(1)

Rada, rozporządzeniem (WE) nr 428/2005 (2), nałożyła ostateczne cło antydumpingowe na przywóz poliestrowych włókien odcinkowych („PSF” zdefiniowanych bardziej szczegółowo w motywie 15) pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej („ChRL”) i Arabii Saudyjskiej, i zmieniła rozporządzenie (WE) nr 2852/2000 (3) nakładające ostateczne cło antydumpingowe na przywóz poliestrowych włókien odcinkowych pochodzących z Republiki Korei („Korea”). W dniu 8 lipca 2008 r. Sąd Pierwszej Instancji stwierdził nieważność art. 2 rozporządzenia (WE) nr 428/2005, w ograniczonym zakresie, w odniesieniu do cła antydumpingowego nałożonego na przywóz do Wspólnoty Europejskiej wyrobów wyprodukowanych i wywożonych przez koreańską spółkę Huvis Corp (4).

(2)

Rada nałożyła rozporządzeniem (WE) nr 1799/2002 (5) ostateczne cło antydumpingowe na przywóz PSF pochodzących z Białorusi. Środki nałożone tym rozporządzeniem wygasły w dniu 11 października 2007 r.

(3)

W wyniku wycofania skargi, decyzją 2007/430/WE (6) („decyzja o zakończeniu”), Komisja zakończyła postępowanie antydumpingowe dotyczące przywozu PSF pochodzących z Malezji i Tajwanu („poprzednie dochodzenie”). Zgodnie z art. 9 ust. 1 rozporządzenia podstawowego stwierdzono, że uchylenie cła antydumpingowego na przywóz z Malezji i Tajwanu nie było sprzeczne z interesem Wspólnoty.

(4)

Stwierdziwszy, że istnieje wystarczająco dużo dowodów prima facie, że dotychczas obowiązujące środki przestały być właściwe, gdyż ich utrzymanie byłoby sprzeczne z interesem Wspólnoty, w dniu 30 sierpnia 2007 r. Komisja wszczęła z własnej inicjatywy, poprzez zawiadomienie opublikowane w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej (7), częściowy przegląd okresowy obowiązujących dotychczas środków stosowanych przy przywozie PSF pochodzących z Białorusi, Korei, Arabii Saudyjskiej i ChRL („kraje, których dotyczy przegląd”). Przegląd ogranicza się do badania, czy kontynuowanie stosowania środków nie jest sprzeczne z interesem Wspólnoty, zakładając, że decyzja w tej sprawie mogłaby mieć moc wsteczną od dnia 22 czerwca 2007 r., tj. od dnia wejścia w życie decyzji o zakończeniu.

(5)

Jak wspomniano powyżej, środki antydumpingowe nałożone na przywóz pochodzący z Białorusi wygasły w dniu 11 października 2007 r. W konsekwencji zaprzestano kontynuacji przeglądu dotyczącego Białorusi. Był on jednak prowadzony do tego dnia i Komisja rozważała w szczególności kwestię uchylenia z mocą wsteczną środków obowiązujących w okresie od dnia 22 czerwca 2007 r. do dnia 11 października 2007 r., jeżeli uzasadniałyby to wnioski.

(6)

Komisja oficjalnie poinformowała wspólnotowych producentów, dostawców, importerów i użytkowników, jak również stowarzyszenia użytkowników i producentów, eksporterów oraz przedstawicieli krajów, których dotyczy przegląd, o wszczęciu dochodzenia. Wszystkim zainteresowanym stronom umożliwiono przedstawienie swoich opinii na piśmie oraz złożenie wniosku o przesłuchanie.

(7)

Wszystkie strony, które wystąpiły z wnioskiem o przesłuchanie oraz wykazały szczególne powody, dla których powinny zostać wysłuchane, uzyskały taką możliwość. Otrzymano kompletne odpowiedzi na kwestionariusz od 12 producentów, 10 użytkowników, 3 importerów, jednego europejskiego stowarzyszenia producentów, jednego austriacko-niemieckiego stowarzyszenia producentów, jednej niemieckiej federacji użytkowników, dwóch stowarzyszeń należących do tej federacji oraz jednego europejskiego stowarzyszenia użytkowników.

(8)

Ponadto Komisja otrzymała pisma od innych producentów, użytkowników i importerów, którzy nie przesłali kompletnych odpowiedzi na kwestionariusz.

(9)

Wśród producentów i użytkowników, którzy uczestniczyli w dochodzeniu, znajdują się dwie zintegrowane pionowo grupy, które produkują PSF (częściowo lub w całości) na użytek własny.

(10)

Wreszcie jedno stowarzyszenie chińskich eksporterów i dwóch eksporterów koreańskich, wspierani przez swoje władze, wyraziło swoje opinie.

(11)

Eksporterzy z Białorusi i Arabii Saudyjskiej nie wyrazili swoich opinii. Dodatkowo żadna ze stron nie zgłosiła uwag na temat środków stosowanych wobec tych dwóch krajów.

(12)

Komisja zgromadziła i zweryfikowała wszelkie informacje, jakie uważała za konieczne do określenia, czy kontynuacja stosowania tych środków jest wbrew interesowi Wspólnoty. Przeprowadzono wizyty weryfikacyjne w siedzibach następujących zainteresowanych stron:

(13)

Okres objęty dochodzeniem przeglądowym („ODP”) obejmował okres od dnia 1 lipca 2006 r. do dnia 30 czerwca 2007 r. Badanie trendów istotnych dla przeprowadzenia oceny obejmowało okres od dnia 1 stycznia 2004 r. do końca ODP („okres badany”).

(14)

Należy przypomnieć, że w poprzednim dochodzeniu okres objęty dochodzeniem trwał od dnia 1 stycznia do dnia 31 grudnia 2005 r., a badanie trendów istotnych dla przeprowadzenia oceny obejmowało okres od dnia 1 stycznia 2002 r. do dnia 31 grudnia 2005 r.

(15)

Produkt objęty postępowaniem jest taki sam jak w dochodzeniach, o których mowa w motywach 1 do 3: syntetyczne włókna odcinkowe z poliestru, niezgrzeblone, czesane lub przerobione w inny sposób do przędzenia. Obecnie jest on objęty kodem CN 5503 20 00 . Produkt ten jest powszechnie nazywany poliestrowymi włóknami odcinkowymi („PSF”).

(16)

Produkt ten jest podstawowym materiałem używanym na różnych etapach produkcji produktów włókienniczych. Wykorzystanie PSF we Wspólnocie polega albo na przędzeniu, tzn. wytwarzaniu włókien do produkcji materiałów włókienniczych, łączonych z innymi włóknami, takimi jak bawełna i wełna, lub włóknin, takich jak wypełnienia (fibryle), np. do wyściełania lub wypychania niektórych produktów tekstylnych, takich jak poduszki, siedzenia samochodowe oraz żakiety lub marynarki.

(17)

Określenie całkowitej konsumpcji we Wspólnocie oparto na statystykach Eurostatu dotyczących przywozu i wywozu oraz na danych dotyczących produkcji przemysłu wspólnotowego (określonej w motywie 26), oraz innych producentów wspólnotowych.

Tabela 1

(18)

Jak przedstawiono w tabeli powyżej, konsumpcja PSF nieznacznie spadła podczas okresu badanego. Trend ten wyraźnie kontrastuje z sytuacją stwierdzoną w poprzednim dochodzeniu, gdzie konsumpcja we Wspólnocie, jak wskazano w rozporządzeniu nakładającym cła tymczasowe (8), wzrosła o 3 % podczas okresu badanego w tym dochodzeniu (lata 2002–2005).

(19)

Wielkość przywozu do Wspólnoty z krajów, których dotyczy przegląd, spadła o 28 % od roku 2004 do ODP, a udział w rynku zmniejszył się z 24,4 % do 18 %, podczas gdy ceny wzrosły o 16 %. Dane opierają się na statystykach Eurostatu.

Tabela 2

(20)

Znaczny wzrost przywozu z Korei podczas ODP był głównie spowodowany nałożeniem tymczasowego cła antydumpingowego na przywóz z Tajwanu podczas pierwszego semestru 2007 r. (9). Zarówno Korea, jak i Tajwan są głównymi dostawcami niskotopliwego poliestru („LMP”) oraz włókien silikonowanych pustych sprzężonych („HCS”). Jako że cła tymczasowe nałożone na przywóz z Tajwanu osiągnęły poziom 29,5 % w przypadku niektórych spółek, importerzy wspólnotowi zdecydowali się zaopatrywać w LMP i HCS w Korei, gdzie poziom ceł antydumpingowych był znacznie niższy.

(21)

Podczas okresu badanego przywóz z innych krajów trzecich wzrósł o 49 %. Powodem takiego wzrostu było nałożenie w marcu 2005 r. ceł antydumpingowych na przywóz z Arabii Saudyjskiej i ChRL i uchylenie środków antydumpingowych na przywóz z Indonezji, Tajlandii i Indii w październiku 2006 r.

(22)

Ogólnie przywóz w tym okresie wzrósł zatem z około 370 000 ton do około 400 000 ton. Jeżeli weźmie się okres dochodzeniowy poprzedniego dochodzenia jako punkt wyjściowy, przywóz wzrósł z około 380 000 ton do około 400 000 ton.

(23)

Podczas ODP, PSF były produkowane przez 19 przedsiębiorstw we Wspólnocie. Podczas dochodzenia poziom współpracy ze strony producentów był bardzo wysoki. Spośród 19 producentów wspólnotowych, 12 producentów odpowiadających za 70 % produkcji współpracowało w pełni. Pozostali producenci wspólnotowi przesłali pisma odnośnie do dochodzenia, ale nie współpracowali w pełni. Ponadto dwa stowarzyszenia producentów (CIRFS i IVC) (10) także przesłały swoje uwagi. Dodatkowo wszyscy producenci wspólnotowi przesłali informacje na temat swojej produkcji. Jeżeli wziąć pod uwagę wszystkie otrzymane pisma (indywidualnych producentów i stowarzyszeń), można wyciągnąć wniosek, że producenci wspólnotowi stanowiący 88 % produkcji Wspólnoty przedstawili swoje opinie i są przeciwni zakończeniu stosowania wspomnianych środków. Poziom współpracy jest znacznie wyższy niż w poprzednim dochodzeniu, gdzie tylko trzy spółki stanowiące niewiele ponad 25 % produkcji Wspólnoty oraz jedno stowarzyszenie producentów (CIRFS) współpracowały z Komisją, a następnie wycofały skargę.

(24)

Komisja zbadała wszystkie istotne czynniki i wskaźniki gospodarcze mające wpływ na sytuację producentów Wspólnoty.

(25)

Jak już wspomniano, podczas ODP, PSF były produkowane przez 19 przedsiębiorstw we Wspólnocie. Z tego względu producenci ci stanowią całość produkcji wspólnotowej, w rozumieniu art. 4 ust. 1 rozporządzenia podstawowego.

(26)

12 producentów wspólnotowych (Advansa GmbH, Fibracat Europa S.L., Fidion S.r.l., Frana Polifibre SpA, Greenfiber International SA, IMP Comfort Sp.z o.o., Märkische Faser, Nurel SA, ORV Manufacturing SpA, Silon s.r.o., Trevira GmbH oraz Wellman International Ltd) współpracowało w pełni podczas dochodzenia. Podczas ODP wyprodukowali oni 347 640 ton, co stanowiło 70 % produkcji Wspólnoty. Reprezentują oni więc większość wspólnotowej produkcji produktu objętego postępowaniem podczas ODP.

(27)

Dlatego też uznano, że grupa 12 wspólnotowych producentów, którzy w pełni współpracowali w dochodzeniu, reprezentuje przemysł wspólnotowy w rozumieniu art. 4 ust. 1 i art. 5 ust. 4 rozporządzenia podstawowego. Tak więc zwani są oni dalej „przemysłem wspólnotowym”.

(28)

Od roku 2004 do ODP produkcja i udział w rynku przemysłu wspólnotowego kształtował się następująco:

Tabela 4

(29)

Po spadku w 2005 r. produkcja Wspólnoty zwiększyła się o 10 % w porównaniu z sytuacją w 2004 r. Wzrost ten związany jest m.in. z powstaniem w 2006 r. nowych fabryk PSF w Polsce i w Rumunii. Oczekuje się, że produkcja nadal będzie wzrastać w przyszłości wraz z konsolidacją działań wyżej wymienionych nowych fabryk oraz powstaniem kolejnej fabryki w Bułgarii o rocznej mocy produkcyjnej od 12 000 do 14 500 ton. Co do udziału w rynku, także spadł on w 2005 r. i zwiększył się w 2006 i 2007 r. Jeżeli porównamy tę tabelę z produkcją przemysłu wspólnotowego z poprzedniego dochodzenia (określonego w motywie 70 rozporządzenia nakładającego cła tymczasowe) (11), dojdziemy do wniosku, że podczas okresu badanego w tym dochodzeniu (lata 2002–2005) trend ten zmienił się. W rzeczywistości pomiędzy 2002 a 2005 r. produkcja tego przemysłu wspólnotowego zmniejszyła się o 9 %, podczas gdy w okresie badanym w tym dochodzeniu produkcja przemysłu wspólnotowego wzrosła o 10 %. Co do udziału w rynku, sytuacja także się zmieniła. W rzeczywistości udział przemysłu wspólnotowego w poprzednim dochodzeniu zmalał o 2,3 punktu procentowego, podczas gdy w obecnym dochodzeniu udział w rynku przemysłu wspólnotowego zwiększył się o niemal 5 punktów procentowych.

(30)

Pomiędzy 2004 a 2005 r. moce produkcyjne zmalały o 6 %. Od roku 2006 moce produkcyjne zaczęły wzrastać i osiągnęły poziom niemal 413 000 ton podczas ODP (prawie 13 % wyższy niż w 2004 r.). Wzrost ten był głównie spowodowany faktem, że dwóch ze współpracujących producentów stworzyło nowe fabryki w Polsce i w Rumunii, które zaczęły swoją działalność w 2006 r. Co do wykorzystania mocy produkcyjnych podczas okresu badanego, zmalało ono o 2,4 punktu procentowego. Przyczyną tego spadku było najprawdopodobniej powstanie nowych mocy produkcyjnych i zmniejszenie konsumpcji we Wspólnocie. Dane dotyczące mocy produkcyjnych wyraźnie kontrastują z danymi otrzymanymi w poprzednim dochodzeniu, gdy moce produkcyjne przemysłu wspólnotowego spadły o 9 % podczas okresu badanego (lata 2002–2005).

Tabela 5

(31)

Podczas okresu badanego obroty przemysłu wspólnotowego we Wspólnocie i ilość sprzedanych PSF wzrosły odpowiednio o 13 % i 7 %. Wzrost ten związany jest z rozpoczęciem działalności w 2006 r. dwóch nowych fabryk w Polsce i w Rumunii. Jeżeli porównamy te dane z poprzednim dochodzeniem, gdy nastąpił spadek wielkości sprzedaży w wysokości 1 % podczas okresu badanego, dojdziemy do wniosku, że sytuacja zmieniła się radykalnie, a dowody wykazują, że przemysł wspólnotowy poczynił znaczne wysiłki w celu zaspokojenia popytu.

(32)

Jednostkowa cena sprzedaży przemysłu wspólnotowego w UE wzrosła o 6,2 % podczas okresu badanego (z 1 392 EUR za tonę w 2004 r. do 1 478 EUR za tonę podczas ODP). Jednakże od 2005 r. odnotowano nieznaczny spadek cen. Przeciętny koszt wzrósł o 9,7 % (z 1 388 EUR za tonę w 2004 r. do 1 523 EUR za tonę podczas ODP). Ten wzrost kosztów spowodowany jest głównie faktem, że przeciętny koszt większości surowców (ostatecznie spowodowany światowym wzrostem cen ropy naftowej) znacznie się zwiększył. Przedstawione dane wskazują, że przemysł wspólnotowy, mając na celu zapobieżenie utracie udziału w rynku, nie mógł w pełni pokrywać swoich kosztów produkcji poprzez podwyżkę ceny sprzedaży. Wzrost cen przemysłu wspólnotowego był znacznie bardziej umiarkowany niż w poprzednim dochodzeniu, gdzie wzrosły one o 12 % podczas okresu badanego.

Tabela 7

(33)

Poziom zatrudnienia w przemyśle wspólnotowym wzrósł o 17,8 % pomiędzy 2004 r. a ODP, a średnia płaca na pracownika zmalała o 10 %. Mimo że produkcja PSF nie jest pracochłonna, wzrost mocy produkcyjnej i produkcji był połączony ze znacznym wzrostem zatrudnienia. W poprzednim dochodzeniu poziom zatrudnienia zmalał o 19 % podczas okresu badanego, a średni koszt pracy na osobę wzrósł o ponad 30 % – co znowu całkowicie zmieniło sytuację.

Tabela 8

(34)

Rentowność sprzedaży (12) produktu objętego postępowaniem odbiorcom niepowiązanym we Wspólnocie znacznie się pogorszyła, niezależnie od tego, czy za punkt wyjściowy przyjmiemy rok 2004 czy 2005. Sytuacja zatem uległa znacznemu pogorszeniu.

Tabela 9

(35)

Pomiędzy 2004 r. a ODP poziom inwestycji przemysłu wspólnotowego wzrósł o 109 %. Wzrost ten można wytłumaczyć w dużym stopniu utworzeniem dwóch nowych fabryk w Polsce i w Rumunii, które rozpoczęły swoją działalność w 2006 r.

(36)

W wyniku dochodzenia ustalono, że w przeciwieństwie do przypadku, o którym mowa w motywie 3, przemysł wspólnotowy zwiększa swoje zainteresowanie tym produktem i jego wytwarzaniem, a jego opłacalność wzrasta.

(37)

Przemysł wspólnotowy zdołał zwiększyć swój udział w rynku o prawie 5 punktów procentowych podczas okresu badanego. Jednakże wzrost ten miał miejsce w okresie, gdy konsumpcja spadła o ponad 1 %.

(38)

Podczas okresu badanego cena sprzedaży przemysłu wspólnotowego wzrosła o 6 %, jednakże od 2005 r. odnotowano nieznaczny spadek. W tym kontekście należy uwzględnić fakt, że jak wyjaśniono w motywie 32, wzrost cen nastąpił w czasie, gdy koszty wzrosły o 10 %.

(39)

Ponadto nastąpił znaczny wzrost zatrudnienia w związku z otwarciem dwóch nowych fabryk (13). Co do rentowności sytuacja pogorszyła się w ostatnich latach, mimo że pomiędzy 2006 r. a ODP nastąpiła poprawa. W celu utrzymania swojej pozycji na rynku przemysł wspólnotowy jest zmuszony do sprzedaży ze stratą.

