(1)

Zapewnienie sprawiedliwego opodatkowania na rynku wewnętrznym i dobrego funkcjonowania unii rynków kapitałowych to priorytety polityczne Unii Europejskiej (UE). W tym kontekście kluczowe znaczenie ma usuwanie przeszkód dla inwestycji transgranicznych, przy jednoczesnym zwalczaniu oszustw i nadużyć podatkowych. Przeszkody takie istnieją na przykład w postaci nieefektywnych i nieproporcjonalnie uciążliwych procedur mających na celu zapewnienie ulgi w przypadku nadmiernych podatków u źródła od dywidend lub odsetek wypłacanych z tytułu akcji lub obligacji będących przedmiotem publicznego obrotu na rzecz inwestorów niebędących rezydentami. Ponadto status quo okazał się niewystarczający do zapobiegania powtarzającym się ryzykom oszustw podatkowych, uchylania się od opodatkowania i unikania opodatkowania, co pokazały niedawne skandale cum-ex i cum-cum. Niniejszy wniosek ma na celu zwiększenie skuteczności unijnych procedur dotyczących podatku u źródła, przy jednoczesnym uodpornieniu ich na ryzyko oszustw i nadużyć podatkowych. Opiera się on na odpowiednich wcześniejszych działaniach na szczeblu unijnym i międzynarodowym, takich jak zalecenie Komisji z 2009 r. w sprawie uproszczenia procedur w zakresie ulg w podatku u źródła oraz inicjatywa OECD dotycząca ulg podatkowych wynikających z umów i poprawy przestrzegania przepisów (TRACE) (28).

(1)

Zapewnienie sprawiedliwego opodatkowania na rynku wewnętrznym i dobrego funkcjonowania unii rynków kapitałowych to priorytety polityczne Unii Europejskiej (UE). W tym kontekście kluczowe znaczenie ma usuwanie przeszkód dla inwestycji transgranicznych, przy jednoczesnym zwalczaniu oszustw i nadużyć podatkowych. Przeszkody takie istnieją na przykład w postaci nieefektywnych i nieproporcjonalnie uciążliwych procedur mających na celu zapewnienie ulgi w przypadku nadmiernych podatków u źródła od dywidend lub odsetek wypłacanych z tytułu akcji lub obligacji będących przedmiotem publicznego obrotu na rzecz inwestorów niebędących rezydentami. Przeszkody te stanowią szczególne utrudnienie dla inwestorów detalicznych . Ponadto status quo okazał się niewystarczający do zapobiegania powtarzającym się ryzykom oszustw podatkowych, uchylania się od opodatkowania i unikania opodatkowania, co pokazały niedawne skandale cum-ex i cum-cum. Niniejszy wniosek ma na celu zwiększenie skuteczności unijnych procedur dotyczących podatku u źródła, przy jednoczesnym uodpornieniu ich na ryzyko oszustw i nadużyć podatkowych. Opiera się on na odpowiednich wcześniejszych działaniach na szczeblu unijnym i międzynarodowym, takich jak zalecenie Komisji z 2009 r. w sprawie uproszczenia procedur w zakresie ulg w podatku u źródła oraz inicjatywa OECD dotycząca ulg podatkowych wynikających z umów i poprawy przestrzegania przepisów (TRACE) (28).

(1a)

Oba systemy – cum-ex i cum-cum – wiążą się z odzyskiwaniem podatku u źródła od dywidendy, do czego beneficjenci nie byli uprawnieni, i według szacunków w latach 2001–2012 w 11 poszkodowanych państwach członkowskich podatnicy ponieśli z tego tytułu łączne koszty w wysokości około 55 mld EUR  (1a) . Na podstawie ujawnionych w 2021 r. informacji dotyczących tych praktyk oszacowano, że 10 rządów, w tym rządy niektórych państw członkowskich, poniosło łączne koszty w wysokości 141 mld EUR  (1b) . Systemy cum-ex i cum-cum uznano za niezgodne z prawem i powinny być ścigane na mocy prawa krajowego.

(2)

Aby zwiększyć zdolność państw członkowskich do zapobiegania i zwalczania potencjalnych oszustw lub nadużyć, co jest obecnie utrudnione ze względu na rozdrobnienie i ogólny brak wiarygodnych i aktualnych informacji na temat inwestorów, konieczne jest zatem wprowadzenie wspólnych ram dla ulg w nadmiernym podatku u źródła od transgranicznych inwestycji w papiery wartościowe, które to ramy byłyby odporne na ryzyko oszustw lub nadużyć podatkowych. Ramy te powinny prowadzić do zbliżenia poszczególnych procedur w zakresie ulg stosowanych w UE, a jednocześnie zapewnić emitentom papierów wartościowych, podmiotom pobierającym podatek u źródła, pośrednikom finansowym i państwom członkowskim, w zależności od przypadku, przejrzystość i pewność co do tożsamości inwestorów. W tym celu ramy te powinny opierać się na zautomatyzowanych procedurach, takich jak cyfryzacja certyfikatu rezydencji podatkowej (pod względem procedury i formy), który stanowi warunek wstępny dostępu inwestorów do wszelkich procedur dotyczących ulg lub zwrotów. Ramy te powinny być również na tyle elastyczne, by należycie uwzględniały poszczególne systemy mające zastosowanie w różnych państwach członkowskich, a jednocześnie powinny zapewniać większe zbliżenie tych systemów i oferować odpowiednie narzędzia zapobiegające nadużyciom w celu ograniczenia ryzyka oszustw podatkowych, uchylania się od opodatkowania i unikania opodatkowania.

