European flag

Dziennik Urzędowy
Unii Europejskiej

PL

Seria C


C/2025/1317

13.3.2025

P9_TA(2024)0209

Dobrowolne partnerstwo między UE a Wybrzeżem Kości Słoniowej: egzekwowanie prawa i zarządzanie w dziedzinie leśnictwa oraz handel drewnem i produktami z drewna z Unią Europejską (rezolucja)

Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 10 kwietnia 2024 r. w sprawie wniosku dotyczącego decyzji Rady w sprawie zawarcia, w imieniu Unii, Umowy o dobrowolnym partnerstwie pomiędzy Unią Europejską a Republiką Wybrzeża Kości Słoniowej dotyczącej egzekwowania prawa i zarządzania w dziedzinie leśnictwa oraz handlu drewnem i produktami z drewna z Unią Europejską (FLEGT) (COM(2023)0383 – C9-0035/2024 – 2023/0222R(NLE))

(C/2025/1317)

Parlament Europejski,

uwzględniając wniosek Komisji z dnia 13 lipca 2023 r. dotyczący decyzji Rady w sprawie zawarcia Umowy o dobrowolnym partnerstwie pomiędzy Unią Europejską a Republiką Wybrzeża Kości Słoniowej dotyczącej egzekwowania prawa i zarządzania w dziedzinie leśnictwa oraz handlu drewnem i produktami z drewna z Unią Europejską (FLEGT) (COM(2023)0383),

uwzględniając projekt decyzji Rady w sprawie zawarcia Umowy o dobrowolnym partnerstwie pomiędzy Unią Europejską a Republiką Wybrzeża Kości Słoniowej dotyczącej egzekwowania prawa i zarządzania w dziedzinie leśnictwa oraz handlu drewnem i produktami z drewna z Unią Europejską (12247/2023),

uwzględniając projekt Umowy o dobrowolnym partnerstwie pomiędzy Unią Europejską a Republiką Wybrzeża Kości Słoniowej dotyczącej egzekwowania prawa i zarządzania w dziedzinie leśnictwa oraz handlu drewnem i produktami z drewna z Unią Europejską (12902/2023),

uwzględniając wniosek o wyrażenie zgody przedstawiony przez Radę na mocy art. 207 ust. 3 akapit pierwszy i art. 207 ust. 4 akapit pierwszy, w powiązaniu z art. 218 ust. 6 akapit drugi lit. a) ppkt (v) oraz art. 218 ust. 7 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (C9-0035/2024),

uwzględniając rozporządzenie Rady (WE) nr 2173/2005 z dnia 20 grudnia 2005 r. w sprawie ustanowienia systemu zezwoleń na przywóz drewna do Wspólnoty Europejskiej (1) (rozporządzenie FLEGT),

uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 995/2010 z dnia 20 października 2010 r. ustanawiające obowiązki podmiotów wprowadzających do obrotu drewno i produkty z drewna (2) (unijne rozporządzenie w sprawie drewna),

uwzględniając komunikat Komisji z dnia 11 grudnia 2019 r. w sprawie Europejskiego Zielonego Ładu (COM(2019)0640) oraz rezolucję Parlamentu w tej sprawie z dnia 15 stycznia 2020 r.  (3),

uwzględniając swoją rezolucję z dnia 16 września 2020 r. w sprawie roli UE w ochronie i odtwarzaniu światowych lasów (4),

uwzględniając swoją rezolucję z dnia 22 października 2020 r. zawierającą zalecenia dla Komisji w sprawie unijnych ram prawnych mających na celu zatrzymanie i odwrócenie globalnego wylesiania spowodowanego przez UE (5),

uwzględniając porozumienie klimatyczne z Paryża oraz globalne ramy różnorodności biologicznej z Kunmingu/Montrealu w sprawie powstrzymania i odwrócenia procesu utraty zasobów przyrody,

uwzględniając cele zrównoważonego rozwoju ONZ,

uwzględniając Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2023/1115 z dnia 31 maja 2023 r. w sprawie udostępniania na rynku unijnym i wywozu z Unii niektórych towarów i produktów związanych z wylesianiem i degradacją lasów oraz uchylenia rozporządzenia (UE) nr 995/2010 (rozporządzenie UE w sprawie wylesiania) (6),

uwzględniając swoją rezolucję ustawodawczą z dnia 10 kwietnia 2024 r.  (7) w sprawie projektu decyzji Rady,

uwzględniając art. 105 ust. 5 Regulaminu,

uwzględniając pismo przesłane przez Komisję Rozwoju,

uwzględniając sprawozdanie Komisji Handlu Międzynarodowego (A9-0137/2024),

A.

