ZAŁĄCZNIK

Spis treści

1.

Wprowadzenie

3

2.

Zakres i termin realizacji programu roboczy

3

3.

Opis i terminy realizacji proponowanych działań

4

3.1.

Zadania Komisji związane ze zmianą dyrektywy 2010/40/UE

4

3.2.

Szczegółowy opis proponowanych działań

4

3.2.1.

Współpracujące inteligentne systemy transportowe (C-ITS)

4

3.2.2.

eCall – ewentualne rozszerzenie systemu eCall na inne kategorie pojazdów

4

3.2.3.

Opracowanie identyfikatorów multimodalnych węzłów dostępu

5

3.2.4.

Usprawnione zarządzanie ruchem i incydentami

5

3.2.5.

Rewizja obecnych specyfikacji dotyczących minimalnych powszechnych informacji o ruchu związanych z bezpieczeństwem drogowym

6

3.2.6.

Rewizja obecnych specyfikacji usług informacyjnych o bezpiecznych i chronionych miejscach parkingowych dla samochodów ciężarowych i pojazdów użytkowych

7

3.2.7.

Zmiana załącznika III do dyrektywy 2010/40/UE

7

4.

Zmiany w programie roboczym

8

1.   WPROWADZENIE

Od wejścia w życie w sierpniu 2010 r. dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2010/40/UE (1) Komisja wdrożyła pierwszy program roboczy (2), skoncentrowany przede wszystkim na przyjęciu specyfikacji działań priorytetowych na podstawie przedmiotowej dyrektywy. Nastąpiły dwie aktualizacje tego programu roboczego, na lata 2017–2022 (3) i 2022–2027 (4), obejmujące nowe działania na podstawie art. 6 ust. 3 dyrektywy.

Art. 4a dyrektywy 2010/40/UE, wprowadzony dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2023/2661 (5), zobowiązuje Komisję do przyjęcia programu roboczego przed dniem 21 grudnia 2024 r.

2.   ZAKRES I TERMIN REALIZACJI PROGRAMU ROBOCZY

Niniejszy program roboczy określa działania, których podjęcie przewiduje Komisja w celu wdrożenia dyrektywy 2010/40/UE. Obejmują one mapowanie z udziałem ekspertów z państw członkowskich w celu doprecyzowania ich zakresu z uwzględnieniem istniejących zadań sektorowych oraz prawodawstwa i inicjatyw dotyczących danych międzysektorowych.

Niniejszy program roboczy zawiera wykaz działań, które podejmie Komisja w szczególności w celu ewentualnego przyjęcia wspólnych specyfikacji w czterech obszarach priorytetowych zgodnie z dyrektywą 2010/40/UE i ewentualnej zmiany załącznika III do wspomnianej dyrektywy. Każde działanie opatrzono opisem i niewiążącymi ramami czasowymi.

Działania te mogą skutkować środkami normalizacyjnymi, działaniami wspierającymi lub wspólnymi specyfikacjami, w zależności od potrzeb i jeżeli pozwoli na to poziom dojrzałości. Wspólne specyfikacje mogą mieć formę nowego aktu delegowanego lub zmiany obowiązującego aktu delegowanego. Oprócz tego kilka działań może skutkować przyjęciem specyfikacji w ramach wspólnego aktu delegowanego.

Niniejszy program roboczy ma zastosowanie w latach 2024–2028.

3.   OPIS I TERMINY REALIZACJI PROPONOWANYCH DZIAŁAŃ

3.1.   Zadania Komisji związane ze zmianą dyrektywy 2010/40/UE

W poniższej tabeli przedstawiono ogólny obraz głównych zadań Komisji w latach 2024–2028 wynikających ze zmiany dyrektywy 2010/40/UE dyrektywą (UE) 2023/2661.

Zadania	2024	2025	2026	2027	2028
Przyjęcie programu roboczego
Przyjęcie wspólnego formatu dla sprawozdawczości państw członkowskich i kluczowych wskaźników wyników
Przedłużenie działalności Europejskiej Grupy Doradczej ds. ITS.
Sprawozdanie dotyczące postępów we wdrożeniu (2026) i przekazanych uprawnień (2028)
Przegląd dyrektywy 2010/40/UE

3.2.   Szczegółowy opis proponowanych działań

3.2.1.   Współpracujące inteligentne systemy transportowe (C-ITS)

Opis:

Celem tego działania jest przyjęcie, w przypadku gdy jest to konieczne, wspólnych specyfikacji unijnych w celu zapewnienia kompatybilności, interoperacyjności i ciągłości na potrzeby wdrożenia operacyjnego użytkowania ogólnounijnych usług ITS, których podstawę stanowi zaufana i bezpieczna komunikacja.