(40)

Mając na uwadze powyższe, można stwierdzić, że pomimo pewnych korzyści, jakie przemysł wspólnotowy odnotował w związku ze środkami antydumpingowymi nałożonymi na przywóz z krajów, których dotyczy przegląd, nie zregenerował się jeszcze po poprzednim dumpingu, a jego sytuacja nadal jest niestabilna. Gdyby środki te uchylono, przywóz na tym samym lub zwiększonym poziomie z krajów, których dotyczy przegląd, najprawdopodobniej pogorszyłby tę sytuację.

(41)

Wolne moce produkcyjne w ChRL stanowią około 3 milionów ton, co odpowiada 3,5-krotnej całkowitej konsumpcji we Wspólnocie. Te wolne moce wzrosły o 37 % od 2005 r. (roku, w którym nałożono środki antydumpingowe na przywóz z ChRL). W przypadku Korei wolne moce produkcyjne w przyszłym roku wyniosą 114 000 ton, co odpowiada 14 % całkowitej konsumpcji we Wspólnocie. Nawet jeśli część tych wolnych mocy należy do spółki, w przypadku której stosuje się cło antydumpingowe w wysokości 0 %, większość tych mocy należy do spółek objętych cłami antydumpingowymi. Dane dotyczące Arabii Saudyjskiej nie są dostępne. W przypadku Białorusi nie ma potrzeby przeprowadzania analizy prognostycznej na temat wolnych mocy produkcyjnych, gdyż obowiązujące środki wygasły w październiku 2007 r. Gdyby stosowane środki zostały uchylone, wolne moce produkcyjne tych krajów mogłyby zostać skierowane do Wspólnoty.

(42)

Niektóre z największych rynków wywozu na świecie są chronione przez cła antydumpingowe na przywóz PSF pochodzących z ChRL i Korei. W rzeczywistości cła na przywóz z ChRL są stosowane w Turcji i w USA i sięgają aż do 44,3 % w USA. Ponadto wywóz z Korei objęty jest cłem antydumpingowym w wysokości od 0 do 24,6 % w Japonii, Turcji, Pakistanie i USA. Jeżeli wspomniane środki, określone w motywie 4, zostaną uchylone, Unia Europejska będzie jednym z najważniejszych rynków o znacznej wielkości, w przypadku którego wywóz z ChRL i Korei nie podlegałby środkom antydumpingowym.

(43)

Pewna liczba użytkowników uważa, że ChRL zniechęca przedsiębiorstwa do wywozu surowców, takich jak PSF. Nie można się zgodzić z takim twierdzeniem. Według dostępnych statystyk przepływ netto PSF w ChRL (porównanie między produkcją a wewnętrzną konsumpcją) stale wzrasta i oczekuje się, że będzie nadal wzrastać w najbliższych latach, jak przedstawiono w tabeli poniżej:

Tabela 11

(44)

Jest to wyraźny znak, że wywóz PSF z ChRL rośnie i szacuje się, że trend ten będzie utrzymywał się w przyszłości, mimo że twierdzi się, że ChRL zniechęca do wywozu PSF. W związku z powyższym argument ten zostaje odrzucony.

(45)

Jedno ze stowarzyszeń użytkowników wskazało, że producenci przędzy i włóknin wykonanych z poliestrowych włókien odcinkowych (PSF) mają często wyraźny interes, by kupować włókna pochodzące z UE w celu produkcji pochodzącej przędzy i włóknin oraz ich wywozu do krajów, z którymi zostały zawarte porozumienia preferencyjne. Jednakże informacje dostarczone przez użytkowników w ramach obecnego dochodzenia wskazują, że 85–100 % obrotu spółek sektora włóknin dla produktów zawierających PSF pochodzi ze sprzedaży dokonywanej we Wspólnocie. W związku z powyższym reguły pochodzenia stosowane w odniesieniu do wywozu do krajów, z którymi zawarto porozumienia preferencyjne, nie powinny odgrywać znaczącej roli dla użytkowników PSF przy podejmowaniu decyzji dotyczącej pochodzenia produktów w momencie ich nabycia. W związku z brakiem dowodów na poparcie argumentu stowarzyszeń użytkowników argument ten zostaje odrzucony.

(46)

Stwierdza się zatem, że biorąc pod uwagę wyżej opisane zachęty, w przypadku uchylenia środków antydumpingowych istnieje prawdopodobieństwo dokonywania wywozu do Wspólnoty znacznych ilości przedmiotowych produktów.

(47)

Przemysł wspólnotowy poczynił znaczne wysiłki w zakresie inwestycji, co przełożyło się na jego znaczący rozwój. Sytuacja przemysłu wspólnotowego zmieniła się istotnie w ostatnich latach, o czym świadczy w szczególności otwarcie nowych zakładów w Polsce i Rumunii oraz przewidywany rozwój tej branży w Bułgarii.

(48)

Pomimo tych nowych wysiłków w zakresie rozwoju i inwestycji, należy zauważyć, że sytuacja przemysłu wspólnotowego pod względem rentowności jest nadal niepewna. W przypadku zniesienia środków antydumpingowych doszłoby najprawdopodobniej do znacznego wzrostu przywozu dumpingowego.

(49)

Znaczna wielkość przywozu po cenach dumpingowych doprowadziłaby do dodatkowej presji cenowej na przemysł wspólnotowy, obniżenia marży zysku i rentowności oraz zwiększenia strat. Sytuacja taka prawdopodobnie doprowadziłaby do odwołania dalszych inwestycji, zahamowania innowacji, osłabienia pozycji konkurencyjnej zintegrowanego przemysłu, a także redukcji zatrudnienia i zamknięcia zakładów.

(50)

Uwzględniając powyższe, zwiększony przywóz z ChRL, Korei i Arabii Saudyjskiej po cenach dumpingowych naraziłby przemysł wspólnotowy na dalsze pogorszenie sytuacji finansowej. Na tej podstawie stwierdza się, że uchylenie środków byłoby sprzeczne z interesem Wspólnoty.

(51)

Rynek produktów zawierających PSF podzielony jest na: a) segment przędzalniczy (tzn. wytwarzający włókna do produkcji materiałów, nawet po połączeniu z innymi włóknami, takimi jak bawełna lub wełna); b) segment włóknin (wytwarzanie arkuszy i wstęg nieprzetworzonych w przędzę, z wyłączeniem papieru); oraz c) segment wypełnień (tzn. wypełnianie lub podbijanie określonych towarów tekstylnych, takich jak np. poduszki lub siedzenia samochodowe).

(52)

Szesnastu użytkowników przemysłowych przesłało uwagi w ramach niniejszego dochodzenia. Stanowią oni 17 % całkowitej konsumpcji wspólnotowej PSF i około 13 % przywozu z krajów, których dotyczy postępowanie. Jednak w pełni współpracowało tylko 10 z nich (14), stanowiących około 12 % całkowitej konsumpcji wspólnotowej PSF (wszyscy użytkownicy, którzy w pełni współpracowali, należą do sektora włóknin lub sektora wypełnień). Jeżeli chodzi o innych użytkowników, którzy częściowo współpracowali, tylko jeden z nich prowadzi działalność w sektorze przędzalniczym.

(53)

Ponadto Gesamtverband Textil + Mode (niemiecka federacja przemysłu tekstylnego, reprezentująca zarówno sektor włóknin, jak i sektor przędzalniczy), dwa stowarzyszenia należące do tej federacji: (Industrieverband Garne-Gewebe-Technische Textielen e.V. (IVGT) i Verband der Deutschem Heimtextilien-Industrie e.V.) oraz jedno z europejskich stowarzyszeń reprezentujących producentów włóknin (EDANA) zwróciły się do Komisji z wnioskiem o uchylenie obowiązujących środków. Wszyscy wyżej wymienieni użytkownicy są członkami jednego lub kilku z tych stowarzyszeń. Stowarzyszenia te reprezentują użytkowników stanowiących 30 % całkowitej wspólnotowej konsumpcji PSF.

(54)

Poziom współpracy użytkowników indywidualnych jest wyższy niż w poprzednim dochodzeniu. Należy również zauważyć, że w poprzednim dochodzeniu opinie wyrazili wyłącznie użytkownicy opowiadający się za nienakładaniem ceł (ok. 10 % całkowitej konsumpcji), natomiast w obecnym postępowaniu wzięli również udział użytkownicy opowiadający się za utrzymaniem środków.

(55)

Użytkownicy reprezentujący około 11 % całkowitej konsumpcji PSF i 10 % przywozu z krajów, których dotyczy postępowanie, przedstawili szereg argumentów przemawiających przeciwko utrzymaniu ceł. Wszyscy ci użytkownicy są członkami jednego lub kilku z wyżej wymienionych stowarzyszeń użytkowników, które również opowiadają się za uchyleniem środków. Argumenty przedstawione przez użytkowników i stowarzyszenia opowiadające się za uchyleniem środków zostały zbadane poniżej.

(56)

Po pierwsze stwierdzają oni, że są w trudnej sytuacji spowodowanej rosnącą konkurencją na rynku gotowych produktów ze strony krajów, które z wywozu PSF przestawiły się na wywóz produktów z włóknin (np. ChRL). Twierdzą, że w przypadku wygaśnięcia obowiązujących środków będą mieli możliwość pozyskiwania tańszych włókien, a zatem zwiększenia swojej konkurencyjności wobec gotowych produktów pochodzących z Azji. Obniżenie ceny rynkowej PSF miałoby potencjalne przełożenie na wzrost rentowności. Należy uwzględnić fakt, że klientami tych użytkowników są głównie sieci dyskontowe, dla których decydującym czynnikiem jest możliwie najniższa cena, a marża dla gotowych produktów jest bardzo niska.

(57)

W odniesieniu do tych argumentów należy podkreślić, że informacje dostarczone przez użytkowników, którzy współpracowali w trakcie dochodzenia, wykazują, że ich sytuacja pod względem rentowności nie zmieniła się pomimo nałożenia w 2005 r. ceł antydumpingowych na przywóz PSF pochodzących z ChRL i wzrostu przywozu gotowych produktów z tego kraju. Wynika to z faktu, że udział PSF w ich kosztach całkowitych związanych z produktami zawierającymi PSF utrzymał się również na stałym poziomie, jak pokazano w tabeli poniżej:

Tabela 12

(58)

Sytuacja różni się zatem od poprzedniego dochodzenia, w przypadku którego nałożenie nowych ceł antydumpingowych wynoszących prawie 30 % w niektórych przypadkach miałoby bez wątpienia znacznie bardziej negatywny wpływ na strukturę kosztów użytkowników PSF i ich możliwość przedstawienia atrakcyjnej oferty swoim klientom.

(59)

Ponadto obroty tych wspólnotowych użytkowników odnoszące się do produktów zawierających PSF wzrosły o ponad 10 % podczas badanego okresu, jak wskazano w tabeli 13.

Tabela 13

(60)

Powyższe dane wskazują, że wzrost przywozu gotowych produktów z ChRL od 2005 r. nie stanowił przeszkody dla wspólnotowych użytkowników PSF w rozwoju i sprzedaży swoich produktów sprzedawcom detalicznym oraz utrzymaniu marży zysku. Jeżeli chodzi o możliwy wpływ na końcowe ceny płacone przez konsumentów, nie przedstawiono żadnych argumentów w tym zakresie, podczas gdy w poprzednim dochodzeniu stwierdzono, że nałożenie nowych ceł o wysokości mogącej wynieść prawie 30 % mogłoby wywrzeć wpływ na konsumentów.

(61)

Użytkownicy opowiadający się za uchyleniem środków twierdzili również, że ceny PSF rosną we Wspólnocie, pomimo spadku kursu dolara. Stwierdzenie to jest sprzeczne z danymi uzyskanymi przez Komisję w trakcie dochodzenia. Ceny PSF gwałtownie wzrosły w 2005 r., jednak później pozostały one na niezmienionym poziomie, jak pokazano w tabeli 7 dla PSF produkowanych i sprzedawanych we Wspólnocie oraz w tabeli 14 dla przywożonych PSF (15):

Tabela 14

(62)

W związku z tym nie wydaje się, by obowiązujące środki miały decydujący wpływ na koszty i rentowność użytkowników.

(63)

Po drugie, użytkownicy opowiadający się przeciwko nałożeniu środków wskazują, że istnieje znaczna różnica w poziomie zatrudnienia we Wspólnocie między sektorem produkującym PSF (około 3 000 osób), a przemysłem zajmującym się przetwórstwem tego surowca (domniemanie 70 000 osób).

(64)

Jeśli chodzi o ten argument, należy zaznaczyć, że pomimo iż liczba 70 000 osób wydaje się być przesadzona, przemysł przetwórczy jest bardziej pracochłonny od przemysłu wytwórczego. Ze względu na ograniczony poziom współpracy wśród użytkowników (dane dotyczące zatrudnienia zostały dostarczone przez użytkowników stanowiących jedynie 12 % całej konsumpcji wspólnotowej PSF), Komisja nie była w stanie uzyskać dokładnych danych dotyczących zatrudnienia. Niemniej jednak w tabeli 15 wykazano, że użytkownicy, którzy w pełni współpracowali w dochodzeniu, zatrudniają 5 009 osób. Oznaczałoby to, że co najmniej 40 000–45 000 osób byłoby zatrudnionych przy produkcji towarów zawierających PSF. Poniższa tabela ukazuje ewolucję zatrudnienia wśród współpracujących użytkowników:

Tabela 15

(65)

Mimo że liczba współpracujących przedsiębiorstw jest ograniczona, można stwierdzić, iż obowiązujące cła antydumpingowe nie stanowiły przeszkody dla znacznego wzrostu zatrudnienia w badanym okresie. Ten argument użytkowników zostaje zatem odrzucony. Sytuacja różniła się znacznie w poprzednim dochodzeniu, w przypadku którego nałożenie dodatkowych ceł antydumpingowych wynoszących nawet 30 % mogło prowadzić do utraty miejsc pracy w przemyśle przetwórczym.

(66)

Po trzecie, użytkownicy, o których mowa w niniejszej sekcji, podkreślili, że istnieje coraz większy popyt w sektorze włóknin i wypełnień na dwa specjalne rodzaje PSF: HCS i LMP (jak wspomniano w motywie 20), dla których moce produkcyjne we Wspólnocie są ograniczone, podczas gdy ChRL i Korea posiadają znaczne zdolności produkcyjne.

(67)

W związku z tym, według najdokładniejszych szacunków Komisji, w świetle informacji przedstawionych przez zainteresowane strony, całkowita konsumpcja LMP we Wspólnocie w ODP mieści się w przedziale 85 000–90 000 ton, a całkowita konsumpcja HCS mieści się w przedziale 65 000–70 000 ton. Przemysł wspólnotowy dostarcza obecnie 2 155 ton LMP i 21 543 ton HCS. Zapotrzebowanie na wyżej wymienione rodzaje PSF stale rośnie, a według jednego ze stowarzyszeń użytkowników wzrost popytu na oba rodzaje w nadchodzących latach wyniesie 6 % rocznie.

(68)

Wspólnotowi producenci PSF twierdzą, że wielkość produkcji tych „specjalnych rodzajów” we Wspólnocie jest ograniczona, ponieważ istniejący poziom cen dumpingowych nie pozwala im na zwiększenie produkcji. Według danych zebranych w toku obecnego dochodzenia moce produkcyjne HCS i LMP we Wspólnocie w badanym okresie kształtowały się w następujący sposób:

Tabela 16

(69)

Tabela ta pokazuje, że przemysł wspólnotowy byłby w stanie pokryć 88–95 % całkowitego popytu na HCS oraz około 37 % całkowitego popytu na LMP, jeżeli ceny osiągnęłyby pewien poziom. Ponadto pomimo ograniczonej produkcji tych „specjalnych rodzajów” przez przemysł wspólnotowy, użytkownicy mogą się w nie zaopatrywać w Korei i Chinach, płacąc niewielką stawkę cła antydumpingowego (tylko 5,7 % w przypadku Huvis w Korei i 4,9 % w przypadku Far Eastern w ChRL). Jeżeli chodzi o możliwości zaopatrywania się na Tajwanie, twierdzono, iż poziom produkcji PSF na Tajwanie maleje i że doprowadzi to do podwyżki cen lub niedoborów dostaw, a jeżeli przywóz z Tajwanu miałby zostać zastąpiony przez przywóz z ChRL i Korei, wpływ na koszty opłat celnych płaconych za te „specjalne rodzaje” przywożone z ChRL i Korei byłby znaczny ze względu na niską marżę zysku użytkowników wspólnotowych. Nie można się zgodzić z taką argumentacją. Z jednej strony, nawet jeżeli produkcja PSF na Tajwanie maleje, spodziewany jest wzrost niewykorzystanych mocy produkcyjnych (spodziewane niewykorzystane moce produkcyjne wynoszą około 122 000 ton na rok 2008 oraz 150 000 ton na rok 2009). Podsumowując, nie jest oczywiste, że będzie miał miejsce strukturalny niedobór dla tych specjalnych rodzajów.

(70)

Jeśli chodzi o ceny tych „specjalnych rodzajów”, nie istnieją żadne oficjalne statystyki, ale, jak pokazano w poniższej tabeli, zgodnie z danymi dostarczonymi przez przedsiębiorstwa współpracujące, ceny HCS (z uwzględnieniem ceł antydumpingowych) wzrosły tylko o 2 % pomiędzy rokiem 2004 a ODP. Odnotowano nawet znaczny spadek cen w 2006 r. Wzrost odnotowany między 2006 r. a ODP był najprawdopodobniej spowodowany nałożeniem tymczasowych ceł antydumpingowych na przywóz z Tajwanu podczas pierwszego semestru 2007 r. Jeżeli chodzi o LMP, cena tego rodzaju wzrosła o 18 % w badanym okresie.

Tabela 17

(71)

Powyższe dane muszą być analizowane w odniesieniu do udziału tych specjalnych rodzajów w kosztach całkowitych produktów zawierających PSF. Z danych dostarczonych przez współpracujących użytkowników wynika, że udział HCS w całkowitych kosztach produktów zawierających PSF wynosi zaledwie 1,98 %, a udział LMP 4,38 %. Biorąc pod uwagę, że średnia rentowność wynosi około 4 %, wpływ tych „specjalnych rodzajów” na koszty nie jest znaczny, pomimo znacznego wzrostu cen LMP. W związku z powyższym argument zostaje odrzucony.

(72)

Sytuacja była odmienna w poprzednim dochodzeniu, ponieważ nałożenie ceł antydumpingowych w wysokości prawie 30 % na przywóz LMP i HCS pochodzących z Tajwanu oraz związane z tym podwyżki cen tych produktów miałyby większy wpływ na całkowite koszty.