(2)

Aby zwiększyć zdolność państw członkowskich do zapobiegania i zwalczania potencjalnych oszustw lub nadużyć, co jest obecnie utrudnione ze względu na rozdrobnienie i ogólny brak wiarygodnych i aktualnych informacji na temat inwestorów, konieczne jest zatem wprowadzenie wspólnych ram dla ulg w nadmiernym podatku u źródła od transgranicznych inwestycji w papiery wartościowe, które to ramy byłyby odporne na ryzyko oszustw lub nadużyć podatkowych. Ramy te powinny prowadzić do zbliżenia poszczególnych procedur w zakresie ulg stosowanych w UE, a jednocześnie zapewnić emitentom papierów wartościowych, podmiotom pobierającym podatek u źródła, pośrednikom finansowym i państwom członkowskim, w zależności od przypadku, przejrzystość i pewność co do tożsamości inwestorów. W tym celu ramy te powinny opierać się na zautomatyzowanych procedurach, takich jak cyfryzacja certyfikatu rezydencji podatkowej (pod względem procedury i formy), który stanowi warunek wstępny dostępu inwestorów do wszelkich procedur dotyczących ulg lub zwrotów. Ramy te powinny być również na tyle elastyczne, by należycie uwzględniały poszczególne systemy mające zastosowanie w różnych państwach członkowskich, a jednocześnie powinny zapewniać większe zbliżenie tych systemów i oferować odpowiednie narzędzia zapobiegające nadużyciom w celu ograniczenia ryzyka oszustw podatkowych, uchylania się od opodatkowania i unikania opodatkowania. Aby niniejsza dyrektywa okazała się skuteczna, państwa członkowskie muszą wyposażyć administracje podatkowe w narzędzia umożliwiające bezpieczne i terminowe dokonywanie zwrotu/zwolnienia z podatku u źródła oraz wzmóc wysiłki na rzecz cyfryzacji, automatyzacji i lepszej koordynacji kluczowych elementów. W tym celu niezbędne jest przeszkolenie odpowiedniego personelu nadzorującego narzędzia cyfrowe.

(4)

Aby zapewnić wszystkim podatnikom w UE dostęp do wspólnego, odpowiedniego i skutecznego dowodu ich rezydencji do celów podatkowych, państwa członkowskie powinny stosować zautomatyzowane procedury wydawania certyfikatów rezydencji podatkowej mających taki sam rozpoznawalny i akceptowalny format cyfrowy oraz taką samą treść. W celu zapewnienia większej efektywności certyfikat powinien być ważny co najmniej przez cały rok, w którym został wydany, i powinien być w tym okresie uznawany przez inne państwa członkowskie. Państwa członkowskie mogą unieważnić wydany cyfrowy certyfikat rezydencji podatkowej, jeżeli administracja podatkowa ma dowód przeczący rezydencji podatkowej w danym roku. Aby umożliwić skuteczną identyfikację przedsiębiorstw z UE, certyfikat powinien zawierać informacje dotyczące niepowtarzalnego identyfikatora europejskiego (EUID).

(4)

Aby zapewnić wszystkim podatnikom w UE dostęp do wspólnego, odpowiedniego i skutecznego dowodu ich rezydencji do celów podatkowych, państwa członkowskie powinny stosować zautomatyzowane procedury wydawania certyfikatów rezydencji podatkowej mających taki sam rozpoznawalny i akceptowalny format cyfrowy oraz taką samą treść. W celu zapewnienia większej efektywności certyfikat powinien być ważny co najmniej przez cały rok, w którym został wydany, i powinien być w tym okresie uznawany przez inne państwa członkowskie. Cyfrowy certyfikat rezydencji podatkowej powinien również zawierać odniesienie do mających zastosowanie umów o unikaniu podwójnego opodatkowania. Państwa członkowskie mogą unieważnić wydany cyfrowy certyfikat rezydencji podatkowej, jeżeli administracja podatkowa ma dowód przeczący rezydencji podatkowej w danym roku. Aby umożliwić skuteczną identyfikację przedsiębiorstw z UE, certyfikat powinien zawierać informacje dotyczące niepowtarzalnego identyfikatora europejskiego (EUID).

(4a)

Aby uznanie podmiotów za przedsiębiorstwa fasadowe miało faktyczne skutki podatkowe, jak przewidziano we wniosku Komisji dotyczącym dyrektywy Rady ustanawiającej przepisy mające na celu zapobieganie nadużywaniu przedsiębiorstw fasadowych do celów podatkowych i zmieniającej dyrektywę 2011/16/UE  (1a) (dyrektywa UNSHELL), konieczne jest uspójnienie procedur egzekwowania skutków podatkowych przewidzianych w dyrektywie UNSHELL z procedurami wydawania elektronicznego certyfikatu rezydencji podatkowej określonymi w niniejszej dyrektywie. Rada powinna zatem doprecyzować wzajemne oddziaływanie między skutkami podatkowymi określonymi w dyrektywie UNSHELL a wydawaniem elektronicznego certyfikatu rezydencji podatkowej, który zdefiniowano w niniejszej dyrektywie.