Przewidywane specyfikacje unijne:

—	specyfikacje dotyczące unijnego systemu zarządzania danymi uwierzytelniającymi C-ITS;

—	specyfikacje zharmonizowanych usług C-ITS;

—	specyfikacje mające na celu wspieranie rozwoju i wdrażania C-ITS, w szczególności w celu wspierania opartej na współpracy, połączonej i zautomatyzowanej mobilności.

To działanie obejmuje wszystkie typy pojazdów i użytkowników oraz podda analizie dojrzałość usług dla, m.in., pojazdów ratunkowych, pojazdów transportu publicznego, niechronionych uczestników ruchu drogowego, np. dwukołowych pojazdów silnikowych i rowerów, robotników drogowych, samochodów ciężarowych, samochodów dostawczych i samochodów osobowych. Będzie ono również obejmować lokalne i centralne elementy infrastruktury (jednostki przydrożne i centralne stacje C-ITS). Działanie rozpocznie się od mapowania we współpracy z ekspertami z państw członkowskich i zainteresowanymi stronami w celu doprecyzowania zakresu, np. zidentyfikowania usług, w tym synergii z usługami minimalnych powszechnych informacji o ruchu związanych z bezpieczeństwem drogowym. Po tym etapie powinno nastąpić zainicjowanie badania uzupełniającego.

(obszar priorytetowy IV dyrektywy 2010/40/UE)

Termin realizacji:

2024–2027

3.2.2.   eCall – ewentualne rozszerzenie systemu eCall na inne kategorie pojazdów

Opis:

Jak ogłoszono w strategii na rzecz zrównoważonej i inteligentnej mobilności autorstwa Komisji (6) (działanie nr 75) i po dostosowaniu w 2024 r. ram prawnych eCall do technologii łączności elektronicznej z komutacją pakietów, to działanie rozważy, czy publiczne punkty przyjmowania zgłoszeń o wypadkach (PSAP) będą musiały zostać dostosowane w wyniku potencjalnego rozszerzenia eCall na inne kategorie pojazdów (np. pojazdy ciężarowe, autobusy i autokary, dwukołowe pojazdy silnikowe i ciągniki rolnicze).

Działanie to jest związane ze zmianami obecnych ram prawnych w zakresie PSAP eCall i systemu pokładowego eCall (7) i od nich zależy, przy czym wspomniane ramy prawne obejmują nie tylko dyrektywę w sprawie ITS. Ewentualne rozszerzenie eCall na inne kategorie pojazdów należy oprzeć na ocenie skutków obejmującej wszystkie aspekty eCall. Powinna ona uwzględniać w szczególności konieczne zmiany specyfikacji PSAP zgodnie z dyrektywą 2010/40/UE.

(obszar priorytetowy III dyrektywy 2010/40/UE)

Termin realizacji:

2025–2028

3.2.3.   Opracowanie identyfikatorów multimodalnych węzłów dostępu

Opis:

To działanie ma na celu wspieranie tworzenia niepowtarzalnych unijnych identyfikatorów (ID) dla węzłów dostępu (dla przewozów regularnych i na żądanie, w stosownych przypadkach). Opracowywanie niepowtarzalnych identyfikatorów będzie wspierać rozwój usług multimodalnych, z uwzględnieniem systemów sprzedaży biletów, i ułatwiać wdrażanie rozporządzenia delegowanego Komisji w sprawie usług w zakresie informacji o podróżach multimodalnych (8) na podstawie dyrektywy 2010/40/UE.

W pierwszym etapie działanie obejmuje analizę posiadanych narzędzi w celu identyfikacji węzłów dostępu i zbadania sposobów dalszego rozwijania niepowtarzalnych unijnych identyfikatorów. Oznacza to, że prace rozpoznawcze będą polegały na przeglądzie obecnej dostępności identyfikatorów węzłów dostępu i zaproponowaniu sposobu zdefiniowania, w ramach drugiego etapu, niepowtarzalnych unijnych identyfikatorów dla tych węzłów dostępu.

