjawiska optyczne poprzez odbicie, załamanie, pochłanianie lub odkształcenie. Obecność lub brak filtrów zmieniających tylko barwę wiązki, a nie rozsył światła, nie stanowi jednak zmiany typu;
1.3.4. przeznaczenia do ruchu prawostronnego lub lewostronnego, bądź do obydwu systemów ruchu;
1.3.5. rodzaju wytwarzanej wiązki (światło mijania, światło drogowe lub obydwa światła);
1.3.6. oprawki przeznaczonej do zamocowania żarówki lub żarówek kategorii H1, H2, H3, HB3, HB4, H7, H8, H9, HIR1, HIR2 lub H11; (2) (3)
1.3.7. materiałów, z których wykonane są szyby i powłoka, o ile występuje.
2. WNIOSEK O UDZIELENIE HOMOLOGACJI ŚWIATŁA GŁÓWNEGO (4)
Wniosek o udzielenie homologacji światła głównego składa właściciel nazwy handlowej lub znaku towarowego, lub jego należycie upoważniony przedstawiciel. We wniosku należy określić:
2.1.1. czy światło główne zawiera światło mijania i światło drogowe, czy tylko jedno z powyższych świateł;
w przypadku światła głównego zawierającego tylko światło mijania: czy jest przeznaczone do ruchu lewo- i prawostronnego, czy tylko lewostronnego bądź tylko prawostronnego;
2.1.2.1. w przypadku światła głównego wyposażonego w regulowany odbłyśnik: możliwe pozycje montażowe światła głównego w stosunku do podłoża i wzdłużnej środkowej płaszczyzny pojazdu.
2.1.3. barwę światła wysyłanego przez światło główne.
Do wniosku należy dołączyć następujące materiały:
rysunki (w trzech egzemplarzach) o wystarczającej szczegółowości, aby umożliwić identyfikację typu, przedstawiające widok przedni światła głównego ze szczegółami ewentualnego użebrowania szyby oraz przekrój poprzeczny; na rysunkach należy zaznaczyć miejsce przeznaczone na znak homologacji;
2.2.1.1. w przypadku światła głównego wyposażonego w regulowany odbłyśnik: jeżeli światło główne może być stosowane tylko w określonych pozycjach montażowych, należy zaznaczyć ich położenie w stosunku do podłoża i wzdłużnej środkowej płaszczyzny pojazdu;
2.2.2. krótką specyfikację techniczną;
2.2.3. dwie próbki danego typu światła głównego;
do badań tworzywa sztucznego, z którego wykonana jest szyba:
trzynaście szyb;
2.2.4.1.1. sześć z tych szyb można zastąpić sześcioma próbkami materiału o wymiarach co najmniej 60 × 80 mm, z płaską lub wypukłą powierzchnią zewnętrzną i zasadniczo płaską powierzchnią w części środkowej (promień krzywizny nie mniejszy niż 300 mm) o wymiarach co najmniej 15 × 15 mm;
2.2.4.1.2. wszystkie szyby i próbki materiału muszą być wykonane przy użyciu tej samej metody, która ma być stosowana w produkcji seryjnej;
2.2.4.2. odbłyśnik, na którym może być zamontowana dana szyba zgodnie ze wskazówkami producenta.
2.3. Do materiałów, z których wykonano szyby i ewentualne powłoki, należy dołączyć sprawozdanie z badań właściwości takich materiałów i powłok, jeżeli takie badania zostały wykonane.
2.4. Przed udzieleniem homologacji typu właściwy organ weryfikuje istnienie zadowalających metod zapewniających skuteczną kontrolę zgodności produkcji.
3. OZNAKOWANIA (5)
3.1. Światła główne zgłoszone do homologacji są opatrzone nazwą handlową lub znakiem towarowym wnioskodawcy.
3.2. Na szybie i na obudowie głównej światła głównego (6) musi być odpowiednio duże miejsce na znak homologacji i dodatkowe symbole określone w pkt 4; miejsce to należy zaznaczyć na rysunkach, o których mowa w pkt 2.2.1 powyżej.
3.3. Światła główne spełniające wymogi zarówno ruchu prawo-, jak i lewostronnego mają oznakowanie określające dwa możliwe ustawienia zespołu optycznego na pojeździe lub żarówki na odbłyśniku; oznakowanie to składa się z liter „R/D” dla położenia do ruchu prawostronnego lub „L/G” dla położenia do ruchu lewostronnego.
4. HOMOLOGACJA
4.1. Przepisy ogólne
4.1.1. Homologacji udziela się, jeżeli wszystkie próbki typu światła głównego zgłoszone do homologacji zgodnie z pkt 2 powyżej spełniają wymogi niniejszego regulaminu.
4.1.2. W przypadku świateł zespolonych, połączonych lub wzajemnie sprzężonych, które spełniają wymogi kilku różnych regulaminów, można zastosować pojedynczy międzynarodowy znak homologacji, pod warunkiem że każde światło wchodzące w skład świateł zespolonych, połączonych lub wzajemnie sprzężonych spełnia odpowiednie wymogi dla danego światła.
Niniejszego wymogu nie stosuje się do świateł głównych wyposażonych w żarówki dwuwłóknowe, jeżeli homologacja dotyczy tylko jednego rodzaju światła.
4.1.3. Każdy typ, któremu udzielono homologacji, otrzymuje numer homologacji. Dwie pierwsze cyfry takiego numeru (obecnie 04) oznaczają serię poprawek obejmujących ostatnie główne zmiany techniczne wprowadzone do regulaminu do chwili udzielenia homologacji. Ta sama Umawiająca się Strona nie może przydzielić tego samego numeru innemu typowi światła głównego objętemu niniejszym regulaminem, z wyjątkiem rozszerzenia homologacji na urządzenie różniące się od urządzenia homologowanego wyłącznie barwą wysyłanego światła.
4.1.4. Zawiadomienie o udzieleniu, rozszerzeniu, odmowie lub cofnięciu homologacji, lub ostatecznym zaniechaniu produkcji danego typu światła głównego na mocy niniejszego regulaminu, zostaje przekazane Stronom Porozumienia z 1958 r. stosującym niniejszy regulamin w postaci formularza zgodnego ze wzorem przedstawionym w załączniku 1 do niniejszego regulaminu, z uwzględnieniem informacji wymaganych na podstawie pkt 2.2.1.1.
4.1.5. Na każdym świetle głównym zgodnym z typem homologowanym na mocy niniejszego regulaminu, oprócz znaku określonego w pkt 3.1, umieszcza się w miejscach określonych w pkt 3.2 powyżej znak homologacji opisany w pkt 4.2 i 4.3 poniżej.
4.2. Elementy znaku homologacji
Znak homologacji składa się z:
międzynarodowego znaku homologacji, składającego się z:
4.2.1.1. okręgu zawierającego literę „E” i numer wskazujący kraj, który udzielił homologacji (7);
4.2.1.2. numeru homologacji określonego w pkt 4.1.3 powyżej;
następujących symboli dodatkowych:
4.2.2.1. na światłach głównych spełniających wymogi tylko ruchu lewostronnego: poziomej strzałki skierowanej w prawo z punktu widzenia obserwatora patrzącego na światło główne z przodu, czyli skierowanej w stronę pobocza pasa drogi, na którym odbywa się ruch;
4.2.2.2. na światłach głównych spełniających wymogi obu systemów ruchu poprzez odpowiednią regulację ustawienia zespołu optycznego lub żarówki: poziomej strzałki z grotem na obu końcach, zwróconym odpowiednio w prawo i w lewo;
4.2.2.3. na światłach głównych spełniających wymogi niniejszego regulaminu tylko w odniesieniu do światła mijania: liter „HC”;
4.2.2.4. na światłach głównych spełniających wymogi niniejszego regulaminu tylko w odniesieniu do światła drogowego: liter „HR”;
4.2.2.5. na światłach głównych spełniających wymogi niniejszego regulaminu w odniesieniu do światła mijania i światła drogowego: liter „HCR”;
4.2.2.6. na światłach głównych z szybą z tworzywa sztucznego: liter „PL” umieszczonych w pobliżu symboli określonych w pkt 4.2.2.3–4.2.2.5 powyżej;
4.2.2.7. na światłach głównych spełniających wymogi niniejszego regulaminu w odniesieniu do światła drogowego: oznaczenia maksymalnej światłości wyrażonej jako wartość referencyjna określona w pkt 6.3.2.1.2 poniżej, umieszczonego w pobliżu okręgu otaczającego literę „E”; w przypadku świateł głównych wzajemnie sprzężonych oznaczenie łącznej maksymalnej światłości świateł drogowych wyraża się jak wyżej.
Na świadectwach homologacji i formularzach zawiadomienia przesyłanych krajom, które stanowią Umawiające się Strony Porozumienia i stosują niniejszy regulamin, należy określić tryb pracy zastosowany podczas procedury badawczej zgodnie z pkt 1.1.1.1 załącznika 5 oraz dopuszczalne wartości napięcia zgodnie z pkt 1.1.1.2 załącznika 5. W takich przypadkach urządzenie oznacza się w sposób następujący:
4.2.3.1. na światłach głównych spełniających wymogi niniejszego regulaminu i zbudowanych w taki sposób, że żarnik światła mijania nie świeci się jednocześnie z żarnikiem innej funkcji oświetlającej, z którą to światło główne może być wzajemnie sprzężone: w znaku homologacji za symbolem światła mijania umieszcza się ukośnik (/);
4.2.3.2. na światłach głównych spełniających wymogi załącznika 5 niniejszego regulaminu tylko przy zasilaniu napięciem 6 V lub 12 V: w pobliżu oprawki żarówki umieszcza się symbol składający się z liczby 24 przekreślonej krzyżykiem (×).
4.2.4. Dwie pierwsze cyfry numeru homologacji (obecnie 04), oznaczające serię poprawek obejmujących ostatnie główne zmiany techniczne wprowadzone do regulaminu do chwili udzielenia homologacji, oraz, w razie potrzeby, wymagana strzałka mogą być umieszczone w pobliżu ww. symboli dodatkowych.
4.2.5. Znaki i symbole, o których mowa w pkt 4.2.1 i 4.2.2 powyżej, muszą być nieusuwalne i łatwe do odczytania nawet po zamontowaniu światła głównego na pojeździe.
4.3. Układ znaku homologacji
4.3.1. Światła niezależne
Przykładowe układy znaków homologacji, zawierające dodatkowe symbole, o których mowa powyżej, znajdują się na rysunkach 1–9 w załączniku 3 do niniejszego regulaminu.
Światła zespolone, połączone lub wzajemnie sprzężone
W przypadku świateł zespolonych, połączonych lub wzajemnie sprzężonych, które spełniają wymogi kilku różnych regulaminów, można zastosować pojedynczy międzynarodowy znak homologacji, na który składa się okręg otaczający literę „E” i następujący po niej numer kraju, który udzielił homologacji, oraz numer homologacji. Taki znak homologacji może być umieszczony w dowolnym miejscu na światłach zespolonych, połączonych lub wzajemnie sprzężonych, o ile spełnione są następujące warunki:
4.3.2.1.1. znak homologacji pozostaje widoczny po zamontowaniu świateł;
4.3.2.1.2. usunięcie dowolnej części świateł zespolonych, połączonych lub wzajemnie sprzężonych, która przepuszcza światło, powoduje jednoczesne usunięcie znaku homologacji.
Symbole identyfikacyjne poszczególnych świateł, dotyczące wszystkich regulaminów, na podstawie których udzielono homologacji, wraz z odpowiednimi seriami poprawek uwzględniających najnowsze główne zmiany techniczne wprowadzone do regulaminów w chwili udzielenia homologacji oraz, w razie konieczności, wymaganą strzałkę umieszcza się w sposób następujący:
albo
4.3.2.2.1. na odpowiedniej powierzchni emitującej światło,
albo
4.3.2.2.2. w grupie, w sposób umożliwiający jednoznaczną identyfikację każdego światła zespolonego, połączonego lub wzajemnie sprzężonego (zob. cztery przykłady przedstawione w załączniku 3).
4.3.2.3. Wymiary elementów pojedynczego znaku homologacji nie mogą być mniejsze niż minimalne wymiary najmniejszego z poszczególnych znaków wymagane w regulaminie, na którego podstawie udzielono homologacji.
4.3.2.4. Każdy typ, któremu udzielono homologacji, otrzymuje numer homologacji. Ta sama Umawiająca się Strona nie może przydzielić tego samego numeru innemu typowi świateł zespolonych, połączonych lub wzajemnie sprzężonych objętemu niniejszym regulaminem.
4.3.2.5. Na rysunku 10 w załączniku 3 do niniejszego regulaminu podano przykładowe układy znaków homologacji dla świateł zespolonych, połączonych lub wzajemnie sprzężonych zawierające wszystkie dodatkowe symbole, o których mowa powyżej.
Światła, które zawierają szybę stosowaną w różnych typach świateł głównych i mogą być wzajemnie sprzężone lub zespolone z innymi światłami
Stosuje się przepisy określone w pkt 4.3.2 powyżej.
4.3.3.1. W przypadku stosowania tej samej szyby można na nim umieścić kilka znaków homologacji odpowiadających różnym typom świateł głównych lub zespołów świateł, o ile na głównej obudowie światła głównego, nawet na stałe połączonej z szybą, znajduje się miejsce określone w pkt 3.2 powyżej i znaki homologacji odpowiadające rzeczywistym funkcjom urządzenia.
Jeżeli w różnych typach świateł głównych stosowana jest ta sama obudowa, to kilka różnych znaków homologacji można umieścić na takiej obudowie.
4.3.3.2. Na rysunku 11 w załączniku 3 do niniejszego regulaminu podano przykładowe układy znaków homologacji dla powyższego przypadku.
B. WYMOGI TECHNICZNE DOTYCZĄCE ŚWIATEŁ GŁÓWNYCH (8)
5. SPECYFIKACJE OGÓLNE
5.1. Każda próbka musi odpowiadać specyfikacjom określonym w pkt 6–8 poniżej.
Światła główne muszą być wykonane w taki sposób, aby w normalnych warunkach użytkowania, pomimo możliwości narażenia na drgania, zachowywały wymagane właściwości fotometryczne i działały w zadowalający sposób.
5.2.1. Światła główne muszą być wyposażone w urządzenie umożliwiające takie ich ustawienie na pojeździe, aby zapewnić zgodność z odpowiednimi wymogami. Urządzenie to nie jest wymagane w przypadku podzespołów, w których odbłyśnik i szyba rozpraszająca są nierozłączne, pod warunkiem że stosowanie takich podzespołów jest ograniczone do pojazdów, w których ustawienie świateł głównych można regulować w inny sposób. W przypadku zestawienia w jednym wspólnym urządzeniu światła głównego wysyłającego światło drogowe i światła głównego wysyłającego światło mijania, z których każde jest wyposażone w oddzielną żarówkę, urządzenie do regulacji musi umożliwiać odpowiednią regulację każdego układu optycznego z osobna. Wymogu tego nie stosuje się jednak do zespołów świateł głównych z niepodzielnymi odbłyśnikami. Do tego typu zespołów stosuje się wymogi pkt 6.
5.3. Elementy mocujące żarówkę lub żarówki do odbłyśnika muszą być wykonane w taki sposób, aby nawet w ciemności żarówki nie można było umieścić w położeniu innym niż właściwe (9).
Oprawka żarówki musi odpowiadać charakterystyce wymiarowej podanej na następujących kartach danych w publikacji IEC 61-2:
|
Żarówka |
Oprawka |
Karta danych |
|
H1 |
P 14,5s |
7005-46-3 |
|
H2 |
X 5111 |
7005-99-2 |
|
H3 |
PK 22s |
7005-47-1 |
|
HB3 |
P 20d |
7005-31-1 |
|
HB4 |
P 22d |
7005-32-1 |
|
H7 |
PX 26d |
7005-5-1 |
|
H8 |
PG 17 |
7005-110-1 |
|
HIR1 |
PX 20d |
7005-…-1 |
|
HIR2 |
PX 22d |
7005-…-. |
|
H9 |
PGJ 19-5 |
7005-110-1 |
|
H11 |
PGJ 19-2 |
7005-110-1 |
5.4. Światła główne spełniające wymogi zarówno ruchu prawo-, jak i lewostronnego dostosowuje się do ruchu po określonej stronie drogi poprzez odpowiednie ustawienie początkowe w chwili montażu światła głównego na pojeździe lub zmianę ustawienia przez użytkownika. Ustawienie początkowe lub zmiana ustawienia może polegać na zamocowaniu układu optycznego w pojeździe pod określonym kątem lub na ustawieniu żarówki pod określonym kątem w stosunku do układu optycznego. We wszystkich przypadkach dozwolone są tylko dwa precyzyjne ustawienia, jedno dla ruchu prawostronnego i jedno dla ruchu lewostronnego; ponadto budowa światła głównego musi uniemożliwiać niezamierzoną zmianę jego ustawienia z jednego na drugie lub ustawienie w położeniu pośrednim. Jeżeli dla żarówki przewidziane są dwa różne ustawienia, to elementy mocujące żarówkę do odbłyśnika muszą być zaprojektowane i wykonane w taki sposób, aby w każdym z dwóch ustawień żarówka była utrzymywana w odpowiednim położeniu z dokładnością wymaganą dla świateł głównych przeznaczonych do ruchu tylko po jednej stronie drogi. Zgodność z niniejszymi wymogami sprawdza się poprzez oględziny lub, w razie konieczności, montaż próbny.
W przypadku świateł głównych, które wytwarzają naprzemiennie światło drogowe albo światło mijania, wszelkie mechaniczne, elektromechaniczne lub inne urządzenia wbudowane w światło główne i służące do przełączania z jednego typu wiązki na drugi (10) muszą być zbudowane w taki sposób, aby:
5.5.1. urządzenie wytrzymywało 50 000 cykli pracy bez wystąpienia uszkodzeń, pomimo możliwości narażenia na drgania w normalnych warunkach użytkowania;
5.5.2. w przypadku wystąpienia awarii istniała możliwość automatycznego włączenia światła mijania;
5.5.3. można było zawsze włączyć światło mijania lub światło drogowe bez zatrzymania się mechanizmu pomiędzy tymi dwoma położeniami;
5.5.4. użytkownik nie mógł przy użyciu zwykłych narzędzi zmienić kształtu ani położenia części ruchomych.
5.6. W celu sprawdzenia, czy w czasie pracy parametry fotometryczne nie ulegają nadmiernym zmianom, wykonuje się badania uzupełniające zgodnie z wymogami załącznika 5.
5.7. Szyby świateł głównych wykonane z tworzywa sztucznego bada się zgodnie z wymogami załącznika 6.
6. OŚWIETLENIE
6.1. Przepisy ogólne
6.1.1. Światła główne muszą być wykonane w taki sposób, aby przy zastosowaniu właściwych żarówek H1, H2, H3, HB3, HB4, H7, H8, H9, HIR1, HIR2 lub H11 zapewniały odpowiednie oświetlenie bez oślepiania przy włączonym świetle mijania oraz dobre oświetlenie przy włączonym świetle drogowym.
6.1.2. Oświetlenie wytwarzane przez światło główne sprawdza się za pomocą pionowego ekranu ustawionego w odległości 25 m od światła głównego i pod kątami prostymi do jego osi (zob. załącznik 4).
6.1.3. Światła główne sprawdza się za pomocą żarówki wzorcowej działającej pod napięciem znamionowym 12 V lub kilku takich żarówek, przy czym ewentualne filtry żółte selektywne (11) zastępuje się geometrycznie tożsamymi filtrami bezbarwnymi o współczynniku przepuszczania wynoszącym co najmniej 80 %. Podczas badania światła głównego napięcie przyłożone do żarówki należy wyregulować w taki sposób, aby otrzymać następujące właściwości:
|
Żarówki |
Przybliżona wartość napięcia zasilania (w V) do pomiaru |
Strumień świetlny (w lumenach) |
|
H1 |
12 |
1 150 |
|
H2 |
12 |
1 300 |
|
H3 |
12 |
1 100 |
|
HB3 |
12 |
1 300 |
|
HB4 |
12 |
825 |
|
H7 |
12 |
1 100 |
|
H8 |
12 |
600 |
|
HIR1 |
12 |
1 840 |
|
HIR2 |
12 |
1 355 |
|
H9 |
12 |
1 500 |
|
H11 |
12 |
1 000 |
Dane światło główne uznaje się za zadowalające, jeżeli wymogi fotometryczne są spełnione dla co najmniej jednej 12-woltowej żarówki wzorcowej, którą może być żarówka dostarczona wraz ze światłem.
6.1.4. Wymiary określające położenie żarnika wewnątrz żarówki wzorcowej podano na odpowiedniej karcie danych technicznych w regulaminie nr 37.
6.1.5. Bańka żarówki wzorcowej musi mieć taki kształt i właściwości optyczne, aby nie powodować odbicia ani załamania mającego negatywny wpływ na rozsył światła. Zgodność z powyższym wymogiem należy sprawdzić przez pomiar rozsyłu światła wytwarzanego przez światło główne wzorcowe wyposażone w żarówkę wzorcową.
6.2. Przepisy dotyczące świateł mijania
6.2.1. Światło mijania musi zapewniać na tyle wyraźną granicę światła i cienia, aby umożliwić zadowalające ustawienia światła za jej pomocą. Po stronie przeciwnej do strony określającej kierunek ruchu w systemie, do którego przeznaczone jest dane światło główne, granica światła i cienia musi mieć kształt poziomej linii prostej, natomiast po drugiej stronie granica ta nie może wykraczać ani poza linię łamaną HV H1 H4 utworzoną przez prostą HV H1 odchyloną od poziomu o kąt 45° i prostą H1 H4 położoną 25 cm powyżej prostej hh, ani poza prostą HV H3 odchyloną od poziomu o kąt 15° (zob. załącznik 4). Granica światła i cienia wykraczająca zarówno poza linię HV H2, jak i linię H2 H4 w wyniku połączenia obu powyższych możliwości jest niedopuszczalna.
Światło główne musi być ustawione w taki sposób, że:
6.2.2.1. dla świateł głównych przeznaczonych do ruchu prawostronnego granica światła i cienia z lewej strony ekranu (12) jest pozioma, a dla świateł głównych przeznaczonych do ruchu lewostronnego granica światła i cienia z prawej strony ekranu jest pozioma;
6.2.2.2. ww. część pozioma granicy światła i cienia na ekranie leży 25 cm poniżej prostej poziomej hh (zob. załącznik 4);
6.2.2.3. punkt załamania granicy światła i cienia znajduje się na prostej vv (13).
6.2.3. W przypadku wnioskowania o homologację światła głównego tylko w odniesieniu do światła mijania (14) światło ustawione w sposób określony powyżej musi spełniać tylko wymagania określone w pkt 6.2.5–6.2.7 poniżej; natomiast światło główne ze światłem mijania i światłem drogowym musi spełniać wymagania określone w pkt 6.2.5–6.2.7 i w pkt 6.3.
6.2.4. Jeżeli światło główne ustawione w sposób określony powyżej nie spełnia wymagań określonych w pkt 6.2.5–6.2.7 lub w pkt 6.3, to ustawienie można skorygować, pod warunkiem że oś wiązki światła nie ulegnie przemieszczeniu w prawo lub w lewo o więcej niż 1° (= 44 cm) (15). Aby ułatwić ustawienie światła za pomocą granicy światła i cienia, światło główne można częściowo przesłonić w celu wyostrzenia granicy.
6.2.5. Oświetlenie wytwarzane na ekranie przez światło mijania musi spełniać następujące wymogi:
|
Punkt na ekranie pomiarowym |
Wymagane natężenie oświetlenia w luksach |
|||
|
Światła główne do ruchu prawostronnego |
Światła główne do ruchu lewostronnego |
|||
|
Punkt B |
50 L |
Punkt B |
50 R |
≤ 0,4 |
|
Punkt 75 |
R |
Punkt 75 |
L |
≥ 12 |
|
Punkt 75 |
L |
Punkt 75 |
R |
≤ 12 |
|
Punkt 50 |
L |
Punkt 50 |
R |
≤ 15 |
|
Punkt 50 |
R |
Punkt 50 |
L |
≥ 12 |
|
Punkt 50 |
V |
Punkt 50 |
V |
≥ 6 |
|
Punkt 25 |
L |
Punkt 25 |
R |
≥ 2 |
|
Punkt 25 |
R |
Punkt 25 |
L |
≥ 2 |
|
Dowolny punkt w strefie III |
≤ 0,7 |
|||
|
Dowolny punkt w strefie IV |
≥ 3 |
|||
|
Dowolny punkt w strefie I ≤ 2 x (E50R lub E50L) (*1) |
|
|||
6.2.6. W strefach I, II, III ani IV nie mogą występować boczne odchylenia wartości powodujące pogorszenie widoczności.
6.2.7. Wartości natężenia oświetlenia w strefach „A” i „B” przedstawione na rysunku C w załączniku 3 sprawdza się poprzez pomiar wartości fotometrycznych w punktach od 1 do 8 na rysunku; wartości te muszą zawierać się w następujących granicach:
1 + 2 + 3 ≥ 0,3 lx oraz
4 + 5 + 6 ≥ 0,6 lx oraz
0,7 lx ≥ 7 ≥ 0,1 lx oraz
0,7 lx ≥ 8 ≥ 0,2 lx
Powyższych nowych wartości granicznych nie stosuje się do świateł głównych homologowanych przed datą wejścia w życie suplementu 4 do serii poprawek 04 do niniejszego regulaminu (13 stycznia 1993 r.) ani do rozszerzeń takich homologacji (16).
6.2.8. Światła główne przystosowane do spełniania wymagań ruchu prawo- i lewostronnego muszą w obu położeniach ustawienia zespołu optycznego lub żarówki spełniać wymagania określone powyżej dla kierunku ruchu odpowiadającego danemu ustawieniu.
6.3. Przepisy dotyczące świateł drogowych
6.3.1. W przypadku światła głównego pełniącego funkcję światła drogowego i światła mijania pomiary natężenia oświetlenia ekranu światłem drogowym wykonuje się przy takim samym ustawieniu światła głównego jak dla pomiarów zgodnie z pkt 6.2.5–6.2.7 powyżej; w przypadku światła głównego pełniącego funkcję tylko światła drogowego światło musi być tak ustawione, aby środek obszaru maksymalnego natężenia oświetlenia znajdował się w punkcie przecięcia prostych hh i vv; takie światło główne musi spełniać tylko wymogi określone w pkt 6.3.
Natężenie oświetlenia ekranu światłem drogowym musi spełniać następujące wymogi:
punkt przecięcia (HV) prostych hh i vv musi znajdować się wewnątrz obszaru ograniczonego izoluksą odpowiadającą 80 % maksymalnego natężenia oświetlenia. Ta maksymalna wartość natężenia oświetlenia (EM) nie może być mniejsza niż 48 lx i nie może w żadnym przypadku być większa niż 240 lx; ponadto w przypadku światła głównego z połączonym światłem mijania i światłem drogowym wartość maksymalna natężenia oświetlenia nie może być większa niż 16-krotność natężenia oświetlenia zmierzonego dla światła mijania w punkcie 75 R (lub odpowiednio 75 L);
6.3.2.1.1. światłość maksymalną (IM) światła drogowego wyrażoną w tysiącach kandeli oblicza się z następującego wzoru:
6.3.2.1.2. wartość referencyjną (I'M), o której mowa w pkt 4.2.2.7 powyżej, oznaczającą światłość maksymalną, oblicza się z następującego wzoru:
Wartość tę zaokrągla się do najbliższej z następujących wartości: 7,5; 10; 12,5; 17,5; 20; 25; 27,5; 30; 37,5; 40; 45; 50.
6.3.2.2. Od punktu HV poziomo w prawo i w lewo natężenie oświetlenia nie może być mniejsze niż 24 lx do odległości 1,125 m i nie mniejsze niż 6 lx do odległości 2,25 m.
W przypadku świateł głównych z regulowanym odbłyśnikiem wymogi pkt 6.2 i 6.3 stosuje się do każdej pozycji montażowej określonej zgodnie z pkt 2.1.3. Zgodność z wymogami sprawdza się następująco:
6.4.1. każdą zastosowaną pozycję montażową odtwarza się na goniometrze pomiarowym w odniesieniu do prostej łączącej środek źródła światła z punktem HV na oświetlanym ekranie. Regulowany odbłyśnik ustawia się następnie w takim położeniu, aby rozkład światła na ekranie odpowiadał przepisom dotyczącym ustawienia światła z pkt 6.2.1–6.2.2.3 lub pkt 6.3.1;
6.4.2. światło główne z odbłyśnikiem w ustawieniu początkowym zgodnym z pkt 6.4.1 musi spełniać odpowiednie wymogi fotometryczne określone w pkt 6.2 i 6.3;
6.4.3. dodatkowe badania przeprowadza się po odchyleniu odbłyśnika w pionie o kąt +/– 2° lub do położenia maksymalnego odchylenia, jeżeli jest mniejsze, przy użyciu urządzenia do regulacji ustawienia świateł głównych. Po ponownym ustawieniu całego światła głównego w odpowiednim kierunku przeciwnym, na przykład za pomocą goniometru, sprawdza się zgodność strumienia świetlnego z wymogami fotometrycznymi w następujących punktach:
światło mijania: punkty HV i 75R (lub odpowiednio 75L);
światło drogowe: IM i punkt HV (w procentach IM);
6.4.4. jeżeli wnioskodawca wskazał kilka możliwych pozycji montażowych, to procedurę określoną w pkt 6.4.1–6.4.3 powtarza się dla wszystkich takich pozycji;
6.4.5. jeżeli wnioskodawca nie określił szczególnych pozycji montażowych, to światło główne ustawia się do pomiarów z pkt 6.2 i 6.3 z urządzeniem do regulacji świateł głównych w jego średnim położeniu. Badania dodatkowe zgodnie z pkt 6.4.3 wykonuje się z odbłyśnikiem ustawionym w położeniach granicznych (zamiast +/– 2°) za pomocą urządzenia do regulacji świateł głównych.
6.5. Pomiar wartości natężenia oświetlenia ekranu, o którym mowa w pkt 6.2.5–6.2.7 i pkt 6.3 powyżej, wykonuje się przy użyciu fotometru o powierzchni czynnej wpisanej w kwadrat o boku 65 mm.
7. WYMOGI DOTYCZĄCE SZYB I FILTRÓW BARWNYCH
7.1. Homologacji udziela się w odniesieniu do świateł głównych wysyłających światło barwy białej lub żółtej selektywnej przy zastosowaniu żarówki.
Odpowiednie właściwości kolorymetryczne wyrażone za pomocą współrzędnych trójchromatycznych CIE są następujące:
Filtr żółty selektywny (ekran lub szyba)
|
Granica w kierunku czerwonego |
y ≥ 0,138 + 0,580 x |
|
Granica w kierunku zielonego |
y ≤ 1,29 x – 0,100 |
|
Granica w kierunku białego |
y ≥ – x + 0,996 |
|
Granica w kierunku wartości widmowej |
y ≤ – x +0,992 |
co można również wyrazić następująco:
|
dominująca długość fali |
575–585 nm |
|
współczynnik czystości |
0,90–0,98 |
Współczynnik przepuszczania światła musi wynosić ≥ 0,78 przy oznaczaniu za pomocą źródła światła o temperaturze barwowej 2 856 K (17)
7.2. Filtr musi stanowić część składową światła głównego i musi być przymocowany do światła w taki sposób, aby uniemożliwić użytkownikowi demontaż filtra w sposób nieumyślny lub umyślny z użyciem zwykłych narzędzi.
8. OCENA UCIĄŻLIWOŚCI
Ocenia się uciążliwość powodowaną przez światło mijania wytwarzane przez światło główne (18).
9. ŚWIATŁO GŁÓWNE WZORCOWE (19)
Za światło główne wzorcowe uznaje się światło główne, które:
9.1. spełnia wymogi homologacyjne określone powyżej;
9.2. ma średnicę roboczą wynoszącą nie mniej niż 160 mm;
przy zastosowaniu żarówki wzorcowej zapewnia w poszczególnych punktach i strefach określonych w pkt 6.2.5 natężenie oświetlenia wynoszące:
9.3.1. nie więcej niż 90 % odpowiedniej wartości maksymalnej; oraz
9.3.2. nie mniej niż 120 % odpowiedniej wartości minimalnej określonej w tabeli w pkt 6.2.5.
10. UWAGA DOTYCZĄCA BARWY
Zważywszy że zgodnie z pkt 7.1 powyżej homologacji na podstawie niniejszego regulaminu udziela się w odniesieniu do typu światła głównego wysyłającego światło barwy białej bądź żółtej selektywnej, przepisy art. 3 Porozumienia, do którego załącznikiem jest niniejszy regulamin, nie pozbawiają Umawiających się Stron prawa do zakazania stosowania w pojazdach rejestrowanych przez Strony świateł głównych o barwie białej bądź żółtej selektywnej.
C. POZOSTAŁE PRZEPISY ADMINISTRACYJNE
11. ZMIANA TYPU ŚWIATŁA GŁÓWNEGO I ROZSZERZENIE HOMOLOGACJI
Każda zmiana typu światła głównego wymaga zawiadomienia służb administracyjnych, które udzieliły homologacji danego typu światła głównego. W takim przypadku, służby administracyjne mogą:
11.1.1. uznać za mało prawdopodobne, aby dokonane zmiany miały istotne negatywne skutki, i uznać, że dane światło główne nadal spełnia odpowiednie wymogi; lub
11.1.2. zażądać dodatkowego sprawozdania z badań przeprowadzonych przez służby techniczne odpowiedzialne za takie badania.
11.2. Strony Porozumienia stosujące niniejszy regulamin powiadamia się o potwierdzeniu lub odmowie homologacji, z określeniem zmian, zgodnie z procedurą określoną w pkt 4.1.4 powyżej.
11.3. Właściwy organ, który udzielił rozszerzenia homologacji, przydziela numer seryjny każdemu rozszerzeniu i powiadamia o nim pozostałe Strony Porozumienia z 1958 r. stosujące niniejszy regulamin za pomocą formularza zawiadomienia zgodnego ze wzorem przedstawionym w załączniku 1 do niniejszego regulaminu.
12. ZGODNOŚĆ PRODUKCJI
12.1. Światła główne homologowane zgodnie z niniejszym regulaminem muszą być wytwarzane w sposób zapewniający ich zgodność z homologowanym typem poprzez spełnienie wymogów określonych w pkt 6 i 7.
12.2. W celu sprawdzenia, czy spełnione są wymogi określone w pkt 12.1, przeprowadza się odpowiednie inspekcje produkcji.
Posiadacz homologacji jest zobowiązany w szczególności:
12.3.1. zapewnić procedury skutecznej kontroli jakości produktów;
12.3.2. mieć dostęp do aparatury badawczej niezbędnej do kontroli zgodności z każdym homologowanym typem;
12.3.3. dopilnować, aby wyniki badań były dokumentowane, a powiązane dokumenty były dostępne do wglądu przez okres uzgodniony w umowie ze służbami administracyjnymi;
12.3.4. przeprowadzić analizę wyników każdego rodzaju badań w celu sprawdzenia i zapewnienia niezmienności charakterystycznych właściwości produktu, z uwzględnieniem odchyleń dopuszczalnych w przemysłowym procesie produkcyjnym;
12.3.5. zagwarantować, aby dla każdego typu pojazdu przeprowadzane były co najmniej badania określone w załączniku 2 do niniejszego regulaminu;
12.3.6. dopilnować, aby w przypadku pobrania próbek świadczących o niezgodności z danym typem badania zostały pobrane kolejne próbki i przeprowadzone kolejne badania. Należy podjąć wszelkie niezbędne kroki w celu przywrócenia zgodności odpowiedniej produkcji.
Organ, który udzielił homologacji typu, może w dowolnym czasie dokonać weryfikacji metod kontroli zgodności produkcji stosowanych w każdym zakładzie produkcyjnym.
12.4.1. Przy każdej inspekcji inspektorowi zewnętrznemu należy przedstawić protokoły z badań oraz dokumentację produkcyjną.
12.4.2. Inspektor jest uprawniony do pobrania losowych próbek do badań w laboratorium producenta. Minimalna ilość próbek może być ustalona w oparciu o wyniki własnych inspekcji producenta.
12.4.3. W przypadku stwierdzenia niezadowalającej jakości lub konieczności weryfikacji prawidłowości badań przeprowadzonych zgodnie z pkt 12.4.2. powyżej inspektor wybiera próbki do wysłania do służb technicznych, które przeprowadziły badania homologacyjne typu, z zastosowaniem kryteriów określonych w załączniku 7.
12.4.4. Właściwy organ może przeprowadzić dowolne badania przewidziane w niniejszym regulaminie. Badania te prowadzi się na losowo wybranych próbkach zgodnie z kryteriami załącznika 7, nie powodując utrudnień w realizacji zamówień producenta.
12.4.5. W miarę możliwości inspekcje wykonywane są przez właściwy organ z częstotliwością raz na dwa lata. Właściwy organ może jednak zmienić częstotliwość inspekcji z uwagi na posiadane informacje dotyczące zastosowanych środków zapewniających skuteczną kontrolę zgodności produkcji. W przypadku stwierdzenia negatywnych wyników właściwy organ musi zapewnić podjęcie wszelkich niezbędnych kroków w celu niezwłocznego przywrócenia zgodności produkcji.
12.5. Świateł głównych z widocznymi wadami nie bierze się pod uwagę.
12.6. Wartości referencyjnej nie bierze się pod uwagę.
13. SANKCJE ZA NIEZGODNOŚĆ PRODUKCJI
13.1. Homologacja typu światła głównego udzielona na mocy niniejszego regulaminu może być cofnięta, jeżeli nie są spełnione odpowiednie wymogi lub jeżeli światło główne opatrzone znakiem homologacji jest niezgodne z homologowanym typem.
13.2. Jeżeli Strona Porozumienia stosująca niniejszy regulamin postanowi o cofnięciu uprzednio przez siebie udzielonej homologacji, niezwłocznie powiadomi o tym fakcie pozostałe Umawiające się Strony stosujące niniejszy regulamin za pomocą formularza zawiadomienia zgodnego ze wzorem przedstawionym w załączniku 1 do niniejszego regulaminu.
14. OSTATECZNE ZAPRZESTANIE PRODUKCJI
Jeżeli posiadacz homologacji całkowicie zaprzestanie produkcji światła głównego homologowanego zgodnie z niniejszym regulaminem, zobowiązany jest poinformować o tym organ, który udzielił homologacji. Po otrzymaniu właściwego zawiadomienia organ ten poinformuje o tym pozostałe Strony Porozumienia z 1958 r. stosujące niniejszy regulamin za pomocą formularza zawiadomienia zgodnego ze wzorem przedstawionym w załączniku 1 do niniejszego regulaminu.
15. NAZWY I ADRESY UPOWAŻNIONYCH PLACÓWEK TECHNICZNYCH ODPOWIEDZIALNYCH ZA PRZEPROWADZANIE BADAŃ HOMOLOGACYJNYCH ORAZ NAZWY I ADRESY SŁUŻB ADMINISTRACYJNYCH
Strony Porozumienia z 1958 r. stosujące niniejszy regulamin zobowiązane są do przekazania Sekretariatowi Organizacji Narodów Zjednoczonych nazw i adresów upoważnionych placówek technicznych przeprowadzających badania homologacyjne oraz nazw i adresów służb administracyjnych udzielających homologacji, którym należy przesłać wydane w innych krajach formularze poświadczające udzielenie homologacji, rozszerzenie, odmowę lub cofnięcie homologacji, lub ostateczne zaniechanie produkcji.
16. PRZEPISY PRZEJŚCIOWE
16.1. Po upływie 6 miesięcy od daty wejścia w życie regulaminu nr 112 Umawiające się Strony stosujące niniejszy regulamin przestają udzielać homologacji EKG na mocy niniejszego regulaminu.
16.2. Umawiające się Strony stosujące niniejszy regulamin nie mogą odmówić rozszerzenia homologacji na podstawie niniejszego regulaminu oraz wcześniejszych serii poprawek do niniejszego regulaminu.
16.3. Homologacje udzielone na podstawie niniejszego regulaminu przed datą wejścia w życie regulaminu nr 112 oraz wszystkie rozszerzenia homologacji, w tym udzielone w dalszej kolejności na podstawie wcześniejszych serii poprawek do niniejszego regulaminu, pozostają ważne na czas nieokreślony.
16.4. Umawiające się Strony stosujące niniejszy regulamin nadal udzielają homologacji świateł głównych na podstawie niniejszej i wcześniejszych serii poprawek do niniejszego regulaminu, o ile światła te mają być stosowane jako części zamienne do montażu w pojazdach będących w użytkowaniu.
16.5. Począwszy od daty wejścia w życie regulaminu nr 112 Umawiające się Strony stosujące niniejszy regulamin nie mogą zabronić montażu w nowych pojazdach typu światła głównego homologowanego zgodnie z regulaminem nr 112.
16.6. Umawiające się Strony stosujące niniejszy regulamin w dalszym ciągu zezwalają na montaż w typie pojazdu lub w pojazdach świateł głównych, które otrzymały homologację na podstawie niniejszego regulaminu.
16.7. Umawiające się Strony stosujące niniejszy regulamin w dalszym ciągu zezwalają na montaż lub stosowanie w pojazdach świateł głównych homologowanych na podstawie niniejszego regulaminu zmienionego wcześniejszymi seriami poprawek, pod warunkiem że światła te stanowią części zamienne.
(1) Przepisy niniejszego regulaminu nie zabraniają Stronom Porozumienia stosującym niniejszy regulamin zakazania stosowania wraz ze światłem głównym z szybą z tworzywa sztucznego homologowanym na podstawie niniejszego regulaminu mechanicznego urządzenia do oczyszczania światła głównego (z wycieraczkami).
(2) Pojęcia „typ światła” nie należy mylić z „kategorią światła”. Niniejszy regulamin dotyczy świateł głównych wyposażonych w żarówki halogenowe kategorii H1, H2, H3, HB3, HB4, H7, H8, H9, HIR1, HIR2 lub H1. Powyższe kategorie żarówek różnią się od siebie w sposób zasadniczy pod względem budowy, a w szczególności trzonków. Żarówek różnych kategorii nie można stosować zamiennie, a w obrębie jednej kategorii żarówek może występować kilka typów.
(3) Żarówka HIR1 lub H9 może wytwarzać światło mijania tylko wtedy, kiedy światło główne jest wyposażone w urządzenie do oczyszczania świateł głównych zgodne z regulaminem nr 45. Ponadto w przypadku zamontowania takich świateł głównych nie stosuje się w odniesieniu do odchylenia pionowego przepisów pkt 6.2.6.2.2 regulaminu nr 48 zmienionego serią poprawek 01. Powyższe ograniczenie obowiązuje, dopóki nie zostanie wypracowane wspólne stanowisko dotyczące stosowania urządzeń do regulacji ustawienia świateł i urządzeń do oczyszczania świateł głównych w odniesieniu do działania świateł głównych.
(4) Wniosek o udzielenie homologacji żarówki: zob. regulamin nr 37.
(5) W przypadku świateł głównych skonstruowanych w taki sposób, aby spełniać wymagania ruchu tylko po jednej stronie drogi (prawej lub lewej), zaleca się ponadto, aby powierzchnia, którą można zasłonić, aby zapobiec uciążliwości dla użytkowników w krajach, w których ruch odbywa się po stronie przeciwnej niż właściwa dla danego światła, była zaznaczona w sposób nieusuwalny na szybach. Oznaczenie to nie jest jednak niezbędne, gdy powierzchnia ta wynika jednoznacznie z budowy światła.
(6) Jeżeli szyby nie można odłączyć od obudowy światła głównego, to wystarczy miejsce na szybie.
(7) 1 – Niemcy, 2 – Francja, 3 – Włochy, 4 – Niderlandy, 5 – Szwecja, 6 – Belgia, 7 – Węgry, 8 – Republika Czeska, 9 – Hiszpania, 10 – Jugosławia, 11 – Zjednoczone Królestwo, 12 – Austria, 13 – Luksemburg, 14 – Szwajcaria, 15 (numer wolny), 16 – Norwegia, 17 – Finlandia, 18 – Dania, 19 – Rumunia, 20 – Polska, 21 – Portugalia, 22 – Federacja Rosyjska, 23 – Grecja, 24 – Irlandia, 25 – Chorwacja, 26 – Słowenia, 27 – Słowacja, 28 – Białoruś, 29 – Estonia, 30 (numer wolny), 31 – Bośnia i Hercegowina, 32 – Łotwa, 33 (numer wolny), 34 – Bułgaria, 35 (numer wolny), 36 – Litwa, 37 – Turcja, 38 (numer wolny), 39 – Azerbejdżan, 40 – Była Jugosłowiańska Republika Macedonii, 41 (numer wolny), 42 – Wspólnota Europejska (homologacje udzielane są przez jej państwa członkowskie z użyciem właściwych im symboli EKG), 43 – Japonia, 44 (numer wolny), 45 – Australia, 46 – Ukraina, 47 – Republika Południowej Afryki oraz 48 – Nowa Zelandia. Kolejne numery przydzielane są pozostałym krajom w porządku chronologicznym, w jakim ratyfikują Porozumienie dotyczące przyjęcia jednolitych wymogów technicznych dla pojazdów kołowych, wyposażenia i części, które mogą być montowane lub stosowane w tych pojazdach, oraz warunków wzajemnego uznawania homologacji udzielonych na podstawie tych wymogów, lub do Porozumienia tego przystępują, a Sekretarz Generalny Organizacji Narodów Zjednoczonych powiadamia Umawiające się Strony Porozumienia o przydzielonych w ten sposób numerach.
(8) Wymogi techniczne dotyczące żarówek: zob. regulamin nr 37.
(9) Uznaje się, że światło główne spełnia wymogi określone w niniejszym punkcie, jeżeli żarówkę można łatwo zamontować w świetle głównym, a wpusty żarówki można prawidłowo umieścić w otworach nawet w ciemności.
(10) Przepisów tych nie stosuje się do przełącznika świateł.
(11) Filtrami są wszystkie elementy, w tym szyba, które mają zmieniać barwę światła.
(12) Ekran pomiarowy powinien być na tyle szeroki, aby umożliwić ocenę granicy światła i cienia w przedziale co najmniej 5° po obu stronach prostej vv.
(13) Jeżeli w przypadku światła głównego, które ma spełniać wymogi niniejszego regulaminu tylko w odniesieniu do światła mijania, oś ogniskowa odchyla się znacząco od ogólnego kierunku wiązki, lub jeżeli w przypadku światła głównego dowolnego typu (tylko ze światłem mijania lub z połączonym światłem mijania i drogowym) granica światła i cienia nie wykazuje wyraźnego punktu załamania, to ustawienie boczne należy wykonać w taki sposób, aby jak najlepiej spełnić wymagania dotyczące natężenia oświetlenia w punktach 75 R i 50 R dla ruchu prawostronnego i punktów 75 L i 50 L dla ruchu lewostronnego.
(14) Światło główne przeznaczone do wytwarzania światła mijania może zawierać światło drogowe niespełniające tego wymogu.
(15) Ograniczenie korekty ustawienia do 1° w prawo lub w lewo nie wyklucza korekty ustawienia w pionie w górę lub w dół. Korekta ustawienia w pionie podlega tylko ograniczeniom wynikającym z wymogów pkt 6.3; pozioma część granicy światła i cienia nie może jednak wykraczać poza prostą hh (przepisów pkt 6.3 nie stosuje się do świateł głównych, które mają spełniać wymogi niniejszego regulaminu tylko w odniesieniu do światła mijania).
(*1) E50R i E50L oznaczają rzeczywiste zmierzone wartości natężenia oświetlenia.
(16) Wartość natężenia oświetlenia w dowolnym punkcie strefy A i B leżącym jednocześnie w strefie III nie może przekraczać 0,7 lx.
(17) Co odpowiada iluminantowi A wg Międzynarodowej Komisji Oświetleniowej (CIE).
(18) Wymaganie to będzie przedmiotem zalecenia dla organów administracji.
(19) Tymczasowo dopuszczalne są inne wartości. W przypadku braku ostatecznych specyfikacji zaleca się użycie homologowanego światła głównego.
ZAŁĄCZNIK 1
ZAWIADOMIENIE
(maksymalny format: A4 (210 × 297)
|
|
wydane przez: |
Nazwa organu administracji … … … |
|
dotyczące (2) |
UDZIELENIA HOMOLOGACJI
ROZSZERZENIA HOMOLOGACJI ODMOWY HOMOLOGACJI COFNIĘCIA HOMOLOGACJI OSTATECZNEGO ZANIECHANIA PRODUKCJI |
typu światła głównego na mocy regulaminu nr 8
Nr homologacji … Nr rozszerzenia …
|
1. |
Nazwa handlowa lub znak towarowy światła głównego: … |
|
2. |
Nazwa typu światła głównego stosowana przez producenta: … |
|
3. |
Nazwa i adres producenta: … |
|
4. |
Nazwa i adres przedstawiciela producenta, jeżeli dotyczy: … |
|
5. |
Urządzenie zgłoszone do homologacji dnia: … |
|
6. |
Placówka techniczna odpowiedzialna za przeprowadzenie badań homologacyjnych: … |
|
7. |
Data sprawozdania z badań przeprowadzonych przez tę placówkę: … |
|
8. |
Numer sprawozdania z badań przeprowadzonych przez tę placówkę: … |
|
9. |
Krótki opis: Kategoria określona przez odpowiednie oznakowanie (3): … Liczba i kategoria żarówek lub świateł: … Barwa wysyłanego światła: biała/żółta selektywna (2) … |
|
10. |
Umiejscowienie znaku homologacji: … |
|
11. |
Podstawa(-y) rozszerzenia (jeżeli dotyczy): … |
|
12. |
Homologacja została udzielona/rozszerzona/odmówiono homologacji/homologacja została cofnięta (2) … |
|
13. |
Miejscowość: … |
|
14. |
Data: … |
|
15. |
Podpis: … |
|
16. |
Załącznik do niniejszego zawiadomienia zawiera wykaz dokumentów znajdujących się w posiadaniu służb administracyjnych, które udzieliły homologacji, i jest dostępny na życzenie. |
(1) Numer wskazujący kraj, który udzielił/odmówił homologacji/rozszerzył/cofnął homologację (zob. przepisy dotyczące homologacji zawarte w regulaminie).
(2) Niepotrzebne skreślić.
(3) Podać odpowiednie oznakowanie z poniższego wykazu:
ZAŁĄCZNIK 2
KONTROLA ZGODNOŚCI PRODUKCJI ŚWIATEŁ GŁÓWNYCH WYPOSAŻONYCH W ŻARÓWKI H1, H2, H3, HB3, HB4, H7, H8, H9, HIR1, HIR2 LUB H11
1. PRZEPISY OGÓLNE
1.1. Wymagania dotyczące zgodności uważa się za spełnione pod względem mechanicznym i geometrycznym, jeżeli różnice nie przekraczają nieuniknionych odchyłek produkcyjnych i mieszczą się w granicach wymagań niniejszego regulaminu.
W odniesieniu do charakterystyki fotometrycznej zgodności seryjnie produkowanych świateł głównych nie podważa się, jeżeli w badaniu charakterystyki fotometrycznej dowolnego losowo wybranego światła głównego wyposażonego w żarówkę wzorcową:
1.2.1. zmierzone wartości nie różnią się na niekorzyść o więcej niż 20 % w stosunku do wartości określonych w niniejszym regulaminie. Dla wartości B 50 L (lub R) i strefy III maksymalne niekorzystne odchylenie może wynosić odpowiednio:
|
B 50 L (lub R): |
0,2 lx, co odpowiada 20 % |
|
0,3 lx, co odpowiada 30 % |
|
|
Strefa III: |
0,3 lx, co odpowiada 20 % |
|
0,45 lx, co odpowiada 30 % |
lub jeżeli:
1.2.2.1. w odniesieniu do światła mijania wymogi określone w niniejszym regulaminie są spełnione w punkcie HV (z tolerancją +0,2 lx) i, w odniesieniu do takiego ustawienia, w co najmniej w jednym punkcie na każdej powierzchni ograniczonej na ekranie pomiarowym (w odległości 25 m) okręgiem o promieniu 15 cm wokół punktów B 50 L (lub R) (1) (z tolerancją +0,1 lx), 75 R (lub L), 50 V, 25 R, oraz na całej powierzchni strefy IV leżącej nie wyżej niż 22,5 cm powyżej linii 25 R i 25 L;
1.2.2.2. i jeżeli, w odniesieniu do świateł drogowych, przy punkcie HV położonym wewnątrz izoluksy 0,75 Emax, zmierzone wartości fotometryczne w każdym punkcie pomiarowym określonym w pkt 6.3.2 niniejszego regulaminu są nie większe od wartości maksymalnych o więcej niż 20 % ani nie mniejsze od wartości minimalnych o więcej niż 20 %.
1.2.3. Jeżeli wyniki opisanych powyżej badań są niezgodne z wymogami, można zmienić ustawienie światła głównego, pod warunkiem że oś wiązki nie ulegnie przemieszczeniu bocznemu o więcej niż 1° w prawo lub w lewo (2).
1.2.4. Jeżeli wyniki opisanych powyżej badań nie spełniają wymagań, to badania na świetle głównym należy powtórzyć z użyciem innej żarówki wzorcowej.
1.3. Do sprawdzania zmiany pionowego położenia granicy światła i cienia pod wpływem ciepła stosuje się następującą procedurę:
Jedno ze świateł głównych z próbki poddaje się badaniom zgodnie z procedurą opisaną w pkt 2.1 załącznika 5, po poddaniu go trzykrotnie cyklowi opisanemu w pkt 2.2.2 załącznika 5.
Światło główne spełnia kryteria dopuszczalności, jeżeli Δr nie przekracza 1,5 mrad.
Jeżeli wartość ta jest większa niż 1,5 mrad, ale nie większa niż 2,0 mrad, to badaniu poddaje się drugie światło główne. Średnia z odnotowanych wartości bezwzględnych dla obydwu próbek nie może być większa niż 1,5 mrad.
1.4. Wymagana jest zgodność ze współrzędnymi chromatyczności dla świateł głównych wyposażonych w żarówki o temperaturze barwowej zgodnej ze źródłem normalnym A.
W odniesieniu do parametrów fotometrycznych światła głównego wysyłającego światło barwy żółtej selektywnej przy użyciu bezbarwnej żarówki stosuje się wartości określone w niniejszym regulaminie pomnożone przez 0,84.
2. MINIMALNE WYMAGANIA DOTYCZĄCE SPRAWDZANIA ZGODNOŚCI PRZEZ PRODUCENTA
Dla każdego typu światła głównego posiadacz znaku homologacji przeprowadza badania co najmniej w zakresie określonym poniżej, w odpowiednich odstępach czasu. Badania przeprowadza się zgodnie z przepisami niniejszego regulaminu.
Jeżeli pobranie próbek wykaże niezgodność w odniesieniu do rodzaju danego badania, to pobiera się i bada kolejne próbki. Producent podejmuje kroki w celu zapewnienia zgodności danej produkcji.
2.1. Charakter badań
Badania zgodności określone w niniejszym regulaminie obejmują charakterystykę fotometryczną i sprawdzenie zmiany położenia pionowego granicy światła i cienia pod wpływem ciepła.
2.2. Metody stosowane w badaniach
2.2.1. Zasadniczo badania wykonuje się zgodnie z metodami określonymi w niniejszym regulaminie.
2.2.2. Za zgodą właściwego organu odpowiedzialnego za badania homologacyjne producent może zastosować do badań zgodności metody równoważne. Obowiązkiem producenta jest udowodnienie, że zastosowane metody są równoważne w stosunku do metod określonych w niniejszym regulaminie.
2.2.3. Zastosowanie punktów 2.2.1 i 2.2.2 wymaga regularnego wzorcowania aparatury badawczej i jej korelacji z pomiarami przeprowadzanymi przez właściwy organ.
2.2.4. We wszystkich przypadkach metodami odniesienia są metody określone w niniejszym regulaminie, w szczególności do celów kontroli administracyjnej i pobrania próbek.
2.3. Charakter pobrania próbek
Próbki świateł głównych wybiera się losowo z jednorodnej partii produkcji. Jednorodna partia oznacza zestaw świateł głównych tego samego typu określony zgodnie z metodami produkcyjnymi producenta.
Ocena obejmuje zasadniczo produkcję seryjną z poszczególnych zakładów. Producent może jednak zgrupować zapisy dotyczące tego samego typu z kilku zakładów, pod warunkiem że zakłady te działają według tego samego systemu jakości i zarządzania jakością.
2.4. Zmierzone i zarejestrowane charakterystyki fotometryczne
Pobrane próbki świateł głównych poddaje się pomiarom fotometrycznym w punktach określonych w niniejszym regulaminie, przy czym odczyt jest ograniczony do punktów Emax, HV (3), HL, HR (4) w przypadku światła drogowego i do punktów B 50 L (lub R), HV, 50V, 75 R (lub L) i 25 L (lub R) w przypadku światła mijania (zob. rysunek w załączniku 4).
2.5. Kryteria dopuszczalności
Producent jest odpowiedzialny za statystyczne opracowanie wyników badań i za określenie, w porozumieniu z właściwym organem, kryteriów dopuszczalności swoich produktów, aby spełnić wymogi dotyczące sprawdzania zgodności produktów określone w pkt 12.1 niniejszego regulaminu.
Kryteria dopuszczalności muszą być takie, aby przy poziomie ufności 95 % minimalne prawdopodobieństwo pozytywnego wyniku kontroli na miejscu zgodnie z załącznikiem 7 (pierwsze pobranie próbek) wynosiło 0,95.
(1) Litery w nawiasach dotyczą świateł głównych do ruchu lewostronnego.
(2) Zobacz odpowiedni przypis w tekście regulaminu.
(3) W przypadku gdy światło drogowe i światło mijania są wzajemnie sprzężone, punkt pomiarowy HV dla światła drogowego jest taki sam, jak dla światła mijania.
(4) HL i HR: punkty na prostej hh położone w odległości 1,125 m odpowiednio na lewo i na prawo od punktu HV.
ZAŁĄCZNIK 3
PRZYKŁADOWE UKŁADY ZNAKÓW HOMOLOGACJI
Rysunek 1
Urządzenie opatrzone powyższym znakiem homologacji jest światłem homologowanym w Niderlandach (E4) pod numerem homologacji 2439, które spełnia wymogi niniejszego regulaminu zmienionego serią poprawek 04 (04) w odniesieniu do światła mijania i światła drogowego (HCR) i jest przeznaczone tylko do ruchu prawostronnego.
Liczba 30 oznacza, że maksymalna światłość światła drogowego wynosi od 86 250 do 111 250 kandeli.
Uwaga: Numer homologacji i symbole dodatkowe muszą być umieszczone w pobliżu okręgu oraz powyżej lub poniżej bądź z lewej lub z prawej strony litery „E”. Cyfry numeru homologacji muszą znajdować się po tej samej stronie litery „E” i muszą być skierowane w tę samą stronę. W numerach homologacji nie należy stosować cyfr rzymskich w celu uniknięcia ewentualnego pomylenia ich z innymi symbolami.
|
Rysunek 2
|
Rysunek 3a
|
Rysunek 3b
Światło główne opatrzone powyższym znakiem homologacji spełnia wymogi niniejszego regulaminu w odniesieniu do światła mijania i światła drogowego i jest przeznaczone:
|
Tylko do ruchu lewostronnego. |
Do obu systemów ruchu przez odpowiednią regulację zespołu optycznego lub żarówki w pojeździe |
|
Rysunek 4
|
Rysunek 5
|
Światło główne opatrzone powyższym znakiem homologacji to światło z szybą z tworzywa sztucznego, które spełnia wymogi niniejszego regulaminu tylko w odniesieniu do światła mijania i jest przeznaczone:
|
Do obu systemów ruchu |
Tylko do ruchu prawostronnego |
|
Rysunek 6
|
Rysunek 7
|
Światło główne opatrzone powyższym znakiem homologacji spełnia wymogi niniejszego regulaminu:
|
Tylko w odniesieniu do światła mijania i jest przeznaczone tylko do ruchu lewostronnego. |
Tylko w odniesieniu do światła drogowego. |
|
Rysunek 8
|
Rysunek 9
|
Oznaczenie światła głównego z szybą z tworzywa sztucznego, które spełnia wymogi regulaminu nr 8:
|
W odniesieniu do światła mijania i światła drogowego i jest przeznaczone tylko do ruchu prawostronnego. |
Tylko w odniesieniu do światła mijania i jest przeznaczone tylko do ruchu lewostronnego. |
Żarnik światła mijania nie może świecić jednocześnie z żarnikiem światła drogowego ani innym wzajemnie sprzężonym światłem głównym.
Rysunek 10
Uproszczone oznakowanie świateł zespolonych, połączonych lub wzajemnie sprzężonych
(Linie pionowe i poziome przedstawiają schematyczny kształt urządzenia sygnalizacji świetlnej i nie należą do znaku homologacji).
WZÓR A
WZÓR B
WZÓR C
WZÓR D
Uwaga: Cztery przykłady przedstawione powyżej opisują urządzenie oświetlenia ze znakiem homologacji obejmującym:
przednie światło pozycyjne homologowane zgodnie z serią poprawek 01 do regulaminu nr 7;
światło główne z szybą z tworzywa sztucznego zawierające światło mijania przeznaczone do ruchu prawo- i lewostronnego i światło drogowe o maksymalnej światłości w zakresie od 86 250 do 111 250 kandeli (co oznacza liczba 30) homologowane zgodnie z serią poprawek 04 do regulaminu nr 20;
przednie światło przeciwmgłowe z szybą z tworzywa sztucznego homologowane zgodnie z serią poprawek 02 do regulaminu nr 19;
przednie światło kierunkowskazu kategorii 1a homologowane zgodnie z serią poprawek 02 do regulaminu nr 6.
Rysunek 11
Światło wzajemnie sprzężone ze światłem głównym
Przykład 1
Powyższy przykład odpowiada oznakowaniu szyby z tworzywa sztucznego przeznaczonego do stosowania w różnych typach świateł głównych, to jest w:
świetle głównym ze światłem mijania przeznaczonym do obu systemów ruchu i światłem drogowym o maksymalnej światłości w zakresie od 86 250 do 111 250 kandeli (co oznacza liczba 30), homologowanym w Niemczech (E1) zgodnie regulaminem nr 8 zmienionym serią poprawek 04, które to światło główne jest wzajemnie sprzężone z przednim światłem pozycyjnym homologowanym zgodnie z serią poprawek 01 do regulaminu nr 7;
lub: świetle głównym ze światłem mijania przeznaczonym do ruchu prawo- i lewostronnego i światłem drogowym, homologowanym w Niemczech (E1) zgodnie z regulaminem nr 1 zmienionym serią poprawek 01 i wzajemnie sprzężonym z takim samym przednim światłem pozycyjnym jak powyżej;
lub: dowolnym z ww. świateł głównych homologowanym jako światło pojedyncze.
Na głównej obudowie światła głównego należy umieścić jedyny ważny numer homologacji, na przykład:
Przykład 2
Powyższy przykład odpowiada oznakowaniu szyby z tworzywa sztucznego zastosowanego w zespole dwóch świateł głównych homologowanym we Francji (E2) pod numerem homologacji 81151, składającym się z:
światła głównego ze światłem mijania przeznaczonym do obu systemów ruchu i światłem drogowym o maksymalnej światłości od x do y kandeli spełniającego wymogi regulaminu nr 8; oraz
światła głównego ze światłem drogowym przeznaczonym do obu systemów ruchu o maksymalnym natężeniu światła od w do z kandeli, spełniającego wymogi regulaminu nr 8, o maksymalnej łącznej światłości świateł drogowych zawartej pomiędzy 86 250 a 111 250 kandeli.
ZAŁĄCZNIK 4
EKRANY POMIAROWE
A. Światło główne do ruchu prawostronnego
(wymiary w mm)
Oś drogi
ZONE III
ZONE II
ZONE IV
ZONE I
Wzorcowa wiązka europejska
|
h-h: płaszczyzna pozioma |
przechodząca przez ognisko światła głównego |
|
v-v: płaszczyzna pionowa |
B. Światło główne do ruchu lewostronnego
(wymiary w mm)
ZONE III
ZONE II
ZONE IV
ZONE I
Oś drogi
Wzorcowa wiązka europejska
|
h-h: płaszczyzna pozioma |
przechodząca przez ognisko światła głównego |
|
v-v: płaszczyzna pionowa |
C. Punkty pomiarowe wartości natężenia oświetlenia
Zone A
Zone B
Uwaga: Rysunek C przedstawia punkty pomiarowe dla ruchu prawostronnego.
Dla ruchu lewostronnego punkty 7 i 8 leżą w analogicznych miejscach po prawej stronie rysunku.
ZAŁĄCZNIK 5
BADANIA STABILNOŚCI PARAMETRÓW FOTOMETRYCZNYCH ŚWIATEŁ GŁÓWNYCH PODCZAS PRACY
BADANIA KOMPLETNYCH ŚWIATEŁ GŁÓWNYCH
Po zmierzeniu wartości fotometrycznych zgodnie z przepisami niniejszego regulaminu, w punktach Emax dla światła drogowego i HV, 50 R i B 50 L dla światła mijania (lub HV, 50 L, B 50 R dla świateł głównych przeznaczonych do ruchu lewostronnego), próbkę kompletnego światła głównego należy zbadać pod względem stabilności parametrów fotometrycznych podczas pracy. „Kompletne światło główne” oznacza całe światło wraz z sąsiadującymi z nim elementami nadwozia lub innymi światłami, które mogą mieć wpływ na rozpraszanie ciepła wytwarzanego przez światło.
1. BADANIE STABILNOŚCI PARAMETRÓW FOTOMETRYCZNYCH
Badania przeprowadza się w suchej i nieruchomej atmosferze w temperaturze otoczenia 23 °C ± 5 °C, przy czym kompletne światło główne należy zamontować na podstawie odpowiadającej prawidłowemu montażowi w pojeździe.
1.1. Czyste światło główne
Światło główne włącza się na 12 godzin pracy, jak opisano w pkt 1.1.1, i sprawdza zgodnie z procedurą z pkt 1.1.2.
1.1.1. Przebieg badania
Światło główne włącza się na określony czas w następujący sposób:
1.1.1.1.
|
a) |
w przypadku gdy homologacja ma dotyczyć tylko jednej funkcji oświetlenia (światła drogowego albo światła mijania): odpowiedni żarnik zaświeca się na określony czas (1), |
|
b) |
w przypadku światła mijania wzajemnie sprzężonego ze światłem drogowym (żarówka dwuwłóknowa lub dwie żarówki): jeżeli wnioskodawca oświadcza, że światło główne może być używane tylko z jednym włączonym żarnikiem (2), to badanie przeprowadza się zgodnie z tym warunkiem, włączając (1)kolejno każdą z określonych funkcji na połowę czasu określonego w pkt 1.1. We wszystkich pozostałych przypadkach, (1) (2) światło główne poddaje się następującemu cyklowi aż do upływu wymaganego czasu: 15 minut z włączonym żarnikiem światłem mijania 5 minut z włączonymi wszystkimi żarnikami; |
|
c) |
w przypadku zespolonych funkcji oświetlenia wszystkie poszczególne funkcje włącza się jednocześnie na czas określony dla poszczególnych funkcji oświetlenia a), biorąc również pod uwagę zastosowanie wzajemnie sprzężonych funkcji oświetlenia b), zgodnie z zaleceniami producenta. |
1.1.1.2. Napięcie probiercze
Napięcie należy ustawić w taki sposób, aby pobór mocy wynosił 90 % maksymalnej mocy w watach określonej w regulaminie dla żarówek (regulamin nr 37). Pobór mocy musi być zgodny z odpowiednią wartością dla żarówki o napięciu znamionowym 12 V, poza przypadkami, kiedy wnioskujący o homologację określi, że światło główne może pracować pod innym napięciem. W takim przypadku badanie prowadzi się z użyciem żarówki o największej dopuszczalnej mocy.
1.1.2. Wyniki badania
1.1.2.1. Oględziny
Po osiągnięciu przez światło główne temperatury otoczenia szybę światła i szybę zewnętrzną, o ile występuje, należy wytrzeć czystą, wilgotną ściereczką bawełnianą. Następnie szybę poddaje się oględzinom, które nie mogą wykazać zniekształcenia, odkształcenia, pęknięcia ani przebarwienia szyby światła głównego ani szyby zewnętrznej, o ile występuje.
1.1.2.2. Badanie fotometryczne
W celu stwierdzenia zgodności z wymaganiami niniejszego regulaminu wartości fotometryczne sprawdza się w następujących punktach:
Światło mijania:
50 R – B 50 L – HV dla świateł głównych przeznaczonych do ruchu prawostronnego,
50 L – B 50 R – HV dla świateł głównych przeznaczonych do ruchu lewostronnego.
Światło drogowe:
Punkt Emax
Z uwagi na możliwość odkształcenia podstawy światła głównego pod wpływem ciepła można ponownie wyregulować ustawienie światła (zmiana położenia granicy światła i cienia opisana jest w pkt 2 niniejszego załącznika).
Dopuszczalne jest odchylenie wielkości 10 % między parametrami fotometrycznymi a wartościami mierzonymi przed przeprowadzeniem badania, wliczając tolerancje procedury pomiaru fotometrycznego.
1.2. Zabrudzone światło główne
Po wykonaniu badania zgodnie z pkt 1.1 powyżej światło główne przygotowuje się zgodnie z pkt 1.2.1 i włącza na jedną godzinę zgodnie z pkt 1.1.1, a następnie sprawdza zgodnie z pkt 1.1.2.
1.2.1. Przygotowanie światła głównego
1.2.1.1. Mieszanina do badania
1.2.1.1.1. Dla światła głównego z szybą zewnętrzną ze szkła:
mieszanina wody i czynnika zanieczyszczającego nakładana na światło główne składa się z:
9 części wagowych piasku kwarcowego o wielkości ziaren 0-100 µm,
1 części wagowej pyłu węgla roślinnego (drewna bukowego) o wielkości cząstek 0-100 µm,
0,2 części wagowych NaCMC (3) oraz
odpowiedniej ilości wody destylowanej o przewodności właściwej ≤ 1 mS/m.
Mieszanina nie może być starsza niż 14 dni.
1.2.1.1.2. Dla światła głównego z szybą zewnętrzną z tworzywa sztucznego:
mieszanina wody i czynnika zanieczyszczającego nakładana na światło główne składa się z:
9 części wagowych piasku kwarcowego o wielkości ziaren 0-100 µm,
1 części wagowej pyłu węgla roślinnego (drewna bukowego) o wielkości cząstek 0-100 µm,
0,2 części wagowych NaCMC (3)
13 części wagowych wody destylowanej o przewodności właściwej ≤ 1 mS/m oraz
2 ± 1 części wagowej środka powierzchniowo czynnego (4)
Mieszanina nie może być starsza niż 14 dni.
1.2.1.2. Nakładanie mieszaniny do badania na światło główne
Mieszaninę do badania nakłada się równomiernie na całą emitującą światło powierzchnię światła głównego i pozostawia do wyschnięcia. Czynność tę powtarza się dotąd, aż wartość natężenia oświetlenia spadnie do 15–20 % wartości zmierzonych dla każdego z poniższych punktów w warunkach opisanych w pkt 1 powyżej:
Punkt Emax wiązki światła drogowego dla światła głównego zawierającego światło drogowe i światło mijania,
Punkt Emax wiązki światła drogowego dla światła głównego zawierającego tylko światło drogowe,
50 R i 50 V (5) dla światła głównego tylko ze światłem mijania przeznaczonym do ruchu prawostronnego,
50 L i 50 V (5) dla światła głównego tylko ze światłem mijania przeznaczonym do ruchu lewostronnego.
1.2.1.3. Aparatura pomiarowa
Aparatura pomiarowa musi być równoważna w stosunku do aparatury używanej w badaniach homologacyjnych światła głównego. Do weryfikacji parametrów fotometrycznych stosuje się żarówkę wzorcową.
2. BADANIE ZMIANY POŁOŻENIA PIONOWEGO GRANICY ŚWIATŁA I CIENIA POD WPŁYWEM CIEPŁA
Badanie to polega na sprawdzeniu, czy przesunięcie pionowe granicy światła i cienia pod wpływem ciepła podczas pracy światła mijania nie przekracza określonej wartości.
Światło główne zbadane zgodnie z pkt 1 poddaje się badaniu opisanemu w pkt 2.1 bez wyjmowania go z przyrządu mocującego lub zmiany jego położenia w stosunku do tego przyrządu.
2.1. Badanie
Badanie przeprowadza się w suchej i nieruchomej atmosferze w temperaturze otoczenia 23 °C ± 5 °C.
Używając żarówki pochodzącej z produkcji seryjnej, poddanej starzeniu przez co najmniej jedną godzinę, światło główne włącza się w funkcji światła mijania bez demontowania go lub zmiany jego położenia względem przyrządu mocującego. (Do celów niniejszego badania napięcie ustawia się w sposób określony w pkt 1.1.1.2). Położenie poziomej części granicy światła i cienia (pomiędzy prostą vv a prostą pionową przechodzącą przez B 50 R dla ruchu lewostronnego lub punkt B 50 L dla ruchu prawostronnego) sprawdza się po upływie odpowiednio 3 minut (r3) i 60 minut (r60) od włączenia.
Pomiar zmiany położenia granicy światła i cienia opisany powyżej wykonuje się dowolną metodą zapewniającą zadowalającą dokładność i odtwarzalność wyników.
2.2. Wyniki badania
2.2.1. Uznaje się, że wynik wyrażony w miliradianach (mrad) spełnia kryteria dopuszczalności dla światła mijania, jeżeli wartość bezwzględna ΔrI = / r3 – r60 / zmierzona dla danego światła głównego jest nie większa niż 1,0 mrad (ΔrI ≤ 1,0 mrad).
2.2.2. Jeżeli jednak wartość ta jest większa niż 1,0 mrad, ale nie większa niż 1,5 mrad (1,0 mrad < Δr1 ≤ 1,5 mrad), to badanie opisane w pkt 2.1 należy wykonać na kolejnym świetle głównym po trzykrotnym poddaniu go opisanemu poniżej cyklowi, w celu ustabilizowania położenia mechanicznych części światła głównego na podstawie symulującej prawidłowy montaż światła w pojeździe:
światło mijania włączone przez jedną godzinę (napięcie należy ustawić zgodnie z pkt 1.1.1.2),
światło wyłączone przez jedną godzinę.
Uznaje się, że typ światła głównego spełnia kryteria dopuszczalności, jeżeli średnia wartość z wartości bezwzględnych: ΔrI zmierzonej na pierwszej próbce i ΔrII zmierzonej na drugiej próbce jest nie większa niż 1,0 mrad.
(1) Gdy badane światło główne jest zespolone lub wzajemnie sprzężone ze światłami sygnalizacyjnymi, to muszą one być włączone przez czas trwania badania. W przypadku światła kierunkowskazu musi ono być włączone w trybie migania z mniej więcej równymi czasami włączenia i wyłączenia.
(2) Za normalny przypadek jednoczesnego używania żarników nie uznaje się sytuacji, gdy podczas wysyłania krótkich sygnałów ostrzegawczych za pomocą świateł głównych włączone są jednocześnie co najmniej dwa żarniki.
(3) NaCMC to sól sodowa karboksymetylocelulozy, nazywanej zwyczajowo „CMC”. NaCMC użyta w mieszaninie zanieczyszczającej musi mieć stopień podstawienia (DS) wynoszący 0,6–0,7 i lepkość 200–300 cP dla 2-procentowego roztworu w temperaturze 20 °C.
(4) Tolerancja ilości wynika z konieczności uzyskania zabrudzenia, które można równomiernie rozprowadzić na wszystkich szybach z tworzywa sztucznego.
(5) Punkt 50 V jest położony 375 mm poniżej punktu HV na prostej pionowej v-v na ekranie w odległości 25 m.
ZAŁĄCZNIK 6
WYMAGANIA DOTYCZĄCE ŚWIATEŁ Z SZYBĄ Z TWORZYWA SZTUCZNEGO – BADANIE SZYBY LUB PRÓBEK MATERIAŁU ORAZ KOMPLETNYCH ŚWIATEŁ
1. SPECYFIKACJE OGÓLNE
1.1. Próbki dostarczone zgodnie z pkt 2.2.4 niniejszego regulaminu muszą spełniać wymogi określone w pkt 2.1–2.5 poniżej.
1.2. Dwie próbki kompletnych świateł dostarczone zgodnie z pkt 2.2.3 niniejszego regulaminu i zawierające szyby z tworzywa sztucznego muszą spełniać wymogi określone w pkt 2.6 poniżej odnośnie do materiału, z jakiego wykonane są szyby.
1.3. Próbki szyb z tworzywa sztucznego lub próbki materiału wraz z odbłyśnikiem, do którego mają być przymocowane (w stosownych przypadkach), poddaje się badaniom homologacyjnym w kolejności określonej w tabeli A w dodatku 1 do niniejszego załącznika.
1.4. Jeżeli jednak producent świateł wykaże, że produkt przeszedł już badania określone w pkt od 2.1 do 2.5 poniżej lub badania równoważne zgodnie z innym regulaminem, to badań tych nie trzeba powtarzać; w takim przypadku obowiązkowe są tylko badania określone w tabeli B w dodatku 1.
