1)

Czy w przypadku gdy sporna dyrektywa lub wykonujące tę dyrektywę sporne przepisy krajowe nie dopuszczają możliwości powołania się na „siłę wyższą” w charakterze środka obrony, to czy możliwość powołania się na taki środek obrony jest jednak dostępna w kontekście roszczenia o odszkodowanie sformułowanego na podstawie wyroku Francovich (1) w związku z naruszeniem wynikającego z prawa Unii obowiązku przyznania osobom fizycznym praw wynikających z podstawowego prawa do godności ludzkiej zawartego w art. 1 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej (czy to jako środka obrony w ramach drugiej części testu sformułowanego w wyroku Brasserie du pêcheur/Factortame (2), czy też w inny sposób)?

2)

W przypadku udzielenia odpowiedzi twierdzącej na pytanie pierwsze, jakie są granice i właściwy zakres środka obrony opartego na sile wyższej?