(6)

Ponieważ pośrednikami finansowymi najczęściej uczestniczącymi w łańcuchach płatności związanych z papierami wartościowymi są duże instytucje zdefiniowane w rozporządzeniu w sprawie wymogów kapitałowych (CRR) (29), a także centralne depozyty papierów wartościowych świadczące usługi podmiotu pobierającego podatek u źródła, podmioty te powinny być zobowiązane do złożenia wniosku o rejestrację w krajowych rejestrach państw członkowskich ustanowionych w sposób opisany powyżej. Pozostali pośrednicy finansowi powinni mieć możliwość złożenia wniosku o rejestrację według własnego uznania. Pośrednik finansowy sam składa wniosek o rejestrację, kierując go do właściwego organu wyznaczonego przez państwo członkowskie wraz z dowodami potwierdzającymi, że spełnia on określone wymogi. Wymogi te mają na celu sprawdzenie, czy pośrednik składający wniosek spełnia wymogi odpowiednich regulacji unijnych i czy jest objęty nadzorem w zakresie spełniania tych wymogów. W przypadku gdy pośrednik finansowy ma siedzibę poza UE, musi on podlegać przepisom obowiązującym w państwie trzecim będącym państwem jego rezydencji, porównywalnym z przepisami niniejszej dyrektywy, a to państwo trzecie rezydencji podatkowej nie może być wymienione w załączniku I do unijnego wykazu jurysdykcji niechętnych współpracy ani w unijnym wykazie państw trzecich wysokiego ryzyka (wykaz państw trzecich wysokiego ryzyka do celów przeciwdziałania praniu pieniędzy). Spełnienie przez pośrednika finansowego z państwa trzeciego odpowiednich wymogów unijnych służy wyłącznie celom określonym w niniejszej dyrektywie i nie ma wpływu na wykonywanie lub stosowanie jakichkolwiek innych praw i obowiązków wynikających z innych przepisów UE. Po zarejestrowaniu pośrednicy finansowi powinni być uznawani za „certyfikowanych pośredników finansowych” w danym państwie członkowskim i powinni podlegać odpowiednim obowiązkom w zakresie sprawozdawczości i powiadamiania, o których mowa w niniejszej dyrektywie, a jednocześnie powinni mieć prawo do ubiegania się o zastosowanie określonych w niej procedur w zakresie ulg. Państwa członkowskie, które prowadzą krajowy rejestr, powinny również podjąć działania w celu usunięcia z niego każdego certyfikowanego pośrednika finansowego, który się o to zwróci lub który przestał spełniać odpowiednie wymogi. Te państwa członkowskie mogą ponadto podjąć decyzję o usunięciu z krajowego rejestru certyfikowanych pośredników finansowych, którzy kilkakrotnie nie wywiązali się ze swoich obowiązków. W przypadku gdy państwo członkowskie podejmie taką czynność usunięcia, powinno odpowiednio poinformować inne państwa członkowskie, które prowadzą rejestry krajowe, aby mogły one rozważyć usunięcie tego samego certyfikowanego pośrednika finansowego ze swojego rejestru krajowego. Przepisy krajowe zainteresowanych państw członkowskich mają zastosowanie do praw i obowiązków zainteresowanych stron, w tym w zakresie odwołań, w odniesieniu do wszelkich decyzji podejmowanych przez państwo członkowskie w związku z rejestracją i usunięciem z ich krajowego rejestru.

(6)