2. BADANIA
2.1. Odporność na zmiany temperatury
2.1.1. Badania
Trzy nowe próbki (szyby) poddaje się pięciu cyklom zmiany temperatury i wilgotności (RH = wilgotność względna) według następującego programu:
3 godziny w warunkach 40 °C ± 2 °C i RH 85–95 %;
1 godzina w warunkach 23 °C ± 5 °C i RH 60–75 %;
15 godzin w temp. –30 °C ± 2 °C;
1 godzina w warunkach 23 °C ± 5 °C i RH 60–75 %;
3 godziny w temp. 80 °C ± 2 °C;
1 godzina w warunkach 23 °C ± 5 °C i RH 60–75 %;
Przed wykonaniem badania próbki kondycjonuje się przez co najmniej 4 godziny w temperaturze 23 °C ± 5 °C i wilgotności 60–75 %.
Uwaga: Okresy jednogodzinne w temperaturze 23 °C ± 5 °C uwzględniają czas na przejście od jednej temperatury do drugiej, niezbędny w celu uniknięcia szoku termicznego.
2.1.2. Pomiary fotometryczne
2.1.2.1. Metoda
Próbki poddaje się pomiarom fotometrycznym przed i po badaniu.
Pomiary te wykonuje się przy użyciu światła wzorcowego w następujących punktach:
B 50 L i 50 R dla wiązki światła mijania wytwarzanej przez światło główne tylko z funkcją światła mijania lub światło główne z funkcją światła mijania i światła drogowego (B 50 R i 50 L w przypadku świateł głównych przeznaczonych do ruchu lewostronnego);
Emax dla wiązki światła drogowego wytwarzanej przez światło główne tylko z funkcją światła drogowego lub światło główne z funkcją światła mijania i światła drogowego.
2.1.2.2. Wyniki
Różnice między wartościami fotometrycznymi zmierzonymi dla każdej próbki przed i po badaniu nie mogą być większe niż 10 %, wliczając tolerancje procedury fotometrycznej.
2.2. Odporność na czynniki atmosferyczne i chemiczne
2.2.1. Odporność na czynniki atmosferyczne
Trzy nowe próbki (szyby lub próbki materiału) wystawia się na działanie promieniowania źródła mającego rozkład widmowy energii podobny do rozkładu widmowego energii ciała czarnego w temperaturze od 5 500 K do 6 000 K. Pomiędzy źródłem a próbkami umieszcza się odpowiednie filtry w celu maksymalnego ograniczenia promieniowania o długościach fali mniejszych od 295 nm i większych od 2 500 nm. Natężenie napromieniowania próbek musi wynosić 1 200 W/m2 ± 200 W/m2 przez taki okres, by otrzymana przez nie energia świetlna była równa 4 500 MJ/m2 ± 200 MJ/m2. Temperatura komory mierzona na czarnej płycie umieszczonej na poziomie próbek musi wynosić 50 ± 5 °C. W celu zapewnienia regularnej ekspozycji próbki muszą obracać się wokół źródła promieniowania z prędkością od 1 do 5 obrotów na minutę.
Próbki natryskuje się wodą destylowaną o przewodności właściwej mniejszej niż 1 mS/m w temperaturze 23 °C ± 5 °C według następującego cyklu:
|
natryskiwanie: |
5 minut; |
|
suszenie: |
25 minut. |
2.2.2. Odporność na czynniki chemiczne
Po wykonaniu badania opisanego w pkt 2.2.1 powyżej i pomiaru opisanego w pkt 2.2.3.1 poniżej, zewnętrzną stronę tych samych trzech próbek poddaje się czynnościom opisanym w pkt 2.2.2.2 z użyciem mieszaniny określonej w pkt 2.2.2.1 poniżej.
2.2.2.1. Mieszanina do badania
Mieszanina stosowana w badaniu składa się z 61,5 % n-heptanu, 12,5 % toluenu, 7,5 % czterochlorku etylu, 12,5 % trójchloroetylenu i 6 % ksylenu (procent objętościowy).
2.2.2.2. Nakładanie mieszaniny do badania
Namoczyć kawałek tkaniny bawełnianej (zgodnie z ISO 105) aż do nasycenia mieszaniną określoną w pkt 2.2.2.1 powyżej i w ciągu 10 sekund nałożyć go na 10 minut na zewnętrzną stronę próbki pod naciskiem 50 N/cm2 odpowiadającym sile 100 N przyłożonej na powierzchnię badaną o wymiarach 14 × 14 mm.
Podczas tych 10 minut ściereczkę ponownie nasącza się mieszaniną, aby skład nakładanej cieczy był stale identyczny ze składem określonej przepisami mieszaniny do badania.
Podczas nakładania można kompensować nacisk wywierany na próbkę, aby nie dopuścić do powstania pęknięć.
2.2.2.3. Czyszczenie
Na koniec nakładania mieszaniny próbki suszy się na otwartym powietrzu, a następnie przepłukuje roztworem opisanym w pkt 2.3 (Odporność na detergenty) w temperaturze 23 °C ± 5 °C.
Następnie próbki spłukuje się dokładnie wodą destylowaną o temperaturze 23 °C ± 5 °C, zawierającą nie więcej niż 0,2 % zanieczyszczeń, po czym wyciera się miękką szmatką.
2.2.3. Wyniki
2.2.3.1. Po zbadaniu odporności na czynniki atmosferyczne zewnętrzna strona próbek nie może wykazywać żadnych pęknięć, zarysowań, odprysków ani zniekształceń, a średnia wartość zmiany stopnia przepuszczania światła
2.2.3.2. Po zbadaniu odporności na czynniki chemiczne próbki nie mogą wykazywać śladów przebarwienia chemicznego mogącego powodować zmianę rozpraszania strumienia świetlnego, którego średnia zmiana
(Δ dm ≤ 0,020).
2.3. Odporność na detergenty i węglowodory
2.3.1. Odporność na detergenty
Zewnętrzną stronę trzech próbek (szyb lub próbek materiału) podgrzewa się do 50 °C ± 5 °C, a następnie zanurza się na pięć minut w mieszaninie utrzymywanej w temperaturze 23 °C ± 5 °C i złożonej z 99 części wody destylowanej zawierającej nie więcej niż 0,02 % zanieczyszczeń oraz jednej części sulfonianu alkiloarylowego.
Na koniec badania próbki suszy się w temperaturze 50 °C ± 5 °C. Powierzchnię próbek należy wyczyścić przy pomocy wilgotnej szmatki.
2.3.2. Odporność na węglowodory
Zewnętrzną stronę tych samych trzech próbek pociera się następnie lekko przez 1 minutę przy pomocy ściereczki bawełnianej nasączonej mieszaniną składającą się z 70 % n-heptanu i 30 % toluenu (procenty objętościowe), a następnie suszy na wolnym powietrzu.
2.3.3. Wyniki
Po wykonaniu po kolei powyższych dwóch badań średnia wartość zmiany przepuszczania światła
2.4. Odporność na niszczenie mechaniczne
2.4.1. Metoda niszczenia mechanicznego
Powierzchnię zewnętrzną trzech nowych próbek (szyb) poddaje się badaniu równomiernego niszczenia mechanicznego przy zastosowaniu metody opisanej w dodatku 3 do niniejszego załącznika.
2.4.2. Wyniki
Po wykonaniu tego badania mierzy się zmiany:
przepuszczania:
i rozpraszania:
zgodnie z procedurą opisaną w dodatku 2 w miejscu określonym w pkt 2.2.4 powyżej. Wartości średnie dla tych wielkości z trzech próbek muszą spełniać następujące kryteria: Δ tm ≤ 0,100; Δ dm ≤ 0,050.
2.5. Badanie przyczepności powłok, jeśli występują
2.5.1. Przygotowanie próbki
Na powłoce szyby na powierzchni 20 mm × 20 mm nacina się żyletką lub igłą siatkę złożoną z kwadratów o boku około 2 mm × 2 mm. Siła nacisku na żyletkę lub igłę musi być na tyle duża, aby przeciąć powłokę na całej jej grubości.
2.5.2. Opis badania
Należy użyć taśmy klejącej o przyczepności 2 N/(cm szerokości) ±20 % mierzonej w znormalizowanych warunkach opisanych w dodatku 4 do niniejszego załącznika. Taśmę tę, o minimalnej szerokości 25 mm, dociska się do powierzchni przygotowanej zgodnie z zaleceniami w pkt 2.5.1 na co najmniej 5 minut.
Następnie koniec taśmy klejącej obciąża się w taki sposób, aby siła przyczepności do badanej powierzchni została zrównoważona siłą prostopadłą do tej powierzchni. W tym momencie taśmę odrywa się ze stałą prędkością 1,5 m/s ± 0,2 m/s.
2.5.3. Wyniki
Nie może być wyraźnego uszkodzenia powierzchni pokrytej siatką. Uszkodzenia w punktach przecięcia nacięć lub na krawędziach nacięć są dopuszczalne, pod warunkiem że uszkodzona powierzchnia nie przekracza 15 % powierzchni siatki.
2.6. Badania kompletnego światła głównego z szybą z tworzywa sztucznego
2.6.1. Odporność na niszczenie mechaniczne powierzchni szyby
2.6.1.1. Badania
Szybę próbki świateł nr 1 poddaje się badaniu opisanemu w pkt 2.4.1 powyżej.
2.6.1.2. Wyniki
Po zakończeniu badania wyniki pomiarów fotometrycznych wykonanych dla światła głównego zgodnie z niniejszym regulaminem nie mogą być większe od wartości maksymalnych określonych dla punktów B 50 L i HV o więcej niż 30 % i nie mogą być mniejsze od wartości minimalnych określonych dla punktu 75 R o więcej niż 10 % (w przypadku świateł głównych przeznaczonych do ruchu lewostronnego rozpatruje się punkty B 50 R, HV i 75 L).
2.6.2. Badanie przyczepności powłok, jeśli występują
Szybę próbki świateł nr 2 poddaje się badaniu opisanemu w pkt 2.5 powyżej.
3. KONTROLA ZGODNOŚCI PRODUKCJI
Światła z danej serii uznaje się za spełniające wymogi niniejszego regulaminu pod względem materiału szyby, jeżeli:
3.1.1. po badaniu odporności na czynniki chemiczne oraz po badaniu odporności na detergenty i węglowodory powierzchnia zewnętrzna próbek nie wykazuje widocznych gołym okiem pęknięć, odprysków ani zniekształceń (zob. pkt 2.2.2, 2.3.1 i 2.3.2);
3.1.2. po badaniu opisanym w pkt 2.6.1.1 wartości fotometryczne w punktach pomiaru określonych w pkt 2.6.1.2 mieszczą się w granicach wymaganych dla zgodności produkcji na mocy niniejszego regulaminu.
3.2. Jeżeli wyniki badań są niezgodne z wymogami, badania powtarza się na innej wybranej losowo próbce świateł głównych.
DODATEK 1
KOLEJNOŚĆ BADAŃ HOMOLOGACYJNYCH
Badania tworzyw sztucznych (szyby lub próbki materiału dostarczone zgodnie z pkt 2.2.4 niniejszego regulaminu).
Tabela A
|
Próbka Badanie |
Szyby lub próbki materiału |
Szyby |
||||||||||||
|
1 |
2 |
3 |
4 |
5 |
6 |
7 |
8 |
9 |
10 |
11 |
12 |
13 |
||
|
1.1 |
Ograniczone badania fotometryczne (pkt 2.1.2) |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
x |
x |
x |
|
|
1.1.1. |
Zmiana temperatury (pkt 2.1.1) |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
x |
x |
x |
|
|
1.1.2. |
Ograniczone badania fotometryczne (pkt 2.1.2) |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
x |
x |
x |
|
|
1.2.1. |
Pomiar przepuszczania światła |
x |
x |
x |
x |
x |
x |
x |
x |
x |
|
|
|
|
|
1.2.2. |
Pomiar rozproszenia światła |
x |
x |
x |
|
|
|
x |
x |
x |
|
|
|
|
|
1.3. |
Czynniki atmosferyczne (2.2.1) |
x |
x |
x |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1.3.1. |
Pomiar przepuszczania światła |
x |
x |
x |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1.4. |
Czynniki chemiczne (pkt 2.2.2) |
x |
x |
x |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1.4.1. |
Pomiar rozproszenia światła |
x |
x |
x |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1.5. |
Detergenty (pkt 2.2.1) |
|
|
|
x |
x |
x |
|
|
|
|
|
|
|
|
1.6. |
Węglowodory (pkt 2.3.2) |
|
|
|
x |
x |
x |
|
|
|
|
|
|
|
|
1.6.1. |
Pomiar przepuszczania światła |
|
|
|
x |
x |
x |
|
|
|
|
|
|
|
|
1.7. |
Niszczenie (pkt 2.4.1) |
|
|
|
|
|
|
x |
x |
x |
|
|
|
|
|
1.7.1. |
Pomiar przepuszczania światła |
|
|
|
|
|
|
x |
x |
x |
|
|
|
|
|
1.7.2. |
Pomiar rozproszenia światła |
|
|
|
|
|
|
x |
x |
x |
|
|
|
|
|
1.8. |
Przyczepność (pkt 2.5) |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
x |
Badania kompletnych świateł (dostarczonych zgodnie z pkt 2.2.3 niniejszego regulaminu).
Tabela B
|
|
Kompletne światło główne |
|||
|
Nr próbki |
||||
|
1 |
2 |
|||
|
x |
|
||
|
x |
|
||
|
|
x |
||
DODATEK 2
Metoda pomiaru rozproszenia i przepuszczania światła
1. APARATURA POMIAROWA (zob. rysunek)
Wiązka światła kolimatora K o dywergencji połowicznej
jest ograniczona przysłoną DT z otworem 6 mm, naprzeciwko której umieszczone jest stanowisko z próbką.
Achromatyczna soczewka skupiająca L2, skorygowana pod względem aberracji sferycznych, łączy przysłonę DT z odbiornikiem R; średnica soczewki L2 musi być taka, aby nie przysłaniać światła rozproszonego przez próbkę w stożku o połowie kąta wierzchołkowego β/2 = 14°.
Pierścieniowa przysłona DD o kątach α/2 = 1° i α max/2 = 12° jest umieszczona w płaszczyźnie ogniskowej obrazu soczewki L2.
Środkowa, nieprzezroczysta część przysłony jest niezbędna w celu eliminacji światła płynącego bezpośrednio ze źródła światła. Musi istnieć możliwość usunięcia środkowej części przysłony z wiązki światła w taki sposób, aby można ją było ponownie umieścić dokładnie w tym samym miejscu.
Odległość L2 DT i odległość ogniskową F2 (1) soczewki L2 należy dobrać w taki sposób, aby obraz DT w całości pokrywał odbiornik R.
Przy odniesieniu początkowego strumienia padającego do 1 000 jednostek dokładność bezwzględna każdego odczytu musi być większa niż 1 jednostka.
2. POMIARY
Wykonuje się następujące pomiary:
|
Odczyt |
Z próbką |
Ze środkową częścią DD |
Przedstawiana wielkość |
|
T1 |
Nie |
Nie |
Padający strumień w początkowym odczycie |
|
T2 |
Tak (przed badaniem) |
Nie |
Strumień przepuszczany przez nowy materiał w polu 24° |
|
T3 |
Tak (po badaniu) |
Nie |
Strumień przepuszczany przez badany materiał w polu 24° |
|
T4 |
Tak (przed badaniem) |
Tak |
Strumień rozproszony przez nowy materiał |
|
T5 |
Tak (po badaniu) |
Tak |
Strumień rozproszony przez badany materiał |
(1) Dla L2 zaleca się zastosowanie odległości ogniskowej wynoszącej około 80 mm.
DODATEK 3
METODA BADANIA Z NATRYSKIWANIEM
1. PRZYRZĄDY BADAWCZE
1.1. Pistolet natryskowy
Pistolet natryskowy musi mieć dyszę o średnicy 1,3 mm umożliwiającą przepływ cieczy z prędkością 0,24 ± 0,02 1/minutę pod ciśnieniem roboczym 6,0 bar - 0, + 0,5 bar.
W tych warunkach roboczych rozprysk strumienia cieczy na powierzchni wystawionej na działanie niszczące musi mieć średnicę 170 mm ± 50 mm, w odległości 380 mm ± 10 mm od dyszy.
1.2. Mieszanina do badania
Mieszanina stosowana w badaniu składa się z:
piasku kwarcowego o twardości 7 w skali Mohra, o wielkości ziaren od 0 do 0,2 mm i niemal normalnym rozkładzie, o współczynniku kątowym 1,8 do 2;
wody o twardości nie większej niż 205 g/m3 dla mieszaniny składającej się z 25 g piasku na litr wody.
2. BADANIE
Zewnętrzną powierzchnię szyby światła poddaje się raz lub wielokrotnie działaniu strumienia piasku wytworzonego w sposób opisany powyżej. Strumień natryskuje się prawie prostopadle do badanej powierzchni.
Zniszczenie sprawdza się przy pomocy co najmniej jednej próbki szklanej umieszczonej jako materiał referencyjny w pobliżu badanej szyby. Mieszaninę natryskuje się tak długo, aż zmiana rozproszenia światła dla próbki lub próbek zmierzona zgodnie z metodą opisaną w dodatku 2 będzie następująca:
W celu sprawdzenia jednorodności zniszczenia na całości badanej powierzchni można użyć kilku próbek referencyjnych.
DODATEK 4
BADANIE PRZYCZEPNOŚCI PRZY POMOCY TAŚMY KLEJĄCEJ
1. CEL
Metoda ta pozwala określić liniową siłę przyczepności taśmy klejącej do płytki szklanej w warunkach normalnych.
2. ZASADA
Pomiar siły potrzebnej do odklejenia taśmy klejącej z płytki szklanej pod kątem 90°.
3. OKREŚLONE WARUNKI OTOCZENIA
Temperatura otoczenia musi wynosić 23 °C ± 5 °C, a wilgotność względna (RH) 65 ± 15 %.
4. ODCINKI TAŚMY DO BADANIA
Przed badaniem rolkę próbną taśmy klejącej kondycjonuje się przez 24 godziny w określonych warunkach otoczenia (zob. pkt 3 powyżej).
Bada się po pięć odcinków z każdej rolki, każdy o długości 400 mm. Odcinki te pobiera się z rolki po odrzuceniu pierwszych trzech warstw.
5. PRZEBIEG BADANIA
Badanie wykonuje się w warunkach otoczenia określonych w pkt 3.
Pobrać pięć odcinków do badania, rozwijając taśmę zdecydowanie z prędkością około 300 mm/s, a następnie w ciągu 15 sekund nałożyć je w następujący sposób:
Nakładać taśmę na płytkę szklaną stopniowo, pocierając lekko wzdłużnie palcem i nie wywierając nadmiernego nacisku, w taki sposób aby nie pozostawić pęcherzyków powietrza pomiędzy taśmą a płytką szklaną.
Pozostawić zestaw w przepisanych warunkach otoczenia na 10 minut.
Odkleić od płytki około 25 mm badanego odcinka w płaszczyźnie prostopadłej do osi odcinka.
Unieruchomić płytkę i odwinąć wolny koniec taśmy pod kątem 90°. Siłę przykładać w taki sposób, aby linia oddzielania się taśmy od płytki była prostopadła do tej siły i prostopadła do płytki.
Pociągać taśmę, odklejając ją z prędkością 300 mm/s ± 30 mm/s, i zapisać wartość wymaganej do tego siły.
6. WYNIKI
Pięć uzyskanych wartości należy uszeregować w kolejności i jako wynik pomiaru przyjąć wartość średnią. Wartość tę należy wyrazić w niutonach na centymetr szerokości taśmy.
ZAŁĄCZNIK 7
MINIMALNE WYMAGANIA DOTYCZĄCE POBIERANIA PRÓBEK PRZEZ INSPEKTORA
1. PRZEPISY OGÓLNE
1.1. Wymagania dotyczące zgodności uważa się za spełnione pod względem mechanicznym i geometrycznym, zgodnie z odpowiednimi wymogami niniejszego regulaminu, jeżeli różnice w wartościach nie przekraczają nieuniknionych odchyłek produkcyjnych.
W odniesieniu do charakterystyki fotometrycznej zgodności seryjnie produkowanych świateł głównych nie podważa się, jeżeli w badaniu charakterystyki fotometrycznej dowolnego losowo wybranego światła głównego wyposażonego w żarówkę wzorcową:
1.2.1. zmierzone wartości nie różnią się na niekorzyść o więcej niż 20 % w stosunku do wartości określonych w niniejszym regulaminie. Dla wartości B 50 L (lub R) i strefy III maksymalne odchylenie może wynosić odpowiednio:
|
B 50 L (lub R): |
0,2 lx, co odpowiada 20 % |
|
0,3 lx, co odpowiada 30 % |
|
|
Strefa III: |
0,3 lx, co odpowiada 20 % |
|
0,45 lx, co odpowiada 30 % |
lub jeżeli:
1.2.2.1. w odniesieniu do światła mijania wymogi określone w niniejszym regulaminie są spełnione w punkcie HV (z tolerancją + 0,2 lx) i, w odniesieniu do takiego ustawienia, w co najmniej w jednym punkcie na każdej powierzchni ograniczonej na ekranie pomiarowym (w odległości 25 m) okręgiem o promieniu 15 cm wokół punktów B 50 L (lub R) (1) (z tolerancją + 0,1 lx), 75 R (lub L), 50 V, 25 R, 25 L oraz na całej powierzchni strefy IV leżącej nie wyżej niż 22,5 cm powyżej linii 25 R i 25 L;
1.2.2.2. i jeżeli, w odniesieniu do świateł drogowych, przy punkcie HV położonym wewnątrz izoluksy 0,75 Emax, zmierzone wartości fotometryczne w każdym punkcie pomiarowym określonym w pkt 6.3.2 niniejszego regulaminu są nie większe od wartości maksymalnych o więcej niż 20 % ani nie mniejsze od wartości minimalnych o więcej niż 20 %. Nie bierze się pod uwagę wartości referencyjnej.
1.2.3. Jeżeli wyniki opisanych powyżej badań są niezgodne z wymogami, można zmienić ustawienie światła głównego, pod warunkiem że oś wiązki nie ulegnie przemieszczeniu bocznemu o więcej niż 1° w prawo lub w lewo.
1.2.4. Jeżeli wyniki opisanych powyżej badań nie spełniają wymagań, to badania na światłach głównych należy powtórzyć z użyciem innej żarówki wzorcowej.
1.2.5. Świateł głównych z widocznymi wadami nie bierze się pod uwagę.
1.2.6. Wartości referencyjnej nie bierze się pod uwagę.
1.3. Wymagana jest zgodność ze współrzędnymi chromatyczności dla świateł głównych wyposażonych w żarówki o temperaturze barwowej zgodnej ze źródłem normalnym A.
Wartości fotometryczne światła głównego wysyłającego światło barwy żółtej selektywnej przy użyciu bezbarwnej żarówki to wartości określone w niniejszym regulaminie po pomnożeniu przez 0,84.
2. PIERWSZE POBRANIE PRÓBEK
Przy pierwszym pobraniu próbek wybiera się losowo cztery światła główne. Pierwszą próbkę złożoną z dwóch sztuk oznacza się literą A, a drugą próbkę złożoną z dwóch sztuk oznacza się literą B.
2.1. Zgodności nie podważa się
W wyniku pobrania próbek zgodnie z rysunkiem 1 w niniejszym załączniku zgodności seryjnie produkowanych świateł głównych nie podważa się, jeżeli niekorzystne odchylenia zmierzonych wartości parametrów świateł wynoszą:
2.1.1.1. próbka A
|
A1 |
: |
jedno światło główne 0 % jedno światło główne nie więcej niż 20 % |
|
A2 |
: |
obydwa światła główne więcej niż 0 % ale nie więcej niż 20 % przejść do próbki B |
2.1.1.2. próbka B
|
B1 |
: |
obydwa światła główne 0 % |
2.1.2. lub gdy spełnione są warunki określone w pkt 1.2.2 dla próbki A.
2.2. Podważenie zgodności
W wyniku pobrania próbek zgodnie z rysunkiem 1 w niniejszym załączniku zgodność seryjnie produkowanych świateł głównych podważa się i wymaga od producenta dostosowania produkcji do wymagań, jeżeli odchylenia zmierzonych wartości parametrów świateł wynoszą:
2.2.1.1. próbka A
|
A3 |
: |
jedno światło główne nie więcej niż 20 % jedno światło główne więcej niż 20 % ale nie więcej niż 30 % |
2.2.1.2. próbka B
|
B2 |
: |
w przypadku A2 jedno światło główne więcej niż 0 % ale nie więcej niż 20 % jedno światło główne nie więcej niż 20 % |
|
B3 |
: |
w przypadku A2 jedno światło główne 0 % jedno światło główne więcej niż 20 % ale nie więcej niż 30 % |
2.2.2. lub gdy nie są spełnione warunki określone w pkt 1.2.2 dla próbki A.
2.3. Cofnięcie homologacji
Zgodność podważa się i stosuje się przepisy pkt 13, jeżeli w wyniku pobrania próbek zgodnie z rysunkiem 1 w niniejszym załączniku odchylenia zmierzonych wartości parametrów świateł głównych wynoszą:
2.3.1. próbka A
|
A4 |
: |
jedno światło główne nie więcej niż 20 % jedno światło główne więcej niż 30 % |
|
A5 |
: |
obydwa światła główne więcej niż 20 % |
2.3.2. próbka B
|
B4 |
: |
w przypadku A2 jedno światło główne więcej niż 0 % ale nie więcej niż 20 % jedno światło główne więcej niż 20 % |
|
B5 |
: |
w przypadku A2 obydwa światła główne więcej niż 20 % |
|
B6 |
: |
w przypadku A2 jedno światło główne 0 % jedno światło główne więcej niż 30 % |
2.3.3. lub gdy nie są spełnione warunki określone w pkt 1.2.2 dla próbek A i B.
3. PONOWNE POBRANIE PRÓBEK
W przypadkach A3, B2 i B3 w terminie dwóch miesięcy od daty zawiadomienia wymagane jest ponowne pobranie próbek, w ramach którego spośród egzemplarzy wyprodukowanych po dostosowaniu pobiera się trzecią próbkę C złożoną z dwóch świateł głównych oraz czwartą próbkę D złożoną również z dwóch świateł głównych.
3.1. Zgodności nie podważa się
W wyniku pobrania próbek zgodnie z rysunkiem 1 w niniejszym załączniku zgodności seryjnie produkowanych świateł głównych nie podważa się, jeżeli odchylenia zmierzonych wartości parametrów świateł wynoszą:
3.1.1.1. próbka C
|
C1 |
: |
jedno światło główne 0 % jedno światło główne nie więcej niż 20 % |
|
C2 |
: |
obydwa światła główne więcej niż 0 % ale nie więcej niż 20 % przejść do próbki D |
3.1.1.2. próbka D
|
D1 |
: |
w przypadku C2 obydwa światła główne 0 % |
3.1.2. lub gdy spełnione są warunki określone w pkt 1.2.2 dla próbki C.
3.2. Podważenie zgodności
W wyniku pobrania próbek zgodnie z rysunkiem 1 w niniejszym załączniku zgodność seryjnie produkowanych świateł głównych podważa się i wymaga od producenta dostosowania produkcji do wymagań, jeżeli odchylenia zmierzonych wartości parametrów świateł wynoszą:
3.2.1.1. próbka D
|
D2 |
: |
w przypadku C2 jedno światło główne więcej niż 0 % ale nie więcej niż 20 % jedno światło główne nie więcej niż 20 % |
3.2.1.2. lub gdy nie są spełnione warunki określone w pkt 1.2.2 dla próbki C.
3.3. Cofnięcie homologacji
Zgodność podważa się i stosuje się przepisy pkt 13, jeżeli w wyniku pobrania próbek zgodnie z rysunkiem 1 w niniejszym załączniku odchylenia zmierzonych wartości parametrów świateł głównych wynoszą:
3.3.1. próbka C
|
C3 |
: |
jedno światło główne nie więcej niż 20 % jedno światło główne więcej niż 20 % |
|
C4 |
: |
obydwa światła główne więcej niż 20 % |
3.3.2. próbka D
|
D3 |
: |
w przypadku C2 jedno światło główne 0 lub więcej niż 0 % jedno światło główne więcej niż 20 % |
3.3.3. lub gdy nie są spełnione warunki określone w pkt 1.2.2 dla próbek C i D.
4. ZMIANA POŁOŻENIA PIONOWEGO GRANICY ŚWIATŁA I CIENIA
Do sprawdzania zmiany pionowego położenia granicy światła i cienia pod wpływem ciepła stosuje się następującą procedurę:
Jedno ze świateł głównych z próbki A, po pobraniu próbek przedstawionym na rysunku 1 w niniejszym załączniku, poddaje się badaniom zgodnie z procedurą opisaną w pkt 2.1 załącznika 5, po poddaniu go trzykrotnie cyklowi opisanemu w pkt 2.2.2 załącznika 5.
Światło główne spełnia kryteria dopuszczalności, jeżeli Δr nie przekracza 1,5 mrad.
Jeżeli wartość ta jest większa niż 1,5 mrad, ale nie większa niż 2,0 mrad, to badaniu poddaje się drugie światło główne z próbki A. Średnia z odnotowanych wartości bezwzględnych dla obydwu próbek nie może być większa niż 1,5 mrad. Jeżeli jednak próbka A nie zachowuje powyższej wartości 1,5 mrad, to tej samej procedurze poddaje się dwa światła główne z próbki B, przy czym wartość Δr dla każdego z nich nie może być większa niż 1,5 mrad.
Rysunek 1
2 urządzenia
Pierwsza próbka
4 urządzenia wybrane losowo w podziale na próbki A i B
2 urządzenia
KONIEC
przejdź do próbki B
KONIEC
Dostosowanie
Producent musi dostarczyć produkty zgodne z wymogami
2 urządzenia
Ponowne pobranie próbek
4 urządzenia wybrane losowo w podziale na próbki C i D
2 urządzenia
Możliwe wyniki próbki A
Możliwe wyniki próbki C
KONIEC
przejdź do próbki D
KONIEC
przejdź do dostosowania
Możliwe wyniki próbki D
Możliwe wyniki próbki B
Cofnięcie homologacji
Maksymalne odchylenie [w procentach] w niekorzystnym kierunku w stosunku do dopuszczalnych wartości
(1) Litery w nawiasach odnoszą się do świateł głównych przeznaczonych do ruchu lewostronnego.
|
10.7.2010 |
PL |
Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej |
L 177/113 |
Jedynie oryginalne teksty EKG ONZ mają skutek prawny w świetle międzynarodowego prawa publicznego. Status i datę wejścia w życie niniejszego regulaminu należy sprawdzać w najnowszej wersji dokumentu EKG ONZ dotyczącego statusu TRANS/WP.29/343/, dostępnej pod adresem: http://www.unece.org/trans/main/wp29/wp29wgs/wp29gen/wp29fdocstts.html
Regulamin nr 19 Europejskiej Komisji Gospodarczej Organizacji Narodów Zjednoczonych (EKG ONZ) – Jednolite przepisy dotyczące homologacji przednich świateł przeciwmgłowych pojazdów o napędzie silnikowym
Obejmujący wszystkie obowiązujące teksty, w tym:
Suplement 2 do serii poprawek 03 – data wejścia w życie: 19 sierpnia 2010 r.
SPIS TREŚCI
REGULAMIN
|
|
Wprowadzenie |
|
0. |
Zakres |
|
1. |
Definicje |
|
2. |
Wystąpienie o homologację |
|
3. |
Oznakowania |
|
4. |
Homologacja |
|
5. |
Specyfikacje ogólne |
|
6. |
Oświetlenie |
|
7. |
Barwa |
|
8. |
Określenie dyskomfortu (oślepianie) |
|
9. |
Modyfikacje typu przedniego światła przeciwmgłowego oraz rozszerzenie homologacji |
|
10. |
Zgodność produkcji |
|
11. |
Sankcje z tytułu niezgodności produkcji |
|
12. |
Ostateczne zaniechanie produkcji |
|
13. |
Nazwy i adresy placówek technicznych upoważnionych do przeprowadzania badań homologacyjnych oraz nazwy i adresy organów administracji |
|
14. |
Przepisy przejściowe |
ZAŁĄCZNIKI
|
Załącznik 1 – |
Formularz zawiadomienia |
|
Załącznik 2 – |
Wymogi w zakresie tolerancji dotyczące procedury kontroli zgodności produkcji |
|
Załącznik 3 – |
Przykłady rozmieszczeń znaków homologacji dla przednich świateł przeciwmgłowych klasy B i klasy F3 |
|
Załącznik 4 – |
Geometria ekranu pomiarowego i siatka pomiarowa |
|
Załącznik 5 – |
Badania stabilności wydajności fotometrycznej przednich świateł przeciwmgłowych podczas pracy |
|
Załącznik 6 – |
Wymagania dla przednich świateł przeciwmgłowych posiadających soczewki z tworzywa sztucznego |
|
Załącznik 7 – |
Minimalne wymogi dotyczące procedury kontroli zgodności produkcji |
|
Załącznik 8 – |
Minimalne wymogi dotyczące pobierania próbek przez kontrolera |
|
Załącznik 9 – |
Definicja i ostrość granicy światła-cienia dla przednich świateł przeciwmgłowych i procedura regulacji za pomocą tej granicy światła-cienia |
|
Załącznik 10 – |
Przegląd okresów roboczych dotyczących badania stabilności wydajności fotometrycznej |
|
Załącznik 11 – |
Środek odniesienia |
|
Załącznik 12 – |
Wymogi w przypadku stosowania modułów LED lub generatorów światła |
WPROWADZENIE
Niniejszy regulamin (1) dotyczy przednich świateł przeciwmgłowych, które mogą posiadać soczewki ze szkła lub tworzywa sztucznego. Obejmuje on dwie różne klasy.
Pierwotne przednie światło przeciwmgłowe – od chwili powstania określana jako klasa „B”, została zmodernizowana tak, by uwzględniała układ współrzędnych kątowych, przy czym zmieniono wartości w odpowiedniej tabeli fotometrycznej. W tej klasie dozwolone są wyłącznie źródła światła określone w regulaminie nr 37.
Klasę „F3” zaprojektowano w celu zwiększenia wydajności fotometrycznej. W szczególności zwiększona została szerokość promienia oraz minimalne wartości natężenia światła poniżej linii H-H (pkt 6.4.3), przy czym wprowadzono sterowanie maksymalnym natężeniem na pierwszym planie. Powyżej linii H-H natężenie światła rozproszonego zmniejszono w celu poprawy widoczności. Ponadto światła w tej klasie mogą być wyposażone w adaptacyjną regulację promienia, gdzie wydajność zmienia się w zależności od widoczności na drodze.
Wprowadzenie klasy „F3” wiąże się z wymogami, które ulegają zmianie w celu upodobnienia do wymagań stawianych światłom głównym:
|
a) |
wartości fotometryczne określa się jako wartości natężenia światła przy zastosowaniu układu współrzędnych kątowych; |
|
b) |
źródła światła można wybrać zgodnie z przepisami regulaminu nr 37 (żarówki) i regulaminu nr 99 (gazowo-wyładowcze źródła światła). Możliwe jest również stosowanie modułów z diodami elektroluminescencyjnymi (LED) oraz układów oświetlenia rozdzielonego; |
|
c) |
definicje granicy światła-cienia oraz gradientu; |
|
d) |
wymogi fotometryczne pozwalają na stosowanie asymetrycznego układu promieni. |
0. ZAKRES
Niniejszy regulamin stosuje się do przednich świateł przeciwmgłowych dla pojazdów kategorii L3, L4, L5, L7, M, N oraz T (2).
1. DEFINICJE
Do celów niniejszego regulaminu
1.1. Definicje podane w regulaminie nr 48 oraz serii poprawek do tego regulaminu obowiązujących w momencie składania wniosków o udzielenie homologacji typu mają zastosowanie w odniesieniu do niniejszego regulaminu.
1.2. „Soczewka” oznacza zewnętrzną część przedniego światła przeciwmgłowego (zespołu), która przepuszcza światło poprzez powierzchnię świetlną.
1.3. „Powłoka” oznacza dowolny produkt lub produkty nałożone w jednej lub większej liczbie warstw na zewnętrzną powierzchnię soczewki.
„Różne typy przednich świateł przeciwmgłowych” oznaczają przednie światła przeciwmgłowe, które różnią się pod następującymi podstawowymi względami:
1.4.1. nazwą handlową lub znakiem towarowym;
1.4.2. różnymi „klasami” (B lub F3), określonymi przez szczególne właściwości fotometryczne;
1.4.3. charakterystyką układu optycznego (podstawowa konstrukcja optyczna, typ/kategoria źródła światła, moduł LED, układ oświetlenia rozdzielonego itd.);
1.4.4. zawarciem części, które mogłyby zmienić działanie optyczne poprzez odbicie, załamanie, absorpcję lub zniekształcenie w czasie ich funkcjonowania oraz elementem sterującym zmienną intensywnością, jeśli istnieje;
1.4.5. kategorią zastosowanych żarówek, wymienioną w regulaminie nr 37 lub regulaminie nr 99 bądź indywidualnym kodem identyfikacyjnym modułu LED lub generatora światła (w stosownych przypadkach);
1.4.6. materiałami, z których wykonane są soczewki i powłoka (jeżeli taka występuje).
1.4.7. Urządzenie przeznaczone do montażu z lewej strony pojazdu i odpowiadające mu urządzenie przeznaczone do montażu z prawej strony pojazdu należy jednak uznać za urządzenia tego samego typu.
1.5. „Barwa światła emitowanego przez urządzenie”. Definicje barwy emitowanego światła podane w regulaminie nr 48 oraz serii poprawek do tego regulaminu obowiązujących w momencie składania wniosków o udzielenie homologacji typu mają zastosowanie w odniesieniu do niniejszego regulaminu.
1.6. Odniesienia w niniejszym regulaminie do standardowych (wzorcowych) źródeł światła oraz do regulaminów nr 37 i nr 99 oznaczają odniesienia do regulaminów nr 37 i nr 99 oraz serii poprawek do tych regulaminów obowiązujących w momencie składania wniosku o udzielenie homologacji typu.
2. WYSTĄPIENIE O HOMOLOGACJĘ
2.1. Wystąpienia o homologację dokonuje właściciel nazwy handlowej lub znaku towarowego albo jego należycie upoważniony przedstawiciel.
Do wniosku dotyczącego każdego typu przedniego światła przeciwmgłowego należy dołączyć:
rysunki w trzech egzemplarzach o szczegółowości dostatecznie umożliwiającej identyfikację typu i przedstawiające przedni widok przedniego światła przeciwmgłowego, zawierające odpowiednie szczegóły elementów optycznych, jeśli zostały zamontowane, oraz przekrój poprzeczny; rysunki muszą wskazywać miejsce zarezerwowane dla znaku homologacji;
2.2.1.1. jeśli przednie światło przeciwmgłowe wyposażone jest w regulowany odbłyśnik, wskazanie pozycji (jednej lub więcej) montażu przedniego światła przeciwmgłowego w odniesieniu do powierzchni podłoża oraz wzdłużnej płaszczyzny symetrii pojazdu, jeśli przednie światło przeciwmgłowe ma być używane tylko w tej (tych) pozycji(-ach);
w celu zbadania tworzywa sztucznego, z którego wykonane są soczewki:
trzynaście soczewek;
2.2.2.1.1. sześć z tych soczewek można zastąpić sześcioma próbkami materiału o rozmiarze co najmniej 60 × 80 mm posiadającymi płaską lub wypukłą powierzchnię zewnętrzną i zasadniczo płaską powierzchnię w środku (promień krzywizny nie mniejszy niż 300 mm) o wymiarach co najmniej 15 × 15 mm;
2.2.2.1.2. każda taka soczewka lub próbka materiału musi być wykonana metodą, która ma być stosowana w produkcji seryjnej;
2.2.2.1.3. odbłyśnik, do którego soczewki mogą być przymocowane zgodnie z instrukcjami producenta.
2.2.3. Materiałom, z których wykonane są soczewki i ewentualnie zastosowane powłoki, towarzyszy sprawozdanie z badań właściwości tych materiałów i powłok, jeśli zostały już zbadane.
W przypadku przednich świateł przeciwmgłowych klasy B:
2.3.1. krótki opis techniczny zawierający kategorię zastosowanej żarówki, podaną w regulaminie nr 37 oraz w serii poprawek do tego regulaminu obowiązujących w momencie składania wniosków o udzielenie homologacji typu, nawet jeśli nie ma możliwości wymiany żarówki;
2.3.2. dwie próbki każdego typu przedniego światła przeciwmgłowego, jedna próbka przeznaczona do montażu z lewej strony pojazdu i jedna próbka przeznaczona do montażu z prawej strony pojazdu.
W przypadku przednich świateł przeciwmgłowych klasy F3:
2.4.1. krótki opis techniczny zawierający kategorię zastosowanych źródeł światła; kategorie zastosowanych źródeł światła muszą być podane w regulaminie nr 37 lub regulaminie nr 99 i w seriach poprawek do tych regulaminów obowiązujących w momencie składania wniosku o udzielenie homologacji typu, nawet jeśli nie ma możliwości wymiany żarówki;
2.4.2. w przypadku modułu LED lub generatora światła należy podać indywidualny kod identyfikacyjny modułu. Rysunek musi zawierać szczegóły wystarczające do jego identyfikacji oraz miejsce przeznaczone na indywidualny kod identyfikacyjny i znak handlowy wnioskodawcy;
w stosownych przypadkach należy podać markę i typy balastów lub urządzenia sterowniczego źródła światła:
2.4.3.1. w przypadku adaptacyjnego przedniego światła przeciwmgłowego – zwięzły opis elementu sterującego zmienną intensywnością;
2.4.3.2. w przypadku stosowania urządzenia sterowniczego źródła światła niebędącego częścią urządzenia – wartość (wartości) napięcia wraz z tolerancjami lub całkowity zakres napięcia na zaciskach tego urządzenia sterowniczego źródła światła.
2.4.4. Jeśli przednie światło przeciwmgłowe jest montowane z modułami LED lub układem oświetlenia rozdzielonego, należy dołączyć krótki opis techniczny. Informacje te muszą zawierać numer części przypisany przez producenta źródła światła, rysunek z wymiarami oraz podstawowymi wartościami elektrycznymi i fotometrycznymi, wskazanie, czy źródło światła spełnia wymogi w zakresie promieniowania UV określone w pkt 4.6 załącznika 12 do niniejszego regulaminu, urzędowe sprawozdanie z badań dotyczące pkt 5.9 niniejszego regulaminu oraz obiektywny strumień świetlny.
2.4.5. W przypadku gdy stosowany jest układ oświetlenia rozdzielonego, które części przeznaczone są do wytwarzania przez ten układ promienia przedniego światła przeciwmgłowego. Ponadto krótki opis techniczny zawierający wykaz światłowodów i powiązanych elementów optycznych oraz informacje opisujące generatory światła, umożliwiające identyfikację. Informacje te muszą zawierać numer części przypisany przez producenta generatora światła, rysunek z wymiarami oraz podstawowymi wartościami elektrycznymi i fotometrycznymi, a także urzędowe sprawozdanie z badań dotyczące pkt 5.9 niniejszego regulaminu.
W przypadku zastosowania gazowo-wyładowczych źródeł światła:
2.4.6.1. jeden balast, który może być całkowicie lub częściowo zintegrowany z przednim światłem przeciwmgłowym;
2.4.6.2. do celów homologacji układu oświetlenia rozdzielonego, w którym wykorzystywane jest niewymienne gazowo-wyładowcze źródło światła niehomologowane na podstawie regulaminu nr 99, w stosownych przypadkach dwie próbki układu zawierające generator światła i jeden balast każdego typu, który ma być zastosowany.
2.4.7. W przypadku modułów LED lub układu oświetlenia rozdzielonego i jeśli nie są podejmowane środki mające na celu zabezpieczenie odpowiednich elementów przedniego światła przeciwmgłowego lub układu oświetlenia rozdzielonego wykonanych z tworzywa sztucznego przed promieniowaniem ultrafioletowym (gazowo-wyładowczych) źródeł światła, np. za pomocą filtrów szklanych zatrzymujących promieniowanie UV:
jedna próbka każdego z odpowiednich materiałów. Muszą mieć one geometrię przedniego światła przeciwmgłowego lub układu oświetlenia rozdzielonego poddawanych badaniu. Każda z próbek materiału musi mieć ten sam wygląd i podlegać tej samej obróbce powierzchniowej, jeżeli takową zastosowano, co materiał przeznaczony do stosowania w przedkładanym do homologacji przednim świetle przeciwmgłowym.
2.4.8. W przypadku homologacji zgodnie z pkt 2.4.8 lub zgodnie z pkt 5.9 przedniego światła przeciwmgłowego zawierającego plastikowe soczewki lub posiadającego wewnętrzne części optyczne wykonane z tworzywa sztucznego, które zostały już poddane badaniom:
materiałom, z których składają się soczewki, powłoki lub wewnętrzne części optyczne, jeśli zostały zastosowane, muszą towarzyszyć sprawozdania z badań tych materiałów pod kątem promieniowania UV.
2.4.9. Dwie próbki każdego typu przedniego światła przeciwmgłowego, jedna próbka przeznaczona do montażu z lewej strony pojazdu i jedna próbka przeznaczona do montażu z prawej strony pojazdu, bądź też dopasowana para przednich świateł przeciwmgłowych.
2.4.10. Jedno urządzenie sterownicze źródła światła, jeśli zostało zastosowane.
2.4.11. Jeden element sterujący zmienną intensywnością lub generator wysyłający te same sygnały, w stosownych przypadkach.
2.5. Przed udzieleniem homologacji typu właściwy organ weryfikuje istnienie odpowiednich środków zapewniających skuteczną kontrolę zgodności produkcji.
3. OZNAKOWANIA
3.1. Próbki typu przedniego światła przeciwmgłowego lub układu oświetlenia rozdzielonego przedstawionych do homologacji muszą posiadać wyraźne, czytelne i nieusuwalne:
|
a) |
znak towarowy lub nazwę handlową wnioskodawcy; |
|
b) |
oznaczenie wskazujące klasę przedniego światła przeciwmgłowego; |
a w przypadku przednich świateł przeciwmgłowych klasy F3:
|
a) |
indywidualny kod identyfikacyjny modułu LED lub generatora światła, jeśli zostały zamontowane. |
3.2. Na soczewce i na głównym korpusie (3) muszą znajdować się wystarczająco duże powierzchnie dla znaku homologacji i dodatkowych symboli określonych w pkt 3; powierzchnie te muszą być wskazane na rysunkach wymienionych w pkt 2.2.1.
3.3. Znak homologacji należy umieścić na wewnętrznej lub zewnętrznej części (przezroczystej lub nieprzezroczystej) urządzenia, której nie można oddzielić od przezroczystej części urządzenia emitującego światło; w przypadku układu oświetlenia rozdzielonego z zewnętrzną soczewką wbudowaną w światłowodzie warunek ten uznaje się za spełniony, jeśli znak homologacji jest umieszczony co najmniej na generatorze światła i na światłowodzie lub na jego osłonie. W każdym przypadku znak musi być widoczny, gdy urządzenie jest zamontowane w pojeździe, co najmniej w sytuacji, gdy otwarta jest ruchoma część, taka jak maska silnika, pokrywa bagażnika lub drzwi.
W przypadku przednich świateł przeciwmgłowych klasy F3:
3.4.1. W przypadku układu oświetlenia rozdzielonego generatory światła muszą mieć naniesione oznaczenie napięcia znamionowego i mocy w watach, a w sytuacji, gdy elektroniczne urządzenie sterownicze nie stanowi części urządzenia, generatory światła należy opatrzyć nazwą handlową lub znakiem towarowym ich producenta i numerem części.
3.4.2. W przypadku świateł z modułami LED światło musi mieć oznaczenie napięcia znamionowego, mocy znamionowej w watach oraz indywidualny kod identyfikacyjny modułu źródła światła.
Moduły LED przedłożone wraz z wnioskiem o udzielenie homologacji światła:
3.5.1. muszą być opatrzone nazwą handlową lub znakiem towarowym wnioskodawcy; oznakowanie to musi być wyraźnie czytelne i nieusuwalne;
3.5.2. muszą być opatrzone indywidualnym kodem identyfikacyjnym modułu; oznakowanie to musi być wyraźnie czytelne i nieusuwalne.
Indywidualny kod identyfikacyjny musi zaczynać się od liter „MD” oznaczających „Moduł”, po których następuje znak homologacji bez okręgu opisanego w pkt 4.2.1; ten indywidualny kod identyfikacyjny należy umieścić na rysunkach wspomnianych w pkt 2.2.1, a w przypadku gdy stosuje się kilka różniących się modułów LED, po kodzie następują dodatkowe symbole lub znaki. Znak homologacji nie musi być taki sam jak na świetle, w którym moduł jest zamontowany, ale oba znaki muszą pochodzić od tego samego wnioskodawcy.
3.6. Jeśli zastosowano urządzenie sterownicze źródła światła, które nie jest częścią modułu LED, musi mieć ono naniesione oznaczenie swojego indywidualnego kodu identyfikacyjnego, znamionowego napięcia wejściowego oraz mocy znamionowej w watach.
4. HOMOLOGACJA
4.1. Uwagi ogólne
4.1.1. Homologacji udziela się, jeżeli wszystkie próbki typu przedniego światła przeciwmgłowego przedstawione zgodnie z pkt 2 spełniają przepisy niniejszego regulaminu.
4.1.2. Jeżeli stwierdzono, że światła zespolone, połączone lub wzajemnie sprzężone spełniają wymagania kilku regulaminów, wystarczy zastosowanie jednego międzynarodowego znaku homologacji, pod warunkiem że każde z zespolonych, połączonych lub wzajemnie sprzężonych świateł spełnia przepisy, które się do niego stosują.
4.1.3. Każdy typ, któremu udzielono homologacji, otrzymuje numer homologacji. Pierwsze dwie cyfry takiego numeru (obecnie 03) wskazują serię poprawek odpowiadającą ostatnim istotnym zmianom technicznym wprowadzonym do regulaminu (na dzień udzielenia homologacji). Ta sama Umawiająca się Strona nie może przypisać tego samego numeru do innego typu przedniego światła przeciwmgłowego objętego niniejszym regulaminem, z wyjątkiem rozszerzenia homologacji na urządzenie różniące się jedynie barwą emitowanego światła.
4.1.4. Powiadomienie o przyznaniu, rozszerzeniu, odmowie udzielenia lub cofnięciu homologacji, bądź o ostatecznym zaniechaniu produkcji danego typu przedniego światła przeciwmgłowego zgodnie z niniejszym regulaminem należy przekazać Stronom Porozumienia z 1958 r. stosującym niniejszy regulamin, w postaci formularza zgodnego ze wzorem przedstawionym w załączniku 1 do niniejszego regulaminu i zawierającego wskazówki przewidziane w pkt 2.2 niniejszego regulaminu.
4.1.5. Oprócz znaku określonego w pkt 3.1, znak homologacji opisany w pkt 4.2 i 4.3 należy umieścić w miejscach określonych w pkt 3.2 na każdym przednim świetle przeciwmgłowym odpowiadającym typowi homologowanemu na podstawie niniejszego regulaminu.
4.2. Układ znaku homologacji
Na znak homologacji składają się:
międzynarodowy znak homologacji zawierający:
4.2.1.1. okrąg otaczający literę „E”, po której następuje numer wyróżniający państwo, które udzieliło homologacji (4); oraz
4.2.1.2. numer homologacji określony w pkt 4.1.3;
następujący dodatkowy symbol lub symbole:
4.2.2.1. na przednich światłach przeciwmgłowych spełniających wymogi niniejszego regulaminu, w przypadku:
|
a) |
klasy B – litera „B”; |
|
b) |
klasy F3 – symbol „F3”; |
4.2.2.2. na przednich światłach przeciwmgłowych, w których skład wchodzi soczewka z tworzywa sztucznego, litery „PL” umieszczone w pobliżu symboli opisanych w pkt 4.2.2.1.
W każdym przypadku odpowiedni tryb stosowany w trakcie procedury badania zgodnie z pkt 1.1.1 załącznika 5 oraz dopuszczalne napięcia zgodne z pkt 1.1.2 załącznika 5 należy podać na świadectwach homologacji oraz na formularzach zawiadomienia przekazywanych krajom – Umawiającym się Stronom Porozumienia stosującym niniejszy regulamin.
W odpowiednich przypadkach urządzenie znakuje się następująco:
4.2.2.3.1. na zespołach spełniających wymogi niniejszego regulaminu, które są skonstruowane w taki sposób, że żarówki jednej funkcji nie zapalają się jednocześnie z żarówką jakiejkolwiek funkcji, z którą mogłaby ona być wzajemnie sprzężona, za symbolem takiej funkcji w znaku homologacji należy umieścić ukośnik (/).
4.2.2.3.2. Jednakże jeżeli jedynie przednie światło przeciwmgłowe i światło mijania nie zapalają się jednocześnie, ukośnik należy umieścić za symbolem światła przeciwmgłowego, który to symbol umieszcza się oddzielnie lub na końcu kombinacji symboli.
4.2.2.3.3. Na zespołach spełniających wymagania załącznika 5 do niniejszego regulaminu, jedynie w przypadku zasilania napięciem 6V lub 12V, w pobliżu oprawki żarówki należy umieścić symbol składający się z liczby 24 przekreślonej za pomocą krzyżyka (×).
4.2.2.4. Wzajemne sprzężenie światła mijania i przedniego światła przeciwmgłowego jest możliwe, jeżeli pozostaje w zgodzie z regulaminem nr 48.
4.2.2.5. Przednie światła przeciwmgłowe klasy F3 posiadające asymetryczny rozsył światła, i które nie mogą być dowolnie montowane z jednej lub z drugiej strony pojazdu, muszą mieć naniesioną strzałkę skierowaną na zewnątrz pojazdu.
4.2.2.6. W pobliżu powyższych dodatkowych symboli mogą być umieszczone dwie cyfry numeru homologacji (obecnie 03), które wskazują serię poprawek odpowiadającą ostatnim istotnym zmianom technicznym wprowadzonym do regulaminu (na dzień udzielenia homologacji).
4.2.2.7. Znaki i symbole, wymienione w pkt 4.2.1 i 4.2.2, muszą być wyraźnie czytelne i nieusuwalne nawet po zamontowaniu przedniego światła przeciwmgłowego w pojeździe.
4.3. Rozmieszczenie znaku homologacji
4.3.1. Światła niezależne
Przykłady rozmieszczenia znaku homologacji i wspomnianych dodatkowych symboli przedstawia załącznik 3 do niniejszego regulaminu.
4.3.2. Światła zespolone, połączone lub wzajemnie sprzężone
Jeżeli stwierdzono, że zespolone, połączone lub wzajemnie sprzężone światła spełniają wymagania kilku regulaminów, wystarczy umieścić jeden międzynarodowy znak homologacji składający się okręgu otaczającego literę „E” z następującym po niej numerem wskazującym kraj, który udzielił homologacji, oraz numerem homologacji. Ten znak homologacji można umieścić w dowolnym miejscu na światłach zespolonych, połączonych lub wzajemnie sprzężonych, pod warunkiem że:
4.3.2.1.1. jest widoczny po ich zamontowaniu;
4.3.2.1.2. żadna część zespolonych, połączonych lub wzajemnie sprzężonych świateł, która przepuszcza światło, nie może być usunięta bez jednoczesnego usunięcia znaku homologacji.
Należy nanieść: symbol identyfikacyjny dla każdego światła, właściwy dla regulaminu, na którego podstawie udzielono homologacji, wraz z odpowiednią serią poprawek odpowiadającą ostatnim istotnym zmianom technicznym wprowadzonym do regulaminu (na dzień udzielenia homologacji) oraz, jeżeli to niezbędne, wymaganą strzałkę:
4.3.2.2.1. albo na właściwej powierzchni emitującej światło;
4.3.2.2.2. albo w grupie, w taki sposób, aby każde z zespolonych, połączonych lub wzajemnie sprzężonych świateł mogło być jednoznacznie zidentyfikowane.
4.3.2.3. Rozmiar elementów takiego pojedynczego znaku homologacji nie może być mniejszy niż minimalny rozmiar najmniejszego z indywidualnych znaków wymagany przez regulamin, na podstawie którego udzielono homologacji.
4.3.2.4. Każdy typ, któremu udzielono homologacji, otrzymuje numer homologacji. Ta sama Umawiająca się Strona nie może przydzielić tego samego numeru innemu typowi zespolonych, połączonych lub wzajemnie sprzężonych świateł objętych niniejszym regulaminem.
4.3.2.5. W załączniku 3 do niniejszego regulaminu, na rysunku 3, podano przykłady rozmieszczeń znaków homologacji dla zespolonych, połączonych lub wzajemnie sprzężonych świateł ze wszystkimi wyżej wymienionymi dodatkowymi symbolami.
W przypadku świateł, których soczewki są używane do różnych typów przednich świateł przeciwmgłowych i które mogą być wzajemnie sprzężone lub zespolone z innymi światłami, zastosowanie mają przepisy określone w pkt 4.3.2.
4.3.3.1. Ponadto, gdy w różnych typach świateł zastosowana jest ta sama soczewka, to może ona nosić różne znaki homologacji odnoszące się do różnych typów przednich świateł przeciwmgłowych lub zespołów świateł, pod warunkiem że główny korpus przedniego światła przeciwmgłowego, nawet jeśli nie może zostać oddzielony od soczewki, również zawiera powierzchnię opisaną w pkt 3.2 i nosi znaki homologacji faktycznych funkcji.
Jeżeli różne typy przednich świateł przeciwmgłowych zawierają ten sam główny korpus, to może on nosić różne znaki homologacji.
4.3.3.2. W załączniku 3 do niniejszego regulaminu, na rysunku 4, podano przykłady rozmieszczeń znaków homologacji odnoszących się do powyższego przypadku.
5. SPECYFIKACJE OGÓLNE
5.1. Każda próbka przednich świateł przeciwmgłowych przedłożona wg pkt 2.2 musi być zgodna ze specyfikacją określoną w pkt 6 i 7 niniejszego regulaminu.
Przednie światła przeciwmgłowe muszą być zaprojektowane i wykonane w taki sposób, aby w trakcie normalnego użytkowania, pomimo ewentualnych drgań, działały stale w zadowalający sposób i zachowywały właściwości wymagane na podstawie niniejszego regulaminu. Właściwa pozycja soczewki musi być jednoznacznie oznaczona, a soczewka i odbłyśnik muszą być zabezpieczone w sposób zapobiegający ich obracaniu się podczas użytkowania. Zgodność z wymogami niniejszego punktu sprawdza się przez oględziny oraz, w miarę potrzeb, w drodze próbnego mocowania.
5.2.1. Przednie światła przeciwmgłowe muszą być wyposażone w urządzenie umożliwiające ich regulację w pojazdach, tak aby spełniały odnoszące się do nich przepisy. Takie urządzenie nie musi być montowane na zespołach, w których nie można rozdzielić odbłyśnika i soczewki, pod warunkiem że stosowanie takich zespołów jest ograniczone do pojazdów, w których ustawienie przednich świateł przeciwmgłowych może być regulowane za pomocą innych sposobów. Gdy przednie światło przeciwmgłowe i inne światło przednie, z których każde jest wyposażone we własne źródło światła, są zamontowane, tworząc złożony zespół, to urządzenie regulacyjne winno umożliwiać regulację każdego układu optycznego z osobna.
5.2.2. Jednakże przepisów tych nie stosuje się do zespołów świateł przednich, których odbłyśniki są niepodzielne. Do tego typu zespołu stosuje się odpowiednio wymogi określone w pkt 6.3.4 lub 6.4.3.
5.3. Należy przeprowadzić badania uzupełniające zgodnie z wymogami załącznika 5, aby wykluczyć występowanie nadmiernych zmian parametrów fotometrycznych podczas eksploatacji.
5.4. Jeżeli soczewka przedniego światła przeciwmgłowego jest wykonana z tworzywa sztucznego, badania należy przeprowadzić zgodnie z wymogami załącznika 6.
5.5. W przypadku stosowania wymiennych źródeł światła:
|
a) |
oprawka źródła światła musi odpowiadać charakterystyce podanej w publikacji IEC nr 60061. Obowiązuje karta danych oprawki właściwa dla kategorii zastosowanych źródeł światła; |
|
b) |
źródło światła musi swobodnie mieścić się w przednim świetle przeciwmgłowym; |
|
c) |
urządzenie musi być zaprojektowane w taki sposób, aby źródła światła można było osadzić tylko w jednym właściwym położeniu. |
W przypadku klasy B przednie światło przeciwmgłowe musi być wyposażone w jedną żarówkę homologowaną zgodnie z regulaminem nr 37, nawet jeśli żarówka nie jest wymienna. Można stosować dowolną żarówkę, która uzyskała homologację zgodnie z regulaminem nr 37, pod warunkiem że w regulaminie nr 37 oraz w serii poprawek do tego regulaminu obowiązujących w chwili składania wniosku o udzielenie homologacji nie wprowadzono żadnych ograniczeń dotyczących użycia.
5.6.1. Nawet jeśli ta żarówka nie jest wymienna, musi spełniać wymogi pkt 5.6.
W przypadku klasy F3 źródłami światła muszą być:
5.7.1. co najmniej jedno wymienne źródło światła homologowane zgodnie z regulaminem nr 37 lub regulaminem nr 99 oraz seriami poprawek do tych regulaminów obowiązujących w chwili składania wniosku o udzielenie homologacji;
5.7.2. lub co najmniej jeden moduł LED, który musi spełniać wymogi załącznika 12 do niniejszego regulaminu. Należy zbadać zgodność z wymogami;
5.7.3. lub generatory światła, które muszą spełniać wymogi załącznika 12 do niniejszego regulaminu. Należy zbadać zgodność z wymogami.
5.8. Nawet jeśli te źródła światła nie są wymienne, muszą spełniać wymogi pkt 5.7.
W przypadku modułu LED lub generatora światła należy sprawdzić, czy:
5.9.1. konstrukcja modułów LED lub generatorów światła pozwala na ich osadzenie tylko w jednym właściwym położeniu;
5.9.2. różniące się od siebie moduły źródła światła, jeśli takie przewidziano, nie mogą być stosowane wymiennie w tej samej obudowie światła;
5.9.3. moduły LED lub generatory światła są zabezpieczone przed manipulacją przez osoby niepowołane.
5.10. W przypadku zamontowania przednich świateł przeciwmgłowych ze źródłami światła o całkowitym obiektywnym strumieniu świetlnym przekraczającym 2 000 lumenów należy to odnotować w pkt 10 formularza zawiadomienia w załączniku 1.
Jeżeli soczewka przedniego światła przeciwmgłowego jest wykonana z tworzywa sztucznego, badania należy przeprowadzić zgodnie z wymogami załącznika 6.
5.11.1. Odporność na promieniowanie UV elementów przepuszczających światło znajdujących się wewnątrz przedniego światła przeciwmgłowego i wykonanych z tworzywa sztucznego należy zbadać zgodnie z pkt 2.7 załącznika 6.
5.11.2. Badanie wymienione w pkt 5.11.1 nie jest niezbędne, jeśli zastosowano źródła światła o niskim promieniowaniu UV, opisane w regulaminie nr 99 lub w załączniku 12 do niniejszego regulaminu, lub jeśli przedsięwzięto środki w celu zabezpieczenia odpowiednich elementów światła przed promieniowaniem UV, np. stosując filtry szklane.
5.12. Przednie światło przeciwmgłowe i jego układ balastu lub urządzenie sterownicze źródła światła nie mogą generować zaburzeń promieniowanych ani zakłóceń przewodów elektrycznych powodujących wadliwe funkcjonowanie innych układów elektrycznych/elektronicznych pojazdu (5).
5.13. Dozwolone jest stosowanie przednich świateł przeciwmgłowych, zaprojektowanych do pracy ciągłej z dodatkowym układem regulacji intensywności emitowanego światła lub wzajemnie sprzężonych z inną funkcją, poprzez zastosowanie wspólnego źródła światła, i zaprojektowanych do pracy ciągłej z dodatkowym układem regulacji intensywności emitowanego światła.
5.14. W przypadku klasy F3 ostrość i liniowość granicy światła-cienia należy zbadać zgodnie z wymogami załącznika 9.
6. OŚWIETLENIE
6.1. Przednie światła przeciwmgłowe muszą być tak zaprojektowane, aby zapewniały jak najmniej oślepiające natężenie oświetlenia.
6.2. Natężenie światła emitowanego przez przednie światło przeciwmgłowe należy mierzyć z odległości 25 m za pomocą ogniwa fotoelektrycznego o powierzchni użytecznej zawartej w kwadracie o boku 65 mm.
Punkt HV stanowi punkt środkowy układu współrzędnych z pionową osią biegunową. Linia h przebiega poziomo przez punkt HV (zob. załącznik 4 do niniejszego regulaminu).
W przypadku przednich świateł przeciwmgłowych klasy B:
należy stosować bezbarwną żarówkę wzorcową określoną w regulaminie nr 37, kategorii określonej przez producenta, którą może dostarczyć producent lub wnioskodawca.
6.3.1.1. Podczas badania przedniego światła przeciwmgłowego zasilanie tej żarówki reguluje się tak, aby uzyskać referencyjny strumień świetlny podany w odpowiedniej karcie danych regulaminu nr 37.
6.3.1.2. W czasie badania przedniego światła przeciwmgłowego, w którym nie ma możliwości wymiany żarówki, napięcie na zaciskach przedniego światła przeciwmgłowego należy ustawić na 12,0 V.
6.3.2. Przednie światło przeciwmgłowe należy uznać za poprawne, jeśli spełnia wymogi fotometryczne z co najmniej jedną standardową żarówką.
Ekran pomiarowy do regulacji wzrokowej (zob. załącznik 4 do niniejszego regulaminu) należy umieścić w odległości 10 m lub 25 m przed przednim światłem przeciwmgłowym.
6.3.3.1. Promień światła musi stworzyć na ekranie pomiarowym, na szerokości nie mniejszej niż 5,0° z obu stron linii v, symetryczną i zasadniczo poziomą granicę światła-cienia, tak aby umożliwić wzrokową regulację pionową.
6.3.3.2. Przednie światło przeciwmgłowe należy wyregulować w taki sposób, aby granica światła-cienia na ekranie pomiarowym znajdowała się 1,15° poniżej linii h.
6.3.4. Po zakończeniu powyższej regulacji przednie światło przeciwmgłowe musi spełniać wymogi określone w pkt 6.3.5.
6.3.5. Natężenie oświetlenia (zob. załącznik 4, pkt 2.1) musi spełniać następujące wymogi:
|
Wyznaczone linie lub strefy |
Położenie pionowe (*1) |
Położenie poziome (*1) |
Natężenie światła |
Wymagany obszar |
|
Linia 1 |
15° U do 60°U |
0° |
Maks. 100 cd |
Cała linia |
|
Strefa A |
0° do 1,75°U |
5° L do 5°R |
Min. 62 cd |
Cała strefa |
|
Strefa B |
0° do 3,5°U |
26°L do 26°R |
Maks. 400 cd |
Cała strefa |
|
Strefa C |
3,5°U do 15°U |
26°L do 26°R |
Maks. 250 cd |
Cała strefa |
|
Strefa D |
1,75°D do 3,5°D |
12°L do 12°R |
Min. 1 250 cd Maks. 8 000 cd |
Co najmniej jeden punkt na każdej linii pionowej |
|
Strefa E |
1,75°D do 3,5°D |
12°L do 22°L oraz 12°R do 22°R |
Min. 600 cd Maks. 8 000 cd |
Co najmniej jeden punkt na każdej linii pionowej |
Natężenie oświetlenia należy mierzyć w świetle białym lub selektywnym żółtym, zgodnie z zaleceniem producenta dotyczącym normalnego użytkowania przednich świateł przeciwmgłowych.
Nie zezwala się na odchylenia zmniejszające wystarczającą widoczność w strefie B i C.
6.3.6. W obszarze rozchodzenia się światła określonym w tabeli w pkt 6.3.5 dozwolone jest powstawanie pojedynczych wąskich punktów lub pasów w obszarze powyżej 15° o wartości nieprzekraczającej 160 cd, o ile nie wykraczają poza stożkowy kąt o otwarciu 2° lub szerokości 1°. Jeśli powstają liczne punkty lub pasy, muszą być oddzielone minimalnym kątem 10°.
6.4. W przypadku przednich świateł przeciwmgłowych klasy F3
W zależności od źródła światła, stosuje się następujące warunki:
W przypadku żarówek będących wymienialnymi źródłami światła:
6.4.1.1.1. przednie światło przeciwmgłowe musi spełniać wymogi pkt 6.4.3 niniejszego regulaminu z co najmniej jednym kompletnym zestawem odpowiednich żarówek wzorcowych, które mogą być dostarczone przez producenta lub wnioskodawcę.
W przypadku żarówek pracujących dzięki zasilaniu bezpośrednio napięciem pojazdu:
przednie światło przeciwmgłowe należy badać za pomocą bezbarwnych żarówek wzorcowych określonych w regulaminie nr 37.
Podczas badania przedniego światła przeciwmgłowego zasilanie tych żarówek reguluje się tak, aby uzyskać referencyjny strumień świetlny podany w odpowiedniej karcie danych regulaminu nr 37.
6.4.1.1.2. W przypadku układu wykorzystującego urządzenie sterownicze źródła światła stanowiące część światła, napięcie o wartości określonej przez wnioskodawcę należy przyłożyć do zacisków wejściowych światła. Otrzymaną wartość fotometryczną należy pomnożyć przez współczynnik 0,7 przed sprawdzeniem jej zgodności z wymogami.
6.4.1.1.3. W przypadku układu wykorzystującego urządzenie sterownicze źródła światła niestanowiące części światła, napięcie o wartości określonej przez wnioskodawcę należy przyłożyć do zacisków wejściowych tego urządzenia sterowniczego źródła światła. Laboratorium badawcze wymaga, aby wnioskodawca dostarczył specjalne elektroniczne urządzenie sterownicze źródła światła niezbędne do zasilania źródła światła i odpowiednich funkcji. Rodzaj tego urządzenia sterowniczego źródła światła, jeśli jest stosowane, lub przyłożone napięcie, w tym tolerancje, należy podać w formularzu zawiadomienia, którego wzór znajduje się w załączniku 1 do niniejszego regulaminu. Otrzymaną wartość fotometryczną należy pomnożyć przez współczynnik 0,7 przed sprawdzeniem jej zgodności z wymogami.
6.4.1.2. W przypadku gazowo-wyładowczego źródła światła:
należy stosować określone w regulaminie nr 99 standardowe źródło światła, które zgodnie z pkt 4 załącznika 4 do regulaminu nr 99 poddano sezonowaniu przez co najmniej 15 cykli.
W czasie badań przedniego światła przeciwmgłowego napięcie na końcówkach balastu należy ustawić na trwałą wartość 13,5 V w przypadku układu 12 V lub na wartość napięcia pojazdu określoną przez wnioskodawcę, z tolerancją ±0,1 V.
Otrzymane wartości natężenia światła należy pomnożyć przez współczynnik 0,7 przed sprawdzeniem ich zgodności z wymogami.
Obiektywny strumień świetlny z gazowo-wyładowczego źródła światła może różnić się od strumienia świetlnego określonego w regulaminie nr 99. W takim przypadku wartości natężenia światła należy odpowiednio skorygować.
6.4.1.3. W przypadku niewymiennych źródeł światła:
Wszystkie pomiary przeprowadzane na przednich światłach przeciwmgłowych wyposażonych w niewymienne źródła światła należy przeprowadzać pod napięciem 6,3 V, 13,2 V lub 28,0 V lub pod innym napięciem pojazdu wskazanym przez wnioskodawcę. Laboratorium badawcze może zażądać od wnioskodawcy dostarczenia specjalnych źródeł zasilania niezbędnych do zasilania źródeł światła. Napięcie stosowane w badaniu należy przyłożyć do zacisków wejściowych światła. Otrzymane wartości natężenia światła należy pomnożyć przez współczynnik 0,7 przed sprawdzeniem ich zgodności z wymogami.
6.4.1.4. W przypadku modułów LED:
Wszystkie pomiary przeprowadzane na przednich światłach przeciwmgłowych wyposażonych w moduły LED należy przeprowadzać pod napięciem odpowiednio 6,3 V, 13,2 V lub 28,0 V, chyba że w niniejszym regulaminie określono inaczej. Pomiary modułów LED sterowanych elektronicznym urządzeniem sterowniczym źródła światła należy przeprowadzać w sposób określony przez wnioskodawcę.
Otrzymane wartości natężenia światła należy pomnożyć przez współczynnik 0,7 przed sprawdzeniem ich zgodności z wymogami.
6.4.1.5. Zgodność z wymogiem określonym w pkt 5.9.1 należy sprawdzić co najmniej w odniesieniu do wartości w linii 3 i 4 tabeli w pkt 6.4.3.
Regulacja fotometryczna i warunki pomiaru
6.4.2.1. Ekran pomiarowy do regulacji wzrokowej (zob. pkt 2.2 załącznika 4) należy umieścić w odległości 10 m lub 25 m przed przednim światłem przeciwmgłowym.
6.4.2.2. Promień światła musi stworzyć na ekranie pomiarowym, na szerokości nie mniejszej niż 5,0° z obu stron linii v, symetryczną i zasadniczo poziomą granicę światła-cienia, tak aby umożliwić wzrokową regulację pionową. W przypadku gdy regulacja wzrokowa powoduje problemy lub prowadzi do niejednoznaczności, po potwierdzeniu jakości granicy światła-cienia opisanej w pkt 6.4.2.3 należy zastosować pomiar z wykorzystaniem przyrządów opisany w pkt 5 załącznika 9.
6.4.2.3. Ostrość granicy światła-cienia należy zbadać zgodnie z wymogami określonymi w pkt 4.1.2 załącznika 9. Wartość G nie może być mniejsza niż 0,08.
Liniowość granicy światła-cienia należy zbadać zgodnie z wymogami określonymi w pkt 4.1.3 załącznika 9, a część granicy światła-cienia służąca do regulacji pionowej musi być pozioma od 3° w lewo do 3° w prawo od linii v-v. Liniowość zostaje uznana za wystarczającą, jeśli pionowe pozycje punktów przegięcia ustalone metodą opisaną w pkt 3.2 załącznika 9 w odległości 3° w lewo i 3° w prawo od linii v-v nie odbiegają od tych wartości o więcej niż ± 0,20°.
6.4.2.4. Przednie światło przeciwmgłowe należy ustawić tak, by granica światła-cienia na ekranie znajdowała się 1° poniżej linii h, zgodnie z wymogami w pkt 2 załącznika 9.
6.4.3. Wymogi fotometryczne
Po zakończeniu powyższej regulacji przednie światło przeciwmgłowe musi spełniać wymogi określone w tabeli poniżej (zob. również pkt 2.2 załącznika 4 do niniejszego regulaminu).
|
Wyznaczone linie lub strefy |
Położenie pionowe (*2) powyżej h + poniżej h – |
Położenie poziome (*2) na lewo od v: – na prawo od v: + |
Natężenie światła (w cd) |
Wymagany obszar |
|
Punkt 1, 2 (*3) |
+60 ° |
±45 ° |
Maks. 60 |
Wszystkie punkty |
|
Punkt 3, 4 (*3) |
+40 ° |
±30 ° |
||
|
Punkt 5, 6 (*3) |
+30 ° |
±60 ° |
||
|
Punkt 7, 10 (*3) |
+20 ° |
±40 ° |
||
|
Punkt 8, 9 (*3) |
+20 ° |
±15 ° |
||
|
Linia 1 (*3) |
+8 ° |
–26 ° do +26 ° |
Maks. 90 |
Cała linia |
|
Linia 2 (*3) |
+4 ° |
–26 ° do +26 ° |
Maks. 105 |
Cała linia |
|
Linia 3 |
+2 ° |
–26 ° do +26 ° |
Maks. 170 |
Cała linia |
|
Linia 4 |
+1 ° |
–26 ° do +26 ° |
Maks. 250 |
Cała linia |
|
Linia 5 |
0° |
–10 ° do +10 ° |
Maks. 340 |
Cała linia |
|
Linia 6 (*4) |
–2,5 ° |
od 5° w kierunku wewnętrznym do 10° w kierunku zewnętrznym |
Min. 2,000 |
Cała linia |
|
Linia 7 (*4) |
–6,0 ° |
od 5° w kierunku wewnętrznym do 10° w kierunku zewnętrznym |
< 50 procent wartości maks. na linii 6 |
Cała linia |
|
Linia 8L i P (*4) |
–1,5 ° do –3,5 ° |
–22 ° oraz +22 ° |
Min. 800 |
Co najmniej jeden punkt |
|
Linia 9L i P (*4) |
–1,5 ° do –4,5 ° |
–35 ° oraz +35 ° |
Min. 320 |
Co najmniej jeden punkt |
|
Strefa D |
–1,5 ° do –3,5 ° |
–10 ° do +10 ° |
Maks. 8 400 |
Cała strefa |
6.4.3.1. Natężenie oświetlenia mierzy się w świetle białym lub barwnym, zgodnie z zaleceniem wnioskodawcy dotyczącym normalnego użytkowania świateł przeciwmgłowych. Nie zezwala się na odchylenia od jednorodności wpływające negatywnie na wystarczającą widoczność w strefie powyżej linii 5 wynoszące od 10° w lewo do 10° w prawo.
