European flag

Dziennik Urzędowy
Unii Europejskiej

PL

Seria C


C/2026/3699

5.8.2026

P10_TA(2026)0024

Próba przejęcia publicznego nadawcy na Litwie i zagrożenie dla demokracji w tym kraju

Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 22 stycznia 2026 r. w sprawie próby przejęcia publicznego nadawcy na Litwie i zagrożenia dla demokracji w tym kraju (2026/2568(RSP))

(C/2026/3699)

Parlament Europejski,

uwzględniając art. 2 i 7 Traktatu o Unii Europejskiej (TUE),

uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, w szczególności jego art. 114 i 258,

uwzględniając Kartę praw podstawowych Unii Europejskiej, w szczególności jej art. 11,

uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/1083 z 11 kwietnia 2024 r. w sprawie ustanowienia wspólnych ram dla usług medialnych na rynku wewnętrznym i zmiany dyrektywy 2010/13/UE (1) (europejski akt o wolności mediów), w szczególności jego art. 5 i 21,

uwzględniając orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) oraz Europejskiego Trybunału Praw Człowieka dotyczące wolności mediów,

uwzględniając protokół nr 29 w sprawie systemu publicznego nadawania w państwach członkowskich (2),

uwzględniając orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego Republiki Litewskiej dotyczące statusu konstytucyjnego i niezależności krajowego nadawcy publicznego, w szczególności jego orzeczenia z 21 grudnia 2006 r., 16 maja 2019 r. i 3 listopada 2020 r.,

uwzględniając zaktualizowaną listę kontrolną dotyczącą praworządności, sporządzoną przez Europejską Komisję na rzecz Demokracji przez Prawo (Komisja Wenecka), oraz unijny zestaw narzędzi na rzecz praworządności,

uwzględniając niedawne zmiany legislacyjne na Litwie, które mają wpływ na model finansowania krajowego nadawcy publicznego i których celem jest uproszczenie procedury odwołania jego dyrektora generalnego,

uwzględniając coroczne sprawozdania Komisji na temat praworządności, w szczególności sprawozdanie na temat praworządności z 2025 r., a konkretnie rozdział dotyczący sytuacji w zakresie praworządności na Litwie (SWD(2025)0915),

uwzględniając art. 136 ust. 2 i 4 Regulaminu,

A.

mając na uwadze, że wolne, niezależne i pluralistyczne media stanowią jeden z podstawowych filarów demokracji, praworządności i ochrony praw podstawowych w UE; mając na uwadze, że osłabienie pozycji krajowych nadawców publicznych podważa standardy wolności mediów w czasach, gdy nasilają się dezinformacja, obca ingerencja i polaryzacja polityczna;

B.

mając na uwadze, że dostawcy publicznych usług medialnych odgrywają kluczową rolę w zapewnianiu dostępu do bezstronnych informacji, dzięki czemu są gwarancją pluralizmu, kontrolują osoby sprawujące władzę, rozliczają organy publiczne, przeciwdziałają dezinformacji oraz umożliwiają świadome uczestnictwo demokratyczne; mając na uwadze, że nadawca publiczny może skutecznie pełnić te funkcje tylko wówczas, gdy jego instytucjonalna i redakcyjna niezależność jest w pełni zagwarantowana;

C.

mając na uwadze, że reformy wpływające na dostawców publicznych usług medialnych powinny być podejmowane w sposób przejrzysty i inkluzywny, w porozumieniu z odpowiednimi zainteresowanymi stronami, w tym dziennikarzami, społeczeństwem obywatelskim i ekspertami ds. mediów, oraz zgodnie z prawem UE;

D.

mając na uwadze, że dostawcy publicznych usług medialnych odgrywają szczególną rolę na wewnętrznym rynku usług medialnych, gdyż dzięki nim obywatele i przedsiębiorstwa uzyskują dostęp do zróżnicowanej oferty treści, w tym wysokiej jakości informacji oraz bezstronnego i wyważonego przekazu medialnego, a zatem odgrywają zasadniczą rolę w ochronie podstawowego prawa do wolności wypowiedzi i informacji, umożliwiając ludziom poszukiwanie i otrzymywanie różnorodnych informacji, a także w promowaniu wartości takich jak demokracja, różnorodność kulturowa i spójność społeczna;

