W następstwie niniejszej publikacji organy państwa członkowskiego lub państwa trzeciego, lub osoba fizyczna lub prawna mająca uzasadniony interes oraz mająca siedzibę lub miejsce pobytu w państwie trzecim, mogą, zgodnie z art. 17 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/1143 (1), wnieść sprzeciw do Komisji w terminie trzech miesięcy od daty niniejszej publikacji.

JEDNOLITY DOKUMENT

„Manisa Mesir Macunu”

Nr UE: PGI-TR-02893 – 5.1.2023

ChNP ( ) ChOG (X)

1.   Nazwa lub nazwy

„Manisa Mesir Macunu”

2.   Państwo członkowskie lub państwo trzecie

Turcja

3.   Opis produktu rolnego lub środka spożywczego

3.1.   Typ produktu

Klasa 2.3 Chleb, ciasta, ciastka, wyroby cukiernicze, herbatniki i inne wyroby piekarnicze

3.2.   Opis produktu, do którego odnosi się nazwa

„Manisa Mesir Macunu” to tradycyjny wyrób cukierniczy produkowany w prowincji Manisa. Wytwarza się go mieszając 41 różnych przypraw, ziół i owoców, z których powstaje słodka pasta. Wyrób ma postać płynną pakowaną w szklane słoje lub postać stałą – pałeczek o wymiarach 11–12 cm lub 3–4 cm, pakowanych w folię. Ma miękką i bardzo lepką konsystencję i słodko-gorzki korzenny smak. Podczas gdy kaustyczny, gorzki i surowy smak przypraw nadają mu głównie surowce nielotne, zapach i aromat powstają dzięki olejkom eterycznym. Za ostry smak pasty odpowiadają fenole (katechina: 455,6 – 1 253,6 mg/kg). Barwa wyrobu waha się od bursztynowej do ciemnobrązowej. Postać płynna musi zawierać co najmniej 70 % wody, a postać rozpuszczalna i patyczki 80 %.

3.3.   Pasza (wyłącznie w odniesieniu do produktów pochodzenia zwierzęcego) i surowce (wyłącznie w odniesieniu do produktów przetworzonych)

Do produkcji wykorzystuje się cukier, syrop glukozowy, kwas cytrynowy, wodę, 41 rodzajów przypraw, zioła i owoce.

Rodzaje przypraw i ich wykorzystywane części

	Nazwa łacińska	Nazwa zwyczajowa	Wykorzystywane części
1	Papaver somniferum	Mak	Nasiona
2	Alpinia officinarum Hance	Alpinia lekarska	Kłącze
3	Brassicanigra, Brassica juncea, Sinaps alba	Musztarda	Nasiona
4	Calluna vulgaris L.	Wrzos zwyczajny	Kwiaty, kora, liście
5	Cassia angustifolia Vahl	Senna alexandrina	Owoc
6	Cassia fistula L.	Strączyniec cewiasty	Owoc
7	Cinnamomum sp.	Cynamon	Kwiaty
8	Citrus sinensis L. Osbeck	Pomarańcze	Kwiaty, skórka
9	Citrus limon L. Osbeck	Cytryny	Owoc, skórka
10	Cocos nucifera L.	Orzechy kokosowe	Owoc
11	Commiphora molmol	Mirra	Żywica
12	Coriandrum sativum L.	Kolendra siewna	Liście, owoce
13	Crocus sativus L.	Szafran	Znamię słupka
14	Curcuma zedoaria Roxb.	Ostryż cytwarowy	Kłącze, korzeń
15	Elettaria cardamomum L. Manton	Kardamon malabarski	Owoc
16	Eugenia caryophyllata L. Thunb.	Czapetka pachnąca	Pąki kwiatowe
17	Foeniculum vulgare subsp. vulgare	Koper włoski	Owoc
18	Urtica dioica L.	Pokrzywa zwyczajna	Nasiona
19	Ceratonia siliqua L.	Szarańczyn	Owoc
20	Cuminum cyminum L.	Kmin rzymski	Owoc
21	Glycyrrhiza glabra L.	Lukrecja	Wyciąg z korzenia (miód lukrecji)
22	Hibiscus sabdariffa L.	Ketmia szczawiowa	Kwiaty, nasiona
23	Linum usitatissimum L.	Siemię lniane	Nasiona
24	Melissa officinalis L	Melisa lekarska	Liście
25	Nigella sativa L.	Czarnuszka siewna	Nasiona
26	Silybum marianum L. Gaertn	Ostropest plamisty	Nasiona
27	Pimenta officinalis Lind L.	Ziele angielskie	Owoc
28	Pimpinella anisum L.	Anyż	Owoc
29	Piper cubeba Bojer	Pieprz kubeba	Owoc
30	Piper longum L.	Pieprz długi	Owoc
31	Piper nigrum L.	Pieprz czarny	Owoc
32	Piper nigrum L.	Pieprz biały	Owoc
33	Rosa canina L.	Róża dzika	Owoc, olej z nasion
34	Curcuma longa L.	Kurkuma	Kłącze
35	Rosmarinus officinalis L.	Rozmaryn lekarski	Liście
36	Terminalia citrina Retz	Migdałecznik (żółty)	Owoc
37	Terminalia chebula Retz	Migdałecznik (czarny)	Owoc
38	Vanilla fragrans Ames	Wanilia	Owoce, nasiona
39	Vitex agnus-castus L.	Niepokalanek pospolity	Owoc
40	Vitis vinifera L.	Winorośl właściwa	Owoc
41	Zingiber officinale Roascoe	Imbir lekarski	Kłącze