6.4.3.2. Na żądanie wnioskodawcy dwa przednie światła przeciwmgłowe stanowiące dopasowaną parę odpowiadającą opisowi w pkt 4.2.2.5 można badać oddzielnie. W tym przypadku określone wymogi dotyczące linii 6, 7, 8, 9 i strefy D w tabeli w pkt 6.4.3 stosuje się do połowy wartości sumy odczytów prawej i lewej strony przedniego światła przeciwmgłowego. Każde z dwóch przednich świateł przeciwmgłowych musi jednak osiągać co najmniej 50 % minimalnej wartości wymaganej dla linii 6.
6.4.3.3. Wewnątrz pola pomiędzy liniami 1 do 5 na rysunku 3 w załączniku 4 kształt promienia światła powinien być zasadniczo równomierny. Nie zezwala się na wahania natężenia wpływające negatywnie na wystarczającą widoczność pomiędzy liniami 6, 7, 8 i 9.
6.4.3.4. W obszarze rozchodzenia się światła określonym w tabeli w pkt 6.4.3 dozwolone jest powstawanie pojedynczych wąskich punktów lub pasów o wartości nieprzekraczającej 120 cd w obszarze zawierającym punkty pomiarowe od 1 do 10 i linię 1 lub w obszarze linii 1 i linii 2, o ile nie wykraczają poza stożkowy kąt o otwarciu 2° lub szerokości 1°. Jeśli powstają liczne punkty lub pasy, muszą być oddzielone minimalnym kątem 10°.
6.4.3.5. Jeśli szczególne wymogi w zakresie natężenia światła nie są spełnione, zezwala się na ponowne ustawienie pozycji granicy światła-cienia od ± 0,5° w pionie lub ± 2° w poziomie. Nowe ustawienie musi zapewnić spełnienie wszystkich wymogów fotometrycznych.
Inne wymogi fotometryczne
6.4.4.1. W przypadku przednich świateł przeciwmgłowych wyposażonych w gazowo-wyładowcze źródła światła natężenie światła musi przekroczyć 800 cd w punkcie pomiarowym przy 0° w poziomie i 2° D w pionie w ciągu czterech sekund od uruchomienia światła przeciwmgłowego, które było wyłączone przez co najmniej 30 minut.
W celu dostosowania do gęstej mgły lub podobnych warunków ograniczonej widoczności, zezwala się na automatyczną zmianę natężenia światła, pod warunkiem że:
|
a) |
w układ działania przedniego światła przeciwmgłowego wbudowane jest aktywne elektroniczne urządzenie sterownicze źródła światła; |
|
b) |
wszystkie wartości natężenia zmieniają się proporcjonalnie. |
W momencie sprawdzania pod kątem zgodności z przepisami pkt 6.4.1.1.2 układ uważany jest za akceptowalny, jeśli natężenia światła pozostają w zakresie 60 % do 100 % wartości określonych w tabeli w pkt 6.4.3.
6.4.4.2.1. Odpowiednią informację należy umieścić w formularzu zawiadomienia (pkt 10 załącznika 1).
6.4.4.2.2. Upoważniona placówka techniczna odpowiedzialna za homologację typu sprawdza, czy układ umożliwia automatyczne ustawienie świateł tak, aby uzyskać poprawne oświetlenie drogi bez powodowania utrudnień, zarówno dla kierującego, jak i innych użytkowników dróg.
6.4.4.2.3. Pomiary fotometryczne należy wykonywać zgodnie ze wskazówkami wnioskodawcy.
7. BARWA
Barwa światła emitowanego przez przednie światło przeciwmgłowe musi być biała bądź żółta selektywna, według uznania wnioskodawcy. Barwę żółtą selektywną promienia światła, jeżeli taka występuje, można uzyskać przez barwę źródła światła lub za pomocą soczewki przedniego światła przeciwmgłowego albo innych odpowiednich środków.
7.1. Właściwości kolorymetryczne przedniego światła przeciwmgłowego należy mierzyć pod napięciem określonym w pkt 6.3 i 6.4.
8. OKREŚLENIE DYSKOMFORTU (OŚLEPIANIE)
Należy ustalić poziom oślepiania powodowanego przez przednie światło przeciwmgłowe powodujący dyskomfort (6).
9. MODYFIKACJE TYPU PRZEDNIEGO ŚWIATŁA PRZECIWMGŁOWEGO ORAZ ROZRZERZENIE HOMOLOGACJI
Jakakolwiek zmiana typu przedniego światła przeciwmgłowego wymaga powiadomienia organu administracji, który udzielił homologacji typu przedniego światła przeciwmgłowego. Organ taki może wówczas:
9.1.1. uznać, że wprowadzone modyfikacje prawdopodobnie nie będą miały istotnego negatywnego skutku i że przednie światło przeciwmgłowe nadal spełnia wymogi;
lub
9.1.2. zażądać dodatkowego sprawozdania z badania od placówki technicznej upoważnionej do przeprowadzenia badań.
9.2. O potwierdzeniu lub odmowie udzielenia homologacji, z wyszczególnieniem zmian, powiadamia się Strony Porozumienia stosujące niniejszy regulamin, zgodnie z procedurą określoną w pkt 4.1.4.
9.3. Właściwy organ udzielający rozszerzenia homologacji przydziela numer seryjny dla takiego rozszerzenia oraz informuje o nim pozostałe Strony Porozumienia z 1958 r. stosujące niniejszy regulamin, za pomocą formularza zawiadomienia zgodnego ze wzorem w załączniku 1 do niniejszego regulaminu.
10. ZGODNOŚĆ PRODUKCJI
10.1. Przednie światła przeciwmgłowe homologowane zgodnie z niniejszym regulaminem muszą być wykonane tak, aby spełniając wymogi określone w pkt 6 i 7 niniejszego regulaminu i w jego załączniku 7, odpowiadały homologowanemu typowi.
10.2. W celu sprawdzenia, czy spełnione są wymogi określone w pkt 10.1, należy przeprowadzić odpowiednie inspekcje produkcji.
Posiadacz homologacji jest zobowiązany w szczególności:
10.3.1. zapewnić istnienie procedur skutecznej kontroli jakości produktów;
10.3.2. mieć dostęp do sprzętu kontrolnego potrzebnego do sprawdzania zgodności każdego homologowanego typu;
10.3.3. zapewnić zapisywanie danych z wyników badań oraz dostępność powiązanych dokumentów przez okres ustalony w porozumieniu z organem administracji;
10.3.4. prowadzić analizę wyników każdego rodzaju badań w celu sprawdzenia i zapewnienia stabilności właściwości produktu, uwzględniając przy tym dopuszczalne wahania występujące w produkcji przemysłowej;
10.3.5. zapewnić przeprowadzenie w odniesieniu do każdego typu produktu co najmniej badań określonych w załączniku 6 do niniejszego regulaminu z tolerancjami określonymi w załączniku 2 do niniejszego regulaminu;
10.3.6. sprawić, by każde pobranie próbek świadczących o niezgodności z typem poddanym temu badaniu stanowiło podstawę do pobrania innej próbki oraz przeprowadzenia innego badania. Podejmuje się wszelkie niezbędne kroki w celu ponownego doprowadzenia do zgodności odpowiedniej produkcji.
Właściwy organ, który udzielił homologacji typu, może w każdej chwili zweryfikować metodę kontroli zgodności stosowaną do każdej jednostki produkcyjnej.
10.4.1. Wizytujący kontroler otrzymuje do wglądu podczas każdej kontroli rejestry badań oraz rejestry przeglądów produkcji.
10.4.2. Kontroler może pobrać losowe próbki do przebadania w laboratorium producenta. Minimalna liczba próbek może zostać ustalona w świetle wyników kontroli przeprowadzanych przez samego producenta.
10.4.3. Gdy poziom jakości okazuje się być niesatysfakcjonujący lub wydaje się, że konieczne jest sprawdzenie ważności badań przeprowadzonych zgodnie z pkt 10.4.2, kontroler musi wybrać próbki, które zostaną przesłane upoważnionej placówce technicznej, która przeprowadziła badania homologacji typu, stosując kryteria załącznika 7 do niniejszego regulaminu, z tolerancjami określonymi w załączniku 2 do niniejszego regulaminu.
10.4.4. Właściwy organ może przeprowadzić dowolne badania przewidziane w niniejszym regulaminie. Badania te zostaną przeprowadzone na próbkach wybranych losowo bez zakłócania zobowiązań producenta w zakresie dostaw i zgodnie z kryteriami załącznika 7 do niniejszego regulaminu, z tolerancjami określonymi w załączniku 2 do niniejszego regulaminu.
10.4.5. Właściwy organ musi dążyć do prowadzenia kontroli z częstotliwością raz na dwa lata. Jednakże kwestię tę pozostawia się do uznania właściwego organu zgodnie z jego wiedzą w zakresie organizacji skutecznej kontroli zgodności produkcji. W przypadku stwierdzenia negatywnych wyników właściwy organ jest zobowiązany zapewnić podjęcie wszelkich niezbędnych kroków w celu niezwłocznego przywrócenia zgodności produkcji.
10.5. Przednie światła przeciwmgłowe z widocznymi wadami nie są brane pod uwagę.
11. SANKCJE Z TYTUŁU NIEZGODNOŚCI PRODUKCJI
11.1. Homologacja udzielona typowi przedniego światła przeciwmgłowego zgodnie z niniejszym regulaminem może zostać cofnięta w razie niespełnienia wymogów określonych powyżej lub niezgodności przedniego światła przeciwmgłowego noszącego znak homologacji z homologowanym typem.
11.2. Jeżeli Umawiająca się Strona Porozumienia stosująca niniejszy regulamin cofnie uprzednio udzieloną homologację, zobowiązana jest ona bezzwłocznie powiadomić o tym pozostałe Umawiające się Strony stosujące niniejszy regulamin, za pomocą formularza zawiadomienia zgodnego ze wzorem przedstawionym w załączniku 1 do niniejszego regulaminu.
12. OSTATECZNE ZANIECHANIE PRODUKCJI
Jeżeli posiadacz homologacji ostatecznie zaniecha produkcji przedniego światła przeciwmgłowego homologowanego zgodnie z niniejszym regulaminem, powiadamia o tym fakcie organ, który udzielił homologacji. Po otrzymaniu właściwego zawiadomienia organ ten, za pomocą formularza zawiadomienia zgodnego ze wzorem w załączniku 1 do niniejszego regulaminu, informuje o tym pozostałe Strony Porozumienia z 1958 r. stosujące niniejszy regulamin.
13. NAZWY I ADRESY PLACÓWEK TECHNICZNYCH UPOWAŻNIONYCH DO PRZEPROWADZANIA BADAŃ HOMOLOGACYJNYCH ORAZ NAZWY I ADRESY ORGANÓW ADMINISTRACJI
Strony Porozumienia z 1958 r. stosujące niniejszy regulamin przekazują sekretariatowi Organizacji Narodów Zjednoczonych nazwy i adresy upoważnionych placówek technicznych odpowiedzialnych za przeprowadzanie badań homologacyjnych oraz organów administracji udzielających homologacji, którym należy przesyłać wydane w innych krajach zawiadomienia poświadczające udzielenie, rozszerzenie, odmowę udzielenia lub cofnięcie homologacji albo ostateczne zaniechanie produkcji.
14. PRZEPISY PRZEJŚCIOWE
W przypadku przednich świateł przeciwmgłowych klasy B:
14.1.1. Począwszy od daty wejścia w życie serii poprawek 03 do niniejszego regulaminu, żadna z Umawiających się Stron stosujących tenże regulamin nie może odmówić udzielenia homologacji zgodnie z niniejszym regulaminem zmienionym serią poprawek 03.
14.1.2. Począwszy od daty upływu 24 miesięcy od daty wejścia w życie serii poprawek 03, Umawiające się Strony stosujące niniejszy regulamin udzielają homologacji tylko w przypadku, gdy przednie światła przeciwmgłowe klasy B odpowiadają wymogom niniejszego regulaminu zmienionego serią poprawek 03.
14.1.3. Począwszy od daty upływu 36 miesięcy od daty wejścia w życie serii poprawek 03, Umawiające się Strony stosujące niniejszy regulamin udzielają homologacji nowego typu przedniego światła przeciwmgłowego tylko w przypadku, gdy przednie światła przeciwmgłowe spełniają wymogi klasy F3 niniejszego regulaminu zmienionego serią poprawek 03.
14.1.4. Homologacje przednich świateł przeciwmgłowych wydane już zgodnie z niniejszym regulaminem przed datą wejścia w życie serii poprawek 03 pozostają ważne. Jednakże po dacie wejścia w życie serii poprawek 03 Umawiające się Strony stosujące niniejszy regulamin mogą zakazać montażu przednich świateł przeciwmgłowych wyposażonych w żarówki, chyba że spełniają one wymogi regulaminu nr 37.
Umawiające się Strony stosujące niniejszy regulamin mogą zakazać montażu urządzeń, które nie spełniają wymogów niniejszego regulaminu:
14.1.5.1. w pojazdach, którym homologację typu lub homologację indywidualną przyznano ponad 24 miesiące po dacie wejścia w życie wspomnianej w pkt 14.1.1,
14.1.5.2. w pojazdach po raz pierwszy zarejestrowanych ponad 60 miesięcy po dacie wejścia w życie wspomnianej w pkt 14.1.1.
Począwszy od daty upływu 60 miesięcy od daty wejścia w życie serii poprawek 03, Umawiające się Strony stosujące niniejszy regulamin odmawiają rozszerzania homologacji w przypadku, gdy przednie światła przeciwmgłowe nie spełniają wymogów klasy F3 niniejszego regulaminu zmienionego serią poprawek 03.
14.1.6.1. Umawiające się Strony stosujące niniejszy regulamin w dalszym ciągu udzielają homologacji przednich świateł przeciwmgłowych na podstawie serii 03 i serii 02 poprawek do niniejszego regulaminu, pod warunkiem że światła przeciwmgłowe będą służyły jako części zamienne do użytkowanych już pojazdów.
W przypadku przednich świateł przeciwmgłowych klasy F3:
14.2.1. Brak.
(1) Przepisy niniejszego regulaminu nie stanowią dla Strony Porozumienia stosującej niniejszy regulamin przeszkody dla zakazania połączenia przedniego światła przeciwmgłowego o soczewce z tworzywa sztucznego, homologowanego na podstawie niniejszego regulaminu, z mechanicznym urządzeniem do czyszczenia światła głównego (z wycieraczkami).
(2) Zgodnie z definicją zawartą w załączniku 7 do ujednoliconej rezolucji w sprawie budowy pojazdów (R.E.3), (dokument TRANS/WP.29/78/Rev.1/Amend.2, ostatnio zmieniony poprawką 4).
(3) W przypadku gdy soczewka nie może zostać oddzielona od głównego korpusu przedniego światła przeciwmgłowego, wystarczy powierzchnia na soczewce lub korpusie.
(4) 1 – Niemcy, 2 – Francja, 3 – Włochy, 4 – Niderlandy, 5 – Szwecja, 6 – Belgia, 7 – Węgry, 8 – Republika Czeska, 9 – Hiszpania, 10 – Serbia, 11 – Zjednoczone Królestwo, 12 – Austria, 13 – Luksemburg, 14 – Szwajcaria, 15 (numer wolny), 16 – Norwegia, 17 – Finlandia, 18 – Dania, 19 – Rumunia, 20 – Polska, 21 – Portugalia, 22 – Federacja Rosyjska, 23 – Grecja, 24 – Irlandia, 25 – Chorwacja, 26 – Słowenia, 27 – Słowacja, 28 – Białoruś, 29 – Estonia, 30 (numer wolny), 31 – Bośnia i Hercegowina, 32 – Łotwa, 33 (numer wolny), 34 – Bułgaria, 35 (numer wolny), 36 – Litwa, 37 – Turcja, 38 (numer wolny), 39 – Azerbejdżan, 40 – Była Jugosłowiańska Republika Macedonii, 41 (numer wolny), 42 – Wspólnota Europejska (homologacje udzielane są przez jej państwa członkowskie z użyciem właściwych im symboli EKG), 43 – Japonia, 44 (numer wolny), 45 – Australia, 46 – Ukraina, 47 – Republika Południowej Afryki, 48 – Nowa Zelandia, 49 – Cypr, 50 – Malta, 51 – Republika Korei, 52 – Malezja, 53 – Tajlandia, 54 i 55 (numery wolne), 56 – Czarnogóra, 57 (numer wolny) oraz 58 – Tunezja. Kolejne numery przydzielane są pozostałym krajom w porządku chronologicznym, zgodnie z ratyfikacją lub ich przystąpieniem do Porozumienia dotyczącego przyjęcia jednolitych wymagań technicznych dla pojazdów kołowych, wyposażenia i części, które mogą być stosowane w tych pojazdach, oraz wzajemnego uznawania homologacji udzielonych na podstawie tych wymagań, a Sekretarz Generalny Organizacji Narodów Zjednoczonych powiadamia Umawiające się Strony Porozumienia o przydzielonych w ten sposób numerach.
(5) Zgodność z wymogami w zakresie kompatybilności elektromagnetycznej jest odpowiednia dla typu pojazdu.
(*1) Współrzędne są określone w stopniach na sieci kątowo-liniowej z osią biegunową pionową.
(*2) Współrzędne są określone w stopniach na sieci kątowo-liniowej z osią biegunową pionową.
(*3) Zob. pkt 6.4.3.4.
(*4) Zob. pkt 6.4.3.2.
(6) Sposób ustalenia tego poziomu zostanie określony w zaleceniu skierowanym do organów administracji.
ZAŁĄCZNIK 1
FORMULARZ ZAWIADOMIENIA
(Maksymalny format: A4 (210 × 297 mm))
|
|
Wydany przez: |
Nazwa organu administracji: … … … |
|
Dotyczy (2): |
UDZIELENIA HOMOLOGACJI
ROZSZERZENIA HOMOLOGACJI ODMOWY UDZIELENIA HOMOLOGACJI COFNIĘCIA HOMOLOGACJI OSTATECZNEGO ZANIECHANIA PRODUKCJI |
typu przedniego światła przeciwmgłowego na podstawie regulaminu nr 19
Nr homologacji … Nr rozszerzenia …
|
1. |
Nazwa handlowa lub znak towarowy urządzenia: … |
|
2. |
Typ urządzenia: … |
|
3. |
Określenie typu urządzenia stosowane przez producenta: … |
|
4. |
Nazwa i adres producenta: … |
|
5. |
Jeśli dotyczy, nazwa i adres przedstawiciela producenta: … |
|
6. |
Przedstawiono do homologacji w dniu: … |
|
7. |
Upoważniona placówka techniczna odpowiedzialna za przeprowadzanie badań homologacyjnych: |
|
8. |
Data sprawozdania sporządzonego przez tę placówkę: … |
|
9. |
Numer sprawozdania sporządzonego przez tę placówkę: … |
|
10. |
Skrócony opis: … … |
|
10.1. |
Klasa określona za pomocą odpowiedniego oznakowania: … … B, B/, BPL, B/PL, F3, F3, F3/, F3PL, F3/PL |
|
10.2. |
Numer i typ(-y) żarówki (żarówek): … |
|
10.3. |
Moduł LED: tak/nie (2) |
|
10.4. |
Generator światła: tak/nie (2) |
|
10.5. |
Indywidualny kod identyfikacyjny modułu LED lub generatora światła: … |
|
10.6. |
Zastosowanie elektronicznego urządzenia sterowniczego źródła światła (3): tak/nie (2) Zasilanie do źródła światła: … Specyfikacja urządzenia sterowniczego źródła światła: … Napięcie wejściowe: … W przypadku elektronicznego urządzenia sterowniczego źródła światła, niestanowiącego części światła: Specyfikacja sygnału wyjściowego: … |
|
10.7. |
Barwa emitowanego światła: … biała/żółta selektywna (2) |
|
10.8. |
Strumień świetlny źródła światła (zob. pkt 5.10) ponad 2 000 lumenów: … tak/nie (2) |
|
10.9. |
Natężenie światła jest zmienne: … tak/nie (2) |
|
10.10. |
Pomiar gradientu granicy światła-cienia (jeśli wykonano) przeprowadzono z odległości … 10 m / 25 m (2) |
|
11. |
Umiejscowienie znaku homologacji: … |
|
12. |
Powód (powody) rozszerzenia homologacji (jeżeli dotyczy): … |
|
13. |
Homologacja została udzielona/rozszerzona/odmówiono udzielenia homologacji/homologację cofnięto (2) |
|
14. |
Miejscowość: … |
|
15. |
Data: … |
|
16. |
Podpis: … |
|
17. |
Wykaz dokumentów złożonych organowi administracji, który udzielił homologacji, jest załączony do niniejszego zawiadomienia i jest dostępny na żądanie. |
(1) Numer wyróżniający kraju, który udzielił/odmówił udzielenia homologacji/rozszerzył/cofnął homologację (zob. przepisy dotyczące homologacji zawarte w regulaminie).
(2) Niepotrzebne skreślić.
(3) Specyfikacja napięcia musi obejmować tolerancje lub zakres napięcia podany przez producenta i sprawdzony w ramach niniejszej homologacji.
ZAŁĄCZNIK 2
Wymagania w zakresie tolerancji dla procedury kontroli zgodności produkcji
W przypadku przednich świateł przeciwmgłowych klasy B:
1.1. w czasie badania wydajności fotometrycznej dowolnego przedniego światła przeciwmgłowego wybranego losowo i wyposażonego w standardową żarówkę, żadna z wartości pomiarowych nie może różnić się niekorzystnie o więcej niż 20 % od wartości przewidzianej w niniejszym regulaminie.
1.2. W przypadku badań okresowych odczyt jest ograniczony do punktu B50 (1) oraz lewego i prawego dolnego rogu strefy D (zob. rysunek 2 w załączniku 4).
W przypadku przednich świateł przeciwmgłowych klasy F3:
2.1. w czasie badania wydajności fotometrycznej dowolnego przedniego światła przeciwmgłowego wybranego losowo zgodnie z pkt 6.4 niniejszego regulaminu żadna z wartości pomiarowych natężenia światła nie może różnić się niekorzystnie o więcej niż 20 %;
2.2. w przypadku wartości pomiarowych w tabeli zgodnej z pkt 6.4.3 niniejszego regulaminu odpowiednie maksymalne odchylenia mogą wynosić:
|
„Wyznaczone linie lub strefy |
Położenie pionowe (*1) powyżej h + poniżej h - |
Położenie poziome (*1) na lewo od v: - na prawo od v: + |
Natężenie światła w cd |
Wymagany obszar |
|
|
Równoważne 20 % |
Równoważne 30 % |
||||
|
Punkt 1, 2 (*2) |
+60 ° |
±45 ° |
Maks. 80 |
Maks. 90 |
Wszystkie punkty |
|
Punkt 3, 4 (*2) |
+40 ° |
±30 ° |
|
|
|
|
Punkt 5, 6 (*2) |
+30 ° |
±60 ° |
|||
|
Punkt 7, 10 (*2) |
+20 ° |
±40 ° |
|||
|
Punkt 8, 9 (*2) |
+20 ° |
±15 ° |
|||
|
Linia 1 (*2) |
+8 ° |
–26 ° do +26 ° |
Maks. 110 |
Maks. 120 |
Cała linia |
|
Linia 2 (*2) |
+4 ° |
–26 ° do +26 ° |
Maks. 130 |
Maks. 140 |
Cała linia |
|
Linia 3 |
+2 ° |
–26 ° do +26 ° |
Maks. 205 |
Maks. 220 |
Cała linia |
|
Linia 4 |
+1 ° |
–26 ° do +26 ° |
Maks. 300 |
Maks. 325 |
Cała linia |
|
Linia 5 |
0° |
–10 ° do +10 ° |
Maks. 410 |
Maks. 445 |
Cała linia |
|
Linia 6 |
–2,5 ° |
–10 ° do +10 ° |
Min. 1 600 |
Min. 1 400 |
Cała linia |
|
Linia 8 L i R (*3) |
–1,5 ° do –3,5 ° |
–22 ° oraz +22 ° |
Min. 640 |
Min. 560 |
Co najmniej jeden punkt |
|
Linia 9 L i R (*3) |
–1,5 ° do –4,5 ° |
–35 ° oraz +35 ° |
Min. 250 |
Min. 225 |
Co najmniej jeden punkt |
|
Strefa D |
–1 ° do –3 ° |
–10 ° do +10 ° |
Maks. 10 000 |
Maks. 10 900 |
Cała strefa |
2.3. W przypadku badań okresowych, pomiary fotometryczne w celu weryfikacji zgodności muszą obejmować co najmniej dane dla punktów 8 i 9, maksymalną wartość na liniach 1, 5 oraz minimalną wartość na liniach 6, 8 oraz 9, jak określono w pkt 6.4.3 niniejszego regulaminu.
(1) Punkt B 50 odpowiada współrzędnej 0° na osi poziomej (odciętych) i 0,86°U na osi pionowej (rzędnych).
(*1) Współrzędne są określone w stopniach na sieci kątowo-liniowej z osią biegunową pionową.
(*2) Zob. pkt 6.4.3.4 niniejszego regulaminu.
(*3) Zob. pkt 6.4.3.2 niniejszego regulaminu.
ZAŁĄCZNIK 3
Przykłady rozmieszczeń znaków homologacji przednich świateł przeciwmgłowych klasy B
Rysunek 1
Urządzenie opatrzone powyższym znakiem homologacji jest światłem przeciwmgłowym klasy „B”, homologowanym w Niemczech (E1) zgodnie z regulaminem nr 19 pod numerem homologacji 221.
Liczba znajdująca się w pobliżu symbolu „B” wskazuje, że homologacji udzielono zgodnie z wymogami regulaminu nr 19, zmienionego serią poprawek 03.
Rysunek 1 wskazuje, że urządzenie jest przednim światłem przeciwmgłowym, które może być zapalane równocześnie z dowolnym innym światłem, z którym może być wzajemnie sprzężone.
Rysunek 2a
Rysunek 2b
Rysunki 2a i 2b wskazują, że urządzenie jest przednim światłem przeciwmgłowym homologowanym we Francji (E2) zgodnie z regulaminem nr 19 pod numerem 222, zawierającym soczewkę z tworzywa sztucznego i które nie może być zapalane równocześnie z żadnym innym światłem, z którym może być wzajemnie sprzężone
Uwaga:
Numer homologacji i dodatkowe symbole umieszcza się w pobliżu okręgu i powyżej lub poniżej litery „E”, albo z prawej lub z lewej strony tej litery. Cyfry numeru homologacji muszą znajdować się po tej samej stronie litery „E” i być zwrócone w tym samym kierunku. Należy unikać stosowania liczb rzymskich jako numerów homologacji, aby zapobiec pomyleniu ich z innymi symbolami.
Przykłady dopuszczalnego oznakowania świateł zespolonych, połączonych lub wzajemnie sprzężonych umieszczonych z przodu pojazdu
Rysunek 3
Wzór A
Wzór B
Wzór C
Wzór D
Linie pionowe i poziome oznaczają schematyczny kształt urządzenia do sygnalizacji świetlnej. Nie stanowią one części znaku homologacji.
Urządzenia przedstawione we wzorze A i wzorze B na rysunku 3 są opatrzone znakiem homologacji światła przeciwmgłowego homologowanego we Włoszech (E3) zgodnie z regulaminem nr 19 pod numerem homologacji 17120.
Urządzenia przedstawione we wzorze C i wzorze D na rysunku 3 są opatrzone znakiem homologacji światła przeciwmgłowego homologowanego w Niderlandach (E4) zgodnie z regulaminem nr 19 pod numerem homologacji 17122.
Uwaga: Cztery przykłady przedstawione na rysunku 3 odpowiadają urządzeniu oświetlającemu noszącemu znak homologacji obejmujący:
przednie światło pozycyjne homologowane zgodnie z serią poprawek 02 do regulaminu nr 7;
światło główne ze światłem mijania przeznaczonym zarówno dla ruchu lewostronnego jak i prawostronnego oraz światłem drogowym o maksymalnym natężeniu światła pomiędzy 86 250 a 101 250 kandeli (wskazane liczbą 30), homologowane zgodnie z serią poprawek 00 do regulaminu nr 112 i wyposażone w soczewkę z tworzywa sztucznego;
przednie światło przeciwmgłowe homologowane zgodnie z serią poprawek 03 do regulaminu nr 19 i posiadające soczewkę z tworzywa sztucznego;
przednie światło kierunkowskazu kategorii 1a homologowane zgodnie z serią poprawek 02 do regulaminu nr 6.
Światło wzajemnie sprzężone ze światłem głównym
Rysunek 4
Przykład na rysunku 4 odpowiada oznaczeniu soczewki z tworzywa sztucznego przeznaczonej do zastosowania w różnych typach świateł głównych, a mianowicie:
albo
świetle głównym ze światłem mijania przeznaczonym zarówno dla ruchu lewostronnego, jak i prawostronnego oraz światłem drogowym o maksymalnym natężeniu światła pomiędzy 86 250 a 101 250 kandeli, homologowanym w Szwecji (E5) zgodnie z wymogami regulaminu nr 112 zmienionego serią poprawek 00, wzajemnie sprzężonym z przednim światłem przeciwmgłowym homologowanym zgodnie z serią poprawek 03 do regulaminu nr 19;
albo
świetle głównym ze światłem mijania przeznaczonym zarówno dla ruchu lewostronnego, jak i prawostronnego oraz światłem drogowym, homologowanym w Szwecji (E5) zgodnie z wymogami regulaminu nr 98 zmienionego serią poprawek 00, wzajemnie sprzężonym z przednim światłem przeciwmgłowym, o którym mowa powyżej;
albo nawet w dowolnym z powyższych świateł głównych homologowanych jako światło pojedyncze.
Główny korpus światła głównego musi posiadać wyłącznie ważny numer homologacji. Przykłady takich ważnych znaków pokazano na rysunku 5.
Rysunek 5
Urządzenie oświetlające stosowane jako przednie światło przeciwmgłowe lub jako światło cofania
Urządzenie opatrzone znakiem homologacji przedstawionym na rysunku 6 jest światłem homologowanym w Belgii (E6) pod numerem 17120 i 17122, zgodnie z regulaminem nr 19 oraz zgodnie z regulaminem nr 23 (światła cofania):
Rysunek 6
Jedno ze wspomnianych powyżej świateł homologowanych jako światło pojedyncze może być używane wyłącznie jako przednie światło przeciwmgłowe lub jako światło cofania.
Przykłady rozmieszczenia znaków homologacji przednich świateł przeciwmgłowych klasy „F3”
Rysunek 7
Urządzenie opatrzone znakiem homologacji przedstawionym na rysunku 7 jest światłem przeciwmgłowym klasy „F3”, homologowanym w Niemczech (E1) zgodnie z regulaminem nr 19 pod numerem homologacji 221.
Liczba znajdująca się w pobliżu symbolu „F3” wskazuje, że homologacji udzielono zgodnie z wymogami regulaminu nr 19, zmienionego serią poprawek 03.
Znak na rysunku 7 wskazuje, że urządzenie jest przednim światłem przeciwmgłowym, które może być zapalane równocześnie z dowolnym innym światłem, z którym może być wzajemnie sprzężone.
|
Rysunek 8a
|
Rysunek 8b
|
Urządzenie opatrzone znakiem homologacji przedstawionym na rysunkach 8a i 8b jest światłem przeciwmgłowym klasy „F3” posiadającym plastikową soczewkę, homologowanym we Francji (E2) zgodnie z regulaminem nr 19 pod numerem homologacji 222. Liczba znajdująca się w pobliżu symbolu „F3” wskazuje, że homologacji udzielono zgodnie z wymogami regulaminu nr 19, zmienionego serią poprawek 03.
Rysunki 8a i 8b wskazują, że urządzenie jest przednim światłem przeciwmgłowym wyposażonym w soczewkę z tworzywa sztucznego, które nie może być zapalane równocześnie z żadnym innym światłem, z którym może być wzajemnie sprzężone.
Uwaga:
Numer homologacji i dodatkowe symbole umieszcza się w pobliżu okręgu i powyżej lub poniżej litery „E”, albo z prawej lub z lewej strony tej litery. Cyfry numeru homologacji muszą znajdować się po tej samej stronie litery „E” i być zwrócone w tym samym kierunku. Należy unikać stosowania liczb rzymskich jako numerów homologacji, aby zapobiec pomyleniu ich z innymi symbolami.
Przykłady dopuszczalnego oznakowania świateł zespolonych, połączonych lub wzajemnie sprzężonych umieszczonych z przodu pojazdu
Rysunek 9
Wzór A
Wzór B
Wzór D
Wzór C
Linie pionowe i poziome oznaczają schematyczny kształt urządzenia do sygnalizacji świetlnej. Nie stanowią one części znaku homologacji.
Urządzenie opatrzone znakiem homologacji przedstawionym we wzorach A i B na rysunku 9 jest światłem przeciwmgłowym homologowanym we Włoszech (E3) pod numerem homologacji 17120 i obejmującym:
przednie światło pozycyjne homologowane zgodnie z serią zmian 02 do regulaminu nr 7;
światło główne ze światłem mijania przeznaczonym zarówno dla ruchu lewostronnego, jak i prawostronnego oraz światłem drogowym o maksymalnym natężeniu światła pomiędzy 86 250 a 101 250 kandeli (wskazane liczbą 30), homologowane zgodnie z serią 00 poprawek do regulaminu nr 112 i wyposażone w soczewkę z tworzywa sztucznego;
przednie światło przeciwmgłowe homologowane zgodnie z serią poprawek 03 do regulaminu nr 19 i posiadające soczewkę z tworzywa sztucznego;
przednie światło kierunkowskazu kategorii 1a homologowane zgodnie z serią poprawek 02 do regulaminu nr 6.
Urządzenie opatrzone znakiem homologacji przedstawionym we wzorach C i D na rysunku 9 jest urządzeniem homologowanym w Niderlandach (E4) pod numerem 17122 na mocy zastosowanego regulaminu i posiadającym nieco inny układ niż urządzenie przedstawione we wzorach A i B.
Urządzenie oświetlające stosowane jako przednie światło przeciwmgłowe lub jako światło cofania
Urządzenie opatrzone znakiem homologacji przedstawionym na rysunku 10 jest światłem homologowanym w Szwecji (E5) pod numerem 17120 i 17122, zgodnie z regulaminem nr 19 oraz zgodnie z regulaminem nr 23 (światła cofania):
Rysunek 10
Jedno ze wspomnianych powyżej świateł homologowanych jako światło pojedyncze może być używane wyłącznie jako przednie światło przeciwmgłowe lub jako światło cofania.
Przednie światło przeciwmgłowe wzajemnie sprzężone ze światłem głównym
Urządzenia opatrzone znakiem homologacji przedstawionym na rysunku 11 zostały homologowane w Belgii (E6) pod numerem 17120 lub 17122 zgodnie z odpowiednimi regulaminami.
Rysunek 11
Powyższy przykład odpowiada oznaczeniu soczewki z tworzywa sztucznego przeznaczonej do zastosowania w różnych typach świateł głównych, a mianowicie:
albo
świetle głównym ze światłem mijania przeznaczonym zarówno dla ruchu lewostronnego, jak i prawostronnego oraz światłem drogowym o maksymalnym natężeniu światła pomiędzy 86 250 a 101 250 kandeli, homologowanym w Belgii (E6) zgodnie z wymogami regulaminu nr 112 (tabela B) zmienionego serią poprawek 00, wzajemnie sprzężonym z przednim światłem przeciwmgłowym homologowanym zgodnie z serią poprawek 03 do regulaminu nr 19;
albo
świetle głównym ze światłem mijania przeznaczonym zarówno dla ruchu lewostronnego, jak i prawostronnego oraz światłem drogowym, homologowanym w Belgii (E6) zgodnie z wymogami regulaminu nr 98 zmienionego serią poprawek 00, wzajemnie sprzężonym z przednim światłem przeciwmgłowym, o którym mowa powyżej;
albo nawet w dowolnym z powyższych świateł głównych homologowanych jako światło pojedyncze.
Główny korpus światła głównego musi posiadać wyłącznie ważny numer homologacji. Przykłady takich ważnych znaków pokazano na rysunku 12.
Rysunek 12
Powyższy przykład odpowiada urządzeniom homologowanym w Republice Czeskiej (E8).
Moduły LED
Rysunek 13
MD E8 17325
Moduł LED opatrzony kodem identyfikacyjnym przedstawionym na rysunku 13 homologowano wraz ze światłem homologowanym w Republice Czeskiej (E8) pod numerem homologacji 17325.
Przednie światła przeciwmgłowe jako dopasowana para
Znak homologacji przedstawiony poniżej identyfikuje przednie światło przeciwmgłowe wykonane jako dopasowana para i spełniające wymogi niniejszego regulaminu. Urządzenie opatrzone znakiem homologacji przedstawionym na rysunku 14 jest przednim światłem przeciwmgłowym homologowanym w Japonii (E43) pod numerem homologacji 321.
Rysunek 14
ZAŁĄCZNIK 4
GEOMETRIA EKRANU POMIAROWEGO I SIATKA POMIAROWA
1. EKRAN POMIAROWY
Współrzędne są określone w stopniach kątów sferycznych na sieci z osią biegunową pionową (zob. rysunek 1).
Rysunek 1
Wg norm Międzynarodowej Komisji do spraw Oświetlenia (CIE):
h: płaszczyzny południkowe dookoła osi biegunowej
v: płaszczyzny równoleżnikowe prostopadłe w stosunku do osi biegunowej
Objaśnienie:
Polar axis = oś biegunowa
Spherical co-ordinate web = sferyczna siatka współrzędnych
Lamp = światło
Projection screen = ekran projekcyjny
Horizon = horyzont
Photometric beam axis = oś rozsyłu fotometrycznego promienia światła
Left = lewo
Right = prawo
Up = góra
Down = dół
2. SIATKA POMIAROWA (zob. rysunek 2)
Siatka pomiarowa jest symetryczna w stosunku do linii v-v (zob. tabela w pkt 6.4.3 niniejszego regulaminu). Dla uproszczenia sieć kątowo-liniowa przedstawiana jest w formie siatki prostokątnej.
W przypadku przednich świateł przeciwmgłowych klasy B, siatka pomiarowa wygląda w sposób przedstawiony na rysunku 2.
Rysunek 2
Rozsył światła przedniego światła przeciwmgłowego klasy B
Objaśnienie:
Zone = strefa
Cut-off = granica światła-cienia
W przypadku przednich świateł przeciwmgłowych klasy F3, siatka pomiarowa wygląda w sposób przedstawiony na rysunku 3.
Rysunek 3
Rozsył światła przedniego światła przeciwmgłowego klasy F3
Objaśnienie:
Line = linia
Zone = strefa
Cut-off = granica światła-cienia
ZAŁĄCZNIK 5
Badania stabilności wydajności fotometrycznej przednich świateł przeciwmgłowych podczas pracy (badania kompletnych przednich świateł przeciwmgłowych)
Po zmierzeniu wartości fotometrycznych zgodnie z przepisami niniejszego regulaminu, w punkcie największego oświetlenia w strefie D (Emaks) i w punkcie HV, próbkę kompletnego przedniego światła przeciwmgłowego należy zbadać pod względem stabilności wydajności fotometrycznej podczas pracy. „Kompletne przednie światło przeciwmgłowe” oznacza całość światła łącznie z okalającymi go częściami karoserii oraz światłami, które mogą mieć wpływ na rozpraszanie energii cieplnej.
Badania należy przeprowadzać:
|
a) |
w suchym i bezwietrznym otoczeniu w temperaturze 23 °C ± 5 °C, z badaną próbką umieszczoną na podstawie, imitującej jej prawidłowe zamontowanie w pojeździe; |
|
b) |
w przypadku wymiennych źródeł światła: używając żarówek, będących źródłem światła, pochodzących z produkcji seryjnej, które były poddawane sezonowaniu przez co najmniej jedną godzinę, lub gazowo-wyładowczych źródeł światła pochodzących z produkcji seryjnej, które były poddawane sezonowaniu przez co najmniej 15 godzin, lub modułów LED pochodzących z produkcji seryjnej, które były poddawane sezonowaniu przez co najmniej 48 godzin i schłodzone do temperatury otoczenia przed rozpoczęciem badań, w sposób określony w niniejszym regulaminie. Należy wykorzystać moduły LED dostarczone przez wnioskodawcę. |
Urządzenia pomiarowe są analogiczne do używanych podczas badań homologacyjnych typu światła głównego.
Badaną próbkę należy poddawać badaniu, nie demontując jej z przyrządu mocującego ani nie regulując jej ustawienia względem tego przyrządu. Należy zastosować źródło światła należące do kategorii określonej dla tego przedniego światła przeciwmgłowego.
1. BADANIE STABILNOŚCI WYDAJNOŚCI FOTOMETRYCZNEJ
Próby przeprowadza się w suchej i nieruchomej atmosferze w temperaturze otoczenia 23 °C ± 5 °C, przy czym kompletne przednie światło przeciwmgłowe jest zamontowane na podstawie odpowiadającej prawidłowej instalacji w pojeździe.
1.1. Czyste przednie światło przeciwmgłowe
Przednie światło przeciwmgłowe włącza się na 12 godzin pracy, jak opisano w pkt 1.1.1, i sprawdza się jak opisano w pkt 1.1.2.
1.1.1. Procedura badania
Przednie światło przeciwmgłowe włącza się wg następującego schematu:
1.1.1.1. w przypadku gdy ma zostać homologowana tylko jedna funkcja oświetlania (przednie światło przeciwmgłowe), odpowiednie źródło światła zapala się na określony czas (1);
1.1.1.2. w przypadku więcej niż jednej funkcji oświetlania (np. światło główne z co najmniej jednym światłem drogowym lub przednim światłem przeciwmgłowym): światło główne poddaje się następującemu cyklowi, aż do osiągnięcia określonego czasu:
|
a) |
15 minut z zapalonym przednim światłem przeciwmgłowym; |
|
b) |
5 minut z zapalonymi wszystkimi żarówkami. |
Jeżeli wnioskodawca oświadcza, że w danym momencie będzie używana tylko jedna funkcja oświetlenia (np. będzie zapalone tylko światło mijania lub tylko światła drogowe lub tylko przednie światło przeciwmgłowe (1)), to badanie przeprowadza się zgodnie z tym warunkiem, włączając kolejno przednie światło przeciwmgłowe na połowę czasu i jedną z innych funkcji oświetlenia na połowę czasu określonego w pkt 1.1.
1.1.1.3. W przypadku przedniego światła przeciwmgłowego ze światłem mijania i jedną lub więcej funkcji (z których jedna to przednie światło przeciwmgłowe):
|
a) |
przednie światło przeciwmgłowe poddaje się następującemu cyklowi, aż do osiągnięcia określonego czasu:
|
|
b) |
jeżeli wnioskodawca oświadcza, że przednie światło przeciwmgłowe ma być za każdym razem używane tylko z włączonym światłem mijania lub tylko z włączonym przednim światłem przeciwmgłowym (2), to badanie przeprowadza się zgodnie z tym warunkiem, włączając kolejno (3) światło mijania na połowę czasu i przednie światło przeciwmgłowe na połowę czasu określonego w pkt 1.1. Światło(-a) drogowe poddaje się cyklowi składającemu się z 15 minut zgaszenia i 5 minut zapalenia przez połowę czasu i podczas działania światła mijania; |
|
c) |
jeżeli wnioskodawca oświadcza, że przednie światło przeciwmgłowe może być używane tylko z równocześnie włączonym światłem mijania lub tylko z równocześnie włączonym(-i) światłem(-ami) drogowym(-i) (2) lub tylko z równocześnie włączonym przednim światłem przeciwmgłowym (2), to badanie przeprowadza się zgodnie z tym warunkiem, włączając kolejno (2) światło mijania na jedną trzecią czasu, światło(-a) drogowe na jedną trzecią czasu i przednie światło przeciwmgłowe na jedną trzecią czasu określonego w pkt 1.1. |
1.1.2. Napięcie podczas badania
Napięcie należy przyłożyć do zacisków wejściowych badanej próbki w następujący sposób:
|
a) |
W przypadku żarówek będących wymiennymi źródłami światła pracujących dzięki zasilaniu bezpośrednio napięciem pojazdu: badanie należy wykonać odpowiednio pod napięciem 6,3 V, 13,2 V lub 28,0 V, chyba że wnioskodawca sprecyzuje, że badana próbka może być zasilana innym napięciem. W tym przypadku badanie należy przeprowadzić z użyciem żarówki działającej pod najwyższym napięciem, jakie można zastosować. |
|
b) |
W przypadku wymiennych gazowo-wyładowczych źródeł światła: stosowane w badaniu napięcie elektronicznego urządzenia sterowniczego źródła światła wynosi 13,2 ±0,1 V dla pojazdu pracującego pod napięciem 12 V, o ile nie zostało to określone inaczej we wniosku o udzielenie homologacji. |
|
c) |
W przypadku niewymiennych źródeł światła pracujących przy zasilaniu bezpośrednio napięciem pojazdu: wszystkie pomiary jednostek oświetleniowych wyposażonych w niewymienne źródła światła (żarówki lub inne) należy przeprowadzać pod napięciem 6,3 V, 13,2 V lub 28,0 V, lub innych napięciach, odpowiadających napięciu pojazdu, określonych przez wnioskodawcę, w zależności od przypadku. |
|
d) |
W przypadku wymiennych lub niewymiennych źródeł światła, pracujących niezależnie od napięcia zasilania pojazdu i sterowanych w całości przez system, lub w przypadku źródeł światła zasilanych przez urządzenia zasilające i sterujące, wymienione wyżej napięcia stosowane w badaniu należy przyłożyć do zacisków wejściowych urządzenia. Wykonujące badanie laboratorium może zwrócić się do producenta o dostarczenie mu urządzenia zasilającego i sterującego lub specjalnego zasilania niezbędnego do zasilania źródeł światła. |
|
e) |
pomiary modułów LED należy przeprowadzać pod napięciem odpowiednio 6,75 V, 13,2V lub 28,0V, chyba że w niniejszym regulaminie określono inaczej. Pomiary modułów LED sterowanych elektronicznym urządzeniem sterowniczym źródła światła należy przeprowadzać w sposób określony przez wnioskodawcę. |
|
f) |
W przypadku gdy światła sygnalizacyjne są zespolone, połączone lub wzajemnie sprzężone z próbką poddawaną badaniu i działają pod wartościami napięcia innymi niż nominalne napięcie znamionowe wynoszące odpowiednio 6V, 12V lub 24V, napięcie należy wyregulować w sposób określony przez producenta dla poprawnego fotometrycznego funkcjonowania tego światła. |
1.1.3. Wyniki badania
1.1.3.1. Kontrola wzrokowa
Po zrównaniu temperatury przedniego światła przeciwmgłowego z temperaturą otoczenia soczewkę przedniego światła przeciwmgłowego oraz soczewkę zewnętrzną, jeśli istnieje, należy wytrzeć czystą i wilgotną ściereczką bawełnianą. Następnie dokonuje się ich kontroli wzrokowej; na soczewce przedniego światła przeciwmgłowego lub na soczewce zewnętrznej, jeżeli istnieje, nie mogą być widoczne żadne zniekształcenia, deformacje, pęknięcia lub przebarwienia.
1.1.3.2. Badanie fotometryczne
W celu stwierdzenia zgodności z wymaganiami niniejszego regulaminu następujące wartości fotometryczne sprawdza się w następujących punktach:
W przypadku przednich świateł przeciwmgłowych klasy „B”: w punkcie HV i punkcie Imaks w strefie D.
W przypadku przednich świateł przeciwmgłowych klasy „F3”: na linii 5 w punkcie h = 0 i punkcie Imaks w strefie D.
Można dokonać innego ustawienia w celu uwzględnienia ewentualnego odkształcenia podstawy przedniego światła przeciwmgłowego na skutek nagrzania (zmiana położenia granicy światła-cienia jest opisana w pkt 2).
Dopuszczalne jest odchylenie wielkości 10 % między właściwościami fotometrycznymi a wartościami mierzonymi przed przeprowadzeniem badania, włącznie z tolerancjami związanymi z procedurą pomiarów fotometrycznych.
1.2. Brudne przednie światło przeciwmgłowe
Przednie światło przeciwmgłowe, po przeprowadzeniu badania w sposób opisany w pkt 1.1, należy włączyć na jedną godzinę w sposób opisany w pkt 1.1.1. Po przygotowaniu w sposób opisany w pkt 1.2.1 należy je sprawdzić w sposób opisany w pkt 1.1.2.
1.2.1. Przygotowanie przedniego światła przeciwmgłowego
1.2.1.1. Mieszanina stosowana w badaniu
1.2.1.1.1. W przypadku przednich świateł przeciwmgłowych z zewnętrzną soczewką ze szkła:
mieszanina wody i czynnika zanieczyszczającego nakładana na przednie światło przeciwmgłowe musi składać się z:
|
a) |
9 części wagowych piasku kwarcowego o wielkości ziaren 0-100 μm; |
|
b) |
1 części wagowej pyłu węgla roślinnego (drewna bukowego) o wielkości cząstek 0-100 μm; |
|
c) |
0,2 części wagowych NaCMC (4); oraz |
|
d) |
odpowiedniej ilości wody destylowanej o przewodności właściwej S < 1 µS/m. |
Mieszanina nie może mieć więcej niż 14 dni.
1.2.1.1.2. W przypadku przednich świateł przeciwmgłowych z zewnętrzną soczewką z tworzywa sztucznego:
mieszanina wody i czynnika zanieczyszczającego nakładana na przednie światło przeciwmgłowe musi składać się z:
|
a) |
9 części wagowych piasku kwarcowego o wielkości ziaren 0–100 μm; |
|
b) |
1 części wagowej pyłu węgla roślinnego (drewna bukowego) o wielkości cząstek 0–100 μm; |
|
c) |
0,2 części wagowych NaCMC (4); |
|
d) |
13 części wagowych wody destylowanej o przewodności właściwej S < 1 µS/m; oraz |
|
e) |
±1 części wagowych środka powierzchniowo czynnego (5). |
Mieszanina nie może mieć więcej niż 14 dni.
1.2.1.2. Nakładanie mieszaniny stosowanej w badaniu na przednie światło przeciwmgłowe
Mieszaninę stosowaną w badaniu należy równomiernie nanieść na całą powierzchnię emitującą światło przedniego światła przeciwmgłowego i pozostawić do wyschnięcia. Procedurę tę powtarza się dotąd, aż wartość oświetlenia spadnie do 15–20 % wartości zmierzonych dla następującego punktu w warunkach opisanych w niniejszym załączniku:
punkt Emaks w strefie D
2. BADANIE ZMIANY POŁOŻENIA PIONOWEGO GRANICY ŚWIATŁA-CIENIA POD WPŁYWEM CIEPŁA
Badanie to polega na zweryfikowaniu, czy przesunięcie pionowe granicy światła-cienia pod wpływem ciepła w przypadku przedniego światła przeciwmgłowego podczas eksploatacji nie przekracza określonej wartości.
Przednie światło przeciwmgłowe badane zgodnie z pkt 1 należy poddać badaniu opisanemu w pkt 2.1 bez wyjmowania go z przyrządu mocującego lub zmiany jego położenia w stosunku do tego przyrządu.
2.1. Badanie
Badanie przeprowadza się w suchej i nieruchomej atmosferze w temperaturze otoczenia 23 °C ± 5 °C.
Używając źródła światła pochodzącego z produkcji seryjnej, które było poddawane sezonowaniu przez co najmniej jedną godzinę, włącza się przednie światło przeciwmgłowe bez demontowania go lub zmiany jego położenia względem przyrządu mocującego. (Do celów niniejszego badania napięcie należy ustawić w sposób określony w pkt 1.1.2). Położenie granicy światła-cienia między punktem znajdującym się 3,0 stopnie w lewo i punktem znajdującym się 3,0 stopnie w prawo od linii VV (zob. załącznik 4 niniejszego regulaminu) należy sprawdzić odpowiednio 3 minuty (r3) i 60 minut (r60) po włączeniu.
Pomiar zmian położenia granicy światła-cienia, opisany powyżej, przeprowadza się przy zastosowaniu dowolnej metody o zadawalającej dokładności i dającej powtarzalne wyniki.
2.2. Wyniki badania
2.2.1. Wynik w miliradianach (mrad) uważa się za zadowalający wtedy, gdy wartość bezwzględna Δ rI = | r3 – r60 | odczytana na tym przednim świetle przeciwmgłowym nie jest wyższa niż 2 mrad (Δ rI ≤ 2 mrad).
2.2.2. Jednak jeśli wartość ta przekracza 2 mrad, lecz nie przekracza 3 mrad (2 mrad < ΔrI ≤ 3 mrad), badaniu opisanemu w pkt 2.1 należy poddać drugie przednie światło przeciwmgłowe. Należy to zrobić po poddaniu przedniego światła przeciwmgłowego trzem kolejnym cyklom w sposób opisany poniżej, w celu ustabilizowania pozycji części mechanicznych przedniego światła przeciwmgłowego zamontowanego na podstawie symulującej właściwy montaż w pojeździe:
|
a) |
przednie światło przeciwmgłowe włączone przez jedną godzinę. (Napięcie należy ustawić w sposób określony w pkt 1.1.2); |
|
b) |
światło wyłączone przez jedną godzinę. |
2.2.3. Przednie światło przeciwmgłowe uznaje się za zadowalające, jeśli średnia wartość wartości bezwzględnych, Δ rI zmierzonej na pierwszej próbce i Δ rII zmierzonej na drugiej próbce nie przekracza 2 mrad.
(Δ rI + Δ rII) / 2 ≤ 2 mrad.
(1) Gdy badane przednie światło przeciwmgłowe zawiera światła sygnalizacyjne, to powinny one być zapalone przez czas trwania badania, z wyjątkiem świateł do jazdy dziennej. W przypadku światła kierunkowskazu powinno ono być włączone, w trybie migania, z mniej więcej równymi czasami włączenia i wyłączenia.
(2) Gdy dwie lub więcej żarówek zostanie zapalonych równocześnie podczas używania migotania światła głównego, nie jest to uważane za normalne jednoczesne używanie żarówek.
(3) Gdy badane światło główne zawiera światła sygnalizacyjne, to powinny one być zapalone przez czas trwania badania. W przypadku światła kierunkowskazu powinno ono być zapalone w trybie migotania, przy stosunku czasu włączenia do czasu wyłączenia wynoszącym w przybliżeniu jeden do jednego.
(4) NaCMC oznacza sól sodową karboksymetylocelulozy zwyczajowo zwanej CMC. NaCMC użyta w mieszaninie zanieczyszczenia musi mieć stopień podstawienia (DS) wynoszący 0,6-0,7 i lepkość 200-300 µP dla 2-procentowego roztworu w 20 °C.
(5) Tolerancja ilości wynika z konieczności uzyskania zabrudzenia, które można równomiernie rozprowadzić na całej soczewce z tworzywa sztucznego.
ZAŁĄCZNIK 6
Wymagania dla świateł posiadających soczewki z tworzywa sztucznego – badanie soczewek lub próbek materiału oraz kompletnych świateł
1. SPECYFIKACJE OGÓLNE
1.1. Próbki dostarczone zgodnie z pkt 2.2.2 niniejszego regulaminu muszą spełniać wymagania wskazane w pkt od 2.1 do 2.5.
1.2. Dwie próbki kompletnych świateł dostarczone zgodnie z pkt 2.3 niniejszego regulaminu (lub, odpowiednio, pkt 2.4 niniejszego regulaminu) i posiadające soczewki z tworzywa sztucznego muszą spełniać, w odniesieniu do materiału soczewki, specyfikacje wskazane w pkt 2.6.
1.3. Próbki soczewek z tworzywa sztucznego lub próbki materiału, łącznie (w stosownych przypadkach) z odbłyśnikiem, do którego mają być zamontowane, poddaje się badaniom homologacyjnym w kolejności chronologicznej podanej w tabeli A przedstawionej w dodatku 1 do niniejszego załącznika.
Jednakże jeżeli producent świateł może udowodnić, że produkt przeszedł już badania określone w pkt od 2.1 do 2.5 lub równoważne badania zgodnie z innym regulaminem, to badania te nie muszą być powtarzane. Wykonane muszą być obowiązkowo jedynie badania określone w tabeli B zamieszczonej w dodatku 1.
2. BADANIA
2.1. Odporność na zmiany temperatury
2.1.1. Badania
Trzy nowe próbki (soczewki) są poddawane pięciu cyklom zmiany temperatury i wilgotności (RH = wilgotność względna), w następującej kolejności:
3 godziny w 40 °C ± 2 °C i 85–95 % RH;
1 godzina w 23 °C ± 5 °C i 60–75 % RH;
15 godzin w - 30 °C ± 2 °C;
1 godzina w 23 °C ± 5 °C i 60–75 % RH;
3 godziny w 80 °C ± 2 °C;
1 godzina w 23 °C ± 5 °C i 60–75 % RH.
Przed przeprowadzeniem tego badania próbki należy trzymać przez co najmniej cztery godziny w temperaturze 23 °C ± 5 °C i wilgotności 60–75 % RH.
Uwaga: Okresy 1-godzinne w temperaturze 23 °C ± 5 °C zawierają okresy przejścia między temperaturami, niezbędne dla uniknięcia efektu szoku termicznego.
2.1.2. Pomiary fotometryczne
2.1.2.1. Metoda
Próbki są poddawane pomiarom fotometrycznym przed i po badaniu. Pomiary te są przeprowadzane zgodnie z warunkami określonymi w pkt 6.3 lub 6.4 niniejszego regulaminu, w wymienionych niżej punktach:
W przypadku przednich świateł przeciwmgłowych klasy „B”:
|
a) |
w punkcie HV; oraz |
|
b) |
w punkcie h = 0, v = 2° D w strefie D. |
W przypadku przednich świateł przeciwmgłowych klasy „F3”:
|
a) |
na przecięciu linii VV z linią 6; oraz |
|
b) |
na przecięciu linii VV z linią 4. |
2.1.2.2. Wyniki
Odchylenia między wartościami fotometrycznymi mierzonymi przed i po badaniu każdej z próbek nie mogą być większe niż 10 %, z uwzględnieniem odchyleń związanych z procedurą pomiaru fotometrycznego.
2.2. Odporność na czynniki atmosferyczne i chemiczne
2.2.1. Odporność na czynniki atmosferyczne
Trzy nowe próbki (soczewki lub próbki materiału) wystawia się na działanie promieniowania źródła mającego rozkład widmowy energii podobny do rozkładu widmowego energii ciała czarnego w temperaturze od 5 500 K do 6 000 K. Pomiędzy źródłem a próbkami umieszcza się odpowiednie filtry w celu ograniczenia w miarę możliwości promieniowania o długościach fali mniejszych od 295 nm i większych od 2 500 nm. Natężenie napromieniowania próbek musi wynosić 1 200 W/m2 ± 200 W/m2 przez taki okres, by otrzymana przez nie energia świetlna była równa 4 500 MJ/m2 ± 200 MJ/m2. Temperatura komory mierzona na czarnej płycie umieszczonej na poziomie próbek musi wynosić 50 °C ± 5 °C. W celu zapewnienia regularnej ekspozycji, próbki muszą obracać się wokół źródła promieniowania z prędkością od 1 do 5 obrotów na minutę.
Próbki natryskuje się wodą destylowaną o przewodności właściwej mniejszej od 1 µS/m w temperaturze 23 °C ± 5 °C według następującego cyklu:
|
natryskiwanie |
: |
5 minut; |
|
suszenie |
: |
25 minut. |
2.2.2. Odporność na działanie czynników chemicznych
Po przeprowadzeniu badania opisanego w pkt 2.2.1 i po dokonaniu pomiaru opisanego w pkt 2.2.3.1 zewnętrzna strona tych trzech próbek zostaje poddana czynnościom opisanym w pkt 2.2.2.2 z użyciem mieszaniny określonej w pkt 2.2.2.1.
2.2.2.1. Mieszanina stosowana w badaniu
Mieszanina stosowana w badaniu składa się z 61,5 % n-heptanu, 12,5 % toluenu, 7,5 % czterochlorku etylu, 12,5 % trójchloroetylenu i 6 % ksylenu (procent objętościowy).
2.2.2.2. Nakładanie mieszaniny stosowanej w badaniu
Namoczyć kawałek tkaniny bawełnianej (zgodnie z ISO 105) aż do nasycenia mieszaniną określoną w pkt 2.2.2.1 i w ciągu 10 sekund nałożyć go na 10 minut na zewnętrzną stronę próbki pod naciskiem 50 N/cm2 odpowiadającym sile 100 N przyłożonej na powierzchnię badaną o wymiarach 14 × 14 mm.
W trakcie tych 10 minut ściereczkę ponownie nasącza się mieszaniną, aby skład nakładanej mieszaniny pozostawał przez cały czas identyczny z zalecanym.
W trakcie powyższej czynności dopuszcza się kompensowanie nacisku wywieranego na próbkę, w celu uniknięcia pęknięć.
2.2.2.3. Czyszczenie
Na koniec nakładania mieszaniny stosowanej w badaniu próbki suszy się na otwartym powietrzu, a następnie przepłukuje się roztworem opisanym w pkt 2.3 (odporność na detergenty) w temperaturze 23 °C ± 5 °C.
Następnie próbki dokładnie spłukuje się wodą destylowaną, zawierającą nie więcej niż 0,2 % zanieczyszczeń w temperaturze 23 °C ± 5 °C, po czym wyciera się miękką szmatką.
2.2.3. Wyniki
2.2.3.1. Po zbadaniu odporności na czynniki atmosferyczne zewnętrzna strona próbek nie może wykazywać żadnych pęknięć, zarysowań, części odłamanych i zniekształceń, a średnia wartość zmiany stopnia transmisji światła
Δ t = (T2 - T3) / T2,
zmierzona na trzech próbkach zgodnie z procedurą opisaną w dodatku 2 do niniejszego załącznika nie może przekroczyć 0,020 (Δ tm ≤ 0,020).
2.2.3.2. Po przeprowadzeniu badania odporności na czynniki chemiczne próbki nie mogą wykazywać śladów przebarwienia chemicznego, które może powodować zmianę rozpraszania strumienia świetlnego, którego średnia wartość zmiany
Δ d = (T5 - T4) / T2,
zmierzona na trzech próbkach zgodnie z procedurą opisaną w dodatku 2 do niniejszego załącznika nie może przekroczyć 0,020 (Δ dm ≤ 0,020).
2.3. Odporność na detergenty i węglowodory
2.3.1. Odporność na detergenty
Zewnętrzną stronę trzech próbek (soczewek lub próbek materiału) podgrzewa się do 50 °C ± 5 °C, a następnie zanurza się na pięć minut w mieszaninie utrzymywanej w temperaturze 23 °C ± 5 °C i złożonej z 99 części wody destylowanej zawierającej nie więcej niż 0,02 % zanieczyszczeń oraz jednej części sulfonianu alkiloarylowego.
Po przeprowadzeniu badania próbki są suszone w temperaturze 50 °C ± 5 °C. Powierzchnię próbek należy wyczyścić za pomocą wilgotnej szmatki.
2.3.2. Odporność na węglowodory
Zewnętrzną stronę tych trzech próbek następnie lekko pociera się przez 1 minutę przy pomocy ściereczki bawełnianej, nasączonej mieszaniną składającą się z 70 % n-heptanu i 30 % toluenu (procenty objętościowe), a następnie osusza na wolnym powietrzu.
2.3.3. Wyniki
Po pomyślnym przeprowadzeniu powyższych dwóch badań średnia wartość zmian przepuszczalności światła:
Δt = (T2 - T3) / T2,
zmierzona na trzech próbkach zgodnie z procedurą opisaną w dodatku 2 do niniejszego załącznika nie może przekroczyć 0,010 (Δ tm ≤ 0,010).
2.4. Odporność na niszczenie mechaniczne
2.4.1. Metoda niszczenia mechanicznego
Zewnętrzną stronę trzech nowych próbek (soczewek) należy poddać jednakowemu badaniu uszkodzeń mechanicznych przy użyciu metody opisanej w dodatku 3 do niniejszego załącznika.
2.4.2. Wyniki
Po przeprowadzeniu tego badania, zmiany:
|
przepuszczalności |
: |
Δ t = (T2 - T3) / T2 |
|
i rozpraszania |
: |
Δ d = (T5 - T4) / T2 |
mierzy się zgodnie z procedurą opisaną w dodatku 2 w miejscu określonym w pkt 2.2.4.1.1. Średnia wartość z trzech próbek winna być taka, aby:
Δ tm ≤ 0,010;
Δ dm ≤ 0,050.
2.5. Badanie przyczepności powłok, jeśli występują
2.5.1. Przygotowanie próbki
Na powłoce soczewki na powierzchni 20 mm × 20 mm za pomocą żyletki lub igły nacina się siatkę złożoną z kwadratów o boku około 2 mm × 2 mm. Nacisk wywierany na żyletkę lub igłę musi być wystarczający do przecięcia co najmniej powłoki.
2.5.2. Opis badania
Należy użyć taśmy samoprzylepnej o przyczepności 2 N/(cm szerokości) ± 20 % mierzonej w znormalizowanych warunkach opisanych w dodatku 4 do niniejszego załącznika. Taśmę tę, o minimalnej szerokości 25 mm, należy dociskać do powierzchni przygotowanej zgodnie z zaleceniami w pkt 2.5.1 przez co najmniej 5 minut.
Następnie należy obciążyć koniec taśmy w taki sposób, by siła prostopadła do tej powierzchni zrównoważyła siły przyczepności do powierzchni, na którą działa siła. W tym momencie taśmę odrywa się ze stałą prędkością 1,5 m/s ±0,2 m/s.
2.5.3. Wyniki
Powierzchnia, na której nacięto siatkę, nie może zostać znacznie zniekształcona. Zniekształcenia miejsc przecięcia siatki lub krawędzi nacięć są dopuszczalne, pod warunkiem że powierzchnia objęta zniekształceniem nie będzie większa niż 15 % powierzchni siatki.
2.6. Badania kompletnych świateł wyposażonych w soczewki z tworzywa sztucznego
2.6.1. Odporność na niszczenie mechaniczne powierzchni soczewki
2.6.1.1. Badania
Soczewkę próbki świateł nr 1 należy poddać badaniu opisanemu w pkt 2.4.1.
2.6.1.2. Wyniki
Po zakończeniu badania wyniki pomiarów fotometrycznych przewidzianych w strefach A i B dla przedniego światła przeciwmgłowego klasy B oraz na liniach 2 i 5 dla przedniego światła przeciwmgłowego klasy F3 nie mogą przekroczyć podanych wartości maksymalnych o więcej niż 30 %.
2.6.2. Badanie przyczepności powłok, jeśli występują
Soczewkę próbki świateł nr 2 poddaje się badaniu opisanemu w pkt 2.5.
2.7. Odporność na promieniowanie emitowane przez źródło światła
W przypadku gazowo-wyładowczych źródeł światła: badanie odporności elementów przepuszczających światło wykonanych z tworzyw sztucznych na promieniowanie UV wewnątrz przedniego światła przeciwmgłowego:
2.7.1.1. Płaskie próbki każdego przepuszczającego światło elementu przednich świateł przeciwmgłowych, wykonanego z tworzywa sztucznego, są poddawane działaniu światła pochodzącego z gazowo-wyładowczego źródła światła. Parametry, takie jak kąty i odległości między tymi próbkami, muszą być identyczne jak w przednim świetle przeciwmgłowym.
2.7.1.2. Po 1 500 godzinach nieprzerwanego poddawania działaniu światła właściwości kolorymetryczne przepuszczanego światła muszą zostać osiągnięte przy użyciu nowego standardowego gazowo-wyładowczego źródła światła, a powierzchnia próbek nie może wykazywać pęknięć, zarysowań, odprysków ani zniekształceń.
3. KONTROLA ZGODNOŚCI PRODUKCJI
Pod względem materiałów użytych do produkcji soczewek, światła serii uznaje się za zgodne z niniejszym regulaminem, jeżeli:
3.1.1. po zakończeniu badania odporności na działanie czynników chemicznych oraz badania odporności na działanie detergentów i węglowodorów zewnętrzna strona próbek nie wykazuje dostrzegalnych gołym okiem pęknięć, zarysowań, odprysków ani zniekształceń (zob. pkt 2.2.2, 2.3.1 i 2.3.2);
3.1.2. po przeprowadzeniu badania opisanego w pkt 2.6.1.1 wartości fotometryczne w punktach pomiaru wziętych pod uwagę w pkt 2.6.1.2 mieszczą się w granicach określonych w niniejszym regulaminie dla zgodności produkcji.
3.2. Jeżeli wyniki badań nie spełniają wymagań, to badania powtarza się na innej wybranej losowo próbce przednich świateł przeciwmgłowych.
DODATEK 1
KOLEJNOŚĆ BADAŃ HOMOLOGACYJNYCH
A. Badania tworzyw sztucznych (soczewek lub próbek materiału dostarczonych zgodnie z pkt 2.2.2 niniejszego regulaminu).
|
Próbki |
Soczewki lub próbki materiału |
Soczewki |
||||||||||||
|
Badania |
1 |
2 |
3 |
4 |
5 |
6 |
7 |
8 |
9 |
10 |
11 |
12 |
13 |
|
|
1.1 |
Ograniczone badania fotometryczne (pkt 2.1.2) |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
X |
X |
X |
|
|
1.1.1 |
Zmiana temperatury (pkt 2.1.1) |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
X |
X |
X |
|
|
1.1.2 |
Ograniczone badania fotometryczne (pkt 2.1.2) |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
X |
X |
X |
|
|
1.2 |
Pomiar przepuszczalności |
X |
X |
X |
X |
X |
X |
X |
X |
X |
|
|
|
|
|
1.2.2 |
Pomiar rozproszenia |
X |
X |
X |
|
|
|
X |
X |
X |
|
|
|
|
|
1.3 |
Czynniki atmosferyczne (pkt 2.2.1) |
X |
X |
X |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1.3.1 |
Pomiar przepuszczalności |
X |
X |
X |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1.4 |
Czynniki chemiczne (pkt 2.2.2) |
X |
X |
X |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1.4.1 |
Pomiar rozproszenia |
X |
X |
X |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1.5 |
Detergenty (pkt 2.3.1) |
|
|
|
X |
X |
X |
|
|
|
|
|
|
|
|
1.6 |
Węglowodory (pkt 2.3.2) |
|
|
|
X |
X |
X |
|
|
|
|
|
|
|
|
1.6.1 |
Pomiar przepuszczalności |
|
|
|
X |
X |
X |
|
|
|
|
|
|
|
|
1.7 |
Niszczenie (pkt 2.4.1) |
|
|
|
|
|
|
X |
X |
X |
|
|
|
|
|
1.7.1 |
Pomiar przepuszczalności |
|
|
|
|
|
|
X |
X |
X |
|
|
|
|
|
1.7.2 |
Pomiar rozproszenia |
|
|
|
|
|
|
X |
X |
X |
|
|
|
|
|
1.8 |
Przyczepność (pkt 2.5) |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
X |
B. Badania kompletnych przednich świateł przeciwmgłowych (dostarczonych zgodnie z pkt 2.3.2 niniejszego regulaminu).
|
Badania |
Kompletne światło główne |
||
|
Nr próbki |
|||
|
1 |
2 |
||
|
2.1 |
Niszczenie (pkt 2.6.1.1) |
X |
|
|
2.2 |
Fotometria (pkt 2.6.1.2) |
X |
|
|
2.3 |
Przyczepność (pkt 2.6.2) |
|
X |
DODATEK 2
Metoda pomiaru rozproszenia i przepuszczania światła
1. URZĄDZENIA (ZOB. RYSUNEK)
Promień światła kolimatora K o dywergencji połowicznej β/2 = 17,4 × 10–4 rd jest ograniczona przysłoną DT z otworem 6 mm, naprzeciwko której umieszczone jest stanowisko z próbką.
Achromatyczna soczewka skupiająca L2, która jest skorygowana pod względem aberracji sferycznych, łączy przysłonę DT z odbiornikiem R. Średnica soczewki L2 musi być taka, by nie przysłaniała światła rozproszonego przez próbkę w stożku o połowie kąta wierzchołkowego β/2 = 14°.
Pierścieniowa przysłona DD o kątach a/2 = 1° i amaks/2 = 12° jest umieszczona w płaszczyźnie ogniskowej obrazu soczewki L2.
Środkowa, nieprzezroczysta część przysłony jest konieczna dla wyeliminowania światła odbieranego bezpośrednio ze źródła światła. Należy umożliwić zdejmowanie środkowej części przesłony promienia światła w sposób pozwalający na jej ponowne umieszczenie dokładnie w jej pierwotnym miejscu.
Odcinek L2 DT oraz długość ogniskowej F2 (1) soczewki L2 muszą być wybrane w taki sposób, aby obraz DT w całości pokrywał odbiornik R.
Gdy początkowy padający strumień jest odniesiony do 1 000 jednostek, to bezwzględna dokładność każdego odczytu musi być większa niż 1 jednostka.
2. POMIARY
Należy dokonać następujących odczytów:
|
Odczyt |
Z próbką |
Ze środkową częścią DD |
Przedstawiana wielkość |
|
T1 |
Nie |
Nie |
Padający strumień w początkowym odczycie |
|
T2 |
Tak (przed badaniem) |
Nie |
Strumień przepuszczany przez nowy materiał w polu 24 stopni |
|
T3 |
Tak (po badaniu) |
Nie |
Strumień przepuszczany przez badany materiał w polu 24 stopni |
|
T4 |
Tak (przed badaniem) |
Tak |
Strumień rozproszony przez nowy materiał |
|
T5 |
Tak (po badaniu) |
Tak |
Strumień rozproszony przez badany materiał |
Źródło światła
(1) Dla L2 zaleca się zastosowanie odległości ogniskowej wynoszącej około 80 mm.
DODATEK 3
METODA BADANIA PRZEZ NATRYSKIWANIE
1. URZĄDZENIA BADAWCZE
1.1. Pistolet natryskowy
Zastosowany pistolet natryskowy musi być wyposażony w dyszę o średnicy 1,3 mm pozwalającą na przepływ cieczy z natężeniem 0,24 ± 0,02 l/minutę przy ciśnieniu roboczym wynoszącym 6,0 barów – 0, + 0,5 bara.
W tych warunkach należy uzyskać strumień o średnicy 170 mm ± 50 mm na powierzchnię narażoną na niszczenie znajdującą się w odległości 380 mm ± 10 mm od dyszy.
1.2. Mieszanina stosowana w badaniu
Mieszanina stosowana w badaniu składa się z:
piasku kwarcowego o stopniu twardości 7 w skali twardości Mohsa, o wielkości ziaren od 0 do 0,2 mm i niemal normalnym ich rozkładzie, przy czynniku kątowym wynoszącym od 1,8 do 2;
wody o twardości nie wyższej niż 205 g/m3, w proporcji 25 g piasku na 1 litr wody.
2. BADANIE
Zewnętrzną powierzchnię soczewek światła należy poddać raz lub wielokrotnie działaniu strumienia piasku wytworzonego w sposób opisany powyżej. Strumień natryskuje się niemal prostopadle do badanej powierzchni.
Uszkodzenie jest kontrolowane przy pomocy jednej lub kilku próbek szklanych umieszczonych jako materiał referencyjny obok badanych soczewek. Natryskiwanie mieszaniną jest kontynuowane do momentu osiągnięcia zmiany rozproszenia na próbkach, mierzonego zgodnie z metodą opisaną w dodatku 2, o wartości:
Δ d = (T5 – T4) / T2 ≤ 0,0250 ± 0,0025
W celu sprawdzenia jednorodności uszkodzenia na całości badanej powierzchni można użyć kilku próbek referencyjnych.
DODATEK 4
BADANIE PRZYCZEPNOŚCI TAŚMY SAMOPRZYLEPNEJ
1. CEL
Niniejsza metoda pozwala określić, w normalnych warunkach, liniową siłę przyczepności taśmy przylepnej do płytki szklanej.
2. ZASADA
Pomiar siły potrzebnej do odklejenia taśmy klejącej z płytki szklanej pod kątem 90°.
3. OKREŚLONE WARUNKI ATMOSFERYCZNE
Temperatura otoczenia musi wynosić 23 °C ± 5 °C a wilgotność względna (RH) 65 % ± 15 %.
4. ODCINKI PRZEZNACZONE DO BADANIA
Przed przeprowadzeniem badania należy poddać próbną rolkę taśmy samoprzylepnej kondycjonowaniu przez 24 godziny w zalecanych warunkach otoczenia (zob. pkt 3).
Dla każdej rolki należy przeprowadzić badania na 5 próbkach długości 400 mm. Próbki należy pobrać z rolek po zdjęciu trzech pierwszych obwodów rolek.
5. PROCEDURA
Badanie przeprowadza się w warunkach otoczenia określonych w pkt 3.
Pobrać pięć odcinków, rozwijając taśmę promieniowo z prędkością około 300 mm/s, a następnie w ciągu 15 sekund nałożyć je w następujący sposób:
nanieść stopniowo taśmę na płytkę szklaną, pocierając ją lekko wzdłużnie palcem, nie wywierając jednak nadmiernego nacisku na taśmę i płytkę szklaną.
Pozostawić całość przez 10 minut w zalecanych warunkach otoczenia.
Odkleić od płytki około 25 mm badanego odcinka w płaszczyźnie prostopadłej do osi odcinka.
Unieruchomić płytkę i odwinąć wolny koniec taśmy pod kątem 90°. Wywierana siła musi być prostopadła do linii oddzielenia płytka/taśma oraz prostopadła do płytki.
Pociągnąć w celu odklejenia taśmy, z prędkością 300 mm/s ± 30 mm/s i zapisać wartość siły, której należało użyć.