E.

mając na uwadze, że niezależne funkcjonowanie dostawców publicznych usług medialnych wymaga solidnych krajowych gwarancji prawnych, aby chronić ich niezależność redakcyjną i instytucjonalną oraz zapewnić bezstronne przekazywanie różnorodnych informacji i opinii; mając na uwadze, że zgodnie z art. 3 europejskiego aktu o wolności mediów państwa członkowskie muszą szanować prawo obywateli do dostępu do różnorodnych treści medialnych niezależnych pod względem redakcyjnym, gdyż sprzyja to wolnemu i demokratycznemu dyskursowi; mając na uwadze, że art. 5 europejskiego aktu o wolności mediów urzeczywistnia te zasady, ustanawiając wiążące gwarancje dotyczące przejrzystych i obiektywnych procedur powoływania i odwoływania dyrektora zarządzającego lub członków zarządu dostawców publicznych usług medialnych, w tym przepisy przewidujące, że każde wcześniejsze odwołanie ma charakter wyjątkowy, musi być należycie uzasadnione oraz podlega obowiązkowi uprzedniego powiadomienia i kontroli sądowej; mając na uwadze, że art. 5 ust. 3 europejskiego aktu o wolności mediów zobowiązuje państwa członkowskie do dbania o to, aby „procedury finansowania dostawców publicznych usług medialnych opierały się na ustanowionych z wyprzedzeniem przejrzystych i obiektywnych kryteriach”, co zagwarantuje odpowiednie, stabilne i przewidywalne zasoby finansowe dostosowane do ich misji publicznej oraz niezależność redakcyjną; mając na uwadze, że zgodnie z art. 21 europejskiego aktu o wolności mediów krajowe środki ustawodawcze, regulacyjne lub administracyjne, które mogą mieć wpływ na pluralizm mediów lub niezależność redakcyjną, muszą być należycie uzasadnione i proporcjonalne;

F.

mając na uwadze, że w orędziu o stanie Unii z 2025 r. przewodnicząca Komisji podkreśliła, że upadek tradycyjnych i niezależnych mediów w niektórych częściach UE doprowadził do powstania próżni informacyjnej, w której rządzi dezinformacja, co stanowi poważne zagrożenie dla demokracji; mając na uwadze, że przewodnicząca Komisji zaznaczyła także, iż niezależne media mają zasadnicze znaczenie dla pociągania do odpowiedzialności osób sprawujących władzę i zapobiegania korupcji oraz że zawłaszczenie mediów jest często pierwszym etapem działań typowych dla władz autorytarnych, które umożliwiają regres demokracji i korupcję poza zasięgiem kontroli publicznej;

G.

mając na uwadze, że doświadczenia w niektórych państwach członkowskich i na świecie pokazują, że próby przejęcia mediów publicznych mogą stanowić pierwszy krok ku poważniejszemu regresowi demokracji;

H.

mając na uwadze, że zgodnie z konstytucją Republiki Litewskiej krajowemu nadawcy publicznemu powierzono szczególną misję w interesie publicznym polegającą na dbaniu o to, aby społeczeństwo było odpowiednio informowane na szczeblu krajowym w sposób sprzyjający konstytucyjnym i wspólnym wartościom ludzkim; mając na uwadze, że zgodnie z konstytucją Republiki Litewskiej realizując misję powierzoną mu na mocy ustawy zasadniczej, krajowy nadawca publiczny musi opierać swoją działalność na zasadach demokracji pluralistycznej, obiektywizmu, bezstronności oraz poszanowania godności ludzkiej i praw podstawowych, w tym wolności przekonań i wolności wypowiedzi;

I.

mając na uwadze, że Trybunał Konstytucyjny Republiki Litewskiej uznał, że misja konstytucyjna krajowego nadawcy publicznego implikuje jego niezależność i że każdy model kontroli musi pozostawać zgodny z zasadą niezależności nadawcy i nie może wiązać się z cenzurą ani ingerencją polityczną;

