23.1.2023

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

C 23/1

Europejska deklaracja praw i zasad cyfrowych w cyfrowej dekadzie

(2023/C 23/01)

Parlament Europejski, Rada i Komisja uroczyście proklamują następującą wspólną deklarację praw i zasad cyfrowych w cyfrowej dekadzie

Preambuła

Mając na uwadze, co następuje:

(1)

Unia Europejska jest unią wartości, jak zapisano w art. 2 Traktatu o Unii Europejskiej, opartą na poszanowaniu godności ludzkiej, wolności, demokracji, równości, praworządności i przestrzeganiu praw człowieka, w tym praw osób należących do mniejszości. Ponadto na mocy Karty praw podstawowych Unii Europejskiej Unia jest zbudowana na niepodzielnych, powszechnych wartościach: godności ludzkiej, wolności, równości i solidarności. Karta potwierdza również prawa wynikające w szczególności ze wspólnych międzynarodowych zobowiązań państw członkowskich.

(2)

Transformacja cyfrowa ma wpływ na każdy aspekt życia. Oferuje znaczne możliwości poprawy jakości życia, wzrostu gospodarczego i zrównoważonego rozwoju.

(3)

Transformacja cyfrowa stanowi również wyzwanie dla naszych demokratycznych społeczeństw, gospodarek i obywateli. Wraz z przyspieszeniem transformacji cyfrowej nadszedł czas, aby UE określiła, w jaki sposób jej wartości i prawa podstawowe, stosowane w normalnym życiu, powinny być wdrażane w świecie internetowym. Transformacja cyfrowa nie powinna pociągać za sobą ograniczania praw. To, co jest nielegalne poza internetem, jest nielegalne w internecie. Niniejsza deklaracja pozostaje bez uszczerbku dla „polityk niecyfrowych”, takich jak dostęp do kluczowych usług publicznych poza internetem.

(4)

Parlament kilkakroć wzywał do ustanowienia zasad etycznych, które ległyby u podstaw podejścia UE do transformacji cyfrowej, a także do zapewnienia pełnej zgodności z prawami podstawowymi, takimi jak ochrona danych, prawo do prywatności, niedyskryminacja i równouprawnienie płci, a także z zasadami takimi jak ochrona konsumentów, neutralność technologiczna i neutralność sieci, wiarygodność i inkluzywność. Wzywano również do wzmocnienia ochrony praw użytkowników w środowisku cyfrowym, a także ochrony praw pracowniczych i prawa do bycia offline (1).

(5)

Opierając się na wcześniejszych inicjatywach, takich jak „Deklaracja z Tallina w sprawie administracji elektronicznej” i „Deklaracja berlińska w sprawie społeczeństwa cyfrowego i administracji cyfrowej opartej na wartościach”, państwa członkowskie zaapelowały w „Deklaracji lizbońskiej – celowa demokracja cyfrowa” o model transformacji cyfrowej, który wzmacnia ludzki wymiar ekosystemu cyfrowego, a podstawą tego modelu jest jednolity rynek cyfrowy. Państwa członkowskie zaapelowały również o model transformacji cyfrowej, który zapewni wykorzystanie technologii w obliczu potrzeby podjęcia działań w dziedzinie klimatu i ochrony środowiska.

(6)

Unijna wizja transformacji cyfrowej jest ukierunkowana na człowieka, wzmacnia pozycję jednostek i wspiera innowacyjne przedsiębiorstwa. W decyzji w sprawie programu polityki „Droga ku cyfrowej dekadzie” do 2030 r. określono konkretne cele cyfrowe oparte na czterech głównych punktach (umiejętności cyfrowe, infrastruktury cyfrowe, cyfryzacja przedsiębiorstw i usług publicznych). Unijna droga do transformacji cyfrowej naszych społeczeństw i gospodarki obejmuje w szczególności otwartą suwerenność cyfrową, poszanowanie praw podstawowych, praworządności i demokracji, włączenie społeczne, dostępność, równość, zrównoważony rozwój, odporność, bezpieczeństwo, poprawę jakości życia, dostępność usług oraz poszanowanie praw i aspiracji wszystkich osób. Transformacja powinna przyczyniać się do rozwoju dynamicznej, zasobooszczędnej i sprawiedliwej gospodarki i społeczeństwa w UE.