6. WYNIKI
Należy uszeregować pięć uzyskanych wartości, a wartość średnią przyjąć jako wynik pomiaru. Wartość tę należy wyrazić w niutonach na centymetr szerokości taśmy.
ZAŁĄCZNIK 7
Minimalne wymogi dotyczące procedury kontroli zgodności produkcji
1. OGÓLNE
1.1. Wymogi dotyczące zgodności uważa się za spełnione z mechanicznego i geometrycznego punktu widzenia, jeżeli różnice nie przekraczają nieuniknionych odchyleń produkcyjnych w granicach wymogów niniejszego regulaminu.
Pod względem wydajności fotometrycznej zgodność produkowanych seryjnie przednich świateł przeciwmgłowych nie jest kwestionowana, jeżeli zachowana jest wydajność fotometryczna zgodna z wymogami określonymi w załączniku 2 do niniejszego regulaminu odpowiednimi dla obowiązującej klasy przednich świateł przeciwmgłowych.
Jeżeli wyniki opisanych powyżej badań nie spełniają wymogów, to badania przedniego światła przeciwmgłowego powtarza się, używając źródeł światła określonych odpowiednio w pkt 6.3 lub 6.4 niniejszego regulaminu.
1.2.1. Jeżeli wyniki opisanych wyżej badań nie są zgodne z wymogami, można zmienić ustawienie przedniego światła przeciwmgłowego, pod warunkiem że oś promienia nie ulegnie przemieszczeniu bocznemu o ponad 0,5 stopnia w prawo lub w lewo, ani o ponad 0,2 stopnia w górę lub w dół. Nowe ustawienie musi zapewnić spełnienie wszystkich wymogów fotometrycznych.
W odniesieniu do weryfikacji zmian pionowego położenia granicy światła-cienia pod wpływem ciepła stosuje się następującą procedurę:
1.3.1. Jedną z próbek przednich świateł przeciwmgłowych należy poddać badaniu zgodnie z procedurą opisaną w pkt 2.1 załącznika 5 po trzykrotnym poddaniu cyklowi określonemu w pkt 2.2.2 załącznika 5.
1.3.2. Przednie światło przeciwmgłowe należy uznać za akceptowalne, jeśli Δr nie przekracza 3,0 mrad. Jeżeli wymieniona wartość jest wyższa niż 3,0 mrad, ale nie przekracza 4,0 mrad, badane jest drugie przednie światło przeciwmgłowe, a otrzymana średnia wartości bezwzględnych odnotowanych dla obu próbek nie może przekroczyć 3,0 mrad.
1.4. Współrzędne chromatyczności muszą być zgodne z wymogami określonymi w pkt 7 niniejszego regulaminu. Wydajność fotometryczna przedniego światła przeciwmgłowego emitującego powiększone żółte światło selektywne, jeśli jest wyposażone w bezbarwne źródło światła, musi odpowiadać wartości podanej w niniejszym regulaminie pomnożonej przez 0,84.
2. MINIMALNE WYMOGI DOTYCZĄCE WERYFIKACJI ZGODNOŚCI PRZEZ PRODUCENTA
Dla każdego typu przedniego światła przeciwmgłowego posiadacz znaku homologacji przeprowadza co najmniej następujące badania w odpowiednich odstępach czasu. Badania przeprowadza się zgodnie z przepisami niniejszego regulaminu. Jeżeli jakakolwiek skontrolowana próbka wykazuje niezgodność w odniesieniu do danego rodzaju badania, pobiera się i bada kolejne próbki. Producent podejmuje kroki w celu zapewnienia zgodności danej produkcji.
2.1. Charakter badań
Badania zgodności, o których mowa w niniejszym regulaminie, dotyczą właściwości fotometrycznych i weryfikacji zmiany położenia pionowego granicy światła-cienia pod wpływem ciepła.
2.2. Metody stosowane w badaniach
2.2.1. Badania zasadniczo przeprowadza się zgodnie z metodami określonymi w niniejszym regulaminie.
2.2.2. Za zgodą właściwego organu odpowiedzialnego za badania homologacyjne w dowolnym badaniu zgodności przeprowadzanym przez producenta mogą być zastosowane metody równoważne. Producent jest odpowiedzialny za wykazanie, że zastosowane metody są równoważne metodom określonym w niniejszym regulaminie.
2.2.3. Zastosowanie pkt 2.2.1 i 2.2.2 wymaga regularnej kalibracji urządzenia badawczego i jego korelacji z pomiarami przeprowadzonymi przez właściwy organ.
2.2.4. We wszystkich przypadkach metodami odniesienia są metody określone w niniejszym regulaminie, szczególnie do celów administracyjnej weryfikacji i pobierania próbek.
2.3. Sposób pobierania próbek
Próbki przednich świateł przeciwmgłowych wybiera się losowo z jednolitej partii produkcji. Jednolita partia produkcyjna oznacza zestaw przednich świateł przeciwmgłowych tego samego typu, określony zgodnie z technologią produkcji producenta.
Ocena obejmuje zasadniczo produkcję seryjną z poszczególnych zakładów. Producent może jednak zebrać razem dokumentację dotyczącą tego samego typu z kilku zakładów, z zastrzeżeniem, że zakłady te działają według tego samego systemu jakości i zarządzania jakością.
2.4. Zmierzone i zarejestrowane właściwości fotometryczne
Pobrane próbki przednich świateł przeciwmgłowych należy poddać pomiarom fotometrycznym w punktach przewidzianych w regulaminie, przy czym odczyt jest ograniczony do punktów wymienionych w załączniku 2 do niniejszego regulaminu odpowiednio dla obowiązującej klasy przednich świateł przeciwmgłowych.
2.5. Kryteria akceptowalności
Producent jest odpowiedzialny za przeprowadzenie statystycznego opracowania wyników badań i za określenie, w porozumieniu z właściwym organem, kryteriów akceptowalności jego produktów w celu spełnienia wymogów specyfikacji określonej dla weryfikacji zgodności produktów w pkt 10.1 niniejszego regulaminu.
Kryteria akceptowalności muszą być takie, aby przy poziomie ufności 95 % minimalne prawdopodobieństwo pomyślnego przejścia kontroli na miejscu zgodnie z załącznikiem 8 (pierwszy dobór próbek) wynosiło 0,95.
ZAŁĄCZNIK 8
MINIMALNE WYMOGI DOTYCZĄCE POBIERANIA PRÓBEK PRZEZ KONTROLERA
1. OGÓLNE
1.1. Wymogi dotyczące zgodności uważa się za spełnione z mechanicznego i geometrycznego punktu widzenia, jeżeli różnice nie przekraczają nieuniknionych odchyleń produkcyjnych w granicach wymogów niniejszego regulaminu.
Pod względem wydajności fotometrycznej zgodność produkowanych seryjnie przednich świateł przeciwmgłowych nie jest kwestionowana, jeżeli zachowana jest wydajność fotometryczna zgodna z wymogami określonymi w załączniku 2 do niniejszego regulaminu odpowiednimi dla obowiązującej klasy przednich świateł przeciwmgłowych.
Jeżeli wyniki opisanych powyżej badań nie spełniają wymogów, to badania przedniego światła przeciwmgłowego powtarza się, używając źródeł światła określonych odpowiednio w pkt 6.3 lub 6.4 niniejszego regulaminu.
1.2.1. Jeżeli wyniki opisanych wyżej badań nie są zgodne z wymogami, można zmienić ustawienie przedniego światła przeciwmgłowego, pod warunkiem że oś promienia nie ulegnie przemieszczeniu bocznemu o ponad 0,5 stopnia w prawo lub w lewo, ani o ponad 0,2 stopnia w górę lub w dół. Nowe ustawienie musi zapewnić spełnienie wszystkich wymogów fotometrycznych.
Jeśli szczególne wymogi w zakresie natężenia światła nie są spełnione, zezwala się na ponowne ustawienie położenia granicy światła-cienia w zakresie ± 0,5° w pionie lub ± 2° w poziomie. Nowe ustawienie musi zapewnić spełnienie wszystkich wymogów fotometrycznych.
Jeśli regulacji pionowej nie można powtarzać aż do uzyskania wymaganego położenia w zakresie dozwolonych tolerancji, należy zastosować metodę z użyciem przyrządów opisaną w załączniku 9 do niniejszego regulaminu, a jakość granicy światła-cienia należy zbadać na jednej próbce.
1.2.2. Przednie światła przeciwmgłowe z oczywistymi wadami nie są brane pod uwagę.
1.3. Współrzędne chromatyczności muszą być zgodne z wymogami określonymi w pkt 7 niniejszego regulaminu. Wydajność fotometryczna przedniego światła przeciwmgłowego emitującego powiększone żółte światło selektywne, jeśli jest wyposażone w bezbarwne źródło światła, musi odpowiadać wartości podanej w niniejszym regulaminie pomnożonej przez 0,84.
2. PIERWSZE POBRANIE PRÓBEK
Przy pierwszym pobraniu próbek należy wybrać losowo cztery przednie światła przeciwmgłowe. Pierwszą próbkę złożoną z dwóch sztuk oznacza się literą A, a drugą próbkę złożoną z dwóch sztuk oznacza się literą B.
2.1. Zgodność nie jest kwestionowana
Po wykonaniu procedury pobierania próbek przedstawionej na rysunku 1 w niniejszym załączniku zgodność przednich świateł przeciwmgłowych pochodzących z produkcji seryjnej nie jest kwestionowana, jeżeli niekorzystne odchylenia zmierzonych wartości tychże świateł wynoszą:
2.1.1.1. Próbka A
|
A1: |
jedno przednie światło przeciwmgłowe |
|
0 % |
|
|
jedno przednie światło przeciwmgłowe |
nie więcej niż |
20 % |
|
A2: |
obydwa przednie światła przeciwmgłowe |
więcej niż |
0 % |
|
|
lecz |
nie więcej niż |
20 % |
|
|
przejdź do próbki B |
|
|
2.1.1.2. Próbka B
|
B1: |
obydwa przednie światła przeciwmgłowe |
|
0 % |
2.2. Zgodność jest kwestionowana
Po zakończeniu procedury pobierania próbek przedstawionej na rysunku 1 w niniejszym załączniku zgodność przednich świateł przeciwmgłowych pochodzących z produkcji seryjnej jest kwestionowana, a producentowi postawiony zostaje wymóg, aby jego produkcja spełniła wymagania (została dostosowana), jeżeli odchylenia zmierzonych wartości przednich świateł przeciwmgłowych są następujące:
2.2.1.1. Próbka A
|
A3: |
jedno przednie światło przeciwmgłowe |
nie więcej niż |
20 % |
|
|
jedno przednie światło przeciwmgłowe |
więcej niż |
20 % |
|
|
lecz |
nie więcej niż |
30 % |
2.2.1.2. Próbka B
|
B2: |
w przypadku A2 |
|
|
|
|
jedno przednie światło przeciwmgłowe |
więcej niż |
0 % |
|
|
lecz |
nie więcej niż |
20 % |
|
|
jedno przednie światło przeciwmgłowe |
nie więcej niż |
20 % |
|
B3: |
w przypadku A2 |
|
|
|
|
jedno przednie światło przeciwmgłowe |
|
0 % |
|
|
jedno przednie światło przeciwmgłowe |
więcej niż |
20 % |
|
|
lecz |
nie więcej niż |
30 % |
2.3. Cofnięcie homologacji
Zgodność zostaje zakwestionowana i stosuje się pkt 11, jeżeli po zakończeniu procedury kontroli wyrywkowej przedstawionej na rys. 1 w niniejszym załączniku odchylenia zmierzonych wartości przednich świateł przeciwmgłowych wynoszą:
2.3.1. Próbka A
|
A4: |
jedno przednie światło przeciwmgłowe nie |
więcej niż |
20 % |
|
|
jedno przednie światło przeciwmgłowe |
więcej niż |
30 % |
|
A5: |
obydwa przednie światła przeciwmgłowe |
więcej niż |
20 % |
2.3.2. Próbka B
|
B4: |
w przypadku A2 |
|
|
|
|
jedno przednie światło przeciwmgłowe |
więcej niż |
0 % |
|
|
lecz |
nie więcej niż |
20 % |
|
|
jedno przednie światło przeciwmgłowe |
więcej niż |
20 % |
|
B5: |
w przypadku A2 |
|
|
|
|
obydwa przednie światła przeciwmgłowe |
więcej niż |
20 % |
|
B6: |
w przypadku A2 |
|
|
|
|
jedno przednie światło przeciwmgłowe |
|
0 % |
|
|
jedno przednie światło przeciwmgłowe |
więcej niż |
30 % |
3. POWTÓRNE POBRANIE PRÓBEK
W przypadkach określonych w A3, B2 i B3, w terminie dwóch miesięcy od daty powiadomienia, konieczne jest ponowne pobranie próbek, przy czym należy pobrać trzecią próbkę C dwóch przednich świateł przeciwmgłowych oraz czwartą próbkę D dwóch przednich świateł przeciwmgłowych wybranych spośród egzemplarzy wyprodukowanych po dostosowaniu.
3.1. Zgodność nie jest kwestionowana
Po zakończeniu procedury pobierania próbek przedstawionej na rysunku 1 w niniejszym załączniku zgodność przednich świateł przeciwmgłowych pochodzących z produkcji seryjnej nie jest kwestionowana, jeżeli odchylenia zmierzonych wartości przednich świateł przeciwmgłowych wynoszą:
3.1.1.1. Próbka C
|
C1: |
jedno przednie światło przeciwmgłowe |
|
0 % |
|
|
jedno przednie światło przeciwmgłowe |
nie więcej niż |
20 % |
|
C2: |
obydwa przednie światła przeciwmgłowe |
więcej niż |
0 % |
|
|
lecz |
nie więcej niż |
20 % |
|
|
przejdź do próbki D |
|
|
3.1.1.2. Próbka D
|
D1: |
w przypadku C2 |
|
|
|
|
obydwa przednie światła przeciwmgłowe |
|
0 % |
3.2. Zgodność jest kwestionowana
3.2.1. Po zakończeniu procedury pobierania próbek przedstawionej na rysunku 1 w niniejszym załączniku zgodność przednich świateł przeciwmgłowych pochodzących z produkcji seryjnej jest kwestionowana, a producentowi postawiony zostaje wymóg, aby jego produkcja spełniła wymagania (została dostosowana), jeżeli odchylenia zmierzonych wartości przednich świateł przeciwmgłowych są następujące:
Próbka D
|
D2: |
w przypadku C2 |
|
|
|
|
jedno przednie światło przeciwmgłowe |
więcej niż |
0 % |
|
|
lecz |
nie więcej niż |
20 % |
|
|
jedno przednie światło przeciwmgłowe |
nie więcej niż |
20 % |
3.3. Cofnięcie homologacji
Zgodność zostaje zakwestionowana i stosuje się pkt 12, jeżeli po zakończeniu procedury kontroli wyrywkowej przedstawionej na rysunku 1 w niniejszym załączniku odchylenia zmierzonych wartości przednich świateł przeciwmgłowych wynoszą:
3.3.1. Próbka C
|
C3: |
jedno przednie światło przeciwmgłowe |
nie więcej niż |
20 % |
|
|
jedno przednie światło przeciwmgłowe |
więcej niż |
20 % |
|
C4: |
obydwa przednie światła przeciwmgłowe |
więcej niż |
20 % |
3.3.2. Próbka D
|
D3: |
w przypadku C2 |
|
|
|
|
jedno przednie światło przeciwmgłowe |
0 lub więcej niż |
0 % |
|
|
jedno przednie światło przeciwmgłowe |
więcej niż |
20 % |
4. ZMIANA POŁOŻENIA PIONOWEGO GRANICY ŚWIATŁA-CIENIA
W odniesieniu do weryfikacji zmian pionowego położenia granicy światła-cienia pod wpływem ciepła stosuje się następującą procedurę:
Po pobraniu próbki, zgodnie z rysunkiem 1, jedno z przednich świateł przeciwmgłowych próbki A należy poddać badaniom zgodnie z procedurą określoną w pkt 2.1 załącznika 4, po trzykrotnym poddaniu cyklowi określonemu w pkt 2.2.2 załącznika 5.
Przednie światło przeciwmgłowe należy uznać za akceptowalne, jeśli Δr nie przekracza 3,0 mrad.
Jeżeli wartość ta jest wyższa od 3,0 mrad, ale nie przekracza 4,0 mrad, badaniu należy poddać drugie przednie światło przeciwmgłowe próbki A. Średnia odnotowanych wartości bezwzględnych dla obydwu próbek nie może być wyższa niż 3,0 mrad.
Jednakże jeżeli powyższa wartość 3,0 mrad nie zostaje zachowana dla próbki A, obydwa przednie światła przeciwmgłowe próbki B należy poddać tej samej procedurze, a wartość Δr dla każdego z nich nie może być wyższa niż 3,0 mrad.
Rysunek 1
2 urządzenia
Pierwsza próbka
4 urządzenia wybrane losowo w podziale na próbki A i B
2 urządzenia
KONIEC
przejdź do próbki B
KONIEC
Dostosowanie
Producent musi dostarczyć produkty zgodne z wymogami
2 urządzenia
Ponowne pobranie próbek
4 urządzenia wybrane losowo w podziale na próbki C i D
2 urządzenia
Możliwe wyniki próbki A
Możliwe wyniki próbki C
KONIEC
przejdź do próbki D
KONIEC
przejdź do dostosowania
Możliwe wyniki próbki D
Możliwe wyniki próbki B
Cofnięcie homologacji
Maksymalne odchylenie [w procentach] w niekorzystnym kierunku w stosunku do dopuszczalnych wartości
ZAŁĄCZNIK 9
Definicja i ostrość granicy światła-cienia i procedura regulacji za pomocą tej granicy światła-cienia w odniesieniu do przednich świateł przeciwmgłowych klasy F3
1. OGÓLNE
Rozkład natężenia światła przedniego światła przeciwmgłowego musi obejmować granicę światła-cienia, która umożliwia prawidłowe ustawienie przedniego światła przeciwmgłowego do celów pomiarów fotometrycznych i regulacji w pojeździe. Właściwości granicy światła-cienia muszą być zgodne z wymogami określonymi w pkt od 2 do 4.
2. KSZTAŁT GRANICY ŚWIATŁA-CIENIA
Do celów wzrokowej regulacji promienia przedniego światła przeciwmgłowego, granica światła cienia musi stanowić: poziomą linię do pionowej regulacji przedniego światła przeciwmgłowego rozciągającą się w zakresie do 4° z każdej strony linii v-v (zob. rysunek 1).
Rysunek 1
Kształt i umiejscowienie granicy światła-cienia
Liniowość w zakresie
± 0,2° od pozycji
nominalnej
Nominalna pozycja
granicy światła-cienia
3. REGULACJA PRZEDNIEGO ŚWIATŁA PRZECIWMGŁOWEGO
3.1. Regulacja pozioma
Granica światła-cienia musi być umiejscowiona tak, by wyświetlany kształt promienia pojawiał się w przybliżeniu symetrycznie do linii v-v. Gdy przednie światło przeciwmgłowe jest zaprojektowane do stosowania w parach lub posiada z innego powodu asymetryczny kształt promienia, musi być ustawione w poziomie zgodnie ze specyfikacją wnioskodawcy albo tak, by granica światła-cienia była symetryczna do linii v-v.
3.2. Regulacja pionowa
Po regulacji poziomej promienia przedniego światła przeciwmgłowego zgodnie z pkt 3.1 należy przeprowadzić regulację pionową. Promień ustawia się, przesuwając granicę światła-cienia w górę z dolnej pozycji tak długo, aż znajdzie się na linii v-v o 1° poniżej linii h-h. Jeśli część pozioma nie jest prosta, lecz lekko zakrzywiona lub przechylona, granica światła-cienia nie może wykraczać poza zakres pionowy wyznaczony przez dwie linie poziome znajdujące się pomiędzy 3° w lewo i w prawo od linii v-v na wysokości 0,2° powyżej i poniżej nominalnej pozycji granicy światła-cienia (zob. rysunek 1).
3.2.1. Jeśli wyniki regulacji pionowej w trzech próbach ustawienia granicy światła-cienia różnią się o więcej niż 0,2°, uznaje się, że pozioma część granicy światła-cienia nie zapewnia wystarczającej liniowości lub ostrości do przeprowadzenia regulacji wzrokowej. W tym przypadku jakość granicy światła-cienia należy zbadać za pomocą przyrządów pod kątem zgodności z poniższymi wymogami.
4. POMIAR JAKOŚCI GRANICY ŚWIATŁA-CIENIA
Pomiary należy wykonywać, skanując w pionie poziomą część granicy światła-cienia w krokach kątowych nieprzekraczających 0,05°
bądź z odległości pomiarowej wynoszącej 10 m i za pomocą detektora o średnicy ok. 10 mm,
bądź z odległości pomiarowej wynoszącej 25 m i za pomocą detektora o średnicy ok. 30 mm.
Pomiar jakości granicy światła-cienia należy uznać za akceptowalny, jeśli wymogi pkt 4.1.1 do 4.1.3 niniejszego załącznika są zgodne z co najmniej jednym pomiarem, z odległości 10 m lub 25 m.
Odległość, z której dokonano pomiaru w czasie badania, należy odnotować w pkt 9 formularza zawiadomienia określonego w załączniku 2 do niniejszego regulaminu.
Skanowanie przeprowadza się od dołu do góry przez granicę światła-cienia wzdłuż linii pionowych w odległości –2,5° i +2,5° od linii v-v. Po takim pomiarze jakość granicy światła-cienia musi spełniać następujące wymogi:
4.1.1. Widoczna musi być tylko jedna granica światła-cienia.
4.1.2. Ostrość granicy
Po skanowaniu w pionie przez poziomą część granicy światła-cienia wzdłuż pionowych linii w odległości ± 1o od linii v-v maksymalna zmierzona wartość dla czynnika ostrości G granicy światła-cienia nie może wynosić mniej niż 0,08, gdzie:
G = (log EV – log E (V + 0,1°))
4.1.3. Liniowość
Część granicy światła-cienia, która służy do regulacji pionowej, musi przebiegać poziomo w odległości od 3° w lewo do 3° w prawo od linii v-v. Wymóg ten jest spełniony, jeśli pionowe pozycje punktów przegięcia określone w pkt 3.2 w odległości 3° w lewo i 3° w prawo od linii v-v nie odbiegają od tych wartości o więcej niż ±0,20°.
5. REGULACJA PIONOWA ZA POMOCĄ PRZYRZĄDÓW
Jeśli granica światła-cienia jest zgodna z powyższymi wymogami dotyczącymi jakości, pionową regulację promienia można przeprowadzić za pomocą przyrządów. W tym celu punkt przegięcia, gdzie d2 (log E) / dv2 = 0, umieszcza się na linii v-v i poniżej linii h-h. Ruch w trakcie pomiaru i regulacji granicy światła-cienia musi odbywać się od miejsca poniżej pozycji nominalnej, ku górze.
ZAŁĄCZNIK 10
Przegląd okresów roboczych dotyczących badania stabilności wydajności fotometrycznej
|
Skróty: |
P: światło mijania D: światło drogowe (D1 + D2 oznacza dwa promienie światła drogowego) F: przednie światło przeciwmgłowe |
Wszystkie następujące zespolone światła główne i przednie światła przeciwmgłowe wraz z dodanymi symbolami oznaczenia są podane jako przykłady i nie są wyczerpujące.
|
|
||
|
|
||
|
|
||
|
|
||
|
|
||
|
|
||
|
|
||
|
|
||
|
|
ZAŁĄCZNIK 11
ŚRODEK ODNIESIENIA
Średnica = a = min. 2 mm
Ten opcjonalny znak środka odniesienia należy umieścić na soczewce na jej przecięciu z osią odniesienia przedniego światła przeciwmgłowego.
Powyższy rysunek przedstawia znak środka odniesienia rzucony na płaszczyznę zasadniczo styczną do soczewki w pobliżu środka okręgu. Linie tworzące ten znak mogą być ciągłe lub przerywane.
ZAŁĄCZNIK 12
Wymogi w przypadku stosowania modułów led lub generatorów światła
1. SPECYFIKACJE OGÓLNE
1.1. Każda dostarczona próbka modułu LED lub generatora światła musi odpowiadać właściwym specyfikacjom niniejszego regulaminu, jeśli jest badana z dostarczonymi elektronicznymi urządzeniami sterowniczymi źródła światła, o ile takie występują.
1.2. Moduły LED lub generatory światła muszą być zaprojektowane tak, by podczas zwykłego użytkowania przez cały czas pozostawały w dobrym stanie. Ponadto nie mogą one posiadać żadnej wady konstrukcyjnej ani produkcyjnej.
1.3. Moduły LED lub generatory światła muszą być zabezpieczone przed manipulacją przez osoby niepowołane.
Konstrukcja usuwalnych modułów LED musi być taka, by:
1.4.1. po usunięciu i wymianie modułu wymogi fotometryczne światła głównego były wciąż spełnione;
1.4.2. nieidentyczne moduły LED w tej samej obudowie światła nie mogły być zamieniane.
W przypadku modułów LED:
1.5.1. położenie geometryczne i wymiary elementów promieniowania optycznego i ochronnych, jeśli zostały zastosowane, muszą być zgodne z informacjami w przedłożonej karcie danych;
1.5.2. pomiar należy wykonać z zastosowaniem metod optycznych przez przezroczystą bańkę, po sezonowaniu za pomocą źródła światła zasilanego przez elektroniczne urządzenie sterownicze źródła światła pod napięciem stosowanym podczas badania;
1.5.3. położenie, wymiary i przepuszczalność pasków lub osłon, jeśli zostały zastosowane, muszą być zgodne z informacjami w przedłożonej karcie danych.
2. PRODUKCJA
2.1. Przezroczysta bańka (np. żarówka) źródła światła nie może mieć żadnych zabrudzeń lub skaz, które zmniejszałyby jej skuteczność i wydajność optyczną.
W przypadku modułów LED lub generatorów światła:
2.2.1. diody LED w module LED muszą być wyposażone w odpowiednie elementy mocujące;
2.2.2. elementy mocujące muszą być wytrzymałe i ściśle przymocowane do źródła światła i modułu LED;
2.2.3. źródło światła w generatorze światła musi być wyposażone w odpowiednie elementy mocujące;
2.2.4. elementy mocujące muszą być wytrzymałe i ściśle przymocowane do źródeł światła i generatora światła.
3. WARUNKI BADANIA
3.1. Zastosowanie i odstępstwa
3.1.1. Wszystkie próbki należy zbadać w sposób określony w pkt 4.
3.1.2. Typ źródeł światła musi być zgodny z pkt 2.7.1 regulaminu nr 48, szczególnie w odniesieniu do elementu emitującego promieniowanie widzialne. Nie zezwala się na stosowanie innych typów źródeł światła.
3.1.3. Warunki pracy
Warunki pracy modułu LED lub generatora światła:
3.1.3.1. wszystkie próbki należy badać w warunkach określonych w pkt 6.4.1.4 niniejszego regulaminu.
3.1.3.2. Jeśli w niniejszym załączniku nie podano inaczej, moduły LED lub generatory światła należy badać wewnątrz przedniego światła przeciwmgłowego dostarczonego przez producenta.
3.1.4. Temperatura otoczenia
Do celów pomiaru właściwości elektrycznych i fotometrycznych przednie światło przeciwmgłowe musi pracować w suchej i nieruchomej atmosferze w temperaturze otoczenia 23 °C ± 5 °C.
W przypadku generatorów światła:
3.1.5.1. Zasilanie
Zasilanie używane w badaniach uruchamiania i rozruchu musi być wystarczające do zapewnienia szybkiego osiągnięcia silnego impulsu prądu.
3.1.5.2. Położenie, w którym urządzenia funkcjonują
Położenie, w którym urządzenia funkcjonują, wskazuje wnioskodawca. Położenia podczas sezonowania i badania muszą być identyczne. Jeśli lampa przez pomyłkę będzie pracować w niewłaściwym kierunku, należy ją poddać ponownie sezonowaniu przed rozpoczęciem pomiarów. W czasie sezonowania i pomiarów w obszarze wskazanym przez wnioskodawcę nie wolno umieszczać przedmiotów przewodzących prąd. Należy ponadto unikać magnetycznych pól rozproszenia.
3.2. Sezonowanie
3.2.1. Moduły LED lub generatory światła należy poddać sezonowaniu.
3.2.2. Poniższe badania należy przeprowadzić po sezonowaniu za pomocą modułów LED lub generatorów światła zasilanych przez przedłożone elektroniczne urządzenie sterownicze źródła światła pod napięciem stosowanym podczas badania.
3.2.3. Moduły LED
Na żądanie wnioskodawcy moduł LED należy uruchomić na 15 godzin, a następnie schłodzić do temperatury otoczenia przed rozpoczęciem badań określonych w niniejszym regulaminie.
3.2.4. Żarówki
Żarówki należy najpierw poddać sezonowaniu pod napięciem stosowanym w badaniu przez około jedną godzinę. W przypadku świateł z dwoma żarówkami każdą żarówkę poddaje się sezonowaniu oddzielnie.
3.2.5. Gazowo-wyładowcze źródła światła
Z wyjątkiem badania uruchamiania, wszystkie badania należy przeprowadzać z zastosowaniem źródeł światła, które były poddane sezonowaniu przez co najmniej 15 cykli, w następującym cyklu pracy: włączone przez 45 minut, wyłączone przez 15 sekund, włączone przez 5 minut, wyłączone przez 10 minut.
4. BADANIA SZCZEGÓLNE
4.1. Żarówki homologowane zgodnie z regulaminem nr 37, gazowo-wyładowcze źródła światła homologowane zgodnie z regulaminem nr 99 oraz moduły LED są zwolnione z badań określonych w pkt 4.3.1 i 4.3.2 poniżej.
4.2. Gazowo-wyładowcze źródła światła
Badanie uruchamiania stosuje się wobec źródeł światła, które nie zostały poddane sezonowaniu i nie były używane przez okres co najmniej 24 godzin przed badaniem. Źródło światła należy uruchomić bezpośrednio i pozostawić włączone.
4.3. Rozruch
4.3.1. Żarówki są zwolnione z tego badania.
4.3.2. Gazowo-wyładowcze źródła światła
Badanie rozruchu stosuje się wobec źródeł światła, które nie były używane przez okres co najmniej jednej godziny przed badaniem. Przednie światło przeciwmgłowe musi osiągnąć co najmniej w punkcie 0°, 2,5°D na linii 6 natężenie światła:
po 1 sekundzie: 25 % obiektywnego strumienia świetlnego,
po 4 sekundach: 80 % obiektywnego strumienia świetlnego.
Obiektywny strumień świetlny podano w przedłożonej karcie danych.
4.4. Ponowne uruchomienie rozgrzanego urządzenia
4.4.1. Żarówki są zwolnione z tego badania.
4.4.2. Gazowo-wyładowcze źródła światła
Źródło światła należy uruchomić i pozostawić, by pracowało z elektronicznym urządzeniem sterowniczym źródła światła pod napięciem stosowanym podczas badania przez okres 15 minut. Zasilanie napięciem elektronicznego urządzenia sterowniczego źródła światła należy wtedy wyłączyć na okres 10 sekund, a następnie włączyć ponownie. Źródło światła należy ponownie uruchomić bezpośrednio po wyłączeniu na okres 10 sekund. Po jednej sekundzie źródło światła musi emitować co najmniej 80 % obiektywnego strumienia świetlnego.
4.5. Oddawanie barw
4.5.1. Zawartość barwy czerwonej
Oprócz pomiarów opisanych w pkt 7 części A lub B niniejszego regulaminu, minimalna zawartość barwy czerwonej światła modułu LED lub generatora światła musi być taka, by:
gdzie:
|
Ee (λ) (jednostka: W) |
oznacza spektralny rozkład irradiancji, |
|
V(λ) (jednostka: 1) |
oznacza spektralną skuteczność świetlną, |
|
λ (jednostka: nm) |
oznacza długość fali. |
Powyższą wartość należy obliczyć z dokładnością do jednego nanometra.
4.6. Promieniowanie UV
Promieniowanie UV modułu LED lub generatora światła musi być takie, by:
gdzie:
S(λ) (jednostka: 1) oznacza spektralną funkcję korygującą,
km = 683 lm/W oznacza maksymalną wartość skuteczności świetlnej promieniowania.
(Definicje pozostałych symboli znajdują się w pkt 4.5.1)
Powyższą wartość należy obliczyć z dokładnością do jednego nanometra. Promieniowanie UV należy skorygować zgodnie z wartościami podanymi w poniższej tabeli UV.
Tabela UV
|
λ |
S(λ) |
|
250 |
0,430 |
|
255 |
0,520 |
|
260 |
0,650 |
|
265 |
0,810 |
|
270 |
1,000 |
|
275 |
0,960 |
|
280 |
0,880 |
|
285 |
0,770 |
|
290 |
0,640 |
|
295 |
0,540 |
|
300 |
0,300 |
|
305 |
0,060 |
|
310 |
0,015 |
|
315 |
0,003 |
|
320 |
0,001 |
|
325 |
0,00050 |
|
330 |
0,00041 |
|
335 |
0,00034 |
|
340 |
0,00028 |
|
345 |
0,00024 |
|
350 |
0,00020 |
|
|
|
|
355 |
0,00016 |
|
360 |
0,00013 |
|
365 |
0,00011 |
|
370 |
0,00009 |
|
375 |
0,000 077 |
|
380 |
0,000064 |
|
385 |
0,000530 |
|
390 |
0,000044 |
|
395 |
0,000036 |
|
400 |
0,000030 |
|
|
|
Wartości zgodnie z „Wytycznymi IRPA/INIRC dot. limitów narażenia na promieniowanie ultrafioletowe”. Wybrane długości fal (w nanometrach) są reprezentatywne; inne wartości powinny być interpolowane.
4.7. Stabilność temperatury
4.7.1. Natężenie światła
4.7.1.1. Żarówki i gazowo-wyładowcze źródła światła są zwolnione z tego badania.
4.7.1.2. Pomiaru fotometrycznego należy dokonać po 1 minucie działania urządzenia w temperaturze pokojowej. Współrzędne badanego punktu, którego pomiaru należy dokonać, wynoszą 0° w poziomie i 2,5°D w pionie.
4.7.1.3. Światło musi działać tak długo, aż uzyskana zostanie stabilność fotometryczna. Chwilę, w której fotometria jest stabilna, określa się jako punkt w czasie, w którym zmiana wartości fotometrycznej wynosi mniej niż 3 % w ciągu dowolnego okresu 15-minutowego. Po osiągnięciu stabilności należy dokonać ustawienia w celu uzyskania pełnej fotometrii, zgodnie z wymogami danego urządzenia. Dla danego urządzenia wymagana jest fotometria we wszystkich badanych punktach.
4.7.1.4. Po osiągnięciu stabilności fotometrii należy obliczyć stosunek pomiędzy wartościami fotometrycznymi badanego punktu określonymi w pkt 4.7.1.2 a wartościami określonymi w pkt 4.7.1.3.
4.7.1.5. Należy zastosować stosunek obliczony w pkt 4.7.1.4 do każdego z pozostałych punktów badanych, tak aby stworzyć nową tabelę fotometryczną opisującą pełną fotometrię po jednej minucie pracy.
4.7.1.6. Wartości natężenia oświetlenia zmierzone po jednej minucie i do chwili osiągnięcia stabilności fotometrycznej muszą być zgodne z wymaganymi wartościami minimalnymi i maksymalnymi.
4.7.2. Barwa
Barwa emitowanego światła, zmierzona po 1 minucie i zmierzona po 30 minutach działania, musi w obydwu przypadkach mieścić się w wymaganych granicach barwy.
|
10.7.2010 |
PL |
Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej |
L 177/170 |
Jedynie oryginalne teksty EKG ONZ mają skutek prawny na mocy międzynarodowego prawa publicznego. Status i datę wejścia w życie niniejszego regulaminu należy sprawdzać w najnowszej wersji dokumentu EKG ONZ dotyczącego statusu TRANS/WP.29/343, dostępnej pod adresem: http://www.unece.org/trans/main/wp29/wp29wgs/wp29gen/wp29fdocstts.html
Regulamin nr 20 Europejskiej Komisji Gospodarczej Organizacji Narodów Zjednoczonych (EKG ONZ) – Jednolite przepisy dotyczące homologacji świateł głównych pojazdów samochodowych z asymetrycznymi światłami mijania lub drogowymi i żarówkami halogenowymi (żarówkami H4)
Wersja 3
obejmująca całość obowiązującego tekstu, w tym:
serię poprawek 03 – data wejścia w życie: 9 września 2001 r.
SPIS TREŚCI
REGULAMIN
A. PRZEPISY ADMINISTRACYJNE
|
0. |
Zakres |
|
1. |
Definicje |
|
2. |
Wystąpienie o homologację światła głównego |
|
3. |
Oznakowanie |
|
4. |
Homologacja |
B. WYMOGI TECHNICZNE DOTYCZĄCE ŚWIATEŁ GŁÓWNYCH
|
5. |
Specyfikacje ogólne |
|
6. |
Oświetlenie |
|
7. |
Przepisy dotyczące szyb i filtrów barwnych |
|
8. |
Ocena uciążliwości |
|
9. |
Światło główne wzorcowe |
|
10. |
Uwaga dotycząca barwy |
C. POZOSTAŁE PRZEPISY ADMINISTRACYJNE
|
11. |
Zmiana typu światła głównego i rozszerzenie homologacji |
|
12. |
Zgodność produkcji |
|
13. |
Sankcje za niezgodność produkcji |
|
14. |
Ostateczne zaprzestanie produkcji |
|
15. |
Nazwy i adresy upoważnionych placówek technicznych wykonujących badania homologacyjne oraz nazwy i adresy organów administracji |
|
16. |
Przepisy przejściowe |
ZAŁĄCZNIKI
|
Załącznik 1 – |
Zawiadomienie dotyczące udzielenia, rozszerzenia, odmowy udzielenia lub cofnięcia homologacji lub ostatecznego zaniechania produkcji typu światła głównego na mocy regulaminu nr 20 |
|
Załącznik 2 – |
Układy znaków homologacji |
|
Załącznik 3 – |
Ekran pomiarowy |
|
Załącznik 4 – |
Badania stabilności parametrów fotometrycznych świateł głównych podczas pracy |
|
Załącznik 5 – |
Minimalne wymagania dotyczące procedur kontroli zgodności produkcji |
|
Załącznik 6 – |
Wymagania dotyczące świateł z szybą z tworzywa sztucznego – badanie szyby lub próbek materiału oraz kompletnych świateł |
|
Załącznik 7 – |
Minimalne wymagania dotyczące przeprowadzania kontroli wyrywkowej przez inspektora |
A. PRZEPISY ADMINISTRACYJNE
0. ZAKRES (1)
Niniejszy regulamin stosuje się do świateł głównych pojazdów samochodowych z szybą ze szkła lub z tworzywa sztucznego.
1. DEFINICJE
Na potrzeby niniejszego regulaminu:
1.1. „Szyba” oznacza najbardziej zewnętrzny element światła głównego (zespołu), który przepuszcza światło przez powierzchnię świetlną;
1.2. „Powłoka” oznacza produkt lub produkty nałożone jedno- lub wielowarstwowo na zewnętrzną powierzchnię szyby;
Światła główne różnego „typu” oznaczają światła, które różnią się między sobą pod względem następujących istotnych elementów:
1.3.1. nazwy handlowej lub znaku towarowego;
1.3.2. właściwości układu optycznego;
1.3.3. obecności lub braku elementów, które w czasie pracy urządzenia mogą zmieniać zjawiska optyczne poprzez odbicie, załamanie, pochłanianie lub odkształcenie. Obecność lub brak filtrów zmieniających tylko barwę wiązki, a nie rozsył światła, nie stanowi jednak zmiany typu;
1.3.4. przeznaczenia do ruchu prawo- lub lewostronnego, bądź do obydwu systemów ruchu;
1.3.5. rodzaju wytwarzanej wiązki (światło mijania, światło drogowe lub obydwa światła);
1.3.6. materiałów, z których wykonane są szyby i powłoka, o ile występuje.
2. WYSTĄPIENIE O HOMOLOGACJĘ ŚWIATŁA GŁÓWNEGO (2)
O udzielenie homologacji występuje właściciel nazwy handlowej lub znaku towarowego lub jego należycie upoważniony przedstawiciel. W wystąpieniu takim należy określić:
2.1.1. czy światło główne zawiera światło mijania i światło drogowe, czy tylko jedno z powyższych świateł;
2.1.2. w przypadku światła głównego zawierającego światło mijania: czy jest przeznaczone do ruchu lewo- i prawostronnego, czy tylko lewostronnego bądź tylko prawostronnego.
2.1.3. w przypadku światła głównego wyposażonego w regulowany odbłyśnik: możliwe pozycje montażowe światła głównego w stosunku do podłoża i wzdłużnej środkowej płaszczyzny pojazdu.
Do wystąpienia o homologację należy dołączyć:
rysunki (w trzech egzemplarzach) o wystarczającej szczegółowości, aby umożliwić identyfikację typu, przedstawiające widok przedni światła głównego ze szczegółami ewentualnego użebrowania szyby oraz przekrój poprzeczny; na rysunkach należy zaznaczyć miejsce przeznaczone na znak homologacji;
2.2.1.1. w przypadku światła głównego wyposażonego w regulowany odbłyśnik: jeżeli światło główne może być stosowane tylko w określonych pozycjach montażowych, należy zaznaczyć ich położenie w stosunku do podłoża i wzdłużnej środkowej płaszczyzny pojazdu;
2.2.2. krótki opis techniczny;
dwie próbki danego typu światła głównego;
2.2.3.1. do badań filtra barwnego, ekranu barwnego lub szyby barwnej: dwie próbki.
Do badań tworzywa sztucznego, z którego wykonana jest szyba:
trzynaście sztuk szyb;
2.2.4.1.1. sześć z tych szyb można zastąpić sześcioma próbkami materiału o wymiarach co najmniej 60 × 80 mm, z płaską lub wypukłą powierzchnią zewnętrzną i zasadniczo płaską powierzchnią w części środkowej (promień krzywizny nie mniejszy niż 300 mm) o wymiarach co najmniej 15 × 15 mm;
2.2.4.1.2. wszystkie szyby i próbki materiału muszą być wykonane przy użyciu tej samej metody, która ma być stosowana w produkcji seryjnej;
2.2.4.2. odbłyśnik, na którym może być zamontowana dana szyba zgodnie ze wskazówkami producenta.
2.3. Do materiałów, z których wykonano szyby i powłoki (jeżeli występują), należy dołączyć sprawozdanie z badań właściwości takich materiałów i powłok, jeżeli takie badania zostały już wykonane.
2.4. Przed udzieleniem homologacji typu właściwy organ sprawdza, czy istnieją zadowalające środki zapewniające skuteczną kontrolę zgodności produkcji.
3. OZNAKOWANIE (3)
3.1. Światła główne przedstawione do homologacji muszą być opatrzone nazwą handlową lub znakiem towarowym występującego o homologację.
3.2. Na szybie i na obudowie głównej światła (4) musi być zapewnione miejsce wystarczające do umieszczenia znaku homologacji i dodatkowych symboli określonych w pkt 4; miejsce to należy zaznaczyć na rysunkach, o których mowa w pkt 2.2.1 powyżej.
3.3. Światła główne spełniające wymogi ruchu zarówno prawo- jak i lewostronnego muszą mieć oznakowanie określające dwa możliwe ustawienia zespołu optycznego na pojeździe lub żarówki na odbłyśniku; oznakowanie to składa się z liter „R/D” dla położenia do ruchu prawostronnego lub „L/G” dla położenia do ruchu lewostronnego.
4. HOMOLOGACJA
4.1. Przepisy ogólne
4.1.1. Homologacji udziela się, jeżeli wszystkie próbki typu światła głównego przedstawione do homologacji zgodnie z pkt 2 powyżej spełniają wymogi niniejszego regulaminu.
4.1.2. W przypadku świateł zespolonych, połączonych lub wzajemnie sprzężonych, które spełniają wymogi kilku różnych regulaminów, można zastosować jeden międzynarodowy znak homologacji, pod warunkiem że każde światło wchodzące w skład świateł zespolonych, połączonych lub wzajemnie sprzężonych spełnia odpowiednie wymogi dla danego światła.
4.1.3. Każdy typ, któremu udzielono homologacji, otrzymuje numer homologacji. Dwie pierwsze cyfry takiego numeru (obecnie 02) oznaczają serię poprawek obejmujących ostatnie główne zmiany techniczne wprowadzone do regulaminu do chwili udzielenia homologacji. Ta sama Umawiająca się Strona nie może przydzielić tego samego numeru innemu typowi światła głównego objętemu niniejszym regulaminem, za wyjątkiem rozszerzenia homologacji na urządzenie różniące się od urządzenia homologowanego wyłącznie barwą wysyłanego światła.
Zawiadomienie o udzieleniu, rozszerzeniu, odmowie udzielenia lub cofnięciu homologacji, lub ostatecznym zaniechaniu produkcji danego typu światła głównego na mocy niniejszego regulaminu zostaje przekazane stosującym niniejszy regulamin Stronom Porozumienia z 1958 r. w postaci formularza zgodnego ze wzorem przedstawionym w załączniku 1 do niniejszego regulaminu, z uwzględnieniem informacji wymaganych na podstawie pkt 2.2.1.1.
4.1.4.1. jeżeli światło główne jest wyposażone w regulowany odbłyśnik i może być stosowane tylko w określonych pozycjach montażowych zgodnie z pkt 2.2.1.1, to organ udzielający homologacji zobowiązuje występującego o homologację do poinformowania użytkownika we właściwy sposób o prawidłowych pozycjach montażowych światła głównego.
4.1.5. Na każdym świetle głównym zgodnym z typem homologowanym na mocy niniejszego regulaminu, oprócz znaku określonego w pkt 3.1, umieszcza się w miejscach określonych w pkt 3.2 powyżej znak homologacji opisany w pkt 4.2 i 4.3 poniżej.
4.2. Elementy znaku homologacji
Znak homologacji składa się z:
międzynarodowego znaku homologacji, składającego się z:
4.2.1.1. okręgu zawierającego literę „E” i numer wyróżniający kraj, który udzielił homologacji (5);
4.2.1.2. numeru homologacji określonego w pkt 4.1.3 powyżej;
następujących symboli dodatkowych:
4.2.2.1. na światłach głównych spełniających wymogi tylko ruchu lewostronnego: poziomej strzałki skierowanej w prawo z punktu widzenia obserwatora patrzącego na światło główne z przodu, czyli skierowanej w stronę pobocza jezdni, na której odbywa się ruch;
4.2.2.2. na światłach głównych spełniających wymogi obu systemów ruchu poprzez odpowiednią regulację ustawienia zespołu optycznego lub żarówki: poziomej strzałki z grotem na obu końcach, zwróconym odpowiednio w prawo i w lewo;
4.2.2.3. na światłach głównych spełniających wymogi niniejszego regulaminu tylko w odniesieniu do światła mijania: liter „HC”;
4.2.2.4. na światłach głównych spełniających wymogi niniejszego regulaminu tylko w odniesieniu do światła drogowego: liter „HR”;
4.2.2.5. na światłach głównych spełniających wymogi niniejszego regulaminu w odniesieniu do światła mijania i światła drogowego: liter „HCR”;
4.2.2.6. na światłach głównych z szybą z tworzywa sztucznego: liter „PL” umieszczonych w pobliżu symboli określonych w pkt 4.2.2.3–4.2.2.5 powyżej;
4.2.2.7. na światłach głównych spełniających wymogi niniejszego regulaminu w odniesieniu do światła drogowego: oznaczenia maksymalnej światłości wyrażonej jako wartość referencyjna określona w pkt 6.3.2.1.2 poniżej, umieszczonego w pobliżu okręgu otaczającego literę „E”;
W przypadku świateł głównych wzajemnie sprzężonych oznaczenie łącznej maksymalnej światłości świateł drogowych wyraża się jak wyżej.
Na świadectwach homologacji i formularzach powiadomienia przesyłanych krajom, które są Umawiającymi się Stronami Porozumienia i stosują niniejszy regulamin, należy zawsze określić tryb pracy zastosowany podczas procedury badawczej zgodnie z pkt 1.1.1.1 załącznika 4 oraz dopuszczalne wartości napięcia zgodnie z pkt 1.1.1.2 załącznika 4.
W takich przypadkach urządzenie oznacza się w sposób następujący:
4.2.3.1. Na światłach głównych spełniających wymogi niniejszego regulaminu i zbudowanych w taki sposób, że żarnik światła mijania nie świeci się jednocześnie z żarnikiem innej funkcji oświetlenia, z którą to światło główne może być wzajemnie sprzężone: w znaku homologacji za symbolem światła mijania umieszcza się ukośnik (/).
4.2.3.2. Na światłach głównych spełniających wymogi załącznika 4 do niniejszego regulaminu tylko przy zasilaniu napięciem 6 V lub 12 V: w pobliżu oprawki żarówki umieszcza się symbol składający się z liczby 24 przekreślonej krzyżykiem (×).
4.2.4. Dwie pierwsze cyfry numeru homologacji (obecnie 02), oznaczające serię poprawek obejmujących ostatnie główne zmiany techniczne wprowadzone do regulaminu do chwili udzielenia homologacji, oraz, w razie potrzeby, wymagana strzałka mogą być umieszczone w pobliżu ww. symboli dodatkowych.
4.2.5. Znaki i symbole, o których mowa w pkt 4.2.1 i 4.2.2 powyżej, muszą być nieusuwalne i łatwe do odczytania nawet po zamontowaniu światła głównego na pojeździe.
4.3. Układ znaku homologacji
4.3.1. Światła niezależne
Przykładowe układy znaku homologacji, zawierające symbole dodatkowe, o których mowa powyżej, znajdują się na rys. 1–9 w załączniku 2 do niniejszego regulaminu.
4.3.2. Światła zespolone, połączone lub wzajemnie sprzężone
W przypadku świateł zespolonych, połączonych lub wzajemnie sprzężonych, które spełniają wymogi kilku różnych regulaminów, można zastosować pojedynczy międzynarodowy znak homologacji, na który składa się okrąg otaczający literę „E” i następujący po niej numer kraju, który udzielił homologacji, oraz numer homologacji. Taki znak homologacji może być umieszczony w dowolnym miejscu na światłach zespolonych, połączonych lub wzajemnie sprzężonych, o ile spełnione są następujące warunki:
4.3.2.1.1. znak homologacji pozostaje widoczny po zamontowaniu świateł;
4.3.2.1.2. usunięcie dowolnej części świateł zespolonych, połączonych lub wzajemnie sprzężonych, która przepuszcza światło, powoduje jednoczesne usunięcie znaku homologacji.
Symbole identyfikacyjne poszczególnych świateł, dotyczące wszystkich regulaminów, na podstawie których udzielono homologacji, wraz z odpowiednimi seriami poprawek uwzględniającymi najnowsze główne zmiany techniczne wprowadzone do regulaminów w chwili udzielenia homologacji oraz, w razie konieczności, wymaganą strzałkę umieszcza się w sposób następujący:
4.3.2.2.1. albo na odpowiedniej powierzchni emitującej światło,
4.3.2.2.2. albo w grupie, w sposób umożliwiający jednoznaczną identyfikację każdego światła zespolonego, połączonego lub wzajemnie sprzężonego (zob. cztery warianty w załączniku 2).
4.3.2.3. Wymiary elementów pojedynczego znaku homologacji nie mogą być mniejsze niż minimalne wymiary najmniejszego z poszczególnych znaków wymagane w regulaminie, na podstawie którego udzielono homologacji.
4.3.2.4. Każdy typ, któremu udzielono homologacji, otrzymuje numer homologacji. Ta sama Umawiająca się Strona nie może przydzielić tego samego numeru innemu typowi świateł zespolonych, połączonych lub wzajemnie sprzężonych objętemu niniejszym regulaminem.
4.3.2.5. Na rysunku 10 w załączniku 2 do niniejszego regulaminu podano przykładowe układy znaków homologacji dla świateł zespolonych, połączonych lub wzajemnie sprzężonych, zawierające wszystkie symbole dodatkowe, o których mowa powyżej.
Światła, które zawierają szybę stosowaną w różnych typach świateł głównych i mogą być wzajemnie sprzężone lub zespolone z innymi światłami
Stosuje się przepisy określone w pkt 4.3.2 powyżej.
4.3.3.1. W przypadku stosowania tej samej szyby można na niej umieścić kilka znaków homologacji odpowiadających różnym typom świateł głównych lub zespołów świateł, o ile na głównej obudowie światła głównego, nawet na stałe połączonej z szybą, znajduje się miejsce określone w pkt 3.2 powyżej i znaki homologacji odpowiadające rzeczywistym funkcjom urządzenia.
Jeżeli w różnych typach świateł głównych stosowana jest ta sama obudowa, to kilka różnych znaków homologacji można umieścić na takiej obudowie.
4.3.3.2. Na rysunku 11 w załączniku 2 do niniejszego regulaminu podano przykładowe układy znaków homologacji dla powyższego przypadku.
B. WYMOGI TECHNICZNE DOTYCZĄCE ŚWIATEŁ GŁÓWNYCH (6)
5. SPECYFIKACJE OGÓLNE
5.1. Każda próbka musi odpowiadać specyfikacjom określonym w pkt 6–8 poniżej.
Światła główne muszą być wykonane w taki sposób, aby w normalnych warunkach użytkowania, pomimo możliwości narażenia na drgania, zachowywały wymagane właściwości fotometryczne i działały w sposób zadowalający.
5.2.1. Światła główne muszą być wyposażone w urządzenie umożliwiające takie ich ustawienie w pojeździe, aby zapewnić zgodność z odpowiednimi wymogami. Urządzenie to nie jest wymagane w przypadku świateł, w których odbłyśnik i szyba rozpraszająca są nierozłączne, pod warunkiem że stosowanie takich świateł jest ograniczone do pojazdów, w których ustawienie świateł głównych można regulować w inny sposób. W przypadku zestawienia w jednym wspólnym urządzeniu światła głównego ze światłem mijania i światła głównego ze światłem drogowym, z których każde jest wyposażone w oddzielną żarówkę, wymaga się, by urządzenie do regulacji umożliwiało odpowiednią regulację każdego układu optycznego z osobna.
5.2.2. Przepisów tych nie stosuje się jednak do zespołów świateł głównych z niepodzielnymi odbłyśnikami. Do tego typu zespołów stosuje się przepisy pkt 6.3 niniejszego regulaminu.
5.3. Elementy mocujące żarówkę do odbłyśnika muszą być wykonane w taki sposób, aby nawet w ciemności żarówki nie można było umieścić w położeniu innym niż właściwe (7). Oprawka żarówki musi odpowiadać charakterystyce podanej na karcie danych 7005-39-1 w publikacji IEC 61-2, wydanie trzecie, 1969.
5.4. Światła główne spełniające wymogi zarówno ruchu prawo- jak i lewostronnego dostosowuje się do ruchu po określonej stronie drogi poprzez odpowiednie ustawienie początkowe w chwili montażu światła głównego na pojeździe lub zmianę ustawienia przez użytkownika. Ustawienie początkowe lub zmiana ustawienia może polegać na zamocowaniu zespołu optycznego w pojeździe pod określonym kątem lub ustawieniu żarówki pod określonym kątem w stosunku do zespołu optycznego. We wszystkich przypadkach dozwolone są tylko dwa wyraźnie odmienne ustawienia, jedno dla ruchu prawostronnego i jedno dla ruchu lewostronnego; ponadto budowa światła głównego musi uniemożliwiać niezamierzoną zmianę ustawienia z jednego na drugie lub ustawienie w położeniu pośrednim. Jeżeli dla żarówki przewidziane są dwa różne ustawienia, to elementy mocujące żarówkę do odbłyśnika muszą być skonstruowane i wykonane w taki sposób, aby w każdym z dwóch ustawień żarówka była utrzymywana w odpowiednim położeniu z dokładnością wymaganą dla świateł głównych przeznaczonych do ruchu tylko po jednej stronie drogi. Zgodność z niniejszymi wymogami sprawdza się poprzez oględziny lub, w razie konieczności, montaż próbny.
5.5. W celu sprawdzenia, czy w czasie pracy parametry fotometryczne nie ulegają nadmiernym zmianom wykonuje się badania uzupełniające zgodnie z wymogami załącznika 4.
5.6. Szyby świateł głównych wykonane z tworzywa sztucznego bada się zgodnie z wymogami załącznika 6.
6. OŚWIETLENIE
6.1. Przepisy ogólne
6.1.1. Światła główne muszą być tak wykonane, aby przy zastosowaniu właściwych żarówek H4 zapewniały odpowiednie oświetlenie bez oślepiania przy włączonym świetle mijania oraz dobre oświetlenie przy włączonym świetle drogowym.
6.1.2. Oświetlenie wytwarzane przez światło główne określa się za pomocą pionowego ekranu ustawionego w odległości 25 m od światła głównego i pod kątem prostym do jego osi, jak przedstawiono w załączniku 3 do niniejszego regulaminu.
6.1.3. Światła główne sprawdza się za pomocą bezbarwnej żarówki wzorcowej przystosowanej do napięcia znamionowego 12 V. W przypadku świateł głównych, w których można stosować filtry żółte selektywne (8), zamiast takich filtrów stosuje się geometrycznie identyczne filtry bezbarwne o współczynniku przepuszczania wynoszącym co najmniej 80 %. Podczas badania światła głównego napięcie przyłożone do żarówki należy wyregulować w taki sposób, aby otrzymać następujące wartości parametrów:
|
|
Pobór mocy w watach |
Strumień świetlny w lumenach |
|
żarnik światła mijania |
około 55 |
750 |
|
żarnik światła drogowego |
około 60 |
1 250 |
Dane światło główne uznaje się za dopuszczalne, jeżeli spełnia wymogi niniejszego pkt 6 dla co najmniej jednej żarówki wzorcowej, którą może być żarówka dostarczona wraz ze światłem.
6.1.4. Wymiary określające położenie żarnika wewnątrz żarówki wzorcowej podano na odpowiedniej karcie danych technicznych w regulaminie nr 37.
6.1.5. Bańka żarówki wzorcowej musi mieć taki kształt i właściwości optyczne, aby nie powodować odbicia ani załamania mającego negatywny wpływ na rozsył światła. Zgodność z powyższym wymogiem sprawdza się przez pomiar rozsyłu światła wytwarzanego przez światło główne wzorcowe wyposażone w żarówkę wzorcową (zob. pkt 9 poniżej).
6.2. Przepisy dotyczące świateł mijania
6.2.1. Światło mijania musi zapewniać na tyle wyraźną granicę światła i cienia, aby umożliwić zadowalające ustawienia światła za jej pomocą. Po stronie przeciwnej do strony określającej kierunek ruchu w systemie, do którego przeznaczone jest dane światło główne, granica światła i cienia musi mieć kształt poziomej linii prostej, natomiast po drugiej stronie granica ta nie może wykraczać ani poza linię łamaną HV H1 H4 utworzoną przez prostą HV H1 odchyloną od poziomu o kąt 45° i prostą H1 H4 położoną 25 cm powyżej prostej hh, ani poza prostą HV H3 odchyloną od poziomu o kąt 15° (zob. załącznik 3). Granica światła i cienia wykraczająca zarówno poza linię HV H2, jak i linię H2 H4 w wyniku połączenia obu powyższych możliwości jest niedopuszczalna.
6.2.2. Światło główne musi być ustawione w taki sposób, że:
6.2.2.1. dla świateł głównych przeznaczonych do ruchu prawostronnego granica światła i cienia z lewej strony ekranu (9) jest pozioma, a dla świateł głównych przeznaczonych do ruchu lewostronnego pozioma jest granica światła i cienia z prawej strony ekranu;
6.2.2.2. ww. część pozioma granicy światła i cienia na ekranie leży 25 cm poniżej prostej poziomej hh (zob. załącznik 3);
6.2.2.3. punkt załamania granicy światła i cienia znajduje się na prostej vv (10).
6.2.3. W przypadku wystąpienia o homologację światła głównego tylko w odniesieniu do światła mijania (11) światło ustawione w sposób określony powyżej musi spełniać tylko wymagania określone w pkt 6.2.5–6.2.7 poniżej; natomiast światło główne ze światłem mijania i światłem drogowym musi spełniać wymagania określone w pkt 6.2.5–6.2.7 i w pkt 6.3.
6.2.4. Jeżeli światło główne ustawione w sposób określony powyżej nie spełnia wymagań określonych w pkt 6.2.5–6.2.7 lub w pkt 6.3, to ustawienie można skorygować, pod warunkiem że oś wiązki światła nie ulegnie przemieszczeniu w prawo lub w lewo o więcej niż 1° (= 44 cm) (12). Aby ułatwić ustawienie światła za pomocą granicy światła i cienia, światło główne można częściowo przesłonić w celu wyostrzenia tej granicy.
6.2.5. Oświetlenie wytwarzane na ekranie przez światło mijania musi spełniać następujące wymogi:
|
Punkt na ekranie pomiarowym |
Wymagane natężenie oświetlenia w luksach |
|
|
Światła główne do ruchu prawostronnego |
Światła główne do ruchu lewostronnego |
|
|
Punkt B 50 L |
Punkt B 50 R |
≤ 0,4 |
|
Punkt 75 R |
Punkt 75 L |
≥ 12 |
|
Punkt 75 L |
Punkt 75 R |
≤ 12 |
|
Punkt 50 L |
Punkt 50 R |
≤ 15 |
|
Punkt 50 R |
Punkt 50 L |
≥ 12 |
|
Punkt 50 V |
Punkt 50 V |
≥ 6 |
|
Punkt 25 L |
Punkt 25 R |
≥ 2 |
|
Punkt 25 R |
Punkt 25 L |
≥ 2 |
|
Dowolny punkt w strefie III |
≤ 0,7 |
|
|
Dowolny punkt w strefie IV |
≥ 3 |
|
|
Dowolny punkt w strefie I ≤ 2 x (E50R lub E50L) (*1) |
||
6.2.6. W strefach I, II, III ani IV nie mogą występować odchylenia boczne mogące zakłócać dobrą widoczność.
6.2.7. Wartości natężenia oświetlenia w strefach „A” i „B” przedstawione na rysunku C w załączniku 3 sprawdza się poprzez pomiar wartości fotometrycznych w punktach od 1 do 8 na rysunku; wartości te muszą zawierać się w następujących granicach (13):
1 + 2 + 3 ≥ 0,3 lx oraz
4 + 5 + 6 ≥ 0,6 lx oraz
0,7 lx ≥ 7 ≥ 0,1 lx oraz
0,7 lx ≥ 8 ≥ 0,2 lx
Poniższych nowych wartości granicznych nie stosuje się do świateł głównych homologowanych przed datą wejścia w życie suplementu 3 do serii poprawek 02 do niniejszego regulaminu (2 grudnia 1992 r.) ani do rozszerzeń takich homologacji.
6.2.8. Światła główne przystosowane do spełniania wymagań ruchu prawo- i lewostronnego muszą w obu położeniach ustawienia zespołu optycznego lub żarówki spełniać wymagania określone powyżej dla kierunku ruchu odpowiadającego danemu ustawieniu.
6.3. Przepisy dotyczące świateł drogowych
6.3.1. W przypadku światła głównego pełniącego funkcję światła drogowego i światła mijania pomiary natężenia oświetlenia ekranu światłem drogowym wykonuje się przy takim samym ustawieniu światła głównego jak dla pomiarów zgodnie z pkt 6.2.5–6.2.7 powyżej; w przypadku światła głównego pełniącego funkcję tylko światła drogowego światło musi być tak ustawione, aby środek obszaru maksymalnego natężenia oświetlenia znajdował się w punkcie przecięcia prostych hh i vv; takie światło główne musi spełniać tylko wymogi określone w pkt 6.3. W przypadku gdy światło drogowe jest wytwarzane przez więcej niż jedno źródło światła, do określenia maksymalnej wartości oświetlenia (EM) należy włączyć wszystkie połączone funkcje.
Natężenie oświetlenia ekranu światłem drogowym musi spełniać następujące wymogi:
Punkt przecięcia (HV) prostych hh i vv musi znajdować się wewnątrz obszaru ograniczonego izoluksą 80 % maksymalnego natężenia oświetlenia. Ta maksymalna wartość natężenia oświetlenia (EM) nie może być mniejsza niż 48 lx i nie może w żadnym przypadku być większa niż 240 lx; ponadto w przypadku światła głównego z połączonym światłem mijania i światłem drogowym wartość maksymalna natężenia oświetlenia nie może być większa niż 16-krotność natężenia oświetlenia zmierzonego dla światła mijania w punkcie 75 R (lub odpowiednio 75 L).
6.3.2.1.1. Światłość maksymalną (IM) światła drogowego wyrażoną w tysiącach kandeli oblicza się z następującego wzoru:
IM = 0,625 EM
6.3.2.1.2. Wartość referencyjną (I'M) dla światłości maksymalnej, o której mowa w pkt 4.2.2.7 powyżej, oblicza się z następującego wzoru:
Wartość tę zaokrągla się do wartości: 7,5 - 10 - 12,5 - 17,5 - 20 - 25 - 27,5 - 30 - 37,5 - 40 - 45 - 50.
6.3.2.2. Od punktu HV poziomo w prawo i w lewo natężenie oświetlenia nie może być mniejsze niż 24 lx do odległości 1,125 m i nie mniejsze niż 6 lx do odległości 2,25 m.
W przypadku świateł głównych z regulowanym odbłyśnikiem wymogi pkt 6.2 i 6.3 stosuje się do każdej pozycji montażowej określonej zgodnie z pkt 2.1.3. Zgodność z wymogami sprawdza się następująco:
6.4.1. każdą zastosowaną pozycję montażową odtwarza się na goniometrze pomiarowym w odniesieniu do prostej łączącej środek źródła światła z punktem HV na oświetlanym ekranie. Regulowany odbłyśnik ustawia się następnie w takim położeniu, aby rozkład światła na ekranie odpowiadał przepisom dotyczącym ustawienia światła z pkt 6.2.1–6.2.2.3 lub pkt 6.3.1;
6.4.2. światło główne z odbłyśnikiem w ustawieniu początkowym zgodnym z pkt 6.4.1 musi spełniać odpowiednie wymogi fotometryczne określone w pkt 6.2 i 6.3;
6.4.3. dodatkowe badania przeprowadza się po odchyleniu odbłyśnika w pionie o kąt +/- 2° lub do położenia maksymalnego odchylenia, jeżeli jest mniejsze, przy użyciu urządzenia do regulacji ustawienia świateł głównych. Po ponownym ustawieniu całego światła głównego w odpowiednim kierunku przeciwnym, na przykład za pomocą goniometru, sprawdza się zgodność strumienia świetlnego z wymogami fotometrycznymi w następujących punktach:
światło mijania: punkty HV i 75R (lub odpowiednio 75L);
światło drogowe: IM i punkt HV (w procentach IM).
6.4.4. jeżeli występujący o homologację wskazał kilka możliwych pozycji montażowych, to procedurę określoną w pkt 6.4.1–6.4.3 powtarza się dla wszystkich takich pozycji;
6.4.5. jeżeli występujący o homologację nie określił szczególnych pozycji montażowych, to światło główne ustawia się do pomiarów z pkt 6.2 i 6.3 z urządzeniem do regulacji świateł głównych w jego średnim położeniu. Badania dodatkowe zgodnie z pkt 6.4.3 wykonuje się z odbłyśnikiem ustawionym w położeniach granicznych (zamiast ± 2°) za pomocą urządzenia do regulacji świateł głównych.
6.5. Pomiar wartości natężenia oświetlenia ekranu, o którym mowa w pkt 6.2.5–6.2.7 i pkt 6.3 powyżej, wykonuje się przy użyciu fotometru o powierzchni czynnej wpisanej w kwadrat o boku 65 mm.
7. PRZEPISY DOTYCZĄCE SZYB I FILTRÓW BARWNYCH
7.1. Homologacji udziela się w odniesieniu do świateł głównych wysyłających światło barwy białej lub żółtej selektywnej z zastosowaniem żarówki bezbarwnej.
Odpowiednie właściwości kolorymetryczne żółtych szyb lub filtrów, wyrażone za pomocą współrzędnych trójchromatycznych CIE, są następujące:
Filtr żółty selektywny (ekran lub szyba)
|
Granica w kierunku czerwonego |
y ≥ 0,138 + 0,58 x |
|
Granica w kierunku zielonego |
y ≤ 1,29 x – 0,1 |
|
Granica w kierunku białego |
y ≥ – x + 0,996 |
|
Granica w kierunku wartości widmowej |
y ≤ – x + 0,992 |
co można również wyrazić następująco:
dominująca długość fali 575-585 n m
współczynnik czystości 0,90-0,98
Współczynnik przepuszczania światła musi wynosić ≥ 0,78
Współczynnik przepuszczania światła oznacza się za pomocą źródła światła o temperaturze barwowej 2 856 K (14).
7.2. Filtr musi stanowić część składową światła głównego i musi być przymocowany do światła w taki sposób, aby uniemożliwić użytkownikowi demontaż filtra w sposób nieumyślny lub umyślny z użyciem zwykłych narzędzi.
8. OCENA UCIĄŻLIWOŚCI
Ocenia się uciążliwość powodowaną przez światło mijania wytwarzane przez światło główne (15).
9. ŚWIATŁO GŁÓWNE WZORCOWE (16)
Za światło główne wzorcowe uznaje się światło główne, które:
9.1. spełnia wymogi homologacyjne określone powyżej;
9.2. ma średnicę roboczą wynoszącą nie mniej niż 160 mm;
przy zastosowaniu żarówki wzorcowej zapewnia w poszczególnych punktach i strefach określonych w pkt 6.2.5 natężenie oświetlenia wynoszące:
9.3.1. nie więcej niż 90 % odpowiedniej wartości maksymalnej oraz
9.3.2. nie mniej niż 120 % odpowiedniej wartości minimalnej określonej w tabeli w pkt 6.2.5.
10. UWAGA DOTYCZĄCA BARWY
Zważywszy że zgodnie z pkt 7.1 powyżej homologacji na podstawie niniejszego regulaminu udziela się w odniesieniu do typu światła głównego wysyłającego światło barwy białej bądź żółtej selektywnej, przepisy art. 3 Porozumienia, do którego załącznikiem jest niniejszy regulamin, nie pozbawiają Umawiających się Stron prawa do zakazania stosowania w pojazdach rejestrowanych przez Strony świateł głównych o barwie białej bądź żółtej selektywnej.
C. POZOSTAŁE PRZEPISY ADMINISTRACYJNE
11. ZMIANA TYPU ŚWIATŁA GŁÓWNEGO I ROZSZERZENIE HOMOLOGACJI
Każda zmiana typu światła głównego wymaga powiadomienia organu administracji, które udzielił homologacji danego typu światła głównego. W takim przypadku, organ taki może:
11.1.1. uznać za mało prawdopodobne, aby dokonane zmiany miały istotne negatywne skutki, i uznać, że dane światło główne nadal spełnia odpowiednie wymogi; lub
11.1.2. zażądać dodatkowego sprawozdania z badań przeprowadzonych przez placówkę techniczną upoważnioną do wykonania takich badań.
11.2. Strony Porozumienia stosujące niniejszy regulamin powiadamia się o potwierdzeniu lub odmowie udzielenia homologacji, z określeniem zmian, w trybie określonym w pkt 4.1.4 powyżej.
11.3. Właściwy organ, który udzielił rozszerzenia homologacji, przydziela numer seryjny każdemu formularzowi zawiadomienia sporządzonemu dla takiego rozszerzenia i powiadamia o nim, za pomocą formularza zawiadomienia zgodnego ze wzorem przedstawionym w załączniku 1 do niniejszego regulaminu, pozostałe Strony Porozumienia z 1958 r. stosujące niniejszy regulamin.
12. ZGODNOŚĆ PRODUKCJI
12.1. Światła główne homologowane zgodnie z niniejszym regulaminem muszą być wykonane w sposób zapewniający ich zgodność z homologowanym typem poprzez spełnienie wymogów określonych w pkt 6 i 7.
12.2. W celu sprawdzenia, czy spełnione są wymogi określone w pkt 12.1, przeprowadza się odpowiednie inspekcje produkcji.
Posiadacz homologacji jest zobowiązany w szczególności:
12.3.1. zapewnić procedury skutecznej kontroli jakości produktów;
12.3.2. posiadać dostęp do aparatury kontrolnej niezbędnej do sprawdzenia zgodności każdego homologowanego typu;
12.3.3. dopilnować, aby wyniki badań były dokumentowane, a powiązane dokumenty były dostępne do wglądu przez okres uzgodniony w umowie z organem administracji;
12.3.4. przeprowadzić analizę wyników każdego rodzaju badań w celu sprawdzenia i zapewnienia niezmienności charakterystycznych właściwości produktu, z uwzględnieniem odchyleń dopuszczalnych w przemysłowym procesie produkcyjnym;
12.3.5. zapewnić, aby dla każdego typu pojazdu przeprowadzane były co najmniej badania określone w załączniku 4 do niniejszego regulaminu;
12.3.6. dopilnować, aby w przypadku pobrania próbek świadczących o niezgodności z danym typem badania zostały pobrane kolejne próbki i przeprowadzone kolejne badania. Należy podjąć wszelkie niezbędne kroki w celu przywrócenia zgodności odpowiedniej produkcji.
Organ, który udzielił homologacji typu, może w dowolnym czasie dokonać weryfikacji metod kontroli zgodności produkcji stosowanych w każdym zakładzie produkcyjnym.
12.4.1. Przy każdej inspekcji inspektorowi zewnętrznemu należy przedstawić protokoły z badań oraz dokumentację produkcyjną.
12.4.2. Inspektor jest uprawniony do pobrania losowych próbek do badań w laboratorium producenta. Minimalna ilość próbek może być ustalona w oparciu o wyniki własnych inspekcji producenta.
12.4.3. W przypadku stwierdzenia niezadowalającej jakości lub konieczności weryfikacji prawidłowości badań przeprowadzonych zgodnie z pkt 12.4.2 powyżej inspektor wybiera próbki do wysłania do placówki technicznej, które przeprowadziła badania homologacyjne typu, z zastosowaniem kryteriów określonych w załączniku 7.
12.4.4. Właściwy organ może przeprowadzić dowolne badania przewidziane w niniejszym regulaminie. Badania te prowadzi się na losowo wybranych próbkach zgodnie z kryteriami załącznika 7, nie powodując utrudnień w realizacji zamówień producenta.
12.4.5. W miarę możliwości inspekcje wykonywane są przez właściwy organ z częstotliwością raz na dwa lata. Właściwy organ może jednak zmienić częstotliwość inspekcji z uwagi na posiadane informacje dotyczące zastosowanych środków zapewniających skuteczną kontrolę zgodności produkcji. W przypadku stwierdzenia negatywnych wyników właściwy organ musi zapewnić podjęcie wszelkich niezbędnych kroków w celu niezwłocznego przywrócenia zgodności produkcji.
12.5. Świateł głównych z widocznymi wadami nie bierze się pod uwagę.
12.6. Wartości referencyjnej nie bierze się pod uwagę.
13. SANKCJE Z TYTUŁU NIEZGODNOŚCI PRODUKCJI
13.1. Homologacja typu światła głównego udzielona na mocy niniejszego regulaminu może zostać cofnięta, jeżeli nie są spełnione odpowiednie wymogi lub jeżeli światło główne opatrzone znakiem homologacji jest niezgodne z homologowanym typem.
13.2. Jeżeli Strona Porozumienia stosująca niniejszy regulamin postanowi o cofnięciu uprzednio przez siebie udzielonej homologacji, niezwłocznie powiadomi o tym fakcie pozostałe Umawiające się Strony stosujące niniejszy regulamin, wykorzystując do tego celu formularz zawiadomienia zgodny ze wzorem przedstawionym w załączniku 1 do niniejszego regulaminu.
14. OSTATECZNE ZANIECHANIE PRODUKCJI
Jeżeli posiadacz homologacji zaprzestanie całkowicie produkcji światła głównego homologowanego zgodnie z niniejszym regulaminem, zobowiązany jest poinformować o tym organ, który udzielił homologacji. Po otrzymaniu właściwego powiadomienia organ ten poinformuje o tym, za pomocą formularza zawiadomienia zgodnego ze wzorem przedstawionym w załączniku 1 do niniejszego regulaminu, pozostałe Strony Porozumienia z 1958 r. stosujące niniejszy regulamin.
15. NAZWY I ADRESY UPOWAŻNIONYCH PLACÓWEK TECHNICZNYCH WYKONUJĄCYCH BADANIA HOMOLOGACYJNE ORAZ NAZWY I ADRESY ORGANÓW ADMINISTRACJI
Strony Porozumienia z 1958 r. stosujące niniejszy regulamin zobowiązane są do przekazania Sekretariatowi Organizacji Narodów Zjednoczonych nazw i adresów upoważnionych placówek technicznych wykonujących badania homologacyjne oraz nazw i adresów organów administracji udzielających homologacji, którym należy przesłać wydane w innych krajach formularze poświadczające udzielenie homologacji, rozszerzenie, odmowę udzielenia lub cofnięcie homologacji, lub ostateczne zaniechanie produkcji.
16. PRZEPISY PRZEJŚCIOWE
16.1. Po upływie 6 miesięcy od daty wejścia w życie regulaminu nr 112 Umawiające się Strony stosujące niniejszy regulamin przestają udzielać homologacji EKG na mocy niniejszego regulaminu.