mając na uwadze, że około 11 % powierzchni lądowej Wybrzeża Kości Słoniowej pokrywają lasy, a połowa z nich to lasy tropikalne; mając na uwadze, że powierzchnia lasów Wybrzeża Kości Słoniowej drastycznie się zmniejszyła, od 1960 r. – o 75 %, głównie z powodu ekspansji upraw komercyjnych, zwłaszcza kakao, ale również plantacji kauczuku, kawy, nerkowca i oleju palmowego; mając na uwadze, że utrata pokrywy leśnej w Wybrzeżu Kości Słoniowej zmniejszyła się ze średnio 275 000 ha rocznie w latach 1990–2000 do 71 600 ha rocznie w latach 2015–2021 i do 26 000 ha rocznie w latach 2019–2021;

B.

mając na uwadze, że w 2019 r. wprowadzono nowy kodeks leśny w celu określenia zrównoważonej strategii w zakresie gospodarki leśnej; mając na uwadze, że nowy kodeks leśny nie wszedł jeszcze w życie, a organizacja sektora leśnego nadal bazuje na przepisach dekretu z 1994 r.;

C.

mając na uwadze, że w ostatnich latach udział leśnictwa w gospodarce kraju zmniejszył się i według Ministerstwa Gospodarki Wodnej i Leśnej stanowił w 2019 r. jedynie 1 % PKB; mając na uwadze, że sektor leśny jest nadal czwartym co do wielkości źródłem dochodów z eksportu i jednym z głównych pracodawców, ale jego przyszłość jest zagrożona ze względu na intensywne wylesianie i niezrównoważone praktyki w ostatnich dziesięcioleciach; mając na uwadze, że proces wdrażania umowy o dobrowolnym partnerstwie, w którym kładzie się nacisk na legalność i dobre zarządzanie, pomaga tworzyć trwałe miejsca pracy na obszarach wiejskich, chronić bioróżnorodność i pochłaniacze dwutlenku węgla, odbudowywać zasoby przyrodnicze oraz generować dochody dla mieszkańców Wybrzeża Kości Słoniowej dzięki stosowaniu praktyk w zakresie zrównoważonej gospodarki leśnej;

D.

mając na uwadze, że w przeszłości głównym odbiorcą drewna z Wybrzeża Kości Słoniowej były kraje europejskie, chociaż dane ONZ Comtrade wskazują, że udział eksportu do Europy maleje, natomiast zwiększa się udział eksportu do Azji;

E.

mając na uwadze, że Wybrzeże Kości Słoniowej jest drugą co do wielkości gospodarką Afryki Zachodniej po Nigerii i największym na świecie dostawcą kakao; mając na uwadze, że UE jest wiodącym nabywcą kakao z Wybrzeża Kości Słoniowej (trafia do niej 67 % eksportu kakao z Wybrzeża Kości Słoniowej);

F.

mając na uwadze, że Wybrzeże Kości Słoniowej zwróciło się do UE z oficjalnym wnioskiem o udzielenie informacji na temat procesu FLEGT w styczniu 2010 r.; mając na uwadze, że negocjacje dwustronne w sprawie umowy o dobrowolnym partnerstwie rozpoczęły się w czerwcu 2013 r., a zakończyły w październiku 2022 r.;

G.

mając na uwadze, że celem umowy o dobrowolnym partnerstwie jest zapewnienie, aby wszystkie dostawy drewna i produktów z drewna z Wybrzeża Kości Słoniowej przeznaczone na rynek UE spełniały wymogi iworyjskiego systemu zapewniania legalności drewna i tym samym kwalifikowały się do uzyskania zezwolenia FLEGT; mając na uwadze, że drewno na potrzeby krajowe i drewno przeznaczone na eksport na inne rynki również będzie musiało spełniać wymogi iworyjskiego systemu zapewniania legalności drewna i uzyskać certyfikat H-Legal;

