Sprawozdawca:

Francisco Javier GARAT PÉREZ

Wniosek o konsultację	Parlament Europejski, 11.9.2023 Rada, 15.9.2023
Podstawa prawna	Art. 43 ust. 2 i art. 304 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej
Sekcja odpowiedzialna	Sekcja Rolnictwa, Rozwoju Wsi i Środowiska Naturalnego
Data przyjęcia przez sekcję	7.9.2023
Data przyjęcia na sesji plenarnej	20.9.2023
Sesja plenarna nr	581
Wynik głosowania (za/przeciw/wstrzymało się)	204/01/05

1.   Wnioski i zalecenia

1.1.

Europejski Komitet Ekonomiczno-Społeczny (EKES) uważa, że transpozycja do prawa Unii środków ochrony i kontroli przyjętych przez Komisję ds. Rybołówstwa Północno-Wschodniego Atlantyku (NEAFC) jest konieczna do jednolitego i skutecznego wdrożenia tych środków w UE. Dlatego też popiera wniosek przedstawiony przez Komisję Europejską.

1.2.

Podobnie jak we wcześniejszych opiniach (1), EKES jest jednak zdania, że procedurze transpozycji nadal nie towarzyszy sprawny mechanizm, ponieważ wspomniane środki podlegają zmianom co roku, a unijne procedury biurokratyczne są bardzo powolne. Prowadzi to do ciągłej luki między normami przyjętymi przez NEAFC a prawodawstwem UE.

1.3.

W każdym razie EKES podkreśla istotną rolę regionalnych organizacji ds. zarządzania rybołówstwem (RFMO) w przyjmowaniu środków ochrony i kontroli stad ryb na morzu pełnym i zarządzania nimi oraz wzywa Komisję Europejską i państwa członkowskie, by – wraz z pozostałymi umawiającymi się stronami – jak najbardziej wzmocniły te organizacje, zapewniając im zasoby finansowe, ludzkie i naukowe niezbędne do właściwej realizacji celów.

2.   Streszczenie wniosku ustawodawczego

2.1.

Komisja ds. Rybołówstwa Północno-Wschodniego Atlantyku (NEAFC) jest regionalną organizacją ds. zarządzania rybołówstwem (RFMO) odpowiedzialną za zarządzanie zasobami rybnymi, które obejmuje Konwencja o przyszłej wielostronnej współpracy w rybołówstwie na północno-wschodnim Atlantyku (konwencja NEAFC).

2.2.

Komisja NEAFC przyjmuje środki ochrony, zarządzania i kontroli w celu zapewnienia długoterminowej ochrony i optymalnego wykorzystania zasobów rybnych leżących w jej kompetencji. Te środki są przyjmowane jako zalecenia wiążące dla umawiających się stron niezwłocznie po ich wejściu w życie, chyba że zostanie zgłoszony sprzeciw na podstawie art. 12 ust. 2 konwencji NEAFC.

2.3.

Wszystkie umawiające się strony NEAFC są członkami Komisji NEAFC. Komisja NEAFC przyjmuje środki w drodze konsensusu lub większością kwalifikowaną głosów zgodnie z konwencją NEAFC. Przed każdym posiedzeniem Komisji NEAFC Komisja Europejska opracowuje w imieniu Unii wytyczne negocjacyjne na podstawie pięcioletniego stanowiska określonego w decyzji Rady i na podstawie opinii naukowych dostarczonych przez Międzynarodową Radę Badań Morza (ICES) oraz zgodnie ze wspólną polityką rybołówstwa. Te wytyczne są przedstawiane, omawiane i zatwierdzane w ramach grupy roboczej Rady, a podczas spotkań koordynacyjnych z państwami członkowskimi organizowanych w ramach dorocznych posiedzeń NEAFC są jeszcze bardziej dostosowywane tak, aby uwzględnić rozwój sytuacji w czasie rzeczywistym.

2.4.

Podczas swoich dorocznych posiedzeń Komisja NEAFC w drodze decyzji przyjmuje nowe środki, o których Sekretariat NEAFC informuje po posiedzeniu umawiające się strony. Po otrzymaniu informacji Komisja Europejska powiadamia Radę o przyjęciu nowych środków oraz o planowanej dacie ich wejścia w życie. Na Unii spoczywa obowiązek zapewnienia zgodności z tymi środkami, stanowiącymi międzynarodowe zobowiązania NEAFC, gdy tylko wejdą one w życie.