(73)

Użytkownicy reprezentujący około 6 % całkowitej konsumpcji wspólnotowej PSF i 3 % przywozu z krajów, których dotyczy postępowanie, stwierdzili, że uchylenie środków zagrozi rentowności przemysłu zajmującego się przetwórstwem PSF, ponieważ upadłość sektora PSF w UE doprowadzi do wzrostu cen PSF w ciągu dwóch lat, a w konsekwencji można się spodziewać wzrostu przywozu produktów zawierających PSF.

(74)

W świetle argumentów przedstawionych w pkt D.4 powyżej (prawdopodobieństwo znacznego wzrostu przywozu w przypadku uchylenia środków) nie można wykluczyć zaistnienia takiej sytuacji oraz związanego z nią zagrożenia dla utrzymania skutecznej konkurencji.

(75)

Biorąc pod uwagę wszystkie powyższe czynniki, stwierdza się, że chociaż większość użytkowników, którzy uczestniczyli w badaniu, uważa, iż utrzymanie ceł nie leży w ich interesie, dochodzenie wykazało, że nie miałoby ono znaczącego negatywnego wpływu na ich sytuację ekonomiczną i finansową. Ponadto, w przeciwieństwie do poprzedniego dochodzenia, użytkownicy mają różne poglądy na temat wpływu ewentualnego uchylenia obowiązujących środków na ich działalność. Mimo że, jak wyjaśniono powyżej, większość z nich zwróciła się do Komisji o uchylenie ceł antydumpingowych, wśród tych, którzy współpracowali w dochodzeniu, jest również znacząca liczba opowiadająca się przeciwko uchyleniu ceł.

(76)

Sześciu importerów/przedsiębiorstw handlowych przedstawiło uwagi w ramach niniejszego dochodzenia w terminie wskazanym w zawiadomieniu o wszczęciu dochodzenia, ale tylko trzech z nich (Saehan Europe, GSI Global Service International i Marubeni) w pełni współpracowało i udzieliło odpowiedzi na wszystkie pytania postawione przez Komisję. Wszystkie te przedsiębiorstwa są rentowne, a liczba ich pracowników zaangażowanych w przywóz/handel produktami zawierającymi PSF jest znikoma.

(77)

Nie wydaje się, by utrzymanie ceł antydumpingowych mogło mieć istotny negatywny wpływ na ich działalność. Większość z nich jest zdania, że w ich interesie leży uchylenie środków nałożonych na przywóz z Korei, ale nie tych nałożonych na przywóz z ChRL, ponieważ skutkowałoby to bardzo dużym przepływem towarów, obniżeniem poziomu cen oraz zmniejszeniem ich marży. Z drugiej strony, ponieważ – ich zdaniem – niewykorzystane koreańskie zdolności produkcyjne są mniejsze od chińskich, uważają oni, że wpływ przywozu na ceny z Korei nie spowoduje szkody dla ich działalności.

(78)

Na tej podstawie stwierdza się, że ogólnie rzecz biorąc ani utrzymanie, ani uchylenie środków nie będzie miało znacznego wpływu na działalność importerów i przedsiębiorstw handlowych.

(79)

Producenci wspólnotowi, którzy stanowią domniemanie 56 % produkcji PSF z materiałów poddanych recyklingowi, twierdzili, że dumpingowy przywóz PSF ma negatywny wpływ na rentowność przedsiębiorstw zajmujących się recyklingiem; twierdzili oni również, że 425 000 osób jest zatrudnionych przy pozyskiwaniu politereftalanu etylenu przeznaczonego dla przedsiębiorstw zajmujących się recyklingiem. W tej kwestii należy podkreślić, że przedsiębiorstwa zajmujące się recyklingiem butelek PET nie były zainteresowane uczestnictwem w tym dochodzeniu, pomimo zaproszenia zawartego w zawiadomieniu o wszczęciu dochodzenia i kwestionariuszy wysłanych do nich przez Komisję, na które nie otrzymano żadnej odpowiedzi. Z drugiej strony, popyt na butelki PET poddane recyklingowi w Azji jest znaczny i rośnie, zatem brak wprowadzenia środków antydumpingowych nie będzie stanowić przeszkody dla przedsiębiorstw zajmujących się recyklingiem butelek PET w sprzedaży ich produktów na rynku światowym. W konsekwencji argumenty te zostały odrzucone.

(80)

Ponadto producenci wspólnotowi podkreślili, że produkcja poliestrowych włókien odcinkowych z materiałów pochodzących z recyklingu zużywa mniej energii niż procesy chemiczne, a transport PSF przywożonych z Azji generuje emisję dwutlenku węgla. W związku z powyższym zastąpienie produkcji wspólnotowej przywozem dumpingowym, w szczególności z ChRL i Korei, przyczyniłoby się do zwiększenia emisji dwutlenku węgla, co negatywnie wpłynęłoby na osiągnięcie celów UE związanych ze zmianami klimatu. W tym kontekście należy w każdym przypadku przypomnieć, że analiza interesu wspólnotowego w postępowaniach antydumpingowych koncentruje się na analizie wpływu środków na zainteresowane podmioty gospodarcze i nie jest bezpośrednio związana z ochroną środowiska.

(81)

Nie przedstawiono argumentów w odniesieniu do Arabii Saudyjskiej (lub Białorusi), które uzasadniałyby wniosek, zgodnie z którym utrzymanie środków nie leży w interesie Wspólnoty.

(82)

W świetle powyższego można stwierdzić, że wspólnotowi producenci PSF (w tym wyżej określony przemysł wspólnotowy) korzystają na obowiązujących środkach, ale ich sytuacja nadal nie jest stabilna. W badanym okresie udało im się zwiększyć ich udział w rynku, poziom produkcji, moce produkcyjne, obrót i poziom zatrudnienia. Ponadto poczynili oni znaczące wysiłki w zakresie inwestycji, otworzyli nowe zakłady w Polsce Rumunii i Bułgarii. Dodatkowo, Tergal, ważny dostawca sektora przędzalniczego, przezwyciężył swoje trudności finansowe i, według informacji dostarczonych przez spółkę, nie jest już objęty procedurą ochronną (procédure de sauvegarde), począwszy od lipca 2007 r. Niemniej jednak sytuacja finansowa wspólnotowych producentów PSF jest wciąż niepewna i mogłaby ulec znacznemu pogorszeniu na skutek gwałtownego napływu towarów sprzedawanych po cenach dumpingowych. Utrzymanie ceł zapewni w dalszym ciągu znaczne korzyści dla przemysłu wspólnotowego i przyczyni się najprawdopodobniej do przywrócenia jego opłacalności. Sytuacja ta różni się zdecydowanie od wniosków z poprzedniego dochodzenia, w ramach którego stwierdzono, że mogą wystąpić trudności z podażą PSF na rynku wspólnotowym w związku z przekształceniami u jednego producenta (La Seda), mającymi na celu zwiększenie produkcji innych produktów, upadłością innego producenta (Pennine Fibers) oraz wcześniejszymi trudnościami finansowymi przedsiębiorstwa Tergal.

(83)

Jeżeli chodzi o użytkowników i importerów, obowiązujące cła antydumpingowe na przywóz z krajów objętych dochodzeniem nie zagroziły ich opłacalności ani ich zdolności rozwojowej. Dlatego też uchylenie obowiązujących środków nie będzie skutkowało znacznymi korzyściami dla użytkowników i importerów, biorąc pod uwagę fakt, że cła antydumpingowe nie miały w przeszłości istotnego wpływu na ich sytuację ekonomiczną. W przeciwieństwie do tego wniosku, analiza dokonana w ramach poprzedniego dochodzenia wykazała, iż nałożenie nowych ceł antydumpingowych, które mogłyby wynieść prawie 30 %, miałoby wpływ na ceny PSF, w szczególności HCS i LMP, co mogłoby spowodować trudności finansowe znacznej liczby użytkowników.

(84)

Stwierdza się zatem, że ewentualne ograniczone korzyści dla użytkowników i importerów PSF we Wspólnocie związane z uchyleniem obowiązujących ceł byłyby wyraźnie nieproporcjonalne ze względu na poważne straty dla przemysłu wspólnotowego.

(85)

W związku z powyższym można uznać, że uchylenie istniejących środków na przywóz z krajów objętych dochodzeniem ze względu na interes Wspólnoty nie byłoby uzasadnione.

(86)

Wiele zainteresowanych stron podkreśliło, że żadne środki antydumpingowe nie mogą być nakładane na zasadach dyskryminujących, zgodnie z art. 9 ust. 5 rozporządzenia podstawowego, który stanowi, że „cło antydumpingowe nakłada się w odpowiedniej wysokości w każdym przypadku, w sposób niedyskryminujący, na towary przywożone ze wszystkich źródeł po cenach dumpingowych i powodujące szkody (…)”. Zaznaczono także, że zasada niedyskryminacji jest również podstawową zasadą prawodawstwa WTO.

(87)

Według zainteresowanych stron odwołujących się do zasady niedyskryminacji przywóz PSF z Tajwanu i Malezji został uznany w rozporządzeniu (WE) nr 2005/2006 za przywóz dumpingowy i wyrządzający szkodę. Strony te twierdziły, iż „powodem, dla którego nie nałożono ceł antydumpingowych na te dwa źródła przywozu PSF, nie było późniejsze ustalenie przez Komisję, że przywóz PSF z Malezji i Tajwanu nie jest przywozem dumpingowym lub że nie wyrządza on szkody (…)”. Ponadto stwierdzono, że decyzja Komisji, by uchylić środki antydumpingowe na przywóz PSF z Malezji i Tajwanu od dnia 22 czerwca 2007 r., pomimo ustalenia, że przywóz ten jest przywozem dumpingowym i wyrządzającym szkodę, unieważnia dalsze nakładanie ceł antydumpingowych na przywóz PSF z innych krajów.

(88)

Po pierwsze, należy podkreślić, że w przypadku Malezji i Tajwanu skarga została wycofana, a Rada nie poczyniła ostatecznych ustaleń w odniesieniu do stosowności nałożenia ceł antydumpingowych. W związku z tym nie miała miejsca dyskryminacja.

(89)

Po drugie, charakter analizy prawnej dotyczącej interesu Wspólnoty zgodnie z art. 9 ust. 1 rozporządzenia podstawowego (mającego zastosowanie w przypadku Tajwanu i Malezji) oraz art. 21 (mającego zastosowanie w obecnym przypadku) jest odmienny. W ramach pierwszego przypadku analizuje się, czy wypadkowa interesów jest do tego stopnia dodatnia, że Komisja powinna kontynuować postępowanie z urzędu, nawet w przypadku braku odpowiedniej skargi. W ramach drugiego przypadku analizuje się, czy wypadkowa interesów jest do tego stopnia ujemna, że środki powinny zostać uchylone. W związku z tym odmienny charakter analizy w tych dwóch przypadkach sprawia, że nie może być mowy o dyskryminacji.

(90)

Po trzecie, nawet w hipotetycznej sytuacji podjęcia ostatecznej decyzji przez Radę w sprawie nienakładania ceł antydumpingowych na przywóz PSF pochodzących z Malezji i Tajwanu nie zaistniałaby dyskryminacja w tym przypadku, ponieważ zasada niedyskryminacji ma zastosowanie tylko wtedy, gdy wyciągnięto podobne wnioski w toku różnych dochodzeń dotyczących tego samego produktu. Innymi słowy, zgodność z zasadą niedyskryminacji określoną w art. 9 ust. 5 rozporządzenia podstawowego i art. 9 ust. 2 porozumienia antydumpingowego, WTO wymaga, aby porównywalne sytuacje były traktowane w identyczny sposób, a odmienne sytuacje nie były traktowane w ten sam sposób. Jak wyjaśniono powyżej, fakty i wnioski w ramach obecnego dochodzenia są radykalnie odmienne od faktów i wniosków odnoszących się do przypadku Malezji i Tajwanu, w związku z czym te dwie sytuacje nie są porównywalne.

(91)

Mając na uwadze powyższe wnioski, zarzuty wysunięte w odniesieniu do stosowania zasady niedyskryminacji zostają odrzucone.

(92)

Wszystkie strony zostały poinformowane o istotnych faktach i ustaleniach, na podstawie których zamierza się zalecić utrzymanie obowiązujących środków. Wyznaczono również termin, w którym strony mogły przedstawić swoje uwagi do ujawnionych informacji.

(93)

Na podstawie powyższych faktów i ustaleń stwierdza się, zgodnie z art. 11 ust. 3 rozporządzenia podstawowego, że przegląd okresowy powinien zostać zakończony, a obowiązujące cła antydumpingowe nałożone na przywóz PSF produkowanej i wywożonej do Wspólnoty Europejskiej przez kraje, których dotyczy dochodzenie, powinny zostać utrzymane,

(1)

W kwietniu 2004 r. gmina Amsterdam skontaktowała się z Komisją w sprawie aspektów budowy telekomunikacyjnej sieci dostępowej FTTH związanych z zamówieniami publicznymi. Ponadto gmina wezwała Komisję do potwierdzenia, że projekt nie wiąże się z pomocą państwa w rozumieniu art. 87 ust. 1 Traktatu WE. Pismem z dnia 22 lipca 2004 r. Komisja poinformowała gminę Amsterdam, że takie potwierdzenie można uzyskać po zgłoszeniu środka przez władze niderlandzkie. Komisja zwróciła się do władz niderlandzkich o przedstawienie wszelkich informacji niezbędnych do oceny środka na mocy art. 87 ust. 1 Traktatu WE. W sierpniu 2004 r. władze niderlandzkie poprosiły o przedłużenie terminu, na co Komisja wyraziła zgodę w dniu 7 września 2004 r.

(2)

We wrześniu 2004 r. władze niderlandzkie wzięły udział w spotkaniu z Komisją w celu prezentacji i omówienia planów gminy Amsterdam. W dniu 7 października 2004 r., w odpowiedzi na pismo Komisji z dnia 23 lipca 2004 r., władze niderlandzkie poinformowały, że amsterdamski projekt zostanie zgłoszony w najbliższej przyszłości. W dniu 17 maja 2005 r. władze niderlandzkie zgłosiły projekt – udział gminy Amsterdam w przedsiębiorstwie prowadzącym budowę przedmiotowej sieci i będącym jej właścicielem. Władze niderlandzkie wystąpiły do Komisji o potwierdzenie, że inwestycja gminy Amsterdam w podmiot prawny będący właścicielem sieci jest zgodna z zasadą prywatnego inwestora, a zatem nie stanowi pomocy państwa.

(3)

W dniu 15 lipca 2005 r., po wysłaniu przez władze dalszych informacji w dniu 23 czerwca 2005 r. oraz po spotkaniu przedstawicieli gminy Amsterdam z Komisji, które odbyło się w dniu 28 czerwca 2005 r., Komisja wystosowała pismo zawierające elementy wyjaśniające zastosowanie zasady prywatnego inwestora oraz drugi wniosek o udzielenie informacji.

(4)

Władze niderlandzkie stwierdziły w piśmie, które wpłynęło w dniu 18 listopada 2005 r., że planowanie jest opóźnione, a gmina Amsterdam nadal pracuje nad przygotowaniem projektu i warunków inwestycji. Władze niderlandzkie oświadczyły, że potrzebują więcej czasu na dostarczenie żądanych informacji i poprosiły Komisję o odroczenie oceny do momentu zgromadzenia wszystkich danych.

(5)

Gmina Amsterdam powiadomiła Komisję w piśmie wysłanym drogą elektroniczną w dniu 23 grudnia 2005 r., że rada miejska Amsterdamu jednogłośnie postanowiła zainwestować w budowę sieci FTTH, a ponadto stwierdziła, że negocjacje z BAM/DRAKA (w sprawie budowy sieci), z BBned (w sprawie eksploatacji sieci) oraz negocjacje z ING RE i pięcioma przedsiębiorstwami budownictwa mieszkaniowego (współinwestorami) są w toku i zakończą się do stycznia 2006 r.

(6)

W piśmie zarejestrowanym w dniu 27 grudnia 2005 r. Komisja otrzymała skargę dotyczącą projektu, złożoną przez VECAI (związek operatorów telewizji kablowej w Niderlandach, który we wrześniu 2007 r. zmienił nazwę na „NLKabel”) (2). W marcu 2005 r. przedsiębiorstwo UPC Nederland BV (operator telewizji kablowej działający zwłaszcza w Amsterdamie, zwany dalej „UPC”) (3) po raz pierwszy poinformowało Komisję o swoich wątpliwościach. Obie strony – z którymi przeprowadzono wiele spotkań – argumentują, że udział gminy jest niezgodny z zasadą prywatnego inwestora i stanowi pomoc państwa w rozumieniu art. 87 ust. 1 Traktatu WE.

(7)

W dniu 3 marca 2006 r. Komisja wystosowała upomnienie do władz niderlandzkich, nawiązując do ich oświadczenia z listopada 2005 r., że dalsze informacje zostaną przedstawione, gdy zostaną poczynione dalsze postępy w przygotowaniu projektu, co przewidywano na wiosnę 2006 r. Komisja przypomniała również władzom niderlandzkim o obowiązku zawieszenia działań, wynikającym z art. 88 ust. 3 Traktatu WE.

(8)

Władze niderlandzkie odpowiedziały na pismo Komisji z dnia 3 marca 2006 r. w dniu 3 kwietnia 2006 r. i przesłały dodatkowe informacje w piśmie z dnia 2 maja 2006 r. W dniu 19 maja 2006 r. Komisja wystosowała do władz niderlandzkich kolejne pismo, powołując się na informacje otrzymane od przedsiębiorstwa UPC, które wstępnie podawało w wątpliwość zastosowanie zasady prywatnego inwestora, i jeszcze raz przypominając o obowiązku zawieszenia działań (4).

(9)

Władze niderlandzkie przesłały dalsze informacje w maju i w czerwcu 2006 r. (5). W dniu 24 lipca 2006 r. Komisja skierowała do władz niderlandzkich dodatkowy wniosek o udzielenie informacji. W odpowiedzi na ten wniosek władze niderlandzkie przedstawiły informacje w kilku partiach (6). Po otrzymaniu kolejnego wniosku o udzielenie informacji z dnia 29 września 2006 r. władze niderlandzkie poprosiły w dniu 13 października 2006 r. o przedłużenie terminu na udzielenie odpowiedzi.

(10)

Jednocześnie w dniu 12 października 2006 r. rozpoczęła się budowa sieci (7). Ze względu na taki rozwój sytuacji, władzom niderlandzkim nie udzielono zgody na przedłużenie terminu. Władze niderlandzkie przesłały część odpowiedzi przed terminem, który upływał w dniu 26 października. Dużą ilość informacji przedstawiono również w dniach 30 października oraz 16, 20 i 21 listopada 2006 r.