J.

mając na uwadze, że po wyborach parlamentarnych na Litwie w 2024 r. utworzono koalicję rządzącą, w której skład wchodzi skrajnie prawicowa populistyczna partia Świt Niemna (Nemuno Aušra); mając na uwadze, że 25 kwietnia 2024 r. Trybunał Konstytucyjny Republiki Litewskiej stwierdził, że przywódca tej partii dopuścił się rażącego naruszenia konstytucji i złamał przysięgę konstytucyjną poprzez antysemickie i podżegające do nienawiści oświadczenia; mając na uwadze, że ustalenia te zostały następnie potwierdzone przez sąd pierwszej instancji; mając na uwadze, że ani koalicja rządząca, ani partia Świt Niemna nie zdystansowały się od tych działań; mając na uwadze, że lider partii Świt Niemna nadal odgrywa znaczącą rolę w rządzącej większości i aktywnie wspiera kampanię wymierzoną w Litewskie Radio i Telewizję (LRT);

K.

mając na uwadze, że premier Litwy wywodzący się z koalicji rządzącej musiał zrezygnować w lipcu 2025 r. w następstwie ustaleń dziennikarzy śledczych, w tym doniesień LRT, które wzbudziły poważne obawy dotyczące jego ewentualnego zaangażowania w praktyki korupcyjne; mając na uwadze, że pod koniec 2025 r. inicjatywy ustawodawcze wpływające na finansowanie LRT i zarządzanie tym podmiotem wzbudziły na szczeblu krajowym i międzynarodowym obawy o wolność mediów i niezależność instytucjonalną;

L.

mając na uwadze, że z inicjatywy członków rządzącej większości parlamentarnej, litewską Krajową Izbę Kontroli upoważniono do przeprowadzenia kompleksowej kontroli wykonania zadań przez LRT, w ramach której oceniono jego działalność w latach 2021–2024 pod względem gospodarności, wydajności i skuteczności; mając na uwadze, że w swoich wnioskach litewska Krajowa Izba Kontroli stwierdziła, że zdecydowana większość strategicznych i operacyjnych wskaźników efektywności LRT została osiągnięta na poziomie co najmniej 90 % oraz że planowanie i wykorzystanie zasobów finansowych LRT było uzasadnione i przejrzyste, przy czym uwagi wymagają niektóre aspekty, takie jak zamówienia publiczne i procedury rekrutacji personelu; mając na uwadze, że zalecenia z audytu służyły dalszej poprawie procedur wewnętrznych i że nie zalecono zmian w modelu finansowania, strukturze zarządzania czy kierownictwie LRT ani nie zwrócono się o podjęcie działań politycznych czy instytucjonalnych w tym zakresie; mając na uwadze, że po tych ustaleniach litewskiej Krajowej Izby Kontroli nastąpiły dalsze działania, w tym inspekcje w pokrywających się terminach, wnioski kierowane do innych organów państwowych o weryfikację działalności LRT oraz powtarzające się ataki publiczne na kierownictwo LRT; mając na uwadze, że niektóre organizacje medialne i dziennikarskie ostrzegły, że wyniki audytu są myląco prezentowane opinii publicznej i wybiórczo wykorzystywane w dyskursie politycznym; mając na uwadze, że zalecenia z audytu ani inne argumenty nie mogą uzasadniać środków ustawodawczych sprzecznych z litewską konstytucją i europejskim aktem o wolności mediów;

M.

mając na uwadze, że 27 listopada 2025 r. parlament Litwy przyjął poprawki do ustawy o litewskiej krajowej radiofonii i telewizji, w wyniku czego budżet LRT na lata 2026–2028 zamrożono na poziomie z 2025 r., tj. 79,6 mln EUR, i zmniejszono jego przyszły udział w dochodach podatkowych, co doprowadziło do strukturalnego i długoterminowego obniżenia finansowania publicznego; mając na uwadze, że zmiany te zostały wprowadzone na krótko przed ich przyjęciem, a przyjęte zostały w przeddzień nowego roku budżetowego bez odpowiedniej debaty, co wśród podmiotów zainteresowanych kwestią wolności mediów budzi poważne obawy co do pewności prawa, uzasadnionych oczekiwań i zgodności z zasadą vacatio legis będącą nieodłącznym elementem rządów prawa;

