|
Dziennik Urzędowy |
PL Seria C |
|
C/2026/1806 |
17.3.2026 |
Notyfikacja na podstawie art. 114 ust. 4 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej – wniosek o upoważnienie do utrzymania w mocy środków krajowych bardziej rygorystycznych niż przepisy przewidziane przez środek harmonizujący UE
(Tekst mający znaczenie dla EOG)
(C/2026/1806)
1.
Pismami z dnia 28 listopada i 26 grudnia 2025 r. Francja powiadomiła Komisję o zamiarze utrzymania we francuskim kodeksie ochrony środowiska przepisów krajowych dotyczących niszczenia niesprzedanych produktów, innych od przepisów rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/1781 z dnia 13 czerwca 2024 r. w sprawie ustanowienia ram ustalania wymogów ekoprojektu w odniesieniu do zrównoważonych produktów (1). Notyfikacja dotyczy objęcia średnich przedsiębiorstw zakazem niszczenia niesprzedanych produktów wymienionych w załączniku VII do rozporządzenia (UE) 2024/1781 przed 2030 r. oraz objęcia wszystkich przedsiębiorstw przepisami krajowymi dotyczącymi zakazu niszczenia niesprzedanych produktów należących do innych grup produktów, których nie wymieniono w załączniku VII. Francja uważa, że przepisy krajowe, które zamierza utrzymać z ważnych względów określonych w art. 36 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE) i dotyczących ochrony środowiska, są bardziej rygorystyczne niż przepisy rozporządzenia (UE) 2024/1781.
2.
Art. 25 ust. 1 rozporządzenia (UE) 2024/1781 stanowi, że niszczenie niesprzedanych produktów konsumpcyjnych wymienionych w załączniku VII jest zakazane w przypadku dużych przedsiębiorstw od dnia 19 lipca 2026 r., a w przypadku średnich przedsiębiorstw od dnia 19 lipca 2030 r. Zakaz ten nie ma zastosowania do mikroprzedsiębiorstw i małych przedsiębiorstw.Zniszczenie definiuje się jako celowe uszkodzenie lub pozbycie się produktu jako odpadu, z wyjątkiem pozbycia się wyłącznie w celu przekazania takiego produktu do przygotowania go do ponownego użycia, w tym operacji odnowienia lub regeneracji. Oznacza to, że zgodnie z rozporządzeniem (UE) 2024/1781 recykling uznaje się za zniszczenie.
W załączniku VII wymieniono odzież i dodatki odzieżowe oraz obuwie jako produkty konsumpcyjne, których niszczenie jest zabronione. Komisja może przyjmować akty delegowane, aby dodać do tego wykazu nowe kategorie produktów.
3.
Francuski kodeks ochrony środowiska wymaga przyjęcia zrównoważonych praktyk produkcji i zarządzania w odniesieniu do niesprzedanych produktów od wszystkich przedsiębiorstw, niezależnie od ich wielkości. Od końca 2023 r. niesprzedane produkty należy ponownie wykorzystać, w szczególności jako darowiznę; w przeciwnym razie należy je poddać recyklingowi.W odniesieniu do produktów wymienionych w załączniku VII do rozporządzenia (UE) 2024/1781, a mianowicie odzieży, dodatków odzieżowych i obuwia, Francja zamierza utrzymać swoje przepisy krajowe mające zastosowanie do średnich przedsiębiorstw w latach 2026–2030. Obecne obowiązki krajowe miałyby zatem zastosowanie do tego rodzaju podmiotów gospodarczych w sposób nieprzerwany do czasu rozpoczęcia stosowania obowiązków wynikających z rozporządzenia (UE) 2024/1781 w dniu 19 lipca 2030 r.
W tym kontekście należy również zauważyć, że w odniesieniu do produktów objętych załącznikiem VII do rozporządzenia (UE) 2024/1781 Francja zamierza zmienić swoje przepisy w celu dostosowania krajowych wymogów dotyczących tych produktów do wymogów rozporządzenia poprzez: (i) wyłączenie recyklingu z operacji dozwolonych w odniesieniu do produktów objętych zakazem; oraz (ii) zwolnienie mikroprzedsiębiorstw i małych przedsiębiorstw z obowiązku przestrzegania zakazu. W tym celu Francja notyfikowała projekt przepisów, w którym uwzględniono te zmiany, przedstawiony Radzie Ministrów w dniu 10 listopada 2025 r.
Ponadto Francja zamierza utrzymać swoje przepisy krajowe dotyczące niszczenia niesprzedanych produktów w odniesieniu do innych grup produktów nieobjętych załącznikiem VII do rozporządzenia (UE) 2024/1781, tj. produktów, w przypadku których w rozporządzeniu nie wprowadzono żadnych przepisów szczegółowych ograniczających ich niszczenie. Zgodnie z tymi przepisami krajowymi, które mają zastosowanie do przedsiębiorstw każdej wielkości, nadal miałyby zastosowanie krajowe obowiązki związane z zarządzaniem niesprzedanymi produktami konsumpcyjnymi, czyli w pierwszej kolejności ponowne użycie, a w przeciwnym razie recykling.