(11)

W ramach wniosku o zastosowanie środków tymczasowych przedsiębiorstwo UPC zwróciło się do sądu rejonowego w Amsterdamie o nakazanie gminie Amsterdam zastosowania się do obowiązku zawieszenia działań określonego w art. 88 ust. 3 Traktatu WE oraz przerwania realizacji projektu do czasu zakończenia jego oceny przez Komisję. Sąd rejonowy odrzucił wniosek UPC i stwierdził w wydanym orzeczeniu z dnia 22 czerwca 2006 r., że nie można zakładać, iż zaangażowanie gminy w realizację projektu stanowi pomoc państwa. Zdaniem sądu sam fakt, że gmina zainicjowała realizację projektu, nie może być postrzegany jako pomoc państwa. Ponadto sąd stwierdził, że koszty początkowe poniesione przez Amsterdam (badania itd.) zostaną zwrócone przez spółkę joint venture Glasvezelnet Amsterdam CV, a zatem nie stanowią pomocy.

(12)

Przedsiębiorstwo UPC powiadomiło Komisję w piśmie wysłanym drogą elektroniczną w dniu 22 września 2006 r., że odwołało się od decyzji sądu rejonowego. Gmina Amsterdam (8) powiadomiła Komisję w listopadzie 2006 r., że sąd apelacyjny zaproponował, by UPC i gmina Amsterdam poczekały na decyzję Komisji, zanim sąd wyda orzeczenie. Obie strony przyjęły tę propozycję (9).

(13)

Pismem z dnia 20 grudnia 2006 r. Komisja poinformowała Niderlandy o podjęciu decyzji w sprawie wszczęcia postępowania na mocy art. 88 ust. 2 Traktatu WE w odniesieniu do zgłoszonej pomocy.

(14)

Pismem z dnia 8 stycznia 2007 r. władze niderlandzkie zwróciły się z wnioskiem o udostępnienie licznych dokumentów nadesłanych przez UPC, o których była mowa w decyzji w sprawie wszczęcia postępowania. Pismem z dnia 13 lutego 2007 r. przedsiębiorstwo UPC wyraziło zgodę na udostępnienie żądanych dokumentów władzom niderlandzkim. Dokumenty zostały przekazane władzom niderlandzkim przez Komisję.

(15)

W dniu 18 stycznia 2007 r. sąd apelacyjny w Amsterdamie (10) oddalił wniosek wniesiony przez UPC Nederland przeciwko gminie Amsterdam dotyczący zaprzestania dalszych działań związanych z pomocą. Sąd apelacyjny uznał, że chociaż Komisja wyraziła w decyzji w sprawie wszczęcia postępowania pewne wątpliwości co do tego, czy postępowano zgodnie z zasadą prywatnego inwestora, to gmina Amsterdam, dostarczając Komisji żądanych informacji, była w stanie wykazać, że środek był zgodny z zasadą prywatnego inwestora i nie stanowił pomocy państwa. W tych okolicznościach sąd apelacyjny uznał, że istnieje prawdopodobieństwo stwierdzenia przez Komisję, iż środek nie stanowi pomocy państwa. Sąd stwierdził również, że gdyby gmina miała zaprzestać wszelkich działań związanych z amsterdamską siecią światłowodową, naruszyłoby to jej interesy, natomiast działania przygotowawcze podjęte przez Amsterdam nie zaszkodzą w istotny sposób przedsiębiorstwu UPC.

(16)

Pismem z dnia 5 marca 2007 r. przedsiębiorstwo UPC zwróciło się do Komisji o udzielenie dostępu do informacji poufnych przedstawionych przez władze niderlandzkie oraz o wprowadzenie dla tego środka pomocy procedury „biura danych” (11), co miało mu umożliwić ocenę stanowiska władz niderlandzkich w celu dalszego uzasadnienia swojej skargi. Pismem z dnia 26 marca 2007 r. Komisja poinformowała UPC, że procedury w zakresie pomocy państwa nie przewidują dostępu stron trzecich do żądanych informacji poufnych ani wprowadzenia procedury „biura danych”.

(17)

Władze niderlandzkie odpowiedziały na decyzję Komisji w sprawie wszczęcia formalnego postępowania wyjaśniającego pismem zarejestrowanym w dniu 16 marca 2007 r.

(18)

Po kilkakrotnej wymianie korespondencji przez Komisję i władze niderlandzkie w sprawach związanych z poufnością jawna wersja decyzji w sprawie wszczęcia postępowania została wysłana skarżącym w dniu 23 kwietnia 2007 r. i została opublikowana w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej (12). Komisja wezwała zainteresowane strony do przedstawienia uwag w sprawie proponowanego środka pomocy.

(19)

Po wszczęciu postępowania Komisja otrzymała uwagi od pięciu zainteresowanych stron, a mianowicie od Liberty Global/UPC (13), Com Hem (14), Ono (15), France Telecom (16) oraz jeszcze jednego podmiotu, który poprosił o anonimowość (17). Pismem zarejestrowanym w dniu 30 lipca 2007 r. Komisja przekazała władzom niderlandzkim uwagi stron trzecich. Władze przedstawiły swoje uwagi w piśmie z dnia 17 września 2007 r.

(20)

Komisja spotkała się z przedstawicielami Liberty Global/UPC w dniu 5 lipca 2007 r., a z władzami niderlandzkimi w dniu 5 listopada 2007 r. Władze niderlandzkie przedstawiły dodatkowe informacje w dniach 9 i 12 listopada 2007 r.

(21)

W 2004 r. gmina Amsterdam postanowiła zbadać możliwość inwestycji w światłowodową sieć dostępową FTTH (18) (Citynet Amsterdam). W grudniu 2005 r., po sporządzeniu sprawozdań, przeprowadzeniu badań rynku oraz nawiązaniu wstępnych kontaktów z potencjalnymi inwestorami, gmina formalnie postanowiła rozpocząć inwestycję i określiła warunki, na jakich miała być ona realizowana.

(22)

Planowana sieć FTTH będzie obsługiwać 37 tys. gospodarstw domowych w Amsterdamie, w dzielnicach Zeeburg, Osdorp i Oost-Watergraafsmeer, które łącznie stanowią około 10 % Amsterdamu. Gmina Amsterdam powiadomiła również o swoich długofalowych planach przewidujących rozszerzenie projektu na inne części Amsterdamu i podłączenie łącznie do 400 tys. gospodarstw domowych. Takie rozszerzenie nie stanowi jednak elementu przedmiotowego projektu poddawanego ocenie.

(23)

Amsterdamski projekt oparty jest na opisanym poniżej „modelu trójwarstwowym”.

Rysunek 1

Uproszczony schemat projektu Citynet Amsterdam

(24)

Pierwszą warstwę stanowi tak zwana „pasywna infrastruktura sieci”, na którą składają się tory, światłowody i skrzynki uliczne.

(25)

Pasywna infrastruktura jest aktywowana za pomocą urządzeń telekomunikacyjnych (warstwa druga czy też „warstwa aktywna”) przez operatora hurtowego, który zarządza siecią i utrzymuje ją oraz świadczy usługi hurtowe na rzecz operatorów detalicznych. Warstwa aktywna obejmuje systemy służące do zarządzania siecią, do jej kontroli i utrzymania, niezbędne do eksploatacji, takie jak przełączniki, rutery czy rozdzielacze.

(26)

Operator hurtowy zapewni otwarty i niedyskryminujący dostęp operatorom detalicznym, aby umożliwić świadczenie usług telewizyjnych, szerokopasmowego dostępu do Internetu, usług telefonii oraz innych usług internetowych na rzecz użytkowników końcowych (warstwa trzecia lub „warstwa detaliczna”). Aby móc świadczyć takie usługi, usługodawcy detaliczni będą musieli zainwestować m.in. w urządzenia, zakupić treść oraz prowadzić własną platformę usługową (utrzymanie, obsługa klienta i billing).

(27)

Właścicielem i zarządcą infrastruktury pasywnej będzie spółka Glasvezelnet Amsterdam cv („GNA”) (19), której udziałowcami są gmina Amsterdam, dwóch inwestorów prywatnych, a mianowicie ING Real Estate (dalej zwany „ING RE”) (20) i Reggefiber (21), oraz pięć podmiotów zależnych spółek socjalnego budownictwa mieszkaniowego (22). W dniu 11 kwietnia 2006 r. strony podpisały umowę o współpracy („Samenwerkingsovereenkomst”), a w dniu 26 maja 2006 r. umowę inwestycyjną („CV-overeenkomst”).

(28)

Gmina Amsterdam inwestuje 6 mln EUR, ING RE i Reggefiber po 3 mln EUR, trzy spółki socjalnego budownictwa mieszkaniowego inwestują po 1,5 mln EUR, a dwie spółki socjalnego budownictwa mieszkaniowego inwestują po 750 tys. EUR (23). Inwestycje kapitałowe wynoszą ogółem 18 mln EUR. Ponadto GNA zaciągnęła kredyt w wysokości […] EUR (*1) w banku […] (24). Całkowity planowany budżet inwestycji wynosi 30 mln EUR. Jak zaznaczono również na rys. 1, gmina Amsterdam posiada jedną trzecią udziałów w GNA, dwóch inwestorów prywatnych kolejną jedną trzecią udziałów, natomiast podmioty zależne spółek socjalnego budownictwa mieszkaniowego są właścicielami pozostałej jednej trzeciej udziałów.

(29)

Pasywna infrastruktura GNA zostanie aktywowana i będzie eksploatowana przez BBned (25) na podstawie umowy pomiędzy GNA a BBned z dnia […]. Spółka BBned będzie musiała zrealizować inwestycje niezbędne do zapewnienia hurtowego dostępu do sieci. BBned będzie dzierżawić światłowody od GNA i będzie mieć […] (26) prawo do świadczenia usług transportu hurtowego oraz powiązanych usług na rzecz operatorów detalicznych na własne ryzyko. BBned będzie uiszczać na rzecz GNA opłatę za korzystanie z sieci pasywnej za każde podłączone gospodarstwo domowe.

(30)

Operator hurtowy zapewni operatorom detalicznym otwarty i niedyskryminujący dostęp, aby umożliwić im świadczenie usług telewizyjnych, usług telefonii oraz szerokopasmowego dostępu do Internetu. Usługi oferowane za pośrednictwem nowej sieci będą konkurować z dotychczasową ofertą przedsiębiorstw telewizji kablowej i telekomunikacyjnych, takich jak KPN i UPC. Zgodnie z powszechnie dostępnymi informacjami wydaje się, że BBned zawarła już umowy z kilkoma usługodawcami detalicznymi, którzy za pośrednictwem sieci światłowodowej GNA zaczęli oferować użytkownikom końcowym usługi „triple play” (27). Komisja zauważa, że spółka BBned działa również na poziomie detalicznym za pośrednictwem swoich spółek zależnych: Pilmo i Bbeyond.

(31)

Ponieważ władze niderlandzkie nie dostarczyły Komisji wystarczających dowodów pozwalających ocenić, czy inwestycja gminy Amsterdam w GNA jest zgodna z zasadą prywatnego inwestora, w dniu 20 grudnia 2006 r. Komisja postanowiła wszcząć formalne postępowanie wyjaśniające. Komisja uznała wszczęcie formalnego postępowania wyjaśniającego za konieczne zarówno ze względów merytorycznych, jak i proceduralnych (28).

(32)

Komisja w szczególności nie była przekonana, że inwestycja gminy Amsterdam w GNA była „równoczesna”, tj. że dokonano jej w tym samym czasie, co inwestycji prywatnych ING RE i Reggefiber. Ponadto Komisja nie była przekonana, że zasady i warunki inwestycji w GNA dokonanej przez gminę Amsterdam były takie same, jak zasady i warunki, na których inwestycji dokonały pozostałe strony. Te wątpliwości wynikały przede wszystkim z faktu, iż gmina Amsterdam wydatkowała środki na projekt Citynet przed założeniem GNA (tzw. „inwestycje wstępne”) (29). Na podstawie wstępnej oceny, Komisja miała również wątpliwości odnośnie do wykonalności planu operacyjnego GNA. Na tym etapie wykluczenie pomocy państwa nie było zatem możliwe.

(33)

Poza tymi problemami oraz wpływem ewentualnej pomocy państwa na inwestycje prywatnych operatorów, wszczęcie postępowania było również uzasadnione ze względu na to, iż władze niderlandzkie nie przedstawiły Komisji wszystkich informacji niezbędnych do oceny projektu.

(34)

Ponadto Komisja wszczęła również formalne postępowanie wyjaśniające, aby dać władzom niderlandzkim i stronom trzecim możliwość przedstawienia uwag w sprawie dokonanej oceny wstępnej opisywanego środka pomocy oraz udostępnienia Komisji wszelkich istotnych informacji związanych z tym środkiem.

(35)

Przedsiębiorstwo UPC przedstawiło swoje uwagi w piśmie zarejestrowanym w dniu 17 lipca 2007 r. W swoim oświadczeniu UPC ponownie przedstawiło swoje stanowisko wyrażone przed podjęciem przez Komisję decyzji o wszczęciu postępowania (30), a mianowicie, że plan operacyjny projektu Citynet opiera się na nierealnych założeniach ekonomicznych, szczególnie jeżeli chodzi o współczynniki penetracji rynku oraz ceny hurtowe, a zatem nie wydaje się realny z gospodarczego punktu widzenia. Aby uzasadnić to twierdzenie, przedsiębiorstwo UPC przedstawiło sprawozdanie opracowane przez firmę doradczą RBB Economics, stanowiące uaktualnienie innych sprawozdań opracowanych w tej sprawie przez tę samą firmę doradczą (31), które zostały przedstawione przed wszczęciem formalnego postępowania wyjaśniającego (32).

(36)

Jeżeli chodzi o sens gospodarczy projektu, UPC argumentuje, że nowa sieć światłowodowa nie umożliwiłaby operatorom oferowania usług istotnie różniących się od usług oferowanych przez istniejących operatorów. W konsekwencji, a także biorąc pod uwagę fakt, że penetracja usług szerokopasmowych na obszarach, które mają zostać objęte GNA, objęła już 65 % gospodarstw domowych, nowa sieć światłowodowa nie przyciągnęłaby takiej liczby klientów, by jej plan operacyjny stał się wykonalny.

(37)

Na poparcie swojej argumentacji, przedsiębiorstwo UPC przedstawiło dane dotyczące ogólnych wskaźników rezygnacji (33) dla swojej własnej sieci kablowej dotyczące obszarów, na których GNA świadczy już (34) usługi „triple play”. Dane o rezygnacji dotyczą okresów od 1 stycznia 2006 r. do 1 czerwca 2007 r. i obszarów, na których rozprowadzana jest sieć GNA. Maksymalne wskaźniki rezygnacji wskazują na to, że współczynniki penetracji osiągnięte przez UPC dla analogowej telewizji kablowej, dla dostępu do Internetu, telefonii lub telewizji cyfrowej na odpowiednich obszarach nie uległy zmianie, a dla dostępu do Internetu współczynnik penetracji nawet wzrósł. UPC zauważa zatem, że nic nie wskazuje na to, by stopień penetracji wyraźnie się zmniejszył ze względu na obecność GNA.

(38)

Ponadto UPC argumentuje, że sukcesu budowy sieci światłowodowej w niderlandzkich miastach Nuenen i Hillegom (35), do którego nawiązują władze niderlandzkie, nie można uznać za odpowiednie porównanie dla projektu realizowanego w Amsterdamie, ponieważ te projekty otrzymały ponoć spore dotacje z niderlandzkiego Ministerstwa Spraw Gospodarczych, sieci stanowią współwłasność mieszkańców i operatorów, projekty są stosunkowo małe (36), a istniejący operatorzy usług szerokopasmowych oferowali w obu miastach jedynie podstawowe usługi. Ta sytuacja była zupełnie odmienna od sytuacji w Amsterdamie, gdzie w ramach istniejących sieci kablowych i telekomunikacyjnych oferowane są szybkie połączenia.

(39)

Według UPC, ponieważ plan operacyjny GNA jest mało realny, inwestycja gminy Amsterdam w GNA jest niezgodna z zasadą prywatnego inwestora i stanowi pomoc państwa. Cytując decyzję Komisji w sprawie Appingedam (37), UPC powtarza również swoją wcześniejszą opinię, że żadna pomoc państwa dla tego projektu nie może zostać uznana za zgodną z Traktatem, ponieważ nie byłaby ona konieczna ani stosowna.

(40)

UPC wyraża również wątpliwości co do tego, czy inwestycja publiczna w GNA została zrealizowana na takich samych zasadach, jak inwestycje innych udziałowców GNA. UPC argumentuje, że fakt, iż gmina Amsterdam przeprowadziła pewne inwestycje wstępne, a pozostali udziałowcy GNA postanowili zobowiązać się do udziału w projekcie po przeprowadzeniu przez gminę pewnych analiz wykonalności wskazuje na to, że inwestycja nie była realizowana przez wszystkich udziałowców na równych zasadach, co budzi dalsze wątpliwości co do zgodności środka pomocy ze wspólnym rynkiem.

(41)

UPC zauważa również, że jeżeli projekt zakończy się niepowodzeniem, sieć może zostać tanio sprzedana innemu operatorowi, który nie będzie musiał ponieść pełnych kosztów inwestycji. Taki operator wzmocniłby zatem swoją pozycję rynkową korzystając z projektu finansowanego ze środków publicznych. UPC podkreśla również rzekomy precedensowy charakter środka pomocy. W przypadku gdyby Komisja miała stwierdzić, że środek nie stanowi pomocy państwa, inne gminy mogłyby pójść za przykładem Amsterdamu, jeżeli chodzi o budowę sieci FTTH. UPC zauważa, że niderlandzkie Ministerstwo Spraw Gospodarczych oraz przedsiębiorstwo inżynieryjne Arcadis (38) opracowały już i nieodpłatnie udostępniły w Internecie model obliczeń operacyjnych (39), który rzekomo zachęca gminy do budowy własnych sieci FTTH.