H.

mając na uwadze, że system zapewniania legalności drewna opiera się na definicji legalności, kontrolach łańcucha dostaw, weryfikacji zgodności, zezwoleniach FLEGT i niezależnym audycie;

I.

mając na uwadze, że od 1 stycznia 2025 r. dostawy między innymi kakao i drewna z Wybrzeża Kości Słoniowej na rynki UE będą zależeć od spełnienia warunków określonych w rozporządzeniu UE w sprawie wylesiania;

J.

mając na uwadze, że umowa obejmuje pięć obowiązkowych produktów z drewna określonych w rozporządzeniu FLEGT (kłody, tarcicę, podkłady kolejowe, sklejkę i fornir) oraz szereg innych produktów z drewna;

K.

mając na uwadze, że cel umów o dobrowolnym partnerstwie dotyczących egzekwowania prawa, zarządzania i handlu w dziedzinie leśnictwa oraz wynikające z nich oczekiwane korzyści wykraczają poza ułatwienie handlu legalnym drewnem, ponieważ mają również doprowadzić do systemowych zmian w gospodarce leśnej, egzekwowaniu prawa, przejrzystości i we włączaniu różnych zainteresowanych stron w proces decyzyjny w zakresie polityki,

1.

z zadowoleniem przyjmuje zakończenie negocjacji w sprawie umowy o dobrowolnym partnerstwie między UE a Wybrzeżem Kości Słoniowej i wzywa do jej szybkiej ratyfikacji przez obie strony, tak aby mogła wejść w życie w 2024 r.;

2.

zdaje sobie sprawę z tego, że pełne wdrożenie umowy o dobrowolnym partnerstwie będzie długotrwałym procesem wymagającym przyjęcia całego zestawu przepisów oraz odpowiednich zdolności administracyjnych i wiedzy fachowej, by je wdrożyć i egzekwować; przypomina, że system zezwoleń FLEGT może zacząć funkcjonować dopiero po wykazaniu przez Wybrzeże Kości Słoniowej, że jego system zapewniania legalności drewna jest gotowy; w związku z tym wzywa do podjęcia środków, które mogą pomóc zmniejszyć uciążliwość procesów administracyjnych; wzywa obu partnerów do wskazania cyfrowych metod uproszczenia tego procesu, na przykład rozwiązań bez dokumentów papierowych takich jak e-certyfikaty;

3.

podkreśla wysokie wskaźniki wylesiania w Republice Wybrzeżu Kości Słoniowej, które są związane w szczególności z produkcją kakao, oraz niewystarczającą kontrolę nielegalnego pozyskiwania drewna i handlu drewnem; uznaje zobowiązanie Republiki Wybrzeża Kości Słoniowej do zapewnienia pozyskiwania drewna zgodnie z prawem krajowym i do kontynuowania reform regulacyjnych w celu uzupełnienia i wzmocnienia ram prawnych, oraz przyjęcie ram monitorowania zgodności i przeprowadzania niezależnych ocen systemu;

4.