16.2. Umawiające się Strony stosujące niniejszy regulamin nie mogą odmówić rozszerzenia homologacji na podstawie niniejszego regulaminu oraz wcześniejszych serii poprawek do niniejszego regulaminu.
16.3. Homologacje udzielone na podstawie niniejszego regulaminu przed datą wejścia w życie regulaminu nr 112 oraz wszystkie rozszerzenia homologacji, w tym udzielone w dalszej kolejności na podstawie wcześniejszych serii poprawek do niniejszego regulaminu, pozostają ważne na czas nieokreślony.
16.4. Umawiające się Strony stosujące niniejszy regulamin nadal udzielają homologacji świateł głównych na podstawie niniejszej i wcześniejszych serii poprawek do niniejszego regulaminu, o ile światła te mają być stosowane jako części zamienne do montażu w pojazdach będących w użytkowaniu.
16.5. Począwszy od daty wejścia w życie regulaminu nr 112 Umawiające się Strony stosujące niniejszy regulamin nie mogą zabronić montażu w nowych pojazdach typu światła głównego homologowanego zgodnie z regulaminem nr 112.
16.6. Umawiające się Strony stosujące niniejszy regulamin w dalszym ciągu zezwalają na montaż w typie pojazdu lub w pojazdach świateł głównych, które otrzymały homologację na podstawie niniejszego regulaminu.
16.7. Umawiające się Strony stosujące niniejszy regulamin w dalszym ciągu zezwalają na montaż lub stosowanie w pojazdach świateł głównych homologowanych na podstawie niniejszego regulaminu zmienionego wcześniejszymi seriami poprawek, pod warunkiem że światła te stanowią części zamienne.
(1) Przepisy niniejszego regulaminu nie zabraniają Stronom Porozumienia stosującym niniejszy regulamin zakazania stosowania wraz ze światłem głównym z szybą z tworzywa sztucznego homologowaną na podstawie niniejszego regulaminu mechanicznego urządzenia do oczyszczania światła głównego (z wycieraczkami).
(2) Wystąpienie o udzielenie homologacji żarówki: zob. regulamin nr 37.
(3) W przypadku świateł głównych przystosowanych do spełniania wymagań ruchu tylko po jednej stronie drogi (prawej lub lewej) zaleca się ponadto, aby powierzchnia, którą można zasłonić, aby zapobiec uciążliwości dla użytkowników w krajach, gdzie ruch odbywa się po stronie przeciwnej niż właściwa dla danego światła, była zaznaczona w sposób nieusuwalny na szybach świateł. Oznaczenie to nie jest jednak niezbędne, gdy powierzchnia ta wynika jednoznacznie z budowy światła.
(4) Jeżeli szyby nie można odłączyć od obudowy światła głównego, to wystarczy miejsce na szybie.
(5) 1 – Niemcy, 2 – Francja, 3 – Włochy, 4 – Niderlandy, 5 – Szwecja, 6 – Belgia, 7 – Węgry, 8 – Republika Czeska, 9 – Hiszpania, 10 – Serbia, 11 – Zjednoczone Królestwo, 12 – Austria, 13 – Luksemburg, 14 – Szwajcaria, 15 (numer wolny), 16 – Norwegia, 17 – Finlandia, 18 – Dania, 19 – Rumunia, 20 – Polska, 21 – Portugalia, 22 – Federacja Rosyjska, 23 – Grecja, 24 – Irlandia, 25 – Chorwacja, 26 – Słowenia, 27 – Słowacja, 28 – Białoruś, 29 – Estonia, 30 (numer wolny), 31 – Bośnia i Hercegowina, 32 – Łotwa, 33 (numer wolny), 34 – Bułgaria, 35 (numer wolny), 36 – Litwa, 37 – Turcja, 38 (numer wolny), 39 – Azerbejdżan, 40 – Była Jugosłowiańska Republika Macedonii, 41 (numer wolny), 42 – Wspólnota Europejska (homologacje udzielane są przez jej państwa członkowskie z użyciem właściwych im symboli EKG), 43 – Japonia, 44 (numer wolny), 45 – Australia, 46 – Ukraina, 47 – Republika Południowej Afryki, 48 – Nowa Zelandia, 49 – Cypr, 50 – Malta, 51 – Republika Korei, 52 – Malezja oraz 53 – Tajlandia. Kolejne numery przydzielane są pozostałym krajom w porządku chronologicznym, w jakim ratyfikują Porozumienie dotyczące przyjęcia jednolitych wymagań technicznych dla pojazdów kołowych, wyposażenia i części, które mogą być stosowane w tych pojazdach, oraz wzajemnego uznawania homologacji udzielonych na podstawie tych wymagań, lub do Porozumienia tego przystępują, a Sekretarz Generalny Organizacji Narodów Zjednoczonych powiadamia Umawiające się Strony Porozumienia o przydzielonych w ten sposób numerach.
(6) Wymogi techniczne dotyczące żarówek: zob. regulamin nr 37.
(7) Uznaje się, że światło główne spełnia wymogi określone w niniejszym punkcie, jeżeli żarówkę można łatwo zamontować w świetle głównym, a wpusty żarówki można prawidłowo umieścić w otworach nawet w ciemności.
(8) Filtrami są wszystkie elementy, w tym szyba, które mają zmieniać barwę światła (za wyjątkiem elementów stanowiących część samej żarówki).
(9) Ekran pomiarowy powinien być na tyle szeroki, aby umożliwić ocenę granicy światła i cienia w przedziale co najmniej 5° po obu stronach prostej vv.
(10) Jeżeli granica światła i cienia nie wykazuje wyraźnego punktu załamania, to ustawienie boczne należy wykonać w taki sposób, aby jak najlepiej spełnić wymagania dotyczące oświetlenia w punktach 75 R i 50 R dla ruchu prawostronnego i punktów 75 L i 50 L dla ruchu lewostronnego.
(11) Takie specjalne światło główne homologowane tylko w odniesieniu do światła mijania może również zawierać światło drogowe nie podlegające wymaganiom.
(12) Ograniczenie korekty ustawienia do 1° w prawo lub w lewo nie wyklucza korekty ustawienia w pionie w górę lub w dół. Korekta ustawienia w pionie podlega tylko ograniczeniom wynikającym z wymogów pkt 6. 3. Pozioma część granicy światła i cienia nie powinna jednak wykraczać poza prostą hh (przepisów pkt 6. 3 nie stosuje się do świateł głównych, które mają spełniać wymogi niniejszego regulaminu tylko w odniesieniu do światła mijania).
(*1) E50R i E50L to rzeczywiste zmierzone wartości oświetlenia
(13) Wartość natężenia oświetlenia w dowolnym punkcie strefy A i B leżącym jednocześnie w strefie III nie może przekraczać 0,7 lx.
(14) Co odpowiada iluminantowi A wg Międzynarodowej Komisji Oświetleniowej (CIE)
(15) Wymaganie to będzie przedmiotem zalecenia dla organów administracji.
(16) Warunkowo dopuszczalne są inne wartości. W przypadku braku określonych specyfikacji zaleca się użycie homologowanego światła głównego.
ZAŁĄCZNIK 1
ZAWIADOMIENIE
Maksymalny format: A4 (210 × 297 mm)
|
|
wydany przez: |
Nazwa organu administracji … … … |
|
dotyczące (2): |
UDZIELENIA HOMOLOGACJI
ROZSZERZENIA HOMOLOGACJI ODMOWY UDZIELENIA HOMOLOGACJI COFNIĘCIA HOMOLOGACJI OSTATECZNEGO ZANIECHANIA PRODUKCJI |
typu światła głównego na mocy regulaminu nr 20
Nr homologacji … Nr rozszerzenia …
|
1. |
Nazwa handlowa lub znak towarowy urządzenia: … |
|
2. |
Nazwa typu urządzenia stosowana przez producenta: … |
|
3. |
Nazwa i adres producenta: … |
|
4. |
Nazwa i adres przedstawiciela producenta, jeżeli dotyczy: … |
|
5. |
Przedstawiono do homologacji dnia: … |
|
6. |
Upoważniona placówka techniczna wykonująca badania homologacyjne: … |
|
7. |
Data sprawozdania z badań: … |
|
8. |
Numer sprawozdania z badań: … |
|
9. |
Krótki opis: Kategoria określona przez odpowiednie oznakowanie (3):… Barwa wysyłanego światła: biała/żółta selektywna (2) |
|
10. |
Położenie znaku homologacji: … |
|
11. |
Powód (powody) rozszerzenia homologacji (jeżeli dotyczy): … |
|
12. |
Homologacja została udzielona/rozszerzona/odmówiono udzielenia homologacji/homologacja została cofnięta (2): … |
|
13. |
Miejscowość: … |
|
14. |
Data: … |
|
15. |
Podpis: … |
|
16. |
Załącznik do niniejszego powiadomienia zawiera wykaz dokumentów znajdujących się w posiadaniu organu administracji, które udzielił homologacji, i jest dostępny na życzenie. |
(1) Numer wyróżniający kraj, który udzielił/odmówił udzielenia homologacji/rozszerzył/cofnął homologację (zob. przepisy dotyczące homologacji zawarte w regulaminie).
(2) Niepotrzebne skreślić.
(3) Podać odpowiednie oznakowanie z poniższego wykazu:
ZAŁĄCZNIK 2
PRZYKŁADOWE UKŁADY ZNAKÓW HOMOLOGACJI
Rysunek 1
a = min. 12 mm
Światło główne opatrzone powyższym znakiem homologacji jest światłem homologowanym w Niderlandach (E4) pod numerem homologacji 2439, które spełnia wymogi niniejszego regulaminu zmienionego serią poprawek 02 (02) w odniesieniu do światła mijania i światła drogowego (HCR) i jest przeznaczone tylko do ruchu prawostronnego.
Liczba 30 oznacza, że maksymalna światłość światła drogowego wynosi 86 250–101 250 kandeli.
Uwaga: Numer homologacji i symbole dodatkowe muszą być umieszczone w pobliżu okręgu oraz powyżej lub poniżej bądź z lewej lub z prawej strony litery „E”. Cyfry numeru homologacji muszą znajdować się po tej samej stronie litery „E” i muszą być skierowane w tę samą stronę.
W numerach homologacji nie należy stosować cyfr rzymskich w celu uniknięcia ewentualnego pomylenia ich z innymi symbolami.
|
Rysunek 2
|
Rysunek 3 a
|
Rysunek 3b
Światło główne opatrzone powyższym oznakowaniem homologacyjnym spełnia wymogi niniejszego regulaminu w odniesieniu do światła mijania i światła drogowego i jest przeznaczone:
|
Tylko do ruchu lewostronnego. |
Do obu systemów ruchu przez odpowiednią regulację zespołu optycznego lub żarówki |
|
Rysunek 4
|
Rysunek 5
|
Światło główne opatrzone powyższym znakiem homologacji to światło z szybą z tworzywa sztucznego, które spełnia wymogi niniejszego regulaminu tylko w odniesieniu do światła mijania i jest przeznaczone:
|
Do obu systemów ruchu |
Tylko do ruchu prawostronnego |
|
Rysunek 6
|
Rysunek 7
|
Światło główne opatrzone powyższym znakiem homologacji spełnia wymogi niniejszego regulaminu:
|
Tylko w odniesieniu do światła mijania i jest przeznaczone tylko do ruchu lewostronnego. |
Tylko w odniesieniu do światła drogowego. |
|
Rysunek 8
|
Rysunek 9
|
Oznaczenie światła głównego z szybą z tworzywa sztucznego, które spełnia wymogi regulaminu nr 20:
tylko w odniesieniu do światła mijania i jest przeznaczone tylko do ruchu lewostronnego.
|
W odniesieniu do światła mijania i światła drogowego i jest przeznaczone tylko do ruchu prawostronnego. |
Tylko w odniesieniu do światła mijania i jest przeznaczone tylko do ruchu lewostronnego. |
Żarnik światła mijania nie może świecić jednocześnie z żarnikiem światła drogowego ani innym światłem głównym, z którym jest wzajemnie sprzężony.
Uproszczone oznakowanie świateł zespolonych, połączonych lub wzajemnie sprzężonych
Rysunek 10
(Linie pionowe i poziome przedstawiają schematyczny kształt urządzenia sygnalizacji świetlnej i nie należą do znaku homologacji).
WZÓR A
WZÓR B
WZÓR C
WZÓR D
Uwaga: Cztery przykłady przedstawione powyżej opisują urządzenie oświetleniowe ze znakiem homologacji obejmującym:
Przednie światło pozycyjne homologowane zgodnie z serią poprawek 01 do regulaminu nr 7;
Światło główne z szybą z tworzywa sztucznego zawierające światło mijania przeznaczone do ruchu prawo- i lewostronnego i światło drogowe o maksymalnej światłości w zakresie 86 250–101 250 kandeli (co oznacza liczba 30) homologowane zgodnie z serią poprawek 02 do regulaminu nr 20;
Przednie światło przeciwmgłowe z szybą z tworzywa sztucznego homologowane zgodnie z serią poprawek 02 do regulaminu nr 19;
Przednie światło kierunkowskazu kategorii 1a homologowane zgodnie z serią poprawek 02 do regulaminu nr 6.
Światło wzajemnie sprzężone ze światłem głównym
Rysunek 11
Przykład 1
Powyższy przykład odpowiada oznakowaniu szyby z tworzywa sztucznego przeznaczonej do stosowania w różnych typach świateł głównych, to jest w:
świetle głównym ze światłem mijania przeznaczonym do ruchu prawo- i lewostronnego i światłem drogowym o maksymalnej światłości w zakresie 86 250–101 250 kandeli, homologowanym w Niemczech (E1) zgodnie regulaminem nr 20 zmienionym serią poprawek 02, które to światło główne jest wzajemnie sprzężone z
przednim światłem pozycyjnym homologowanym zgodnie z serią poprawek 01 do regulaminu nr 7;
lub: świetle głównym ze światłem mijania przeznaczonym do ruchu prawo- i lewostronnego i światłem drogowym, homologowanym w Niemczech (E1) zgodnie z regulaminem nr 1 zmienionym serią poprawek 01 i wzajemnie sprzężonym z
takim samym przednim światłem pozycyjnym jak powyżej;
lub: dowolnym z wyżej wymienionych świateł głównych homologowanym jako światło pojedyncze.
Na głównej obudowie światła głównego należy umieścić jedyny ważny numer homologacji, na przykład:
Rysunek 11 (ciąg dalszy)
Przykład 2
Powyższy przykład odpowiada oznakowaniu szyby z tworzywa sztucznego zastosowanej w zespole dwóch świateł głównych homologowanym we Francji (E2), składającym się ze światła głównego ze światłem mijania przeznaczonym dla obu systemów ruchu i światłem drogowym o maksymalnej światłości od x do y kandeli, spełniającego wymogi regulaminu nr 20, oraz światła głównego ze światłem drogowym o maksymalnym natężeniu światła od w do z kandeli, spełniającego wymogi regulaminu nr 8 lub regulaminu nr 20, o maksymalnej łącznej światłości światła drogowego zawartej pomiędzy 86 250 a 101 250 kandeli.
ZAŁĄCZNIK 3
EKRAN POMIAROWY
A. Światło główne do ruchu prawostronnego
(Wymiary w mm)
Oś drogi
ZONE III
ZONE II
ZONE IV
ZONE I
Wzorcowa wiązka europejska
|
h-h: płaszczyzna pozioma |
przechodząca przez ognisko światła głównego |
|
v-v: płaszczyzna pionowa |
B. Światło główne do ruchu lewostronnego
(Wymiary w mm)
ZONE III
ZONE II
ZONE IV
ZONE I
Oś drogi
Wzorcowa wiązka europejska
|
h-h: płaszczyzna pozioma |
przechodząca przez ognisko światła głównego |
|
v-v: płaszczyzna pionowa |
Rysunek C
Uwaga: Rysunek C przedstawia punkty pomiarowe dla ruchu prawostronnego. Dla ruchu lewostronnego punkty 7 i 8 leżą w analogicznych miejscach po prawej stronie rysunku.
ZAŁĄCZNIK 4
Badania stabilności parametrów fotometrycznych świateł głównych podczas pracy
BADANIA KOMPLETNYCH ŚWIATEŁ GŁÓWNYCH
Po zmierzeniu wartości fotometrycznych zgodnie z przepisami niniejszego regulaminu, w punkcie Emax dla światła drogowego i w punktach HV, 50 R i B 50 L dla światła mijania (lub HV, 50 L, B 50 R dla świateł głównych przeznaczonych do ruchu lewostronnego), próbkę kompletnego światła głównego należy zbadać pod względem stabilności parametrów fotometrycznych podczas pracy. „Kompletne światło główne” oznacza całe światło wraz z sąsiadującymi z nim elementami nadwozia lub innymi światłami, które mogą mieć wpływ na rozpraszanie ciepła wytwarzanego przez światło.
1. BADANIE STABILNOŚCI PARAMETRÓW FOTOMETRYCZNYCH
Badania przeprowadza się w suchej i nieruchomej atmosferze w temperaturze otoczenia 23 °C ± 5 °C, przy czym kompletne światło główne należy zamontować na podstawie odpowiadającej prawidłowemu montażowi w pojeździe.
1.1. Czyste światło główne
Światło główne włącza się na 12 godzin pracy, jak opisano w pkt 1.1.1, i sprawdza zgodnie z procedurą z pkt 1.1.2.
1.1.1. Przebieg badania
Światło główne włącza się na określony czas w następujący sposób:
1.1.1.1.
|
a) |
w przypadku gdy homologacja ma dotyczyć tylko jednej funkcji oświetlenia (światła drogowego albo światła mijania): odpowiedni żarnik zaświeca się na określony czas (1); |
|
b) |
w przypadku światła mijania wzajemnie sprzężonego ze światłem drogowym (żarówka dwuwłóknowa lub dwie żarówki): jeżeli występujący o homologację oświadcza, że światło główne może być używane tylko z jednym żarnikiem włączonym w danym czasie (2), to badanie przeprowadza się zgodnie z tym warunkiem, włączając (1) kolejno każdą z określonych funkcji na połowę czasu określonego w pkt 1.1; We wszystkich pozostałych przypadkach (2) (1) światło główne poddaje się następującemu cyklowi aż do upływu wymaganego czasu: 15 minut z włączonym żarnikiem światła mijania 5 minut z włączonymi wszystkimi żarnikami; |
|
c) |
W przypadku zespolonych funkcji oświetlenia wszystkie poszczególne funkcje włącza się jednocześnie na czas określony dla poszczególnych funkcji oświetlenia a), biorąc również pod uwagę zastosowanie wzajemnie sprzężonych funkcji oświetlenia b), zgodnie z zaleceniami producenta. |
1.1.1.2. Napięcie probiercze
Napięcie należy dobrać w taki sposób, aby pobór mocy wynosił 90 % maksymalnej mocy określonej w regulaminie dla żarówek (regulamin nr 37).
Pobór mocy musi być zgodny z odpowiednią wartością dla żarówki o napięciu znamionowym 12V, poza przypadkami, kiedy występujący o homologację określi, że światło główne może pracować pod innym napięciem. W takim przypadku badanie prowadzi się z użyciem żarówki o największej dopuszczalnej mocy.
1.1.2. Wyniki badania
1.1.2.1. Oględziny
Po osiągnięciu przez światło główne temperatury otoczenia szybę światła i szybę zewnętrzną, o ile występuje, należy wytrzeć czystą, wilgotną szmatką bawełnianą. Następnie szybę poddaje się oględzinom, które nie mogą wykazać zniekształcenia, odkształcenia, pęknięcia ani przebarwienia szyby światła głównego ani szyby zewnętrznej, o ile występuje.
1.1.2.2. Badanie fotometryczne
W celu stwierdzenia zgodności z wymaganiami niniejszego regulaminu wartości fotometryczne sprawdza się w następujących punktach:
Światło mijania:
50 R - B 50 L - HV dla świateł głównych przeznaczonych do ruchu prawostronnego,
50 L - B 50 R - HV dla świateł głównych przeznaczonych do ruchu lewostronnego.
Światło drogowe:
Punkt Emax
Z uwagi na możliwość odkształcenia podstawy światła głównego pod wpływem ciepła można ponownie wyregulować ustawienie światła (zmiana położenia granicy światła i cienia opisana jest w pkt 2 niniejszego załącznika).
Dopuszczalne jest odchylenie wielkości 10 % między parametrami fotometrycznymi a wartościami mierzonymi przed przeprowadzeniem badania, wliczając tolerancje procedury pomiaru fotometrycznego.
1.2. Zabrudzone światło główne
Po wykonaniu badania zgodnie z pkt 1.1 powyżej światło główne przygotowuje się zgodnie z pkt 1.2.1 i włącza na jedną godzinę zgodnie z pkt 1.1.1, a następnie sprawdza zgodnie z pkt 1.1.2.
1.2.1. Przygotowanie światła głównego
1.2.1.1. Mieszanina do badania
1.2.1.1.1. Dla światła głównego z szybą ze szkła:
mieszanina wody i czynnika zanieczyszczającego nakładana na światło główne składa się z:
9 części wagowych piasku kwarcowego o wielkości ziaren 0–100 µm,
1 części wagowej pyłu węgla roślinnego (drewna bukowego) o wielkości cząstek 0–100 µm,
0,2 części wagowych NaCMC (3) oraz
odpowiedniej ilości wody destylowanej o przewodności właściwej ≤ 1 mS/m.
Mieszanina nie może być starsza niż 14 dni.
1.2.1.1.2. Dla światła głównego z szybą z tworzywa sztucznego:
mieszanina wody i czynnika zanieczyszczającego nakładana na światło główne składa się z:
9 części wagowych piasku kwarcowego o wielkości ziaren 0–100 µm,
1 części wagowej pyłu węgla roślinnego (drewna bukowego) o wielkości cząstek 0–100 µm,
0,2 części wagowych NaCMC (3),
13 części wagowych wody destylowanej o przewodności właściwej ≤ 1 mS/m oraz
2 ± 1 części wagowej środka powierzchniowo czynnego (4)
Mieszanina nie może być starsza niż 14 dni.
1.2.1.2. Nakładanie mieszaniny do badania na światło główne
Mieszaninę do badania nakłada się równomiernie na całą emitującą światło powierzchnię światła głównego i pozostawia do wyschnięcia. Czynność tę powtarza się dotąd, aż wartość natężenia oświetlenia spadnie do 15–20 % wartości zmierzonych dla każdego z poniższych punktów w warunkach opisanych w niniejszym załączniku:
Punkt Emax dla światła mijania/światła drogowego oraz tylko światła drogowego, 50 R i 50 V (5) dla światła głównego tylko ze światłem mijania przeznaczonym do ruchu prawostronnego, 50 L i 50 V (5) dla światła głównego tylko ze światłem mijania przeznaczonym do ruchu lewostronnego.
1.2.1.3. Aparatura pomiarowa
Aparatura pomiarowa musi być równoważna w stosunku do aparatury używanej w badaniach homologacyjnych światła głównego. Do weryfikacji parametrów fotometrycznych stosuje się żarówkę wzorcową.
2. BADANIE ZMIANY POŁOŻENIA PIONOWEGO GRANICY ŚWIATŁA I CIENIA POD WPŁYWEM CIEPŁA
Badanie to polega na sprawdzeniu, czy przesunięcie pionowe granicy światła i cienia pod wpływem ciepła podczas pracy światła mijania nie przekracza określonej wartości.
Światło główne zbadane zgodnie z pkt 1 poddaje się badaniu opisanemu w pkt 2.1 bez wyjmowania go z uchwytu mocującego lub zmiany jego położenia w stosunku do tego przyrządu.
2.1. Badanie
Badanie przeprowadza się w suchej i nieruchomej atmosferze w temperaturze otoczenia 23 °C ± 5 °C.
Używając żarówki pochodzącej z produkcji seryjnej, poddanej starzeniu przez co najmniej jedną godzinę, światło główne włącza się w funkcji światła mijania bez demontowania go lub zmiany jego położenia względem uchwytu mocującego (do celów niniejszego badania napięcie ustawia się w sposób określony w pkt 1.1.1.2). Położenie poziomej części granicy światła i cienia (pomiędzy prostą vv a prostą pionową przechodzącą przez punkt B 50 L dla ruchu prawostronnego lub B 50 R dla ruchu lewostronnego) sprawdza się po upływie odpowiednio 3 minut (r3) i 60 minut (r60) od włączenia.
Pomiar zmiany położenia granicy światła i cienia opisany powyżej wykonuje się dowolną metodą zapewniającą zadowalającą dokładność i odtwarzalność wyników.
2.2. Wyniki badania
2.2.1. Uznaje się, że wynik w milliradianach (mrad) spełnia kryteria dopuszczalności dla światła mijania, jeżeli wartość bezwzględna ΔrI = | r3 – r60 | zmierzona dla danego światła głównego jest nie większa niż 1,0 mrad (ΔrI ≤ 1,0 mrad).
2.2.2. Jeżeli jednak wartość ta jest większa niż 1,0 mrad, ale nie większa niż 1,5 mrad (1,0 mrad < ΔrI ≤ 1,5 mrad) to badanie opisane w pkt 2.1 należy wykonać na kolejnym świetle głównym po trzykrotnym poddaniu go opisanemu poniżej cyklowi, w celu ustabilizowania położenia mechanicznych części światła głównego na podstawie symulującej prawidłowy montaż światła w pojeździe:
światło mijania włączone przez jedną godzinę (napięcie należy ustawić zgodnie z pkt 1.1.1.2),
światło wyłączone przez jedną godzinę.
Uznaje się, że typ światła głównego spełnia kryteria dopuszczalności, jeżeli średnia wartość z wartości bezwzględnych: ΔrI zmierzonej na pierwszej próbce i ΔrII zmierzonej na drugiej próbce jest nie większa niż 1,0 mrad.
(1) Gdy badane światło główne jest zespolone lub wzajemnie sprzężone ze światłami sygnalizacyjnymi, to muszą one być włączone przez czas trwania badania. W przypadku światła kierunkowskazu musi ono być włączone w trybie migania z mniej więcej równymi czasami włączenia i wyłączenia.
(2) Za normalny przypadek jednoczesnego używania żarników nie uznaje się sytuacji, gdy podczas wysyłania krótkich sygnałów ostrzegawczych za pomocą świateł głównych włączone są jednocześnie co najmniej dwa żarniki.
(3) NaCMC to sól sodowa karboksymetylocelulozy, nazywanej zwyczajowo „CMC”. NaCMC użyta w mieszaninie zanieczyszczającej musi mieć stopień podstawienia (DS) wynoszący 0,6–0,7 i lepkość 200–300 cP dla 2-procentowego roztworu w temperaturze 20 °C.
(4) Tolerancja ilości wynika z konieczności uzyskania zabrudzenia, które można równomiernie rozprowadzić na wszystkich szybach z tworzywa sztucznego.
(5) Punkt 50 V jest położony 375 mm poniżej punktu HV na prostej pionowej V-V na ekranie w odległości 25 m.
ZAŁĄCZNIK 5
Minimalne wymagania dotyczące procedur kontroli zgodności produkcji
1. PRZEPISY OGÓLNE
1.1. Wymagania dotyczące zgodności uważa się za spełnione pod względem mechanicznym i geometrycznym, jeżeli różnice w wartościach nie przekraczają nieuniknionych odchyłek produkcyjnych i mieszczą się w granicach wymagań niniejszego regulaminu.
W odniesieniu do charakterystyki fotometrycznej zgodności seryjnie produkowanych świateł głównych nie podważa się, jeżeli w badaniu charakterystyki fotometrycznej dowolnego losowo wybranego światła głównego wyposażonego w żarówkę wzorcową:
1.2.1. zmierzone wartości nie mogą różnić się na niekorzyść o więcej niż 20 % w stosunku do wartości określonych w niniejszym regulaminie. Dla wartości B 50 L (lub R) i strefy III maksymalne niekorzystne odchylenie może wynosić odpowiednio:
|
B 50 L (lub R): |
0,2 lx, co odpowiada 20 % |
|
|
0,3 lx, co odpowiada 30 % |
|
Strefa III: |
0,3 lx, co odpowiada 20 % |
|
|
0,45 lx, co odpowiada 30 % |
lub jeżeli
1.2.2.1. w odniesieniu do światła mijania wymogi określone w niniejszym regulaminie są spełnione w punkcie HV (z tolerancją +0,2 lx) i, w odniesieniu do takiego ustawienia, w co najmniej w jednym punkcie na każdej powierzchni ograniczonej na ekranie pomiarowym (w odległości 25 m) okręgiem o promieniu 15 cm wokół punktów B 50 L (lub R) (1) (z tolerancją +0,1 lx), 75 R (lub L), 50 V, 25 R, oraz na całej powierzchni strefy IV leżącej nie wyżej niż 22,5 cm powyżej linii 25 R i 25 L;
1.2.2.2. i jeżeli, w odniesieniu do świateł drogowych, przy punkcie HV położonym wewnątrz izoluksy 0,75 Emax, zmierzone wartości fotometryczne w każdym punkcie pomiarowym określonym w pkt 6.3.2 niniejszego regulaminu są nie większe od wartości maksymalnych o więcej niż 20 % ani nie mniejsze od wartości minimalnych o więcej niż 20 %.
1.2.3. Jeżeli wyniki opisanych powyżej badań są niezgodne z wymogami, można zmienić ustawienie światła głównego, pod warunkiem że oś wiązki nie ulegnie przemieszczeniu poprzecznemu o więcej niż 1° w prawo lub w lewo (2).
1.2.4. Jeżeli wyniki opisanych powyżej badań nie spełniają wymagań, to badania na świetle głównym należy powtórzyć z użyciem innej żarówki wzorcowej.
1.3. Do sprawdzania zmiany pionowego położenia granicy światła i cienia pod wpływem ciepła stosuje się następującą procedurę:
Jedno ze świateł głównych z próbki poddaje się badaniom zgodnie z procedurą opisaną w pkt 2.1 załącznika 4, po poddaniu go trzykrotnie cyklowi opisanemu w pkt 2.2.2 załącznika 4.
Światło główne spełnia kryteria dopuszczalności, jeżeli Δr nie przekracza 1,5 mrad.
Jeżeli wartość ta jest większa niż 1,5 mrad, ale nie większa niż 2,0 mrad, to badaniu poddaje się drugie światło główne. Średnia z odnotowanych wartości bezwzględnych dla obydwu próbek nie może być większa niż 1,5 mrad.
1.4. Wymagana jest zgodność ze współrzędnymi trójchromatycznymi dla świateł głównych wyposażonych w żarówki o temperaturze barwowej zgodnej ze źródłem normalnym A.
W odniesieniu do parametrów fotometrycznych światła głównego wysyłającego światło barwy żółtej selektywnej przy użyciu bezbarwnej żarówki stosuje się wartości określone w niniejszym regulaminie pomnożone przez 0,84.
2. MINIMALNE WYMAGANIA DOTYCZĄCE SPRAWDZANIA ZGODNOŚCI PRZEZ PRODUCENTA
Dla każdego typu światła głównego posiadacz znaku homologacji przeprowadza badania co najmniej w zakresie określonym poniżej, w odpowiednich odstępach czasu. Badania przeprowadza się zgodnie z przepisami niniejszego regulaminu.
Jeżeli kontrola wyrywkowa wykaże niezgodność w odniesieniu do rodzaju danego badania, to pobiera się i bada kolejne próbki. Producent powinien podjąć kroki w celu zapewnienia zgodności danej produkcji.
2.1. Charakter badań
Badania zgodności określone w niniejszym regulaminie obejmują charakterystykę fotometryczną i sprawdzenie zmiany położenia pionowego granicy światła i cienia pod wpływem ciepła.
2.2. Metody stosowane w badaniach
2.2.1. Zasadniczo badania wykonuje się zgodnie z metodami określonymi w niniejszym regulaminie.
2.2.2. Za zgodą właściwego organu odpowiedzialnego za badania homologacyjne producent może zastosować do badań zgodności metody równoważne. Obowiązkiem producenta jest udowodnienie, że zastosowane metody są równoważne w stosunku do metod określonych w niniejszym regulaminie.
2.2.3. Zastosowanie punktów 2.2.1 i 2.2.2 wymaga regularnego wzorcowania aparatury badawczej i jej korelacji z pomiarami przeprowadzanymi przez właściwy organ.
2.2.4. We wszystkich przypadkach metodami odniesienia są metody określone w niniejszym regulaminie, w szczególności do celów kontroli administracyjnej i kontroli wyrywkowej.
2.3. Charakter kontroli wyrywkowej
Próbki świateł głównych wybiera się losowo z jednorodnej partii produkcji. Jednorodna partia oznacza zestaw świateł głównych tego samego typu określony zgodnie z metodami produkcyjnymi producenta.
Ocena obejmuje zasadniczo produkcję seryjną z poszczególnych zakładów. Producent może jednak zgrupować zapisy dotyczące tego samego typu z kilku zakładów, pod warunkiem że zakłady te działają według tego samego systemu jakości i zarządzania jakością.
2.4. Zmierzone i zarejestrowane charakterystyki fotometryczne
Pobrane próbki świateł głównych poddaje się pomiarom fotometrycznym w punktach określonych w niniejszym regulaminie, przy czym odczyt jest ograniczony do punktów Emax, HV (3), HL, HR (4) w przypadku światła drogowego i do punktów B 50 L (lub R), HV, 50 V, 75 R (lub L) i 25 L (lub R2) w przypadku światła mijania (zob. rysunek w załączniku 3).
2.5. Kryteria dopuszczalności
Producent jest odpowiedzialny za statystyczne opracowanie wyników badań i za określenie, w porozumieniu z właściwym organem, kryteriów dopuszczalności swoich produktów, aby spełnić wymogi dotyczące sprawdzania zgodności produktów określone w pkt 12.1 niniejszego regulaminu.
Kryteria dopuszczalności powinny być takie, aby przy poziomie ufności 95 % minimalne prawdopodobieństwo pozytywnego wyniku kontroli wyrywkowej zgodnie z załącznikiem 7 (pierwsze pobranie próbek) wynosiło 0,95.
(1) Litery w nawiasach dotyczą świateł głównych do ruchu lewostronnego.
(2) Zob. odpowiedni przypis w tekście regulaminu.
(3) W przypadku gdy światło drogowe i światło mijania są wzajemnie sprzężone, punkt pomiarowy HV dla światła drogowego jest taki sam jak dla światła mijania.
(4) HL i HR: punkty na prostej hh położone w odległości 1,125 m odpowiednio na lewo i na prawo od punktu HV.
ZAŁĄCZNIK 6
Wymagania dotyczące świateł z szybą z tworzywa sztucznego - badanie szyby lub próbek materiału oraz kompletnych świateł
1. SPECYFIKACJE OGÓLNE
1.1. Próbki dostarczone zgodnie z pkt 2.2.4 niniejszego regulaminu muszą spełniać wymogi określone w pkt 2.1–2.5 poniżej.
1.2. Dwie próbki kompletnych świateł dostarczone zgodnie z pkt 2.2.3 niniejszego regulaminu i zawierające szyby z tworzywa sztucznego muszą spełniać wymogi określone w pkt 2.6 poniżej odnośnie do materiału, z jakiego wykonane są szyby.
1.3. Próbki szyby z tworzywa sztucznego lub próbki materiału wraz z odbłyśnikiem, do którego mają być przymocowane (w stosownych przypadkach), poddaje się badaniom homologacyjnym w kolejności określonej w tabeli A w dodatku 1 do niniejszego załącznika.
1.4. Jeżeli jednak producent świateł wykaże, że produkt przeszedł już badania określone w pkt 2.1–2.5 poniżej lub badania równoważne zgodnie z innym regulaminem, to badań tych nie trzeba powtarzać; w takim przypadku obowiązkowe są tylko badania określone w tabeli B w dodatku 1.
2. BADANIA
2.1. Odporność na zmiany temperatury
2.1.1. Badania
Trzy nowe próbki (szyby) poddaje się pięciu cyklom zmiany temperatury i wilgotności (RH = wilgotność względna) według następującego programu:
3 godziny w warunkach 40 °C ± 2 °C i RH 85–95 %;
1 godzina w warunkach 23 °C ± 5 °C i RH 60–75 %;
15 godzin w temp. –30 °C ± 2 °C;
1 godzina w warunkach 23 °C ± 5 °C i RH 60–75 %; 3 godziny w temp. 80 °C ± 2 °C;
1 godzina w warunkach 23 °C ± 5 °C i RH 60–75 %;
Przed wykonaniem badania próbki kondycjonuje się przez co najmniej 4 godziny w temperaturze 23 °C ± 5 °C i wilgotności 60–75 %.
Uwaga: Okresy jednogodzinne w temperaturze 23 °C ± 5 °C uwzględniają czas na przejście od jednej temperatury do drugiej, niezbędny w celu uniknięcia szoku termicznego.
2.1.2. Pomiary fotometryczne
2.1.2.1. Metoda
Próbki poddaje się pomiarom fotometrycznym przed i po badaniu.
Pomiary te wykonuje się przy użyciu światła wzorcowego w następujących punktach:
B 50 L i 50 R dla wiązki światła mijania wytwarzanej przez światło główne tylko z funkcją światła mijania lub światło główne z funkcją światła mijania i światła drogowego (B 50 R i 50 L w przypadku świateł głównych przeznaczonych do ruchu lewostronnego);
Emax dla wiązki światła drogowego wytwarzanej przez światło główne tylko z funkcją światła drogowego lub światło główne z funkcją światła mijania i światła drogowego.
2.1.2.2. Wyniki
Różnice między wartościami fotometrycznymi zmierzonymi dla każdej próbki przed i po badaniu nie mogą być większe niż 10 %, wliczając tolerancje procedury fotometrycznej.
2.2. Odporność na czynniki atmosferyczne i chemiczne
2.2.1. Odporność na czynniki atmosferyczne
Trzy nowe próbki (szyby lub próbki materiału) wystawia się na działanie promieniowania źródła mającego rozkład widmowy energii zbliżony do rozkładu widmowego energii ciała doskonale czarnego w temperaturze od 5 500 K do 6 000 K. Pomiędzy źródłem a próbkami umieszcza się odpowiednie filtry w celu maksymalnego ograniczenia promieniowania o długościach fali mniejszych od 295 nm i większych od 2 500 nm. Natężenie napromieniowania próbek musi wynosić 1 200 W/m2 ± 200 W/m2 przez taki okres, by otrzymana przez nie energia świetlna była równa 4 500 MJ/m2 ± 200 MJ/m2. Temperatura komory mierzona na czarnej płycie umieszczonej na poziomie próbek musi wynosić 50 ± 5 °C. W celu zapewnienia regularnej ekspozycji próbki muszą obracać się wokół źródła promieniowania z prędkością 1–5 obrotów na minutę.
Próbki natryskuje się wodą destylowaną o przewodności właściwej mniejszej niż 1 mS/m w temperaturze 23 °C ± 5 °C według następującego cyklu:
|
natryskiwanie: |
5 minut; |
|
suszenie: |
25 minut. |
2.2.2. Odporność na czynniki chemiczne
Po wykonaniu badania opisanego w pkt 2.2.1 powyżej i pomiaru opisanego w pkt 2.2.3.1 poniżej, zewnętrzną stronę tych samych trzech próbek poddaje się czynnościom opisanym w pkt 2.2.2.2 z użyciem mieszaniny określonej w pkt 2.2.2.1 poniżej.
2.2.2.1. Mieszanina do badania
Mieszanina stosowana w badaniu składa się z 61,5 % n-heptanu, 12,5 % toluenu, 7,5 % czterochlorku etylu, 12,5 % trójchloroetylenu i 6 % ksylenu (procent objętościowy).
2.2.2.2. Nakładanie mieszaniny do badania
Namoczyć kawałek tkaniny bawełnianej (zgodnie z ISO 105) aż do nasycenia mieszaniną określoną w pkt 2.2.2.1 powyżej i w ciągu 10 sekund nałożyć go na 10 minut na zewnętrzną stronę próbki pod naciskiem 50 N/cm2 odpowiadającym sile 100 N przyłożonej na powierzchnię badaną o wymiarach 14 × 14 mm.
W ciągu tych 10 minut tkaninę ponownie nasącza się mieszaniną, aby skład nakładanej cieczy był stale identyczny ze składem określonej przepisami mieszaniny do badania.
Podczas nakładania można kompensować nacisk wywierany na próbkę, aby nie dopuścić do powstania pęknięć.
2.2.2.3. Czyszczenie
Na koniec nakładania mieszaniny próbki suszy się na wolnym powietrzu, a następnie przepłukuje roztworem opisanym w pkt 2.3 (Odporność na detergenty) w temperaturze 23 °C ± 5 °C. Następnie próbki dokładnie spłukuje się wodą destylowaną, zawierającą nie więcej niż 0,2 % zanieczyszczeń w temperaturze 23 °C ± 5 °C, po czym wyciera się miękką szmatką.
2.2.3. Wyniki
2.2.3.1. Po zbadaniu odporności na czynniki atmosferyczne zewnętrzna strona próbek nie może wykazywać żadnych pęknięć, zarysowań, odprysków ani zniekształceń, a średnia wartość zmiany stopnia przepuszczania światła
Δt = (T2 – T3)/T2, zmierzona na trzech próbkach zgodnie z procedurą opisaną w dodatku 2 do niniejszego załącznika, nie może przekraczać 0,020
(Δtm ≤ 0,020).
2.2.3.2. Po zbadaniu odporności na czynniki chemiczne próbki nie mogą wykazywać śladów przebarwienia chemicznego mogącego powodować zmianę rozpraszania strumienia świetlnego, którego średnia zmiana Δd = (T5 – T4)/T2, zmierzona na trzech próbkach zgodnie z procedurą opisaną w dodatku 2 do niniejszego załącznika, nie może przekroczyć 0,020
(Δdm ≤ 0,020).
2.3. Odporność na detergenty i węglowodory
2.3.1. Odporność na detergenty
Zewnętrzną stronę trzech próbek (szyb lub próbek materiału) podgrzewa się do 50 °C ± 5 °C, a następnie zanurza się na pięć minut w mieszaninie utrzymywanej w temperaturze 23 °C ± 5 °C i złożonej z 99 części wody destylowanej zawierającej nie więcej niż 0,02 % zanieczyszczeń oraz jednej części sulfonianu alkiloarylowego.
Na koniec badania próbki suszy się w temperaturze 50 °C ± 5 °C. Powierzchnię próbek należy wyczyścić przy pomocy wilgotnej szmatki.
2.3.2. Odporność na węglowodory
Zewnętrzną stronę tych samych trzech próbek pociera się następnie lekko przez 1 minutę przy pomocy ściereczki bawełnianej nasączonej mieszaniną składającą się z 70 % n-heptanu i 30 % toluenu (procenty objętościowe), a następnie suszy na wolnym powietrzu.
2.3.3. Wyniki
Po wykonaniu po kolei powyższych dwóch badań średnia wartość zmiany przepuszczania światła Δt = (T2 – T3)/T2, zmierzona na trzech próbkach zgodnie z procedurą opisaną w dodatku 2 do niniejszego załącznika, nie może przekraczać 0,010
(Δtm ≤ 0,010).
2.4. Odporność na niszczenie mechaniczne
2.4.1. Metoda niszczenia mechanicznego
Powierzchnię zewnętrzną trzech nowych próbek (szyb) poddaje się badaniu równomiernego niszczenia mechanicznego przy zastosowaniu metody opisanej w dodatku 3 do niniejszego załącznika.
2.4.2. Wyniki
Po wykonaniu tego badania mierzy się zmiany:
przepuszczania: Δt = (T2 – T3)/T2,
i rozpraszania: Δd = (T5 – T4)/T2,
zgodnie z procedurą opisaną w dodatku 2 w miejscu określonym w pkt 2.2.4.1.1 niniejszego regulaminu. Wartości średnie dla tych wielkości z trzech próbek muszą spełniać następujące kryteria: Δtm ≤ 0,100; Δdm ≤ 0,050.
2.5. Badanie przyczepności powłok, jeśli występują
2.5.1. Przygotowanie próbki
Na powłoce szyby na powierzchni 20 mm × 20 mm nacina się żyletką lub igłą siatkę złożoną z kwadratów o boku około 2 mm × 2 mm. Siła nacisku na żyletkę lub igłę musi być na tyle duża, aby przeciąć powłokę na całej jej grubości.
2.5.2. Opis badania
Należy użyć taśmy klejącej o przyczepności 2 N/(cm szerokości) ± 20 % mierzonej w znormalizowanych warunkach opisanych w dodatku 4 do niniejszego załącznika. Taśmę tę, o minimalnej szerokości 25 mm, dociska się do powierzchni przygotowanej zgodnie z zaleceniami w pkt 2.5.1 na co najmniej 5 minut.
Następnie koniec taśmy klejącej obciąża się w taki sposób, aby siła przyczepności do badanej powierzchni została zrównoważona siłą prostopadłą do tej powierzchni. W tym momencie taśmę odrywa się ze stałą prędkością 1,5 m/s ± 0,2 m/s.
2.5.3. Wyniki
Nie powinno być wyraźnego uszkodzenia powierzchni pokrytej siatką. Uszkodzenia w punktach przecięcia nacięć lub na krawędziach nacięć są dopuszczalne, pod warunkiem że uszkodzona powierzchnia nie przekracza 15 % powierzchni siatki.
2.6. Badania kompletnego światła głównego z szybą z tworzywa sztucznego
2.6.1. Odporność na niszczenie mechaniczne powierzchni szyby
2.6.1.1. Badania
Szybę próbki świateł nr 1 poddaje się badaniu opisanemu w pkt 2.4.1 powyżej.
2.6.1.2. Wyniki
Po zakończeniu badania wyniki pomiarów fotometrycznych wykonanych dla światła głównego zgodnie z niniejszym regulaminem nie mogą być większe od wartości maksymalnych określonych dla punktów B 50 L i HV o więcej niż 30 % i nie mogą być mniejsze od wartości minimalnych określonych dla punktu 75 R o więcej niż 10 % (w przypadku świateł głównych przeznaczonych do ruchu lewostronnego rozpatruje się punkty B 50 R, HV i 75 L).
2.6.2. Badanie przyczepności powłok, jeśli występują
Szybę próbki świateł nr 2 poddaje się badaniu opisanemu w pkt 2.5 powyżej.
3. KONTROLA ZGODNOŚCI PRODUKCJI
Światła z danej serii uznaje się za spełniające wymogi niniejszego regulaminu pod względem materiału szyby, jeżeli:
3.1.1. po badaniu odporności na czynniki chemiczne oraz po badaniu odporności na detergenty i węglowodory powierzchnia zewnętrzna próbek nie wykazuje widocznych gołym okiem pęknięć, odprysków ani zniekształceń (zob. pkt 2.2.2, 2.3.1 i 2.3.2);
3.1.2. po badaniu opisanym w pkt 2.6.1.1 wartości fotometryczne w punktach pomiaru określonych w pkt 2.6.1.2 mieszczą się w granicach wymaganych dla zgodności produkcji na mocy niniejszego regulaminu.
3.2. Jeżeli wyniki badań są niezgodne z wymogami, badania powtarza się na innej wybranej losowo próbce świateł głównych.
DODATEK 1
KOLEJNOŚĆ BADAŃ HOMOLOGACYJNYCH
A. Badania tworzyw sztucznych (szyby lub próbki materiału dostarczone zgodnie z pkt 2.2.4 niniejszego regulaminu).
|
Próbka Badanie |
Szyby lub próbki materiału |
Szyby |
||||||||||||
|
1 |
2 |
3 |
4 |
5 |
6 |
7 |
8 |
9 |
10 |
11 |
12 |
13 |
||
|
1.1 |
Ograniczone badania fotometryczne (pkt 2.1.2) |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
x |
x |
x |
|
|
1.1.1 |
Zmiana temperatury (pkt 2.1.1) |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
x |
x |
x |
|
|
1.1.2 |
Ograniczone badania fotometryczne (pkt 2.1.2) |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
x |
x |
x |
|
|
1.2.1 |
Pomiar przepuszczania światła |
x |
x |
x |
x |
x |
x |
x |
x |
x |
|
|
|
|
|
1.2.2 |
Pomiar rozproszenia światła |
x |
x |
x |
|
|
|
x |
x |
x |
|
|
|
|
|
1.3 |
Czynniki atmosferyczne (pkt 2.2.1) |
x |
x |
x |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1.3.1 |
Pomiar przepuszczania światła |
x |
x |
x |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1.4 |
Czynniki chemiczne (pkt 2.2.2) |
x |
x |
x |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1.4.1 |
Pomiar rozproszenia światła |
x |
x |
x |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1.5 |
Detergenty (pkt 2.3.1) |
|
|
|
x |
x |
x |
|
|
|
|
|
|
|
|
1.6 |
Węglowodory (pkt 2.3.2) |
|
|
|
x |
x |
x |
|
|
|
|
|
|
|
|
1.6.1 |
Pomiar przepuszczania światła |
|
|
|
x |
x |
x |
|
|
|
|
|
|
|
|
1.7 |
Niszczenie (pkt 2.4.1) |
|
|
|
|
|
|
x |
x |
x |
|
|
|
|
|
1.7.1 |
Pomiar przepuszczania światła |
|
|
|
|
|
|
x |
x |
x |
|
|
|
|
|
1.7.2 |
Pomiar rozproszenia światła |
|
|
|
|
|
|
x |
x |
x |
|
|
|
|
|
1.8 |
Przyczepność (pkt 2.5) |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
x |
B. Badania kompletnych reflektorów (dostarczonych zgodnie z pkt 2.2.3 niniejszego regulaminu).
|
Badanie |
Nr próbki |
|||
|
1 |
2 |
|||
|
x |
|
||
|
x |
|
||
|
|
x |
||
DODATEK 2
Metoda pomiaru rozproszenia i przepuszczania światła
1. APARATURA POMIAROWA
(zob. rysunek)
Wiązka światła kolimatora K o dywergencji połowicznej β/2 = 17,4 × 10–4 rd jest ograniczona przysłoną DT o otworze 6 mm, naprzeciwko której umieszczone jest stanowisko z próbką.
Achromatyczna soczewka skupiająca L2, skorygowana pod względem aberracji sferycznej, łączy przysłonę DT z odbiornikiem R; średnica soczewki L2 musi być taka, aby nie przysłaniać światła rozproszonego przez próbkę w stożku o połowie kąta wierzchołkowego β/2 = 14°.
Przysłona pierścieniowa DD o kątach αo/2 = 1° i αmax/2 = 12° jest umieszczona w płaszczyźnie obrazowej soczewki L2.
Środkowa, nieprzezroczysta część przysłony jest niezbędna w celu eliminacji światła płynącego bezpośrednio ze źródła światła. Powinna istnieć możliwość usunięcia środkowej części przysłony z wiązki światła w taki sposób, aby mogła powrócić dokładnie w pierwotne położenie.
Odległość L2 DT i odległość ogniskową F2 (1) soczewki L2 należy dobrać w taki sposób, aby obraz DT w całości pokrywał odbiornik R.
Przy odniesieniu początkowego strumienia padającego do 1 000 jednostek dokładność bezwzględna każdego odczytu musi być większa niż 1 jednostka.
2. POMIARY
Wykonuje się następujące pomiary:
|
Odczyt |
Z próbką |
Ze środkową częścią DD |
Przedstawiana wielkość |
|
T1 |
nie |
nie |
Padający strumień w odczycie początkowym |
|
T2 |
tak (przed badaniem) |
nie |
Strumień przepuszczany przez nowy materiał w polu 24° |
|
T3 |
tak (po badaniu) |
nie |
Strumień przepuszczany przez badany materiał w polu 24° |
|
T4 |
tak (przed badaniem) |
tak |
Strumień rozproszony przez nowy materiał |
|
T5 |
tak (po badaniu) |
tak |
Strumień rozproszony przez badany materiał |
(1) Zalecana odległość ogniskowa dla L2 to ok. 80 mm.
DODATEK 3
METODA BADANIA Z NATRYSKIWANIEM
1. Przyrządy badawcze
1.1. Pistolet natryskowy
Pistolet natryskowy powinien mieć dyszę o średnicy 1,3 mm umożliwiającą przepływ cieczy z prędkością 0,24 ± 0,02 l/minutę pod ciśnieniem roboczym 6,0 bar – 0, +0,5 bar.
W tych warunkach roboczych wachlarz strumienia cieczy na powierzchni wystawionej na działanie niszczące powinien mieć średnicę 170 mm ± 50 mm, w odległości 380 mm ± 10 mm od dyszy.
1.2. Mieszanina do badania
Mieszanina stosowana w badaniu składa się z:
piasku kwarcowego o twardości 7 w skali Mohsa, o wielkości ziaren od 0 do 0,2 mm i niemal normalnym rozkładzie, o współczynniku kątowym 1,8 do 2;
wody o twardości nie większej niż 205 g/m3 dla mieszaniny składającej się z 25 g piasku na litr wody.
2. Badanie
Zewnętrzną powierzchnię szyby światła poddaje się raz lub wielokrotnie działaniu strumienia piasku wytworzonego w sposób opisany powyżej. Strumień natryskuje się niemal prostopadle do badanej powierzchni.
Zniszczenie sprawdza się przy pomocy co najmniej jednej próbki szklanej umieszczonej jako materiał referencyjny w pobliżu badanej szyby. Mieszaninę natryskuje się tak długo, aż zmiana rozproszenia światła dla próbki lub próbek zmierzona zgodnie z metodą opisaną w dodatku 2 będzie następująca:
W celu sprawdzenia jednorodności zniszczenia na całości badanej powierzchni można użyć kilku próbek referencyjnych.
DODATEK 4
BADANIE PRZYCZEPNOŚCI PRZY POMOCY TAŚMY KLEJĄCEJ
1. CEL
Metoda ta pozwala określić liniową siłę przyczepności taśmy klejącej do płytki szklanej w warunkach normalnych.
2. ZASADA
Pomiar siły potrzebnej do odklejenia taśmy klejącej z płytki szklanej pod kątem 90°.
3. OKREŚLONE WARUNKI OTOCZENIA
Temperatura otoczenia musi wynosić 23 °C ± 5 °C, a wilgotność względna (RH) 65 ± 15 %.
4. ODCINKI TAŚMY DO BADANIA
Przed badaniem rolkę próbną taśmy klejącej kondycjonuje się przez 24 godziny w określonych warunkach otoczenia (zob. pkt 3 powyżej).
Bada się po pięć odcinków z każdej rolki, każdy o długości 400 mm. Odcinki te pobiera się z rolki po odrzuceniu pierwszych trzech warstw.
5. PRZEBIEG BADANIA
Badanie wykonuje się w warunkach otoczenia określonych w pkt 3.
Pobrać pięć odcinków do badania, rozwijając taśmę promieniowo z prędkością około 300 mm/s, a następnie w ciągu 15 sekund nałożyć je w następujący sposób:
Nakładać taśmę na płytkę szklaną stopniowo, pocierając lekko wzdłużnie palcem i nie wywierając nadmiernego nacisku, w taki sposób, aby nie pozostawić pęcherzyków powietrza pomiędzy taśmą a płytką szklaną.
Pozostawić zestaw w przepisanych warunkach otoczenia na 10 minut.
Odkleić od płytki około 25 mm badanego odcinka w płaszczyźnie prostopadłej do osi odcinka. Unieruchomić płytkę i odwinąć wolny koniec taśmy pod kątem 90°. Siłę przykładać w taki sposób, aby linia oddzielania się taśmy od płytki była prostopadła do tej siły i prostopadła do płytki.
Pociągać taśmę, odklejając ją z prędkością 300 mm/s ± 30 mm/s, i zapisać wartość wymaganej do tego siły.
6. WYNIKI
Pięć uzyskanych wartości należy uszeregować w kolejności i jako wynik pomiaru przyjąć wartość średnią. Wartość tę należy wyrazić w niutonach na centymetr szerokości taśmy.
ZAŁĄCZNIK 7
MINIMALNE WYMAGANIA DOTYCZĄCE PRZEPROWADZANIA KONTROLI WYRYWKOWEJ PRZEZ INSPEKTORA
1. PRZEPISY OGÓLNE
1.1. Wymagania dotyczące zgodności uważa się za spełnione pod względem mechanicznym i geometrycznym, zgodnie z odpowiednimi wymogami niniejszego regulaminu, jeżeli różnice w wartościach nie przekraczają nieuniknionych odchyłek produkcyjnych.
W odniesieniu do charakterystyki fotometrycznej zgodności seryjnie produkowanych świateł głównych nie podważa się, jeżeli w badaniu charakterystyki fotometrycznej dowolnego losowo wybranego światła głównego wyposażonego w żarówkę wzorcową:
1.2.1. zmierzone wartości nie różnią się na niekorzyść o więcej niż 20 % w stosunku do wartości określonych w niniejszym regulaminie. Dla wartości B 50 L (lub R) i strefy III maksymalne odchylenie może wynosić odpowiednio:
B 50 L (lub R): 0,2 lx, co odpowiada 20 %
0,3 lx, co odpowiada 30 %
Strefa III: 0,3 lx, co odpowiada 20 %
0,45 lx, co odpowiada 30 %
lub jeżeli:
1.2.2.1. w odniesieniu do światła mijania wymogi określone w niniejszym regulaminie są spełnione w punkcie HV (z tolerancją +0,2 lx) i, w odniesieniu do takiego ustawienia, w co najmniej w jednym punkcie na każdej powierzchni ograniczonej na ekranie pomiarowym (w odległości 25 m) okręgiem o promieniu 15 cm wokół punktów B 50 L (lub R) (z tolerancją +0,1 lx), 75 R (lub L), 50 V, 25 R, oraz na całej powierzchni strefy IV leżącej nie wyżej niż 22,5 cm powyżej linii 25 R i 25 L;
1.2.2.2. i jeżeli, w odniesieniu do świateł drogowych, przy punkcie HV położonym wewnątrz izoluksy 0,75 Emax, zmierzone wartości fotometryczne w każdym punkcie pomiarowym określonym w pkt 6.3.2 niniejszego regulaminu są nie większe od wartości maksymalnych o więcej niż +20 % ani nie mniejsze od wartości minimalnych o więcej niż –20 %. Nie bierze się pod uwagę wartości referencyjnej.
1.2.3. Jeżeli wyniki opisanych powyżej badań są niezgodne z wymogami, można zmienić ustawienie światła głównego, pod warunkiem że oś wiązki nie ulegnie przemieszczeniu poprzecznemu o więcej niż 1° w prawo lub w lewo.
1.2.4. Jeżeli wyniki opisanych powyżej badań nie spełniają wymagań, to badania na świetle głównym należy powtórzyć z użyciem innej żarówki wzorcowej.
1.2.5. Świateł głównych z widocznymi wadami nie bierze się pod uwagę.
1.2.6. Wartości referencyjnej nie bierze się pod uwagę.
1.3. Wymagana jest zgodność ze współrzędnymi trójchromatycznymi dla świateł głównych wyposażonych w żarówki o temperaturze barwowej zgodnej ze źródłem normalnym A.
Wartości fotometryczne światła głównego wysyłającego światło barwy żółtej selektywnej przy użyciu żarówki bezbarwnej należy pomnożyć przez 0,84.
2. PIERWSZE POBRANIE PRÓBEK
Przy pierwszym pobraniu próbek wybiera się losowo cztery światła główne. Pierwszą próbkę złożoną z dwóch sztuk oznacza się literą A, a drugą próbkę złożoną z dwóch sztuk oznacza się literą B.
2.1. Zgodności nie podważa się
W wyniku pobrania próbek zgodnie z rys. 1 w niniejszym załączniku zgodności seryjnie produkowanych świateł głównych nie podważa się, jeżeli niekorzystne odchylenia zmierzonych wartości parametrów świateł wynoszą:
2.1.1.1. próbka A
|
A1: |
jedno światło główne 0 % |
|
|
jedno światło główne nie więcej niż 20 % |
|
A2: |
obydwa światła główne więcej niż 0 % |
|
|
ale nie więcej niż 20 % |
|
|
przejść do próbki B |
2.1.1.2. próbka B
|
B1: |
obydwa światła główne 0 % |
2.1.2. lub gdy spełnione są warunki określone w pkt 1.2.2 dla próbki A.
2.2. Podważenie zgodności
W wyniku pobrania próbek zgodnie z rys. 1 w niniejszym załączniku zgodność seryjnie produkowanych świateł głównych podważa się i wymaga od producenta dostosowania produkcji do wymagań, jeżeli odchylenia zmierzonych wartości parametrów świateł wynoszą:
2.2.1.1. próbka A
|
A3: |
jedno światło główne nie więcej niż 20 % |
|
|
jedno światło główne więcej niż 20 % |
|
|
ale nie więcej niż 30 % |
2.2.1.2. próbka B
|
B2: |
w przypadku A2 |
|
|
jedno światło główne więcej niż 0 % |
|
|
ale nie więcej niż 20 % |
|
|
jedno światło główne nie więcej niż 20 % |
|
B3: |
w przypadku A2 |
|
|
jedno światło główne 0 % |
|
|
jedno światło główne więcej niż 20 % |
|
|
ale nie więcej niż 30 % |
2.2.2. lub gdy nie są spełnione warunki określone w pkt 1.2.2 dla próbki A.
2.3. Cofnięcie homologacji
Zgodność podważa się i stosuje się przepisy pkt 13, jeżeli w wyniku pobrania próbek zgodnie z rys. 1 w niniejszym załączniku odchylenia zmierzonych wartości parametrów świateł głównych wynoszą:
2.3.1. próbka A
|
A4: |
jedno światło główne nie więcej niż 20 % |
|
|
jedno światło główne więcej niż 30 % |
|
A5: |
obydwa światła główne więcej niż 20 % |
2.3.2. próbka B
|
B4: |
w przypadku A2 |
|
|
jedno światło główne więcej niż 0 % |
|
|
ale nie więcej niż 20 % |
|
|
jedno światło główne więcej niż 20 % |
|
B5: |
w przypadku A2 |
|
|
obydwa światła główne więcej niż 20 % |
|
B6: |
w przypadku A2 |
|
|
jedno światło główne 0 % |
|
|
jedno światło główne więcej niż 30 % |
2.3.3. lub gdy nie są spełnione warunki określone w pkt 1.2.2 dla próbek A i B.
3. PONOWNE POBRANIE PRÓBEK
W przypadkach A3, B2 i B3 w terminie dwóch miesięcy od daty powiadomienia wymagane jest ponowne pobranie próbek, w którym spośród egzemplarzy wyprodukowanych po dostosowaniu pobiera się trzecią próbkę C złożoną z dwóch świateł głównych oraz czwartą próbkę D złożoną również z dwóch świateł głównych.
3.1. Zgodności nie podważa się
W wyniku pobrania próbek zgodnie z rys. 1 w niniejszym załączniku zgodności seryjnie produkowanych świateł głównych nie podważa się, jeżeli odchylenia zmierzonych wartości parametrów świateł wynoszą:
3.1.1.1. próbka C
|
C1: |
jedno światło główne 0 % |
|
|
jedno światło główne nie więcej niż 20 % |
|
C2: |
obydwa światła główne więcej niż 0 % |
|
|
ale nie więcej niż 20 % |
przejść do próbki D
3.1.1.2. próbka D
|
D1: |
w przypadku C2: obydwa światła główne 0 % |
3.1.2. lub gdy spełnione są warunki określone w pkt 1.2.2 dla próbki C.
3.2. Podważenie zgodności
W wyniku pobrania próbek zgodnie z rys. 1 w niniejszym załączniku zgodność seryjnie produkowanych świateł głównych podważa się i wymaga od producenta dostosowania produkcji do wymagań, jeżeli odchylenia zmierzonych wartości parametrów świateł wynoszą:
3.2.1.1. próbka D
|
D2: |
w przypadku C2 |
|
|
jedno światło główne więcej niż 0 % |
|
|
ale nie więcej niż 20 % |
|
|
jedno światło główne nie więcej niż 20 % |
3.2.1.2. lub gdy nie są spełnione warunki określone w pkt 1.2.2 dla próbki C.
3.3. Cofnięcie homologacji
Zgodność podważa się i stosuje się przepisy pkt 14, jeżeli w wyniku pobrania próbek zgodnie z rys. 1 w niniejszym załączniku odchylenia zmierzonych wartości parametrów świateł głównych wynoszą:
3.3.1. próbka C
|
C3: |
jedno światło główne nie więcej niż 20 % |
|
|
jedno światło główne więcej niż 20 % |
|
C4: |
obydwa światła główne więcej niż 20 % |
3.3.2. próbka D
|
D3: |
w przypadku C2 |
|
|
jedno światło główne 0 lub więcej niż0 % |
|
|
jedno światło główne więcej niż 20 % |
3.3.3. lub gdy nie są spełnione warunki określone w pkt 1.2.2 dla próbek C i D.
4. ZMIANA POŁOŻENIA PIONOWEGO GRANICY ŚWIATŁA I CIENIA
Do sprawdzania zmiany pionowego położenia granicy światła i cienia pod wpływem ciepła stosuje się następującą procedurę:
Jedno ze świateł głównych z próbki A, po pobraniu próbek zgodnie z rys. 1 w niniejszym załączniku, poddaje się badaniom zgodnie z procedurą opisaną w pkt 2.1 załącznika 4, po poddaniu go trzykrotnie cyklowi opisanemu w pkt 2.2.2 załącznika 4. Światło główne spełnia kryteria dopuszczalności, jeżeli Δr nie przekracza 1,5 mrad.
Jeżeli wartość ta jest większa niż 1,5 mrad, ale nie większa niż 2,0 mrad, to badaniu poddaje się drugie światło główne z próbki A. Średnia z odnotowanych wartości bezwzględnych dla obydwu próbek nie może być większa niż 1,5 mrad.
Jeżeli jednak próbka A nie zachowuje powyższej wartości 1,5 mrad, to tej samej procedurze poddaje się dwa światła główne z próbki B, przy czym wartość Δr dla każdego z nich nie może być większa niż 1,5 mrad.
Rysunek 1
2 urządzenia
Pierwsza próbka
4 urządzenia wybrane losowo w podziale na próbki A i B
2 urządzenia
KONIEC
przejdź do próbki B
KONIEC
Dostosowanie
Producent musi dostarczyć produkty zgodne z wymogami
2 urządzenia
Ponowne pobranie próbek
4 urządzenia wybrane losowo w podziale na próbki C i D
2 urządzenia
Możliwe wyniki próbki A
Możliwe wyniki próbki C
KONIEC
przejdź do próbki D
KONIEC
przejdź do dostosowania
Możliwe wyniki próbki D
Możliwe wyniki próbki B
Cofnięcie homologacji
Maksymalne odchylenie [w procentach] w niekorzystnym kierunku w stosunku do dopuszczalnych wartości
|
10.7.2010 |
PL |
Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej |
L 177/211 |
Jedynie oryginalne teksty EKG ONZ mają skutek prawny na mocy międzynarodowego prawa publicznego. Status i datę wejścia w życie niniejszego regulaminu należy sprawdzać w najnowszej wersji dokumentu EKG ONZ dotyczącego statusu TRANS/WP.29/343, dostępnej pod adresem: http://www.unece.org/trans/main/wp29/wp29wgs/wp29gen/wp29fdocstts.html
Regulamin nr 46 Europejskiej Komisji Gospodarczej Organizacji Narodów Zjednoczonych (EKG ONZ) – Jednolite wymagania dotyczące homologacji urządzeń widzenia pośredniego oraz homologacji pojazdów silnikowych w odniesieniu do instalacji tych urządzeń
Obejmujący wszystkie obowiązujące teksty, w tym:
Suplement 4 do serii poprawek 02 – data wejścia w życie: 22 lipca 2009 r.
Sprostowanie 1 do suplementu 4 – data wejścia w życie: 11 listopada 2009 r.
SPIS TREŚCI
REGULAMIN
|
1. |
Zakres |
I. URZĄDZENIA WIDZENIA POŚREDNIEGO
|
2. |
Definicje |
|
3. |
Wniosek o udzielenie homologacji |
|
4. |
Oznakowania |
|
5. |
Homologacja |
|
6. |
Wymogi |
|
6.1. |
Lusterka |
|
6.2. |
Urządzenia widzenia pośredniego inne niż lusterka |
|
7. |
Modyfikacja typu urządzenia widzenia pośredniego i rozszerzenie homologacji |
|
8. |
Zgodność produkcji |
|
9. |
Kary za niezgodność produkcji |
|
10. |
Ostateczne zaniechanie produkcji |
|
11. |
Nazwy i adresy placówek technicznych upoważnionych do przeprowadzania badań homologacyjnych oraz nazwy i adresy służb administracyjnych |
II. INSTALACJA URZĄDZEŃ WIDZENIA POŚREDNIEGO
|
12. |
Definicje |
|
13. |
Wniosek o udzielenie homologacji |
|
14. |
Homologacja |
|
15. |
Wymogi |
|
16. |
Modyfikacja typu pojazdu i rozszerzenie homologacji |
|
17. |
Zgodność produkcji |
|
18. |
Kary za niezgodność produkcji |
|
19. |
Ostateczne zaniechanie produkcji |
|
20. |
Nazwy i adresy placówek technicznych upoważnionych do przeprowadzania badań homologacyjnych oraz nazwy i adresy służb administracyjnych |
|
21. |
Przepisy przejściowe |
ZAŁĄCZNIKI
|
Załącznik 1 – |
Wzór dokumentu informacyjnego dotyczącego homologacji typu urządzenia widzenia pośredniego |
|
Załącznik 2 – |
Wzór dokumentu informacyjnego dotyczącego homologacji typu pojazdu w odniesieniu do instalacji urządzeń widzenia pośredniego |
|
Załącznik 3 – |
Zawiadomienie dotyczące udzielenia, odmowy, rozszerzenia lub cofnięcia homologacji lub ostatecznego zaniechania produkcji typu urządzenia widzenia pośredniego, na mocy regulaminu nr 46 |
|
Załącznik 4 – |
Zawiadomienie dotyczące udzielenia, odmowy, rozszerzenia lub cofnięcia homologacji lub ostatecznego zaniechania produkcji typu pojazdu w odniesieniu do montażu urządzeń widzenia pośredniego na mocy regulaminu nr 46 |
|
Załącznik 5 – |
Układ znaku homologacji urządzenia widzenia pośredniego |
|
Załącznik 6 – |
Metoda badań służąca do określania współczynnika odbicia |
|
Załącznik 7 – |
Procedura określania promienia krzywizny „r” powierzchni odbijającej lusterka |
|
Załącznik 8 – |
Procedura określania punktu „H” i rzeczywistego kąta tułowia dla pozycji siedzącej w pojazdach silnikowych |
|
Dodatek 1 – |
Opis trójwymiarowej maszyny punktu „H” |
|
Dodatek 2 – |
Trójwymiarowy układ odniesienia |
|
Dodatek 3 – |
Dane odniesienia dotyczące miejsc siedzących |
|
Załącznik 9 – |
(zarezerwowany) |
|
Załącznik 10 – |
Obliczanie odległości wykrywania |
1. ZAKRES
Niniejszy regulamin stosuje się do:
|
a) |
obowiązkowych i opcjonalnych urządzeń widzenia pośredniego, określonych w pkt 15.2.1.1.1, dla pojazdów kategorii M i N (1) oraz obowiązkowych i opcjonalnych urządzeń widzenia pośredniego wymienionych w pkt 15.2.1.1.3 i 15.2.1.1.4 dla pojazdów kategorii L (1) z nadwoziem co najmniej częściowo osłaniającym kierowcę; |
|
b) |
instalacji urządzeń widzenia pośredniego w pojazdach kategorii M i N oraz w pojazdach kategorii L (1) z nadwoziem co najmniej częściowo osłaniającym kierowcę. |
I. URZĄDZENIA WIDZENIA POŚREDNIEGO
2. DEFINICJE
Dla celów niniejszego regulaminu:
„Urządzenia widzenia pośredniego” oznaczają urządzenia służące do obserwacji niewidocznego bezpośrednio obszaru ruchu znajdującego się w bezpośrednim otoczeniu pojazdu. Rolę tę mogą spełniać typowe lusterka, urządzenia typu kamera-monitor lub inne urządzenia, które dostarczają kierowcy informacji na temat pośredniego pola widzenia.
„Lusterko” oznacza każde urządzenie, z wyjątkiem urządzeń takich, jak peryskopy, zapewniające wyraźny widok z tyłu, z boku lub z przodu pojazdu, w polu widzenia określonym w pkt 15.2.4.
2.1.1.1. „Lusterko wewnętrzne” oznacza urządzenie określone w pkt 2.1, które może być przymocowane w części pasażerskiej pojazdu.
2.1.1.2. „Lusterko zewnętrzne” oznacza urządzenie określone w pkt 2.1, które może być przymocowane na zewnętrznej powierzchni pojazdu.
2.1.1.3. „Lusterko kontrolne” oznacza lusterko inne niż lusterka zdefiniowane w pkt 2.1.1, które mogą być przymocowane wewnątrz lub na zewnętrz pojazdu, w celu zapewnienia pola widzenia innego niż pole określone w pkt 15.2.4.
2.1.1.4. „System wspomagający widzenie” oznacza system, który umożliwia kierowcy wykrycie lub zauważenie obiektów w bezpośrednim otoczeniu pojazdu.
2.1.1.5. „r” oznacza średni promień krzywizny mierzony na powierzchni odbijającej zgodnie z metodą opisaną w załączniku 7.
2.1.1.6. „Główny promień krzywizny w jednym punkcie powierzchni odbijającej (r i )” oznacza wartość otrzymaną za pomocą przyrządu opisanego w załączniku 7, która jest mierzona na łuku powierzchni odbijającej, przechodzącym przez środek tej powierzchni i równolegle do odcinka b zdefiniowanego w pkt 6.1.2.1.2.1 oraz na łuku prostopadłym do tego odcinka.
2.1.1.7. „Promień krzywizny w jednym punkcie powierzchni odbijającej (rp)” oznacza średnią arytmetyczną głównych promieni krzywizny „r i ” oraz „r i '”, tj.:
2.1.1.8. „Powierzchnia sferyczna” oznacza powierzchnię o stałym i równym promieniu we wszystkich kierunkach.
2.1.1.9. „Powierzchnia asferyczna” oznacza powierzchnię posiadającą stały promień tylko w jednej płaszczyźnie.
2.1.1.10. „Lusterko asferyczne” oznacza lusterko składające się z części sferycznej i asferycznej, w którym musi być zaznaczone przejście powierzchni odbijającej od części sferycznej do asferycznej. Krzywizna głównej osi lusterka jest określona za pomocą układu współrzędnych x/y, wyznaczonych przez promień głównej powierzchni sferycznej:
|
R |
: |
nominalny promień części sferycznej |
|
k |
: |
stała zmiany krzywizny |
|
a |
: |
stała rozmiaru głównej powierzchni sferycznej |
2.1.1.11. „Środek powierzchni odbijającej” oznacza środek widocznego obszaru powierzchni odbijającej.
2.1.1.12. „Promień krzywizny części składowych lusterka” oznacza promień „c” łuku okręgu najbardziej zbliżonego do zakrzywionej formy części, o których mowa.
2.1.1.13. „Klasa lusterek” oznacza wszystkie urządzenia posiadające jedną albo więcej wspólnych właściwości lub funkcji. Są one klasyfikowane w następujący sposób:
|
— |
Klasa I: „Wewnętrzne lusterko wsteczne”, zapewniające pole widzenia określone w pkt 15.2.4.1. |
|
— |
Klasa II i III: „Główne, zewnętrzne lusterko wsteczne” zapewniające pole widzenia określone w pkt 15.2.4.2 i 15.2.4.3. |
|
— |
Klasa IV: „Zewnętrzne lusterko szerokokątne” zapewniające pole widzenia określone w pkt 15.2.4.4. |
|
— |
Klasa V: „Zewnętrzne lusterko bliskiego zasięgu” zapewniające pole widzenia określone w pkt 15.2.4.5. |
|
— |
Klasa VI: „Lusterko przednie”, zapewniające pole widzenia określone w pkt 15.2.4.6. |
|
— |
Klasa VII: Lusterka przeznaczone dla pojazdów kategorii L z nadwoziem. |
„Urządzenie typu kamera-monitor służące do widzenia pośredniego” oznacza urządzenie określone w pkt 2.1, w przypadku którego uzyskuje się pole widzenia poprzez połączenie kamery i monitora, zgodnie z opisem zawartym w pkt 2.1.2.1 i 2.1.2.2.
2.1.2.1. „Kamera” oznacza urządzenie odwzorowujące za pomocą soczewek obraz świata zewnętrznego, a następnie konwertujące ten obraz na sygnał (np. sygnał wizyjny).
2.1.2.2. „Monitor” jest to urządzenie konwertujące sygnał na obrazy przedstawiane w widmie promieniowania widzialnego.
2.1.2.3. „Wykrywanie” oznacza zdolność do odróżniania obiektu od tła/otoczenia z pewnej odległości.
2.1.2.4. „Kontrast luminancji” oznacza współczynnik jasności pomiędzy obiektem i jego bezpośrednim tłem/otoczeniem, pozwalający na odróżnienie obiektu od jego tła/otoczenia.
2.1.2.5. „Rozdzielczość” oznacza najmniejszy szczegół, który może zostać wykryty przez układ percepcyjny, to znaczy jako oddzielny szczegół całości. Rozdzielczość oka ludzkiego nazywana jest „ostrością widzenia”.
2.1.2.6. „Obiekt krytyczny” jest to okrągły obiekt o średnicy D0 = 0,8 m (2).
2.1.2.7. „Percepcja krytyczna” oznacza poziom percepcji uzyskiwany przez ludzkie oko w różnych warunkach. W warunkach ruchu ulicznego wartością graniczną percepcji krytycznej jest osiem minut kątowych kąta widzenia.