4.
Jako podstawę utrzymania przepisów krajowych określających, po pierwsze, środki krajowe mające zastosowanie do innych grup produktów niewymienionych w załączniku VII do rozporządzenia (UE) 2024/1781, Francja wskazuje na motyw 59 rozporządzenia, zgodnie z którym „nie należy uniemożliwiać państwom członkowskim wprowadzania lub utrzymywania środków krajowych w odniesieniu do niszczenia niesprzedanych produktów konsumpcyjnych w przypadku produktów, które nie podlegają zakazowi na mocy niniejszego rozporządzenia, pod warunkiem że takie środki są zgodne z prawem Unii.”.Według Francji co roku niszczonych jest prawie 10 000 t niesprzedanych produktów niespożywczych. We wszystkich sektorach łącznie wartość niesprzedanych produktów odpowiada średnio 3 % obrotów przedsiębiorstw we Francji. Ponadto Francja zwraca uwagę, że przekierowanie 1 kg tekstyliów i bielizny pościelowej z odpadów z gospodarstw domowych do ponownego użycia lub recyklingu pozwala zaoszczędzić 14 kg ekwiwalentu dwutlenku węgla. Zdaniem Francji utrzymanie przepisów krajowych pomoże ograniczyć ilość odpadów oraz chronić zasoby naturalne, różnorodność biologiczną i klimat.
Francja podkreśla także, że podmioty gospodarcze zaczęły się organizować i dostosowywać swoje praktyki do tych wymogów. Wymogi powinny obejmować wszystkie przedsiębiorstwa, niezależnie od ich wielkości, zwłaszcza że niektóre sektory, np. sektor meblarski, składają się w dużej mierze z MŚP. Francja podkreśla również, że środki krajowe mają zastosowanie w sposób niedyskryminacyjny do wszystkich przedsiębiorstw działających na terytorium tego kraju, zarówno francuskich, jak i zagranicznych, i dotyczą zarówno produktów krajowych, jak i produktów wytwarzanych w innych państwach członkowskich i przywożonych do Francji.
Po drugie, w odniesieniu do grup produktów wymienionych w załączniku VII do rozporządzenia (UE) 2024/1781 Francja zauważa, że o ile w przypadku dużych przedsiębiorstw w 2026 r. przepisy krajowe zostaną płynnie zastąpione przepisami rozporządzenia, to w przypadku średnich przedsiębiorstw takie zastąpienie nie będzie miało miejsca. W latach 2026–2030 Francja byłaby zatem zmuszona zawiesić wszystkie obowiązki średnich przedsiębiorstw. Nastąpiłby powrót do niszczenia niesprzedanych produktów w tym sektorze, a korzyści w zakresie ochrony środowiska zostałyby zaprzepaszczone.
5.
Komisja rozpatrzy notyfikację Francji zgodnie z art. 114 ust. 4 i 6 TFUE. Art. 114 ust. 4 stanowi, że jeżeli po przyjęciu unijnego środka harmonizującego państwo członkowskie uzna za niezbędne utrzymanie przepisów krajowych uzasadnionych ważnymi względami określonymi w artykule 36 TFUE lub dotyczącymi ochrony środowiska, lub środowiska pracy, notyfikuje je Komisji, wskazując powody ich utrzymania. Od otrzymania notyfikacji o krajowych przepisach Komisja ma, zgodnie z art. 114 ust. 6, sześć miesięcy na ich zatwierdzenie lub odrzucenie. W tym okresie Komisja sprawdza, czy przepisy krajowe można uznać za środek istniejący przed harmonizacją i stanowiący odstępstwo od przepisów harmonizacyjnych. W takim wypadku Komisja sprawdza, czy utrzymanie tych przepisów jest uzasadnione ważnymi względami określonymi w art. 36 TFUE lub dotyczącymi ochrony środowiska oraz czy nie są one środkiem arbitralnej dyskryminacji lub ukrytym ograniczeniem w handlu i czy nie stanowią zbędnej i nieproporcjonalnej przeszkody w funkcjonowaniu rynku wewnętrznego.
6.
Każda strona, która chciałaby zgłosić uwagi dotyczące wspomnianej notyfikacji, musi je przesłać do Komisji na jeden z adresów podanych poniżej w ciągu 30 dni od opublikowania niniejszej informacji. Żadne uwagi nadesłane po upływie tego terminu nie będą brane pod uwagę.
7.
Dodatkowych informacji na temat notyfikacji przedłożonej przez Francję udziela:|
Komisja Europejska |
|
Dyrekcja Generalna ds. Środowiska |
|
DG ENV – Dział B4 Zrównoważone produkty |
|
BRE2 09/DCS |
|
1049 Bruxelles/Brussel |
|
BELGIQUE/BELGIË |
E-mail: ENV-PRODUCT-POLICY@ec.europa.eu
(1) Dz.U. L, 2024/1781, 28.6.2024, http://data.europa.eu/eli/reg/2024/1781/oj.
ELI: http://data.europa.eu/eli/C/2026/1806/oj
ISSN 1977-1002 (electronic edition)