podkreśla, że wdrażanie wymaga dalszych konsultacji i zaangażowania zainteresowanych stron, zarówno z sektora leśnego, jak i spoza niego, w szczególności społeczności lokalnych i ludności rdzennej; podkreśla ponadto, że na tym etapie należy również wziąć pod uwagę czynnik płci; przypomina w związku z tym o konieczności przestrzegania zasad uprzedniej, swobodnie wyrażonej i świadomej zgody, która powinna stanowić m.in. warunek zakupu lub użytkowania zwyczajowych gruntów leśnych, zgodnie z międzynarodowymi przepisami dotyczącymi praw człowieka, a mianowicie konwencją Międzynarodowej Organizacji Pracy nr 169 dotyczącą ludności tubylczej i plemiennej oraz normami określonymi w dobrowolnych wytycznych Organizacji ds. Wyżywienia i Rolnictwa w sprawie odpowiedzialnego zarządzania tytułami prawnymi do gruntów, łowisk i lasów; apeluje, aby Komisja i delegatura UE w Wybrzeżu Kości Słoniowej udzielały wystarczającego wsparcia w zakresie budowania zdolności oraz wsparcia logistycznego i technicznego w ramach obecnych i przyszłych instrumentów współpracy na rzecz rozwoju, tak aby Wybrzeże Kości Słoniowej było w stanie wywiązać się z zobowiązań dotyczących wdrożenia systemu zapewniania legalności drewna i powiązanych z tym środków; zaleca obu partnerom wykorzystanie w stosownych przypadkach możliwości cyfrowych, takich jak identyfikowalność i technologie blockchain, które mogą ułatwić wdrożenie i egzekwowanie umowy o dobrowolnym partnerstwie;

5.

przypomina, że zrównoważone i sprzyjające włączeniu społecznemu gospodarka leśna i zarządzanie lasami są niezbędne do osiągnięcia celów określonych w Agendzie na rzecz zrównoważonego rozwoju 2030 i porozumieniu paryskim;

6.

pochwala działania, które Wybrzeże Kości Słoniowej podjęło ostatnio, by odwrócić tendencję do wylesiania, w tym: przyjęcie w 2017 r. krajowej strategii na rzecz redukcji emisji spowodowanych wylesianiem i degradacją lasów w krajach rozwijających się (REDD+), w tym strategicznej opcji „zerowego wylesiania w rolnictwie”; podpisanie wspólnych ram działania inicjatywy na rzecz kakao i lasów; przyjęcie polityki ochrony, rekultywacji i ekspansji lasów oraz ogłoszenie nowego kodeksu leśnego 23 lipca 2019 r.;

7.

podkreśla potrzebę zaangażowania zainteresowanych stron we wdrażanie umowy o dobrowolnym partnerstwie zgodnie z zasadą niedyskryminacji wymagającą, aby angażować zainteresowane strony zarówno w sektorze leśnym, jak i poza nim, oraz zapewniającą uwzględnianie aspektu płci;

8.

uznaje unijne rozporządzenie w sprawie wylesiania, które weszło już w życie i które powinno uzupełniać egzekwowanie prawa, zarządzanie i handel w dziedzinie leśnictwa i inne inicjatywy mające na celu przeciwdziałanie nielegalnemu wylesianiu; wzywa partnerów do niepowielania tych środków i do usprawnienia działań, aby zmaksymalizować korzyści dla przedsiębiorstw, obywateli i środowiska; podkreśla, że niezbędne są odpowiednie mechanizmy wsparcia we wdrażaniu rozporządzenia, w szczególności dla małych i średnich przedsiębiorstw (MŚP) i drobnych producentów rolnych;

9.

podkreśla, że sukces egzekwowania prawa, zarządzania i handlu w dziedzinie leśnictwa zależy również od zwalczania oszustw, przestępczości zorganizowanej i korupcji w całym łańcuchu dostaw drewna; wzywa rząd Wybrzeże Kości Słoniowej, aby działał na rzecz powstrzymania powszechnej korupcji i zajął się innymi czynnikami napędzającymi nielegalne pozyskiwanie drewna i degradację lasów, ze szczególnym uwzględnieniem organów celnych, we współpracy z innymi organami, które będą odgrywały decydującą rolę we wdrażaniu i egzekwowaniu umowy o dobrowolnym partnerstwie; podkreśla znaczenie ochrony praw człowieka, zwłaszcza praw pracowniczych, przy pozyskiwaniu towarów i produktów przeznaczonych na rynek UE; w tym kontekście wzywa lokalne władze do objęcia szczególną ochroną dzieci;

10.

wzywa Komisję do zwiększenia środków finansowych przeznaczonych na partnerstwo na rzecz lasów z Republiką Wybrzeża Kości Słoniowej w ramach procesu przeglądu programowania dwustronnego programu UE na lata 2025–2027 w celu wsparcia wdrażania umowy o dobrowolnym partnerstwie oraz do uzupełnienia go o niezbędne wsparcie techniczne, aby ułatwić wysiłki i zaangażowanie polityczne tego państwa oraz osiągnięcie celów obu stron umowy; wzywa Komisję również do okresowego składania sprawozdań z postępów w realizacji planu działań UE na rzecz egzekwowania prawa, zarządzania i handlu w dziedzinie leśnictwa.