2.5.

W 2022 r. Unia miała 301 statków rybackich upoważnionych do prowadzenia działalności na obszarze podlegającym regulacji NEAFC. Ostatniego wdrożenia środków ochrony, zarządzania i kontroli przyjętych przez Komisję NEAFC dokonano rozporządzeniem (UE) nr 1236/2010 (2), które kilkakrotnie zmieniano. Od tego czasu Komisja NEAFC zmieniła niektóre środki, które już obowiązują, i przyjęła nowe środki, które nie zostały jeszcze wdrożone do prawa Unii. Mowa o środkach dotyczących systemu kontroli i egzekwowania przepisów NEAFC oraz o środkach przyjętych przez Komisję NEAFC w ramach: — zalecenia 19:2014 dotyczącego środków zarządzania obszarowego mających na celu ochronę wrażliwych ekosystemów morskich na obszarze podlegającym regulacji NEAFC, zmienionego zaleceniem 06:2023, — zaleceń 08:2023 i 09:2023 zmieniających wykaz regulowanych zasobów NEAFC objętych systemem kontroli i egzekwowania przepisów NEAFC, — zalecenia 10:2023 dotyczącego zakazu odrzutów na obszarze podlegającym regulacji NEAFC, — zalecenia 11:2023 dotyczącego kontroli czynności przeładunkowych na morzu; oraz — zalecenia 12:2023 dotyczącego środków kontroli mających zastosowanie do komercyjnych statków badawczych.

2.6.

Głównym celem wniosku Komisji Europejskiej jest zatem wdrożenie do prawa Unii środków ochrony, zarządzania i kontroli przyjętych przez Komisję NEAFC. Ponadto wniosek ma również ująć wszystkie środki NEAFC w jednym rozporządzeniu. Obecnie rozporządzenie (UE) nr 1236/2010 i w pewnym stopniu rozporządzenie Rady (WE) nr 1224/2009 (3) zawierają przepisy wdrażające środki kontroli NEAFC. Biorąc pod uwagę, że przepisy wdrażające środki ochrony i zarządzania NEAFC, które mają zastosowanie do obszaru podlegającego regulacji NEAFC, zostały określone w rozporządzeniu Rady (EWG) nr 1899/85 (4) i rozporządzeniu (UE) 2019/1241 (5), odpowiednie przepisy wspomnianych rozporządzeń należy zastąpić jednym aktem ustawodawczym.

2.7.

Celem wniosku jest również wdrożenie niektórych środków wynikających z międzynarodowych zobowiązań Unii dotyczących kontroli połowów czterech gatunków pelagicznych na północno-wschodnim Atlantyku: makreli, ostroboka, błękitka i śledzia atlantyckiego.

3.   Uwagi ogólne

3.1.

Komitet uważa, że transpozycja do prawa Unii środków ochrony i kontroli przyjętych przez Komisję ds. Rybołówstwa Północno-Wschodniego Atlantyku (NEAFC) jest konieczna do jednolitego i skutecznego wdrożenia tych środków w UE. Dlatego też popiera wniosek przedstawiony przez Komisję Europejską.

3.2.

EKES jest jednak zdania, że procedurze transpozycji nadal nie towarzyszy sprawny mechanizm, ponieważ wspomniane środki podlegają zmianom co roku, a unijne procedury biurokratyczne są bardzo powolne. Prowadzi to do ciągłej luki między normami przyjętymi przez NEAFC a prawodawstwem UE.

3.3.

W każdym razie Komitet podkreśla istotną rolę RFMO w przyjmowaniu środków ochrony i kontroli stad ryb na morzu pełnym i zarządzania nimi oraz wzywa Komisję Europejską i państwa członkowskie, by – wraz z pozostałymi umawiającymi się stronami – jak najbardziej wzmocniły te organizacje, zapewniając im zasoby finansowe, ludzkie i naukowe niezbędne do właściwej realizacji celów.

4.   Uwagi szczegółowe

4.1.

Jeśli chodzi o środki przewidziane w tytule III rozdział III, Komitet sądzi, że należy z nich wyłączyć floty przybrzeżne dokonujące połowów w odległości do 200 mil od specjalnych stref ekonomicznych państw członkowskich UE oraz że państwa członkowskie powinny być nadal odpowiedzialne za kontrolę prowadzonej przez nie działalności.