N.

mając na uwadze, że następnie przedłożono projekty ustaw obniżających zabezpieczenia przed wczesnym odwołaniem dyrektora generalnego LRT przez Radę LRT, w której dwie trzecie (8 z 12) członków mianują władze polityczne, mianowicie prezydent i parlament (po czterech); mając na uwadze, że w owych projektach ustaw proponuje się zastąpienie większości kwalifikowanej niezbędnej do odwołania dyrektora generalnego zwykłą większością głosów, zniesienie wymogu uzasadnienia względami interesu publicznego oraz wprowadzenie tajnego głosowania w Radzie LRT;

O.

mając na uwadze, że te inicjatywy ustawodawcze wprowadzono i realizowano w ramach przyspieszonych procedur, przy braku obiektywnie uzasadnionych okoliczności wyjątkowych, co narusza zasady przejrzystości, inkluzywności i znaczącego udziału zainteresowanych stron i społeczeństwa obywatelskiego oraz nie spełnia unijnych ani konstytucyjnych standardów odpowiedzialnego sprawowania rządów; mając na uwadze, że Rada Europy, Europejska Unia Nadawców, międzynarodowe organizacje dziennikarzy, Wydział Prawny parlamentu Litwy, Litewski Krajowy Komitet ds. UNESCO oraz przedstawiciel Organizacji Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie (OBWE) ds. wolności mediów zgodnie ostrzegają, że środki te znacznie zwiększają podatność LRT na naciski polityczne; mając na uwadze, że Specjalna Służba Śledcza Republiki Litewskiej – krajowy organ antykorupcyjny – zidentyfikowała zagrożenia związane z korupcją w swojej ocenie proponowanych zmian legislacyjnych i stwierdziła, że wprowadzenie tajnego głosowania w odniesieniu do odwołania dyrektora generalnego LRT może być sprzeczne z zasadami przejrzystości, otwartości i odpowiedzialności publicznej, które są podwaliną demokratycznych rządów i państwa prawa;

P.

mając na uwadze, że ostrze proponowanych zmian jest najwyraźniej wymierzone przeciwko urzędującej dyrektor generalnej LRT, o czym świadczą publiczne oświadczenia złożone w toku prac legislacyjnych, będące wyrazem niezadowolenia z wyników jej pracy i wyraźnie wskazujące na zamiar odwołania jej ze stanowiska; mając na uwadze, że przepisy wymierzone w konkretną osobę (prawo ad personam) nie są zgodne z zasadami praworządności, w tym z zasadą pewności prawa, większością przepisów i zakazem arbitralnego sprawowania władzy;

Q.

mając na uwadze, że 9 grudnia 2025 r. pracownicy LRT podjęli strajk, aby zaprotestować przeciwko tym zmianom, które – jak ostrzegają – „zlikwidowałyby gwarancje chroniące niezależność LRT”; mając na uwadze, że próby przejęcia LRT spowodowały falę publicznych protestów, kilkadziesiąt tysięcy obywateli demonstrowało w Wilnie 9 grudnia i w dniach 16–18 grudnia 2025 r., a ponad 140 tys. podpisało publiczną petycję przeciwko inicjatywom ustawodawczym, co świadczy o szerokim zaniepokojeniu społecznym o wolność mediów i standardy demokratyczne na Litwie;

R.

mając na uwadze, że Parlament Europejski ma obowiązek solidaryzować się ze społeczeństwem obywatelskim broniącym wartości demokratycznych, w tym wolności wypowiedzi, mediów i zgromadzeń, oraz podejmować zdecydowane działania w przypadku wystąpienia w UE systemowych zagrożeń dla demokracji, praworządności i wolności mediów;

S.