11.

pochwala zobowiązanie się przez Ministerstwo Gospodarki Wodnej i Leśnej do działań na rzecz skutecznego włączenia kobiet do zarządzania zasobami leśnymi kraju; podkreśla ponadto znaczenie udziału kobiet i osób należących do innych grup szczególnie wrażliwych w gospodarce leśnej w przyszłych negocjacjach w sprawie umowy o dobrowolnym partnerstwie; wzywa do sporządzania analizy dotyczącej płci przy okazji wszystkich działań i projektów związanych z wdrażaniem umowy o dobrowolnym partnerstwie dotyczącej egzekwowania prawa, zarządzania i handlu w dziedzinie leśnictwa; wzywa inne organy publiczne Wybrzeża Kości Słoniowej do przyjęcia strategii dotyczących płci w gospodarce leśnej;

12.

wzywa do wzmocnienia roli i udziału sektora prywatnego we wdrażaniu umowy o dobrowolnym partnerstwie oraz do wspierania operatorów, w szczególności MŚP, w budowaniu zdolności w celu zapewnienia większej jasności, zrozumienia i zgodności z wymogami umowy o dobrowolnym partnerstwie;

13.

uznaje, że dzięki negocjacjom w sprawie umowy o dobrowolnym partnerstwie sektory mogą określić wspólne cele i priorytety w zakresie pracy na rzecz zrównoważonej gospodarki leśnej, a społeczności mogą mieć dużą szansę na udział w zarządzaniu lasami na szczeblu lokalnym, społecznościowym i regionalnym, na szczeblu organizacji pracowniczych, a nawet na poziomie krajowym czy federalnym;

14.

podkreśla, jak ważne dla gospodarki Wybrzeża Kości Słoniowej są miejsca pracy w sektorze leśnym i zatrudnienie na obszarach wiejskich, i że należy to uwzględnić przy wdrażaniu umowy o dobrowolnym partnerstwie; w związku z tym uważa, że Komisja i władze Wybrzeża Kości Słoniowej powinny przeprowadzić wyczerpującą ocenę wpływu dobrowolnej umowy o partnerstwie na pracowników i drobnych producentów z tego sektora, na których może mieć wpływ zwiększona kontrola pozyskiwania drewna; zwraca się do Komisji o promowanie i wspieranie programów przekwalifikowywania tych pracowników i producentów, by mogli pracować w innych sektorach działalności;

15.

podkreśla znaczenie zrównoważonej produkcji kakao w Wybrzeżu Kości Słoniowej; pochwala inicjatywy takie jak Sojusz zrównoważonej produkcji kakao, tj. ambitny plan działania zatwierdzony wspólnie przez UE, Wybrzeże Kości Słoniowej, Ghanę i sektor kakao w celu poprawy gospodarczego, społecznego i środowiskowego zrównoważenia produkcji i handlu kakao;

16.

podkreśla, że trzeba zająć się podstawowymi przyczynami wylesiania w Wybrzeżu Kości Słoniowej; w związku z tym przypomina, że Wybrzeże Kości Słoniowej jest największym na świecie producentem kakao, a około 40 % tej produkcji jest przeznaczone dla UE; zauważa jednak z zaniepokojeniem, że otrzymuje ono jedynie od 5 % do 7 % zysku generowanego przez ten sektor na całym świecie, w związku z czym chociaż sektor ten zapewnia dochód jednej piątej ludności Wybrzeża Kości Słoniowej, rolnicy zazwyczaj nie mogą utrzymać się ze swojej pracy i produkcji; zauważa ponadto, że według szacunków 54,9 % producentów kakao z Wybrzeża Kości Słoniowej i ich rodzin żyje obecnie poniżej granicy ubóstwa; przypomina, że najlepszym sposobem, aby zapewnić zrównoważony charakter produkcji kakao, jest dopilnowanie, by przedsiębiorstwa płaciły za kakao sprawiedliwą cenę, a rolnicy otrzymywali odpowiednie wynagrodzenie, oraz wyeliminowanie pracy dzieci przy produkcji kakao;