---

(1)  Opinia Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego „Wniosek dotyczący rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady ustanawiającego środki ochrony zasobów i jej egzekwowania mające zastosowanie na obszarze podlegającym regulacji Organizacji Rybołówstwa Północno-Zachodniego Atlantyku oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 2115/2005 i rozporządzenie Rady (WE) nr 1386/2007” [COM(2018) 577 final – 2018/0304 (COD)] (Dz.U. C 159 z 10.5.2019, s. 60); opinia Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego „Wniosek dotyczący rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady zmieniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/833 z dnia 20 maja 2019 r. ustanawiające środki ochrony i egzekwowania mające zastosowanie na obszarze podlegającym regulacji Organizacji Rybołówstwa Północno-Zachodniego Atlantyku”[COM(2020) 215 final – 2020/95(COD)] (Dz.U. C 429 z 11.12.2020, s. 279); opinia Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego „Wniosek dotyczący rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady zmieniającego rozporządzenie (UE) 2019/833 ustanawiające środki ochrony i egzekwowania mające zastosowanie na obszarze podlegającym regulacji Organizacji Rybołówstwa Północno-Zachodniego Atlantyku”[COM(2022) 51 final – 2022/0035 (COD)] (Dz.U. C 290 z 29.7.2022, s. 149); opinia Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego „Wniosek dotyczący rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady zmieniającego rozporządzenie (UE) 2019/833 ustanawiające środki ochrony i egzekwowania mające zastosowanie na obszarze podlegającym regulacji Organizacji Rybołówstwa Północno-Zachodniego Atlantyku” [COM(2023) 108 final – 2023/0056 (COD)] (Dz.U. C 293 z 18.8.2023, s. 144).

(2)  Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1236/2010 z dnia 15 grudnia 2010 r. ustanawiające system kontroli i egzekwowania mający zastosowanie na obszarze objętym Konwencją w sprawie przyszłej wielostronnej współpracy w rybołówstwie na północno-wschodnim Atlantyku oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 2791/1999 (Dz.U. L 348 z 31.12.2010, s. 17).

(3)  Rozporządzenie Rady (WE) nr 1224/2009 z dnia 20 listopada 2009 r. ustanawiające unijny system kontroli w celu zapewnienia przestrzegania przepisów wspólnej polityki rybołówstwa, zmieniające rozporządzenia (WE) nr 847/96, (WE) nr 2371/2002, (WE) nr 811/2004, (WE) nr 768/2005, (WE) nr 2115/2005, (WE) nr 2166/2005, (WE) nr 388/2006, (WE) nr 509/2007, (WE) nr 676/2007, (WE) nr 1098/2007, (WE) nr 1300/2008, (WE) nr 1342/2008 i uchylające rozporządzenia (EWG) nr 2847/93, (WE) nr 1627/94 oraz (WE) nr 1966/2006 (Dz.U. L 343 z 22.12.2009, s. 1).

(4)  Rozporządzenie Rady (EWG) nr 1899/85 z dnia 8 lipca 1985 r. ustanawiające minimalny rozmiar oczek sieci stosowanych przy połowach gromadnika w tej części strefy Konwencji o przyszłej wielostronnej współpracy w dziedzinie rybołówstwa na północno-wschodnim Atlantyku, która rozciąga się poza wodami morskimi podlegającymi w zakresie rybołówstwa jurysdykcji Umawiających się Stron Konwencji (Dz.U. L 179 z 11.7.1985, s. 2).

(5)  Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/1241 z dnia 20 czerwca 2019 r. w sprawie zachowania zasobów rybnych i ochrony ekosystemów morskich za pomocą środków technicznych, zmieniające rozporządzenia Rady (WE) nr 2019/2006, (WE) nr 1224/2009 i rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1380/2013, (UE) 2016/1139, (UE) 2018/973, (UE) 2019/472 i (UE) 2019/1022 oraz uchylające rozporządzenia Rady (WE) nr 894/97, (WE) nr 850/98, (WE) nr 2549/2000, (WE) nr 254/2002, (WE) nr 812/2004 i (WE) nr 2187/2005 (Dz.U. L 198 z 25.7.2019, s. 105).