2.1.2.8. „Pole widzenia” oznacza wycinek przestrzeni trójwymiarowej, który jest monitorowany za pomocą urządzenia widzenia pośredniego. O ile nie określono inaczej, definicja ta dotyczy obrazu widzianego na poziomie podłoża dzięki urządzeniu lub urządzeniom innym niż lusterka. Pole widzenia może być ograniczone na skutek odległości wykrywania odpowiadającej obiektowi krytycznemu.
2.1.2.9. „Odległość wykrywania” oznacza odległość mierzoną na poziomie podłoża od punktu odniesienia widzenia do skrajnego punktu, w którym można zaobserwować obiekt krytyczny (ledwo osiągnięta wartość graniczna percepcji krytycznej).
2.1.2.10. „Krytyczne pole widzenia” oznacza obszar, w którym urządzenie widzenia pośredniego musi wykryć obiekt krytyczny – określany przez kąt i jedną lub więcej odległości wykrywania.
2.1.2.11. „Punkt odniesienia widzenia” oznacza punkt (połączony z pojazdem), do którego odnosi się zalecane pole widzenia. Jest to rzutowany na podłoże punkt przecięcia się płaszczyzny pionowej przechodzącej przez punkty oczne kierowcy z płaszczyzną równoległą do środkowej, wzdłużnej płaszczyzny pojazdu, znajdującą się na zewnątrz pojazdu w odległości 20 cm.
2.1.2.12. „Widmo promieniowania widzialnego” oznacza światło o długości fali mieszczącej się w zakresie postrzegania oka ludzkiego: 380–780 nm (światło widzialne).
2.1.2.13. „Kontrolne urządzenie nagrywające typu kamera-monitor” oznacza kamerę oraz monitor lub sprzęt nagrywający, inny niż urządzenie typu kamera-monitor zdefiniowane w pkt 2.1.2, które może być przymocowane wewnątrz lub na zewnętrz pojazdu, w celu zapewnienia pola widzenia innego niż pole określone w pkt 15.2.4 lub zapewnienia systemu ochrony wewnątrz lub dokoła pojazdu.
2.1.3. „Inne urządzenia widzenia pośredniego” oznaczają urządzenia określone w pkt 2.1, przy czym pole widzenia w tych urządzeniach nie jest uzyskiwane za pomocą lusterka lub urządzenia typu kamera-monitor służącego do widzenia pośredniego.
2.1.4. „Typ urządzenia widzenia pośredniego” oznacza rodzaj urządzeń, które nie różnią się pod względem następujących charakterystyk:
|
— |
projektu urządzenia, łącznie z mocowaniem do nadwozia (jeśli ma to zastosowanie), |
|
— |
w przypadku lusterek: klasy, kształtu, wymiarów oraz promienia krzywizny powierzchni odbijającej lusterka, |
|
— |
w przypadku urządzeń typu kamera-monitor, odległości wykrywania oraz zakresu widzenia. |
3. WNIOSEK O UDZIELENIE HOMOLOGACJI
3.1. Wniosek o udzielenie homologacji typu urządzenia widzenia pośredniego składa właściciel nazwy handlowej lub znaku towarowego lub jego należycie upoważniony przedstawiciel.
3.2. Wzór dokumentu informacyjnego przedstawiony został w załączniku 1.
W przypadku każdego typu urządzenia widzenia pośredniego do wniosku należy dołączyć:
3.3.1. w przypadku lusterek – cztery próbki: trzy do wykorzystania w testach i jedną, która będzie przechowywana w laboratorium w celu wykonania dodatkowych testów, jakie mogłyby okazać się konieczne w przyszłości; laboratorium może wystąpić o dodatkowe próbki;
3.3.2. w przypadku innych urządzeń widzenia pośredniego – po jednej próbce wszystkich części.
4. OZNAKOWANIA
4.1. Próbki urządzeń widzenia pośredniego, złożone w celu uzyskania homologacji, oznaczone są nazwą handlową lub znakiem towarowym producenta; oznakowanie to jest czytelne i nieusuwalne.
4.2. Każde urządzenie ma wystarczająco dużo miejsca do umieszczenia znaku homologacji, który musi być czytelny, po przymocowaniu urządzenia do pojazdu; miejsce to jest wskazane na rysunkach, o których mowa w załączniku 1.
5. HOMOLOGACJA
5.1. Homologacji typu urządzenia służącego do widzenia pośredniego udziela się, jeżeli próbki, których dotyczy wniosek o udzielenie homologacji spełniają wymogi pkt 6 niniejszego regulaminu.
5.2. Każdy homologowany typ otrzymuje numer homologacji. Pierwsze dwie cyfry takiego numeru (obecnie 02) wskazują serię poprawek obejmujących ostatnie poważniejsze zmiany techniczne wprowadzone do niniejszego regulaminu przed udzieleniem homologacji. Ta sama Umawiająca się Strona nie może przypisać tego samego numeru homologacji innemu typowi urządzenia widzenia pośredniego.
5.3. Zawiadomienie o udzieleniu, odmowie, rozszerzeniu lub cofnięciu homologacji lub o ostatecznym zaniechaniu produkcji typu urządzenia widzenia pośredniego zgodnie z niniejszym regulaminem zostaje przekazane Stronom Porozumienia stosującym niniejszy regulamin w postaci formularza zgodnego ze wzorem przedstawionym w załączniku 3 do niniejszego regulaminu.
Na każdym urządzeniu widzenia pośredniego zgodnym z typem homologowanym zgodnie z niniejszym regulaminem, oprócz znaku wymaganego w pkt 4.1, w widocznym miejscu, określonym w pkt 4.2 powyżej, umieszcza się międzynarodowy znak homologacji składający się z:
5.4.1. okręgu otaczającego literę „E”, po której następuje numer wskazujący kraj, który udzielił homologacji (3);
5.4.2. numeru homologacji;
5.4.3. dodatkowego symbolu I, II, III, IV, V, VI lub VII określającego klasę, do której należy lusterko lub symbol „S” w przypadku każdego urządzenia widzenia pośredniego innego niż lusterko. Dodatkowy symbol umieszcza się w dowolnym, dogodnym miejscu w pobliżu okręgu otaczającego literę „E”.
5.5. Znak homologacji musi być łatwy do odczytania i nieusuwalny.
5.6. W załączniku 5 do niniejszego regulaminu przedstawiono przykład układu wyżej wymienionego znaku homologacji i dodatkowego symbolu.
6. WYMOGI
6.1. LUSTERKA
6.1.1. SPECYFIKACJE OGÓLNE
6.1.1.1. Wszystkie lusterka muszą mieć możliwość regulacji.
6.1.1.2. Krawędź powierzchni odbijającej musi być zamknięta w obudowie ochronnej (uchwycie itp.), mającej na obrzeżu wartość „c” większą lub równą 2,5 mm we wszystkich punktach i we wszystkich kierunkach. Jeżeli powierzchnia odbijająca wystaje poza tę osłonę, promień krzywizny „c” na krawędzi części wystającej musi wynosić co najmniej 2,5 mm, a powierzchnia odbijająca musi powrócić do osłony pod działaniem siły 50 N, przyłożonej w punkcie, w którym powierzchnia ta wystaje najbardziej w stosunku do osłony w kierunku poziomym i w przybliżeniu równolegle do wzdłużnej, środkowej płaszczyzny pojazdu.
6.1.1.3. Jeżeli lusterko zamontowane jest na płaskiej powierzchni, wszystkie części niezależnie od ustawienia urządzenia (wliczając do tego części zamontowane do wspornika po teście przewidzianym w pkt 6.1.3.2), które znajdują się w potencjalnym statycznym kontakcie z kulą o średnicy wynoszącej 165 mm w przypadku lusterka wewnętrznego lub 100 mm w wypadku lusterka zewnętrznego – muszą mieć promień krzywizny „c” nie mniejszy niż 2,5 mm.
6.1.1.4. Krawędzie otworów lub wgłębień mocujących, których średnica lub dłuższa przekątna jest mniejsza od 12 mm, są wyłączone z wymagań dotyczących promienia zamieszczonych w pkt 6.1.1.3, pod warunkiem że są one stępione.
6.1.1.5. Urządzenia mocujące lusterka do pojazdów muszą być zaprojektowane w taki sposób, aby cylinder o promieniu 70 mm (50 mm w przypadku pojazdu kategorii L), jako swoją oś mający oś lub jedną z osi przegubu lub obrotu, zapewniającą odchylanie lusterka w kierunku rozpatrywanego uderzenia, przechodził przez co najmniej część powierzchni, do której urządzenie jest przymocowane.
6.1.1.6. Części lusterek zewnętrznych, o których mowa w pkt 6.1.1.2 i 6.1.1.3, wykonane z materiału o twardości nieprzekraczającej 60 stopni w skali Shore’a A, są wyłączone ze stosownych przepisów.
6.1.1.7. W przypadku części lusterek wewnętrznych zamontowanych na sztywnym wsporniku, wykonanych z materiału o twardości poniżej 50 stopni w skali Shore’a A – wymagania zawarte w pkt 6.1.1.2 i 6.1.1.3 będą miały zastosowanie wyłącznie do wspornika.
6.1.2. SPECYFIKACJE SZCZEGÓŁOWE
6.1.2.1. WYMIARY
6.1.2.1.1. Wewnętrzne lusterka wsteczne (klasa I)
Wymiary powierzchni odbijającej muszą być dobrane w taki sposób, aby można było w nią wpisać prostokąt, którego jeden bok ma długość 40 mm, natomiast długość drugiego boku wynosi „a” mm, gdzie:
a „r” jest promieniem krzywizny.
6.1.2.1.2. Główne zewnętrzne lusterka wsteczne (klasy II i III)
6.1.2.1.2.1. Wymiary powierzchni odbijającej muszą umożliwiać wpisanie w nią:
|
— |
prostokąta o wysokości 40 mm, którego szerokość mierzona w milimetrach ma wartość „a”, |
|
— |
odcinka równoległego do wysokości prostokąta, którego długość wyrażona w milimetrach ma wartość „b”. |
6.1.2.1.2.2. Minimalne wartości „a” oraz „b” znajdują się w tabeli poniżej:
|
Klasa lusterka wstecznego |
a (mm) |
b (mm) |
|
II |
|
200 |
|
III |
|
70 |
6.1.2.1.3. Zewnętrzne lusterka szerokokątne (klasa IV)
Kontury powierzchni odbijającej muszą być prostą figurą geometryczną, której wymiary zapewniają (jeśli jest to konieczne, razem z lusterkiem zewnętrznym klasy II) pole widzenia określone w pkt 15.2.4.4.
6.1.2.1.4. Zewnętrzne lusterka bliskiego zasięgu (klasa V)
Kontury powierzchni odbijającej muszą być prostą figurą geometryczną, której wymiary zapewniają pole widzenia określone w pkt 15.2.4.5.
6.1.2.1.5. Lusterka przednie (klasa VI)
Kontury powierzchni odbijającej muszą być prostą figurą geometryczną, której wymiary zapewniają pole widzenia określone w pkt 15.2.4.6.
6.1.2.1.6. Lusterka dla pojazdów kategorii L z nadwoziem (klasa VII)
6.1.2.1.6.1. Główne lusterka zewnętrzne (klasa VII)
Minimalne wymiary powierzchni odbijającej muszą być dobrane w następujący sposób:
|
a) |
powierzchnia odbijająca nie może być mniejsza niż 6 900 mm2; |
|
b) |
lusterka okrągłe nie mogą mieć średnicy mniejszej niż 94 mm; |
|
c) |
w przypadku gdy lusterka wsteczne nie są okrągłe, ich wymiary muszą umożliwiać wpisanie w ich powierzchnię odbijającą okręgu o średnicy 78 mm. |
Maksymalne wymiary powierzchni odbijającej muszą być dobrane w następujący sposób:
|
a) |
żadne okrągłe lusterko wsteczne nie może mieć średnicy przekraczającej 150 mm; |
|
b) |
powierzchnia odbijająca jakiegokolwiek nieokrągłego lusterka wstecznego musi leżeć w granicach prostokąta o wymiarach 120 mm × 200 mm. |
6.1.2.2. Powierzchnia odbijająca oraz współczynniki odbicia
6.1.2.2.1. Powierzchnia odbijająca lusterka musi być płaska lub sferyczna wypukła. Lusterka zewnętrzne mogą być wyposażone w dodatkowe części asferyczne, pod warunkiem że główne lusterko spełnia wymagania w zakresie pośredniego pola widzenia.
6.1.2.2.2. Różnice pomiędzy promieniami krzywizny lusterek
6.1.2.2.2.1. Różnica pomiędzy wartościami „ri ”, „r'i ” oraz „rp ” w żadnym z punktów odniesienia nie może przekroczyć 0,15 r.
6.1.2.2.2.2. Różnica pomiędzy wartością dowolnego promienia krzywizny („rp1 ”, „rp2 ” i „rp3 ”) oraz promieniem „r” nie może przekroczyć 0,15 r.
6.1.2.2.2.3. Jeżeli wartość promienia „r” nie jest mniejsza od 3 000 mm, wartość 0,15 r cytowana w pkt 6.1.2.2.2.1 i 6.1.2.2.2.2 jest zastępowana wartością 0,25 r.
6.1.2.2.3. Wymagania dla asferycznych części lusterek
6.1.2.2.3.1. Lusterka asferyczne powinny posiadać odpowiednią wielkość oraz właściwy kształt, które zapewnią dostarczenie kierowcy użytecznych informacji. Zwykle oznacza to minimalną szerokość w niektórych miejscach wynoszącą 30 mm.
6.1.2.2.3.2. Promień krzywizny ri części asferycznej nie może być mniejszy niż 150 mm.
Wartość promienia „r” dla luster sferycznych nie może być mniejsza niż:
6.1.2.2.4.1. 1 200 mm dla wewnętrznych lusterek wstecznych (klasa I);
6.1.2.2.4.2. 1 200 mm dla głównych zewnętrznych lusterek wstecznych klasy II i III;
6.1.2.2.4.3. 300 mm dla zewnętrznych lusterek szerokokątnych (klasa IV) oraz zewnętrznych lusterek bliskiego zasięgu (klasa V);
6.1.2.2.4.4. 200 mm dla lusterek przednich (klasa VI);
6.1.2.2.4.5. 1 000 mm ani większa niż 1 500 mm w przypadku lusterek klasy VII.
6.1.2.2.5. Wartość zwykłego współczynnika odbicia, określonego zgodnie z metodą opisaną w załączniku 6, nie może być mniejsza niż 40 %.
W przypadku powierzchni odbijających o zmiennym stopniu odbicia pozycja „dzienna” musi umożliwić rozpoznawanie kolorów sygnalizacji świetlnej. Wartość normalnego współczynnika odbicia w pozycji „nocnej” nie może być mniejsza niż 4 %.
6.1.2.2.6. Powierzchnia odbijająca musi zachować właściwości określone w pkt 6.1.2.2.5, pomimo długiego czasu narażenia lusterka na niekorzystne warunki pogodowe podczas normalnej eksploatacji.
6.1.3. Test
Lusterka w klasach I do VI i w klasie VII (z takimi samymi elementami budowy jak w klasie III) są przedmiotem testów opisanych w pkt 6.1.3.2.1 i 6.1.3.2.2. Lusterka klasy VII z trzonkiem są przedmiotem testów opisanych w pkt 6.1.3.2.3.
6.1.3.1.1. Test przewidziany w pkt 6.1.3.2 nie jest wymagany w przypadku lusterek zewnętrznych, których żadna z części nie znajduje się na wysokości mniejszej niż 2 m od podłoża, niezależnie od ustawienia lusterka, gdy obciążenie pojazdu odpowiada jego maksymalnej masie całkowitej.
Odstępstwo to stosuje się również do mocowań lusterek (płyt mocujących, ramion, połączeń przegubowych itd.), znajdujących się w odległości mniejszej niż 2 m od podłoża i niewystających poza całkowitą szerokość pojazdu, mierzoną w płaszczyźnie poprzecznej przechodzącej przez najniższe mocowanie lusterka lub jakikolwiek inny punkt znajdujący się z przodu tej płaszczyzny, jeśli konfiguracja ta zwiększa szerokość całkowitą pojazdu.
W takich przypadkach należy dołączyć opis przedstawiający sposób montowania lusterka w celu dostosowania się do wymienionych powyżej warunków w zakresie ustawienia mocowań lusterka w pojeździe.
W przypadku korzystania z niniejszego odstępstwa ramię powinno być oznaczone w trwały sposób symbolem:
a w świadectwie homologacji typu powinna znajdować się informacja na ten temat.
6.1.3.2. Test zderzeniowy
Test opisany w niniejszym punkcie nie jest przeprowadzany dla urządzeń zintegrowanych z nadwoziem pojazdu tworzących czołową powierzchnię odchyloną pod kątem (mierzonym względem wzdłużnej środkowej płaszczyzny pojazdu) nie większym niż 45°, lub urządzeń, które nie wystają więcej niż na 100 mm poza obrys nadwozia, zgodnie z regulaminem nr 26.
6.1.3.2.1. Opis urządzenia do przeprowadzania testów
Urządzenie do przeprowadzania testów składa się z wahadła, które może wychylać się pomiędzy dwoma poziomymi osiami prostopadłymi względem siebie, przy czym jedna z nich jest prostopadła do płaszczyzny, w której znajduje się trajektoria puszczonego w ruch wahadła.
Na końcu wahadła zawieszony jest młot w kształcie sztywnej kuli o średnicy 165 ± 1 mm, pokrytej warstwą gumy o grubości 5 mm i twardości wynoszącej 50 punktów w skali Shore’a A.
Przewidziane jest urządzenie, które pozwala określić maksymalny kąt ustawienia ramienia w płaszczyźnie swobodnego ruchu wahadła.
Wspornik przymocowany trwale do struktury wahadła służy do utrzymywania próbek w położeniu spełniającym wymagania dotyczące uderzenia określone w pkt 6.1.3.2.2.6.
Rysunek 1 przedstawia wymiary (w mm) urządzenia do przeprowadzania testów oraz szczegółowe specyfikacje techniczne:
Rysunek 1
6.1.3.2.1.2. Środek uderzenia wahadła pokrywa się ze środkiem kuli pełniącej rolę młota. Punkt ten znajduje się w odległości l od osi oscylacji w płaszczyźnie swobodnego ruchu wahadła, wynoszącej 1 m ± 5 mm. Zredukowana masa wahadła mo wynosi 6,8 ±0,05 kg. Zależność pomiędzy masą mo, masą całkowitą wahadła m oraz odległością d między środkiem ciężkości wahadła a osią obrotu wahadła wyrażona jest następującym wzorem:
6.1.3.2.2. Opis testu
6.1.3.2.2.1. Procedurą służącą do przytwierdzania lusterka do wspornika będzie procedura zalecana przez producenta urządzenia lub, w stosownych przypadkach, przez producenta pojazdu.
Ustawienie lusterka podczas testu:
6.1.3.2.2.2.1. Lusterka są umieszczane na wahadłowym urządzeniu do prób uderzeniowych w taki sposób, aby ich osie pionowa i pozioma znajdowały się w podobnej pozycji jak w przypadku, gdy lusterko jest instalowane w pojeździe zgodnie z instrukcją montażu opracowaną przez wnioskodawcę.
6.1.3.2.2.2.2. W przypadku lusterka regulowanego względem podstawy ustawienie podczas testu musi być takie, aby stwarzało jak najmniejszą możliwość zadziałania jakiegokolwiek mechanizmu obrotowego, w granicach regulacji określonej przez wnioskodawcę.
6.1.3.2.2.2.3. Jeżeli lusterko jest wyposażone w mechanizm służący do regulacji odległości od podstawy, urządzenie to musi być ustawione w położeniu, w którym odległość między obudową a podstawą jest najmniejsza.
6.1.3.2.2.2.4. Jeśli powierzchnia odbijająca jest ruchoma względem obudowy, ustawia się ją w taki sposób, aby jej górny narożnik najbardziej oddalony od pojazdu, był maksymalnie wysunięty w stosunku do osłony.
6.1.3.2.2.3. Z wyjątkiem testu 2 dotyczącego lusterek wewnętrznych (zob. pkt 6.1.3.2.2.6.1), gdy wahadło znajduje się w pozycji pionowej, płaszczyzny: pozioma i pionowa wzdłużna, przechodząc przez środek młota, przechodzą przez środek powierzchni odbijającej zdefiniowany w pkt 2.1.1.11. Kierunek wzdłużny oscylacji wahadła jest równoległy do środkowej płaszczyzny wzdłużnej pojazdu.
6.1.3.2.2.4. Jeżeli w warunkach dotyczących ustawienia określonych w pkt 6.1.3.2.2.1 i 6.1.3.2.2.2 części lusterka ograniczają powrót wahadła, punkt uderzenia musi być przemieszczony w kierunku prostopadłym do osi danego obrotu lub przegubu.
Takie przemieszczenie nie może być większe niż przemieszczenie niezbędne do wykonania badania. Przemieszczenie to musi być ograniczone w taki sposób, aby:
|
— |
kula pełniąca rolę młota pozostawała przynajmniej styczna do cylindra zdefiniowanego w pkt 6.1.1.5, |
|
— |
lub też punkt styczności z młotem znajdował się co najmniej 10 mm od obrzeża powierzchni odbijającej. |
6.1.3.2.2.5. Test polega na swobodnym spadku młota z wysokości odpowiadającej kątowi odchylenia wahadła 60o od pionu w taki sposób, aby młot uderzył lusterko w momencie, gdy wahadło osiąga pozycję pionową.
Lusterka poddawane są uderzeniom w poniższych zróżnicowanych warunkach:
6.1.3.2.2.6.1. Lusterka wewnętrzne
|
— |
Test 1: Punkt uderzenia odpowiada definicji w pkt 6.1.3.2.2.3. Uderzenie musi być takie, aby młot uderzał w lusterko po stronie powierzchni odbijającej. |
|
— |
Badanie 2: Punkt uderzenia na krawędzi obudowy ochronnej jest taki, że uderzenie tworzy kąt 45° z powierzchnią odbijającą i znajduje się w płaszczyźnie poziomej przechodzącej przez środek tej powierzchni. Uderzenie musi nastąpić po stronie powierzchni odbijającej. |
6.1.3.2.2.6.2. Lusterka zewnętrzne
|
— |
Test 1: Punkt uderzenia odpowiada definicji w pkt 6.1.3.2.2.3 lub 6.1.3.2.2.4. Uderzenie musi być takie, aby młot uderzał w lusterko po stronie powierzchni odbijającej. |
|
— |
Test 2: Punkt uderzenia odpowiada definicji w pkt 6.1.3.2.2.3 lub 6.1.3.2.2.4. Uderzenie musi być takie, aby młot uderzał w lusterko po stronie przeciwnej do powierzchni odbijającej. |
W przypadkach gdy lusterka wsteczne klasy II lub III są przytwierdzone do tego samego mocowania co lusterka wsteczne klasy IV, powyższe badania są przeprowadzane na dolnym lusterku. Placówka techniczna upoważniona do przeprowadzania badań może jednak powtórzyć jeden lub oba testy na lusterku górnym, o ile jest ono umieszczone niżej niż 2 m od podłoża.
6.1.3.2.3. Test zginania na obudowie ochronnej przytwierdzonej do trzonka (klasa VII)
6.1.3.2.3.1. Opis testu
Obudowę ochronną umieszcza się poziomo w przyrządzie zaciskowym w taki sposób, aby elementy zamocowania służące do regulowania mogły być dobrze zamknięte. Koniec miejsca zaciskania elementu służącego do regulacji wspornika lusterka, znajdujący się najbliżej punktu zamocowania, jest przytrzymywany w kierunku największego wymiaru sztywnym ogranicznikiem o szerokości 15 mm, który pokrywa całą szerokość obudowy lusterka.
Przy drugim końcu jest przymocowywany taki sam ogranicznik, w celu przyłożenia do tego punktu wymaganego ciężaru koniecznego do przeprowadzenia badania (rysunek 2).
Koniec obudowy, który znajduje się po przeciwnej stronie punktu obciążenia, może być również zamknięty, zamiast utrzymywania w pozycji wskazanej na rysunku 2.
Rysunek 2
Przykład oprzyrządowania służącego do badania zginania lusterek wstecznych
6.1.3.2.3.2. Obciążenie podczas badania wynosi 25 kg i musi być utrzymywane przez jedną minutę.
6.1.3.3. Wyniki testów
W testach opisanych w pkt 6.1.3.2 wahadło musi po uderzeniu kontynuować ruch w taki sposób, aby rzut pozycji przyjętej przez ramię w płaszczyźnie swobodnego ruchu wahadła tworzył z pionem kąt co najmniej 20°. Dokładność pomiaru kąta wynosi ± 1°.
6.1.3.3.1.1. Powyższy wymóg nie dotyczy lusterek przyklejonych do przedniej szyby, w stosunku do których po przeprowadzeniu testu ma zastosowanie wymóg określony w pkt 6.1.3.3.2.
6.1.3.3.1.2. Wymagany kąt względem pionu jest zmniejszony z 20° do 10° dla wszystkich lusterek wstecznych klasy II i IV oraz dla lusterek wstecznych klasy III, które są przytwierdzane do takiego samego mocowania, jakie jest używane do lusterek klasy IV.
6.1.3.3.2. W przypadku złamania mocowania lusterka w czasie badania opisanego w pkt 6.1.3.2 dla lusterek przyklejanych do przedniej szyby zachowana część nie może wystawać poza podstawę o więcej niż 10 mm, a konfiguracja pozostała po badaniu musi spełniać warunki określone w pkt 6.1.1.3.
Powierzchnia odbijająca nie może ulec stłuczeniu w czasie testów opisanych w pkt 6.1.3.2. Niemniej jednak stłuczenie jest dopuszczalne przy spełnieniu jednego z poniższych warunków:
6.1.3.3.3.1. odłamki szkła w dalszym ciągu przylegają do tylnej części obudowy lub też do powierzchni mocno przymocowanej do obudowy; dopuszczalne jest częściowe oddzielenie szkła od jego podłoża, pod warunkiem że nie przekracza ono 2,5 mm po każdej stronie pęknięć. Dopuszczalne jest odłączenie się drobnych odprysków od powierzchni szkła w punkcie uderzenia;
6.1.3.3.3.2. powierzchnia odbijająca jest wykonana z bezpiecznego szkła.
6.2. URZĄDZENIA WIDZENIA POŚREDNIEGO INNE NIŻ LUSTERKA
6.2.1. WYMOGI OGÓLNE
6.2.1.1. Jeśli urządzenie widzenia pośredniego wymaga regulacji przez użytkownika, regulacja ta musi być przeprowadzana bez pomocy narzędzi.
6.2.1.2. Jeżeli urządzenie widzenia pośredniego może odwzorowywać całe zalecane pole widzenia wyłącznie poprzez skanowanie pola widzenia, cały proces skanowania, odwzorowywania i ustawiania urządzenia do pozycji wyjściowej nie powinien trwać dłużej niż 2 sekundy.
6.2.2. URZĄDZENIA TYPU KAMERA-MONITOR SŁUŻĄCE DO WIDZENIA POŚREDNIEGO
6.2.2.1. Wymogi ogólne
6.2.2.1.1. Jeśli urządzenie typu kamera-monitor, służące do widzenia pośredniego, jest zamontowane na płaskiej powierzchni, wszystkie części, niezależnie od pozycji regulacyjnej urządzenia, które potencjalnie stykają się statycznie z obszarem kulistym o średnicy wynoszącej 165 mm w przypadku monitora lub 100 mm w przypadku kamery – muszą mieć promień krzywizny „c” wynoszący nie mniej niż 2,5 mm.
6.2.2.1.2. Krawędzie otworów lub wgłębień mocujących, których średnica lub dłuższa przekątna jest mniejsza niż 12 mm, są wyłączone z wymagań dotyczących promienia zamieszczonych w pkt 6.2.2.1.1, pod warunkiem że są one stępione.
6.2.2.1.3. W przypadku części kamery lub monitora, wykonanych z materiału o twardości poniżej 60 punktów w skali Shore’a A i zamontowanych na sztywnym wsporniku, wymagania zawarte w pkt 6.2.2.1.1 mają zastosowanie wyłącznie do wspornika.
6.2.2.2. Wymogi funkcjonalne
6.2.2.2.1. Kamera powinna działać prawidłowo w warunkach słabego oświetlenia. Powinna zapewniać kontrast luminancji co najmniej 1:3 w warunkach słabego oświetlenia poza częścią obrazu, w której źródło światła jest reprodukowane (warunek zgodny z definicją podaną w normie EN 12368: 8.4). Źródło światła musi zapewnić oświetlenie wynoszące 40 000 lx. Kąt pomiędzy normalną do płaszczyzny czujnika a linią łączącą środkowy punkt czujnika ze źródłem światła powinien wynosić 10°.
6.2.2.2.2. Monitor powinien odwzorowywać minimalny kontrast w zmiennych warunkach oświetlenia określonych w normie ISO 15008:2003.
6.2.2.2.3. Należy zapewnić możliwość ręcznego lub automatycznego regulowania średniej luminancji monitora, stosownie do warunków zewnętrznych.
6.2.2.2.4. Pomiary kontrastu luminancji wykonywane są zgodnie z normą ISO 15008: 2003.
6.2.3. INNE URZĄDZENIA WIDZENIA POŚREDNIEGO
Należy udowodnić, że urządzenie spełnia następujące wymagania:
6.2.3.1. Urządzenie rejestruje widmo promieniowania widzialnego i zawsze odwzorowuje ten obraz bez konieczności konwertowania go do światła widzialnego.
6.2.3.2. Należy zagwarantować funkcjonalność w warunkach, w jakich system będzie eksploatowany. W zależności od technologii stosowanej do otrzymywania i przedstawiania obrazu pkt 6.2.2.2 stosuje się w całości lub częściowo. W innych przypadkach funkcjonalność należy zapewnić poprzez ustalenie i zademonstrowanie czułości systemu, z wykorzystaniem środków analogicznych do środków wymienionych w pkt 6.2.2.2, aby zaoferować funkcję porównywalną lub lepszą od wymaganej oraz zagwarantować funkcjonalność, która odpowiada funkcjonalności wymaganej dla urządzeń typu kamera-monitor służących do widzenia pośredniego – lub lepszą.
7. MODYFIKACJA TYPU URZĄDZENIA WIDZENIA POŚREDNIEGO I ROZSZERZENIE HOMOLOGACJI
Każda modyfikacja typu urządzenia widzenia pośredniego, w tym jego umocowania do nadwozia, wymaga powiadomienia służb administracyjnych, które udzieliły homologacji typu dla urządzenia widzenia pośredniego. W takim przypadku służby administracyjne mogą:
7.1.1. uznać, że wprowadzone modyfikacje prawdopodobnie nie będą miały istotnego szkodliwego wpływu i że dane urządzenie widzenia pośredniego w dalszym ciągu spełnia wymagania; lub
7.1.2. zażądać dodatkowego sprawozdania z badań od placówki technicznej upoważnionej do przeprowadzania takich badań.
7.2. Strony Porozumienia stosujące niniejszy regulamin zostaną powiadomione o potwierdzeniu lub odmowie homologacji, z wyszczególnieniem zmian, zgodnie z procedurą określoną w pkt 5.3 powyżej.
7.3. Wszystkie Strony Porozumienia z 1958 r. stosujące niniejszy regulamin zostaną powiadomione o rozszerzeniu homologacji, zgodnie z procedurą określoną w pkt 5.3 powyżej.
7.4. Właściwy organ udzielający rozszerzenia homologacji nadaje numer seryjny każdemu formularzowi zawiadomienia przygotowanemu w związku z takim rozszerzeniem.
8. ZGODNOŚĆ PRODUKCJI
8.1. Procedury zgodności produkcji są zgodne z procedurami określonymi w dodatku 2 do Porozumienia (E/EKG/324-E/EKG/TRANS/505/Rev.2).
8.2. Każde urządzenie widzenia pośredniego homologowane zgodnie z niniejszym regulaminem jest tak wytwarzane, aby spełniając wymagania określone w pkt 6 powyżej, odpowiadało homologowanemu typowi.
9. KARY ZA NIEZGODNOŚĆ PRODUKCJI
9.1. Homologacja typu urządzenia widzenia pośredniego udzielona na mocy niniejszego regulaminu może być cofnięta, jeżeli nie są spełnione wymogi określone w pkt 8.1 powyżej lub jeżeli typ urządzenia widzenia pośredniego nie spełnił wymogów, o których mowa w pkt 8.2 powyżej.
9.2. Jeżeli Strona Porozumienia stosująca niniejszy regulamin wycofa uprzednio udzieloną homologację, niezwłocznie powiadamia o tym fakcie pozostałe Umawiające się Strony stosujące niniejszy regulamin, wykorzystując w tym celu formularz zawiadomienia z adnotacją na końcu, napisaną dużymi literami oraz opatrzoną datą i podpisem: „HOMOLOGACJA COFNIĘTA”.
10. OSTATECZNE ZANIECHANIE PRODUKCJI
Jeżeli posiadacz homologacji całkowicie zaniecha produkcji urządzenia widzenia pośredniego homologowanego zgodnie z niniejszym regulaminem, jest on zobowiązany powiadomić o tym organ, który udzielił homologacji. Po otrzymaniu powiadomienia organ ten informuje o tym pozostałe Strony Porozumienia stosujące niniejszy regulamin, wykorzystując w tym celu kopię świadectwa homologacji z adnotacją na końcu, napisaną dużymi literami oraz opatrzoną datą i podpisem „ZANIECHANO PRODUKCJI”.
11. NAZWY I ADRESY PLACÓWEK TECHNICZNYCH UPOWAŻNIONYCH DO PRZEPROWADZANIA BADAŃ HOMOLOGACYJNYCH ORAZ NAZWY I ADRESY SŁUŻB ADMINISTRACYJNYCH
Strony Porozumienia stosujące niniejszy regulamin przekazują Sekretariatowi Organizacji Narodów Zjednoczonych nazwy i adresy placówek technicznych upoważnionych do prowadzania badań homologacyjnych oraz nazwy i adresy służb administracyjnych udzielających homologacji, którym należy przesyłać wydane w innych krajach formularze powiadomienia dotyczącego udzielenia, odmowy, rozszerzenia lub cofnięcia homologacji homologacji.
II. INSTALACJA URZĄDZEŃ WIDZENIA POŚREDNIEGO
12. DEFINICJE
Dla potrzeb niniejszego regulaminu:
12.1. „Punkty oczne kierowcy” oznaczają dwa punkty leżące w odległości 65 mm od siebie oraz 635 mm pionowo nad punktem R siedzenia kierowcy, określonym w załączniku 8. Linia prosta łącząca te punkty biegnie prostopadle do pionowej, wzdłużnej, środkowej płaszczyzny pojazdu. Środek odcinka łączącego oba punkty oczne, znajduje się na pionowej płaszczyźnie wzdłużnej, która musi przechodzić przez środek wyznaczonej pozycji siedzącej kierowcy, określonej przez producenta pojazdu.
„Widzenie całkowite” jest to całkowite pole widzenia uzyskane poprzez nałożenie pól widzenia prawego i lewego oka (zob. rysunek 3 poniżej).
Rysunek 3
E = wewnętrzne lusterko wsteczne
OD = oczy kierowcy
OE = oczy kierowcy
ID = pozorne obrazy widziane jednym okiem
IE = pozorne obrazy widziane jednym okiem
I = pozorny obraz całkowity
A = kąt widzenia lewego oka
B = kąt widzenia prawego oka
C = kąt widzenia dwojga oczu
D = kąt widzenia całkowitego
„Typ pojazdu w odniesieniu do widzenia pośredniego” oznacza pojazdy silnikowe, identyczne pod względem następujących właściwości podstawowych:
12.3.1. typu urządzenia widzenia pośredniego;
12.3.2. właściwości nadwozia ograniczających pole widzenia;
12.3.3. współrzędnych punktu „R” (jeśli dotyczy);
12.3.4. zalecanych pozycji oraz oznakowań homologacji typu odnośnie do obowiązkowych i (jeśli są zamontowane) opcjonalnych urządzeń widzenia pośredniego.
12.4. „Pojazdy kategorii L2, L5, M1, M2, M3, N1, N2 i N3 ” oznaczają pojazdy zdefiniowane w załączniku 7 do ujednoliconej rezolucji w sprawie budowy pojazdów (R.E.3) (dokument TRANS/WP.29/78/Rev.1/Amend.2).
12.5. „Wysunięty do przodu układ kierowniczy” oznacza konfigurację, w której silnik jest przesunięty o ponad połowę swojej długości do tyłu w stosunku do obramowania szyby przedniej, a środek koła kierownicy znajduje się w przedniej ćwiartce długości pojazdu.
13. WNIOSEK O UDZIELENIE HOMOLOGACJI
13.1. Wniosek o udzielenie homologacji typu pojazdu w odniesieniu do instalacji urządzeń widzenia pośredniego składa producent pojazdu lub jego należycie uprawniony przedstawiciel.
13.2. Wzór dokumentu informacyjnego znajduje się w załączniku 2.
13.3. Pojazd reprezentatywny dla typu pojazdu zgłoszonego do homologacji należy przedstawić placówce technicznej upoważnionej do przeprowadzania badań homologacyjnych.
13.4. Przed udzieleniem homologacji typu zapewnienie odpowiednich rozwiązań pozwalających na skuteczną kontrolę zgodności produkcji podlega weryfikacji przez właściwy organ.
14. HOMOLOGACJA
14.1. Homologacji udziela się, jeżeli typ pojazdu zgłoszonego do homologacji zgodnie z pkt 13 powyżej spełnia wymogi pkt 15 niniejszego regulaminu.
14.2. Każdy homologowany typ otrzymuje numer homologacji. Pierwsze dwie cyfry takiego numeru (obecnie 02) wskazują serię poprawek obejmujących ostatnie techniczne zmiany wprowadzone do niniejszego regulaminu przed udzieleniem homologacji. Ta sama Umawiająca się Strona nie przydziela tego samego numeru homologacyjnego innemu typowi pojazdu.
14.3. Zawiadomienie o udzieleniu, odmowie, rozszerzeniu lub cofnięciu homologacji typu pojazdu zgodnie z niniejszym regulaminem zostaje przekazane Stronom Porozumienia stosującym niniejszy regulamin w postaci formularza zgodnego ze wzorem przedstawionym w załączniku 4 do niniejszego regulaminu.
15. WYMOGI
15.1. OGÓLNE
15.1.1. Obowiązkowe i opcjonalne urządzenia widzenia pośredniego, określone w tabelce w pkt 15.2.1.1.1, zainstalowane w pojazdach są typu, dla którego udzielono homologacji na mocy niniejszego regulaminu.
15.1.2. Lusterka oraz inne urządzenia widzenia pośredniego muszą być przymocowane w taki sposób, aby nie zmieniały swojego położenia tak znacząco, aby spowodować zmianę mierzonego pola widzenia, ani nie byłyby wprawiane w drgania, które mogłyby spowodować niewłaściwą interpretację widzianego obrazu.
15.1.3. Warunki zawarte w punkcie 15.1.2 muszą być zachowane podczas ruchu pojazdu z prędkością wynoszącą do 80 % jego maksymalnej prędkości konstrukcyjnej, ale nieprzekraczającą 150 km/h.
15.1.4. Należy ustalić pola widzenia określone poniżej za pomocą widzenia całkowitego, przy czym oczy powinny znajdować się w pozycji „punktów ocznych kierowcy”, zdefiniowanych w pkt 12.1. Pola widzenia należy określić w warunkach jazdy pojazdu, zgodnie z definicją zawartą w pkt 2.5.4 załącznika 7 do dokumentu TRANS/WP.29/78/Rev.1/Amend.2, a dla pojazdów klasy M1 i N1 dodatkowo jeszcze dla pasażera na przednim siedzeniu (75 kg). W przypadku gdy ustala się to patrząc przez okna, szyba musi mieć współczynnik całkowitej przepuszczalności światła zgodny z załącznikiem 21 do regulaminu nr 43.
15.2. LUSTERKA
15.2.1. Liczba
15.2.1.1. Minimalna liczba obowiązkowych lusterek
15.2.1.1.1. Pola widzenia opisane w pkt 15.2.4 należy uzyskać z minimalnej liczby lusterek obowiązkowych, przedstawionych w poniższej tabeli. Jeżeli obecność danego lusterka nie jest wymagana przez prawo, oznacza to, że nie jest wymagany żaden inny system widzenia pośredniego.
|
Kategoria pojazdu |
Lusterko wewnętrzne |
Lusterka zewnętrzne |
||||
|
Lusterko wewnętrzne Klasa I |
Lusterko główne (duże) Klasa II |
Lusterko główne (małe) Klasa III |
Lusterko szerokokątne Klasa IV |
Lusterko bliskiego zasięgu Klasa V |
Lusterko przednie Klasa VI |
|
|
M1 |
Obowiązkowe Chyba że pojazd wyposażony jest w szyby inne niż bezpieczne szyby, w polu widzenia opisanym w pkt 15.2.4.1. Opcjonalne Jeżeli lusterko nie zapewnia pola widzenia z tyłu |
Opcjonalne |
Obowiązkowe Jako alternatywę można zamontować 1 lusterko klasy II po stronie kierowcy i 1 po stronie pasażera |
Opcjonalne 1 lusterko po stronie kierowcy lub 1 po stronie pasażera |
Opcjonalne 1 lusterko po stronie kierowcy i 1 po stronie pasażera (oba lusterka muszą być zamontowane na wysokości co najmniej 2 m od podłoża) |
Opcjonalne (musi być zamontowane na wysokości co najmniej 2 m od podłoża) |
|
M2 |
Opcjonalne (brak wymogów dotyczących pola widzenia) |
Obowiązkowe 1 lusterko po stronie kierowcy i 1 po stronie pasażera |
Niedozwolone |
Opcjonalne 1 lusterko po stronie kierowcy lub 1 po stronie pasażera |
Opcjonalne 1 lusterko po stronie kierowcy i 1 po stronie pasażera (oba lusterka muszą być zamontowane na wysokości co najmniej 2 m od podłoża) |
Opcjonalne (musi być zamontowane na wysokości co najmniej 2 m od podłoża) |
|
M3 |
Opcjonalne (brak wymogów dotyczących pola widzenia) |
Obowiązkowe 1 lusterko po stronie kierowcy i 1 po stronie pasażera |
Niedozwolone |
Opcjonalne 1 lusterko po stronie kierowcy lub 1 po stronie pasażera |
Opcjonalne 1 lusterko po stronie kierowcy i 1 po stronie pasażera (oba lusterka muszą być zamontowane na wysokości co najmniej 2 m od podłoża) |
Opcjonalne (musi być zamontowane na wysokości co najmniej 2 m od podłoża) |
|
N1 |
Obowiązkowe Chyba że pojazd wyposażony jest w szyby inne niż szyby bezpieczne, w polu widzenia opisanym w pkt 15.2.4.1. Opcjonalne Jeżeli lusterko nie zapewnia pola widzenia z tyłu |
Opcjonalne |
Obowiązkowe Jako alternatywę można zamontować 1 lusterko klasy II po stronie kierowcy i 1 po stronie pasażera. |
Opcjonalne 1 lusterko po stronie kierowcy lub 1 po stronie pasażera |
Opcjonalne 1 lusterko po stronie kierowcy i 1 po stronie pasażera (oba lusterka muszą być zamontowane na wysokości co najmniej 2 m od podłoża) |
Opcjonalne (musi być zamontowane na wysokości co najmniej 2 m od podłoża) |
|
N2 ≤ 7,5 t |
Opcjonalne (brak wymogów dotyczących pola widzenia) |
Obowiązkowe 1 lusterko po stronie kierowcy i 1 po stronie pasażera |
Niedozwolone |
Obowiązkowe Po obu stronach, jeżeli można zamontować lusterko klasy V Opcjonalne Po obu stronach, jeżeli nie można |
Obowiązkowe (zob. pkt 15.2.2.7 i 15.2.4.5.5) 1 po stronie pasażera Opcjonalne Jedno po stronie kierowcy (oba lusterka muszą być zamontowane na wysokości co najmniej 2 m od podłoża). Dopuszczalna różnica: +10 cm |
Opcjonalne 1 lusterko przednie(musi być zamontowane na wysokości co najmniej 2 m od podłoża) |
|
N2 > 7,5 t |
Opcjonalne (brak wymogów dotyczących pola widzenia) |
Obowiązkowe 1 lusterko po stronie kierowcy i 1 po stronie pasażera |
Niedozwolone |
Obowiązkowe 1 lusterko po stronie kierowcy i 1 po stronie pasażera |
Obowiązkowe (zob. pkt 15.2.2.7 i 15.2.4.5.5) 1 po stronie pasażera Opcjonalne 1 po stronie kierowcy (oba lusterka muszą być zamontowane na wysokości co najmniej 2 m od podłoża). |
Obowiązkowe, (zob. pkt 15.2.1.1.2) 1 lusterko przednie (musi być zamontowane na wysokości co najmniej 2 m od podłoża) |
|
N3 |
Opcjonalne (brak wymogów dotyczących pola widzenia) |
Obowiązkowe 1 lusterko po stronie kierowcy i 1 po stronie pasażera |
Niedozwolone |
Obowiązkowe 1 lusterko po stronie kierowcy i po stronie pasażera |
Obowiązkowe (zob. pkt 15.2.2.7 i 15.2.4.5.5) 1 lusterko po stronie pasażera Opcjonalne 1 po stronie kierowcy (oba lusterka muszą być zamontowane na wysokości co najmniej 2 m od podłoża) |
Obowiązkowe, (zob. pkt 15.2.1.1.2) 1 lusterko przednie (musi być zamontowane na wysokości co najmniej 2 m od podłoża) |
15.2.1.1.2. Jeżeli pole widzenia lusterka przedniego opisane w pkt 15.2.4.6 lub lusterka bliskiego zasięgu opisane w pkt 15.2.4.5 można uzyskać za pomocą innego urządzenia widzenia pośredniego homologowanego zgodnie z pkt 6.2 i zainstalowanego zgodnie z pkt 15 – urządzenie to może być stosowane zamiast wspomnianego lusterka lub lusterek.
W przypadku urządzeń typu kamera-monitor, monitor musi pokazywać wyłącznie:
|
a) |
pole widzenia opisane w pkt 15.2.4.5, gdy zastąpiono lusterko bliskiego zasięgu; |
|
b) |
pole widzenia opisane w pkt 15.2.4.6, gdy zastąpiono lusterko przednie, a pojazd porusza się do przodu z prędkością do 10 km/h; lub |
|
c) |
jednocześnie pola widzenia opisane w pkt 15.2.4.5 i 15.2.4.6, gdy zastąpiono lusterko bliskiego zasięgu i lusterko przednie. W przypadku ruchu pojazdu do przodu z prędkością ponad 10 km/h lub ruchu do tyłu, monitor może być wykorzystywany do pozyskiwania innych informacji, pod warunkiem że pole widzenia opisane w pkt 15.2.4.5 jest stale wyświetlane. |
15.2.1.1.3. Lusterka wsteczne wymagane dla pojazdów kategorii L z nadwoziem
|
Kategoria pojazdu |
Lusterko wewnętrzne (klasa I) |
Główne lusterko (lusterka) zewnętrzne (klasy III i VII) |
|
Pojazdy silnikowe kategorii L wyposażone w nadwozie częściowo lub całkowicie osłaniające kierowcę |
1 (*1) |
1, jeśli jest lusterko wewnętrzne; 2, jeśli nie ma lusterka wewnętrznego |
W przypadku gdy zamocowano pojedyncze zewnętrzne lusterko wsteczne, musi być ono umieszczone po lewej stronie pojazdu w krajach o ruchu prawostronnym i po prawej stronie w krajach o ruchu lewostronnym.
15.2.1.1.4. Opcjonalne lusterka wsteczne dla pojazdów kategorii L
Dopuszczalne jest zamocowanie zewnętrznego lusterka wstecznego po stronie pojazdu przeciwnej do strony, po której zamocowano obowiązkowe lusterko wsteczne, o którym mowa w pkt 15.2.1.1.3. Lusterko to musi spełniać wymogi niniejszego regulaminu.
15.2.1.2. Przepisy niniejszego regulaminu nie mają zastosowania do lusterek kontrolnych określonych w pkt 2.1.1.3. Mimo to w przypadku, gdy pojazd jest obciążony do maksymalnej masy całkowitej, należy zamontować zewnętrzne lusterka kontrolne, na wysokości co najmniej 2 m od podłoża.
15.2.2. Umieszczenie lusterek
15.2.2.1. Lusterka muszą być umieszczone w taki sposób, aby kierowca siedzący na swoim miejscu w normalnej pozycji do jazdy widział wyraźnie drogę z tyłu, z przodu i z boku (boków) pojazdu.
15.2.2.2. Lusterka zewnętrzne powinny być widoczne przez okna boczne lub część szyby przedniej oczyszczanej przez wycieraczkę. Mimo to z przyczyn konstrukcyjnych ostatni przepis (tj. przepis dotyczący oczyszczonej części szyby przedniej) nie będzie miał zastosowania do:
|
a) |
lusterek zewnętrznych po stronie pasażera i opcjonalnych lusterek zewnętrznych po stronie kierowcy w pojazdach kategorii M2 oraz M3; |
|
b) |
lusterek klasy VI. |
15.2.2.3. W przypadku dowolnego pojazdu, który podczas pomiaru pola widzenia ma formę podwozia z kabiną, producent podaje minimalną i maksymalną szerokość pojazdu i, w stosownych przypadkach, wyposaża pojazd w atrapy symulujące obrys o maksymalnej dopuszczalnej szerokości. Wszystkie konfiguracje pojazdów i lusterek uwzględnione podczas testów przedstawione są na świadectwie homologacji typu pojazdu, w odniesieniu do instalacji lusterek (zob. załącznik 4).
15.2.2.4. Opisane lusterko zewnętrzne po stronie kierowcy pojazdu musi być umieszczone w taki sposób, aby kąt między pionową wzdłużną środkową płaszczyzną pojazdu a płaszczyzną pionową przechodzącą przez środek lusterka i środek linii prostej o długości 65 mm, łączącej dwa punkty oczne kierowcy wynosił nie więcej niż 55°.
15.2.2.5. Lusterko nie może wystawać poza zewnętrzne nadwozie pojazdu więcej niż to jest konieczne do spełnienia wymogów w zakresie pola widzenia określonych w pkt 15.2.4.
15.2.2.6. Jeżeli w pojeździe obciążonym do maksymalnej masy całkowitej dolna krawędź lusterka zewnętrznego znajduje się na wysokości mniejszej niż 2 m na podłożem, lusterko nie może wystawać poza całkowitą szerokość pojazdu (mierzoną bez lusterek) więcej niż 250 mm.
15.2.2.7. Lusterka klasy V i VI są montowane w pojazdach w taki sposób, aby niezależnie od ich położenia po regulacji żadna część lusterek ani uchwytów lusterek nie znajdowała się na wysokości mniejszej niż 2 m od podłoża w przypadku pojazdu obciążonego do maksymalnej masy całkowitej.
Lusterka nie są jednak montowane w pojazdach, których wysokość kabiny uniemożliwia spełnienie tego wymogu. W takim przypadku nie jest wymagane inne urządzenie widzenia pośredniego.
15.2.2.8. Zgodnie z wymogami zawartymi w pkt 15.2.2.5, 15.2.2.6 oraz 15.2.2.7 lusterka mogą wystawać poza dopuszczalną maksymalną szerokość pojazdów.
15.2.2.9. Wszystkie lusterka klasy VII należy przymocować w taki sposób, by zachowały stabilną pozycję w normalnych warunkach jazdy.
15.2.3. Regulacja
15.2.3.1. Kierowca musi mieć możliwość regulacji lusterka wewnętrznego ze swojego miejsca.
15.2.3.2. Lusterko zewnętrzne znajdujące się po stronie kierowcy musi być regulowane od wewnętrznej strony pojazdu przy zamkniętych drzwiach, aczkolwiek okno może być otwarte. Musi istnieć możliwość blokowania lusterka we właściwym położeniu z zewnątrz.
15.2.3.3. Wymogi określone w pkt 15.2.3.2 nie stosują się do lusterek zewnętrznych, które po zmianie ich ustawienia w wyniku uderzenia mogą powrócić do położenia pierwotnego bez konieczności ponownej regulacji.
15.2.4. Pola widzenia
15.2.4.1. Wewnętrzne lusterko wsteczne (klasa I)
Pole widzenia musi umożliwiać kierowcy widzenie płaskiego, poziomego fragmentu drogi o szerokości co najmniej 20 m, którego środek znajduje się na pionowej, wzdłużnej, środkowej płaszczyźnie pojazdu, przy czym widziany przez kierowcę fragment rozciąga się od odcinka znajdującego się w odległości 60 m za punktami ocznymi kierowcy po horyzont (rysunek 4).
Rysunek 4
Pole widzenia w przypadku lusterka klasy I
Poziom podłoża
Punkty oczne kierowcy
15.2.4.2. Główne zewnętrzne lusterka wsteczne (klasa II)
15.2.4.2.1. Główne zewnętrzne lusterko wsteczne po stronie kierowcy
Pole widzenia musi umożliwiać kierowcy widzenie płaskiego, poziomego fragmentu drogi o szerokości co najmniej 5 m, ograniczonego płaszczyzną równoległą do środkowej, wzdłużnej, pionowej płaszczyzny pojazdu i przechodzącą przez najbardziej wysunięty na zewnątrz punkt pojazdu po stronie kierowcy, przy czym widziany przez kierowcę fragment rozciąga się od odcinka znajdującego się w odległości 30 m za punktami ocznymi kierowcy po horyzont.
Dodatkowo kierowca musi widzieć fragment drogi o szerokości ponad 1 m, ograniczony płaszczyzną równoległą do środkowej wzdłużnej pionowej płaszczyzny pojazdu i przechodzącą przez najbardziej oddalony punkt pojazdu, począwszy od punktu znajdującego się w odległości 4 m za płaszczyzną pionową przechodzącą przez punkty oczne kierowcy (zob. rysunek 5).
15.2.4.2.2. Zewnętrzne lusterko wsteczne po stronie pasażera
Pole widzenia musi umożliwiać kierowcy widzenie płaskiego, poziomego fragmentu drogi o szerokości co najmniej 5 m, ograniczonego po stronie pasażera płaszczyzną równoległą do środkowej wzdłużnej pionowej płaszczyzny pojazdu i przechodzącą przez najbardziej wysunięty na zewnątrz punkt pojazdu po stronie pasażera, przy czym widziany przez kierowcę fragment rozciąga się od odcinka znajdującego się w odległości 30 m za punktami ocznymi kierowcy do horyzontu.
Dodatkowo kierowca musi widzieć fragment drogi o szerokości ponad 1 m, ograniczony płaszczyzną równoległą do środkowej wzdłużnej pionowej płaszczyzny pojazdu i przechodzącą przez najbardziej wysunięty na zewnątrz punkt pojazdu, począwszy od odcinka znajdującego się w odległości 4 m za płaszczyzną pionową przechodzącą przez punkty oczne kierowcy (zob. rysunek 5).
Rysunek 5
Pole widzenia w przypadku lusterek klasy II
Poziom podłoża
Punkty oczne kierowcy
Poziom podłoża
15.2.4.3. Główne zewnętrzne lusterka wsteczne (klasa III)
15.2.4.3.1. Zewnętrzne lusterko wsteczne po stronie kierowcy
Pole widzenia musi umożliwiać kierowcy widzenie płaskiego, poziomego fragmentu drogi o szerokości co najmniej 4 m, ograniczonego płaszczyzną równoległą do środkowej wzdłużnej pionowej płaszczyzny pojazdu i przechodzącą przez najbardziej wysunięty na zewnątrz punkt pojazdu po stronie kierowcy, przy czym widziany przez kierowcę fragment rozciąga się od odcinka znajdującego się w odległości 20 m za punktami ocznymi kierowcy po horyzont (zob. rysunek 6).
Dodatkowo kierowca musi widzieć fragment drogi o szerokości ponad 1 m, ograniczony płaszczyzną równoległą do środkowej wzdłużnej pionowej płaszczyzny pojazdu i przechodzącą przez najbardziej wysunięty na zewnątrz punkt pojazdu, począwszy od odcinka znajdującego się w odległości 4 m za płaszczyzną pionową przechodzącą przez punkty oczne kierowcy.
15.2.4.3.2. Zewnętrzne lusterko wsteczne po stronie pasażera
Pole widzenia musi umożliwiać kierowcy widzenie płaskiego, poziomego fragmentu drogi o szerokości co najmniej 4 m, ograniczonego po stronie pasażera płaszczyzną równoległą do środkowej wzdłużnej pionowej płaszczyzny pojazdu i przechodzącą przez najbardziej wysunięty na zewnątrz punkt pojazdu po stronie pasażera, przy czym widziany przez kierowcę fragment rozciąga się od odcinka znajdującego się w odległości 20 m za punktami ocznymi kierowcy po horyzont (zob. rysunek 6).
Dodatkowo kierowca musi widzieć fragment drogi o szerokości ponad 1 m, ograniczony płaszczyzną równoległą do środkowej wzdłużnej pionowej płaszczyzny pojazdu i przechodzącą przez najbardziej wysunięty na zewnątrz punkt pojazdu, począwszy od odcinka znajdującego się w odległości 4 m za płaszczyzną pionową przechodzącą przez punkty oczne kierowcy.
Rysunek 6
Pole widzenia w przypadku lusterek klasy III
Poziom podłoża
Punkty oczne kierowcy
Poziom podłoża
15.2.4.4. Zewnętrzne lusterko szerokokątne (klasa IV)
15.2.4.4.1. Zewnętrzne lusterko szerokokątne po stronie kierowcy
Pole widzenia musi umożliwiać kierowcy widzenie płaskiego, poziomego fragmentu drogi o szerokości co najmniej 15 m, ograniczonego płaszczyzną równoległą do środkowej wzdłużnej pionowej płaszczyzny pojazdu i przechodzącą przez najbardziej wysunięty na zewnątrz punkt pojazdu po stronie kierowcy, przy czym widziany przez kierowcę fragment rozciąga się od odcinka znajdującego się w odległości 10–25 m za punktami ocznymi kierowcy po horyzont.
Dodatkowo kierowca musi widzieć fragment drogi o szerokości ponad 4,5 m, ograniczony płaszczyzną równoległą do środkowej wzdłużnej pionowej płaszczyzny pojazdu i przechodzącą przez najbardziej wysunięty na zewnątrz punkt pojazdu, począwszy od punktu znajdującego się w odległości 1,5 m za płaszczyzną pionową przechodzącą przez punkty oczne kierowcy (zob. rysunek 7).
15.2.4.4.2. Zewnętrzne lusterko szerokokątne po stronie pasażera
Pole widzenia musi umożliwiać kierowcy widzenie płaskiego, poziomego fragmentu drogi o szerokości co najmniej15 m, ograniczonego płaszczyzną równoległą do środkowej wzdłużnej pionowej płaszczyzny pojazdu i przechodzącą przez najbardziej wysunięty na zewnątrz punkt pojazdu po stronie pasażera, przy czym widziany przez kierowcę fragment rozciąga się od odcinka znajdującego się w odległości 10–25 m za punktami ocznymi kierowcy po horyzont.
Dodatkowo kierowca musi widzieć fragment drogi o szerokości ponad 4,5 m, ograniczony płaszczyzną równoległą do środkowej wzdłużnej pionowej płaszczyzny pojazdu i przechodzącą przez najbardziej wysunięty na zewnątrz punkt pojazdu, począwszy od odcinka znajdującego się w odległości 1,5 m za płaszczyzną pionową przechodzącą przez punkty oczne kierowcy (zob. rysunek 7).
Rysunek 7
Pole widzenia w przypadku lusterek szerokokątnych klasy IV
Poziom podłoża
Punkty oczne kierowcy
Poziom podłoża
15.2.4.5. Zewnętrzne lusterko bliskiego zasięgu (klasa V)
Pole widzenia musi umożliwiać kierowcy widzenie płaskiego, poziomego fragmentu drogi wzdłuż boku pojazdu, ograniczonego następującymi płaszczyznami pionowymi (zob. rysunki 8a oraz 8b):
15.2.4.5.1. płaszczyzną równoległą do środkowej wzdłużnej pionowej płaszczyzny pojazdu i przechodzącą przez najbardziej wysunięty na zewnątrz punkt kabiny pojazdu po stronie pasażera;
15.2.4.5.2. w bok – płaszczyzną równoległą przechodzącą w odległości 2 m od płaszczyzny określonej w pkt 15.2.4.5.1;
15.2.4.5.3. ku tyłowi – płaszczyzną równoległą do płaszczyzny pionowej przechodzącej przez punkty oczne kierowcy i znajdującą się w odległości 1,75 m za tą płaszczyzną;
15.2.4.5.4. ku przodowi – płaszczyzną równoległą do płaszczyzny pionowej przechodzącej przez punkty oczne kierowcy i znajdującą się w odległości 1 m przed tą płaszczyzną. Jeśli pionowa płaszczyzna poprzeczna przechodząca przez przednią krawędź zderzaka pojazdu znajduje się w odległości poniżej 1 m przed płaszczyzną pionową przechodzącą przez punkty oczne kierowcy, pole widzenia ogranicza się do tej płaszczyzny.
W przypadku gdy pole widzenia przedstawione na rysunkach 8a oraz 8b można uzyskać poprzez połączenie pola widzenia lusterka szerokokątnego klasy IV oraz przedniego lusterka klasy VI, instalowanie lusterka bliskiego zasięgu klasy V nie jest obowiązkowe.
Rysunki 8a oraz 8b
Pole widzenia w przypadku lusterka bliskiego zasięgu klasy V
Poziom podłoża
Punkty oczne kierowcy
Poziom podłoża
Punkty oczne kierowcy
15.2.4.6. Lusterko przednie (klasa VI)
Pole widzenia musi być takie, aby kierowca mógł widzieć przynajmniej płaski, poziomy fragment drogi, ograniczony następującymi płaszczyznami:
|
a) |
poprzeczną pionową płaszczyzną, przechodzącą przez najbardziej wysunięty do przodu punkt pojazdu; |
|
b) |
poprzeczną pionową płaszczyzną, znajdującą się w odległości 2 000 mm przed płaszczyzną określoną w lit. a); |
|
c) |
wzdłużną pionową płaszczyzną, równoległą do wzdłużnej pionowej środkowej płaszczyzny, przechodzącą przez najbardziej wysunięty na zewnątrz bok pojazdu po stronie kierowcy; oraz |
|
d) |
wzdłużną pionową płaszczyzną, równoległą do wzdłużnej pionowej środkowej płaszczyzny, znajdującą się w odległości 2 000 mm najbardziej wysuniętego na zewnątrz boku pojazdu, po stronie przeciwnej w stosunku do kierowcy. |
Przednia część tego pola widzenia, po stronie przeciwnej w stosunku do kierowcy, może być ograniczona krzywizną o promieniu 2 000 mm (zob. rysunek 9).
Odnośnie do zdefiniowanego pola widzenia zob. również pkt 15.2.4.9.2.
Przepisy dotyczące lusterek przednich są obowiązujące w odniesieniu do pojazdów z wysuniętym do przodu układem kierowniczym (zdefiniowanym w pkt 12.5), należących do kategorii N2 > 7,5 t oraz N3.
Jeżeli pojazdy tych kategorii nie mogą spełnić tych wymogów przy pomocy lusterka przedniego, należy zamontować w nich system wspomagający widzenie. W przypadku systemu wspomagającego widzenie urządzenie to musi wykrywać obiekt o wysokości 50 cm i średnicy 30 cm w polu określonym na rysunku 9.
Rysunek 9
Pole widzenia w przypadku lusterka przedniego klasy IV
Poziom podłoża
R2000
Punkty oczne kierowcy
15.2.4.6.2. Lusterko przednie klasy VI nie jest obowiązkowe, jeżeli kierowca widzi (uwzględniając trudności powodowane przez słupki A) – linię prostą o długości 300 mm przed pojazdem, na wysokości 1 200 mm nad powierzchnią drogi, przy czym linia ta znajduje się pomiędzy wzdłużną pionową płaszczyzną, równoległą do wzdłużnej pionowej środkowej płaszczyzny, przechodzącą przez najbardziej wysunięty na zewnątrz bok pojazdu po stronie kierowcy, a wzdłużną pionową płaszczyzną, równoległą do wzdłużnej pionowej środkowej płaszczyzny, znajdującą się w odległości 900 mm na zewnątrz od najbardziej wysuniętego boku pojazdu, przeciwnego do strony kierowcy.
15.2.4.6.3. Dla celów pkt 15.2.4.6.1 oraz 15.2.4.6.2 przy określaniu przodu pojazdu nie uwzględnia się części przymocowanych trwale do pojazdu i umieszczonych zarówno powyżej punktów ocznych kierowcy jak i przed poprzeczną pionową płaszczyzną przechodzącą przez czołową powierzchnię przedniego zderzaka pojazdu.
15.2.4.7. Lusterko kategorii L (klasa VII)
15.2.4.7.1. Zewnętrzne lusterko wsteczne po stronie kierowcy
Pole widzenia musi umożliwiać kierowcy widzenie płaskiego, poziomego fragmentu drogi o szerokości co najmniej 2,50 m ograniczonego płaszczyzną równoległą do środkowej, wzdłużnej płaszczyzny przechodzącą przez najbardziej wysunięty na zewnątrz punkt pojazdu po stronie kierowcy, przy czym widziany przez kierowcę fragment rozciąga się od odcinka znajdującego się w odległości 10 m za punktami ocznymi kierowcy po horyzont (zob. rysunek 10).
Rysunek 10
Pole widzenia lusterek klasy VII
Główne zewnętrzne lusterka wsteczne
Samochód prowadzony prawą strona jezdni
Zewnętrzne lusterko
wsteczne prawe
Pole widzenia na poziomie podłoża
Zewnętrzne
lusterko wsteczne
lewe
Pole widzenia na poziomie podłoża
Punkty oczne kierowcy
15.2.4.7.2. Zewnętrzne lusterko wsteczne po stronie pasażera
Pole widzenia musi umożliwiać kierowcy widzenie płaskiego, poziomego fragmentu drogi o szerokości co najmniej 4 m ograniczonego płaszczyzną równoległą do środkowej, wzdłużnej płaszczyzny przechodzącą przez najbardziej wysunięty na zewnątrz punkt pojazdu po stronie pasażera, przy czym widziany przez kierowcę fragment rozciąga się od odcinka znajdującego się w odległości 20 m za punktami ocznymi kierowcy po horyzont (zob. rysunek 10).
15.2.4.8. Jeśli lusterko składa się z kilku powierzchni odbijających, z których każda ma inną krzywiznę lub powierzchnie te są ustawione pod kątem w stosunku do siebie, co najmniej jedna powierzchnia odbijająca musi zapewnić pole widzenia i posiadać wymiary (pkt 6.1.2.1.2.2) określone dla klasy, do której to lusterko należy.
15.2.4.9. Ograniczenie pola widzenia
15.2.4.9.1. Wewnętrzne lusterko wsteczne (klasa I)
Pole widzenia może być ograniczone zagłówkami oraz urządzeniami, takimi jak: osłony przeciwsłoneczne, wycieraczki szyby tylnej, elementy układu ogrzewania szyby oraz lampy hamowania (stop) kategorii S3 lub komponentami nadwozia, takimi jak słupki okien tylnych drzwi dzielonych, pod warunkiem że wymagane pole widzenia ograniczone jest tylko częściowo. Stopień ograniczenia pola widzenia należy zmierzyć po ustawieniu zagłówków w najniższej pozycji i cofnięciu osłon przeciwsłonecznych.
15.2.4.9.2. Lusterka zewnętrzne (klasa II, III, IV, V, VI i VII)
W przypadku określonych powyżej pól widzenia nie są uwzględniane ograniczenia stwarzane przez nadwozie i niektóre jego elementy, takie jak inne lusterka wewnątrz kabiny, klamki drzwi, światła obrysowe, kierunkowskazy oraz zderzaki tylne, a także komponenty czyszczące powierzchnie odbijające – jeśli powodowane przez nie całkowite ograniczenie określonego pola widzenia nie przekracza 10 %. W przypadku pojazdu zaprojektowanego i skonstruowanego do szczególnych celów, gdy warunek nie może być spełniony z powodu szczególnych cech pojazdu, ograniczenie pola widzenia w lusterku klasy VI spowodowane tymi szczególnymi cechami może przekroczyć 10 %, ale nie może być wyższe niż jest to niezbędne z uwagi na szczególną funkcję.
15.2.4.10. Procedura badania
Aby określić pole widzenia, umieszcza się silne źródła światła w punktach ocznych kierowcy i bada światło odbite na pionowym ekranie kontrolnym. Można stosować inne równoważne metody.
15.3. URZĄDZENIA WIDZENIA POŚREDNIEGO INNE NIŻ LUSTERKA
15.3.1. Urządzenia takie powinny mieć parametry, aby możliwe było zaobserwowanie obiektu krytycznego w opisanym polu widzenia, z uwzględnieniem percepcji krytycznej.
15.3.2. Należy zredukować do minimum ograniczenia dla bezpośredniego widzenia, spowodowane przez zainstalowane urządzenia widzenia pośredniego.
15.3.3. W celu określenia odległości wykrywania w przypadku urządzeń typu kamera-monitor, służących do widzenia pośredniego, należy stosować procedurę opisaną w załączniku 10.
15.3.4. Wymagania dotyczące instalacji monitora
Kierunek widzenia w przypadku monitora powinien w przybliżeniu pokrywać się z kierunkiem ustawienia głównego lusterka.
15.3.5. Pojazdy mogą być wyposażone w dodatkowe urządzenia widzenia pośredniego.
15.3.6. Przepisy niniejszego regulaminu nie mają zastosowania do kontrolnych urządzeń nagrywających typu kamera-monitor określonych w pkt 2.1.2.13. Zewnętrzne kamery kontrolne są montowane na wysokości co najmniej 2 m od podłoża, gdy obciążenie pojazdu odpowiada jego maksymalnej masie całkowitej albo, jeżeli niższa krawędź urządzenia znajduje się na wysokości mniejszej niż 2 m od podłoża, nie może ono wystawać poza całkowitą szerokość pojazdu (mierzoną bez urządzenia) na więcej niż 50 mm, a promień krzywizny musi wynosić co najmniej 2,5 mm.
16. MODYFIKACJA TYPU POJAZDU I ROZSZERZENIE HOMOLOGACJI
Każda modyfikacja typu pojazdu wymaga powiadomienia służb administracyjnych, które udzieliły homologacji typu pojazdu. W takim przypadku służby administracyjne mogą:
16.1.1. uznać, że wprowadzone modyfikacje prawdopodobnie nie będą miały istotnego szkodliwego wpływu i pojazd nadal spełnia wymogi; lub
16.1.2. zażądać dodatkowego sprawozdania z badań od placówki technicznej upoważnionej do przeprowadzania takich badań.
16.2. Zawiadomienie o potwierdzeniu lub odmowie homologacji, z wyszczególnieniem zmian, zostanie przekazane Stronom Porozumienia stosującym niniejszy regulamin, w postaci formularza zgodnego z wzorem przedstawionym w załączniku 4 do niniejszego regulaminu.
16.3. Właściwy organ udzielający rozszerzenia homologacji nadaje numer seryjny każdemu formularzowi zawiadomienia przygotowanemu w związku z takim rozszerzeniem.
17. ZGODNOŚĆ PRODUKCJI
17.1. Procedury zgodności produkcji odpowiadają wymogom określonym w dodatku 2 do Porozumienia (E/EKG/324-E/EKG/TRANS/505/Rev.2).
17.2. Każdy pojazd homologowany zgodnie z niniejszym regulaminem jest wytwarzany w sposób zapewniający jego zgodność z typem homologowanym w drodze spełnienia wymogów określonych w pkt 15 powyżej.
18. KARY ZA NIEZGODNOŚĆ PRODUKCJI
18.1. Homologacja typu pojazdu udzielona na mocy niniejszego regulaminu może być cofnięta, jeżeli nie jest spełniony wymóg określony w pkt 17.1 powyżej lub jeżeli pojazd nie przeszedł pozytywnie kontroli określonej w pkt 17.2 powyżej.
18.2. Jeżeli Strona Porozumienia stosująca niniejszy regulamin wycofa uprzednio udzieloną homologację, niezwłocznie powiadamia o tym fakcie pozostałe Umawiające się Strony stosujące niniejszy regulamin, wykorzystując w tym celu kopię formularza homologacji z adnotacją na końcu napisaną dużymi literami oraz opatrzoną datą i podpisem: „HOMOLOGACJA COFNIĘTA”.
19. OSTATECZNE ZANIECHANIE PRODUKCJI
Jeżeli posiadacz homologacji całkowicie zaniecha produkcji typu pojazdu homologowanego zgodnie z niniejszym regulaminem, jest on zobowiązany powiadomić o tym organ, który udzielił homologacji. Po otrzymaniu zawiadomienia organ informuje o tym pozostałe Strony Porozumienia stosujące niniejszy regulamin, wykorzystując w tym celu kopię świadectwa homologacji z adnotacją na końcu, napisaną dużymi literami oraz opatrzoną datą i podpisem „ZANIECHANO PRODUKCJI”.
20. NAZWY I ADRESY PLACÓWEK TECHNICZNYCH UPOWAŻNIONYCH DO PRZEPROWADZANIA BADAŃ HOMOLOGACYJNYCH ORAZ NAZWY I ADRESY SŁUŻB ADMINISTRACYJNYCH
Strony Porozumienia stosujące niniejszy regulamin przekazują sekretariatowi Organizacji Narodów Zjednoczonych nazwy i adresy placówek technicznych upoważnionych do przeprowadzania badań homologacyjnych oraz nazwy i adresy służb administracyjnych udzielających homologacji, którym należy przesyłać wydane w innych państwach formularze poświadczające udzielenie, rozszerzenie, odmowę lub cofnięcie homologacji.
21. PRZEPISY PRZEJŚCIOWE
21.1. Począwszy od oficjalnej daty wejścia w życie serii poprawek 02, żadna z Umawiających się Stron stosujących niniejszy regulamin nie może odmówić udzielenia homologacji zgodnie z niniejszym regulaminem zmienionym serią poprawek 02.
21.2. Począwszy od dnia 26 stycznia 2006 r., Umawiające się Strony stosujące niniejszy regulamin udzielają homologacji dla typu pojazdu w odniesieniu do instalacji urządzeń widzenia pośredniego tylko w przypadku, gdy typ pojazdu spełnia wymogi niniejszego regulaminu zmienionego serią poprawek 02. Jednakże termin ten zostaje odroczony na 12 miesięcy w przypadku wymogów dotyczących instalacji lusterek przednich klasy VI.
21.3. Począwszy od dnia 26 stycznia 2006 r., Umawiające się Strony stosujące niniejszy regulamin udzielają homologacji dla typu urządzeń widzenia pośredniego tylko w przypadku, gdy typ ten spełnia wymogi niniejszego regulaminu zmienionego serią poprawek 02. Jednakże termin ten zostaje odroczony na 12 miesięcy w przypadku wymogów dotyczących lusterek przednich klasy VI jako komponentów i ich instalacji w pojazdach.
21.4. Począwszy od dnia 26 stycznia 2010 r., dla pojazdów kategorii M1 i N1 oraz od dnia 26 stycznia 2007 r. dla pojazdów innych kategorii, Umawiające się Strony stosujące niniejszy regulamin mogą odmówić uznania homologacji typu pojazdu, która nie została udzielona zgodnie z serią poprawek 02 do niniejszego regulaminu.
21.5. Począwszy od dnia 26 stycznia 2010 r. dla pojazdów kategorii M1 i N1 oraz od dnia 26 stycznia 2007 r. dla pojazdów innych kategorii, Umawiające się Strony stosujące niniejszy regulamin mogą odmówić uznania homologacji urządzenia widzenia pośredniego, która nie została udzielona zgodnie z serią poprawek 02 do niniejszego regulaminu.
21.6. Ważne pozostają homologacje, których udzielono dla lusterek wstecznych klasy I lub III zgodnie z niniejszym regulaminem w wersji oryginalnej (seria 00) lub w wersji zmienionej serią poprawek 01 przed datą wejścia w życie niniejszej serii poprawek.
21.7. Przepisy niniejszego regulaminu nie zabraniają homologacji typu pojazdu w odniesieniu do montowania lusterek wstecznych zgodnie z niniejszym regulaminem zmienionym serią poprawek 02, jeżeli wszystkie lub część lusterek wstecznych klasy I lub III, w które pojazd ten jest wyposażony, noszą znak homologacji określony w wersji pierwotnej (serie 00 lub 01) niniejszego regulaminu.
21.8. Nie naruszając postanowień pkt 21.3 i 21.5 powyżej, do celów wymiany części Umawiające się Strony stosujące niniejszy regulamin kontynuują udzielanie homologacji, zgodnie z serią poprawek 01 do niniejszego regulaminu, dla urządzeń widzenia pośredniego w typach pojazdów, które zostały homologowane przed datą wymienioną w pkt 21.2, zgodnie z serią poprawek 01 do regulaminu nr 46, a także, w stosownych przypadkach, dalszego rozszerzenia tych homologacji.
(1) Zgodnie z definicją zawartą w załączniku 7 do ujednoliconej rezolucji w sprawie budowy pojazdów (R.E.3) (dokument TRANS/WP.29/78/Rev.1/Amend.2, ostatnio zmieniony poprawką Amend.4).