Cum-ex i cum-cum – systemy obrotu wykorzystujące arbitraż dywidendowy – to dokonywanie obrotu akcjami w taki sposób, aby ukryć tożsamość rzeczywistego nabywcy i umożliwić obu lub wielu stronom ubieganie się o zwrot podatku pobieranego u źródła od zysków kapitałowych, który został uiszczony tylko raz, przy czym w tych przestępczych praktykach uczestniczą pośrednicy finansowi. Ponieważ pośrednikami finansowymi najczęściej uczestniczącymi w łańcuchach płatności związanych z papierami wartościowymi są duże instytucje zdefiniowane w rozporządzeniu w sprawie wymogów kapitałowych (CRR) (29), a także centralne depozyty papierów wartościowych świadczące usługi podmiotu pobierającego podatek u źródła, podmioty te powinny być zobowiązane do złożenia wniosku o rejestrację w krajowych rejestrach państw członkowskich ustanowionych w sposób opisany powyżej. Pozostali pośrednicy finansowi powinni mieć możliwość złożenia wniosku o rejestrację według własnego uznania. Pośrednik finansowy sam składa wniosek o rejestrację, kierując go do właściwego organu wyznaczonego przez państwo członkowskie wraz z dowodami potwierdzającymi, że spełnia on określone wymogi. Wymogi te mają na celu sprawdzenie, czy pośrednik składający wniosek spełnia wymogi odpowiednich regulacji unijnych i czy jest objęty nadzorem w zakresie spełniania tych wymogów. W przypadku gdy pośrednik finansowy ma siedzibę poza UE, musi on podlegać przepisom obowiązującym w państwie trzecim będącym państwem jego rezydencji, porównywalnym z przepisami niniejszej dyrektywy, a to państwo trzecie rezydencji podatkowej nie może być wymienione w załączniku I do unijnego wykazu jurysdykcji niechętnych współpracy ani w unijnym wykazie państw trzecich wysokiego ryzyka (wykaz państw trzecich wysokiego ryzyka do celów przeciwdziałania praniu pieniędzy). Rejestracja pośrednika finansowego z państwa trzeciego powinna się odbywać przy minimalnym wysiłku administracyjnym. Komisja powinna wspierać państwa członkowskie w skoordynowanej wykładni porównywalnych przepisów w państwach trzecich. Spełnienie przez pośrednika finansowego z państwa trzeciego odpowiednich wymogów unijnych służy wyłącznie celom określonym w niniejszej dyrektywie i nie ma wpływu na wykonywanie lub stosowanie jakichkolwiek innych praw i obowiązków wynikających z innych przepisów UE. Po zarejestrowaniu pośrednicy finansowi powinni być uznawani za „certyfikowanych pośredników finansowych” w danym państwie członkowskim i powinni podlegać odpowiednim obowiązkom w zakresie sprawozdawczości i powiadamiania, o których mowa w niniejszej dyrektywie, a jednocześnie powinni mieć prawo do ubiegania się o zastosowanie określonych w niej procedur w zakresie ulg. Państwa członkowskie, które prowadzą krajowy rejestr, powinny również podjąć działania w celu usunięcia z niego każdego certyfikowanego pośrednika finansowego, który się o to zwróci lub który przestał spełniać odpowiednie wymogi. Te państwa członkowskie mogą ponadto podjąć decyzję o usunięciu z krajowego rejestru certyfikowanych pośredników finansowych lub odmówić im dostępu do systemu ulg , jeżeli okaże się, że kilkakrotnie nie wywiązali się ze swoich obowiązków. W przypadku gdy państwo członkowskie podejmie taką czynność usunięcia z rejestru lub odmówi dostępu , powinno odpowiednio poinformować inne państwa członkowskie, które prowadzą rejestry krajowe, aby mogły one rozważyć usunięcie tego samego certyfikowanego pośrednika finansowego ze swojego rejestru krajowego. Przepisy krajowe zainteresowanych państw członkowskich mają zastosowanie do praw i obowiązków zainteresowanych stron, w tym w zakresie odwołań, w odniesieniu do wszelkich decyzji podejmowanych przez państwo członkowskie w związku z rejestracją i usunięciem z ich krajowego rejestru.

(8)

Aby zwiększyć skuteczność i konkurencyjność unii rynków kapitałowych, należy ułatwić i przyspieszyć procedury w zakresie ulgi w nadmiernym podatku u źródła od dochodów z tytułu papierów wartościowych, w przypadku gdy odpowiedni certyfikowani pośrednicy finansowi dostarczyli stosowne informacje, w tym informacje dotyczące tożsamości inwestora. Odpowiedni certyfikowani pośrednicy finansowi obejmują wszystkich certyfikowanych pośredników finansowych w łańcuchu płatności między inwestorem a emitentem papierów wartościowych, którzy mogą być również zobowiązani do przekazywania informacji o płatnościach dokonywanych przez niecertyfikowanych pośredników finansowych uczestniczących w tym łańcuchu, zgodnie z decyzją polityczną każdego państwa członkowskiego. Mając na uwadze różne podejścia w państwach członkowskich, przewiduje się dwa rodzaje procedur: (i) ulgę u źródła przez bezpośrednie zastosowanie odpowiedniej stawki podatkowej w chwili pobrania podatku u źródła oraz (ii) szybki zwrot w ciągu maksymalnie 50 dni od daty wypłaty dywidendy lub, w zależności od przypadku, od daty, w której emitent obligacji musi wypłacić odsetki posiadaczowi obligacji (data kuponu). Państwa członkowskie powinny mieć swobodę w zakresie wprowadzenia dowolnej z tych dwóch procedur lub ich kombinacji, zależnie od tego, co uznają za stosowne, przy jednoczesnym zapewnieniu, by co najmniej jedna z nich była dostępna dla wszystkich inwestorów, o ile spełnione są wymogi niniejszej dyrektywy. Aby zapewnić właściwe i terminowe wdrożenie tych procedur przez zainteresowane państwa członkowskie, należy stosować odsetki za zwłokę w zwrocie nadmiernych podatków u źródła, które są objęte niniejszą dyrektywą i spełniają warunki dotyczące korzystania z tych procedur. W przypadku gdy odpowiednie wymogi nie są spełnione – lub na życzenie zainteresowanego inwestora – państwa członkowskie powinny stosować obowiązujące u nich standardowe procedury zwrotu podatku, aby zapewnić ulgę w nadmiernym podatku u źródła. W każdym razie zarejestrowani właściciele, w szczególności inwestorzy detaliczni, i ich upoważnieni przedstawiciele powinni zachować prawo do odzyskania nadmiernego podatku u źródła zapłaconego w państwie członkowskim, w którym przedstawią dowód spełnienia warunków określonych w prawie krajowym.