(7)

W niniejszej deklaracji przedstawiono wspólne zamiary i zobowiązania polityczne oraz przypomniano najważniejsze prawa w kontekście transformacji cyfrowej. Deklaracja powinna również pomóc decydentom w refleksji nad ich wizją transformacji cyfrowej, w której najważniejszym elementem byliby ludzie; wspierać solidarność i włączenie społeczne poprzez łączność, edukację cyfrową, szkolenia i umiejętności, uczciwe i sprawiedliwe warunki pracy, a także dostęp do cyfrowych usług publicznych online; podkreślać, jak ważna jest wolność wyboru w interakcji z algorytmami i systemami sztucznej inteligencji oraz w sprawiedliwym otoczeniu cyfrowym; wspierać udział w cyfrowej przestrzeni publicznej; zwiększać bezpieczeństwo, ochronę i upodmiotowienie w środowisku cyfrowym, w szczególności w odniesieniu do dzieci i młodzieży, przy jednoczesnym zapewnieniu prywatności i indywidualnej kontroli nad danymi; promować zrównoważony rozwój. Poszczególne rozdziały niniejszej deklaracji powinny stanowić całościowe ramy odniesienia i nie powinny być czytane oddzielnie.

(8)

Deklaracja powinna również służyć jako punkt odniesienia dla przedsiębiorstw i innych odpowiednich podmiotów przy opracowywaniu i wdrażaniu nowych technologii. W tym względzie ważne jest propagowanie badań naukowych i innowacji. Szczególną uwagę należy również zwrócić na MŚP i przedsiębiorstwa typu start-up.

(9)

Należy dalej wzmacniać demokratyczne działanie społeczeństwa cyfrowego i gospodarki cyfrowej, przy pełnym poszanowaniu zasad praworządności, skutecznego wymiaru sprawiedliwości i egzekwowania prawa. Deklaracja nie wpływa na zgodne z prawem ograniczenia wykonywania praw w celu pogodzenia ich z wykonywaniem innych praw ani na niezbędne i proporcjonalne ograniczenia w interesie publicznym.

(10)

U podstaw deklaracji leży zwłaszcza pierwotne prawo UE, w szczególności Traktat o Unii Europejskiej, Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, Karta praw podstawowych Unii Europejskiej oraz prawo wtórne i orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Deklaracja opiera się również na Europejskim filarze praw socjalnych i uzupełnia ten filar. Ma ona charakter deklaratoryjny i jako taka nie wpływa na treść przepisów prawnych ani na ich stosowanie.

(11)

UE powinna propagować deklarację w stosunkach z innymi organizacjami międzynarodowymi i państwami trzecimi, także poprzez uwzględnianie tych praw i zasad w swoich stosunkach handlowych, tak aby zasady takie posłużyły za inspirację dla partnerów międzynarodowych w przeprowadzeniu transformacji cyfrowej, w której najważniejszy będzie człowiek i powszechne prawa człowieka na całym świecie. Deklaracja powinna w szczególności służyć jako punkt odniesienia dla działań na forach organizacji międzynarodowych, takich jak realizacja Agendy na rzecz zrównoważonego rozwoju 2030, a także w ramach wielostronnego podejścia do zarządzania internetem.

(12)

Propagowanie i wdrażanie deklaracji w ramach odpowiednich kompetencji państw członkowskich i z pełnym poszanowaniem prawa UE jest wspólnym politycznym zobowiązaniem i odpowiedzialnością UE i jej państw członkowskich. Komisja będzie regularnie składać Parlamentowi i Radzie sprawozdania z poczynionych postępów. Państwa członkowskie i Komisja, współpracując z myślą o osiągnięciu celów cyfrowych ustanowionych w programie polityki „Droga ku cyfrowej dekadzie” do 2030 r., powinny uwzględniać zasady i prawa cyfrowe określone w niniejszej deklaracji.