(42)

ONO, hiszpański operator sieci kablowej, oferujący usługi nadawania i transmisji oraz usługi telekomunikacyjne, jest zdania, że Komisja powinna rygorystycznie zastosować test prywatnego inwestora, ponieważ inne gminy mogłyby pójść w ślady gminy Amsterdam i powoływać się na zasadę prywatnego inwestora przy podobnych projektach, co mogłoby doprowadzić do namnożenia się przypadków udzielania dotacji państwowych. ONO twierdzi, że do interwencji państwa powinno dochodzić wyłącznie w szczególnych okolicznościach, które zdaniem ONO nie wystąpiły w przypadku przedmiotowej pomocy, takich jak nieprawidłowość w funkcjonowaniu rynku, zapewnienie proporcjonalności pomocy i z poszanowaniem zasady neutralności technologicznej. Jeżeli inwestycja gminy Amsterdam stanowi pomoc państwa, ONO argumentuje, że wszelka udzielona pomoc byłaby niezgodna ze wspólnym rynkiem, ponieważ okoliczności sprawy są podobne do tych w przypadku miasta Appingedam (40), a w takiej sytuacji wszelka udzielona pomoc będzie podlegać obowiązkowi odzyskania. ONO wskazuje na rzekomy precedensowy charakter decyzji w sprawie tego, czy i na jakich warunkach budowa sieci FTTH może być współfinansowana ze środków publicznych.

(43)

France Telecom („FT”), obecny operator telefonii stacjonarnej we Francji, zajmuje podobne stanowisko jak UPC i ONO. Wątpi on, czy inwestycja gminy Amsterdam w projekt Citynet jest zgodna z zasadą prywatnego inwestora. FT popiera również podejście Komisji polegające na wprowadzeniu rozróżnienia w zakresie środków pomocy państwa pomiędzy obszarami „białymi”, „szarymi” a „czarnymi”, które jest stosowane przez Komisję podczas oceny zgodności pomocy ze wspólnym rynkiem (41). FT twierdzi, że wszelkie interwencje państwa na obszarach „czarnych” (takich jak Amsterdam) wydają się trudne do uzasadnienia, ponieważ powodują poważne zakłócenia konkurencji. Według FT było tak szczególnie w przypadku przedmiotowego środka pomocy, ponieważ budowa światłowodowych sieci dostępowych wymaga dużych nakładów inwestycyjnych ze strony operatorów rynkowych.

(44)

Uwagi nadesłane przez COM HEM, szwedzkiego operatora sieci kablowej, są zbliżone do uwag innych operatorów. Ogólnie COM HEM wątpi w zgodność inwestycji gminy Amsterdam z zasadami rynkowymi. W swoich uwagach argumentuje, że finansowanie projektów szerokopasmowych ze środków publicznych na obszarach miejskich rzadko bywa zgodne z zasadą inwestora prywatnego i powoduje silne zakłócenie konkurencji. COM HEM apeluje również o rygorystyczne zastosowanie zasady prywatnego inwestora i podkreśla precedensowe znaczenie sprawy gminy Amsterdam dla przyszłych inwestycji gminnych i innych inwestycji sektora publicznego.

(45)

Inny podmiot, który poprosił o anonimowość, świadczący usługi telekomunikacyjne w wielu krajach Europy, z zadowoleniem przyjął decyzję Komisji o wszczęciu formalnego postępowania wyjaśniającego. Przedsiębiorstwo to argumentowało, że działania podejmowane przez gminy z wykorzystaniem środków publicznych, powodujące zakłócenia rynku, zagrażają jego inwestycji. Przedsiębiorstwo oczekuje, że Komisja zakaże jakiegokolwiek współfinansowania projektu Citynet Amsterdam ze środków publicznych.

(46)

Władze niderlandzkie przedstawiły swoje uwagi w związku z decyzją Komisji w sprawie wszczęcia formalnego postępowania wyjaśniającego pismem zarejestrowanym w dniu 16 marca 2007 r. Przedstawiły również swoje uwagi w sprawie wersji badań opracowanych dla UPC przez RBB nieopatrzonych klauzulą poufności.

(47)

We wszystkich nadesłanych pismach władze niderlandzkie podtrzymywały swoje stanowisko, że inwestycja gminy Amsterdam w GNA jest zgodna z zasadą prywatnego inwestora, a zatem nie stanowi pomocy państwa.

(48)

Władze niderlandzkie argumentują, że w Stanach Zjednoczonych i w Azji budowane są sieci światłowodowe na dużą skalę, a Europa pozostaje za nimi w tyle. Władze twierdzą, że projekty takie jak przedmiotowy projekt są szczególnie korzystne dla europejskiej gospodarki i są w pełni zgodne z agendą lizbońską (42).

(49)

Władze podkreślają również prokonkurencyjny model działania GNA, który – w przeciwieństwie do zamkniętego modelu operatorów kablowych – przewiduje powszechny i niedyskryminujący dostęp dla wszystkich operatorów detalicznych. Argumentują, że nowy model działania między innymi wspiera konkurencję na rynku usług, przyspiesza wprowadzanie innowacji oraz pomaga ograniczyć ryzyko ponoszone przez usługodawców, pozwalając im na wykorzystanie finansowania dostosowanego do cech poszczególnych warstw.

(50)

Władze niderlandzkie są zdania, że udziałowcy projektu stanowią kolejny dowód na to, że projekt GNA jest realizowany na zasadach rynkowych. W tym kontekście władze podkreślają fakt, że chęć uczestnictwa w projekcie na takich samych zasadach i warunkach jak gmina wyraża dwóch inwestorów prywatnych oraz podmioty zależne przedsiębiorstw budownictwa mieszkaniowego, prowadzące działalność gospodarczą. Powołują się również na przetargi nieograniczone na budowę sieci oraz na świadczenie usług hurtowych w obrębie sieci. Wskazują również na fakt, że GNA udzielono kredytu bankowego w znacznej kwocie na warunkach rynkowych, co stanowi jasny dowód na to, że projekt i jego plan operacyjny opierają się na racjonalnych zasadach rynkowych.

(51)

Władze niderlandzkie podkreślają również, że sukces wielu podobnych projektów światłowodowych realizowanych w całej Europie, a szczególnie w Niderlandach (43), przez operatorów rynkowych stanowi wystarczający dowód na to, że takie inwestycje można realizować na normalnych zasadach rynkowych.

(52)

Odnośnie do inwestycji wstępnych poczynionych przez gminę Amsterdam Komisja zauważyła w decyzji o wszczęciu postępowania, że gmina podjęła działania przed założeniem GNA, co zdaje się wykraczać poza ogólnie przyjętą praktykę rynkową. Komisja wyraziła obawę, że część początkowego ryzyka związanego z działaniami stanowiącymi podstawę planu operacyjnego GNA mogła zostać przejęta przez gminę Amsterdam zanim ING i Reggefiber zainwestowały w GNA. Na podstawie informacji przedstawionych przez władze niderlandzkie przed wszczęciem formalnego postępowania wyjaśniającego nie można było ustalić, czy wszyscy udziałowcy GNA dokonali inwestycji na tych samych zasadach i warunkach.

(53)

Władze niderlandzkie podkreśliły w swojej odpowiedzi, że w dniu 24 maja 2006 r. wszyscy inwestorzy zobowiązali się do inwestycji w GNA na identycznych zasadach i warunkach.

(54)

Odnośnie do inwestycji wstępnych (w kwocie […] EUR), władze niderlandzkie twierdzą, że wszyscy udziałowcy GNA od początku zdawali sobie sprawę z tego, że koszty inwestycji wstępnych dokonanych przez gminę Amsterdam będą musiały zostać zwrócone przez GNA. Na poparcie tego stwierdzenia, władze niderlandzkie podzieliły inwestycje wstępne na dwie części.

(55)

Odnośnie do pierwszej części władze niderlandzkie podkreślają, że chociaż umowy o założeniu GNA zobowiązujące wszystkie strony do inwestycji w kwocie […] EUR podpisano dopiero 24 maja 2006 r., w listach intencyjnych z dnia […] przyszli udziałowcy GNA wspólnie postanowili przeznaczyć jednorazowo kwotę […] EUR (netto) na pokrycie kosztów przygotowania projektu. Ta kwota pokryła również między innymi koszty procedur przetargowych mających na celu wyłonienie przedsiębiorstwa, które zbuduje sieć (BAM/Draka) oraz operatora hurtowego (BBned), pewne koszty związane z procedurą zgłoszenia projektu oraz pewne roboty ziemne.

(56)

Odnośnie do drugiej części inwestycji wstępnych (w kwocie […] EUR) władze niderlandzkie argumentowały, że takie inwestycje wstępne są w pełni zgodne z ogólnie przyjętą praktyką rynkową: racjonalnie działający inwestorzy rynkowi postąpiliby tak samo w przypadku wspólnie realizowanych projektów, ponieważ zazwyczaj jedna ze stron musi wziąć na siebie rolę „inwestora głównego”. Władze podkreśliły również, że inwestycje wstępne dokonane przez gminę Amsterdam nie ograniczyły ryzyka początkowego związanego z inwestycją, ponoszonego przez pozostałych udziałowców GNA.

(57)

Władze niderlandzkie argumentują również, że inwestycje wstępne nie zapewniły przewagi żadnej ze stron, nie mogły zatem stanowić pomocy państwa w rozumieniu art. 87 ust. 1 Traktatu WE. Na przykład pewne roboty ziemne rozpoczęto ze względu na fakt, że w miejscach, które były istotne dla przyszłej budowy sieci GNA, odbywały się roboty budowlane. Ponieważ wszystkie roboty ziemne w Amsterdamie są skoordynowane, wykonanie robót ziemnych zaledwie kilka miesięcy później byłoby niemożliwe, co spowodowałoby opóźnienia i zmusiłoby GNA do poniesienia dodatkowych kosztów.

(58)

Ponadto władze niderlandzkie twierdzą, że wszystkie koszty zostały uwzględnione w planie operacyjnym i że nie pojawiły się żadne nowe elementy kosztowe, które nie byłyby znane pozostałym udziałowcom GNA.

(59)

Na poparcie tych twierdzeń, gmina Amsterdam przedstawiła sprawozdanie z audytu zwrotu kosztów inwestycji wstępnych sporządzony przez Deloitte – firmę księgową – w dniu 18 stycznia 2007 r. W sprawozdaniu odnotowano, że koszt powyższych inwestycji wstępnych, wynoszący […] EUR, został w całości zwrócony przez GNA na koniec 2006 roku wraz z odsetkami. Władze niderlandzkie poinformowały Komisję, że przyjęta stopa procentowa (44) wynosiła zgodnie z prawem niderlandzkim […] % (45). Odsetki w kwocie […] EUR zostały spłacone przez GNA w dniu […].

(60)

Ponadto władze niderlandzkie nie uznają przeprowadzonych przez siebie analiz wykonalności za element inwestycji wstępnych. Według władz niderlandzkich, każdy rozsądnie postępujący inwestor rynkowy przeprowadziłby takie analizy. Władze niderlandzkie argumentują, że te analizy nie mogły ograniczyć ani wyeliminować części ryzyka początkowego ponoszonego przez pozostałych udziałowców GNA, ponieważ pozostali potencjalni udziałowcy muszą polegać również na własnej ocenie oraz oszacować własne ryzyko i korzyści związane z projektem.

(61)

Podobnie, analizy wykonalności przeprowadzone przez pozostałych udziałowców GNA (jak na przykład ING RE czy Reggefiber) przed dokonaniem inwestycji w GNA zostały sfinansowane przez poszczególne strony, a GNA nie została obciążona kosztami.

(62)

Władze niderlandzkie zapewniają zatem, że odpowiednio zareagowały na początkowe wątpliwości Komisji co do „równoczesności” oraz „identycznych zasad i warunków” w odniesieniu do inwestycji wstępnych zrealizowanych przez gminę Amsterdam, udzielając powyższych wyjaśnień i informacji dotyczących zwrotu odpowiednich kosztów inwestycji wstępnych przez GNA.

(63)

Odnośnie do planu operacyjnego GNA władze niderlandzkie argumentują, że inwestycje dokonane przez władze publiczne są zgodne z zasadą inwestora prywatnego, jeżeli są realizowane na takich samych zasadach i warunkach, jak inwestycje prywatnych inwestorów. Obecność prywatnych inwestorów powinna zagwarantować realizację projektu na warunkach rynkowych. Władze argumentują zatem, że dokonanie analizy planu operacyjnego GNA przez Komisję nie było bezwzględnie konieczne.

(64)

Po drugie, władze niderlandzkie uważają, że wszystkie założenia planu operacyjnego GNA nie były optymistyczne, a raczej ostrożne.

(65)

Szczególnie jeżeli chodzi o wskaźniki finansowe przewidziane w planie operacyjnym, w decyzji o wszczęciu postępowania Komisja porównała docelowe wskaźniki finansowe z odpowiednimi ogólnodostępnymi danymi porównawczymi, a mianowicie ze średnim ważonym kosztem kapitału („WACC”) (46) dla podobnych przedsiębiorstw (47). Komisja doszła wstępnie do wniosku, że ogólnie rzecz biorąc, założone przez GNA wskaźniki finansowe nie wydają się nierealne, ale w znacznym stopniu zależą od realizacji kluczowych czynników sukcesu. Komisja stwierdziła również, że prognozy kluczowych czynników sukcesu dla planu operacyjnego mogły być bardzo niepewne ze względu na nowatorski charakter amsterdamskiego projektu pod względem zastosowanej technologii (technologia włókien szklanych), model działalności (model trójwarstwowy), ograniczone rozmiary projektu (a więc ograniczone korzyści ekonomii skali) oraz przewidywany popyt klientów na usługi szerokopasmowe.

(66)

Władze niderlandzkie argumentują, że wewnętrznej stopy zwrotu (48) dla tego projektu nie należy porównywać ze wskaźnikami WACC dla operatorów zintegrowanych pionowo, tak jak w decyzji Komisji o wszczęciu postępowania, ponieważ te dane uwzględniają ryzyko ponoszone przez wszystkie trzy warstwy operatorów sieci. Natomiast GNA inwestuje jedynie w sieć pasywną, dla której oczekiwany okres użytkowania wynosi 30 lat (lub nawet więcej) i która jest bardziej podobna do inwestycji infrastrukturalnych, w przypadku których inwestorzy oczekują przeważnie niższych stóp zwrotu.

(67)

Odnośnie do zakładanego współczynnika penetracji, w decyzji o wszczęciu postępowania Komisja doszła wstępnie do wniosku, że na podstawie dostępnych danych, uzyskanie penetracji na poziomie co najmniej […] %, przewidzianej w „scenariuszu minimalnym” wydaje się optymistycznym założeniem. Ponadto docelowa penetracja wynosząca […] % wszystkich gospodarstw domowych po […] miesiącach wydaje się dość ambitnym założeniem i będzie możliwa wyłącznie w wyniku zastosowania zmasowanej strategii „cen penetracyjnych”, która zaowocuje rezygnacją klientów z usług innych operatorów na rzecz sieci GNA.

(68)

Władze niderlandzkie argumentują, że w Niderlandach zrealizowano już z dużym powodzeniem wiele projektów światłowodowych, w których sieci światłowodowe uzyskały wysokie współczynniki penetracji rynku. Władze twierdzą na przykład, że w przypadku Nuegen czy Hillegom penetracja rynku przez sieć światłowodową po roku działalności wynosiła ponad 80 %. Ponadto władze niderlandzkie argumentują, że bieżące współczynniki penetracji usług szerokopasmowych nie mają znaczenia dla przedmiotowej sprawy: usługi świadczone za pomocą sieci światłowodowej należy uznać za nowy rynek w porównaniu z obecną ofertą szerokopasmową istniejących operatorów. Nie należy zatem wykorzystywać bieżących współczynników penetracji usług szerokopasmowych jako punktu odniesienia. Ponadto władze argumentują, że powstaje wiele nowych usług i zastosowań (49), które wymagają sieci symetrycznych o dużej prędkości, co może zapewnić jedynie sieć typu FTTH. Opierając się na tych argumentach, władze niderlandzkie podkreślają, że osiągnięcie współczynnika penetracji wynoszącego około […] w tych rejonach Amsterdamu, w których wprowadzana jest sieć, w ciągu […] jest założeniem nie tylko realnym, lecz może nawet zbyt ostrożnym.

(69)

W decyzji o wszczęciu postępowania Komisja argumentuje w odniesieniu do cen hurtowych oferowanych przez GNA operatorowi hurtowemu, że chociaż eksperci sugerują, że sieci światłowodowe wymagają mniejszych wydatków eksploatacyjnych niż istniejące miedziane sieci telekomunikacyjne i sieci kablowe, ceny hurtowe GNA są w dalszym ciągu o wiele niższe, niż sugerowałyby sprawozdania rynkowe.

(70)

Władze niderlandzkie argumentują, że sieci światłowodowe wymagają mniejszych nakładów eksploatacyjnych i charakteryzują się dłuższym okresem użytkowania niż istniejące sieci. Możliwe jest zatem ustalenie niższych cen hurtowych w porównaniu z tym, co sugerują dane dotyczące istniejących sieci. Taka przewaga kosztowa umożliwia ustalenie stosunkowo niskich cen hurtowych w porównaniu z ofertami istniejących sieci miedzianych.

(71)

Odnośnie do zasadności wielkości kosztów inwestycji Komisja w decyzji o wszczęciu postępowania stwierdziła, że dane porównawcze wskazują na to, że zakładane przez GNA nakłady kapitałowe na jedno podłączenie wydają się niskie w porównaniu z danymi otrzymanymi od uczestników rynku i z innych źródeł.

(72)

Władze niderlandzkie argumentują, że realność planowanych kosztów inwestycji potwierdzają dodatkowo topologia i charakterystyka obszaru geograficznego, w którym budowana jest sieć; rejon Amsterdamu, gdzie budowana jest sieć, jest gęsto zaludniony i zajęty przez wiele nowych lub odnowionych budynków wielorodzinnych, co pozwoli ograniczyć koszty budowy sieci na jedno gospodarstwo domowe.

(73)

Odnośnie do oceny wartości końcowej sieci władze niderlandzkie argumentują, że szacunki przedstawione w planie operacyjnym GNA są realne, ponieważ okres użytkowania sieci światłowodowych może sięgać 30 lat lub nawet więcej. W tym okresie nie będą konieczne większe dodatkowe inwestycje lub wydatki na utrzymanie sieci, w przeciwieństwie do istniejących sieci miedzianych lub kablowych. Władze argumentują ponadto, że zbudowana sieć będzie mieć istotną „wartość strategiczną” ze względu na „cechy monopolu naturalnego, którymi charakteryzują się światłowodowe sieci dostępowe”, na której skorzysta GNA ze względu na przewagę uzyskaną z racji pierwszeństwa na rynku.

(74)

Władze niderlandzkie skomentowały również wstępny wniosek Komisji, że wszystkie założenia planu operacyjnego wydają się optymistyczne oraz że projekt będzie w dużym stopniu narażony na niepowodzenie, jeżeli choćby jedna z zakładanych wielkości (takich jak stopień penetracji) nie zostanie zrealizowana.