Prace przygotowawcze należy przeprowadzić w ramach projektu pomocy technicznej instrumentu „Łącząc Europę”. Działania następcze, np. ewentualne przyjęcie specyfikacji UE na podstawie dyrektywy 2010/40/UE należy omówić z ekspertami z państw członkowskich w oparciu o zalecenia tego projektu.

(obszar priorytetowy I dyrektywy 2010/40/UE)

Termin realizacji:

2025–2027

3.2.4.   Usprawnione zarządzanie ruchem i incydentami

Opis:

W tym działaniu zostanie rozważona potrzeba dodatkowych zmian w obszarze priorytetowym II dyrektywy 2010/40/UE, w szczególności na potrzeby usprawnionych usług zarządzania ruchem i incydentami.

Prowadzone są już prace nad szeregiem inicjatyw w tym obszarze. Uwzględniają one zalecenia i prace Forum Cyfrowego Transportu i Logistyki w zakresie umożliwiania współdzielenia danych w logistyce multimodalnej i łańcuchach dostaw, obejmujące transport bez dokumentów papierowych, systemy informacyjne korytarzy towarowych i elektroniczne informacje dotyczące transportu towarowego. Celem jest ocena potrzeby działań uzupełniających, w szczególności działań wspierających znormalizowane przepływy informacji lub interfejsy pomiędzy informacjami o ruchu/centrami kontroli i różnymi zainteresowanymi stronami ITS. Powyższe może obejmować znormalizowane (i transgraniczne) współdzielenie informacji na temat lokalizacji i tras ładunków niebezpiecznych, znormalizowane współdzielenie informacji na temat rozwiązań w zakresie mikromobilności, w tym jazdy na rowerze (np. wielkości, wzorców, parkowania i infrastruktury).

W przyszłości w kontekście C-ITS i automatyzacji i w następstwie zaleceń z drugiej fazy platformy C-ITS może być konieczny szereg działań w zakresie danych, norm i procedur.

To działanie rozpocznie się badaniem Komisji uruchomionym w 2024 r. w celu zbadania, zidentyfikowania, przeanalizowania i oceny konieczności dalszych działań w zakresie usprawnionych usług zarządzania ruchem i incydentami. Usprawnione usługi zarządzania ruchem i incydentami dają możliwość lepszego zrównoważenia ruchu w sieci drogowej i zarządzania nim, co skutkuje zoptymalizowanym wykorzystaniem przepustowości dróg. Usługi te wymagają zaawansowanych technologii monitorujących, kontrolujących i reagujących na warunki ruchu drogowego oraz incydenty w czasie rzeczywistym.

W badaniu zostaną uwzględnione dotychczasowe prace w ramach europejskich inicjatyw, np. Forum Cyfrowego Transportu i Logistyki, oraz w ramach projektów krajowych, w szczególności tych związanych z usprawnionym zarządzaniem ruchem, np. z projektem Socrates 2.0 współfinansowanym ze środków instrumentu „Łącząc Europę”  (9).

Dalsze ewentualne etapy, np. środki normalizacyjne, działania wspierające lub wspólne specyfikacje, zostaną omówione z ekspertami z państw członkowskich w oparciu o zalecenia przedstawione na podstawie badania.

(obszar priorytetowy II dyrektywy 2010/40/UE)

Termin realizacji:

2024–2026

3.2.5.   Rewizja obecnych specyfikacji dotyczących minimalnych powszechnych informacji o ruchu związanych z bezpieczeństwem drogowym

Opis:

To działanie uwzględni rewizję rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 886/2013 (10) w celu dodatkowego wsparcia zapewniania minimalnych powszechnych informacji o ruchu związanych z bezpieczeństwem drogowym. Biorąc pod uwagę obecne zasady sektorowe i międzysektorowe przepisy i inicjatywy dotyczące danych, działanie zajmie się przede wszystkim:

—	uproszczeniem i ujednoliceniem obowiązków sprawozdawczych na podstawie rozporządzenia (UE) nr 886/2013 z obowiązkami sprawozdawczymi ustanowionymi w dyrektywie 2010/40/UE;