(8)

Aby zwiększyć skuteczność i konkurencyjność unii rynków kapitałowych, należy ułatwić i przyspieszyć procedury w zakresie ulgi w nadmiernym podatku u źródła od dochodów z tytułu papierów wartościowych, w przypadku gdy odpowiedni certyfikowani pośrednicy finansowi dostarczyli stosowne informacje, w tym informacje dotyczące tożsamości inwestora. Odpowiedni certyfikowani pośrednicy finansowi obejmują wszystkich certyfikowanych pośredników finansowych w łańcuchu płatności między inwestorem a emitentem papierów wartościowych, którzy mogą być również zobowiązani do przekazywania informacji o płatnościach dokonywanych przez niecertyfikowanych pośredników finansowych uczestniczących w tym łańcuchu, zgodnie z decyzją polityczną każdego państwa członkowskiego. Mając na uwadze różne podejścia w państwach członkowskich, przewiduje się dwa rodzaje procedur: (i) ulgę u źródła przez bezpośrednie zastosowanie odpowiedniej stawki podatkowej w chwili pobrania podatku u źródła oraz (ii) szybki zwrot w ciągu maksymalnie 50 dni od daty wypłaty dywidendy lub, w zależności od przypadku, od daty, w której emitent obligacji musi wypłacić odsetki posiadaczowi obligacji (data kuponu). Państwa członkowskie powinny mieć swobodę w zakresie wprowadzenia dowolnej z tych dwóch procedur lub ich kombinacji, zależnie od tego, co uznają za stosowne, przy jednoczesnym zapewnieniu, by co najmniej jedna z nich była dostępna dla wszystkich inwestorów, o ile spełnione są wymogi niniejszej dyrektywy. Aby zapewnić właściwe i terminowe wdrożenie tych procedur przez zainteresowane państwa członkowskie, należy stosować odsetki za zwłokę w zwrocie nadmiernych podatków u źródła, które są objęte niniejszą dyrektywą i spełniają warunki dotyczące korzystania z tych procedur. W przypadku gdy odpowiednie wymogi nie są spełnione – lub na życzenie zainteresowanego inwestora – państwa członkowskie powinny stosować obowiązujące u nich standardowe procedury zwrotu podatku, aby zapewnić ulgę w nadmiernym podatku u źródła. W każdym razie zarejestrowani właściciele, w szczególności inwestorzy detaliczni, i ich upoważnieni przedstawiciele powinni zachować prawo do odzyskania nadmiernego podatku u źródła zapłaconego w państwie członkowskim, w którym przedstawią dowód spełnienia warunków określonych w prawie krajowym. Państwa członkowskie mogą odrzucić wniosek o zwrot, jeżeli wszczęto jakąkolwiek procedurę weryfikacji lub kontrolę podatkową na podstawie kryteriów oceny ryzyka i zgodnie z prawem krajowym.

(9)

Aby zabezpieczyć systemy ulg w nadmiernym podatku u źródła, państwa członkowskie prowadzące rejestr krajowy powinny również wymagać od certyfikowanych pośredników finansowych weryfikacji kwalifikowalności inwestorów, którzy chcą złożyć wniosek o ulgę. W szczególności certyfikowani pośrednicy finansowi powinni uzyskać certyfikat rezydencji podatkowej danego inwestora oraz oświadczenie, że inwestor ten jest rzeczywistym beneficjentem płatności zgodnie z prawodawstwem państwa członkowskiego źródła. Powinni również zweryfikować mającą zastosowanie stawkę podatku u źródła w oparciu o szczególne okoliczności inwestora i wskazać, czy wiedzą o jakichkolwiek porozumieniach finansowych dotyczących aktywów bazowych, które to porozumienia nie zostały rozliczone, nie wygasły ani nie zostały w inny sposób zakończone w dniu ustania prawa do dywidendy. Certyfikowani pośrednicy finansowi powinni ponosić odpowiedzialność za uszczuplenia dochodów podatkowych, które powstały w wyniku niewłaściwego wypełnienia tych obowiązków w zakresie, w jakim jest to przewidziane w prawie krajowym państwa członkowskiego, w którym doszło do uszczuplenia. Aby zapewnić proporcjonalność obciążenia i odpowiedzialności spoczywających na certyfikowanych pośrednikach finansowych, do wszystkich procedur w zakresie ulg, w przypadku których ryzyko nadużycia jest niskie, a w szczególności w przypadku gdy całkowita kwota dywidendy wypłaconej inwestorowi z tytułu posiadania udziałów w spółce jest niższa niż 1 000 EUR, powinny mieć zastosowanie ograniczone obowiązki weryfikacyjne. Jeśli takie nadużycie zostanie udowodnione, państwa członkowskie mogą jednak wyciągnąć konsekwencje przewidziane w prawie krajowym, w tym odmówić korzystania z systemów ulg ustanowionych w niniejszej dyrektywie, ale nie mogą pociągać certyfikowanych pośredników finansowych do odpowiedzialności za nieprzeprowadzenie weryfikacji.