Deklaracja praw i zasad cyfrowych w cyfrowej dekadzie

Dążymy do propagowania europejskiej drogi ku transformacji cyfrowej, w której najważniejsi są ludzie, w oparciu o europejskie wartości i prawa podstawowe UE, potwierdzającej powszechne prawa człowieka i przynoszącej korzyści wszystkim osobom fizycznym, przedsiębiorstwom i całemu społeczeństwu.

W związku z powyższym oświadczamy, co następuje:

ROZDZIAŁ I

Ukierunkowanie transformacji cyfrowej na człowieka

W transformacji cyfrowej w Unii Europejskiej najważniejszy jest człowiek. Technologia powinna służyć i przynosić korzyści wszystkim ludziom mieszkającym w UE oraz umożliwiać im w pełni bezpieczną realizację ich aspiracji przy jednoczesnym poszanowaniu ich praw podstawowych.

Zobowiązujemy się do:

a)	wzmocnienia ram demokratycznych na rzecz transformacji cyfrowej, która przyniesie korzyści wszystkim ludziom mieszkającym w UE i poprawi jakość ich życia;

b)	wprowadzenia niezbędnych środków, aby zapewnić poszanowanie w internecie oraz poza internetem uznanych w prawie UE wartości Unii i praw jednostek;

c)	wspierania i zapewniania odpowiedzialnych i starannych działań wszystkich podmiotów, publicznych i prywatnych, w środowisku cyfrowym;

d)	aktywnego promowania tej wizji transformacji cyfrowej, również w naszych stosunkach międzynarodowych.

ROZDZIAŁ II

Solidarność i włączenie społeczne

Technologia powinna być wykorzystywana do łączenia ludzi, a nie do ich dzielenia. Transformacja cyfrowa powinna sprzyjać sprawiedliwemu i integracyjnemu społeczeństwu oraz sprawiedliwej i inkluzywnej gospodarce w UE.

Zobowiązujemy się do:

a)	dopilnowania, by projektowanie, opracowywanie, wdrażanie i wykorzystywanie rozwiązań technologicznych odbywało się z poszanowaniem praw podstawowych, umożliwiało korzystanie z nich oraz propagowało solidarność i włączenie społeczne;

zapewnienia transformacji cyfrowej, w której nikt nie jest pomijany. Transformacja powinna być korzystna dla wszystkich, zapewniać równość płci oraz obejmować w szczególności osoby starsze, osoby mieszkające na obszarach wiejskich, osoby z niepełnosprawnościami lub osoby marginalizowane, podatne na zagrożenia lub pozbawione praw obywatelskich oraz osoby działające w ich imieniu. Powinna również propagować różnorodność kulturową i językową;

opracowania odpowiednich ram, tak aby wszystkie podmioty rynkowe korzystające z transformacji cyfrowej wzięły na siebie odpowiedzialność społeczną oraz wniosły sprawiedliwy i proporcjonalny wkład w koszty dóbr publicznych, usług i infrastruktury, z korzyścią dla wszystkich ludzi mieszkających w Europie.

Łączność

Wszyscy, w całej UE, powinni mieć dostęp do przystępnej cenowo i szybkiej łączności cyfrowej.

Zobowiązujemy się do:

a)	zapewnienia wszystkim w całej UE, w tym osobom o niskich dochodach, dostępu do wysokiej jakości łączności z dostępem do internetu;

b)	ochrony i propagowania neutralnego i otwartego internetu, w którym treści, usługi i aplikacje nie są bezpodstawnie blokowane ani niszczone.

Edukacja cyfrowa i szkolenia oraz umiejętności cyfrowe

Każdy ma prawo do kształcenia, szkolenia i uczenia się przez całe życie i powinien mieć możliwość nabywania wszystkich podstawowych i zaawansowanych umiejętności cyfrowych.