(2) System widzenia pośredniego powinien wykrywać stosownych użytkowników drogi. Stosowność użytkownika drogi określa pozycja użytkownika i jego potencjalna prędkość. Wymiary użytkowników drogi zmieniają się mniej więcej proporcjonalnie do prędkości pieszego, rowerzysty lub kierowcy motoroweru. Do celów wykrywania można przyjąć, że średnica kierowcy motoroweru (D = 0,8 m) znajdującego się w odległości 40 m jest równa średnicy pieszego (D = 0,5 m) znajdującego się w odległości 25 m. Rozpatrując prędkości, jako kryterium wielkości wykrywanego obiektu należy wybrać kierowcę motoroweru; z tego powodu do oceny wydajności wykrywania będzie stosowany obiekt o wielkości 0,8 m.
(3) 1 – Niemcy, 2 – Francja, 3 – Włochy, 4 – Niderlandy, 5 – Szwecja, 6 – Belgia, 7 – Węgry, 8 – Republika Czeska, 9 – Hiszpania, 10 – Serbia, 11 – Zjednoczone Królestwo, 12 – Austria, 13 – Luksemburg, 14 – Szwajcaria, 15 (numer wolny), 16 – Norwegia, 17 – Finlandia, 18 – Dania, 19 – Rumunia, 20 – Polska, 21 – Portugalia, 22 – Federacja Rosyjska, 23 – Grecja, 24 – Irlandia, 25 – Chorwacja, 26 – Słowenia, 27 – Słowacja, 28 – Białoruś, 29 – Estonia, 30 (numer wolny), 31 – Bośnia i Hercegowina, 32 – Łotwa, 33 (numer wolny), 34 – Bułgaria, 35 (numer wolny), 36 – Litwa, 37 – Turcja, 38 (numer wolny), 39 – Azerbejdżan, 40 – Była Jugosłowiańska Republika Macedonii, 41 (numer wolny), 42 – Wspólnota Europejska (homologacje udzielone przez jej państwa członkowskie z użyciem właściwych im symboli EKG), 43 – Japonia, 44 (numer wolny), 45 – Australia, 46 – Ukraina, 47 – Republika Południowej Afryki, 48 – Nowa Zelandia, 49 – Cypr, 50 – Malta oraz 51 Republika Korei. Kolejne numery przydzielane są pozostałym krajom w porządku chronologicznym, zgodnie z ratyfikacją lub ich przystąpieniem do Porozumienia dotyczącego przyjęcia jednolitych wymagań technicznych dla pojazdów kołowych, wyposażenia i części, które mogą być stosowane w tych pojazdach, oraz wzajemnego uznawania homologacji udzielonych na podstawie tych wymagań, a Sekretarz Generalny Organizacji Narodów Zjednoczonych powiadamia Umawiające się Strony porozumienia o przydzielonych w ten sposób numerach.
(*1) Wewnętrzne lusterko wsteczne nie jest wymagane, jeśli nie mogą być spełnione warunki dotyczące widoczności, o których mowa w pkt 15.2.5.4.1 poniżej. W takim wypadku wymagane są dwa zewnętrzne lusterka wsteczne, jedno po lewej i jedno po prawej stronie pojazdu.
ZAŁĄCZNIK 1
Dokument informacyjny dotyczący homologacji typu urządzenia widzenia pośredniego
W stosownych przypadkach poniższe informacje należy dostarczyć w trzech egzemplarzach, wraz ze spisem treści.
Należy także dostarczyć rysunki w odpowiedniej skali i o dostatecznym stopniu szczegółowości, na papierze formatu A4 lub na arkuszu złożonym do formatu A4.
Fotografie, jeśli są załączone, muszą być dostatecznie szczegółowe.
1. Marka (znak towarowy producenta): …
2. Typ i ogólny(-e) opis(-y) handlowy(-e): …
3. Sposób identyfikacji typu, jeżeli oznaczono na pojeździe: …
4. Kategoria pojazdu, dla którego przeznaczone jest urządzenie: …
5. Nazwa i adres producenta: …
6. Usytuowanie i metoda umieszczania znaku homologacji: …
7. Adres(-y) zakładu(-ów) montażu: …
Lusterka (stan każdego lusterka): …
8.1. Wariant …
8.2. Rysunek/rysunki służące do identyfikacji lusterka: …
8.3. Szczegóły metody mocowania: …
Urządzenia widzenia pośredniego inne niż lusterka: …
Typ i charakterystyka (kompletny opis urządzenia): …
9.1.1. W przypadku urządzeń typu kamera-monitor – odległość wykrywania (mm), kontrast, zakres luminancji, korekta olśnienia, parametry wyświetlania (w czerni i bieli/w kolorze), częstotliwość powtarzania obrazu, zasięg luminancji monitora: …
9.2. Rysunki o dostatecznym stopniu szczegółowości, identyfikujące całe urządzenie i zawierające instrukcje instalacji; na rysunkach należy wskazać usytuowanie znaku homologacji typu: …
ZAŁĄCZNIK 2
Dokument informacyjny dotyczący homologacji typu pojazdu w odniesieniu do instalacji urządzeń widzenia pośredniego
W stosownych przypadkach poniższe informacje należy dostarczyć w trzech egzemplarzach wraz ze spisem treści.
Należy także dostarczyć rysunki w odpowiedniej skali i o dostatecznym stopniu szczegółowości, na papierze formatu A4 lub na arkuszu złożonym do formatu A4.
Fotografie, jeśli są załączone, muszą być dostatecznie szczegółowe.
DANE OGÓLNE
1. Marka (znak towarowy producenta): …
2. Typ i ogólny(-e) opis(-y) handlowy(-e): …
3. Sposób identyfikacji typu, jeżeli oznaczono na pojeździe (b): …
4. Usytuowanie tego oznakowania: …
5. Kategoria pojazdu (c): …
6. Nazwa i adres producenta: …
7. Adres(-y) zakładu(-ów) produkcyjnego(-ych): …
OGÓLNA CHARAKTERYSTYKA KONSTRUKCJI POJAZDU
8. Fotografie lub rysunki wzoru pojazdu: …
9. Kabina (pojazd z wysuniętym układem kierowniczym albo z wysuniętą maską silnika) (1):…
Pozycja podczas prowadzenia pojazdu: z lewej strony/z prawej strony (1):…
10.1. Pojazd jest wyposażony do jazdy w ruchu prawostronnym/lewostronnym (1).
Zakres wymiarów pojazdu (gabarytowych): …
Dla podwozia bez nadwozia:
Szerokość (2): …
11.1.1.1. Maksymalna dopuszczalna szerokość: …
11.1.1.2. Minimalna dopuszczalna szerokość: …
Dla podwozia z nadwoziem: …
11.2.1. Szerokość (1): …
Nadwozie
Urządzenia widzenia pośredniego
Lusterka …
12.1.1.1. Rysunek (rysunki) przedstawiające ustawienie lusterka w stosunku do konstrukcji pojazdu: …
12.1.1.2. Szczegóły metody mocowania obejmujące tę część konstrukcji pojazdu, do której lusterko jest przymocowane: …
12.1.1.3. Wyposażenie opcjonalne, które może wpływać na pole widzenia z tyłu: …
12.1.1.4. Krótki opis komponentów elektronicznych (jeśli takie są) mechanizmu regulacji: …
12.1.2. Urządzenia widzenia pośredniego inne niż lusterka: …
12.1.2.1. Rysunki o dostatecznym stopniu szczegółowości, zawierające instrukcje montażu: …
(1) Niepotrzebne skreślić.
(2) „Szerokość całkowita pojazdu” jest wymiarem, który mierzy się zgodnie z normą ISO 612-1978, pkt 6.2. W przypadku pojazdów kategorii innej niż M1, oprócz przepisów tej normy, przy mierzeniu szerokości pojazdu nie są uwzględniane następujące urządzenia:
|
— |
plomby celne i ich zabezpieczenia, |
|
— |
urządzenia mocujące plandekę i ich zabezpieczenia, |
|
— |
urządzenia ostrzegające o uszkodzeniu opon, |
|
— |
wystające elastyczne części osłon przeciwrozbryzgowych, |
|
— |
urządzenia oświetleniowe, |
|
— |
w przypadku autobusów – pochylnie w stanie gotowości do użycia, podnośniki i podobne urządzenia w stanie gotowości do użycia, pod warunkiem że nie wystają one bardziej niż na 10 mm z boku pojazdu, a naroża pochylni zwrócone ku przodowi lub tyłowi pojazdu mają zaokrąglenia o promieniu nie mniejszym niż 5 mm; krawędzie muszą mieć zaokrąglenie o promieniu nie mniejszym niż 2,5 mm, |
|
— |
urządzenia widzenia pośredniego, |
|
— |
wskaźniki ciśnienia w oponach, |
|
— |
chowane stopnie, |
|
— |
ugięta część boku opony bezpośrednio powyżej punktu styku z podłożem. |
ZAŁĄCZNIK 3
ZAWIADOMIENIE
(Maksymalny format: A4 (210 × 297 mm))
|
|
wydane przez: |
Nazwa organu administracji: … … … |
|
Dotyczące (2): |
UDZIELENIA HOMOLOGACJI
ROZSZERZENIA HOMOLOGACJI ODMOWY HOMOLOGACJI COFNIĘCIA HOMOLOGACJI OSTATECZNEGO ZANIECHANIA PRODUKCJI |
typu urządzenia widzenia pośredniego na mocy regulaminu nr 46
Nr homologacji … Nr rozszerzenia …
|
1. |
Nazwa handlowa lub marka urządzenia: … |
|
2. |
Nazwa typu urządzenia stosowana przez producenta: … |
|
3. |
Nazwa i adres producenta: … |
|
4. |
Nazwa i adres przedstawiciela producenta (w stosownych przypadkach): … |
|
5. |
Data przedstawienia do homologacji: … |
|
6. |
Placówka techniczna upoważniona do przeprowadzania badań homologacyjnych: … |
|
7. |
Data sprawozdania wydanego przez wyżej wymienioną placówkę:… |
|
8. |
Numer sprawozdania wydanego przez wyżej wymienioną placówkę: … |
|
9. |
Krótki opis: … Identyfikacja urządzenia: lusterko, kamera/monitor, inne urządzenie (2) Urządzenie widzenia pośredniego klasy I, II, III, IV, V, VI, S (2) Symbol |
|
10. |
Usytuowanie znaku homologacji: … |
|
11. |
Powód rozszerzenia homologacji (w stosownych przypadkach): … |
|
12. |
Homologacji udzielono/odmówiono/homologację rozszerzono/cofnięto (2) |
|
13. |
Miejscowość: … |
|
14. |
Data: … |
|
15. |
Podpis: … |
|
16. |
Do niniejszego zawiadomienia dołączona jest lista dokumentów przedłożonych służbom administracyjnym, które udzieliły homologacji, i może być ona udostępniona na życzenie. |
(1) Numer wskazujący kraj, który udzielił/rozszerzył/odmówił homologacji/cofnął homologację (zob. przepisy dotyczące homologacji zawarte w regulaminie).
(2) Niepotrzebne skreślić.
ZAŁĄCZNIK 4
ZAWIADOMIENIE
(Maksymalny format: A4 (210 × 297 mm))
|
|
wydane przez: |
Nazwa organu administracji: … … … |
|
dotyczące (2): |
UDZIELENIA HOMOLOGACJI
ROZSZERZENIA HOMOLOGACJI ODMOWY HOMOLOGACJI COFNIĘCIA HOMOLOGACJI OSTATECZNEGO ZANIECHANIA PRODUKCJI |
typu pojazdu w odniesieniu do montażu urządzeń widzenia pośredniego na mocy regulaminu nr 46
Nr homologacji:… Nr rozszerzenia: …
1. Marka (znak towarowy producenta):…
2. Typ i ogólny opis handlowy:…
Sposób identyfikacji typu, jeżeli oznaczono na pojeździe:…
3.1. Usytuowanie tego oznakowania:…
4. Kategoria pojazdu: (M1, M2, M3, N1, N2 ≤ 7,5t, N2 > 7,5 t, N3) (2)
5. Nazwa i adres producenta:…
6. Adres(-y) zakładu(-ów) produkcyjnego(-ych):…
7. Informacje dodatkowe: (w stosownych przypadkach): zob. dodatek
8. Placówka techniczna upoważniona do przeprowadzania badań homologacyjnych:…
9. Data sprawozdania z badań:…
10. Numer sprawozdania z badań:…
11. Uwagi (jeżeli są): zob. dodatek
12. Miejscowość:…
13. Data:…
14. Podpis:…
15. Do pakietu informacyjnego, przedłożonego organowi udzielającemu homologacji, załączony jest spis treści, który może być udostępniony na życzenie.
Dodatek do formularza zawiadomienia dotyczącego udzielenia homologacji nr … dla pojazdu w odniesieniu do montażu urządzeń widzenia pośredniego na mocy regulaminu nr 46
1. Nazwa handlowa i znak towarowy lusterek oraz dodatkowych urządzeń widzenia pośredniego i numer homologacji typu: …
2. Klasa(-y) lusterek i urządzeń widzenia pośredniego (I, II, III, IV, V, VI, VII, S) (2)
3. Rozszerzenie homologacji typu pojazdu, w celu uwzględnienia następujących urządzeń widzenia pośredniego:…
4. Dane do zidentyfikowania punktu R miejsca siedzenia kierowcy: …
5. Maksymalna i minimalna szerokość nadwozia, w odniesieniu do którego udzielono homologacji typu dla lusterka i urządzeń widzenia pośredniego (w przypadku podwozia z kabiną, o którym mowa w pkt 15.2.2.3): …
6. Do niniejszego świadectwa dołączone są następujące dokumenty oznakowane wskazanym powyżej numerem homologacji typu:
|
— |
rysunki przedstawiające montaż urządzeń widzenia pośredniego, |
|
— |
rysunki i plany przedstawiające miejsce montażu oraz charakterystykę części konstrukcji, na której urządzenia te są montowane. |
7. Uwagi: (np. dotyczy prawostronnego/lewostronnego ruchu drogowego) (2)
(1) Numer wskazujący kraj, który udzielił/odmówił homologacji/rozszerzył/cofnął homologację (zob. przepisy dotyczące homologacji zawarte w regulaminie).
(2) Niepotrzebne skreślić.
ZAŁĄCZNIK 5
Układ znaku homologacji urządzenia widzenia pośredniego
(zob. pkt 5.4 niniejszego regulaminu)
a = 12 mm min.
Powyższy znak homologacji umieszczony na urządzeniu widzenia pośredniego oznacza, że lusterko jest lusterkiem wstecznym klasy II, które otrzymało homologację w Niderlandach (E4) na mocy regulaminu nr 46 i któremu przypisano numer homologacji 022439. Dwie pierwsze cyfry homologacji wskazują, że w momencie udzielania homologacji w regulaminie nr 46 uwzględniona już była seria poprawek 02.
Uwaga: Numer homologacji i dodatkowy symbol muszą być umieszczone blisko okręgu i nad albo pod literą „E” lub po lewej albo po prawej stronie tej litery. Cyfry numeru homologacji muszą być po tej samej stronie litery „E” i muszą być zwrócone w tym samym kierunku. Dodatkowy symbol musi być umieszczony dokładnie po przeciwnej stronie niż numer homologacji. Należy unikać stosowania cyfr rzymskich jako numerów homologacji, aby zapobiec pomyleniu ich z innymi symbolami.
ZAŁĄCZNIK 6
METODA BADAŃ SŁUŻĄCA DO OKREŚLANIA WSPÓŁCZYNNIKA ODBICIA
1. DEFINICJE
Iluminant normalny A według CIE (1): wzorzec światła, które odpowiada promieniowaniu ciała doskonale czarnego (promiennika zupełnego) o temperaturze T68 = 2 855,6 K.
1.1.2. Normalne źródło światła A według CIE (1): lampa z żarnikiem wolframowym, wypełniona gazem i działająca w skorelowanej temperaturze barwowej wynoszącej T68 = 2 855,6 K.
1.1.3. Obserwator kolorymetryczny normalny CIE 1931 (1): receptor promieniowania, którego charakterystyka kolorymetryczna odpowiada współrzędnym trójchromatycznym
1.1.4. Współrzędne trójchromatyczne w przestrzeni barw CIE (1): współrzędne trójchromatyczne składowych widmowych widma równoenergetycznego w układzie (XYZ) CIE.
1.1.5. Widzenie fotopowe (dzienne) (1): widzenie okiem w warunkach normalnych, przy luminancji na poziomie co najmniej kilku cd/m2.
2. APARATURA
2.1. Informacje ogólne
Aparatura składa się ze źródła światła, uchwytu badanej próbki, odbiornika wyposażonego w fotodetektor i miernik wskazówkowy (zob. rysunek 1) oraz środków służących do eliminacji światła obcego.
Odbiornik może zawierać kulę fotometryczną w celu ułatwienia pomiarów współczynnika odbicia lusterek niepłaskich (wypukłych) (zob. rysunek 2).
2.2. Charakterystyka widmowa źródła światła i odbiornika
Źródło światła składa się ze standardowego źródła światła A (według CIE) i układu optycznego, służącego do otrzymania równoległej (skolimowanej) wiązki światła. W celu utrzymania stałego napięcia lampy w czasie działania przyrządu zaleca się stosowanie stabilizatora napięcia.
Odbiornik posiada fotodetektor o czułości widmowej proporcjonalnej do funkcji jasności fotopowej normalnego obserwatora kolorymetrycznego CIE (1931) (zob. tabela). Można stosować jakiekolwiek inne kombinacje iluminant-filtr-receptor, dające w sumie odpowiednik iluminantu normalnego A (według CIE) oraz widzenia fotopowego. Jeżeli w odbiorniku używana jest kula fotometryczna, wewnętrzna powierzchnia kuli powinna być pokryta matową (rozpraszającą), nieselektywną, białą powłoką.
2.3. Warunki geometryczne
Kąt padającej wiązki światła (θ) wynosi optymalnie 0,44 ± 0,09 rad (25 ± 5°) w stosunku do linii prostopadłej do powierzchni badanej i nie przekracza górnej granicy tolerancji (tj. 0,53 rad lub 30°). Oś receptora tworzy z tą linią prostopadłą kąt (θ) równy kątowi padającej wiązki światła (zob. rysunek 1). Wiązka światła w miejscu jej padania na badaną powierzchnię ma średnicę nie mniejszą niż 13 mm (0,5 cala). Odbita wiązka nie jest szersza niż światłoczuła powierzchnia fotodetektora i oświetla nie mniej niż 50 % tej powierzchni, natomiast oświetla w miarę możliwości ten sam fragment powierzchni, który był wykorzystywany podczas kalibracji przyrządu.
Jeżeli w odbiorniku stosowana jest kula fotometryczna, jej średnica wynosi przynajmniej 127 mm (5 cali). Próbka oraz otwory w ściance kuli, przez które przechodzi wiązka światła, powinny mieć wielkość umożliwiającą przepuszczenie całej wiązki padającej i całej wiązki odbitej. Fotodetektor powinien być umieszczony w taki sposób, aby nie był bezpośrednio oświetlony ani przez wiązkę padającą ani przez wiązkę odbitą.
2.4. Charakterystyka elektryczna zespołu fotodetektor-wskaźnik
Sygnał wyjściowy fotodetektora odczytany na mierniku wskaźnikowym jest funkcją liniową natężenia światła na powierzchni światłoczułej. Zapewnione są środki (elektryczne lub optyczne) ułatwiające zerowanie i kalibrację. Środki te nie mają wpływu na liniowość lub właściwości widmowe przyrządu. Dokładność pomiarowa zespołu receptor-wskaźnik wynosi ±2 % pełnej skali lub ±10 % wartości odczytu, w zależności od tego, która z tych wartości jest mniejsza.
2.5. Uchwyt próbki
Mechanizm ten pozwala umieścić badaną próbkę w taki sposób, aby osie ramienia źródła światła i receptora przecinały się na powierzchni odbijającej. Powierzchnia ta może znajdować się wewnątrz lub na dowolnej powierzchni lusterka poddawanego próbie, w zależności od tego, czy jest to pierwsza powierzchnia, druga powierzchnia czy lusterko pryzmatyczne typu „flip”.
3. PROCEDURA
3.1. Metoda kalibracji bezpośredniej
W przypadku metody kalibracji bezpośredniej normą odniesienia jest powietrze. Metoda ta ma zastosowanie w przypadku przyrządów, których konstrukcja pozwala na kalibrację w punkcie 100 %, poprzez przechylenie odbiornika do położenia bezpośrednio w osi źródła światła (zob. rysunek 1).
W niektórych przypadkach (na przykład podczas pomiarów powierzchni o niskim współczynniku odbicia) może okazać się pożądane przy tej metodzie zastosowanie pośredniego punktu kalibracji (pomiędzy 0 i 100 % na skali). W takich przypadkach na ścieżce optycznej należy umieścić filtr neutralny (o neutralnej gęstości i znanej przepuszczalności), a następnie korygować regulację kalibracji, dopóki miernik nie odczyta procentowego wskaźnika przepuszczalności filtra neutralnego. Filtr ten należy usunąć przed wykonaniem pomiarów współczynnika odbicia.
3.2. Metoda kalibracji pośredniej
Metoda kalibracji pośredniej ma zastosowanie w przypadku przyrządów ze stałą konfiguracją układu źródło-odbiornik. W metodzie tej wymagany jest prawidłowo skalibrowany i utrzymywany wzorzec współczynnika odbicia. Takim wzorcem odniesienia powinno być płaskie lusterko o współczynniku odbicia możliwie najbardziej zbliżonym do współczynnika odbicia badanych próbek.
3.3. Pomiar dla lusterka płaskiego
Współczynnik odbicia próbek lusterek płaskich można zmierzyć przy pomocy przyrządów kalibrowanych metodą kalibracji bezpośredniej lub pośredniej. Wartość współczynnika odbicia jest odczytywana bezpośrednio z miernika wskazówkowego.
3.4. Pomiar dla lusterka niepłaskiego (wypukłego)
Pomiar współczynnika odbicia lusterka niepłaskiego (wypukłego) wymaga użycia aparatury zawierającej w obrębie odbiornika kulę fotometryczną (zob. rysunek 2). Jeśli przyrząd pomiarowy wskazuje ne działek podziałki dla lusterka standardowego o współczynniku odbicia E % – w przypadku lusterka o nieznanym współczynniku odbicia, nx działek będzie odpowiadać współczynnikowi odbicia X % według poniższego wzoru:
Rysunek 1
Ogólny schemat aparatury do pomiaru współczynnika odbicia, przedstawiający zestawy doświadczalne dla dwóch metod kalibracji
Miernik z regulacją
Współczynnik
odbicia %
Zerowanie
Regulacja
kalibracji
Uchwyt próbki
Źródło światła i
optyczny układ
kolimacyjny
Ramię receptora do
kalibracji bezpośredniej
Ramię receptora w
pozycji do kalibracji
pośredniej
Rysunek 2
Ogólny schemat reflektometr, aparatury do pomiaru współczynnika odbicia zawierającej w obrębie odbiornika kulę fotometryczną
Źródło światła i optyczny uklad kolimacyjny
Miernik z regulacją
Współczynnik odbicia %
Zerowanie
Regulacja
kalibracji
Fotodetektor
Uchwyt próbki
Współrzędne trójchomatyczne dla obserwatora kolorymetrycznego normalnego CIE 1931 (2)
Poniższa tabela pochodzi z publikacji CIE 50 (45) (1970)
|
λ nm |
|
|
|
|
380 |
0,001 4 |
0,000 0 |
0,006 5 |
|
390 |
0,004 2 |
0,000 1 |
0,020 1 |
|
400 |
0,014 3 |
0,000 4 |
0,067 9 |
|
410 |
0,043 5 |
0,001 2 |
0,207 4 |
|
420 |
0,134 4 |
0,004 0 |
0,645 6 |
|
430 |
0,283 9 |
0,011 6 |
1,385 6 |
|
440 |
0,348 3 |
0,023 0 |
1,747 1 |
|
450 |
0,336 2 |
0,038 0 |
1,772 1 |
|
460 |
0,290 8 |
0,060 0 |
1,669 2 |
|
470 |
0,195 4 |
0,091 0 |
1,287 6 |
|
480 |
0,095 6 |
0,139 0 |
0,813 0 |
|
490 |
0,032 0 |
0,208 0 |
0,465 2 |
|
500 |
0,004 9 |
0,323 0 |
0,272 0 |
|
510 |
0,009 3 |
0,503 0 |
0,158 2 |
|
520 |
0,063 3 |
0,710 0 |
0,078 2 |
|
530 |
0,165 5 |
0,862 0 |
0,042 2 |
|
540 |
0,290 4 |
0,954 0 |
0,020 3 |
|
550 |
0,433 4 |
0,995 0 |
0,008 7 |
|
560 |
0,594 5 |
0,995 0 |
0,003 9 |
|
570 |
0,762 1 |
0,952 0 |
0,002 1 |
|
580 |
0,916 3 |
0,870 0 |
0,001 7 |
|
590 |
1,026 3 |
0,757 0 |
0,001 1 |
|
600 |
1,062 2 |
0,631 0 |
0,000 8 |
|
610 |
1,002 6 |
0,503 0 |
0,000 3 |
|
620 |
0,854 4 |
0,381 0 |
0,000 2 |
|
630 |
0,642 4 |
0,265 0 |
0,000 0 |
|
640 |
0,447 9 |
0,175 0 |
0,000 0 |
|
650 |
0,283 5 |
0,107 0 |
0,000 0 |
|
660 |
0,164 9 |
0,061 0 |
0,000 0 |
|
670 |
0,087 4 |
0,032 0 |
0,000 0 |
|
680 |
0,046 8 |
0,017 0 |
0,000 0 |
|
690 |
0,22 7 |
0,008 2 |
0,000 0 |
|
700 |
0,011 4 |
0,004 1 |
0,000 0 |
|
710 |
0,005 8 |
0,002 1 |
0,000 0 |
|
720 |
0,02 9 |
0,001 0 |
0,000 0 |
|
730 |
0,001 4 |
0,000 5 |
0,000 0 |
|
740 |
0,000 7 |
0,000 2 (*1) |
0,000 0 |
|
750 |
0,000 3 |
0,000 1 |
0,000 0 |
|
760 |
0,000 2 |
0,000 1 |
0,000 0 |
|
770 |
0,000 1 |
0,000 0 |
0,000 0 |
|
780 |
0,000 0 |
0,000 0 |
0,000 0 |
RYSUNEK POGLĄDOWY
Przykład urządzenia do pomiaru współczynnika odbicia lusterek sferycznych
C = Odbiornik
D = Przesłona
E = Okno wejściowe
F = Okno pomiarowe
L = Soczewki
M = Okno obiektu
S = Źródło światła
(S) = Kula fotometryczna
(1) Definicje pochodzą z publikacji CIE 50 (45), International Electronical Vocabulary, Group 45, Lighting.
(2) Tabela skrócona. Wartości
(*1) Wartość zmieniła sięw 1966 r. (z 3 na 2)
ZAŁĄCZNIK 7
Procedura wyznaczania promienia krzywizny „r” powierzchni odbijającej lusterka
1. POMIAR
1.1. Sprzęt
Do pomiaru stosuje się sferometr, podobny do sferometru opisanego na rysunku 1 niniejszego załącznika, z podanymi odległościami pomiędzy trzpieniem stykowym czujnika zegarowego a stałymi nóżkami.
1.2. Punkty pomiarowe
1.2.1. Główne promienie krzywizny należy mierzy się w trzech punktach znajdujących się możliwie jak najbliżej jednej trzeciej, połowy i dwóch trzecich długości mierzonej wzdłuż łuku powierzchni odbijającej, przechodzącego przez środek tej powierzchni i równoległego do odcinka b, lub wzdłuż łuku przechodzącego przez środek powierzchni odbijającej, prostopadle do tego odcinka, jeśli łuk ten jest dłuższy.
1.2.2. Jeżeli z powodu rozmiaru powierzchni odbijającej nie można otrzymać pomiarów w kierunkach określonych w pkt 2.1.1.6 niniejszego regulaminu, upoważniona placówka techniczna odpowiedzialna za przeprowadzanie testów może wykonać pomiary we wspomnianych punktach, w dwóch kierunkach prostopadłych, możliwie zbliżonych do punktów opisanych powyżej.
2. OBLICZANIE PROMIENIA KRZYWIZNY „r”
Promień krzywizny „r”, wyrażony w milimetrach, oblicza się przy pomocy następującego wzoru:
gdzie:
|
rp1 |
= |
promień krzywizny w pierwszym punkcie pomiarowym, |
|
rp2 |
= |
promień krzywizny w drugim punkcie pomiarowym, |
|
rp3 |
= |
promień krzywizny w trzecim punkcie pomiarowym, |
Rysunek 1
Sferometr
ø 4,5 podziałka F 90-4
Komparator
Punkt ruchomy
ZAŁĄCZNIK 8
Procedura określania punktu „H” i rzeczywistego kąta tułowia dla miejsc siedzących w pojazdach silnikowych
1. CEL
Procedura opisana w niniejszym załączniku stosowana jest w celu określenia położenia punktu „H” oraz rzeczywistego kąta tułowia dla jednego lub kilku miejsc siedzących w pojeździe silnikowym oraz w celu sprawdzenia zgodności zmierzonych danych ze specyfikacjami konstrukcyjnymi podanymi przez producenta pojazdu (1).
2. DEFINICJE
Dla celów niniejszego załącznika:
„dane odniesienia” oznaczają jedną lub kilka następujących właściwości miejsca siedzącego:
2.1.1. punkt „H” i punkt „R” oraz ich wzajemny stosunek;
2.1.2. rzeczywisty kąt tułowia i konstrukcyjny kąt tułowia oraz ich wzajemny stosunek;
2.2. „trójwymiarowa maszyna punktu »H« ” (maszyna 3-D H) oznacza urządzenie wykorzystywane w celu określania punktów „H” oraz rzeczywistych kątów tułowia; urządzenie to opisane jest w dodatku 1 do niniejszego załącznika;
2.3. „punkt »H« ” oznacza środek obrotu tułowia i uda w maszynie 3-D H, która została zamontowana na siedzeniu pojazdu zgodnie z pkt 4 poniżej; punkt „H” znajduje się po środku linii środkowej urządzenia, która przebiega między punktami celowniczymi punktu „H” po obu stronach maszyny 3-D H. Teoretycznie punkt „H” odpowiada punktowi „R” (tolerancje określone w pkt 3.2.2 poniżej); określony zgodnie z procedurą opisaną w pkt 4 punkt „H” uważany jest za stały w stosunku do konstrukcji poduszki siedzenia i przesuwa się z nią podczas regulacji siedzenia;
2.4. punkt „R” lub „punkt odniesienia miejsca siedzącego” oznacza punkt konstrukcyjny określony przez producenta pojazdu dla każdego miejsca siedzącego i ustalony w odniesieniu do trójwymiarowego układu odniesienia;
2.5. „linia tułowia” oznacza linię środkową sondy maszyny 3-D H w maksymalnie tylnym położeniu sondy;
2.6. „rzeczywisty kąt tułowia” oznacza kąt między linią pionową przechodzącą przez punkt „H” a linią tułowia, zmierzony przy pomocy kwadrantu kąta pleców na maszynie 3-D H. Teoretycznie rzeczywisty kąt tułowia odpowiada konstrukcyjnemu kątowi tułowia (tolerancje określono w pkt 3.2.2 poniżej);
2.7. „konstrukcyjny kąt tułowia” oznacza kąt zmierzony między pionową linią przechodzącą przez punkt „R” i linią tułowia w położeniu, które odpowiada konstrukcyjnej pozycji oparcia siedzenia określonej przez producenta pojazdu;
2.8. „płaszczyzna środkowa siedzącego” (C/LO) oznacza środkową płaszczyznę maszyny 3-D H umieszczonej na każdym przewidzianym miejscu siedzącym; przedstawia ją współrzędna punktu „H” na osi y; dla oddzielnych siedzeń płaszczyzna środkowa siedzenia zbiega się z płaszczyzną środkową siedzącego; dla pozostałych siedzeń płaszczyzna środkowa siedzącego określona jest przez producenta;
2.9. „trójwymiarowy układ odniesienia” oznacza układ opisany w dodatku 2 do niniejszego załącznika;
2.10. „znaki odniesienia” to fizyczne punkty (otwory, powierzchnie, znaki lub wcięcia) na nadwoziu pojazdu zdefiniowane przez producenta;
2.11. „położenie pomiarowe pojazdu” oznacza położenie pojazdu zgodnie ze współrzędnymi znaków odniesienia w trójwymiarowym układzie odniesienia.
3. WYMOGI
3.1. Przedstawienie danych
Dla każdego miejsca siedzącego, dla którego są wymagane dane odniesienia w celu wykazania zgodności z przepisami niniejszego regulaminu, wszystkie lub odpowiednio wybrane poniższe dane przedstawia się w formie zgodnej z dodatkiem 3 do niniejszego załącznika:
3.1.1. współrzędne punktu „R” w odniesieniu do trójwymiarowego układu odniesienia;
3.1.2. konstrukcyjny kąt tułowia;
3.1.3. wszystkie wskazówki konieczne dla wyregulowania siedzenia (jeżeli jest regulowane) do położenia pomiarowego przedstawionego w pkt 4.3 poniżej.
3.2. Wzajemny stosunek między danymi zmierzonymi i specyfikacjami konstrukcyjnymi
3.2.1. Współrzędne punktu „H” i wartość rzeczywistego kąta tułowia wyznaczone przy zastosowaniu procedury opisanej w pkt 4 porównuje się, odpowiednio, ze współrzędnymi punktu „R” oraz wartością konstrukcyjnego kąta tułowia, wskazanymi przez producenta pojazdu.
3.2.2. Względne pozycje punktu „R” i punktu „H” oraz wzajemny stosunek między konstrukcyjnym kątem tułowia i rzeczywistym kątem tułowia uważa się za zadowalające dla badanego miejsca siedzącego, jeżeli punkt „H”, określony współrzędnymi, leży w obrębie kwadratu o długości boku 50 mm, którego przekątne przecinają się w punkcie „R”, oraz jeżeli rzeczywisty kąt tułowia nie odbiega o więcej niż 5° od konstrukcyjnego kąta tułowia.
3.2.3. Jeżeli te warunki są spełnione, punkt „R” i konstrukcyjny kąt tułowia wykorzystuje się w celu wykazania zgodności z przepisami niniejszego regulaminu.
3.2.4. Jeżeli punkt „H” lub rzeczywisty kąt tułowia nie spełniają wymogów pkt 3.2.2 powyżej, punkt „H” i rzeczywisty kąt tułowia należy określić jeszcze dwukrotnie (łącznie trzy razy). Jeżeli wyniki dwóch spośród tych trzech badań spełniają te wymogi, stosuje się warunki pkt 3.2.3 powyżej.
3.2.5. Jeżeli co najmniej dwa spośród trzech wyników badań opisanych w pkt 3.2.4 powyżej nie spełniają wymogów pkt 3.2.2 powyżej lub jeżeli sprawdzenie nie jest możliwe, ponieważ producent pojazdu nie przedstawił informacji dotyczącej położenia punktu „R” lub dotyczącej konstrukcyjnego kąta tułowia, wykorzystuje się średnią wartość z trzech zmierzonych punktów lub średnią wartość z trzech zmierzonych kątów i uważa się ją za mającą zastosowanie we wszystkich przypadkach, w których w niniejszym regulaminie jest mowa o punkcie „R” lub konstrukcyjnym kącie tułowia.
4. PROCEDURA OKREŚLANIA PUNKTU „H” ORAZ RZECZYWISTEGO KĄTA TUŁOWIA
4.1. Pojazd poddaje się wstępnemu przygotowaniu, według uznania producenta, w temperaturze 20 ± 10 °C, tak by materiał siedzeń osiągnął temperaturę pokojową. Jeżeli siedzenie, które ma zostać zbadane, nie było jeszcze użytkowane, osoba (lub urządzenie) o masie 70–80 kg powinna na nim dwukrotnie usiąść przez jedną minutę, aby spowodować ugięcie się poduszki i oparcia. Na życzenie producenta wszystkie zespoły siedzenia pozostaną nieobciążone przez minimum 30 minut przed zamontowaniem maszyny 3-D H.
4.2. Pojazd znajduje się w położeniu pomiarowym określonym w pkt 2.11 powyżej.
4.3. Siedzenie, jeżeli jest regulowane, ustawia się najpierw w najbardziej tylnej normalnej pozycji kierowania lub jazdy zgodnie ze wskazaniem producenta pojazdu, z uwzględnieniem jedynie wzdłużnej regulacji siedzenia, wyłączając przesuw siedzenia wykorzystywany do celów innych niż normalna pozycja kierowania lub jazdy. Jeżeli istnieją inne sposoby regulacji siedzenia (pionowe, kątowe, oparcia itd.), są one ustawione w pozycji określonej przez producenta pojazdu. Dla siedzeń amortyzowanych, pionowa pozycja jest sztywno zamocowana, odpowiednio do normalnej pozycji kierowania, według wskazania producenta.
4.4. Obszar miejsca siedzącego, z którym ma styczność maszyna 3-D H, pokryty jest muślinem bawełnianym o wystarczających rozmiarach i właściwej fakturze, opisanej jako gładka tkanina bawełniana o 18,9 nitkach na 1 cm2 i o gramaturze 0,228 kg/m2 lub jako dzianina albo włóknina o podobnych właściwościach.
Jeżeli badanie przeprowadzane jest na siedzeniu na zewnątrz pojazdu, podłoga, na której znajduje się siedzenie, ma takie same zasadnicze parametry (2) jak podłoga pojazdu, w którym umieszczane jest siedzenie.
4.5. Należy umieścić siedzenie i zespół oparcia maszyny 3-D H na siedzeniu tak, aby płaszczyzna środkowa siedzącego (C/LO) zbiegała się z płaszczyzną środkową maszyny 3-D H. Na wniosek producenta maszyna 3-D H może być przesunięta ku środkowi w odniesieniu do C/LO, jeżeli maszyna 3-D H znajduje się tak daleko na zewnątrz, że krawędź siedzenia nie pozwoli na wypoziomowanie maszyny 3-D H.
4.6. Należy zamocować stopy i dolne części nóg do płyty siedzenia, oddzielnie albo z wykorzystaniem elementu w kształcie litery T. Linia przechodząca przez punkty celownicze punktu „H” jest równoległa do podłoża oraz prostopadła do wzdłużnej płaszczyzny środkowej siedzenia.
Należy wyregulować w następujący sposób położenie stóp i nóg maszyny 3-D H:
4.7.1. Wyznaczona pozycja miejsca siedzącego: kierowcy oraz pasażera z przodu od zewnątrz
4.7.1.1. Zespoły stóp i nóg przesuwa się do przodu w taki sposób, aby stopy przybrały naturalną pozycję na podłodze, w razie konieczności między pedałami. W miarę możliwości lewa stopa położona jest w przybliżeniu w takiej samej odległości na lewo od płaszczyzny środkowej maszyny 3-D H, co prawa stopa na prawo. Poziomnica alkoholowa sprawdzająca poprzeczne położenie maszyny 3-D H ustawiana jest poziomo, w razie konieczności przy pomocy regulacji płyty siedzenia lub przy pomocy regulacji zespołów nogi i stopy w kierunku do tyłu. Linia przechodząca przez punkty celownicze punktu „H” musi być prostopadła do wzdłużnej płaszczyzny środkowej siedzenia.
4.7.1.2. Jeżeli lewa noga nie może być utrzymana równolegle do prawej oraz lewa stopa nie może być oparta na konstrukcji, należy przesunąć lewą stopę, aż do uzyskania podparcia. Należy zachować ustawienie punktów celowniczych.
4.7.2. Wyznaczona pozycja miejsca siedzącego: zewnętrznego tylnego
Dla tylnych siedzeń lub siedzeń dodatkowych, nogi są usytuowane zgodnie z opisem producenta. Jeżeli stopy spoczywają na częściach podłogi, które znajdują się na różnych poziomach, stopa, która pierwsza styka się z przednim siedzeniem służy za punkt odniesienia, a druga stopa jest tak ustawiona, aby poziomnica alkoholowa wskazująca poprzeczną orientację siedzenia urządzenia wskazywała położenie poziome.
4.7.3. Pozostałe wyznaczone miejsca siedzące:
Stosuje się ogólną procedurę opisaną w pkt 4.7.1 powyżej, z tym wyjątkiem, że stopy umieszcza się zgodnie z opisem producenta pojazdu.
4.8. Należy nałożyć obciążniki dolnej części nogi i uda oraz wypoziomować maszynę 3-D H.
Przechylić do przodu płytę oparcia aż do zatrzymania i odciągnąć maszynę 3-D H od oparcia siedzenia przy wykorzystaniu elementu w kształcie litery T. Zmienić pozycję maszyny 3-D H na siedzeniu za pomocą jednej z następujących metod:
4.9.1. Jeżeli maszyna 3-D H ma tendencje do zsuwania się ku tyłowi, stosuje się następującą procedurę. Pozwala się, aby maszyna 3-D H zsunęła się ku tyłowi aż do momentu, gdy nie jest dłużej wymagane przednie równoległe obciążenie elementu w kształcie litery T, tj. do chwili styku płyty siedzenia z oparciem siedzenia. W razie konieczności zmienia się pozycję dolnej części nogi.
4.9.2. Jeżeli maszyna 3-D H nie ma tendencji do zsuwania się ku tyłowi, stosuje się następującą procedurę. Zsuwa się maszynę 3-D H ku tyłowi, stosując wsteczne równoległe obciążenie elementu w kształcie litery T do chwili styku płyty siedzenia z oparciem siedzenia (zob. rysunek 2 w dodatku 1 do niniejszego załącznika).
4.10. Należy zastosować obciążenie 100 N ± 10 N na zespół oparcia i płyty maszyny 3-D H na przecięciu kwadrantu kąta biodra i obudowy elementu w kształcie litery T. Kierunek stosowanego obciążenia utrzymywany jest wzdłuż linii przechodzącej przez wspomniane przecięcie do punktu znajdującego się bezpośrednio nad obudową belki symulującej udo (zob. rysunek 2 w dodatku 1 do niniejszego załącznika). Następnie ostrożnie umieszcza się z powrotem płytę oparcia na oparciu siedzenia. Pozostałą część procedury przeprowadza się ostrożnie, aby zapobiec zsunięciu się do przodu maszyny 3-D H.
4.11. Należy zamocować prawe i lewe obciążniki pośladków oraz, naprzemiennie, osiem obciążników tułowia, utrzymując poziom maszyny 3-D H.
4.12. Należy nachylić płytę oparcia do przodu, aby zwolnić nacisk na oparcie siedzenia. Kołysać maszynę 3 DH z boku na bok w obrębie 10° kątowych (5° na każdy bok pionowej płaszczyzny środkowej) przez 3 pełne cykle, aby wyeliminować zakumulowane tarcie między maszyną 3-D H i siedzeniem.
Podczas czynności kołysania element w kształcie litery T maszyny 3-D H może mieć tendencje do odchylania się od określonego poziomego i pionowego ustawienia. Element ten musi być wówczas utwierdzony przez zastosowanie odpowiedniego poprzecznego obciążenia podczas ruchu kołysania. W czasie utrzymywania elementu w kształcie litery T oraz kołysania maszyny 3-D H należy zachować ostrożność w celu zapewnienia, że nie są stosowane żadne przypadkowe zewnętrzne obciążenia w kierunku pionowym lub w przód/w tył.
Stopy maszyny 3-D H nie mogą być przytwierdzone lub przytrzymywane podczas tej czynności. Jeżeli stopy zmienią położenie, należy pozwolić im pozostać przez chwilę w tej pozycji.
Ostrożnie przyciągnąć płytę oparcia do oparcia siedzenia i sprawdzić czy obie poziomnice alkoholowe znajdują się w pozycji zerowej. Jeżeli nastąpiło przesunięcie stóp podczas czynności kołysania maszyny 3-D H, należy je ustawić na nowo w następujący sposób:
Naprzemiennie podnosić każdą stopę z podłogi do minimalnej koniecznej wysokości, aż nie będzie żadnego dodatkowego ruchu stopy. Podczas tego podnoszenia stopy muszą swobodnie się obracać; nie będą stosowane żadne obciążenia poprzeczne lub skierowane do przodu. Kiedy każda stopa zostaje umieszczona z powrotem w pozycji dolnej, pięta ma być w styczności z konstrukcją w tym celu zaprojektowaną.
Sprawdzić, czy poprzeczna poziomnica alkoholowa znajduje się w pozycji zerowej; w razie konieczności zastosować poprzeczne obciążenie u szczytu płyty oparcia, wystarczające do wypoziomowania płyty siedzenia maszyny 3-D H na siedzeniu.
4.13. Przytrzymać element w kształcie litery T, aby zapobiec zsuwaniu się ku przodowi maszyny 3-D H na poduszce siedzenia i postępować w następujący sposób:
|
a) |
przyciągnąć płytę oparcia do płyty siedzenia; |
|
b) |
naprzemiennie przykładać i zwalniać poziome obciążenie wsteczne nieprzekraczające 25 N, w stosunku do belki kąta pleców na wysokości zbliżonej do środka obciążników tułowia do chwili wskazania przez kwadrant kąta biodra osiągnięcia stabilnej pozycji po zwolnieniu obciążenia. Należy zachować ostrożność, żeby zagwarantować, że nie są stosowane na maszynę 3-D H żadne zewnętrzne obciążenia poprzeczne lub skierowane w dół. Jeżeli są niezbędne inne regulacje maszyny 3-D H, należy obrócić płytę oparcia do przodu, wyrównać i powtórzyć procedurę opisaną w pkt 4.12. |
Dokonać wszystkich pomiarów:
4.14.1. współrzędne punktu „H” mierzone są w odniesieniu do trójwymiarowego układu odniesienia;
4.14.2. rzeczywisty kąt tułowia odczytywany jest przy kwadrancie kąta pleców maszyny 3-D H przy pomocy sondy znajdującej się w całkowicie tylnym położeniu.
4.15. Jeżeli pożądane jest ponowne przeprowadzenie procesu montażu maszyny 3-D H, zespół siedzenia pozostaje nieobciążony przez co najmniej 30 minut przed ponownym zamontowaniem. Maszyna 3-D H nie powinna pozostawać pod obciążeniem na zespole siedzenia dłużej niż jest to wymagane dla przeprowadzenia badania.
Jeżeli siedzenia w tym samym rzędzie można uznać za podobne (kanapa, siedzenia jednakowe itp.) określa się tylko jeden punkt „H” oraz jeden „rzeczywisty kąt tułowia” dla każdego rzędu siedzeń, przy czym opisana w dodatku 1 do niniejszego załącznika maszyna 3-D H zostaje umieszczona na miejscu uważanym za reprezentatywne dla rzędu. Tym miejscem jest:
4.16.1. w przypadku przedniego rzędu, miejsce kierowcy;
4.16.2. w przypadku tylnego rzędu lub rzędów, siedzenie zewnętrzne.
(1) Dla każdego miejsca siedzącego poza przednimi siedzeniami, dla którego nie można określić punktu „H” przy pomocy trójwymiarowej maszyny punktu „H”lub procedur, wskazany przez producenta punkt „R” może posłużyć jako odniesienie według uznania właściwego organu.
(2) Kąt nachylenia, różnica wysokości z mocowaniem siedzenia, faktura powierzchni itp.
DODATEK 1
OPIS TRÓJWYMIAROWEJ MASZYNY PUNKTU „ H ” (1)
(Maszyna 3-D H)
1. Płyty oparcia i siedzenia
Płyty wykonane ze zbrojonego tworzywa sztucznego i metalu; symulują tułów i uda człowieka i są połączone zawiasowo w punkcie „H”. Do sondy zamocowany jest zawiasowo w punkcie „H” kwadrant umożliwiający pomiar rzeczywistego kąta tułowia. Regulowana belka symulująca udo i połączona z płytą siedzenia wyznacza linię środkową uda i stanowi punkt odniesienia dla kwadrantu kąta biodra.
2. Elementy składowe ciała i nóg
Dolne segmenty nogi połączone są z zespołem płyty siedzenia za pomocą elementu w kształcie litery T łączącego kolana, który łączy się poprzecznie z nastawną belką symulującą uda. Dolne segmenty nóg są wyposażone w kwadranty umożliwiające pomiar kąta położenia kolana. Zespoły buta i stopy są odwzorowane tak, aby można było wyznaczyć kąt położenia stopy. Dwie poziomnice alkoholowe ustalają położenie urządzenia w przestrzeni. Obciążniki elementów składowych ciała są umieszczane w odpowiednich środkach ciężkości, aby zagwarantować nacisk na siedzenie równoważny naciskowi wywieranemu przez osobę płci męskiej o masie 76 kg. Wszystkie połączenia maszyny 3-D H sprawdzone są pod kątem możliwości swobodnego ruchu przy minimalnym tarciu.
Rysunek 1
Oznaczenie elementów maszyny 3-D H
Sonda w miejscu głowy
Płyta oparcia
Zaczep obciążnika tułowia
Poziom kąta pleców
Kwadrant kąta biodra
Płyta siedzenia
Kwadrant kąta pleców
Podkładka obciążnika uda
Punkt celowniczy punktu „H”
Element w kształcie T łączący kolana
Oś przegubu punktu „H”
Poprzeczna poziomica
Belka symulująca udo
Kwadrant kąta kolana
Kwadrant kąta stopy
Rysunek 2
Wymiary elementów składowych maszyny 3-D H oraz rozłożenie obciążenia
Regulacja w zakresie 108-424
Obciążniki tułowia
Obciążniki pośladków
Kierunek oraz miejsce przyłożenia obciążenia
Obciążniki uda
Obciążniki nogi
(1) W sprawie szczegółów dotyczących budowy maszyny 3-D H należy zwrócić się do Society of Automotive Engineers (SAE), 400 Commonwealth Drive, Warrendale, Pennsylvania 15096, Stany Zjednoczone. Maszyna odpowiada urządzeniu opisanemu w normie ISO 6549-1980.
DODATEK 2
TRÓJWYMIAROWY UKŁAD ODNIESIENIA
1. Trójwymiarowy układ odniesienia określają trzy prostopadłe płaszczyzny ustalone przez producenta pojazdu (zob. rysunek) (1).
2. Położenie pomiarowe pojazdu ustala się poprzez usytuowanie pojazdu na powierzchni nośnej tak, aby współrzędne znaków odniesienia odpowiadały wartościom wskazanym przez producenta.
3. Współrzędne punktu „R” i punktu „H” ustala się w stosunku do znaków odniesienia określonych przez producenta pojazdu.
Rysunek
Trójwymiarowy układ odniesienia
Płaszczyzna w osi Y
(pionowa wzdłużna
Płaszczyzna w osi X
(pionowa poprzeczna
płaszczyzna zerowa)
Płaszczyzna w osi Z
(pozioma płaszczyzna
zerowa)
Płaszczyzna nośna
(1) Układ odniesienia odpowiada normie ISO 4130-1978.
DODATEK 3
DANE ODNIESIENIA DOTYCZĄCE MIEJSC SIEDZĄCYCH
1. Kodowanie danych odniesienia
Dane odniesienia wymienione są kolejno dla każdego miejsca siedzącego. Miejsca siedzące identyfikowane są kodem dwucyfrowym. Pierwsza wartość jest cyfrą arabską i określa rząd siedzeń, licząc od przodu do tyłu pojazdu. Druga wartość jest dużą literą, która określa położenie miejsca siedzącego w rzędzie, patrząc w kierunku ruchu pojazdu; wykorzystuje się następujące litery:
|
L |
= |
lewe |
|
C |
= |
środkowe |
|
R |
= |
prawe |
2. Opis położenia pomiarowego pojazdu
2.1. Współrzędne znaków odniesienia
X …
Y …
Z …
3. Wykaz danych odniesienia
Miejsce siedzące: …
3.1.1. Współrzędne punktu „R”
X …
Y …
Z …
3.1.2. Konstrukcyjny kąt tułowia …
3.1.3. Specyfikacje regulacji siedzenia (1)
poziomej: …
pionowej: …
kątowej: …
kąta tułowia: …
Uwaga: Należy podać dane odniesienia dla dalszych miejsc siedzących w pkt 3.2, 3.3 itd.
(1) Niepotrzebne skreślić.
ZAŁĄCZNIK 9
(zarezerwowany)
ZAŁĄCZNIK 10
OBLICZANIE ODLEGŁOŚCI WYKRYWANIA
1. URZĄDZENIE TYPU KAMERA-MONITOR SŁUŻĄCE DO WIDZENIA POŚREDNIEGO
1.1. Próg rozdzielczości kamery
Próg rozdzielczości kamery jest określony za pomocą poniższego wzoru:
gdzie:
|
ωc |
— |
próg rozdzielczości kamery [minuty kątowe] |
|
βc |
— |
kąt widzenia kamery [°] |
|
Nc |
— |
liczba linii sygnału wizyjnego kamery [#] |
Producent powinien podać wartości βc i Nc.
1.2. Określenie krytycznej odległości widzenia monitora
W przypadku monitorów określonych wymiarach i właściwościach można obliczyć odległość od monitora, przy której odległość wykrywania zależeć wyłącznie od parametrów kamery. Tę krytyczną odległość widzenia rm,c określa wzór:
gdzie:
|
rm,c |
— |
krytyczna odległość widzenia [m] |
|
Hm |
— |
wysokość obrazu na monitorze [m] |
|
Nm |
— |
liczba linii sygnału wizyjnego monitora [-] |
|
ωeye |
— |
próg rozdzielczości obserwatora [minuty kątowe] |
Liczba 60 służy do konwersji z minut kątowych na stopnie.
Producent powinien dostarczyć wartości Hm oraz Nm.
ωeye = 1
1.3. Określenie odległości wykrywania
1.3.1. Jeżeli maksymalna odległość wykrywania zawiera się w odległości widzenia krytycznego i gdy ze względu na określoną instalację odległość oka od monitora jest mniejsza od odległości widzenia krytycznego – maksymalną realną odległość wykrywania można wyliczyć z następującego wzoru:
gdzie:
|
rd |
— |
odległość wykrywania [m] |
|
Do |
— |
średnica obiektu [m] |
|
ƒ |
— |
czynnik zwiększający próg |
ωc, βc oraz Nc – zgodnie z pkt 1.1
D0 = 0,8 m
ƒ = 8
1.3.2. Jeśli odległość wykrywania jest większa niż odległość widzenia krytycznego, i gdy ze względu na określoną instalację odległość oka od monitora jest większa od odległości widzenia krytycznego – maksymalną osiągalną odległość wykrywania można wyliczyć z następującego wzoru:
gdzie:
|
rm |
— |
odległość widzenia monitora [m] |
|
Dm |
— |
przekątna ekranu monitora [cale] |
|
Nm |
— |
liczba linii sygnału wizyjnego monitora [-] |
βc oraz Nc – zgodnie z pkt 1.1
Nm oraz ωeye – zgodnie z pkt 1.2
2. DODATKOWE WYMOGI FUNKCJONALNE
W oparciu o warunki montażu ustala się, czy całe urządzenie spełnia wymogi funkcjonalne wymienione w pkt 6.2.2 niniejszego regulaminu, szczególnie w zakresie korekty olśnienia oraz maksymalnej i minimalnej wartości luminancji monitora. Określany jest również zakres korekty olśnienia oraz kąta, pod jakim promienie słoneczne mogą padać na monitor. Wartości te porównuje się z odpowiadającymi im wynikami pomiarów z układów pomiarowych. Można przy tym opierać się na modelach wygenerowanych w programach typu CAD; ustalić kąt padania światła w przypadku gdy urządzenie jest zamontowane w danym pojeździe lub przeprowadzić odpowiednie pomiary w danym pojeździe, zgodnie z opisem w pkt 6.2.2.2 niniejszego regulaminu.
|
10.7.2010 |
PL |
Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej |
L 177/263 |
Jedynie oryginalne teksty EKG ONZ mają skutek prawny w świetle międzynarodowego prawa publicznego. Status i datę wejścia w życie niniejszego regulaminu należy sprawdzać w najnowszej wersji dokumentu EKG ONZ dotyczącego statusu TRANS/WP.29/343, dostępnej pod adresem: http://www.unece.org/trans/main/wp29/wp29wgs/wp29gen/wp29fdocstts.html
Regulamin nr 118 Europejskiej Komisji Gospodarczej Narodów Zjednoczonych (EKG ONZ) – Jednolite wymagania techniczne dotyczące palności materiałów używanych w konstrukcji wnętrza niektórych kategorii pojazdów samochodowych
Data wejścia w życie: 6 kwietnia 2005 r.
SPIS TREŚCI
REGULAMIN
|
1. |
Zakres |
|
2. |
Definicje |
|
3. |
Wystąpienie o homologację |
|
4. |
Homologacja |
|
5. |
Część I – Definicje – Specyfikacje |
|
6. |
Część II – Definicje – Specyfikacje |
|
7. |
Zmiana typu oraz rozszerzenie homologacji |
|
8. |
Zgodność produkcji |
|
9. |
Sankcje z tytułu niezgodności produkcji |
|
10. |
Ostateczne zaniechanie produkcji |
|
11. |
Nazwy i adresy placówek technicznych upoważnionych do przeprowadzania badań homologacyjnych oraz nazwy i adresy organów administracji |
ZAŁĄCZNIKI
|
Załącznik 1 – |
Dokument informacyjny pojazdu |
|
Załącznik 2 – |
Dokument informacyjny części |
|
Załącznik 3 – |
Zawiadomienie dotyczące homologacji typu pojazdu |
|
Załącznik 4 – |
Zawiadomienie dotyczące homologacji typu części |
|
Załącznik 5 – |
Rozmieszczenie znaków homologacji |
|
Załącznik 6 – |
Badanie określające szybkość spalania poziomego materiałów |
|
Załącznik 7 – |
Badanie określające topliwość materiałów |
|
Załącznik 8 – |
Badanie określające szybkość spalania pionowego materiałów |
1. ZAKRES
1.1. Niniejszy regulamin stosuje się do palności (zapalności, szybkości spalania i topliwości) materiałów stosowanych wewnątrz pojazdów kategorii M3, klasy II i III (1) przewożących więcej niż 22 pasażerów i nie przeznaczonych do przewozu pasażerów stojących i do użytkowania w mieście (autobusy miejskie).
Homologacje typu są udzielane zgodnie z:
1.2. Częścią I – Homologacja typu pojazdu w odniesieniu do palności elementów wewnętrznych stosowanych w przedziale pasażerskim.
1.3. Częścią II – Homologacja części (materiałów, siedzeń, zasłon, ścianek działowych, itp.) w odniesieniu do ich palności
2. DEFINICJE: Ogólne
2.1. „Producent” oznacza osobę lub podmiot odpowiedzialny przed organem udzielającym homologacji za wszystkie aspekty procesu homologacji typu oraz za zapewnienie zgodności produkcji. Nie jest istotne, aby ta osoba lub jednostka były bezpośrednio zaangażowane we wszystkie etapy konstrukcji pojazdu lub części będących przedmiotem procesu homologacji.
2.2. „Przedział pasażerski” oznacza przestrzeń, w której przebywają pasażerowie (łącznie z barkiem, kuchnią, toaletą itp.), ograniczoną przez:
|
— |
dach, |
|
— |
podłogę, |
|
— |
ściany boczne, |
|
— |
drzwi, |
|
— |
szyby zewnętrzne, |
|
— |
tylną przegrodę przedziału pasażerskiego lub płaszczyznę tylnych siedzeń, |
|
— |
oparcie, |
|
— |
po stronie kierowcy od wzdłużnej pionowej płaszczyzny środkowej pojazdu, pionową poprzeczną płaszczyznę przechodzącą przez punkt R kierowcy określony zgodnie z definicją zawartą w regulaminie 17, |
|
— |
po przeciwległej stronie od wzdłużnej pionowej środkowej płaszczyzny pojazdu, przegrodę przednią. |
2.3. „Materiały produkcyjne” oznaczają wyroby w postaci materiałów masowych (np. zwojów materiałów tapicerskich) lub wstępnie ukształtowanych części, dostarczane wytwórcy do zamontowania w typie pojazdu homologowanym zgodnie z niniejszym regulaminem lub dostarczane do warsztatów do celów konserwacji lub naprawy pojazdu.
2.4. „Siedzenie” oznacza konstrukcję, wraz z wykończeniem, która może, ale nie musi, być integralną częścią konstrukcji pojazdu, przeznaczoną na miejsce siedzące dla jednej dorosłej osoby. Pojęcie to obejmuje zarówno pojedyncze siedzenie, jak i część siedzenia kanapowego przeznaczoną na miejsce siedzące dla jednej dorosłej osoby.
2.5. „Grupa siedzeń” oznacza siedzenie kanapowe albo oddzielne siedzenia, zestawione razem bokami (tzn. tak, że przednie zamocowania jednego siedzenia znajdują się w jednej linii lub przed tylnymi zamocowaniami i w jednej linii lub za przednimi zamocowaniami drugiego siedzenia), służące do siedzenia dla jednej lub kilku dorosłych osób.
2.6. „Siedzenie kanapowe” oznacza kompletną konstrukcję z wykończeniem, przeznaczoną do siedzenia dla więcej niż jednej dorosłej osoby.
3. WYSTĄPIENIE O HOMOLOGACJĘ
3.1. O udzielenie homologacji typu pojazdu lub części w zakresie objętym niniejszym regulaminem występuje producent.
3.2. Do wniosku należy dołączyć dokument informacyjny zgodny ze wzorem przedstawionym w załączniku 1 i załączniku 2.
Placówce technicznej upoważnionej do przeprowadzania badań homologacyjnych należy przedstawić, co następuje:
3.3.1. W przypadku homologacji pojazdu: pojazd reprezentatywny dla typu pojazdu, którego dotyczy wniosek o homologację.
3.3.2. W przypadku elementów wewnętrznych, które już zostały homologowane: wykaz numerów homologacji typu i oznaczenia typu producenta dla tych części załącza się do wniosku o homologację typu pojazdu.
W przypadku części wewnętrznych bez homologacji typu EWG:
3.3.3.1. Próbki (których liczba określona jest w załącznikach 6–8) części wykorzystanych w pojeździe reprezentatywne dla typu, którego dotyczy wniosek o homologację.
3.3.3.2. Ponadto należy dostarczyć placówce technicznej jedną próbkę do wykorzystania w przyszłości jako materiał referencyjny.
3.3.3.3. W przypadku takich urządzeń, jak siedzenia, zasłony, ścianki działowe itd. próbki określone w pkt 3.3.3.1 oraz jedno kompletne urządzenie, tak jak określono powyżej.
3.3.3.4. Próbki muszą być opatrzone w sposób czytelny i nieusuwalny nazwą handlową lub marką wnioskodawcy oraz oznaczeniem typu.
4. HOMOLOGACJA
4.1. Jeżeli typ przedstawiony do homologacji na podstawie niniejszego regulaminu spełnia wymogi odpowiednich części niniejszego regulaminu, to należy udzielić homologacji tego typu.
4.2. Każdemu homologowanemu typowi należy nadać numer homologacji. Dwie pierwsze jego cyfry (obecnie są to cyfry 00 według pierwotnej wersji regulaminu) muszą wskazywać serię poprawek uwzględniających najbardziej aktualne główne zmiany techniczne wprowadzone do niniejszego regulaminu, obowiązujących w chwili udzielania homologacji. Żadna Umawiająca się Strona Porozumienia nie może nadać tego samego numeru innemu typowi pojazdu lub części zdefiniowanych w niniejszym regulaminie.
4.3. Zawiadomienie o udzieleniu lub rozszerzeniu homologacji typu na podstawie niniejszego regulaminu należy przesłać Umawiającym się Stronom Porozumienia stosującym niniejszy regulamin na jednym z formularzy zgodnych ze wzorami zamieszczonymi odpowiednio w załącznikach 3 i 4 do niniejszego regulaminu.
Na każdym pojeździe zgodnym z typem pojazdu, na opakowaniu każdego materiału (zob. pkt 4.4.2.3) homologowanego zgodnie z niniejszym regulaminem oraz na każdej części dostarczanej osobno homologowanej zgodnie z niniejszym regulaminem, w widocznym i łatwo dostępnym miejscu określonym w formularzu homologacji, umieszcza się międzynarodowy znak homologacji zawierający:
4.4.1. okrąg otaczający literę „E”, po której następuje numer wyróżniający kraj udzielający homologacji (2),
W pobliżu tego okręgu:
4.4.2.1. Symbole wskazujące kierunki, dla których określona została szybkość spalania części:
|
↔ |
dla kierunku poziomego (załącznik 6), |
|
↑ |
dla kierunku pionowego (załącznik 8), |
|
↓ |
dla kierunku poziomego i pionowego (załączniki 6 i 8); |
4.4.2.2. Symbol „V” wskazujący, że część homologowano, biorąc pod uwagę jego topliwość (załącznik 7) lub symbol „CD” wskazujący, że część homologowano jako kompletne urządzenie, takie jak siedzenia, ścianki działowe, półki bagażowe itp.
4.4.2.3. Materiały produkcyjne nie muszą być oznaczone indywidualnie. Jednakże opakowania, w którym są one dostarczone, muszą być opatrzone w czytelny sposób znakiem homologacji
4.4.2.4. Duże części, np. siedzenia (jeżeli są oznaczone oddzielnie), obejmujące więcej niż jedną sztukę homologowanego materiału, mogą posiadać pojedynczy znak wskazujący numery homologacji zastosowanych materiałów.
4.4.3. Jeżeli typ jest zgodny z typem homologowanym zgodnie z jednym lub większą liczbą regulaminów stanowiących załączniki do Porozumienia w kraju, który udzielił homologacji na podstawie niniejszego regulaminu, symbol podany w pkt 4.4.1 nie musi być powtarzany. W takim przypadku w kolumnach po prawej stronie symbolu opisanego w pkt 4.4.1 należy umieścić numer regulaminu, zgodnie z którym uzyskano homologację w kraju, który udzielił homologacji zgodnie z niniejszym regulaminem.
4.4.4. Znak homologacji musi być czytelny i nieusuwalny.
4.4.5. W przypadku pojazdu znak homologacji umieszcza się w pobliżu lub na tabliczce znamionowej pojazdu zamontowanej przez producenta.
4.4.6. Przykładowe układy znaków homologacji przedstawiono w załączniku 5 do niniejszego regulaminu.
5. CZĘŚĆ I – HOMOLOGACJA TYPU POJAZDU W ODNIESIENIU DO PALNOŚCI WEWNĘTRZNYCH CZĘŚCI STOSOWANYCH W PRZEDZIALE PASAŻERSKIM
5.1. Definicja
Do celów części I niniejszego regulaminu:
5.1.1. „Typ pojazdu” oznacza pojazdy, które nie różnią się pod takimi istotnymi względami jak oznaczenie typu producenta.
5.2. Specyfikacje
5.2.1. Materiały stosowane wewnątrz przedziału pasażerskiego homologowanego pojazdu muszą spełniać wymagania części II niniejszego regulaminu.
5.2.2. Materiały lub wyposażenie stosowane w przedziale pasażerskim lub w urządzeniach homologowanych jako części montuje się w taki sposób, aby zminimalizować ryzyko powstania i rozprzestrzeniania się płomienia.
5.2.3. Takie wewnętrzne materiały lub wyposażenie są montowane wyłącznie zgodnie z ich planowanym przeznaczeniem i badaniami, którym je poddano (patrz pkt 6.2.1, 6.2.2 i 6.2.3), szczególnie w odniesieniu do ich palności i topliwości (w kierunku poziomym/pionowym).
5.2.4. Kleje używane do przymocowania materiałów stosowanych wewnątrz do ich konstrukcji nośnej nie mogą zwiększać palności materiałów.
6. CZĘŚĆ II: HOMOLOGACJA TYPU CZĘŚCI W ODNIESIENIU DO JEJ PALNOŚCI
6.1. Definicje
Do celów części II niniejszego regulaminu:
„Typ części” oznacza części, które nie różnią się w zakresie takich istotnych względów, jak:
6.1.1.1. oznaczenie typu nadane przez producenta,
6.1.1.2. zamierzone zastosowanie (tapicerka siedzenia, wykładzina dachowa, itp.),
6.1.1.3. materiał(-y) zasadniczy(-e) (np. wełna, tworzywo sztuczne, guma, materiały wieloskładnikowe),
6.1.1.4. liczba warstw w przypadku materiałów złożonych oraz
6.1.1.5. inne właściwości, o ile wywierają one dostrzegalny wpływ na spełnienie wymagań określonych w niniejszym rozporządzeniu.
6.1.2. „Szybkość spalania” oznacza stosunek długości części spalonej mierzonej zgodnie z załącznikiem 6 lub 8 do niniejszego regulaminu do czasu potrzebnego do spalenia tego odcinka. Wyraża się ją w milimetrach na minutę.
6.1.3. „Materiał złożony” oznacza materiał składający się z kilku warstw podobnych lub różnych materiałów, których płaszczyzny są ściśle ze sobą związane metodą klejenia, powlekania, spawania, zgrzewania itp. Jeżeli różne materiały połączone są ze sobą w sposób nieciągły (na przykład za pomocą szycia, spawania dielektrycznego czy nitowania), wówczas nie uznaje się ich za materiały złożone.
6.1.4. „Powierzchnia licowa” oznacza stronę materiału, która po jego zamontowaniu w pojeździe jest skierowana do przedziału pasażerskiego.
6.1.5. „Tapicerka” oznacza kombinację wewnętrznej wyściółki i zewnętrznego materiału wykończeniowego, które razem tworzą pokrycie ramy siedzenia.
6.1.6. „Wykładzina” oznacza materiały, które (razem) stanowią podłoże i pokrycie wykańczające dachu, ścian i podłogi.
6.2. Specyfikacje
6.2.1. Następujące materiały poddawane są badaniom opisanym w załączniku 6 do niniejszego regulaminu:
|
a) |
materiały użyte na tapicerkę dowolnego siedzenia i jego akcesoriów (włączając siedzenie kierowcy); |
|
b) |
materiały użyte na wykładzinę dachu; |
|
c) |
materiały użyte na wykładzinę ścianek bocznych i tylnej, łącznie ze ściankami działowymi; |
|
d) |
materiały o funkcjach termicznych lub akustycznych; |
|
e) |
materiały użyte na wykładzinę podłogi; |
|
f) |
materiały użyte jako wykładzina półek bagażowych, przewodów grzewczych i wentylacyjnych; |
|
g) |
materiały użyte w oprawach oświetleniowych. |
Wynik badania uznaje się za zadowalający, jeżeli, biorąc pod uwagę najgorsze wyniki badania, szybkość spalania poziomego wynosi nie więcej niż 100 mm/minutę lub gdy płomień zgaśnie przed osiągnięciem ostatniego punktu pomiarowego.
6.2.2. Następujące materiały poddawane są badaniom opisanym w załączniku 7 do niniejszego regulaminu:
|
a) |
materiały użyte na wykładzinę dachu; |
|
b) |
materiały użyte na wykładziny półek bagażowych, przewodów grzewczych i wentylacyjnych umieszczonych w dachu; |
|
c) |
materiały użyte w wyposażeniu oświetleniowym umieszczonym w półkach bagażowych lub w dachu. |
Wynik badania uznaje się za zadowalający, jeżeli, uwzględniając najgorszy wynik, nie utworzyła się kropla zapalająca watę bawełnianą.
6.2.3. Materiały użyte na zasłony i żaluzje (lub inne zwisające materiały) poddawane są badaniu opisanym w załączniku 8.
Wynik badania uznaje się za zadowalający, jeżeli, uwzględniając najgorszy wynik, szybkość spalania pionowego wynosi nie więcej niż 100 mm/minutę.
Przeprowadzenie badań określonych w załącznikach 6–8 nie jest wymagane w odniesieniu do następujących materiałów:
6.2.4.1. części wykonane z metalu lub szkła;
6.2.4.2. poszczególne akcesoria siedzenia, o masie materiału niemetalowego mniejszej niż 200 g; jeżeli całkowita masa niemetalowego materiału tych części przekracza 400 g na jedno siedzenie, wówczas każdy materiał musi zostać poddany badaniom;
elementy, których powierzchnia lub objętość nie przekracza odpowiednio:
6.2.4.3.1. 100 cm2 lub 40 cm3 dla elementów, które są połączone z pojedynczymi miejscami siedzącymi;
6.2.4.3.2. 300 cm2 lub 120 cm3 na rząd siedzeń i, maksymalnie, na metr wnętrza kabiny pasażerskiej dla tych elementów, które są rozmieszczone w pojeździe i które nie są połączone z pojedynczymi miejscami siedzącymi;
6.2.4.4. przewody elektryczne;
6.2.4.5. elementy, w odniesieniu do których nie jest możliwe pobranie próbek o wymiarach określonych w pkt 3.1 załącznika 6, pkt 3 załącznika 7 i pkt 3.1 załącznika 8.
7. ZMIANA TYPU POJAZDU ORAZ ROZSZERZENIE HOMOLOGACJI
O każdej zmianie typu pojazdu lub części w związku z niniejszym regulaminem należy powiadomić organ administracji, który udzielił homologacji typu pojazdu lub części. Organ ten może wówczas:
7.1.1. uznać za mało prawdopodobne, aby dokonane zmiany miały istotne negatywne skutki, i uznać, że w każdym wypadku dany pojazd spełnia dalej odpowiednie wymagania lub
7.1.2. zażądać kolejnego sprawozdania z badań od placówki technicznej upoważnionej do ich przeprowadzenia.
7.2. Strony Porozumienia stosujące niniejszy regulamin zostają powiadomione o potwierdzeniu lub odmowie udzielenia homologacji, z wyszczególnieniem zmian, zgodnie z procedurą określoną w pkt 4.3 powyżej.
7.3. Właściwy organ udzielający rozszerzenia homologacji przydziela numer seryjny każdemu formularzowi zawiadomienia sporządzonemu na okoliczność takiego rozszerzenia, oraz informuje o nim pozostałe Strony Porozumienia z 1958 r. stosujące niniejszy regulamin za pomocą formularza zawiadomienia zgodnego ze wzorem w załączniku 3 lub w załączniku 4 do niniejszego regulaminu.
8. ZGODNOŚĆ PRODUKCJI
Procedury zgodności produkcji muszą być zgodne z procedurami określonymi w aneksie 2 do Porozumienia (E/ECE/324-E/ECE/TRANS/505/Rev.2) oraz następującymi wymaganiami:
8.1. Każdy pojazd/każda część homologowany(-a) zgodnie z niniejszym regulaminem, produkowany jest w sposób zapewniający jego zgodność z typem homologowanym w drodze spełnienia wymogów określonych w odpowiednich częściach niniejszego regulaminu.
8.2. Organ, który udzielił homologacji typu, może w dowolnym czasie dokonać weryfikacji metod kontroli zgodności produkcji, stosowanych w każdym zakładzie produkcyjnym. Weryfikacji takich dokonuje się zazwyczaj co dwa lata.
9. SANKCJE Z TYTUŁU NIEZGODNOŚCI PRODUKCJI
9.1. Homologacja udzielona w odniesieniu do typu pojazdu/części zgodnie z niniejszym regulaminem może zostać cofnięta w razie niespełnienia wymogów określonych poniżej.
9.2. Jeżeli Umawiająca się Strona Porozumienia stosująca niniejszy regulamin postanowi o cofnięciu uprzednio przez siebie udzielonej homologacji, niezwłocznie powiadamia o tym fakcie, za pomocą formularza zawiadomienia zgodnego ze wzorami przedstawionymi w załączniku 3 lub załączniku 4 do niniejszego regulaminu, pozostałe Umawiające się Strony stosujące niniejszy regulamin.
10. OSTATECZNE ZANIECHANIE PRODUKCJI
Jeżeli posiadacz homologacji ostatecznie zaniecha produkcji typu pojazdu homologowanego zgodnie z niniejszym regulaminem, informuje o tym organ administracji, który udzielił homologacji. Po otrzymaniu stosownego zawiadomienia wyżej wymieniony organ, powiadamia o tym pozostałe Strony Porozumienia z 1958 r. stosujące niniejszy regulamin za pomocą formularza zawiadomienia zgodnego ze wzorem przedstawionym w załączniku 3 lub 4 do niniejszego regulaminu.
11. NAZWY I ADRESY PLACÓWEK TECHNICZNYCH UPOWAŻNIONYCH DO PRZEPROWADZANIA BADAŃ HOMOLOGACYJNYCH ORAZ NAZWY I ADRESY ORGANÓW ADMINISTRACJI
Strony Porozumienia z 1958 r. stosujące niniejszy regulamin przekazują sekretariatowi Organizacji Narodów Zjednoczonych nazwy i adresy placówek technicznych upoważnionych do przeprowadzania badań homologacyjnych oraz nazwy i adresy organów administracji udzielających homologacji, którym należy przesyłać wydane w innych krajach zawiadomienia poświadczające udzielenie, rozszerzenie, odmowę udzielenia lub cofnięcie homologacji albo ostateczne zaniechanie produkcji.
(1) Zgodnie z definicją zawartą w załączniku 7 do ujednoliconej rezolucji w sprawie budowy pojazdów (R.E.3) (TRANS/WP.29/78/Rev.1/Amend.2).