(9)

Aby zabezpieczyć systemy ulg w nadmiernym podatku u źródła, państwa członkowskie prowadzące rejestr krajowy powinny również wymagać od certyfikowanych pośredników finansowych weryfikacji kwalifikowalności inwestorów, którzy chcą złożyć wniosek o ulgę. W szczególności certyfikowani pośrednicy finansowi powinni uzyskać certyfikat rezydencji podatkowej danego inwestora oraz oświadczenie, że inwestor ten jest rzeczywistym beneficjentem płatności zgodnie z prawodawstwem państwa członkowskiego źródła. Powinni również zweryfikować mającą zastosowanie stawkę podatku u źródła w oparciu o szczególne okoliczności inwestora i wskazać, czy wiedzą o jakichkolwiek porozumieniach finansowych dotyczących aktywów bazowych, które to porozumienia nie zostały rozliczone, nie wygasły ani nie zostały w inny sposób zakończone w dniu ustania prawa do dywidendy. Wymogi należytej staranności mogłyby być stosowane co roku. Certyfikowani pośrednicy finansowi powinni ponosić odpowiedzialność za uszczuplenia dochodów podatkowych, które powstały w wyniku niewłaściwego wypełnienia tych obowiązków w zakresie, w jakim jest to przewidziane w prawie krajowym państwa członkowskiego, w którym doszło do uszczuplenia. Aby zapewnić proporcjonalność obciążenia i odpowiedzialności spoczywających na certyfikowanych pośrednikach finansowych, do wszystkich procedur w zakresie ulg, w przypadku których ryzyko nadużycia jest niskie, a w szczególności w przypadku gdy całkowita kwota dywidendy wypłaconej inwestorowi z tytułu posiadania udziałów w spółce jest niższa niż 1500 EUR, powinny mieć zastosowanie ograniczone obowiązki weryfikacyjne. Jeśli takie nadużycie zostanie udowodnione, państwa członkowskie mogą jednak wyciągnąć konsekwencje przewidziane w prawie krajowym, w tym odmówić korzystania z systemów ulg ustanowionych w niniejszej dyrektywie, ale nie mogą pociągać certyfikowanych pośredników finansowych do odpowiedzialności za nieprzeprowadzenie weryfikacji.

(12)

Właściwe wdrażanie i egzekwowanie proponowanych przepisów w każdym zainteresowanym państwie członkowskim ma kluczowe znaczenie dla wspierania unii rynków kapitałowych jako całości oraz ochrony bazy podatkowej państw członkowskich, w związku z czym Komisja powinna monitorować to wdrażanie i egzekwowanie. Państwa członkowskie powinny zatem regularnie przekazywać Komisji informacje, określone w drodze aktu wykonawczego, dotyczące wdrażania i egzekwowania na ich terytorium środków krajowych przyjętych na podstawie niniejszej dyrektywy. Aby ocenić skuteczność proponowanych nowych przepisów, Komisja powinna sporządzić ocenę na podstawie informacji przekazanych przez państwa członkowskie i innych dostępnych danych. W tym kontekście Komisja powinna rozważyć konieczność zaktualizowania przepisów wprowadzonych na mocy niniejszej dyrektywy.

(12)

Właściwe wdrażanie i egzekwowanie proponowanych przepisów w każdym zainteresowanym państwie członkowskim ma kluczowe znaczenie dla wspierania unii rynków kapitałowych jako całości oraz ochrony bazy podatkowej państw członkowskich, w związku z czym Komisja powinna monitorować to wdrażanie i egzekwowanie. Państwa członkowskie powinny zatem regularnie przekazywać Komisji informacje statystyczne , określone w drodze aktu wykonawczego, dotyczące wdrażania i egzekwowania na ich terytorium środków krajowych przyjętych na podstawie niniejszej dyrektywy. Aby ocenić skuteczność proponowanych nowych przepisów, Komisja powinna sporządzić ocenę na podstawie informacji przekazanych przez państwa członkowskie i innych dostępnych danych. W tym kontekście Komisja powinna rozważyć konieczność zaktualizowania przepisów wprowadzonych na mocy niniejszej dyrektywy.

(14)

Wszelkie przetwarzanie danych osobowych w ramach niniejszej dyrektywy powinno być zgodne z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 (31). Pośrednicy finansowi i państwa członkowskie mogą przetwarzać dane osobowe zgodnie z niniejszą dyrektywą wyłącznie w celu realizacji ogólnego interesu publicznego, a mianowicie w celu zwalczania oszustw podatkowych, uchylania się od opodatkowania i unikania opodatkowania oraz ochrony dochodów podatkowych i promowania sprawiedliwego opodatkowania, co zwiększa możliwości włączenia społecznego, politycznego i ekonomicznego w państwach członkowskich. Aby umożliwić skuteczną realizację tego celu, konieczne jest ograniczenie niektórych praw osób fizycznych przewidzianych we wspomnianym wyżej rozporządzeniu , w szczególności prawa do uzyskania informacji o przetwarzaniu ich danych i jego zakresie, a także prawa do wyrażenia zgody na niektóre rodzaje przetwarzania danych.