Zobowiązujemy się do:

a)	propagowania wysokiej jakości kształcenia i szkolenia cyfrowego, w tym z myślą o zniwelowaniu przepaści cyfrowej między kobietami a mężczyznami;

wspierania wysiłków umożliwiających wszystkim osobom uczącym się i nauczycielom nabywanie niezbędnych umiejętności i kompetencji cyfrowych, w tym umiejętności korzystania z mediów i krytycznego myślenia, oraz dzielenie się tymi umiejętnościami i kompetencjami, aby mogli oni aktywnie uczestniczyć w gospodarce, społeczeństwie i procesach demokratycznych;

c)	propagowania i wspierania wysiłków na rzecz wyposażenia wszystkich instytucji kształcenia i szkolenia w łączność i infrastrukturę cyfrową oraz narzędzia cyfrowe;

d)	zapewnienia wszystkim możliwości dostosowania się do zmian wynikających z cyfryzacji pracy poprzez podnoszenie i zmianę kwalifikacji.

Uczciwe i sprawiedliwe warunki pracy

Każdy ma prawo do uczciwych, sprawiedliwych, zdrowych i bezpiecznych warunków pracy oraz do odpowiedniej ochrony w środowisku cyfrowym, tak jak w fizycznym miejscu pracy, niezależnie od statusu zatrudnienia, sposobu i czasu trwania zatrudnienia.

Związki zawodowe i organizacje pracodawców odgrywają ważną rolę w transformacji cyfrowej, w szczególności jeżeli chodzi o określanie uczciwych i sprawiedliwych warunków pracy, w tym w odniesieniu do korzystania z narzędzi cyfrowych w pracy.

Zobowiązujemy się do:

a)	zapewnienia wszystkim możliwości bycia offline i korzystania z gwarancji równowagi między życiem zawodowym a prywatnym w środowisku cyfrowym;

b)	zapewnienia, aby w środowisku pracy narzędzia cyfrowe w żaden sposób nie zagrażały zdrowiu fizycznemu i psychicznemu pracowników;

c)	zapewnienia poszanowania praw podstawowych pracowników w środowisku cyfrowym, w tym ich prawa do prywatności i prawa do zrzeszania się, prawa do rokowań i działań zbiorowych, a także ochrony przed bezprawnym i nieuzasadnionym nadzorem;

d)	zapewnienia, aby wykorzystanie sztucznej inteligencji w miejscu pracy było przejrzyste i zgodne z podejściem opartym na ocenie ryzyka oraz aby przyjęto odpowiednie środki zapobiegawcze w celu utrzymania bezpiecznego i zdrowego środowiska pracy;

e)	zapewnienia w szczególności, aby w ważnych decyzjach mających wpływ na pracowników zagwarantowany był nadzór ze strony człowieka oraz aby pracownicy byli ogólnie informowani, że wchodzą w interakcję z systemami sztucznej inteligencji.

Cyfrowe usługi publiczne online

Każdy powinien mieć dostęp online do kluczowych usług publicznych w UE. Nikt nie powinien być proszony o podanie danych, aby uzyskać dostęp do cyfrowych usług publicznych i korzystać z tych usług, częściej niż jest to konieczne.

Zobowiązujemy się do:

a)	zapewnienia osobom mieszkającym w Europie możliwości dobrowolnego skorzystania z dostępnej, bezpiecznej i godnej zaufania tożsamości cyfrowej, która pozwala na dostęp do szerokiego wachlarza usług online;

b)	zapewnienia szerokiego dostępu do informacji publicznej i jej ponownego wykorzystywania;

ułatwiania i wspierania płynnego, bezpiecznego i interoperacyjnego dostępu w całej UE do cyfrowych usług publicznych zaprojektowanych z myślą o skutecznym zaspokajaniu potrzeb obywateli, w tym w szczególności do cyfrowych usług zdrowotnych i opiekuńczych, w szczególności dostępu do elektronicznej dokumentacji medycznej.

ROZDZIAŁ III

Swoboda wyboru

Interakcje z algorytmami i systemami sztucznej inteligencji

Sztuczna inteligencja powinna służyć jako narzędzie dla ludzi, a jej ostatecznym celem powinno być zwiększenie dobrobytu człowieka.

Każdy powinien móc korzystać z zalet systemów algorytmicznych i sztucznej inteligencji, w tym poprzez dokonywanie własnych, świadomych wyborów w środowisku cyfrowym, a jednocześnie podlegać ochronie przed zagrożeniami dla zdrowia i uszczerbkiem na zdrowiu oraz przed zagrożeniami dla bezpieczeństwa i praw podstawowych.