(75)

W związku z powyższym, władze niderlandzkie zleciły Stratix Consulting/Politechnice w Delft (50) opracowanie sprawozdania, weryfikującego i potwierdzającego zasadność przyjętych założeń. W sprawozdaniu oceniono również zasadność współczynnika penetracji przyjętego przez GNA. Analizując podobne projekty w Europie i poza jej granicami, a w szczególności w Niderlandach, a także oceniając przyszły popyt rynkowy na szerokopasmowe sieci symetryczne (tj. na sieci światłowodowe), w sprawozdaniu stwierdzono, że zakładane wielkości penetracji dla GNA można uznać za ostrożne szacunki. W sprawozdaniu stwierdzono ponadto że w zawiązku ze wzrostem popytu rynkowego na usługi wymagające zastosowania sieci światłowodowych oraz ze względu na prokonkurencyjny charakter otwartej infrastruktury, zapotrzebowanie na sieci światłowodowe może się zwiększyć jeszcze szybciej i do wyższego poziomu niż przewidywano kilka lat temu.

(76)

Władze niderlandzkie zgadzają się z głównym wnioskiem z badania, że inwestycja gminy Amsterdam jest opłacalna ekonomicznie, a zatem zgodna z zasadą prywatnego inwestora.

(77)

Po pierwsze, władze niderlandzkie powtarzają swoją opinię, że odpowiednio zareagowały na wątpliwości Komisji co do „równoczesności” oraz „identycznych zasad i warunków” w odniesieniu do inwestycji wstępnych zrealizowanych przez gminę Amsterdam, gdyż przedmiotowe koszty inwestycji wstępnych zostały zwrócone przez GNA. Ponadto twierdzą, że plan operacyjny GNA jest wykonalny i realny oraz że inwestycja gminy Amsterdam w projekt GNA jest zatem w pełni zgodna z zasadą prywatnego inwestora.

(78)

Po drugie, władze niderlandzkie jeszcze raz podkreślają, że ich zdaniem, zgodnie z dotychczasowym orzecznictwem (51) i decyzjami Komisji (52), znaczny udział prywatnych inwestorów w projekcie na jednakowych warunkach jak inwestor publiczny należy uznać za rozstrzygający dowód na to, że zasada prywatnego inwestora została spełniona, a zatem projekt nie korzysta z pomocy państwa.

(79)

Nawiązując do rozporządzenia Rady nr 659/1999 (53), władze niderlandzkie argumentują, że jeżeli rozpatrywany środek pomocy nie ma bezpośredniego wpływu na pozycję rynkową danego przedsiębiorstwa, to takiego podmiotu nie można uznać za stronę zainteresowaną. Władze niderlandzkie apelują zatem do Komisji, by nie uwzględniała uwag ONO, France Telecom (54) oraz Com Hem, ponieważ nie wiążą one swoich interesów z niderlandzkim rynkiem usług szerokopasmowych, a w szczególności z rynkiem amsterdamskim.

(80)

Władze niderlandzkie argumentują, że żadna ze stron, które przedstawiły uwagi w tej sprawie, nie wzięła pod uwagę faktu, że zaangażowanie inwestorów prywatnych w realizację inwestycji stanowi wystarczający dowód na zgodność inwestycji z zasadą prywatnego inwestora. Twierdzą również, że zgodnie z odpowiednim orzecznictwem Trybunału Sprawiedliwości analiza planu operacyjnego nie była konieczna ze względu na zaangażowanie prywatnych inwestorów.

(81)

Jeżeli chodzi o stwierdzenie UPC, że penetracja usług szerokopasmowych na obszarach, które mają zostać objęte siecią GNA sięgnęła już 65 %, a zatem GNA nie uda się osiągnąć zakładanych współczynników penetracji, władze niderlandzkie argumentują, że rynek dostępny dla GNA jest o wiele większy, ponieważ za pośrednictwem tej sieci klientom zaoferowane zostaną nie tylko usługi szerokopasmowe, ale również telewizja, telefonia i inne nowe usługi. W odniesieniu do wskaźników rezygnacji przedstawionych przez UPC w celu dowiedzenia braku wystarczającego zainteresowania usługami, które mogą być świadczone za pośrednictwem sieci GNA, władze niderlandzkie argumentują, że dane te nie są użyteczne ze względu na fakt, że świadczenie usług za pośrednictwem sieci rozpoczęto dopiero w marcu 2007 r., a zatem na podstawie tych danych nie można jeszcze wyciągnąć żadnych wniosków (55).

(82)

Z przyczyn wyjaśnionych w motywie 79 władze niderlandzkie wątpią, czy pozostałe cztery przedsiębiorstwa można uznać za zainteresowane strony. Argumentują, że te podmioty przedstawiły wyłącznie ogólne uwagi, nieistotne dla oceny przedmiotowego środka pomocy. Władze niderlandzkie uznają zatem, że przedstawienie uwag dotyczących tych uwag nie jest konieczne. Władze niderlandzkie nie ustosunkowują się do uwag stron trzecich dotyczących zgodności wszelkiej pomocy państwa związanej z przedmiotowym środkiem ze wspólnym rynkiem, ponieważ ich zdaniem w przedmiotowej sprawie nie jest konieczna ocena zgodności, gdyż nie udzielono pomocy państwa.

(83)

Komisja zbadała, czy środek pomocy można uznać za pomoc państwa w rozumieniu art. 87 ust. 1 Traktatu WE, który stanowi, że „wszelka pomoc przyznawana przez państwo członkowskie lub przy użyciu zasobów państwowych w jakiejkolwiek formie, która zakłóca lub grozi zakłóceniem konkurencji poprzez sprzyjanie niektórym przedsiębiorstwom lub produkcji niektórych towarów, jest niezgodna ze wspólnym rynkiem w zakresie, w jakim wpływa na wymianę handlową między państwami członkowskimi”. Wynika z tego, że, aby działanie zostało uznane za pomoc państwa, muszą zostać spełnione wszystkie poniższe warunki: 1) środek pomocy musi zostać przyznany ze środków państwowych i można go przypisać państwu, 2) musi przynosić przedsiębiorstwom korzyści ekonomiczne, 3) korzyści muszą być selektywne i zakłócać konkurencję lub grozić jej zakłóceniem, 4) środek pomocy musi mieć wpływ na handel wewnątrzwspólnotowy.

(84)

Oceniając środek pomocy, należy wziąć pod uwagę kontekst rynkowy – kilka lat temu sektor komunikacji elektronicznej w Europie został w pełni zliberalizowany. Szczególnie inwestycje w sieci szerokopasmowe na tzw. czarnych obszarach, gdzie różne usługi szerokopasmowe są oferowane za pośrednictwem co najmniej dwóch konkurencyjnych infrastruktur (na przykład sieci telefonicznej i telewizji kablowej) (56), są inicjowane przede wszystkim przez prywatne przedsiębiorstwa. Polityka Komisji w tej kwestii w odniesieniu do projektów z udziałem środków publicznych realizowanych w takich rejonach musi być surowsza ze względu na zakłócanie działalności prywatnych operatorów (57).

(85)

Po pierwsze, należy ocenić, czy pomoc jest przyznawana bezpośrednio lub pośrednio ze środków publicznych i czy można ją przypisać państwu (58).

(86)

W przedmiotowej sprawie gmina Amsterdam inwestuje 6 mln EUR w spółkę GNA. Ponieważ należy uznać, że gmina reprezentuje państwo, inwestycję należy uznać za inwestycję realizowaną ze środków publicznych w rozumieniu art. 87 ust. 1 Traktatu WE (59). Władze niderlandzkie nie zakwestionowały obecności środków publicznych.

(87)

Aby ustalić, czy środki zainwestowane przez państwo w dane przedsięwzięcie stanowią korzyść w rozumieniu art. 87 ust. 1 Traktatu WE, Komisja stosuje test prywatnego inwestora zgodnie z odpowiednim orzecznictwem Trybunału Sprawiedliwości. Zgodnie z tą zasadą transakcja nie stanowi pomocy państwa, jeżeli odbywa się w tym samym czasie i na tych samych zasadach i warunkach, jakie byłyby możliwe do zaakceptowania w przypadku prywatnego inwestora działającego w normalnych warunkach gospodarki rynkowej (60).

(88)

Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem, kapitał oddany pośrednio lub bezpośrednio przez państwo do dyspozycji przedsiębiorstwa w okolicznościach odpowiadających normalnym warunkom rynkowym nie może być uznany za pomoc państwa. Jeżeli jednak inwestycja dokonana przez inwestora publicznego nie uwzględnia żadnych aspektów rentowności, nawet w długim okresie, takie dokapitalizowanie należy uważać za pomoc państwa w rozumieniu art. 87 ust. 1 Traktatu WE (61).

(89)

Na tej podstawie należy uznać, że wkład kapitałowy ze środków publicznych spełnia test prywatnego inwestora i nie stanowi pomocy państwa, jeżeli między innymi wniesiono go w tym samym czasie, co znaczny wkład kapitałowy ze strony prywatnego inwestora, wniesiony w porównywalnych okolicznościach (test „równoczesności”) (62).

(90)

W przedmiotowej sprawie inwestycja gminy Amsterdam została dokonana wspólnie z dwoma inwestorami prywatnymi, a mianowicie ING RE i Reggefiber. Komisja zbada zatem najpierw, czy inwestycja gminy Amsterdam spełnia test inwestora prywatnego ze względu na fakt, że została dokonana równocześnie ze znaczną inwestycją prywatną. W tym celu Komisja zbada, czy zostały spełnione następujące kryteria:

(91)

Po pierwsze, należy stwierdzić, czy ci inwestorzy są inwestorami rynkowymi i czy inwestycje dokonane przez prywatnych inwestorów mają realne znaczenie ekonomiczne. Takie znaczenie należy ocenić w kategoriach bezwzględnych (znaczna część całkowitej kwoty inwestycji) oraz w odniesieniu do pozycji finansowej danego prywatnego inwestora.

(92)

Po drugie, należy ocenić, czy inwestycja została dokonana przez wszystkie uczestniczące strony w tym samym czasie („równoczesność”).

(93)

Po trzecie, należy określić, czy zasady i warunki inwestycji są identyczne dla wszystkich udziałowców.

(94)

Po czwarte, w przypadkach, gdy pomiędzy państwem, pozostałymi inwestorami lub beneficjentem istnieją inne relacje (na przykład w postaci załącznika do umowy przewidującego gwarancję państwa), mogą zaistnieć uzasadnione wątpliwości co do tego, czy taka równoważność związana wyłącznie z inwestycją jest wystarczająca (63).

(95)

Ponadto na szczeblu spółki zależnej Komisja zbada plan operacyjny GNA, szczególnie ze względu na skargi wniesione przez Liberty Global/UPC oraz inne zainteresowane strony, które argumentują, że nie ma racjonalnego uzasadnienia operacyjnego dla budowy sieci przez GNA.

(96)

W decyzji o wszczęciu postępowania (64) Komisja przyznała, że zarówno ING RE, jak i Reggefiber bez wątpienia można uznać za prywatnych inwestorów (65). Ponadto interesy obu przedsiębiorstw są zbieżne z projektem realizowanym przez GNA. ING RE działa w branży nieruchomości oraz inwestycji infrastrukturalnych, natomiast Reggefiber jest zaangażowany w wiele projektów w zakresie sieci światłowodowych w Niderlandach. Komisja zauważa również, że obaj inwestorzy prywatni mogą wnieść różnego typu specjalistyczną wiedzę, która przyczyni się do powodzenia projektu.

(97)

W wartościach bezwzględnych dwóch prywatnych inwestorów wnosi do spółki GNA znaczną kwotę (każdy po 3 mln EUR). Chociaż biorąc pod uwagę pozycję finansową ING RE i Reggefiber, inwestycję w wysokości 3 mln EUR można uznać za względnie niewielką, to jest ona z pewnością znaczna w odniesieniu do łącznej kapitalizacji GNA oraz do wkładu kapitałowego wniesionego przez gminę Amsterdam.

(98)

Obaj inwestorzy prywatni obejmują łącznie jedną trzecią kapitałów. W kontekście tego projektu, taki udział – choć nie daje tym obu przedsiębiorstwom pełnej kontroli nad GNA – stanowi znaczną część całej inwestycji. Komisja uważa zatem, że zarówno ING RE, jak i Reggefiber są dużymi udziałowcami GNA. Największy pojedynczy udziałowiec (gmina Amsterdam) jest właścicielem 33 % kapitału GNA. Zarówno udziały ING RE, jak i Reggefiber są równe połowie udziałów największego pojedynczego udziałowca. Łącznie ich udział jest taki sam, jak udział gminy. Pozostali udziałowcy przedsięwzięcia, pięć przedsiębiorstw budownictwa mieszkaniowego, posiadają mniejsze udziały niż ING RE i Reggefiber. Wynika z tego, że GNA nie ma pojedynczego udziałowca, który mógłby sprawować większościową kontrolę. Ponadto każdy z dwóch prywatnych inwestorów z osobna, a tym bardziej łącznie, może mieć decydujące znaczenie dla zgromadzenia większości umożliwiającej kontrolę nad spółką (66).

(99)

Komisja zauważa również, że zgodnie z niderlandzkim prawem spółek, jedna trzecia udziałów wystarcza, by powstała mniejszość zdolna do zablokowania dowolnej ważnej decyzji podejmowanej przez GNA. Dwóch prywatnych inwestorów może zatem stanowić łącznie mniejszość blokującą w spółce.

(100)

Reasumując, zarówno ING RE, jak i Reggefiber są inwestorami rynkowymi, a ich inwestycje mają realne znaczenie ekonomiczne zarówno w kategoriach bezwzględnych, jak i względnych, patrząc z perspektywy struktury udziałowej GNA.

(101)

W decyzji o wszczęciu postępowania (67) Komisja przyznała, że gmina zainwestowała w spółkę GNA de iure w tym samym czasie, co prywatni inwestorzy, ale wstępnie wyraziła pewne wątpliwości co do faktycznej równoczesności inwestycji dokonanych przez wszystkich udziałowców GNA, ponieważ gmina podjęła się pewnych działań i inwestycji przed zawarciem ostatecznej umowy ze wszystkimi inwestorami.

(102)

Komisja zauważyła, że w latach 2003 i 2004 gmina zleciła wiele badań w celu przygotowania projektu. Ponadto gmina podjęła inicjatywy, które zdają się wykraczać poza takie wstępne działania. Pomimo braku zdecydowanego zobowiązania ze strony prywatnych inwestorów, gmina ogłosiła i przeprowadziła przetargi, a nawet wynegocjowała umowy na budowę i eksploatację sieci. Ponadto gmina Amsterdam sfinansowała pewne roboty ziemne i kupiła oprogramowanie do budowy sieci.

(103)

W związku z tym po wszczęciu formalnego postępowania wyjaśniającego władze niderlandzkie przedstawiły dalsze informacje (które były przedmiotem audytu przeprowadzonego przez Deloitte) na temat inwestycji wstępnych oraz zwrotu kosztów tych inwestycji. Według sprawozdania z audytu przeprowadzonego przez Deloitte, łączne dofinansowanie inwestycji wstępnych przez udziałowców GNA wyniosło […] EUR, natomiast łączna kwota inwestycji wstępnych wyniosła […] EUR. Pozostałe […] EUR zostało początkowo samodzielnie sfinansowane przez gminę (68).

(104)

Nowe informacje otrzymane w trakcie formalnego postępowania wyjaśniającego pozwoliły Komisji ustalić następujące fakty: po pierwsze, znaczna część działań i inwestycji wstępnych ([…] EUR) została wyraźnie ustalona w „listach intencyjnych” podpisanych przez przyszłych udziałowców GNA i była przez nich współfinansowana proporcjonalnie do ich udziałów jeszcze przed powołaniem spółki, ponieważ wszyscy partnerzy biorący udział w przedsięwzięciu uznali za konieczne pokrycie kosztów przygotowania GNA na równej stopie.

(105)

Po drugie, wszystkie inwestycje wstępne (w tym […] EUR początkowo pokryte przez samą gminę Amsterdam) zostały uwzględnione w planie operacyjnym, na którym opierała się inwestycja. Wszyscy udziałowcy GNA porozumieli się zatem w tej sprawie. Wszyscy partnerzy biorący udział w przedsięwzięciu postrzegali zatem te inwestycje wstępne jako pożyteczne działania poprzedzające utworzenie GNA. Według władz niderlandzkich, wszyscy udziałowcy byli zgodni co do tego, że ta część inwestycji, która początkowo została sfinansowana przez gminę, miała zostać zwrócona przez GNA. Innymi słowy, działanie gminy nie uprzedzało zachowania innych inwestorów rynkowych ani nie miało na nie wpływu.

(106)

W związku z powyższym Komisja stwierdza, że fakt, iż gmina Amsterdam zrealizowała pewne ograniczone inwestycje wstępne przed formalnym założeniem GNA nie stwarza wątpliwości odnośnie do spełnienia zasady prywatnego inwestora, o ile wszyscy udziałowcy byli zgodni co do tego, że koszty tych inwestycji wstępnych będzie trzeba zwrócić gminie Amsterdam.

(107)

W decyzji o wszczęciu postępowania (69), Komisja wyraziła wstępne wątpliwości co do tego, czy zasady i warunki inwestycji były identyczne dla wszystkich udziałowców. Dokładniej mówiąc, Komisja wyraziła wątpliwości co do tego, czy inwestycje wstępne zrealizowane przez gminę Amsterdam mogły wyeliminować pewne ryzyko początkowe związane z projektem, ponoszone przez pozostałych inwestorów.

(108)

Te początkowe wątpliwości wynikały z faktu, że chociaż Komisja kilkakrotnie zażądała przedstawienia pełnego zestawienia kosztów inwestycji początkowych (70), a władze niderlandzkie przedstawiły w związku z tym pewne informacje dotyczące rozliczeń pomiędzy Amsterdamem, GNA a jej udziałowcami, nie wyjaśniały one w pełni wszystkich działań związanych z finansowaniem wstępnym, przeprowadzonych przez gminę, w tym faktycznych kwot wydatków poniesionych przez gminę Amsterdam.

(109)

Na podstawie informacji przedstawionych przez władze niderlandzkie do momentu wszczęcia formalnego postępowania wyjaśniającego Komisja nie była w stanie obliczyć ani zweryfikować łącznej wielkości tych „inwestycji wstępnych”, którą oceniała na kwotę rzędu 1,5 mln EUR. Ponadto dla Komisji nie było zupełnie jasne, jak koszty te podzielono pomiędzy udziałowców i uwzględniono w planie operacyjnym GNA.

(110)

Komisja obawiała się w szczególności, że „finansowanie wstępne” przez gminę – częściowo bez jednoznacznej zgody niektórych spośród pozostałych inwestorów – mogło ograniczyć ryzyko inwestycyjne ponoszone przez innych inwestorów GNA oraz mogło pozytywnie wpłynąć na ich chęć zainwestowania w GNA. Informacje przedstawione przez władze niderlandzkie po wszczęciu formalnego postępowania wyjaśniającego rozwiały te początkowe wątpliwości.