(14)

Wszelkie przetwarzanie danych osobowych w ramach niniejszej dyrektywy powinno być zgodne z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 (31). Pośrednicy finansowi i państwa członkowskie mogą przetwarzać dane osobowe zgodnie z niniejszą dyrektywą wyłącznie w celu realizacji ogólnego interesu publicznego, a mianowicie w celu zwalczania oszustw podatkowych, uchylania się od opodatkowania i unikania opodatkowania oraz ochrony dochodów podatkowych i promowania sprawiedliwego opodatkowania, co zwiększa możliwości włączenia społecznego, politycznego i ekonomicznego w państwach członkowskich. Dostęp do tych danych powinny mieć wyłącznie podmioty uczestniczące w procedurach dotyczących ulg w podatku u źródła na podstawie niniejszej dyrektywy. Należy przekazywać jedynie minimalną ilość danych osobowych potrzebnych do stwierdzenia niedostatecznego poziomu przekazywania, nieprzekazywania oraz oszustw lub nadużyć podatkowych. Ponadto dane osobowe powinny być przechowywane tylko tak długo, jak będzie to potrzebne do tego celu. Aby umożliwić skuteczną realizację tego celu, konieczne jest ograniczenie niektórych praw osób fizycznych przewidzianych we wspomnianym wyżej rozporządzeniu – o ile wykonywanie takich praw mogłoby utrudnić dochodzenie – w szczególności prawa do uzyskania informacji o przetwarzaniu ich danych i jego zakresie, a także prawa do wyrażenia zgody na niektóre rodzaje przetwarzania danych. Gdy tylko okoliczności uzasadniające ograniczenie przestaną mieć zastosowanie, prawa osób, których dane dotyczą, należy przywrócić.

(16a)

Niniejsza dyrektywa powinna być regularnie poddawana przeglądowi, by jeszcze bardziej ułatwić stosowanie ulg podatkowych inwestorom detalicznym.

19)

„umowa o unikaniu podwójnego opodatkowania” oznacza umowę lub konwencję przewidującą wyeliminowanie podwójnego opodatkowania dochodu i, w stosownych przypadkach, kapitału, obowiązującą między co najmniej dwoma państwami ;

19)

„umowa o unikaniu podwójnego opodatkowania” oznacza umowę lub konwencję przewidującą wyeliminowanie podwójnego opodatkowania dochodu i, w stosownych przypadkach, kapitału, obowiązującą między co najmniej dwoma jurysdykcjami ;

a)

imię i nazwisko podatnika oraz data i miejsce urodzenia, jeżeli podatnik jest osobą fizyczną, lub nazwę podatnika i jego niepowtarzalny identyfikator europejski (EUID), jeżeli podatnik jest osobą prawną;

a)

imię i nazwisko podatnika oraz data i miejsce urodzenia, jeżeli podatnik jest osobą fizyczną, lub nazwę podatnika i , jeśli jest dostępny, jego niepowtarzalny identyfikator europejski (EUID), jeżeli podatnik jest osobą prawną;

fa)

umowę o unikaniu podwójnego opodatkowania;

g)

wszelkie dodatkowe informacje, które mogą być istotne, w przypadku gdy certyfikat jest wydawany do celów innych niż zastosowanie ulgi w podatku u źródła na podstawie niniejszej dyrektywy, lub informacje, które muszą być zawarte w certyfikacie rezydencji podatkowej na podstawie prawa UE.

da)

informacje o opłatach pobieranych za świadczenie usług na podstawie niniejszej dyrektywy.

b)

jeżeli wnioskujący pośrednik finansowy jest instytucją kredytową – zezwolenie w jurysdykcji rezydencji do celów podatkowych na prowadzenie działalności powierniczej, o której mowa w pkt 12 lub 14 załącznika I do dyrektywy 2013/36/UE lub porównywalnych przepisach państwa trzeciego; jeżeli wnioskujący pośrednik finansowy jest firmą inwestycyjną – zezwolenie w jurysdykcji rezydencji do celów podatkowych na prowadzenie działalności powierniczej, o której mowa w sekcji B pkt 1 załącznika I do dyrektywy 2014/65/UE lub porównywalnych przepisach państwa trzeciego; lub – jeżeli wnioskujący pośrednik finansowy jest centralnym depozytem papierów wartościowych – zezwolenie w jurysdykcji rezydencji do celów podatkowych, o którym mowa w rozporządzeniu (UE) nr 909/2014 lub porównywalnych przepisach państwa trzeciego rezydencji podatkowej;

b)

jeżeli wnioskujący pośrednik finansowy jest instytucją kredytową – zezwolenie w jurysdykcji rezydencji do celów podatkowych na prowadzenie działalności powierniczej, o której mowa w pkt 12 lub 14 załącznika I do dyrektywy 2013/36/UE lub porównywalnych przepisach państwa trzeciego; jeżeli wnioskujący pośrednik finansowy jest firmą inwestycyjną – zezwolenie w jurysdykcji rezydencji do celów podatkowych na prowadzenie działalności powierniczej, o której mowa w sekcji B pkt 1 załącznika I do dyrektywy 2014/65/UE lub porównywalnych przepisach państwa trzeciego; lub – jeżeli wnioskujący pośrednik finansowy jest centralnym depozytem papierów wartościowych – zezwolenie w jurysdykcji rezydencji do celów podatkowych, o którym mowa w rozporządzeniu (UE) nr 909/2014 lub porównywalnych przepisach państwa trzeciego rezydencji podatkowej; Komisja wydaje wytyczne co do minimalnych norm dotyczących porównywalnych przepisów.