3.4.   Poszczególne etapy produkcji, które muszą odbywać się na wyznaczonym obszarze geograficznym

Wszystkie etapy produkcji „Manisa Mesir Macunu”, od podgrzewania i mieszania składników po formowanie, muszą odbywać się na obszarze geograficznym określonym w sekcji 4.

3.5.   Szczegółowe zasady dotyczące krojenia, tarcia, pakowania itp. produktu, do którego odnosi się zarejestrowana nazwa

Masa: Termin „pasta” odnosi się do lepkiej i gęstej substancji i jest powszechnie stosowany w odniesieniu do „Manisa Mesir Macunu”. Pasta stanowiąca półprodukt do produkcji „Manisa Mesir Macunu” zawiera różne przyprawy, ekstrakty roślinne i cukier.

Pałeczki: „Manisa Mesir Macunu” jest tradycyjnie prezentowana w postaci zwanej „sznurkiem”. Oznacza to, że pastę formuje się w długie walce. Następnie taki długi sznurek „Manisa Mesir Macunu” dzieli się na mniejsze kawałki (pałeczki), przeznaczone do spożycia. Formowanie pasty w pałeczki ułatwia transport i konsumpcję. „Manisa Mesir Macunu” w postaci pałeczek jest często popularny na tradycyjnych festiwalach lub imprezach.

Po uzyskaniu dzięki ugniataniu pożądanej konsystencji pastę „Manisa Mesir Macunu” formuje się w długi „sznur” i roluje się je aż staną się cieńsze. „Sznur” ten jest następnie krojony w pałeczki o masie 8–10 g (21–23 g dla większego rozmiaru, zwanego „długą laską”), które są pakowane. Płynna pasta jest też pakowana w słoiki o pojemności 200, 400 lub 1 000 g.

3.6.   Szczegółowe zasady dotyczące etykietowania produktu, do którego odnosi się zarejestrowana nazwa

—

4.   Zwięzłe określenie obszaru geograficznego

Obszar geograficzny produkcji „Manisa Mesir Macunu” to prowincja Manisa w Turcji.

5.   Związek z obszarem geograficznym

Związek „Manisa Mesir Macunu” z obszarem geograficznym wynika z renomy tego produktu. „Manisa Mesir Macunu” produkowano w Manisie już w XVI w. w epoce osmańskiej. „Manisa Mesir Macunu” jest nadal szeroko spożywany.

Za autora przepisu w osmańskiej kulturze i historii uchodzi Muslihiddin Merkez efendi. Merkez efendi był lekarzem w miejscowym szpitalu i stworzył „Mesir Macunu” w 1527 r. Kiedy sułtanka Ayşe Hafsa, matka Sulejmana Wspaniałego, zachorowała w czasie, gdy przyszły sułtan był władcą Manisy, Merkez efendi wyleczył ją właśnie „Mesir Macunu”. Kiedy Ayşe Hafsa powróciła do zdrowia, chciała podzielić się tym specjałem z innymi. Ponieważ zainteresowanie wśród mieszkańców rosło, sułtan polecił Merkezowi efendi, aby co roku rozprowadzał pastę wśród ludzi w formie festiwalu. Wybrano termin 21 marca, ponieważ był to dzień symbolicznego początku wiosny, a na lokalizację imprezy wybrano dachy sułtańskiego meczetu i minaretów. Święto Mesir narodziło się ok. 1527–1528. Od tego czasu, co roku w dniu 21 marca lub blisko tej daty, na wiosennym festiwalu Nevruz, tysiące ludzi spotykają się przed sułtańskim meczetem w Manisie, aby złapać „Mesir Macunu” owinięte w papier i rzucane z dachu meczetu.

Słynny festiwal Mesir w Manisie obchodzony jest w dniu Nevruz. Tradycja ta sięga czasów Merkeza Muslihiddina efendi, któremu powierzono zarządzanie szpitalem w Manisie założonym przez Sulejmana Wspaniałego. Najważniejsza część obchodów odbywa się w dniu Nevruz. Małe kawałki „Mesir Macunu” przygotowanego z różnych ziół i przypraw i zawinięte w papier są wyrzucane z minaretu meczetu sułtana w Manisie, a ludzie czekający pod murami próbują je złapać.