17.

podkreśla znaczenie użytkowania gruntów w gospodarce leśnej oraz potrzebę opracowania strategicznej wizji gospodarki leśnej powiązanej z kwestiami bioróżnorodności i zmiany klimatu; apeluje, aby rząd Wybrzeża Kości Słoniowej zapewnił ścisłą koordynację między istniejącymi inicjatywami w sektorze leśnym, takimi jak REDD+, umowa o dobrowolnym partnerstwie w sprawie FLEGT i wkłady ustalone na szczeblu krajowym zgodnie z porozumieniem paryskim i celami krajowymi w ramach porozumienia z Kunmingu/Montrealu w sprawie różnorodności biologicznej;

18.

wzywa Komisję i Europejską Służbę Działań Zewnętrznych do aktywnego wspierania Wybrzeża Kości Słoniowej zgodnie z art. 30 rozporządzenia UE w sprawie wylesiania; podkreśla, że współpraca musi umożliwiać pełne uczestnictwo wszystkich zainteresowanych stron, w tym drobnych producentów rolnych, i powinna obejmować pomoc w zakresie innych istotnych i przyszłych aktów ustawodawczych UE, takich jak dyrektywa w sprawie należytej staranności przedsiębiorstw w zakresie zrównoważonego rozwoju i rozporządzenie w sprawie pracy przymusowej;

19.

uznaje, że umowa o dobrowolnym partnerstwie z Wybrzeżem Kości Słoniowej i z innymi krajami dowodzi, że umowy handlowe mogą funkcjonować bez groźby nałożenia sankcji, ponieważ można w nich przewidzieć różne środki kontroli i współpracy;

20.

podkreśla, że dobrowolne umowy o partnerstwie stanowią ważne ramy prawne dla UE i jej państw partnerskich, możliwe dzięki dobrej współpracy z zainteresowanymi państwami i ich zaangażowaniu; podkreśla w związku z tym, że należy promować nowe umowy o dobrowolnym partnerstwie z innymi partnerami;

21.

zwraca się do Komisji, by regularnie składała Parlamentowi sprawozdania z wdrażania umowy, w tym na temat prac wspólnego komitetu ds. wdrażania umowy;

22.

apeluje, aby państwa członkowskie UE wdrożyły unijne rozporządzenie w sprawie drewna i w pełni go przestrzegały i aby stosowały się do wymogów rozporządzenia UE w sprawie wylesiania,

23.

podkreśla, że na całym świecie państwa, które mają regulowane rynki importu legalnego drewna lub dążą do ich posiadania, odniosłyby korzyści z współpracy oraz – o ile to możliwe – wzajemnego uznawania swoich zasad i systemów, takich jak unijny system zezwoleń FLEGT i umowy o dobrowolnym partnerstwie; podkreśla, że normy międzynarodowe byłyby skuteczniejsze i sprzyjałyby długotrwałemu bezpieczeństwu prawnemu przedsiębiorstw i konsumentów;

24.

zobowiązuje swoją przewodniczącą do przekazania niniejszej rezolucji Radzie, Komisji oraz rządom i parlamentom państw członkowskich, jak również rządowi i parlamentowi Republiki Wybrzeża Kości Słoniowej.


(1)   Dz.U. L 347 z 30.12.2005, s. 1.

(2)   Dz.U. L 295 z 12.11.2010, s. 23.

(3)   Dz.U. C 270 z 7.7.2021, s. 2.

(4)   Dz.U. C 385 z 22.9.2021, s. 10.

(5)   Dz.U. C 404 z 6.10.2021, s. 175.

(6)   Dz.U. L 150 z 9.6.2023, s. 206.

(7)  Teksty przyjęte, P9_TA(2024)0208.


ELI: http://data.europa.eu/eli/C/2025/1317/oj

ISSN 1977-1002 (electronic edition)