(111)

Po pierwsze, informacje dotyczące zwrotu kosztów inwestycji wstępnych przedstawione przez władze niderlandzkie oraz przedstawione sprawozdanie z audytu wyjaśniły, że całkowite koszty inwestycji wstępnych wyniosły […] EUR i były podzielone na dwie części: […] EUR uzgodnione i współfinansowane przez wszystkich przyszłych udziałowców GNA w „listach intencyjnych” proporcjonalnie do ich udziałów oraz […] EUR, początkowo pokryte samodzielnie przez gminę Amsterdam. GNA została prawidłowo obciążona wszystkimi powyższymi kosztami wraz z odsetkami (71). Wydaje się, że żadne z dodatkowych kosztów projektu GNA nie pozostały nierozliczone.

(112)

Po drugie, wszystkie koszty związane z inwestycją wstępną zostały również na początku uwzględnione w planie operacyjnym GNA, a zatem po podpisaniu umowy GNA nie pojawiły się żadne nowe koszty, które zmieniłyby zasady i warunki inwestycji dla pozostałych udziałowców. Jest to zgodne z ustaleniem, że wszyscy udziałowcy byli zgodni co do tego, że trzeba będzie zwrócić gminie Amsterdam poniesione przez nią koszty inwestycji wstępnych.

(113)

Po trzecie, chociaż gmina Amsterdam przejęła inicjatywę i wstępnie sfinansowała część kosztów projektu, to jej działania i inwestycje nie mogły ograniczyć ryzyka związanego z projektem ponoszonego przez pozostałych udziałowców. Wbrew początkowym wątpliwościom wyrażonym w decyzji o wszczęciu postępowania, Komisja dochodzi do wniosku, że początkowo sfinansowane przez gminę inwestycje dotyczące ograniczonego zakresu robót ziemnych oraz zakupu oprogramowania nie mogły, ze względu na swój charakter oraz niewielkie znaczenie finansowe, zmienić profilu ryzyka projektu. To samo dotyczy inwestycji wstępnych współfinansowanych przez wszystkich przyszłych udziałowców równolegle z podpisaniem „listów intencyjnych”. Analiza planu operacyjnego wyraźnie wskazuje na to, że ryzyko związane z inwestycją w GNA jest powiązane z sukcesem projektu w nadchodzących latach, szczególnie pod względem ewolucji rynkowej, a nie z pierwszymi etapami przygotowania projektu.

(114)

Po czwarte, Komisja nie zgadza się z argumentem UPC, że analizy wykonalności przeprowadzone przez gminę Amsterdam mogły w pewnym stopniu ograniczyć ryzyko ponoszone przez pozostałych udziałowców GNA, którzy mogli zdecydować się na zainwestowanie w GNA dopiero po ich przeprowadzeniu. Komisja zauważa, że każdy racjonalnie działający inwestor rynkowy zazwyczaj dokonuje własnej oceny strategii i perspektyw przyszłej rentowności (analizę wykonalności) dla projektu inwestycyjnego (72) i nie jest to uważane za sposób ograniczenia ryzyka pozostałych inwestorów. W każdym razie gdyby projekt poniósł porażkę, wszyscy inwestorzy musieliby wziąć na siebie straty wynikające ze słabych wyników działalności lub, w najgorszym wypadku, z upadłości GNA.

(115)

W związku z powyższym, Komisja stwierdza, że wszyscy udziałowcy GNA zainwestowali na tych samych zasadach i warunkach.

(116)

Przedsiębiorstwo UPC argumentowało, że ING RE mógł zdecydować się na zainwestowanie w projekt GNA nie ze względów ekonomicznych, ale raczej w ramach swojej strategii marketingowej, przewidującej utrzymywanie dobrych relacji z gminą Amsterdam, która rzekomo jest ważnym partnerem operacyjnym ING RE.

(117)

Należy zatem ocenić, czy poza umową o współpracy i realizacji inwestycji istnieją jakiekolwiek inne relacje, które mogą mieć wpływ na ocenę, czy inwestycja jest zgodna z zasadą prywatnego inwestora. W tym zakresie w decyzji o wszczęciu postępowania (73) nawiązano do faktu, że władze niderlandzkie przedstawiły oświadczenie, w którym deklarują, że pomiędzy zaangażowanymi stronami nie istnieją żadne inne relacje, tj. relacje niezwiązane ze zgłoszonymi umowami, które mogłyby mieć wpływ na ocenę zgodności inwestycji z zasadą prywatnego inwestora.

(118)

Postępowanie wyjaśniające przeprowadzone przez Komisję we własnym zakresie oraz informacje przedstawione przez zainteresowane strony nie wniosły żadnych przesłanek wskazujących na to, by oświadczenie złożone przez władze niderlandzkie było nieprawdziwe.

(119)

Na tej podstawie Komisja stwierdza, że inwestycja gminy Amsterdam została przeprowadzona w tym samym czasie i w porównywalnych okolicznościach, co znaczny wkład kapitałowy wniesiony przez inwestorów prywatnych.

(120)

Inwestycja zrealizowana przez gminę Amsterdam jest zatem zgodna z zasadą inwestora rynkowego i nie stanowi pomocy państwa.

(121)

Ponadto Komisja oceniła plan operacyjny GNA, szczególnie ze względu na wątpliwości wyrażone w swojej decyzji o wszczęciu formalnego postępowania wyjaśniającego oraz skargi zainteresowanych stron: Liberty Global/UPC, ONO, FT, COM HEM oraz anonimowego podmiotu (74).

(122)

Komisja uznała w decyzji o wszczęciu formalnego postępowania wyjaśniającego (75), po dokonaniu wstępnej analizy planu operacyjnego GNA oraz krytycznych uwag otrzymanych w tej sprawie od UPC, że zarówno docelowe wskaźniki wykonania, jak i wszystkie założenia stanowiące podstawę planu operacyjnego GNA wydają się optymistyczne. Komisja stwierdziła ponadto że projekt będzie w dużym stopniu narażony na niepowodzenie, jeżeli choćby jedna z zakładanych wielkości (takich jak stopień penetracji) nie zostanie zrealizowana, a tym bardziej jeżeli jedno z pierwotnych założeń nie osiągnie docelowego poziomu.

(123)

Komisja otrzymała uwagi w sprawie analizy planu operacyjnego zawartej w decyzji o wszczęciu postępowania zarówno od władz niderlandzkich, jak i od UPC, co umożliwiło przeprowadzenie bardziej szczegółowej oceny.

(124)

Komisja zauważa, że plan operacyjny GNA dotyczy nowo powstałego przedsiębiorstwa, nie posiadającego bazy historycznej, działającego w nowym i nowatorskim segmencie (technologia FTTH, „model trójwarstwowy”, w ramach którego odrębnie zarządza się infrastrukturą pasywną i aktywną, a wszystkim operatorom detalicznym oferowany jest powszechny i niedyskryminujący dostęp do tej infrastruktury, co opisano w motywie 21–30). Zatem w takim przypadku oparcie oceny planu operacyjnego nowo powstałego przedsiębiorstwa na prognozach rynkowych i hipotezach dotyczących prawdopodobnej ewolucji popytu na usługi FTTH i podaży tych usług jest konieczne i nieuniknione.

(125)

Komisja zauważa, że metodologia planu operacyjnego została skontrolowana i zaakceptowana przez PricewaterhouseCoopers (76), niezależną firmę audytorską. Dokładniej mówiąc, po dokonaniu wstępnej analizy pierwszej wersji planu operacyjnego GNA, firma PricewaterhouseCoopers zaproponowała kilka zmian, mających na celu usunięcie pewnych początkowych nieścisłości. Te propozycje uwzględniono w uaktualnionym planie operacyjnym GNA. Po wprowadzeniu zmian, firma PricewaterhouseCoopers stwierdziła, że model „nie zawierał nieprawidłowości technicznych ani ekonomicznych”. Plan GNA został następnie przedstawiony Komisji.

(126)

Po podjęciu przez Komisję decyzji o wszczęciu formalnego postępowania wyjaśniającego, władze niderlandzkie przedstawiły sprawozdanie sporządzone przez Stratix Consulting/Politechnikę w Delft (77), w którym zweryfikowano i potwierdzono wykonalność planu operacyjnego, poświęcając szczególną uwagę założeniom, które w decyzji o wszczęciu postępowania zostały przez Komisję określone jako „optymistyczne”. W sprawozdaniu zawarto wniosek, że plan operacyjny GNA jest realny, a jego założenia prawidłowo oparto na obecnych trendach rynkowych i należy je uznać za „ostrożne” szacunki.

(127)

W celu oceny sukcesu projektu GNA zastosowała trzy główne wskaźniki efektywności finansowej, a mianowicie generowane przepływy pieniężne, stopę zwrotu z kapitału własnego oraz wewnętrzną stopę zwrotu (IRR).

(128)

Komisja uważa, że wskaźnik IRR wydaje się najwłaściwszym parametrem analizy planu operacyjnego. IRR stosuje się do podejmowania decyzji o długoterminowych inwestycjach oraz do porównywania różnych projektów inwestycyjnych. Zakładana stopa IRR dla planu operacyjnego GNA wynosi […] %.

(129)

Ze względu na nowatorski charakter projektu oraz dynamikę rynków telekomunikacji szerokopasmowej, trudno jest przeprowadzić analizę porównawczą. Niewiele jest ogólnodostępnych danych na temat stopy IRR z podobnych projektów, zwłaszcza że wielkości te rzadko są podawane do publicznej wiadomości, ponieważ są uznawane za tajemnicę handlową. Najbardziej istotnymi spośród ogólnodostępnych danych porównawczych są dane o średnim ważonym koszcie kapitału („WACC”) dla innych przedsiębiorstw z tej samej branży. Dane o WACC mogą służyć jako pożyteczny punkt odniesienia, ponieważ projekt uznaje się za wart realizacji, jeżeli IRR przekracza WACC. Według informacji posiadanych przez Komisję, wartości WACC w tej branży wahają się w zakresie od 8,1 % do 10,6 % (78). Na podstawie tych wielkości stopa IRR założona w planie operacyjnym GNA zdaje się mieścić w dopuszczalnym zakresie.

(130)

Przedsiębiorstwo UPC argumentowało w swoich uwagach, że ze względu na nowatorski charakter projektu i związane z nim duże ryzyko, docelowa stopa IRR dla GNA, która w zasadzie jest nową firmą, musi być wyższa niż wielkość WACC dla przedsiębiorstwa o ugruntowanej pozycji, z dużą bazą klientów, generującego duże przepływy pieniężne, takiego jak KPN czy UPC.

(131)

Władze niderlandzkie kwestionują ocenę Komisji dotyczącą punktów odniesienia wykorzystanych do oceny stopy IRR w decyzji o wszczęciu postępowania. Twierdzą, że podane wielkości WACC są związane z operatorami zintegrowanymi pionowo, natomiast GNA inwestuje wyłącznie w sieć pasywną, która jest bardziej podobna do inwestycji infrastrukturalnych, w przypadku których inwestorzy oczekują przeważnie niższych stóp zwrotu.

(132)

Komisja stwierdza, że stopa IRR założona w planie operacyjnym GNA wydaje się zgodna z przewidywaniami rynkowymi dla przedsiębiorstw działających na rynku telekomunikacyjnym. Ponadto Komisja stwierdza, że badany projekt inwestycyjny różni się od projektów operatorów zintegrowanych pionowo i nosi cechy inwestycji typu infrastrukturalnego, dla której wymaga się niższej stopy IRR.

(133)

Komisja oceniła również alternatywne wskaźniki finansowe wykorzystane w planie operacyjnym, takie jak generowanie dodatnich przepływów finansowych oraz stopa zwrotu z kapitału własnego. Komisja nie mogła przeprowadzić dokładnej analizy porównawczej tych wskaźników ze względu na brak ogólnodostępnych danych (79), oceniła je więc z punktu widzenia ich stosowności oraz wewnętrznej zgodności z planem operacyjnym. Na podstawie tej analizy Komisja stwierdza, że wielkości przewidziane w planie operacyjnym wydają się możliwe do zaakceptowania przez inwestora rynkowego.

(134)

Jednym z najważniejszych czynników planu operacyjnego jest zakładany współczynnik penetracji. Ponieważ przychody GNA będą w dużym stopniu zależne od uzyskanego współczynnika penetracji, tj. odsetka podłączonych gospodarstw domowych, możliwość osiągnięcia zakładanego wskaźnika penetracji ma decydujące znaczenie dla sukcesu przedsięwzięcia GNA.

(135)

GNA zamierza osiągnąć współczynnik penetracji wynoszący […] % wszystkich gospodarstw domowych w ciągu […] miesięcy (przewiduje się, że mniej więcej na tym poziomie stopień penetracji osiągnie nasycenie). Ponadto […] (80).

(136)

Przedsiębiorstwo UPC wyraziło w przedstawionych uwagach poważne wątpliwości, czy w ramach projektu uda się osiągnąć jakiekolwiek znaczące udziały w rynku (takie jak zakładany udział na poziomie 40 %, o którym mowa w sprawozdaniu inwestycyjnym (81). Na podstawie sprawozdania RBB oraz danych dotyczących ogólnych wskaźników rezygnacji dla rejonów, w których GNA świadczy już usługi „triple play”, UPC argumentuje, że obecnie łączna penetracja usług szerokopasmowych na obszarach, które mają zostać objęte siecią GNA sięgnęła już 65 %. Dokładniej mówiąc, zdaniem UPC stosunkowo silna konkurencja na tym obszarze oraz ograniczona liczba nowych ofert dostępnych w sieci światłowodowej GNA przemawiają za tym, że operatorzy detaliczni korzystający z sieci GNA za pośrednictwem BBned nie przyciągną wystarczającej liczby klientów.

(137)

UPC podkreśla również, że nie dostrzega w nowej sieci światłowodowej żadnej przewagi konkurencyjnej w porównaniu z istniejącą ofertą operatorów szerokopasmowych, poza zapewnieniem symetrycznego pasma dla klientów detalicznych, jednak na tę usługę nie ma popytu. UPC argumentuje ponadto, że ich najbardziej zaawansowany produkt szerokopasmowy pod względem dostępnej szerokości pasma (82) nie cieszy się jak dotąd ogromnym powodzeniem, a każdorazowo gdy na rynku oferowane są bardziej zaawansowane produkty, klienci decydują się raczej na te tańsze i mniej wyszukane.

(138)

Władze niderlandzkie argumentują natomiast, że przez symetryczne światłowodowe łącza szerokopasmowe można świadczyć nowe usługi (takie jak udostępnianie plików i inne zastosowania typu „każdy z każdym” (peer-to-peer), HDTV oraz telewizja cyfrowa), należące do innego rynku niż obecne łącza asymetryczne. Na podstawie badań przeprowadzonych przez Stratix Consulting i Politechnikę w Delft, władze niderlandzkie zaznaczają również, że wiele przykładów udanych inwestycji zrealizowanych nie tylko w Niderlandach, ale również w Stanach Zjednoczonych i w Japonii wskazuje na to, że założony współczynnik penetracji jest realny.

(139)

Komisja oceniła argumenty poszczególnych stron w tej sprawie. Komisja zauważa, że, aby ustalić przebieg krzywej współczynnika penetracji, GNA […]. Ten model prognozowania współczynnika penetracji uwzględnia wszystkie wymagane założenia, w tym liczbę podłączeń, tempo wzrostu liczby podłączeń oraz wskaźniki rezygnacji, a także założenia wymienione przez UPC jako ważne czynniki dla oceny wykonalności planu operacyjnego. Plan operacyjny uwzględnia zatem istotne czynniki, niezbędne do oceny współczynnika penetracji.

(140)

Co do kwestii, czy współczynniki penetracji założone w planie operacyjnym są możliwe do osiągnięcia, Komisja zauważa, że będzie to w dużym stopniu zależeć od ewolucji rynku, od tempa, w jakim nowe zastosowania i technologie wymagające bardzo szybkich symetrycznych światłowodowych łączy szerokopasmowych będą wprowadzane przez usługodawców oraz od reakcji klientów na te nowe możliwości. Obecnie nie da się określić tych czynników z całą pewnością, czego dowodzą różnice poglądów pomiędzy przedsiębiorstwem UPC (bardziej sceptycznym, jeżeli chodzi o perspektywy rynkowe) oraz Reggefiber, ING RE i Politechniką w Delft (które, jako inwestorzy lub niezależni konsultanci, poparły szacunki zawarte w planie operacyjnym).

(141)

Odnosząc się konkretnie do współczynników rezygnacji przedstawionych przez UPC w celu udowodnienia, że projekt nie osiągnie żadnego znaczącego stopnia penetracji, Komisja zauważa, że przedstawione dane obejmują okres od dnia 1 stycznia 2006 r. do dnia 1 czerwca 2007 r., natomiast operatorzy detaliczni korzystający z sieci GNA zaczęli oferować klientom swoje usługi w ograniczonych rejonach Amsterdamu dopiero w marcu 2007 r. Ponieważ od chwili rozpoczęcia świadczenia usług przez sieć GNA upłynęło bardzo mało czasu, Komisja nie jest przekonana, czy na tym etapie ze współczynników rezygnacji można uzyskać jakiekolwiek sensowne informacje.

(142)

Jeżeli chodzi o argument UPC, że nie należy brać pod uwagę sukcesu projektów budowy sieci światłowodowych w małych niderlandzkich miastach, takich jak Hillegom czy Nuenen (83), ponieważ nie można ich porównać z amsterdamskim projektem pod względem wielkości, sytuacji konkurencyjnej i udzielonych dotacji, Komisja uważa, że chociaż istnieją pewne różnice, to mimo wszystko te projekty zapewniają pewne użyteczne informacje do analizy porównawczej, będąc przykładami projektów budowy sieci światłowodowych w Niderlandach.

(143)

Według analizy branżowej (84) średnio około 20–25 % populacji wyraża chęć zmiany sieci na nową sieć światłowodową. […].

(144)

Ponadto na podstawie obecnych trendów, popyt na usługi świadczone za pośrednictwem światłowodowych sieci szerokopasmowych wydaje się rosnąć w szybszym tempie, niż kilka lat temu przewidywali eksperci. Obecne plany budowy sieci światłowodowych, szczególnie w Niderlandach i w innych krajach Europy (85), są kolejnym dowodem atrakcyjności inwestycji w światłowodowe sieci dostępowe. Osiągnięcie współczynnika penetracji na poziomie […] % wszystkich gospodarstw domowych po […] miesiącach nie jest zatem nierealne.