—	ewentualnym zintegrowaniem wyników projektów współpracy między państwami członkowskimi, np. odnośnie do definicji, procedur zgodności i inspekcji, metadanych, norm, w zakresie rozporządzenia (UE) nr 886/2013;

—	ewentualnym dodaniem rodzajów zdarzeń, takich jak „zakończenie kolejki” lub „zbliżanie się pojazdów ratunkowych”;

—	ewentualnym rozszerzeniem zakresu geograficznego rozporządzenia (UE) nr 886/2013;

—

sprawdzeniem, czy rozporządzenie jest aktualne, z uwzględnieniem powiązanych zmian, np. tych z projektów NAPCORE (11) i Dane do celów Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego (12), ze stopniowych zmian przepisów EKG ONZ lub wynikających z wdrożenia rozporządzenia w sprawie ogólnego bezpieczeństwa (13) i dyrektywy RISM (14) oraz ze stopniowych zmian przepisów i wdrożeń w obszarze C-ITS.

W tym celu Komisja planuje zainicjowanie w 2025 r. badania mającego na celu przygotowanie rewizji.

(obszar priorytetowy III dyrektywy 2010/40/UE)

Termin realizacji:

2024–2026

3.2.6.   Rewizja obecnych specyfikacji usług informacyjnych o bezpiecznych i chronionych miejscach parkingowych dla samochodów ciężarowych i pojazdów użytkowych

Opis:

W tym działaniu zostanie rozważona rewizja rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 885/2013 (15) w celu dalszego wsparcia zapewniania usług informacyjnych o bezpiecznych i chronionych miejscach parkingowych dla samochodów ciężarowych i pojazdów użytkowych. Biorąc pod uwagę obecne zasady sektorowe i międzysektorowe przepisy i inicjatywy dotyczące danych, działanie zajmie się przede wszystkim:

—	uproszczeniem i ujednoliceniem obowiązków sprawozdawczych na podstawie rozporządzenia (UE) nr 885/2013 z obowiązkami sprawozdawczymi ustanowionymi w dyrektywie 2010/40/UE;

—	ewentualnym zintegrowaniem wyników projektów współpracy między państwami członkowskimi, np. odnośnie do definicji danych, procedur zgodności i inspekcji, metadanych, norm, w zakresie rozporządzenia (UE) nr 885/2013;

—	ewentualnym przedłużeniem zakresu geograficznego rozporządzenia (UE) nr 885/2013;

—	sprawdzeniem, czy rozporządzenie jest aktualne, z uwzględnieniem powiązanych zmian, np. tych z projektów NAPCORE i ze stopniowych zmian przepisów, np. rozporządzenia delegowanego (UE) 2022/1012 (16) i rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/1679 (17) w sprawie TEN-T.

W tym celu Komisja powinna zainicjować w 2026 r. badanie mające na celu przygotowanie rewizji.

(obszar priorytetowy III dyrektywy 2010/40/UE)

Termin realizacji:

2026–2027

3.2.7.   Zmiana załącznika III do dyrektywy 2010/40/UE

Opis:

Zgodnie z art. 7 dyrektywy 2010/40/UE celem tego działania jest zdefiniowanie stosownych terminów dla następujących rodzajów danych wymienionych w załączniku III:

—	przepisy dotyczące dostaw towarów;

—	kierunek jazdy na pasach ruchu o zmiennym kierunku;

—	stałe ograniczenia dostępu;

—	granice ograniczeń, zakazów lub obowiązków mających ważność w strefach, aktualny status dostępu i warunki poruszania się w strefach ruchu regulowanego;

—

lokalizacja zidentyfikowanych węzłów dostępu dla wszystkich rodzajów przewozów regularnych, w tym informacje o dostępności węzłów dostępu oraz ścieżek w węzłach dostępu (windy, schody ruchome) (w węzłach miejskich zdefiniowanych w art. 3 lit. p) rozporządzenia (UE) nr 1315/2013 i wymienionych w tym rozporządzeniu, w tym w węzłach zarządzanych przez miasta).

Te terminy należy zdefiniować w aktach delegowanych Komisji zmieniających załącznik III. Nastąpi to po przeprowadzeniu analizy kosztów i korzyści oraz po odpowiednich konsultacjach i będzie uwzględniać rozwój sytuacji na rynku i zmiany technologii w całej Unii.