W 2012 r. „Manisa Mesir Macunu” (pasta Mesir z Manisy) wpisano na listę niematerialnego dziedzictwa kulturowego ludzkości UNESCO.

„Manisa Mesir Macunu” jest przygotowywany metodą tradycyjną, przekazywaną z pokolenia na pokolenie. Wybór składników najwyższej jakości, przygotowanie cukrowej pasty oraz czas i temperatura, w której pasta jest gotowana, wpływają na oczekiwany smak i konsystencję produktu.

„Manisa Mesir Macunu” wyróżniają następujące cechy:

—	miękka konsystencja,

—	bardzo lepka konsystencja,

—	intensywny korzenny aromat i słodko-korzenny smak,

—	barwa od bursztynowej do brązowej,

—	postać płynnej pasty lub patyczków.

Renomę produktu potwierdzają niezliczone od wieków odniesienia w postaci zapisów, publikacji, przewodników kulinarnych, artykułów i wzmianek w prasie drukowanej i w internecie, a także podczas licznych wydarzeń służących promowaniu tradycyjnych produktów lokalnych.

W swojej książce poświęconej „Manisa Mesir Macunu” opublikowanej w 1963 r. Baytop twierdzi, że 41 składników „Manisa Mesir Macunu” pochodzi z 60. składnikowego antidotum słynnego lekarza Ibn-i Sina, a ich liczbę zmniejszono, tak, ze obecnie pastę wytwarza się z 41 przypraw i ziół, ze względu na trudności z pozyskiwaniem niektórych składników produktu Ibn-i Siny z roślin Anatolii oraz mistycznej symboliki liczby 41.

Inne publikacje na temat „Manisa Mesir Macunu” obejmują: „Gastronomik Bir Değer ve Kültürel Miras Olarak Mesir Macunu” (Pasta Mesir jako wartość gastronomiczna i dziedzictwo kulturowe) (Yurdakul i Çekal, 2022); „Mesir Macunu ve terkibine giren maddeler” (Pasta Mesir i jej składniki) (Yörükoğlu, 1985); „Manisa Mesir Bayramı ve Dârüļifa’sı” (Festiwal i szpital Manisa Mesir) (Bayat, 1981); „Mesir ve Manisa” (Mesir i Manisa) (Karaöz, 1954 r.); oraz „Geçmiύten Günümüze Manisa” (Dawna i obecna Manisa) (Tepekaya i Atar, 2018).

W swoich badaniach na temat pasty Mesir jako wartości gastronomicznej i dziedzictwa kulturowego opublikowanych w 2022 r. Yurdakul i Çekal wspominają, że w Manisie między 21 a 27 marca, we współpracy z gubernatorem Manisy, gminą Manisa i oraz Stowarzyszeniem Turystyki i Promocji Manisy i Mesiru odbywa się festiwal Mesir, który stanowi ważna atrakcję życia kulturalnego, turystycznego i gospodarczego. W 2012 r. Międzynarodowy Festiwal Manisa Mesir wpisano na listę niematerialnego dziedzictwa kulturowego UNESCO. Z drugiej strony mieszkańcy Manisy wykorzystywali nazwę „Manisa Mesir Macunu” nie tylko w odniesieniu do pasty, ale także jako nazwę ulic, parków, lokali biznesowych (Yurdakul i Çekal, 2022).

Nihat Yörükoğlu, powołując się na tę publikację, sugerował, że powodem rozpoczęcia mesirowych festiwali było umożliwienie rozwoju miasta położonego na wzgórzach i wzmocnienie jego oddziaływania na pobliską równinę.

Tepekaya i Atar odnotowują, że zgodnie z klasyfikacją czterech funkcji folkloru dokonaną przez Williama Bascoma festiwal Manisa Mesir zapewnia uczestnikom przyjemne spędzenie czasu, wspiera wartości i zwyczaje oraz zapewnia utrzymanie tradycji i przekazywanie kultury kolejnym pokoleniom.

Odesłanie do publikacji specyfikacji

Oficjalny e-biuletyn tureckiego Urzędu Patentowego i Znaków Towarowych nr 26, 2 kwietnia 2018 r., s. 31–34.

---

(1)  Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/1143 z dnia 11 kwietnia 2024 r. w sprawie oznaczeń geograficznych w odniesieniu do wina, napojów spirytusowych i produktów rolnych oraz gwarantowanych tradycyjnych specjalności i określeń jakościowych stosowanych fakultatywnie w odniesieniu do produktów rolnych, zmieniające rozporządzenia (UE) nr 1308/2013, (UE) 2019/787 i (UE) 2019/1753 oraz uchylające rozporządzenie (UE) nr 1151/2012 (Dz.U. L, 2024/1143, 23.4.2024, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2024/1143/oj).