mając na uwadze, że po wstrzymaniu przyspieszonych inicjatyw ustawodawczych powołano parlamentarną grupę roboczą w celu zbadania modelu zarządzania LRT; mając na uwadze, że Stowarzyszenie Dziennikarzy Zawodowych i grupa inicjatywna dziennikarzy LRT odmówiły udziału w tej grupie, wskazując na brak dialogu, wybiórcze zaproszenia i oświadczenia, z których wynika, że zakwestionowane zmiany zostaną ponownie wzięte pod uwagę; mając na uwadze, że organizacje te ostrzegły, iż proces ten grozi legitymizacją ingerencji politycznej pod pozorem konsultacji oraz ponownymi próbami wprowadzenia pośredniej cenzury i osłabieniem gwarancji niezależności redakcyjnej;

T.

mając na uwadze, że w związku z podjętymi inicjatywami ustawodawczymi mającymi wpływ na zarządzanie LRT nadawcę skrytykowano za wykorzystywanie czasu antenowego i zasobów na rzecz akcji protestacyjnych dziennikarzy w obronie wolności wypowiedzi, co obejmowało również transmisję minut ciszy; mając na uwadze, że takie oświadczenia mogą powodować presję polityczną i mieć niekorzystny wpływ na niezależność redakcyjną;

U.

mając na uwadze, że według Platformy Rady Europy na rzecz Bezpieczeństwa Dziennikarzy przydział środków finansowych na podstawie PKB dla mediów publicznych na Litwie jest już jednym z najniższych w UE, a LRT ostrzegło, że przedłużające się ograniczenia finansowe utrudniłyby mu wypełnianie prawnie umocowanej roli jako głównego krajowego źródła informującego o sytuacjach kryzysowych i nadzwyczajnych, w tym jego zdolność do utrzymania nieprzerwanego nadawania w sytuacjach nadzwyczajnych w kraju;

V.

mając na uwadze, że w swoim sprawozdaniu na temat praworządności z 2025 r. Komisja wydała zalecenia krajowe dla Litwy i wezwała do dalszych wysiłków na rzecz wzmocnienia niezależności i stabilnego finansowania mediów publicznych oraz przejrzystego zarządzania nimi, w tym zabezpieczeń przed wpływami politycznymi w procedurach powoływania i odwoływania;

W.

mając na uwadze, że LRT zwróciło się do Komisji Weneckiej Rady Europy o wydanie w trybie pilnym opinii w sprawie zmian oczekujących na przyjęcie; mając na uwadze, że Komisja Wenecka postanowiła przygotować w trybie pilnym opinię w sprawie odpowiednich zmian legislacyjnych, co podkreśla powagę sytuacji; mając na uwadze, że 19 i 20 stycznia Komisja Wenecka udała się na Litwę, aby ocenić sytuację;

1.

dostrzega i docenia zasadniczą rolę mediów publicznych, w szczególności krajowych dostawców usług medialnych realizujących misję publiczną, w ochronie i promowaniu wartości zapisanych w art. 2 TUE oraz w przeciwdziałaniu dezinformacji, propagandzie i innym formom manipulacji informacjami, a tym samym w ochronie pluralistycznej i odpornej demokracji; podkreśla, że niezależne i wiarygodne media są niezbędne dla rozliczalności demokratycznej, gdyż umożliwiają obywatelom kontrolowanie osób sprawujących władzę oraz wykrywanie korupcji i nadużywania stanowisk; podkreśla, że osłabianie niezależnych mediów znacznie osłabia rozliczalność demokratyczną, ułatwia rozpowszechnianie dezinformacji i korupcję oraz odbiera obywatelom zdolność do rozliczania osób sprawujących władzę;

2.

zauważa, że próby polaryzacji społeczeństwa, osłabienia zaufania do instytucji demokratycznych i podkopania niezależnych mediów służą celom wojny hybrydowej prowadzonej przez Federację Rosyjską i inne wrogie mocarstwa przeciwko UE i jej państwom członkowskim w celu obniżenia odporności demokratycznej; podkreśla, że silni i niezależni nadawcy publiczni stanowią kluczową linię obrony przed taką wrogą ingerencją;

3.