Zobowiązujemy się do:

a)	propagowania ukierunkowanych na człowieka, wiarygodnych i etycznych systemów sztucznej inteligencji na wszystkich etapach ich opracowywania, wdrażania i wykorzystywania, zgodnie z wartościami UE;

b)	zapewnienia odpowiedniego poziomu przejrzystości w zakresie korzystania z algorytmów i sztucznej inteligencji oraz wzmocnienia pozycji użytkowników przy korzystaniu z nich, a także zwiększenia poziomu ich poinformowania kiedy wchodzą w interakcję z algorytmami i sztuczną inteligencją;

c)	zapewnienia, aby systemy algorytmiczne opierały się na odpowiednich zbiorach danych w celu uniknięcia dyskryminacji i umożliwienia sprawowania przez człowieka nadzoru nad wszystkimi wydarzeniami mającymi wpływ na bezpieczeństwo ludzi i ich prawa podstawowe;

d)	zapewnienia, aby technologie, takie jak sztuczna inteligencja, nie były wykorzystywane do narzucania ludziom wyborów, na przykład w odniesieniu do zdrowia, kształcenia, zatrudnienia i życia prywatnego;

e)	zapewnienia zabezpieczeń i podejmowania odpowiednich działań, w tym poprzez propagowanie wiarygodnych norm, w celu dopilnowania, aby sztuczna inteligencja i systemy cyfrowe były przez cały czas bezpieczne i wykorzystywane z pełnym poszanowaniem praw podstawowych;

f)	przyjęcia środków w celu zapewnienia, aby badania nad sztuczną inteligencją były zgodne z najwyższymi standardami etycznymi i odpowiednimi przepisami UE.

Sprawiedliwe środowisko cyfrowe

10.

Każdy powinien mieć możliwość skutecznego i swobodnego wyboru – w oparciu o obiektywne, przejrzyste, łatwo dostępne i wiarygodne informacje – usług online, z których chce korzystać.

11.

Każdy powinien mieć możliwość uczciwego konkurowania i wprowadzania innowacji w środowisku cyfrowym. Powinno to również przynieść korzyści przedsiębiorstwom, w tym MŚP.

Zobowiązujemy się do:

zapewnienia bezpiecznego i chronionego środowiska cyfrowego opartego na uczciwej konkurencji, w którym chronione są prawa podstawowe, i prawa użytkowników oraz zagwarantowana ochrona konsumentów na jednolitym rynku cyfrowym, a obowiązki platform, zwłaszcza dużych podmiotów i strażników dostępu, są dobrze określone;

b)	propagowania interoperacyjności, przejrzystości, otwartych technologii i norm jako sposobów na dalsze wzmocnienie zaufania do technologii, a także wspieranie zdolności konsumentów do dokonywania autonomicznych i świadomych wyborów.

ROZDZIAŁ IV

Udział w cyfrowej przestrzeni publicznej

12.

Każdy powinien mieć dostęp do wiarygodnego, zróżnicowanego i wielojęzycznego środowiska cyfrowego. Dostęp do różnorodnych treści przyczynia się do pluralistycznej debaty publicznej i skutecznego uczestniczenia w demokracji w sposób niedyskryminacyjny.

13.

Każdy ma prawo do wolności wypowiedzi i swobodnego dostępu do informacji, a także do wolności zgromadzeń i zrzeszania się w środowisku cyfrowym.

14.

Każdy powinien mieć dostęp do informacji na temat tego, kto jest właścicielem usług, z których dana osoba korzysta, lub kto je kontroluje.

15.

Platformy internetowe, w szczególności bardzo duże platformy internetowe, powinny wspierać swobodną debatę demokratyczną w internecie. Biorąc pod uwagę rolę swoich usług w kształtowaniu opinii publicznej i dyskursu, bardzo duże platformy internetowe powinny ograniczać ryzyko wynikające z funkcjonowania ich usług i z korzystania z nich, w tym w odniesieniu informacji wprowadzających w błąd i kampanii dezinformacyjnych, oraz chronić wolność wypowiedzi.