(2) 1 – Niemcy, 2 – Francja, 3 – Włochy, 4 – Niderlandy, 5 – Szwecja, 6 – Belgia, 7 – Węgry, 8 – Republika Czeska, 9 – Hiszpania, 10 – Serbia i Czarnogóra, 11 – Wielka Brytania, 12 – Austria, 13 – Luksemburg, 14 – Szwajcaria, 15 (numer wolny), 16 – Norwegia, 17 – Finlandia, 18 – Dania, 19 – Rumunia, 20 – Polska, 21 – Portugalia, 22 – Federacja Rosyjska, 23 – Grecja, 24 – Irlandia, 25 – Chorwacja, 26 – Słowenia, 27 – Słowacja, 28 – Białoruś, 29 – Estonia, 30 (numer wolny), 31 – Bośnia i Hercegowina, 32 – Łotwa, 33 (numer wolny), 34 – Bułgaria, 35 (numer wolny), 36 – Litwa, 37 – Turcja, 38 (numer wolny), 39 – Azerbejdżan, 40 – Była Jugosłowiańska Republika Macedonii, 41 (numer wolny), 42 – Wspólnota Europejska (homologacje udzielone przez jej państwa członkowskie z użyciem właściwych im symboli EKG), 43 – Japonia, 44 (numer wolny), 45 – Australia, 46 – Ukraina, 47 – Republika Południowej Afryki, 48 – Nowa Zelandia, 49 – Cypr, 50 – Malta, 51 – Republika Korei. Kolejne numery są przyznawane innym krajom w kolejności chronologicznej, zgodnie z datą ratyfikacji lub przystąpienia do Porozumienia dotyczącego przyjęcia jednolitych wymagań technicznych dla pojazdów kołowych, wyposażenia i części, które mogą być stosowane w tych pojazdach, oraz wzajemnego uznawania homologacji udzielonych na podstawie tych wymagań, a Sekretarz Generalny Organizacji Narodów Zjednoczonych powiadamia Umawiające się Strony Porozumienia o przydzielonych w ten sposób numerach..
ZAŁĄCZNIK 1
DOKUMENT INFORMACYJNY
(zgodnie z pkt 3.2 niniejszego regulaminu, w odniesieniu do homologacji EKG typu pojazdu w zakresie palności elementów stosowanych wewnątrz przedziału pasażerskiego)
Jeżeli układy, części lub oddzielne zespoły techniczne są sterowane elektronicznie, należy dostarczyć informacje dotyczące ich działania.
1. DANE OGÓLNE
1.1. Marka (nazwa handlowa producenta): …
1.2. Typ i ogólne opisy handlowe: …
1.3. Sposób wyróżnienia typu, jeśli zaznaczono na pojeździe: …
1.4. Umiejscowienie tego oznaczenia: …
1.5. Kategoria pojazdu (1): …
1.6. Nazwa i adres producenta: …
1.7. Adresy zakładów montujących: …
2. OGÓLNE CECHY KONSTRUKCYJNE POJAZDU
2.1. Zdjęcia lub rysunki reprezentatywnego pojazdu:
3. NADWOZIE
Wyposażenie wnętrza
Siedzenia
3.1.1. Liczba: …
Palność materiałów użytych wewnątrz konstrukcji pojazdu
Materiały używane na wykładzinę dachu
3.2.1.1. Numery homologacji typu części: …
Materiały użyte do wyłożenia ścianek bocznych i tylnej
3.2.2.1. Numery homologacji typu części: …
Materiały zastosowane do wyłożenia podłogi
3.2.3.1. Numery homologacji typu części: …
Materiały na tapicerkę siedzeń
3.2.4.1. Numery homologacji typu części: …
Materiały użyte w przewodach grzewczych i wentylacyjnych
3.2.5.1. Numery homologacji typu części: …
Materiały na półki bagażowe
3.2.6.1. Numery homologacji typu części: …
Materiały zastosowane do innych celów
3.2.7.1. Planowane przeznaczenie: …
3.2.7.2. Numery homologacji typu części: …
Części homologowane jako kompletne urządzenia (siedzenia, ścianki działowe, półki na bagaż itp.)
3.2.8.1. Numery homologacji typu części: …
(1) Zgodnie z definicją zawartą w załączniku 7 do ujednoliconej rezolucji w sprawie budowy pojazdów (R.E.3) (TRANS/WP.29/78/Rev.1/Amend.2).
ZAŁĄCZNIK 2
DOKUMENT INFORMACYJNY
(zgodnie z pkt 3.2 niniejszego regulaminu, w odniesieniu do homologacji EKG typu części w zakresie palności)
Jeżeli układy, części lub oddzielne zespoły techniczne są sterowane elektronicznie, należy dostarczyć informacji dotyczące ich działania.
1. DANE OGÓLNE
1.1. Marka (nazwa handlowa producenta):…
1.2. Typ i ogólne opisy handlowe:…
1.3. Nazwa i adres producenta:…
1.4. W przypadku części i oddzielnych zespołów technicznych, umiejscowienie i metoda umieszczania znaku homologacji EWG:…
1.5. Adresy zakładów montujących:…
2. MATERIAŁY STOSOWANE WEWNĄTRZ
2.1. Materiały używane na: …
2.2. Podstawowe materiały/oznaczenie: …/… …
2.3. Materiał złożony/jednolity (1), liczba warstw (1): …
2.4. Rodzaj pokrycia (1): …
2.5. Maksymalna/minimalna grubość: … mm
2.6. Numer homologacji typu, jeżeli istnieje: …
(1) Niepotrzebne skreślić.
ZAŁĄCZNIK 3
ZAWIADOMIENIE
(Maksymalny format: A4 (210 × 297 mm))
|
|
wydane przez: |
Nazwa organu administracji: … … … |
|
dotyczące (2): |
UDZIELENIA HOMOLOGACJI
ROZSZERZENIA HOMOLOGACJI ODMOWY UDZIELENIA HOMOLOGACJI COFNIĘCIA HOMOLOGACJI OSTATECZNEGO ZANIECHANIA PRODUKCJI |
typu pojazdu zgodnie z regulaminem nr 118
Nr homologacji … Nr rozszerzenia …
Powód rozszerzenia: …
SEKCJA I
DANE OGÓLNE
1.1. Marka (nazwa handlowa producenta): …
1.2. Typ: …
Sposób identyfikacji typu, jeśli oznaczono na pojeździe/części/oddzielnym zespole technicznym (2) (3): …
1.3.1. Umiejscowienie tego oznaczenia: …
1.4. Kategoria pojazdu (4): …
1.5. Nazwa i adres producenta: …
1.6. Umiejscowienie znaku homologacji EKG: …
1.7. Adresy zakładów montujących: …
SEKCJA II
1. Informacje dodatkowe (o ile występują): …
2. Placówka techniczna upoważniona do przeprowadzania badań homologacyjnych: …
3. Data sprawozdania z badań: …
4. Numer sprawozdania z badań: …
5. Ewentualne uwagi: …
6. Miejsce: …
7. Data: …
8. Podpis: …
9. Do pakietu informacyjnego, złożonego organowi udzielającemu homologacji, który może być udostępniony na życzenie, załączony jest spis treści.
(1) Numer wyróżniający kraj, który udzielił/rozszerzył homologacji (zob. przepisy dotyczące homologacji zawarte w regulaminie)
(2) Niepotrzebne skreślić (w niektórych przypadkach, jeśli zastosowanie ma więcej niż jedna pozycja, skreślenia nie są konieczne).
(3) Jeżeli sposób identyfikacji typu zawiera znaki niezwiązane z opisem typów pojazdów, części lub oddzielnych zespołów technicznych objętych niniejszym dokumentem informacyjnym, takie znaki w dokumencie przedstawia się symbolem „?” (np. ABC??123??).
(4) Zgodnie z definicją zawartą w załączniku 7 do ujednoliconej rezolucji w sprawie budowy pojazdów (R.E.3), (dokument TRANS/WP.29/78/Rev.1/Amend.2, z późniejszymi zmianami).
ZAŁĄCZNIK 4
ZAWIADOMIENIE
(Maksymalny format: A4 (210 × 297 mm))
|
|
wydane przez: |
Nazwa organu administracji: … … … |
|
dotyczące (2): |
UDZIELENIA HOMOLOGACJI
ROZSZERZENIA HOMOLOGACJI ODMOWY UDZIELENIA HOMOLOGACJI COFNIĘCIA HOMOLOGACJI OSTATECZNEGO ZANIECHANIA PRODUKCJI |
typu części zgodnie z regulaminem nr 118
Nr homologacj … Nr rozszerzenia …
Powód rozszerzenia: …
SEKCJA I
DANE OGÓLNE
1.1. Marka (nazwa handlowa producenta): …
1.2. Typ: …
Sposób identyfikacji typu, jeśli oznaczono na pojeździe (3): …
1.3.1. Umiejscowienie tego oznaczenia: …
1.4. Nazwa i adres producenta: …
1.5. Umiejscowienie znaku homologacji EKG: …
1.6. Adresy zakładów montujących: …
SEKCJA II
1. Informacje dodatkowe (o ile występują): …
2. Placówka techniczna upoważniona do przeprowadzania badań homologacyjnych: …
3. Data sprawozdania z badań: …
4. Numer sprawozdania z badań: …
5. Ewentualne uwagi: …
6. Miejsce: …
7. Data: …
8. Podpis: …
9. Do pakietu informacyjnego, złożonego organowi udzielającemu homologacji, który może być udostępniony na życzenie, załączony jest spis treści.
(1) Numer wyróżniający kraj, który udzielił/odmówił udzielenia homologacji/rozszerzył/cofnął homologację (zob. przepisy dotyczące homologacji zawarte w regulaminie).
(2) Niepotrzebne skreślić (w niektórych przypadkach, jeśli zastosowanie ma więcej niż jedna pozycja, skreślenia nie są konieczne).
(3) Jeżeli sposób identyfikacji typu zawiera znaki niezwiązane z opisem typów pojazdów, części lub oddzielnych zespołów technicznych objętych niniejszym dokumentem informacyjnym, takie znaki w dokumencie przedstawia się symbolem „?” (np. ABC??123??).
ZAŁĄCZNIK 5
ROZMIESZCZENIE ZNAKÓW HOMOLOGACJI
Przykład 1
(zob. część I niniejszego regulaminu)
a = min.8 mm
Powyższy znak homologacji umieszczony na pojeździe wskazuje, że dany typ pojazdu uzyskał homologację w Niderlandach (E4) zgodnie z częścią I regulaminu nr 118 pod numerem homologacji 001234. Dwie pierwsze cyfry (00) numeru homologacji oznaczają, że homologacji udzielono zgodnie z wymaganiami regulaminu nr 118 w jego pierwotnej wersji.
Przykład 2
(zob. część II niniejszego regulaminu)
a = min.8 mm
Powyższy znak homologacji umieszczony na części pojazdu wskazuje, że dany typ pojazdu uzyskał homologację w Niderlandach (E4) zgodnie z częścią II regulaminu nr 118 pod numerem homologacji 001234. Dwie pierwsze cyfry (00) numeru homologacji oznaczają, że homologacji udzielono zgodnie z wymaganiami regulaminu nr 118 w jego pierwotnej wersji.
Dodatkowy symbol
Symbole
ZAŁĄCZNIK 6
Badanie określające szybkość spalania poziomego materiałów
1. Dobór próbek i zasada badania
1.1. Badaniom należy poddać pięć próbek materiału izotropowego lub dziesięć próbek w przypadku materiału nieizotropowego (po pięć dla każdego kierunku).
1.2. Próbki są pobierane z materiału podlegającego badaniu. W przypadku materiałów o różnej szybkości spalania w różnych kierunkach materiału każdy kierunek musi zostać zbadany. Próbki należy pobrać i umieścić w aparaturze badawczej, tak aby można było zmierzyć największą szybkość spalania. Jeśli materiał jest dostarczany z metra, to należy odciąć część o długości co najmniej 500 mm i szerokości równej szerokości materiału. Z tej części pobiera się próbki znajdujące się w odległości co najmniej 100 mm od krawędzi materiału i w równej odległości względem siebie. Próbki pobiera się w taki sam sposób z produktów gotowych, o ile kształt produktu na to pozwala. Jeśli grubość produktu wynosi więcej niż 13 mm, grubość należy zmniejszyć za pomocą obróbki mechanicznej do 13 mm od strony, która nie jest widoczna w przedziale pasażerskim. Jeżeli nie jest to możliwe, to badanie, po uzgodnieniu z placówką techniczną, przeprowadza się na materiale o początkowej grubości, a informację o tym podaje się w sprawozdaniu z badań.
Materiały złożone (zob. pkt 6.1.3) bada się tak, jak gdyby były one jednolite. W przypadku materiałów wykonanych z nakładanych warstw o różnym składzie, które nie są materiałami złożonymi, wszystkie warstwy materiału znajdujące się na głębokości do 13 mm od powierzchni zwróconej przodem do przedziału pasażerskiego są badane indywidualnie.
1.3. Próbkę umieszcza się poziomo w uchwycie U-kształnym i poddaje działaniu określonego płomienia przez 15 sekund w komorze spalania, gdzie płomień działa na wolną końcówkę próbki. W badaniu określa się, czy i kiedy płomień gaśnie lub czas, w którym płomień przebywa mierzoną odległość.
2. Aparatura
Komora spalania (rysunek 1), najlepiej ze stali nierdzewnej i o wymiarach podanych na rysunku 2. W przedniej ścianie komory znajduje okno obserwacyjne wykonane z materiału odpornego na płomień; może ono stanowić przednią ścianę komory i być tak skonstruowane, aby umożliwiało dostęp do jej wnętrza.
Spód komory posiada otwory wentylacyjne, zaś naokoło strony wierzchniej znajdują się szczelina odpowietrzająca. Komora spalania stoi na czterech nóżkach o wysokości 10 mm.
Komora może mieć z jednej strony otwór do wprowadzania uchwytu z próbką; po przeciwnej stronie znajduje się otwór na przewód gazowy. Stopiony materiał ścieka do miski (zob. rysunek 3), umieszczonej na spodzie komory, między otworami wentylacyjnymi, tak aby nie przykrywała otworów wentylacyjnych.
Rysunek 1
Przykładowa komora spalania z uchwytem do próbek i z miską ociekową
Rysunek 2
Przykład komory spalania
(Wymiary w milimetrach)
Szczelina
odpowietrzajaca
Próbka
Palnik gazowy
Rysunek 3
Typowa miska ociekowa
(Wymiary w milimetrach)
Uchwyt do próbek składający się z dwóch płytek lub ramek metalowych w kształcie litery U, wykonany z materiału odpornego na korozję. Wymiary podane są na rysunku 4.
Dolna płytka wyposażona jest w kołki, a górna w odpowiadające im otwory dla zapewnienia właściwego trzymania próbki. Kołki służą także jako punkty pomiarowe na początku i na końcu odcinka palenia.
Nad dolną ramką U-kształtną znajduje się wspornik w postaci żaroodpornych drutów o średnicy 0,25 mm, rozciągniętych na ramce w 25-milimetrowych odstępach (zob. rys. 5).
Dolna płaszczyzna próbek powinna znajdować się 178 mm nad płytą podłogi. Odległość przedniej krawędzi uchwytu do próbek od końca komory wynosi 22 mm; odległość wzdłużnych boków uchwytu od ścian komory wynosi 50 mm (wszystkie wymiary dotyczą wnętrza). (Zob. rys. 1 i 2).
Rysunek 4
Przykładowy uchwyt do próbek
(Wymiary w milimetrach)
Płytka
przykrywająca
Próbka
Rysunek 5
Przykład dolnej ramki U-kształtnej do wspornika z drutów
(Wymiary w milimetrach)
Rowki 0,5 x 0,5
Długość
→
(w kierunku próbki)
Zewnętrzna
strona ramy
Rowki 2 x 2
2.3. Palnik gazowy
Jako małe źródło ognia wykorzystuje się palnik Bunsena o średnicy wewnętrznej 9,5 mm ±0,5 mm. Jest on umieszczony w komorze badawczej w taki sposób, że środek jego dyszy znajduje się 19 mm poniżej środka dolnej krawędzi otwartego końca próbki (zob. rys. 2).
2.4. Gaz używany do badań
Gaz zasilający palnik ma wartość kaloryczną około 38 MJ/m3 (np. gaz ziemny).
2.5. Metalowy grzebień o długości co najmniej 110 mm z siedmioma lub ośmioma gładkimi, zaokrąglonymi zębami o długości 25 mm.
2.6. Stoper zapewniający dokładność do 0,5 sekundy.
2.7. Szafa wyciągowa. Komora spalania może być umieszczona w szafie wyciągowej pod warunkiem, że jej wewnętrzna objętość będzie co najmniej 20 razy, ale nie więcej niż 110 razy większa niż objętość komory spalania i że wysokość, szerokość lub długość szafy nie będzie większa o 2,5 raza od dwóch pozostałych wymiarów. Przed badaniem należy zmierzyć pionową prędkość powietrza w szafie wyciągowej w odległości 100 mm przed i za ostatecznym miejscem umieszczenia komory spalania. Musi ona wynosić od 0,10 do 0,30 m/s, w celu uniknięcia ewentualnej uciążliwości produktów spalania dla operatora. Możliwe jest użycie szafy wyciągowej z naturalną wentylacją i z odpowiednią prędkością powietrza.
3. Próbki
3.1. Kształt i wymiary
Kształt i wymiary próbek określone są na rys. 6. Grubość próbki odpowiada grubości badanego produktu. Nie może być większa niż 13 mm. O ile to możliwe, próbka powinna mieć taki sam przekrój poprzeczny na całej długości.
Rysunek 6
Próbka
(Wymiary w milimetrach)
3.1.2. Jeżeli kształt i wymiary produktu nie pozwalają na pobranie próbki podanego rozmiaru, wówczas zachowane muszą być następujące wymiary minimalne:
|
a) |
dla próbek o szerokości od 3 do 60 mm długość wynosi 356 mm. W takim przypadku materiał bada się na szerokości produktu; |
|
b) |
dla próbek o szerokości od 60 do 100 mm długość wynosi co najmniej 138 mm. W tym przypadku potencjalny odcinek palenia odpowiada długości próbki; pomiar zaczyna się od pierwszego punktu pomiarowego. |
3.2. Przygotowanie do badania
Próbki są kondycjonowane co najmniej przez 24 godziny, ale nie dłużej niż siedem dni w temperaturze 23 °C ± 2 °C i wilgotności względnej 50 ± 5 % i są przechowywane w tych warunkach aż do chwili rozpoczęcia badań.
4. Procedura
4.1. Próbki z puszystą lub włochatą powierzchnią umieścić na płaskiej powierzchni i przeczesać dwukrotnie pod włos grzebieniem (pkt 2.5).
4.2. Umieścić próbkę w uchwycie (pkt 2.2) w taki sposób, aby strona licowa była skierowana do dołu w kierunku płomienia.
4.3. Wyregulować płomień do wysokości 38 mm, korzystając z podziałki wewnątrz komory spalania, przy zamkniętym wlocie powietrza do palnika. Przed rozpoczęciem pierwszego badania płomień musi się palić przez 1 min w celu stabilizacji.
4.4. Wsunąć uchwyt próbki do komory spalania, tak aby koniec próbki został wystawiony na działanie płomienia, i po 15 sekundach odciąć dopływ gazu.
4.5. Pomiar czasu spalania rozpoczyna się w momencie, kiedy podstawa płomienia przechodzi pierwszy punkt pomiarowy. Obserwować rozprzestrzenianie się płomienia po tej stronie próbki, która pali się szybciej (górna lub dolna strona).
4.6. Pomiar czasu spalania kończy się, gdy płomień przejdzie ostatni punkt pomiarowy lub gdy zgaśnie przed osiągnięciem ostatniego punktu pomiarowego. Jeżeli płomień nie osiągnie ostatniego punktu pomiarowego, mierzy się spalony odcinek aż do punktu, w którym płomień zgasł. Spalony odcinek jest częścią próbki, której powierzchnia lub wnętrze uległo zniszczeniu przez spalenie.
4.7. Jeśli próbka nie zapala się lub nie pali się po wygaszeniu palnika, lub jeżeli płomień zgaśnie przed osiągnięciem pierwszego punktu pomiarowego i nie zostanie zmierzony czas spalania, to w sprawozdaniu z badań należy zanotować, że szybkość spalania wynosi 0 mm/min.
4.8. W przypadku przeprowadzania serii badań lub powtarzania badań należy się upewnić, że przed rozpoczęciem następnego badania temperatura komory spalania i uchwytu próbki wynosi nie więcej niż 30 °C.
5. Obliczenia
Szybkość spalania B (1), w milimetrach na minutę, jest wyrażona wzorem:
B = 60 s/t
gdzie:
|
s |
= |
długość spalonej próbki, w milimetrach; |
|
t |
= |
czas, w sekundach, potrzebny do spalenia odcinka s. |
(1) Szybkość spalania (B) dla każdej próbki oblicza się tylko w przypadku, gdy płomień osiąga ostatni punkt pomiarowy lub koniec próbki.
ZAŁĄCZNIK 7
Badanie określające topliwość materiałów
1. Dobór próbek i zasada badania
1.1. Badaniom poddaje się cztery próbki z obu powierzchni (jeżeli nie są identyczne).
1.2. Próbkę należy umieścić w położeniu pionowym i poddać działaniu promiennika elektrycznego. Pod próbką należy umieścić zbiornik do zbierania kropli. W zbiorniku należy umieścić niewielką ilość waty bawełnianej w celu sprawdzenia, czy jakaś kropla się nie pali.
2. Aparatura
Aparatura składa się z (rys. 1):
|
a) |
promiennika elektrycznego; |
|
b) |
wspornika próbki z siatką; |
|
c) |
zbiornika (na spadające krople); |
|
d) |
wspornika (aparatury). |
2.1. Źródło ciepła stanowi promiennik elektryczny o mocy użytkowej 500 W. Powierzchnia grzewcza musi być wykonana z przezroczystej płytki kwarcowej o średnicy 100 ± 5 mm.
Ciepło wypromieniowywane z aparatury, mierzone na powierzchni równoległej do powierzchni promiennika i oddalonej od niej o 30 mm, wynosi 3 W/cm2.
2.2. Kalibracja
Do kalibracji promiennika używa się miernika strumienia ciepła (miernik promieniowania) typu Gardona (folia) o zakresie pomiarowym nieprzekraczającym 10 W/cm2. Tarcza przyjmująca promieniowanie o możliwie małej przewodności cieplnej, musi być płaska, okrągła, o średnicy nie większej niż 10 mm i pokryta trwałym, matowym, czarnym wykończeniem.
Tarcza musi być osadzona w korpusie chłodzonym wodą, o powierzchni czołowej o średnicy około 25 mm, wykonanej z dokładnie wypolerowanego metalu i ściśle odpowiadającej płaszczyźnie tarczy.
Padające na tarcze promienie nie mogą biec przez żaden inny ośrodek.
Przyrząd musi być mocnej konstrukcji, prosty do ustawienia i użytkowania, nieczuły na przeciągi i zapewniający stabilność w kalibracji. Dokładność przyrządu powinna wynosić ±3 %, a powtarzalność–0,5 %.
Kalibracja miernika strumienia ciepła jest sprawdzana po każdej rekalibracji promiennika, metodą porównania z przyrządem przechowywanym jako wzorzec i nieużywanym do żadnego innego celu.
Przyrząd wzorcowy powinien być kalibrowany w odstępach rocznych zgodnie z normami krajowymi.
2.2.1. Kontrola kalibracji
Należy odpowiednio często sprawdzać natężenie promieniowania wytworzone przez moc wejściową, którą kalibrowanie początkowe wskazało za odpowiednią do wytworzenia natężenia promieniowania 3 W/cm2, a jeżeli wykazane odchylenie wyniesie więcej niż 0,06 W/cm2, aparatura podlega rekalibracji.
2.2.2. Procedura kalibracji
Aparaturę umieszcza się w otoczeniu zasadniczo wolnym od prądów powietrznych (prądy nie większe niż 0,2 m/s).
Umieścić miernik strumienia ciepła w aparaturze w miejscu próbki w taki sposób, aby tarcza miernika strumienia ciepła była ustawiona współosiowo z powierzchnią promiennika.
Włączyć zasilanie elektryczne i ustalić moc wejściową sterownika wymaganą do wytworzenia natężenia promieniowania w środku powierzchni promiennika równego 3 W/cm2. Wyregulować zespół zasilający tak, aby rejestrowanie 3 W/cm2 mogło być możliwe przez okres pięciu minut bez dalszych regulacji wyrównujących.
2.3. Wspornik próbki stanowi metalowy pierścień (rys. 1). Na górze tego wspornika znajduje się siatka wykonana z nierdzewnego drutu stalowego o następujących wymiarach::
|
a) |
średnica wewnętrzna: 118 mm, |
|
b) |
wymiary otworów: kwadrat o boku 2,10 mm, |
|
c) |
średnica drutu stalowego: 0,70 mm. |
2.4. Zbiornik składa się z cylindrycznej rury o wewnętrznej średnicy 118 mm i głębokości 12 mm. Zbiornik należy wypełnić watą bawełnianą.
2.5. Kolumna pionowa podtrzymuje elementy określone w pkt 2.1, 2.3 i 2.4.
Promiennik umieszczony jest na górze wspornika w taki sposób, że powierzchnia grzewcza jest pozioma, a strumień ciepła jest skierowany do dołu.
Kolumnę należy wyposażyć w dźwignię/pedał umożliwiający powolne podnoszenie wspornika promiennika. Kolumnę należy także wyposażyć w zaczep zapewniający powrót promiennika do normalnego położenia.
W normalnym położeniu osie promiennika, wspornika próbki i zbiornika muszą leżeć w jednej linii.
3. Próbki
Wymiary próbek wynoszą: 70 mm × 70 mm. Próbki pobiera się w taki sam sposób z wyrobów gotowych, o ile kształt produktu na to pozwala. Jeśli grubość produktu przekracza 13 mm, należy ją zmniejszyć za pomocą obróbki mechanicznej do 13 mm od strony, która nie jest widoczna w przedziale pasażerskim. Jeżeli jest to niemożliwe, badanie należy wykonać, po uzgodnieniu z placówką techniczną, na materiale o pierwotnej szerokości, którą należy podać w sprawozdaniu z badań.
Materiały złożone (zob. pkt 6.1.3 niniejszego regulaminu) bada się tak, jak gdyby były jednolite.
W przypadku materiałów wykonanych z nakładanych warstw o różnym składzie, które nie są materiałami złożonymi, wszystkie warstwy materiału znajdujące się na głębokości do 13 mm od powierzchni zwróconej przodem do przedziału pasażerskiego są badane indywidualnie.
Całkowita masa badanej próbki wynosi co najmniej 2 g. Jeżeli masa jednej próbki jest mniejsza, to należy dodać wystarczającą liczbę próbek.
Jeżeli dwie strony materiału się różnią, należy badać obie strony, co oznacza, że należy poddać badaniom osiem próbek. Próbki i wata bawełniana są kondycjonowane co najmniej przez 24 godziny w temperaturze 23 °C ± 2 °C i wilgotności względnej 50 ± 5 % i są przetrzymywane w tych warunkach aż do chwili rozpoczęcia badań.
4. Procedura
Próbkę należy położyć na wsporniku, który ustawia się tak, aby odległość pomiędzy powierzchnią promiennika i górną stroną próbki wynosiła 30 mm.
Zbiornik, łącznie z watą bawełnianą, należy umieścić poniżej siatki wspornika w odległości 300 mm.
Promiennik należy odsunąć na bok, tak aby nie promieniował na próbkę, i włączyć. Kiedy osiągnie pełną moc należy ustawić go ponad próbką i rozpocząć odliczanie czasu.
Jeżeli materiał topi się lub deformuje, to wysokość promiennika należy zmieniać tak, aby zachować odległość 30 mm.
Jeżeli materiał się zapala, promiennik należy odsunąć na bok po 3 sekundach. Przywraca się go do pierwotnego położenia, gdy płomień zgaśnie; taką samą procedurę należy powtarzać przez pierwsze pięć minut badania, tak często, jak to jest konieczne.
Po pięciu minutach badania:
|
(i) |
jeżeli próbka zgasła (niezależnie od tego, czy zapaliła się podczas pierwszych pięciu minut badania), pozostawić promiennik w tym położeniu nawet wtedy, gdy próbka zapali się ponownie; |
|
(ii) |
jeżeli materiał płonie, odczekać, aż zgaśnie przed ponownym ustawieniem promiennika. |
W obu przypadkach badanie należy przedłużyć o dodatkowe pięć minut.
5. Wyniki
W sprawozdaniu z badań należy podać takie zaobserwowane zjawiska jak:
|
(i) |
spadnięcie płonącej lub niepłonącej kropli, jeżeli wystąpiło; |
|
(ii) |
zapalenie się waty bawełnianej. |
Rysunek 1
(Wymiary w milimetrach)
1 = Promiennik
2 = Próbka
3 = Siatka (utrzymująca próbkę)
4 = Wata bawełniana
5 = Zbiornik
Siatka
Ruchomy metalowy
pierścień
Metalowy pierścień
(nieruchomy)
Wymiary metalowych pierścieni
przytrzymujących próbkę
ZAŁĄCZNIK 8
Badanie określające szybkość spalania pionowego materiałów
1. DOBÓR PRÓBEK I ZASADA BADANIA
1.1. W przypadku materiałów izotropowych badaniu należy poddać trzy próbki, a w przypadku materiałów nieizotropowych – sześć próbek.
1.2. Badanie to polega na wystawianiu próbek, trzymanych w pozycji pionowej, na działanie płomienia i określeniu szybkości rozprzestrzeniania się płomienia na badanym materiale.
2. APARATURA
Aparatura składa się z:
|
a) |
uchwytu do próbek; |
|
b) |
palnika; |
|
c) |
układu wentylacyjnego do odprowadzania gazu i produktów spalania; |
|
d) |
szablonu; |
|
e) |
nici znacznikowych z białej, merceryzowanej, bawełnianej nitki, o maksymalnej gęstości 50 teksów. |
2.1. Uchwyt do próbek składa się z prostokątnej ramy o wysokości 560 mm i dwóch sztywno połączonych równoległych prętów, rozstawionych w odległości 150 mm od siebie, na których są zamontowane kołki do mocowania próbki umieszczonej w płaszczyźnie odległej od ramy o co najmniej 20 mm. Kołki mocujące mają średnicę nie większą niż 2 mm i długość nie mniejszą niż 27 mm długości. Kołki umieszcza się na równoległych prętach w miejscach pokazanych na rys. 1. Ramę należy zamocować na odpowiednim wsporniku umożliwiającym utrzymanie prętów w położeniu pionowym w czasie badania (aby umieścić próbkę na kołkach w płaszczyźnie znajdującej się poza ramą można zastosować podkładki dystansowe o średnicy 2 mm przylegające do kołków).
2.2. Palnik jest przedstawiony na rysunku 3.
Gazem stosowanym w palniku może być przemysłowy propan lub butan.
Palnik umieszcza się przed próbką, ale poniżej niej, w płaszczyźnie przechodzącej przez pionową linię środkową próbki i prostopadłej do jej powierzchni (zob. rysunek 2). Wzdłużna oś palnika powinna być nachylona pod kątem 30° w stosunku do pionu w kierunku dolnej krawędzi próbki. Odległość między wierzchołkiem palnika i dolną krawędzią próbki musi wynosić 20 mm.
2.3. Aparatura badawcza może być umieszczona w szafie wyciągowej, której objętość wewnętrzna będzie co najmniej 20 razy, ale nie więcej niż 110 razy większa od objętości aparatury badawczej, z zastrzeżeniem, że żaden z pojedynczych wymiarów – wysokość, szerokość lub długość szafy wyciągowej – nie będzie 2,5 raza większy od dwóch pozostałych wymiarów. Przed badaniem należy zmierzyć pionową prędkość powietrza w szafie wyciągowej w odległości 100 mm przed i za ostatecznym miejscem umieszczenia aparatury badawczej. Prędkość ta musi mieścić się w granicach od 0,10 do 0,30 m/s, w celu uniknięcia ewentualnej uciążliwości produktów spalania dla operatora. Dopuszcza się zastosowanie szafy wyciągowej z naturalną wentylacją i z odpowiednią prędkością powietrza.
2.4. Należy użyć płaskiego, sztywnego szablonu, wykonanego z odpowiedniego materiału i o wymiarach odpowiadających rozmiarom próbki. W szablonie należy wykonać otwory o średnicy równej ok. 2 mm i rozmieszczone tak, że odległości pomiędzy środkami otworów odpowiadają odległościom pomiędzy kołkami znajdującymi się na ramach (zob. rys. 1). Otwory muszą być umieszczone w równej odległości od pionowej linii środkowej szablonu.
3. PRÓBKI
3.1. Wymiary próbek wynoszą: 560 × 170 mm
3.2. Próbki należy kondycjonować przez co najmniej 24 godziny w temperaturze 23 °C ± 2 °C i wilgotności względnej 50 ± 5 % i przetrzymywać w tych warunkach aż do rozpoczęcia badań.
4. PROCEDURA
4.1. Badania należy wykonywać w otoczeniu o temperaturze w granicach od 10 °C do 30 °C i wilgotności względnej od 15 % do 80 %.
4.2. Palnik jest wstępnie podgrzewany przez 2 minuty. Wysokość płomienia, mierzona jako odległość pomiędzy wierzchołkiem rurki palnika a wierzchołkiem żółtej części płomienia, gdy palnik jest ustawiony pionowo, a płomień jest obserwowany w przyćmionym świetle, ustawia się na 40 ± 2 mm.
4.3. Próbkę należy umieścić na kołkach ramy i upewnić się czy kołki przechodzą przez oznakowane punkty szablonu i czy próbka jest oddalona od ramy przynajmniej o 20 mm. Ramę mocuje się na wsporniku w taki sposób, aby próbka była w położeniu pionowym.
4.4. Nici znacznikowe są przymocowane poziomo z przodu próbki i w miejscach pokazanych na rys. l. W każdym położeniu pętelka nici jest umieszczona tak, aby jej dwa odcinki były rozmieszczone w odległości 1 mm i 5 mm od przedniej płaszczyzny próbki.
Każda pętelka jest przymocowana do odpowiedniego urządzenia mierzącego czas. Nić musi być odpowiednio napięta w celu utrzymania jej położenia względem próbki.
4.5. Próbkę poddaje się działaniu płomienia przez pięć sekund. Należy przyjąć, że zapłon nastąpił, jeżeli próbka pali się przez 5 sekund po odsunięciu płomienia zapalającego. Jeżeli nie doszło do zapalenia, płomień należy przyłożyć na 15 sekund do innej kondycjonowanej próbki.
4.6. Jeżeli którykolwiek z wyników w dowolnym zestawie trzech próbek przekracza wynik minimalny o 50 %, należy poddać badaniom następny zestaw trzech próbek dla tego kierunku lub powierzchni. Jeżeli jedna lub dwie próbki w dowolnym zestawie trzech próbek nie spalą się do górnej nici znacznikowej, należy poddać badaniom następny zestaw trzech próbek dla tego kierunku lub powierzchni.
4.7. Należy zmierzyć następujące czasy, w sekundach:
|
a) |
od momentu przyłożenia płomienia zapalającego do zerwania pierwszej nici znacznikowej (t1); |
|
b) |
od momentu przyłożenia płomienia zapalającego do zerwania drugiej nici znacznikowej (t2); |
|
c) |
od momentu przyłożenia płomienia zapalającego do zerwania trzeciej nici znacznikowej (t3). |
5. WYNIKI
W sprawozdaniu z badań należy odnotować zaobserwowane zjawiska, uwzględniając:
|
(i) |
czasy trwania spalania: t1, t2 i t3 w sekundach; oraz |
|
(ii) |
odpowiadające im spalone odcinki: d1, d2 i d3 w milimetrach. |
Szybkość spalania V1 i szybkości V2 i V3, jeśli ma to zastosowanie, należy obliczyć (dla każdej próbki, jeżeli płomień osiąga co najmniej pierwszą nić znacznikową) następująco:
Vi = 60 di/ti (mm/min)
Należy wziąć pod uwagę najwyższą szybkość spalania spośród V1, V2 i V3.
Rysunek 1
Uchwyt do próbek
(Wymiary w milimetrach)
Trzecia nić
znacznikowa
Druga nić znacznikowa
Próbka tkaniny
Pierwsza nić znacznikowa
Kołki mocujące
Ø Podkładki
dystansowe
(opcjonalnie)
Palnik
Rysunek 2
Umiejscowienie palnika zapalającego
Próbka
Rama
Podkladki
dystansowe
(opcjonalnie)
minutes
Kolki
Palnik
Palnik
Zaplon
Rysunek 3
Palnik gazowy
(Wymiary w milimetrach)
Dysza gazu
Mocowane
podczas
montażu
Rurka palnika
Stabilizator
płomienia
Rurka dławiąca
Wycięcie
a) Układ palnika gazowego
c) Stabilizator płomienia
b) Dysza gazu
(*) Średnica koła podziałowego 4,4 mm
Strefa mieszania gazu
Strefa dyfuzji
Komora
powietrza
Wylot
d) Rurka palnika
|
10.7.2010 |
PL |
Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej |
L 177/290 |
Jedynie oryginalne teksty EKG ONZ mają skutek prawny na mocy międzynarodowego prawa publicznego. Status i datę wejścia w życie niniejszego regulaminu należy sprawdzać w najnowszej wersji dokumentu EKG ONZ dotyczącego statusu TRANS/WP.29/343, dostępnej pod adresem: http://www.unece.org/trans/main/wp29/wp29wgs/wp29gen/wp29fdocstts.html
Regulamin nr 121 Europejskiej Komisji Gospodarczej Organizacji Narodów Zjednoczonych (EKG ONZ) – Jednolite przepisy dotyczące homologacji pojazdów w zakresie rozmieszczenia i oznaczenia ręcznych urządzeń sterujących, kontrolek i wskaźników
Obejmujący całość obowiązującego tekstu, w tym:
Suplement 3 do pierwotnej wersji regulaminu – data wejścia w życie: 24 października 2009 r.
SPIS TREŚCI
REGULAMIN
|
1. |
Zakres |
|
2. |
Definicje |
|
3. |
Wystąpienie o homologację |
|
4. |
Homologacja |
|
5. |
Specyfikacje |
|
6. |
Zmiana typu pojazdu lub zmiana dowolnej części specyfikacji urządzeń sterujących, kontrolek i wskaźników oraz rozszerzenie homologacji |
|
7. |
Zgodność produkcji |
|
8. |
Sankcje z tytułu niezgodności produkcji |
|
9. |
Ostateczne zaniechanie produkcji |
|
10. |
Nazwy i adresy upoważnionych placówek technicznych wykonujących badania homologacyjne oraz nazwy i adresy organów administracji |
ZAŁĄCZNIKI
|
Załącznik 1 – |
Zawiadomienie dotyczące udzielenia, rozszerzenia, odmowy udzielenia lub cofnięcia homologacji typu pojazdu w odniesieniu do rozmieszczenia i oznaczenia ręcznych urządzeń sterujących, kontrolek i wskaźników w pojazdach silnikowych na mocy regulaminu nr 121 |
|
Załącznik 2 – |
Układy znaków homologacji |
1. ZAKRES
Niniejszy regulamin stosuje się do pojazdów należących do kategorii M i N (1). Regulamin określa wymogi dotyczące rozmieszczenia, oznaczenia, barwy i podświetlenia ręcznych urządzeń sterujących, kontrolek i wskaźników w pojazdach silnikowych. Celem niniejszego regulaminu jest zapewnienie, aby urządzenia sterujące, kontrolki i wskaźniki pojazdu były łatwo dostępne, dobrze widoczne i łatwe w wyborze w warunkach dziennych i nocnych, tak aby zminimalizować zagrożenia związane z odwracaniem uwagi kierowcy i błędami w wyborze urządzeń sterujących.
2. DEFINICJE
Do celów niniejszego regulaminu:
2.1. „Urządzenie sterujące” oznacza ręcznie obsługiwaną część danego urządzenia, która umożliwia kierowcy zmianę stanu lub sposobu działania pojazdu lub jego podzespołu.
2.2. „Urządzenie” oznacza część składową lub zespół części składowych spełniających jedną funkcję lub więcej.
2.3. „Wskaźnik” oznacza urządzenie wskazujące wartość wielkości fizycznej odczytywanej przez dany przyrząd.
2.4. „Powierzchnia wspólna” oznacza powierzchnię, na której mogą być wyświetlane różne funkcje informacyjne (np. symbole), ale nie równocześnie.
2.5. „Kontrolka” oznacza sygnał optyczny, który poprzez zaświecenie się sygnalizuje włączenie urządzenia, jego prawidłowe lub nieprawidłowe działanie lub stan, lub brak działania.
2.6. „Położenie sąsiadujące” oznacza położenie, w którym pomiędzy kontrolką, wskaźnikiem lub urządzeniem sterującym a oznaczającym taki element symbolem nie znajdują się żadne inne urządzenia sterujące, kontrolki, wskaźniki lub inne elementy mogące odwracać uwagę kierowcy.
2.7. „Producent” oznacza osobę lub podmiot odpowiedzialny wobec organu udzielającego homologacji w zakresie wszelkich aspektów procesu homologacji typu i w zakresie zapewnienia zgodności produkcji. Osoba ta nie musi bezpośrednio uczestniczyć we wszystkich etapach konstrukcji pojazdu, układu, części lub oddzielnego zespołu technicznego będącego przedmiotem procedury homologacji.
2.8. „Typ pojazdu” oznacza pojazdy silnikowe, które nie różnią się między sobą pod względem układu wnętrza w sposób, który mógłby mieć wpływ na identyfikację symboli urządzeń sterujących, kontrolek i wskaźników lub na obsługę urządzeń sterujących.
2.9. „Homologacja pojazdu” oznacza homologację danego typu pojazdu w odniesieniu do sposobu montażu, symboli graficznych, czytelności, barwy i jaskrawości urządzeń sterujących, kontrolek i wskaźników.
3. WYSTĄPIENIE O HOMOLOGACJĘ
3.1. O udzielenie homologacji typu pojazdu w odniesieniu do specyfikacji urządzeń sterujących, kontrolek i wskaźników występuje producent pojazdu lub jego należycie upoważniony przedstawiciel.
Do wniosku należy dołączyć następujące dokumenty i dane w trzech egzemplarzach:
3.2.1. opis typu pojazdu;
3.2.2. wykaz obejmujący te urządzenia określone w tabeli 1 niniejszego regulaminu, które zostały przewidziane przez producenta jako urządzenia sterujące, kontrolki lub wskaźniki danego pojazdu;
3.2.3. symbole graficzne oznaczające poszczególne urządzenia sterujące, kontrolki i wskaźniki; oraz
3.2.4. rysunki lub zdjęcia pokazujące rozmieszczenie urządzeń sterujących i położenie kontrolek i wskaźników w pojeździe.
3.3. Placówce technicznej upoważnionej do wykonywania badań homologacyjnych dostarcza się pojazd odpowiadający typowi pojazdu, którego dotyczy wniosek o homologację, lub reprezentatywną część takiego pojazdu wyposażoną w kompletny zestaw urządzeń sterujących, kontrolek i wskaźników zgodnie z pkt 3.2.2 powyżej.
4. HOMOLOGACJA
4.1. Homologacji danego typu pojazdu udziela się, jeżeli typ pojazdu zgłoszony do homologacji na podstawie niniejszego regulaminu spełnia wymogi tego regulaminu.
4.2. Każdy typ, któremu udzielono homologacji, otrzymuje numer homologacji. Dwie pierwsze cyfry takiego numeru (obecnie 00, co odpowiada regulaminowi w wersji pierwotnej) oznaczają serię poprawek obejmujących ostatnie główne zmiany techniczne wprowadzone do regulaminu do chwili udzielenia homologacji. Ta sama Umawiająca się Strona nie może przydzielić tego samego numeru innemu typowi pojazdu ani temu samemu typowi pojazdu przedstawionemu do homologacji z wyposażeniem innym niż wymienione w wykazie, o którym mowa w pkt 3.2.2 powyżej, z zastrzeżeniem przepisów pkt 6 niniejszego regulaminu.
4.3. Zawiadomienie o udzieleniu, rozszerzeniu lub odmowie udzielenia homologacji, lub ostatecznym zaniechaniu produkcji danego typu/części pojazdu zgodnie z niniejszym regulaminem przekazuje się Stronom Porozumienia z 1958 r. stosującym niniejszy regulamin, wykorzystując w tym celu formularz zgodny ze wzorem zamieszczonym w załączniku 1 do niniejszego regulaminu.
Na każdym pojeździe zgodnym z typem pojazdu homologowanym na mocy niniejszego regulaminu umieszcza się w widocznym i łatwo dostępnym miejscu określonym w formularzu homologacji międzynarodowy znak homologacji. Znak taki składa się z:
4.4.1. okręgu zawierającego literę „E” i numeru wyróżniającego kraj, który udzielił homologacji (2);
4.4.2. numeru niniejszego regulaminu, po którym następuje litera „R”, myślnik oraz numer homologacji po prawej stronie okręgu określonego w pkt 4.4.1.
4.5. Jeżeli pojazd jest zgodny z typem pojazdu homologowanym na mocy innego regulaminu lub kilku innych regulaminów stanowiących załącznik do Porozumienia, w kraju, który udzielił homologacji na podstawie niniejszego regulaminu, to znak określony w pkt 4.4.1 nie musi się powtarzać; w takim przypadku numery regulaminów i homologacji oraz dodatkowe symbole wszystkich innych regulaminów, na podstawie których udzielono homologacji w kraju, w którym udzielono homologacji na mocy niniejszego regulaminu, umieszcza się w pionowych kolumnach po prawej stronie znaku określonego w pkt 4.4.1.
4.6. Znak homologacji powinien być łatwy do odczytania i nieusuwalny.
4.7. Znak homologacji umieszcza się w pobliżu lub na tabliczce znamionowej pojazdu umieszczonej przez producenta.
4.8. Przykładowe układy znaków homologacji podano w załączniku 2 do niniejszego regulaminu.
5. SPECYFIKACJE
Pojazd wyposażony w urządzenia sterujące, kontrolki lub wskaźniki wymienione w tabeli 1 musi spełniać wymogi niniejszego regulaminu w zakresie rozmieszczenia, oznaczenia, barwy i podświetlenia takich urządzeń sterujących, kontrolek lub wskaźników.
5.1. Rozmieszczenie
5.1.1. Urządzenia sterujące przeznaczone do obsługi przez kierowcę w czasie jazdy muszą być rozmieszczone w taki sposób, aby kierowca mógł ich używać w warunkach określonych w pkt 5.6.2.
5.1.2. Kontrolki i wskaźniki muszą być rozmieszczone w taki sposób, aby w warunkach określonych w pkt 5.6.1 i 5.6.2 kierowca mógł je zobaczyć i rozpoznać zarówno w dzień, jak i w nocy. Wyłączone kontrolki i wskaźniki nie muszą być widoczne ani rozpoznawalne.
5.1.3. Oznaczenia kontrolek, wskaźników i urządzeń sterujących muszą być umieszczone bezpośrednio na oznaczanych przez nie kontrolkach, wskaźnikach lub urządzeniach sterujących lub w położeniu sąsiadującym. W przypadku wielofunkcyjnego urządzenia sterującego oznaczenia nie muszą się znajdować w jego bezpośrednim sąsiedztwie. Muszą być one jednak umieszczone możliwie jak najbliżej urządzenia.
5.1.4. Niezależnie od przepisów pkt 5.1.1, 5.1.2 i 5.1.3, jeżeli w pojeździe występuje kontrolka „wyłączonej poduszki powietrznej pasażera”, to musi być umieszczona we wnętrzu pojazdu, z przodu i powyżej w stosunku do konstrukcyjnych punktów H siedzenia kierowcy i przedniego siedzenia pasażera przy obu siedzeniach w pozycji siedzącej i wysuniętych maksymalnie do przodu. Włączona kontrolka informująca osoby siedzące z przodu o wyłączeniu poduszki powietrznej pasażera musi być widoczna dla kierowcy i pasażerów siedzących z przodu w każdych warunkach jazdy.
5.2. Oznaczenia
5.2.1. Urządzenia sterujące, kontrolki i wskaźniki zamontowane w pojeździe i wymienione w kolumnie 3 tabeli 1 muszą być oznaczone za pomocą odpowiednich symboli określonych w kolumnie 2 tabeli 1. Wymogu tego nie stosuje się do urządzenia sterującego klaksonem (ostrzegawczym sygnałem dźwiękowym), jeżeli sygnał jest uruchamiany za pomocą urządzenia w formie wąskiego pierścienia lub za pomocą cięgła. W przypadku oznaczania urządzeń sterujących, kontrolek lub wskaźników innych niż wymienione w tabeli 1 zaleca się stosowanie symboli przewidzianych do tego celu w normie ISO 2575:2000, o ile poszukiwany symbol istnieje i odpowiada danemu zastosowaniu.
5.2.2. Do oznaczania urządzeń sterujących, kontrolek lub wskaźników niewymienionych w tabeli 1 lub w normie ISO 2575:2000 producent może zastosować swoje własne symbole. Symbole takie mogą zawierać międzynarodowo uznawane oznaczenia alfabetyczne lub numeryczne. Wszystkie stosowane symbole muszą być zgodne z wytycznymi projektowymi określonymi w pkt 4 normy ISO 2575:2000.
5.2.3. Aby zapewnić jednoznaczność, w połączeniu z symbolami określonymi w tabeli 1 lub normie ISO 2575:2000 można w razie konieczności stosować symbole uzupełniające.
5.2.4. Wszelkie symbole dodatkowe lub uzupełniające stosowane przez producenta muszą być takie, by wykluczyć możliwość pomyłki z symbolami określonymi w niniejszym regulaminie.
5.2.5. W przypadku gdy urządzenie sterujące jest zespolone z odpowiadającym mu wskaźnikiem lub kontrolką, to do oznaczenia takiego zespołu można zastosować pojedynczy symbol.
5.2.6. Z wyjątkiem przypadków określonych w pkt 5.2.7 wszystkie oznaczenia kontrolek, wskaźników i urządzeń sterujących wymienionych w tabeli 1 lub normie ISO 2575:2000 muszą być ustawione pionowo z punktu widzenia kierowcy. W przypadku urządzenia sterującego w postaci pokrętła wymóg ten stosuje się do położenia „OFF” odpowiadającego wyłączeniu urządzenia.
Oznaczenia następujących urządzeń nie muszą mieć kierunku pionowego z punktu widzenia kierowcy:
5.2.7.1. urządzenie sterujące dźwiękowym sygnałem ostrzegawczym;
5.2.7.2. urządzenia sterujące, kontrolki lub wskaźniki umieszczone na kole kierownicy znajdujące się w położeniu, w którym koło kierownicy pojazdu silnikowego jest w położeniu jazdy w kierunku innym niż na wprost; oraz
5.2.7.3. urządzenia sterujące obrotowe, które nie mają położenia odpowiadającego wyłączeniu urządzenia.
5.2.8. Urządzenia sterujące automatycznym układem utrzymywania stałej prędkości (tempomatem) oraz urządzenia sterujące układem ogrzewania i klimatyzacji muszą mieć oznaczenia wszystkich funkcji takich układów.
5.2.9. Wszelkie urządzenia sterujące funkcją danego układu w zakresie ciągłym muszą mieć oznaczenia granic zakresu takiej funkcji.
Jeżeli do zaznaczenia granic zakresu regulacji temperatury stosowane są oznaczenia barwne, to położenie odpowiadające górnej granicy temperatury oznacza się kolorem czerwonym, a dolnej – niebieskim. Jeżeli do wskazywania stanu lub granicznego ustawienia danej funkcji służy oddzielny wskaźnik umieszczony w położeniu innym niż sąsiadujące z urządzeniem sterującym danej funkcji, to urządzenie sterujące i wskaźnik muszą być oznaczone niezależnie, zgodnie z pkt 5.1.3.
5.3. Podświetlenie
5.3.1. W przypadku urządzeń sterujących, dla których w kolumnie 4 tabeli 1 wpisano „Tak”, musi istnieć możliwość podświetlenia oznaczeń takich urządzeń przy włączeniu świateł pozycyjnych. Powyższego wymogu nie stosuje się do urządzeń sterujących umieszczonych w podłodze, na podłogowej tablicy przyrządów, na kole kierownicy, na kolumnie kierownicy lub nad przednią szybą, oraz do urządzeń sterujących układu ogrzewania i klimatyzacji, jeżeli powietrze nie jest kierowane bezpośrednio na szybę przednią.
5.3.2. Podświetlenie tych wskaźników i ich oznaczeń, dla których w kolumnie 4 tabeli 1 wpisano „Tak”, musi być włączone, gdy urządzenie włączające lub wyłączające silnik znajduje się w położeniu umożliwiającym pracę silnika oraz włączone są światła pozycyjne.
5.3.3. Wskaźniki, ich oznaczenia oraz oznaczenia urządzeń sterujących nie muszą być podświetlone, kiedy reflektory używane są tylko do błyśnięcia światłami drogowymi lub działają jako światła jazdy dziennej.
5.3.4. Według uznania producenta wszystkie urządzenia sterujące, wskaźniki lub ich oznaczenia mogą być wykonane tak, aby ich podświetlenie było zawsze możliwe.
5.3.5. Kontrolka może świecić tylko w przypadku wystąpienia sygnalizowanego przez nią uszkodzenia lub stanu pojazdu i przy sprawdzaniu działania żarówki.
5.3.6. Jaskrawość świecenia kontrolek
Należy dopilnować, aby kontrolki i ich oznaczenia były widoczne i rozpoznawalne dla kierowcy w każdych warunkach jazdy.
5.4. Barwa
Światło każdej kontrolki wymienionej w tabeli 1 musi mieć barwę określoną w kolumnie 5 tabeli.
5.4.1.1. Jeżeli jednak symbol opatrzony przypisem 18 został już umieszczony w pojeździe zgodnie z tabelą 1 i specyfikacją barwną z kolumny 5, to można go też zastosować ze światłem o innej barwie w celu przekazania innego komunikatu, zgodnie z ogólnym kodowaniem barwnym określonym w pkt 5 normy ISO 2575:2004.
5.4.2. Wskaźniki, kontrolki oraz oznaczenia wskaźników i urządzeń sterujących niewymienione w tabeli 1 mogą mieć barwę dowolnie wybraną przez producenta, pod warunkiem że barwa ta nie zakłóca ani nie maskuje oznaczeń kontrolek, urządzeń sterujących i wskaźników wymienionych w tabeli 1. Wybrana barwa musi być zgodna z wytycznymi określonymi w pkt 5 normy ISO 2575:2000.
5.4.3. Symbole stosowane do oznaczenia kontrolek, urządzeń sterujących lub wskaźników muszą wyraźnie odróżniać się od tła.
5.4.4. Zamiast części symbolu wypełnionych ciemnym kolorem można zastosować ich kontur.
5.5. Powierzchnia wspólna do wyświetlania różnych informacji
Do wyświetlania informacji z różnych źródeł może służyć jedna powierzchnia wspólna, o ile spełnione są następujące warunki:
5.5.1.1. Kontrolki i wskaźniki umieszczone na powierzchni wspólnej muszą przekazywać odpowiednie informacje z chwilą wystąpienia właściwego sygnału uruchamiającego.
Jeżeli dany sygnał uruchamia co najmniej dwie kontrolki, to w takim przypadku:
5.5.1.2.1. wyświetlane informacje powtarzane są automatycznie w kolejności; albo
5.5.1.2.2. kierowca otrzymuje widoczny sygnał o dostępnych informacjach i może wyświetlić wybraną informację w warunkach określonych w pkt 5.6.2.
5.5.1.3. Kontrolki uszkodzenia hamulców, świateł drogowych, kierunkowskazów i pasa bezpieczeństwa nie mogą być wyświetlane na tej samej powierzchni wspólnej.
5.5.1.4. Jeżeli kontrolka uszkodzenia hamulców, świateł drogowych, kierunkowskazów lub pasa bezpieczeństwa jest wyświetlana na powierzchni wspólnej, to musi się wyświetlić po wystąpieniu właściwego dla niej sygnału uruchamiającego, zastępując wszelkie inne sygnały kontrolne znajdujące się na powierzchni wspólnej.
5.5.1.5. Z wyjątkiem kontrolek uszkodzenia hamulców, świateł drogowych, kierunkowskazów i pasa bezpieczeństwa, wyświetlana informacja może być kasowana automatycznie lub przez kierowcę.
5.5.1.6. O ile nie określono inaczej we właściwym regulaminie, wymogów dotyczących barw nie stosuje się do kontrolek znajdujących się na powierzchni wspólnej.
5.6. Warunki
5.6.1. Wzrok kierowcy musi być przyzwyczajony do otaczających warunków oświetlenia.
5.6.2. Kierowca powinien być przypięty do siedzenia za pomocą systemu chroniącego przed skutkami zderzenia, znajdującego się w pojeździe i ustawionego zgodnie z zaleceniami producenta, oraz powinien mieć swobodę ruchów w granicach, jakie umożliwia taki system.
6. ZMIANA TYPU POJAZDU LUB ZMIANA DOWOLNEJ CZĘŚCI SPECYFIKACJI URZĄDZEŃ STERUJĄCYCH, KONTROLEK I WSKAŹNIKÓW ORAZ ROZSZERZENIE HOMOLOGACJI
Zmiana dotycząca typu pojazdu lub zmiana dowolnej części specyfikacji urządzeń sterujących, kontrolek i wskaźników lub wykazu, o którym mowa w pkt 3.2.2 powyżej, wymaga powiadomienia organu administracji, który udzielił homologacji typu pojazdu. W takim przypadku organ administracji może:
6.1.1. uznać za mało prawdopodobne, aby dokonane zmiany miały istotne negatywne skutki, i uznać, że dany pojazd nadal spełnia odpowiednie wymogi; lub
6.1.2. zażądać dodatkowego sprawozdania z badań przeprowadzonych przez placówkę techniczną upoważnioną do przeprowadzenia takich badań.
6.2. Strony Porozumienia stosujące niniejszy regulamin powiadamia się o potwierdzeniu lub odmowie udzielenia homologacji, wraz z określeniem zmian, w trybie określonym w pkt 4.3 powyżej.
6.3. Właściwy organ, który udzielił rozszerzenia homologacji, przydziela numer seryjny każdemu formularzowi powiadomienia sporządzonemu dla takiego rozszerzenia i powiadamia o nim pozostałe Strony Porozumienia z 1958 r. stosujące niniejszy regulamin, korzystając w tym celu z formularza powiadomienia zgodnego ze wzorem przedstawionym w załączniku 1 do niniejszego regulaminu.
7. ZGODNOŚĆ PRODUKCJI
Procedury zgodności produkcji muszą być zgodne z procedurami określonymi w dodatku 2 do Porozumienia (E/ECE/324-E/ECE/TRANS/505/Rev.2) i następującymi wymogami:
7.1. Pojazd homologowany zgodnie z niniejszym regulaminem musi być wyprodukowany w sposób zapewniający jego zgodność z homologowanym typem poprzez spełnienie wymogów określonych w pkt 5 powyżej.
7.2. Właściwy organ, który udzielił homologacji typu, może w dowolnym czasie dokonać weryfikacji metod kontroli zgodności produkcji stosowanych w każdej jednostce produkcyjnej. Normalna częstotliwość takich weryfikacji wynosi raz na dwa lata.
8. SANKCJE Z TYTUŁU NIEZGODNOŚCI PRODUKCJI
8.1. Homologacja typu pojazdu udzielona na podstawie niniejszego regulaminu może zostać cofnięta, jeżeli nie są spełnione określone wymogi lub pojazd opatrzony znakiem homologacji jest niezgodny z homologowanym typem.
8.2. Jeżeli Strona Porozumienia stosująca niniejszy regulamin postanowi o cofnięciu uprzednio przez siebie udzielonej homologacji, niezwłocznie powiadamia o tym fakcie pozostałe Umawiające się Strony stosujące niniejszy regulamin, wykorzystując w tym celu formularz zawiadomienia zgodny ze wzorem przedstawionym w załączniku 1 do niniejszego regulaminu.
9. OSTATECZNE ZANIECHANIE PRODUKCJI
Jeżeli posiadacz homologacji całkowicie zaprzestanie produkcji typu pojazdu homologowanego zgodnie z niniejszym regulaminem, zobowiązany jest poinformować o tym organ, który udzielił homologacji. Po otrzymaniu właściwego zawiadomienia organ ten informuje o tym pozostałe Strony Porozumienia stosujące niniejszy regulamin, wykorzystując w tym celu formularz zawiadomienia zgodny ze wzorem przedstawionym w załączniku 1 do niniejszego regulaminu.
10. NAZWY I ADRESY UPOWAŻNIONYCH PLACÓWEK TECHNICZNYCH WYKONUJĄCYCH BADANIA HOMOLOGACYJNE ORAZ NAZWY I ADRESY ORGANÓW ADMINISTRACJI
Strony Porozumienia z 1958 r. stosujące niniejszy regulamin przekazują Sekretariatowi Organizacji Narodów Zjednoczonych nazwy i adresy upoważnionych placówek technicznych wykonujących badania homologacyjne oraz nazwy i adresy organów administracji udzielających homologacji, którym przesyła się wydane w innych krajach formularze poświadczające udzielenie, rozszerzenie, odmowę udzielenia lub cofnięcie homologacji.
11. PRZEPISY WPROWADZAJĄCE
11.1. Od daty wejścia w życie niniejszego regulaminu Umawiające się Strony stosujące niniejszy regulamin nie mogą:
|
a) |
odmówić udzielenia homologacji EKG typu pojazdu na podstawie niniejszego regulaminu; |
|
b) |
zabronić sprzedaży lub wprowadzenia do użytkowania typu pojazdu w odniesieniu do specyfikacji urządzeń sterujących, kontrolek i wskaźników, |
jeżeli dany typ pojazdu spełnia wymogi niniejszego regulaminu.
11.2. W ciągu 2 lat od daty wejścia w życie niniejszego regulaminu Umawiające się Strony stosujące niniejszy regulamin nie mogą odmówić udzielenia krajowej homologacji typu pojazdu w odniesieniu do specyfikacji urządzeń sterujących, kontrolek i wskaźników, jeżeli typ pojazdu nie spełnia wymogów niniejszego regulaminu.
Tabela 1
Symbole, podświetlenie i barwy
|
Lp. |
Kolumna 1 |
Kolumna 2 |
Kolumna 3 |
Kolumna 4 |
Kolumna 5 |
|
|
Urządzenie |
Symbol (4) |
Funkcja |
Podświetlenie |
Barwa |
|
1. |
Główny wyłącznik świateł |
|
Urządzenie sterujące |
Nie |
— |
|
|
Kontrolka nie może być jednocześnie kontrolką świateł pozycyjnych (bocznych). |
Kontrolka (14) |
Tak |
Zielona |
|
|
2. |
Światła mijania |
|
Urządzenie sterujące |
Nie |
— |
|
Kontrolka |
Tak |
Zielona |
|||
|
3. |
Światła drogowe |
|
Urządzenie sterujące |
Nie |
— |
|
Kontrolka |
Tak |
Niebieska |
|||
|
4. |
Urządzenie czyszczące reflektor (z niezależną obsługą działania) |
|
Urządzenie sterujące |
Nie |
|
|
5. |
Kierunkowskazy |
|
Urządzenie sterujące |
Nie |
|
|
Kontrolka |
Tak |
Zielona |
|||
|
6. |
Światła awaryjne |
|
Urządzenie sterujące |
Tak |
|
|
Kontrolka (6) |
Tak |
Czerwona |
|||
|
7. |
Przednie światła przeciwmgłowe |
|
Urządzenie sterujące |
Nie |
|
|
Kontrolka |
Tak |
Zielona |
|||
|
8. |
Tylne światło przeciwmgłowe |
|
Urządzenie sterujące |
Nie |
|
|
Kontrolka |
Tak |
Żółta |
|||
|
9. |
Poziom paliwa |
|
Kontrolka |
Tak |
Żółta |
| lub
|
Wskaźnik |
Tak |
|
||
|
10. |
Ciśnienie oleju silnikowego |
|
Kontrolka |
Tak |
Czerwona |
|
Wskaźnik |
Tak |
|
|||
|
11. |
Temperatura chłodziwa silnika |
|
Kontrolka |
Tak |
Czerwona |
|
Wskaźnik |
Tak |
|
|||
|
12. |
Stan naładowania akumulatora |
|
Kontrolka |
Tak |
Czerwona |
|
|
|
Wskaźnik |
Tak |
|
|
|
13. |
Wycieraczka przedniej szyby o pracy ciągłej |
|
Urządzenie sterujące |
Tak |
|
|
14. |
Blokada elektrycznego/elektronicznego mechanizmu podnoszenia szyb |
lub
|
Urządzenie sterujące |
Nie |
|
|
15. |
Spryskiwacz przedniej szyby |
|
Urządzenie sterujące |
Tak |
|
|
16. |
Wycieraczka i spryskiwacz przedniej szyby |
|
Urządzenie sterujące |
Tak |
|
|
17. |
Odmrażanie i odmgławianie szyby przedniej (z niezależną obsługą działania) |
|
Urządzenie sterujące |
Tak |
|
|
Kontrolka |
Tak |
Żółta |
|||
|
18. |
Odmrażanie i odmgławianie szyby tylnej (z niezależną obsługą działania) |
|
Urządzenie sterujące |
Tak |
|
|
Kontrolka |
Tak |
Żółta |
|||
|
19. |
Światła pozycyjne, obrysowe boczne lub górne |
|
Urządzenie sterujące |
Nie |
|
|
Kontrolka (14) |
Tak (8) |
Zielona |
|||
|
20. |
Światła postojowe |
|
Urządzenie sterujące |
Nie |
|
|
Kontrolka |
Tak |
Zielona |
|||
|
21. |
Pas bezpieczeństwa |
|
Kontrolka |
Tak |
Czerwona |
|
22. |
Uszkodzenie poduszki powietrznej |
|
Kontrolka |
Tak |
Żółta lub czerwona |
|
23. |
Uszkodzenie bocznej poduszki powietrznej |
|
Kontrolka |
Tak |
Żółta lub czerwona |
|
24. |
Poduszka powietrzna pasażera wyłączona |
|
Kontrolka |
Tak |
Żółta |
|
25. |
Uszkodzenie hamulców |
|
Kontrolka |
Tak |
Zob. regulamin dot. hamulców |
|
26. |
Uszkodzenie układu przeciwblokującego (ABS) |
|
Kontrolka |
Tak |
Żółta |
|
27. |
Prędkościomierz |
km/h w przypadku wskazywania kilometrów lub mph w przypadku wskazywania mil (16) |
Wskaźnik |
Tak |
|
|
28. |
Hamulec postojowy |
|
Kontrolka |
Tak |
Czerwona |
|
29. |
Ostrzegawczy sygnał dźwiękowy |
|
Urządzenie sterujące |
Nie |
|
|
30. |
Uszkodzenie pokładowego systemu diagnostycznego lub silnika |
|
Kontrolka |
Tak |
Żółta |
|
31. |
Świece żarowe |
|
Kontrolka |
Tak |
Żółta |
|
32. |
Ssanie (urządzenie do rozruchu na zimno) |
|
Urządzenie sterujące |
Nie |
|
|
Kontrolka |
|
Żółta |
|||
|
33. |
Klimatyzacja |
|
Urządzenie sterujące |
Tak |
|
|
34. |
Położenie selektora biegów przekładni automatycznej (parkowanie, bieg wsteczny, bieg jałowy, bieg do jazdy do przodu) |
P R N D (12) |
Wskaźnik |
Tak |
|
|
35. |
Zapłon włączony |
|
Urządzenie sterujące |
Nie |
|
|
36. |
Zapłon wyłączony |
|
Urządzenie sterujące |
Tak |
|
|
37. |
Zużycie okładzin hamulcowych |
|
Kontrolka |
Tak |
Żółta |
|
38. |
Ogrzewanie |
|
Urządzenie sterujące |
Tak |
|
|
39. |
Dmuchawa ogrzewania lub klimatyzacji |
|
Urządzenie sterujące |
Tak |
|
|
40. |
Regulacja wysokości snopu światła reflektorów |
lub
i
|
Urządzenie sterujące |
Nie |
|
|
41. |
Drogomierz |
km w przypadku wskazywania kilometrów lub mile w przypadku wskazywania mil (17) |
Wskaźnik |
Tak |
|
|
42a |
Zbyt niskie ciśnienie w ogumieniu (w tym uszkodzenie opony) |
|
Kontrolka |
Tak |
Żółta |
|
42b |
Zbyt niskie ciśnienie w ogumieniu (w tym uszkodzenie opony) z identyfikacją sygnalizowanej opony |
|
Kontrolka |
Tak |
Żółta |
(1) Kategorie M i N zgodnie z definicją zawartą w załączniku 7 do ujednoliconej rezolucji w sprawie budowy pojazdów (R.E.3), (dokument TRANS/WP.29/78/Rev.1/Amend.2, ostatnio zmieniony poprawką 4).
(2) 1 – Niemcy, 2 – Francja, 3 – Włochy, 4 – Niderlandy, 5 – Szwecja, 6 – Belgia, 7 – Węgry, 8 – Republika Czeska, 9 – Hiszpania, 10 – Jugosławia, 11 – Zjednoczone Królestwo, 12 – Austria, 13 – Luksemburg, 14 – Szwajcaria, 15 (numer wolny), 16 – Norwegia, 17 – Finlandia, 18 – Dania, 19 – Rumunia, 20 – Polska, 21 – Portugalia, 22 – Federacja Rosyjska, 23 – Grecja, 24 – Irlandia, 25 – Chorwacja, 26 – Słowenia, 27 – Słowacja, 28 – Białoruś, 29 – Estonia, 30 (numer wolny), 31 – Bośnia i Hercegowina, 32 – Łotwa, 33 (numer wolny), 34 – Bułgaria, 35 (numer wolny), 36 – Litwa, 37 – Turcja, 38 (numer wolny), 39 – Azerbejdżan, 40 – Była Jugosłowiańska Republika Macedonii, 41 (numer wolny), 42 – Wspólnota Europejska (homologacje udzielane są przez jej państwa członkowskie z użyciem właściwych im symboli EKG), 43 – Japonia, 44 (numer wolny), 45 – Australia, 46 – Ukraina, 47 – Republika Południowej Afryki, 48 – Nowa Zelandia, 49 – Cypr, 50 – Malta oraz 51 – Republika Korei. Kolejne numery przydzielane są pozostałym krajom w porządku chronologicznym, w jakim ratyfikują Porozumienia dotyczącego przyjęcia jednolitych wymagań technicznych dla pojazdów kołowych, wyposażenia i części, które mogą być stosowane w tych pojazdach, oraz wzajemnego uznawania homologacji udzielonych na podstawie tych wymagań lub do Porozumienia tego przystępują, a Sekretarz Generalny Organizacji Narodów Zjednoczonych powiadamia Umawiające się Strony Porozumienia o przydzielonych w ten sposób numerach.
(3) Części symbolu otoczone konturami mogą być wypełnione.
(4) Symbole przedstawione w niniejszym regulaminie są zasadniczo tożsame z symbolami określonymi w normie ISO 2575:2000. Obowiązują wymogi dotyczące proporcji wymiarów określone w normie ISO 2575:2000.
(5) Obie strzałki stanowią jeden symbol. Jeżeli jednak urządzenia sterujące lub kontrolki odpowiadające skrętowi w lewo i skrętowi w prawo działają niezależnie, to strzałki można uznać za oddzielne symbole i umieścić w odpowiednim odstępie od siebie.
(6) Kontrolka nie jest wymagana, jeżeli strzałki kontrolek kierunkowskazów, które normalnie działają oddzielnie, migają jednocześnie jako kontrolka świateł awaryjnych.
(7) Dopuszcza się połączenie symbolu ciśnienia oleju silnikowego i symbolu temperatury chłodziwa silnika w postaci jednej kontrolki.
(8) Oddzielne oznaczenie nie jest wymagane, jeżeli funkcja ta jest połączona z głównym wyłącznikiem świateł.
(9) Jeżeli do sygnalizacji uszkodzenia dowolnej poduszki powietrznej służy tylko jedna kontrolka, to należy ją oznaczyć symbolem uszkodzenia poduszki powietrznej (22).
(10) Umawiające się Strony, które w chwili wejścia w życie niniejszego regulaminu wymagały stosowania napisu dla tej funkcji lub na niego zezwalały, mogą taki wymóg lub zezwolenie stosować nadal do upływu 60 miesięcy od daty wejścia w życie niniejszego regulaminu, pod warunkiem że napis stanowi uzupełnienie wymaganych symboli dla pojazdów rejestrowanych w danym kraju.
(11) Jeżeli do sygnalizacji kilku stanów układu hamulcowego służy jedna kontrolka, to należy ją oznaczyć symbolem uszkodzenia hamulców.
(12) Dodatkowo lub zamiast litery „D” producent może zastosować inne znaki alfanumeryczne lub symbole oznaczające dodatkowe tryby działania do wyboru.
(13) Stosuje się, gdy urządzenie sterujące silnikiem nie jest połączone ze stacyjką.
(14) Kontrolka nie jest wymagana, jeżeli podświetlenie tablicy przyrządów włącza się automatycznie razem z głównym wyłącznikiem świateł.
(15) Dopuszcza się stosowanie symboli z pięcioma kreskami zamiast czterech i odwrotnie.
(16) Wymagane oznaczenie tekstowe może być napisane wielkimi lub małymi literami.
(17) Wymagane oznaczenie tekstowe musi być napisane małymi literami. W przypadku wskazywania mil można zastosować skrót.
(18) Obie kontrolki niskiego ciśnienia w ogumieniu mogą być dodatkowo stosowane do oznaczania uszkodzenia układu monitorowania ciśnienia w ogumieniu (TPMS).
(19) Podany kształt konturu pojazdu jest zalecany, ale nie obowiązkowy. Można stosować inne kontury, które lepiej oddają faktyczny kształt danego pojazdu.
(20) Symbol może być zastosowany ze światłem o barwie innej niż podana w kolumnie 5 w celu przekazania różnych komunikatów zgodnie z ogólnym kodowaniem barwnym określonym w pkt 5 normy ISO.
(21) Za funkcje „start” i „stop” może odpowiadać jedno urządzenie sterujące. Zamiast zalecanych symboli można zastosować odpowiednio napis „START” lub „STOP”, lub kombinację napisu i symbolu. Tekst może być napisany wielkimi lub małymi literami.
ZAŁĄCZNIK 1
ZAWIADOMIENIE
(Maksymalny format: A4 (210 × 297 mm))
|
|
wydane przez: |
Nazwa organu administracji: … … … |
|
dotyczące (2): |
UDZIELENIA HOMOLOGACJI
ROZSZERZENIA HOMOLOGACJI ODMOWY UDZIELENIA HOMOLOGACJI COFNIĘCIA HOMOLOGACJI OSTATECZNEGO ZANIECHANIA PRODUKCJI |
typu pojazdu w odniesieniu do rozmieszczenia i oznaczenia ręcznych urządzeń sterujących, kontrolek i wskaźników w pojazdach silnikowych na mocy regulaminu nr 121.
Nr homologacji …Nr rozszerzenia …
|
1. |
Nazwa handlowa lub znak towarowy pojazdu: … |
|
2. |
Nazwa typu pojazdu stosowana przez producenta: … |
|
3. |
Nazwa i adres producenta: … |
|
4. |
Nazwa i adres przedstawiciela producenta, jeżeli dotyczy: … |
|
5. |
Przedstawiono do homologacji dnia: … |
|
6. |
Upoważniona placówka techniczna wykonująca badania homologacyjne: … |
|
7. |
Data sprawozdania z badań: … |
|
8. |
Numer sprawozdania z badań: … |
|
9. |
Krótki opis:
|
|
10. |
Uwagi … … … … |
|
11. |
Położenie znaku homologacji: … |
|
12. |
Powód (powody) rozszerzenia homologacji (jeżeli dotyczy): … … |
|
13. |
Homologacja została udzielona/rozszerzona/odmówiono udzielenia homologacji/homologacja została cofnięta (2) |
|
14. |
Miejscowość: … |
|
15. |
Data: … |
|
16. |
Podpis: … |
|
17. |
Następujące dokumenty opatrzone ww. numerem homologacji są dostępne na życzenie: … … |
(1) Numer wyróżniający kraj, który udzielił/odmówił udzielenia homologacji/rozszerzył/cofnął homologację (zob. przepisy dotyczące homologacji zawarte w regulaminie).
(2) Niepotrzebne skreślić.
ZAŁĄCZNIK 2
UKŁAD ZNAKÓW HOMOLOGACJI
WZÓR A
(zob. pkt 4.4 niniejszego regulaminu)
a = 8 mm min.
Powyższy znak homologacji umieszczony na pojeździe oznacza, że dany typ pojazdu, w odniesieniu do rozmieszczenia i oznaczenia urządzeń sterujących, kontrolek i wskaźników, otrzymał homologację w Niderlandach (E4) na mocy regulaminu nr 121 pod numerem homologacji 001234. Dwie pierwsze cyfry (00) numeru homologacji oznaczają, że homologacji udzielono zgodnie z wymogami regulaminu nr 121 w wersji pierwotnej.
WZÓR B
(zob. pkt 4.5 niniejszego regulaminu)
a = 8 mm min.
Powyższy znak homologacji umieszczony na pojeździe oznacza, że dany typ pojazdu otrzymał homologację w Niderlandach (E4) na mocy regulaminu nr 121 i regulaminu nr 33 (1). Numer homologacji oznacza, że w chwili udzielenia odpowiednich homologacji regulamin nr 121 pozostawał w wersji pierwotnej oraz regulamin nr 33 pozostawał nadal w wersji pierwotnej.
(1) Numer podano przykładowo.