wzywa Komisję i państwa członkowskie do uznania dziennikarstwa śledczego za kluczowy element odporności demokratycznej oraz do zadbania o to, aby media publiczne były w stanie strukturalnie i finansowo wspierać dziennikarstwo śledcze, w tym w ramach długoterminowych i zasobochłonnych śledztw, oraz aby dziennikarze legalnie wykonujący swoje obowiązki byli chronieni przed wszelkimi bezpośrednimi lub pośrednimi naciskami politycznymi, zastraszaniem lub odwetem;

4.

wyraża pełną solidarność z litewskimi dziennikarzami, LRT i podmiotami społeczeństwa obywatelskiego broniącymi wolności mediów, w tym niezależności instytucjonalnej i redakcyjnej LRT;

5.

potępia wszelkie próby podważenia niezależności LRT, w tym środki ustawodawcze i administracyjne oraz naciski polityczne mające na celu uzyskanie kontroli politycznej nad LRT;

6.

uważa, że zamrożenie finansowania dla LRT i jego obniżenie, choć nie ma ku temu obiektywnych przesłanek ekonomicznych, stanowi nacisk polityczny niezgodny z gwarancjami konstytucyjnymi i art. 5 ust. 3 europejskiego aktu o wolności mediów;

7.

uważa, że proponowane zmiany mające na celu obniżenie poziomu zabezpieczeń w przypadku wcześniejszego odwołania dyrektora generalnego LRT mogą umożliwić arbitralną ingerencję polityczną i są sprzeczne zarówno z gwarancjami konstytucyjnymi, jak i europejskimi standardami niezależności mediów publicznych, w tym z art. 5 ust. 2 europejskiego aktu o wolności mediów;

8.

zdecydowanie potępia wszelkie formy ustawodawstwa ad personam i przypomina, że przepisy wymierzone w konkretne osoby w związku z niezależnym wykonywaniem przez nie działalności zawodowej są sprzeczne z zasadami demokracji pluralistycznej i państwa prawa;

9.

podkreśla, że zastosowanie przyspieszonych procedur ustawodawczych w odniesieniu do tych zmian nie ma obiektywnych i uzasadnionych konstytucyjnie podstaw, nie zapewnia przejrzystości, inkluzywności i realnego udziału kluczowych zainteresowanych stron i społeczeństwa obywatelskiego oraz nie spełnia wymogów przejrzystej, rozliczalnej, inkluzywnej i demokratycznej procedury stanowienia prawa nieodłącznie związanej z zasadą praworządności i najlepszymi europejskimi praktykami w zakresie procesu legislacyjnego;

10.

wzywa parlament Litwy do odrzucenia zmian oczekujących na przyjęcie, w tym dotyczących obniżenia progu wymaganego do odwołania dyrektora generalnego LRT, zniesienia wymogu, aby odwołanie opierało się na obiektywnych względach interesu publicznego, oraz wprowadzenia tajnych głosowań, a także do dopilnowania, aby wszelkie zmiany legislacyjne, jeśli okażą się potrzebne, były przyjmowane dopiero po wydaniu opinii przez Komisję Wenecką oraz były zgodne z europejskim aktem o wolności mediów i zaleceniami Komisji Weneckiej oraz przedstawiciela Organizacji Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie ds. wolności mediów;

11.

wzywa parlament i rząd Litwy do ograniczenia do minimum politycznego wpływu na tworzenie Rady LRT, w tym poprzez ograniczenie liczby mandatów przyznawanych osobom nominowanym przez organy polityczne i wprowadzenie odpowiednich wymogów zawodowych dla członków Rady; ponadto wzywa parlament i rząd litewski do nieprzyjmowania nowych i uchylenia już przyjętych środków ustawodawczych i ram budżetowych, które podważają niezależność LRT, oraz do zapewnienia mu stabilnego, przewidywalnego i odpowiedniego finansowania zgodnego z wymogami europejskiego aktu o wolności mediów, w szczególności do uchylenia wymogów sprzecznych z art. 5 europejskiego aktu o wolności mediów w odniesieniu do ochrony zarządów mediów publicznych przed odwołaniem z powodów politycznych i do zapewnienia stabilnego finansowania nadawcy publicznego;