2a.

Zgodnie z art. 9 dyrektywy Rady 2011/16/UE  (1a) państwa członkowskie jak najszybciej informują wszystkie pozostałe państwa członkowskie o odrzuceniu rejestracji.

a)

dywidenda została wypłacona z tytułu akcji w obrocie publicznym, które zarejestrowany właściciel nabył w okresie dwóch dni przed dniem ustania prawa do dywidendy;

a)

dywidenda została wypłacona z tytułu akcji w obrocie publicznym, które zarejestrowany właściciel nabył w okresie pięciu dni przed dniem ustania prawa do dywidendy;

a)

jest właścicielem rzeczywistym dywidendy lub odsetek zgodnie z definicją zawartą w przepisach krajowych państwa członkowskiego źródła; oraz

a)

jest właścicielem rzeczywistym dywidendy lub odsetek zgodnie z definicją zawartą w przepisach krajowych państwa członkowskiego źródła lub w umowie o unikaniu podwójnego opodatkowania ; oraz

aa)

ryzyko związane z programami ułatwień pobytowych i obywatelstwa dla inwestorów, które stwarzają potencjalnie wysokie ryzyko, określone przez Organizację Współpracy Gospodarczej i Rozwoju (OECD), związane z możliwym niewłaściwym wykorzystywaniem przez zarejestrowanych posiadaczy cyfrowego certyfikatu rezydencji podatkowej wydanego przez państwa członkowskie lub państwa trzecie oferujące takie programy;

d)

w przypadku wypłaty dywidendy i na podstawie informacji dostępnych certyfikowanemu pośrednikowi finansowemu – ewentualne istnienie jakichkolwiek porozumień finansowych, które nie zostały rozliczone, nie wygasły ani nie zostały w inny sposób zakończone w dniu ustania prawa do dywidendy, chyba że dywidenda wypłacona zarejestrowanemu właścicielowi z tytułu każdej grupy takich samych posiadanych akcji nie przekracza 1 000 EUR.

d)

w przypadku wypłaty dywidendy i na podstawie informacji dostępnych certyfikowanemu pośrednikowi finansowemu – ewentualne istnienie jakichkolwiek porozumień finansowych, które nie zostały rozliczone, nie wygasły ani nie zostały w inny sposób zakończone w dniu ustania prawa do dywidendy, chyba że dywidenda wypłacona zarejestrowanemu właścicielowi z tytułu każdej grupy takich samych posiadanych akcji nie przekracza 1500 EUR.

a)

przeanalizuje ewentualne dalsze środki ułatwiające samodzielne ubieganie się o zwrot/zwolnienie z podatku u źródła z myślą o drobnych inwestorach, którzy z organami podatkowymi kontaktują się bezpośrednio, bez pośrednictwa certyfikowanych pośredników finansowych;

b)

oceni, w jaki sposób można by jeszcze bardziej uprościć procedury ulg w podatku u źródła dla inwestorów detalicznych;

c)

przeprowadzi wszechstronną analizę ewolucji opłat za usługi pobieranych od zarejestrowanych właścicieli przez pośredników finansowych za przeprowadzenie procedury szybkiego zwrotu i procedury ulgi u źródła;

d)

zbada, czy system ulg u źródła może zostać rozważony jako procedura stosowna dla wszystkich państw członkowskich; oraz wprowadzi dalsze środki ułatwiające stosowanie takiego systemu małym i średnim przedsiębiorstwom;

e)

zbada, czy państwa członkowskie nadal odczuwają skutki arbitrażu dywidendowego i systemów prania dywidend, takich jak systemy cum-ex i cum-cum, lub są narażone na takie praktyki, oraz czy istniejące środki w dziedzinie podatków u źródła są wystarczające do zwalczania oszustw podatkowych, uchylania się od opodatkowania i unikania opodatkowania, czy też konieczne byłyby dodatkowe środki, takie jak opodatkowanie zysków kapitałowych przy zbyciu akcji i opłat za udzielenie pożyczki papierów wartościowych podatkiem równoważnym dywidendom, by zniechęcić do arbitrażu dywidendowego i go ograniczyć; Komisja zgromadzi w tym celu dowody od państw członkowskich przy wsparciu EUNB, ESMA, EPPO i odpowiednich właściwych organów krajowych;

f)

w razie potrzeby rozważy dalsze środki, aby zadbać o to, by wszystkie dywidendy, odsetki, zyski kapitałowe, opłaty licencyjne, płatności z tytułu usług świadczonych w ramach wolnych zawodów i odpowiednie płatności wynikające z umów uzyskane w Unii były opodatkowane co najmniej raz według efektywnej stawki;

g)

zbada potencjał systemów rozproszonego rejestru lub innych narzędzi technologicznych, czy nadawałyby się do zwiększenia skuteczności systemu i uodpornienia go na nadużycia finansowe dzięki lepszej identyfikacji beneficjenta rzeczywistego;

h)

zbada ewentualne środki służące cyfryzacji procesów ulg i zwrotu kosztów oraz rozpatrywania skarg;

i)

oceni akceptację podpisów elektronicznych lub cyfrowych oraz korzystanie z identyfikacji elektronicznej, aby ułatwić indywidualnym inwestorom proces weryfikacji.