(145)

Komisja stwierdza zatem, że inwestor rynkowy byłby skłonny zainwestować w projekt na podstawie współczynników penetracji zakładanych w planie operacyjnym (w rzeczywistości tak zrobiły Reggefiber i ING RE).

(146)

Ceny hurtowe za każde podłączenie, którymi GNA obciąża BBned z tytułu eksploatacji sieci pasywnej […].

(147)

Przedsiębiorstwo UPC obliczyło w przedstawionych przez siebie uwagach, że GNA musi pobierać opłatę w wysokości co najmniej 20–22 EUR miesięcznie za hurtowe połączenie umożliwiające świadczenie usług „triple play” za pośrednictwem jej sieci. Przy takim poziomie cen ostateczna cena detaliczna musiałaby jednak być o wiele wyższa niż w przypadku podobnych ofert istniejących operatorów, co zdaniem UPC budzi wątpliwości co do możliwości osiągnięcia zakładanego współczynnika penetracji.

(148)

Na poparcie swoich argumentów, przedsiębiorstwo UPC przedstawiło obliczenia (86) cen hurtowych na podstawie cen detalicznych za usługi oferowane przez usługodawców (87) w sieci GNA. UPC argumentuje również, że przy obecnych cenach detalicznych jest mało prawdopodobne, by wszystkie trzy warstwy (pasywna, aktywna i detaliczna) mogły jednocześnie przynosić zyski.

(149)

Władze niderlandzkie argumentują natomiast, że nowa technologia światłowodowa wymaga obliczania kosztów w inny sposób niż tradycyjne sieci miedziane czy kablowe. Sieć światłowodowa wymaga na przykład o wiele mniejszych wydatków operacyjnych (np. na utrzymanie sieci i zarządzanie siecią), a poza tym charakteryzuje się dłuższym okresem użytkowania, czyli dłuższym okresem amortyzacji (do 30 lat).

(150)

Przedsiębiorstwo UPC stwierdziło również, że jest niemożliwe, by wszystkie trzy warstwy (88) przynosiły jednocześnie zyski. W tej sprawie Komisja zauważa, że oceniła ceny hurtowe naliczane za dostęp do warstwy pasywnej, ponieważ ta warstwa została uwzględniona w ocenianym planie operacyjnym, w którym przewidziano wykorzystanie środków publicznych. Komisja stwierdziła, że te ceny hurtowe nie są nierealne (89). Ceny hurtowe naliczane za korzystanie z warstwy pasywnej mają pewien wpływ na rentowność dwóch pozostałych warstw, obsługiwanych przez prywatnych operatorów. Biorąc pod uwagę fakt, że przetarg nieograniczony na eksploatację drugiej warstwy wygrało przedsiębiorstwo BBned oraz fakt, że w warstwie detalicznej oferowany jest powszechny i niedyskryminujący dostęp dla wszystkich operatorów, a ponadto uwzględniając ceny hurtowe GNA, Komisja nie uważa, by istniało ryzyko, że pozostałe dwie warstwy będą nierentowne.

(151)

Odnośnie do cen naliczanych przez GNA za dostęp hurtowy istnieją pewne wskazania, że sieci światłowodowe mogą wymagać mniejszych wydatków operacyjnych niż istniejące sieci telekomunikacyjne i kablowe. Na podstawie tych ustaleń, a także uwzględniając dostępne informacje porównawcze oraz wyniki sprawozdania Stratix Consulting/Politechniki w Delft, Komisja stwierdza, że ceny hurtowe przewidziane w planie operacyjnym nie są nierealne w porównaniu z podobnymi usługami świadczonymi przez innych operatorów.

(152)

Komisja oceniła również planowane koszty inwestycji. GNA oblicza […]. Daje to łączne koszty dla warstwy pasywnej wynoszące […] na jedno gospodarstwo domowe. Dane porównawcze zgromadzone przez Komisję dla pełnej infrastruktury (warstwy aktywnej i pasywnej łącznie) wahają się w przedziale od 1 000 do 2 000 EUR (90), natomiast proporcje potrzeb inwestycyjnych warstwy pasywnej i aktywnej wynoszą około dwa do jednego.

(153)

UPC popiera wstępną opinię wyrażoną przez Komisję w decyzji o wszczęciu formalnego postępowania wyjaśniającego, że wykonalność planu operacyjnego w znacznym stopniu zależy od kosztów inwestycji i podkreśla, że obliczone koszty są oszacowane na bardzo niskim poziomie. Władze niderlandzkie argumentują natomiast, że koszty inwestycji wynikają z topologii obszaru, którego dotyczy inwestycja, dużej gęstości zaludnienia oraz obecności budynków wielorodzinnych (obniżających koszty budowy sieci na jedno gospodarstwo domowe). Ponadto władze podkreślają, że spółka GNA podpisała już w […] 2006 r. (91) umowy z przedsiębiorstwami budowlanymi Van den Berg/BAM i Draka Comteq na konkretnych warunkach, które powinny zagwarantować, że koszty budowy sieci zmieszczą się w zakresie przewidzianym w planie operacyjnym.

(154)

Uwzględniając również topografię terenu (gęsto zaludniony obszar na płaskim terenie), fakt że przedsiębiorstwa budowlane prowadzące roboty zgodziły się wykonać je za cenę zgodną z planem operacyjnym, a także dostępne dane porównawcze, Komisja stwierdza, że planowane wielkości przyjęte dla inwestycji GNA wydają się realne. Komisja zauważa również, że spółka GNA wykonała swoje obliczenia z zachowaniem pewnego marginesu na wypadek przekroczenia kosztów inwestycji, co jest zgodne z praktyką ostrożnych inwestorów rynkowych i stanowi kolejny dowód na prawidłowość szacunków kosztów inwestycji.

(155)

Szacowana wartość końcowa sieci pasywnej odgrywa w planie operacyjnym GNA decydującą rolę, jeżeli chodzi o osiągnięcie założeń finansowych oraz zapewnienie zabezpieczenia inwestorów. Do ustalenia wartości końcowej środka trwałego GNA stosuje wycenę wskaźnikową (przewidywana wartość sieci w […] wynosi […] EUR). W planie operacyjnym dla GNA ta wartość zależy wyłącznie od uzyskanego współczynnika penetracji. Komisja oceniła również wartość końcową sieci GNA na podstawie alternatywnej wyceny wskaźnikowej, otrzymując wartości rzędu […] mln EUR przy penetracji wynoszącej […] %, co jest zgodne z szacunkami GNA.

(156)

Przedsiębiorstwo UPC sugeruje, że dane porównawcze wykorzystane przez Komisję do oceny wartości końcowej sieci w decyzji o wszczęciu formalnego postępowania wyjaśniającego (92) są zbyt optymistyczne, ponieważ dotyczą przedsiębiorstwa o ugruntowanej pozycji, uzyskującego stałe dochody i posiadającego stałych klientów. UPC utrzymuje również, że jeżeli chodzi o przewidywany okres użytkowania sieci, rozsądnym szacunkiem wydaje się okres maksymalnie 20 lat (a nie […] lat, przyjęty w planie operacyjnym GNA). Ponadto w celu ustalenia wartości końcowej sieci UPC zaleca zastosowanie oceny opierającej się na przepływach pieniężnych.

(157)

Władze niderlandzkie argumentują, że obliczenia z planu operacyjnego GNA odnoszące się do wartości końcowej sieci są realne i oparte na poprawnej metodologii. Ponadto utrzymują, że okres użytkowania sieci światłowodowych może wynosić […] lub nawet więcej. Poza tym utrzymują, że wybudowana sieć będzie cenna ze względu na przewagę uzyskaną z racji pierwszeństwa na rynku oraz na fakt, że budowa drugiej, podobnej sieci może być nieopłacalna z uwagi na pewne cechy monopolu naturalnego, którymi charakteryzują się światłowodowe sieci dostępowe. Te ostatnie czynniki stanowią ich zdaniem kolejny dowód na to, że wybudowana sieć będzie mieć znaczną wartość, nawet jeżeli plan operacyjny nie zostanie w pełni zrealizowany.

(158)

Ponieważ dla tego parametru dostępnych było niewiele istotnych danych rynkowych, Komisja przeanalizowała wartość końcową sieci kilkoma różnymi metodami, w tym poprzez ocenę opierającą się na przepływach pieniężnych (93). Ponadto sprawozdania branżowe (94) potwierdzają opinię władz niderlandzkich, że okres użytkowania sieci światłowodowych może sięgać […]. Według dostępnych danych, wartość końcowa nie różni się znacznie od zakresu cenowego uzyskanego z danych porównawczych. Komisja zauważa również, że sieć prawdopodobnie stanie się aktywem materialnym o znacznej wartości dla udziałowców GNA […] (95).

(159)

W decyzji o wszczęciu formalnego postępowania wyjaśniającego, Komisja wyraziła również pewne wstępne wątpliwości dotyczące metodologii zastosowanej w planie operacyjnym GNA. W planie operacyjnym nie uwzględniono na przykład podatku dochodowego od osób prawnych. Władze niderlandzkie argumentują, że udziałowcy GNA wybrali formę prawną „gesloten commanditaire vennotschap”, która nie ma obowiązku odprowadzania podatku od zysków. Wyniki GNA będą zatem bezpośrednio konsolidowane przez jej udziałowców, a projekt jest oceniany „przed opodatkowaniem”.

(160)

W następstwie bardziej szczegółowej oceny projektu w trakcie formalnego postępowania wyjaśniającego Komisja stwierdza, że w związku z wyborem metodologii sporządzania planu operacyjnego zastosowanej przez GNA elementy budzące wątpliwości metodologiczne nie mają większego znaczenia i nie stanowią podstawy do zakwestionowania ogólnej wykonalności planu operacyjnego. Ponadto Komisja zauważa, że zarówno prywatni inwestorzy, jak i firma PricewaterhouseCoopers, która przeprowadziła audyt planu operacyjnego, poparli (96) wybór metodologii, na której oparto plan operacyjny.

(161)

Komisja chciałaby zauważyć, że władze niderlandzkie przedstawiły również wiele analiz wrażliwości i scenariuszy operacyjnych (97), które miały stanowić dalszy dowód na prawidłowość planu operacyjnego GNA. Te informacje jeszcze bardziej udowodniły, że plan operacyjny GNA uwzględnia wszystkie ryzyka i możliwości związane z projektem.

(162)

W przedstawionych uwagach, przedsiębiorstwo UPC wyraziło dalszą krytykę założeń planu operacyjnego GNA, które nie zostały wyraźnie wymienione w ocenie planu operacyjnego opisanych w motywie 121 i następnych, stwierdzając, że plan będzie niewykonalny z gospodarczego punktu widzenia. Komisja chciałaby powtórzyć, że ani UPC, ani RBB – firma doradcza, która sporządziła dla UPC liczne sprawozdania w ramach postępowania wyjaśniającego w tej sprawie – nie miały dostępu do rzeczywistego planu operacyjnego GNA. Ich analizy opierały się zatem na ogólnodostępnych informacjach, przede wszystkim na sprawozdaniu analityka ING dotyczącym wykonalności projektu FTTH w Amsterdamie (98).

(163)

Komisja zauważa, że najważniejsze determinanty planu operacyjnego poruszone przez UPC albo zostały już uwzględnione w ocenie planu operacyjnego GNA dokonanej przez Komisję (takie jak współczynnik penetracji, wzrost liczby abonentów, współczynnik rezygnacji, dochody z działalności hurtowej, koszty inwestycji, przewidywany okres użytkowania sieci do obliczenia „wartości końcowej”), albo mają niewielkie znaczenie dla tej oceny (wybór metodologii sporządzenia planu) (99).

(164)

UPC podkreśla również, że Komisja powinna uwzględnić nie tylko poszczególne założenia, ale również powiązania pomiędzy nimi. UPC argumentuje na przykład, że niemożliwe jest osiągnięcie dużego stopnia penetracji przy jednocześnie wysokich cenach. Komisja oceniła metodologię i dane, na których oparto plan operacyjny i stwierdziła, że można je uznać za możliwe do przyjęcia przez prywatnego inwestora działającego w normalnych warunkach gospodarki rynkowej.

(165)

UPC argumentuje również, że nie uwzględnił w swoich obliczeniach dotyczących planu operacyjnego GNA faktu, że GNA będzie udzielać w początkowych latach działalności rabatów użytkownikom sieci, ponieważ te informacje zostały ujawnione dopiero w decyzji Komisji o wszczęciu formalnego postępowania wyjaśniającego. UPC argumentuje, że taki udział GNA w kosztach marketingowych całego projektu jeszcze bardziej zmniejsza wszelki zwrot finansowy z projektu dla inwestorów i stanowi kolejny dowód na to, że plan operacyjny GNA jest niewykonalny. Komisja zauważa w związku z tym, że oferowanie nowych usług z początku po obniżonych cenach w celu uzyskania pewnej wielkości bazy klientów jest normalną praktyką rynkową. Ponadto skutki finansowe udzielania tych rabatów zostały w pełni uwzględnione w planie operacyjnym GNA, który został przeanalizowany przez Komisję.

(166)

Odnośnie do modelu Arcadis (100), który został wskazany przez przedsiębiorstwo UPC jako ewentualny punkt odniesienia dla planu operacyjnego GNA, Komisja zauważa, że ten model nie został przedstawiony przez władze niderlandzkie, które potwierdziły, że pomiędzy badanym projektem a modelem Arcadis nie ma żadnego związku.

(167)

Ponadto Komisja nie dysponuje przesłankami wskazującymi na to, by kredyt w wysokości […] przyznany przez […] nie został udzielony na warunkach rynkowych. Stopa procentowa zastosowana przez […] (101) oraz potencjalna wartość gotowego środka trwałego jako zabezpieczenia stanowią wystarczające dowody na to, że kredyt został przyznany na warunkach rynkowych.

(168)

Po przeprowadzeniu formalnego postępowania wyjaśniającego oraz po dokonaniu oceny otrzymanych dodatkowych informacji, Komisja dochodzi do wniosku, że plan operacyjny GNA jest zgodny z zasadą prywatnego inwestora.

(169)

Plan operacyjny opiera się głównie na założeniu, że ewolucja rynku telekomunikacji i mediów w Niderlandach przełoży się na duży popyt na usługi szerokopasmowe o dużej prędkości, który zostanie w znacznym stopniu zaspokojony przez sieci FTTH. Z tej prognozy, która została poparta sprawozdaniem Stratix Consulting/Politechniki w Delft, wynikają założenia dotyczące cen i współczynnika penetracji dla sieci GNA. Wraz z innymi założeniami (np. kosztami inwestycji), czynniki te pozwalają wywnioskować, że projekt w wystarczającym stopniu wynagrodzi swoich inwestorów.

(170)

Komisja oceniła plan i zawarte w nim założenia poprzez odniesienie go w miarę możliwości do porównywalnych projektów, zweryfikowanie jego spójności wewnętrznej oraz realności jego założeń. Wniosek z przeprowadzonej oceny jest taki, że plan operacyjny jest poprawny pod względem metodologicznym i uwzględnia wszelkie istotne czynniki, które mogą mieć wpływ na powodzenie projektu.

(171)

Komisja stwierdza ponadto, że plan operacyjny GNA nie zawiera wyraźnie błędnych założeń. Założenia będące podstawą dla planu są realne, jeżeli rozpatrywać je na tle głównej prognozy w zakresie ewolucji rynków telekomunikacji i mediów. Wydają się też realne w odniesieniu do porównywalnych projektów. Zastrzeżenia, które można wnieść wobec niektórych założeń planu operacyjnego w kwestiach zasadniczych lub na podstawie innej prognozy przyszłej ewolucji właściwych rynków, nie wystarczają, by podważyć jego ogólną wiarygodność. Takie rozbieżności poglądów są nieuniknione przy dużej swobodzie oceny sytuacji podczas podejmowania decyzji inwestycyjnych dotyczących przedsiębiorczości.

(172)

Należy zauważyć, że dwóch prywatnych inwestorów, którzy również specjalizują się w inwestycjach w infrastrukturę komunikacyjną, ING RE i Reggefiber, objęło spore udziały w projekcie na podstawie planu operacyjnego. […] (102). Oprócz zwrotu finansowego, strategiczna wartość projektu (jako stosunkowo małego „projektu pilotażowego” mającego na celu zbadanie potencjału technologii FTTH na obszarach o gęstym zaludnieniu oraz nowatorskiego modelu działalności stanowiącego podstawę dla projektu (103) mogła się znacznie przyczynić do podjęcia przez inwestorów publicznych i prywatnych decyzji o zaakceptowaniu stosunkowo dużego stopnia ryzyka (104).

(173)

W świetle tych rozważań, Komisja stwierdza, że prywatny inwestor działający w normalnych warunkach gospodarki rynkowej mógłby zainwestować w GNA na podstawie jej planu operacyjnego.

(174)

Odnośnie do uwag przedstawionych przez UPC, ONO, FT, COM HEM i anonimowy podmiot, w których Komisja została poproszona o zajęcie twardego stanowiska w sprawie zastosowania zasady prywatnego inwestora w przedmiotowej sprawie ze względu na domniemany „precedensowy charakter” projektu wobec innych inwestycji szerokopasmowych w Europie, Komisja podkreśla, że ocenę zgodności z zasadą prywatnego inwestora należy zawsze przeprowadzać w sposób indywidualny, zgodnie z dotychczasowym orzecznictwem oraz jej praktyką decyzyjną w tym zakresie.

(175)

Ogólnie rzecz biorąc, Komisja stwierdza zatem, że inwestycja gminy Amsterdam nie stanowi pomocy państwa, ponieważ została dokonana w tym samym czasie, co znaczny wkład kapitałowy ze strony inwestora prywatnego, wniesiony w porównywalnych okolicznościach. Ponadto badanie planu operacyjnego również potwierdziło, że inwestycja jest zgodna z zasadą prywatnego inwestora.

(176)

Po wszczęciu formalnego postępowania wyjaśniającego władze niderlandzkie w zadowalający sposób odpowiedziały na początkowe wątpliwości wyrażone przez Komisję w decyzji o wszczęciu postępowania. W szczególności koszty wszystkich inwestycji wstępnych dokonanych przez gminę Amsterdam zostały zwrócone przez GNA. Komisja stwierdza, że gmina Amsterdam inwestuje w GNA na tych samych zasadach i warunkach, co prywatne podmioty zaangażowane w realizację projektu, które dokonują inwestycji na podstawie planu operacyjnego GNA.

(177)

Komisja stwierdza zatem, że inwestycja gminy Amsterdam w GNA nie stanowi pomocy państwa w rozumieniu art. 87 ust. 1 Traktatu WE, ponieważ jest zgodna z zasadą prywatnego inwestora,