12.

zwraca się do Komisji o monitorowanie wszelkich zmian dotyczących wolności mediów i niezależności mediów publicznych na Litwie, o ocenę zgodności przyjętych i oczekujących na przyjęcie zmian z europejskim aktem o wolności mediów i zasadą praworządności, o odpowiednie poinformowanie władz litewskich oraz o wykorzystanie wszystkich narzędzi, w tym postępowań w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego i unijnego zestawu narzędzi na rzecz praworządności, w przypadku nieprzestrzegania przepisów;

13.

wzywa władze litewskie, aby zintensyfikowały szerokie i przejrzyste konsultacje ze społeczeństwem obywatelskim, przedstawicielami mediów i instytucjami UE na temat zarządzania mediami publicznymi oraz finansowania; zwraca się do partii politycznych o dokładne rozważenie proponowanych zmian do ustawy o LRT i dopilnowanie, by przyszłe zmiany legislacyjne były przedmiotem konsultacji społecznych, w których udział wezmą również krajowi i międzynarodowi dziennikarze, organizacje działające na rzecz wolności mediów oraz kierownictwo LRT;

14.

przypomina, że doświadczenia innych państw członkowskich i na całym świecie pokazują, iż próby przejęcia mediów publicznych są często pierwszym etapem głębszego regresu demokracji, który prowadzi do ograniczenia wolności mediów, niezależności sądów i uczciwości wyborów; z dużym zaniepokojeniem zauważa, że media publiczne i publiczni nadawcy w całej Europie są coraz częściej przedmiotem ataków politycznych i ideologicznych, kampanii oszczerstw, zastraszania oraz prób podważania ich niezależności redakcyjnej i stabilnego finansowania przez skrajnie prawicowe podmioty dążące do osłabienia niezależnego dziennikarstwa i demokratycznych mechanizmów kontroli i równowagi;

15.

przypomina o istotnej roli, jaką publiczni nadawcy odgrywają w utrzymaniu pluralizmu mediów, jak zaznaczono w protokole nr 29 załączonym do traktatów; wzywa państwa członkowskie do zapewnienia odpowiednich środków finansowych i technicznych, aby nadawcy publiczni mogli pełnić swą rolę społeczną i służyć interesowi publicznemu; ponadto wzywa państwa członkowskie do zagwarantowania nadawcom publicznym niezależności redakcyjnej poprzez udzielenie im ochrony – na podstawie jasno określonych ram regulacyjnych – przed wszelkiego rodzaju ingerencjami rządowymi, politycznymi i komercyjnymi, a jednocześnie do zapewnienia niezależności i pełnej autonomii w zarządzaniu wszystkim organom publicznym i podmiotom mającym uprawnienia wykonawcze w dziedzinie radia i telewizji oraz telekomunikacji;

16.

podkreśla, że ochrona niezależności mediów publicznych jest wspólnym europejskim obowiązkiem i podstawowym warunkiem wiarygodności UE jako wspólnoty opartej na demokracji, praworządności i prawach podstawowych;

17.

z zadowoleniem przyjmuje zobowiązanie Komisji do wzmocnienia odporności mediów w całej UE, w tym przez zwiększenie finansowania i ukierunkowane wsparcie dla niezależnych, lokalnych i publicznych mediów; zaznacza, że takie wsparcie ma zasadnicze znaczenie dla zapobiegania regresowi demokracji i dla ochrony świadomego uczestnictwa obywatelskiego;

18.

zobowiązuje swoją przewodniczącą do przekazania niniejszej rezolucji Komisji, Radzie, parlamentowi Litwy, prezydentowi i rządowi Republiki Litewskiej oraz Radzie Europy.


(1)   Dz.U. L, 2024/1083, 17.4.2024, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2024/1083/oj.

(2)   Dz.U. C 326 z 26.10.2012, s. 312, ELI: http://data.europa.eu/eli/treaty/tfeu_2012/pro_29/oj.


ELI: http://data.europa.eu/eli/C/2026/3699/oj

ISSN 1977-1002 (electronic edition)