Termin realizacji:

2026–2027

4.   ZMIANY W PROGRAMIE ROBOCZYM

W zależności od postępów prac w zakresie wdrażania programu roboczego niezbędne dostosowania w jego zakresie mogą zostać zaproponowane w razie konieczności w okresie 2024-2028.

---

(1)  Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2010/40/UE z dnia 7 lipca 2010 r. w sprawie ram wdrażania inteligentnych systemów transportowych w obszarze transportu drogowego oraz interfejsów z innymi rodzajami transportu, Dz.U. L 207 z 6.8.2010, s. 1.

(2)  C(2011) 289 final.

(3)  C(2018) 8264 final.

(4)  C(2022) 9140 final.

(5)  Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2023/2661 z dnia 22 listopada 2023 r. w sprawie zmiany dyrektywy 2010/40/UE w sprawie ram wdrażania inteligentnych systemów transportowych w obszarze transportu drogowego oraz interfejsów z innymi rodzajami transportu (Dz.U. L 2023/2661, 30.11.2023, s. 1).

(6)  COM(2020) 789 final.

(7)   https://transport.ec.europa.eu/transport-themes/intelligent-transport-systems/road/action-plan-and-directive/interoperable-eu-wide-ecall_en.

(8)  Rozporządzenie delegowane Komisji (UE) 2017/1926 z dnia 31 maja 2017 r. uzupełniające dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady 2010/40/UE w odniesieniu do świadczenia ogólnounijnych usług w zakresie informacji o podróżach multimodalnych (Dz.U. L 272 z 21.10.2017, s. 1).

(9)   https://trimis.ec.europa.eu/project/socrates-20.

(10)  Rozporządzenie delegowane Komisji (UE) nr 886/2013 z dnia 15 maja 2013 r. uzupełniające dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady 2010/40/UE w odniesieniu do danych i procedur dotyczących dostarczania bezpłatnie użytkownikom, w miarę możliwości, minimalnych powszechnych informacji o ruchu związanych z bezpieczeństwem drogowym (Dz.U. L 247 z 18.9.2013, s. 6).

(11)  Organizacja ds. Koordynacji Krajowych Punktów Dostępu w Europie – https://napcore.eu.

(12)  Dane do celów Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego – https://www.dataforroadsafety.eu.

(13)  Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/2144 z dnia 27 listopada 2019 r. w sprawie wymogów dotyczących homologacji typu pojazdów silnikowych i ich przyczep oraz układów, komponentów i oddzielnych zespołów technicznych przeznaczonych do tych pojazdów, w odniesieniu do ich ogólnego bezpieczeństwa oraz ochrony osób znajdujących się w pojeździe i niechronionych uczestników ruchu drogowego, Dz.U. L 325 z 16.12.2019, s. 1.

(14)  Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/1936 z dnia 23 października 2019 r. zmieniająca dyrektywę 2008/96/WE w sprawie zarządzania bezpieczeństwem infrastruktury drogowej (Dz.U. L 305 z 26.11.2019, s. 1).

(15)  Rozporządzenie delegowane Komisji (UE) nr 885/2013 z dnia 15 maja 2013 r. uzupełniające dyrektywę w sprawie ITS Parlamentu Europejskiego i Rady 2010/40/UE w odniesieniu do zapewniania usług informacyjnych o bezpiecznych i chronionych parkingach dla samochodów ciężarowych i pojazdów użytkowych (Dz.U. L 247 z 18.9.2013, s. 1).

(16)  Rozporządzenie delegowane Komisji (UE) 2022/1012 z dnia 7 kwietnia 2022 r. uzupełniające rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w odniesieniu do ustanowienia norm zawierających szczegółowe wymogi dotyczące poziomu usług i bezpieczeństwa w odniesieniu do bezpiecznych i chronionych parkingów oraz procedur ich certyfikacji (Dz.U. L 170 z 28.6.2022, s. 27).

(17)  Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/1679 z dnia 13 czerwca 2024 r. w sprawie unijnych wytycznych dotyczących rozwoju transeuropejskiej sieci transportowej, zmieniające rozporządzenia (UE) 2021/1153 i (UE) nr 913/2010 oraz uchylające rozporządzenie (UE) nr 1315/2013 (Dz.U. L, 2024/1679, 28.6.2024, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2024/1679/oj).