Zobowiązujemy się do:

a)	dalszej ochrony wszystkich praw podstawowych w internecie, w szczególności wolności wypowiedzi i swobodnego dostępu do informacji, w tym wolności i pluralizmu mediów;

b)	wspierania rozwoju i optymalnego wykorzystania technologii cyfrowych, aby stymulować aktywność obywatelską i demokratyczne uczestnictwo;

wprowadzenia proporcjonalnych środków mających na celu zwalczanie wszelkich nielegalnych treści, przy pełnym poszanowaniu praw podstawowych, w tym prawa do wolności wypowiedzi i swobodnego dostępu do informacji, oraz bez ustanawiania jakichkolwiek ogólnych obowiązków w zakresie monitorowania i bez cenzury;

d)	stworzenia środowiska cyfrowego, w którym ludzie są chronieni przed dezinformacją i manipulowaniem informacjami oraz innymi szkodliwymi treściami, w tym molestowaniem i przemocą ze względu na płeć;

e)	wspierania faktycznego dostępu do treści cyfrowych odzwierciedlających różnorodność kulturową i językową w UE;

f)	umożliwienia osobom fizycznym dokonywania swobodnych i konkretnych wyborów oraz ograniczenia wykorzystywania słabych punktów i uprzedzeń, zwłaszcza poprzez targetowanie reklam.

ROZDZIAŁ V

Bezpieczeństwo, ochrona i wzmocnienie pozycji

Chronione, bezpieczne i pewne środowisko cyfrowe

16.

Każdy powinien mieć dostęp do technologii, produktów i usług cyfrowych, które z założenia są bezpieczne i chronione oraz strzegą prywatności, aby zapewnić wysoki poziomu poufności, integralności, dostępności i autentyczności przetwarzanych informacji.

Zobowiązujemy się do:

a)	przyjęcia dalszych środków w celu propagowania identyfikowalności produktów i dopilnowania, by na jednolitym rynku cyfrowym oferowane były wyłącznie produkty bezpieczne i zgodne z prawodawstwem UE;

ochrony interesów ludności, przedsiębiorstw i instytucji publicznych przed ryzykami w cyberprzestrzeni i cyberprzestępczością, w tym przed naruszeniami ochrony danych i kradzieżą tożsamości lub manipulowaniem tożsamością. Obejmuje to wymogi w zakresie cyberbezpieczeństwa dla produktów skomunikowanych, wprowadzanych do obrotu na jednolitym rynku;

c)	przeciwdziałania dążeniu do osłabienia w UE bezpieczeństwa w internecie i integralności środowiska cyfrowego oraz przeciwdziałania propagowaniu przemocy i nienawiści za pomocą środków cyfrowych, a także pociągania do odpowiedzialności sprawców tych czynów.

Prywatność i indywidualna kontrola danych

17.

Każdy ma prawo do prywatności i do ochrony swoich danych osobowych. Ochrona ta obejmuje kontrolę sprawowaną przez ludzi nad tym, w jaki sposób ich dane osobowe są wykorzystywane i komu są udostępniane.

18.

Każdy ma prawo do poufności komunikatów i informacji znajdujących się na jego urządzeniach elektronicznych i nikt nie może podlegać niezgodnym z prawem środkom nadzoru, nielegalnemu wszechobecnemu śledzeniu lub przechwytywaniu informacji w internecie.

19.

Każdy powinien mieć możliwość określenia swojego dziedzictwa cyfrowego i podjęcia decyzji o tym, co stanie się z jego osobistymi kontami i dotyczącymi go informacjami po jego śmierci.

Zobowiązujemy się do:

a)	zapewnienia każdemu skutecznej kontroli nad danymi osobowymi i nieosobowymi zgodnie z unijnymi przepisami o ochronie danych i odpowiednimi przepisami UE;

b)	skutecznego zapewnienia osobom fizycznym możliwości łatwego przenoszenia danych osobowych i nieosobowych między różnymi usługami cyfrowymi zgodnie z prawami do przenoszenia danych;

c)	skutecznej ochrony komunikacji przed nieuprawnionym dostępem stron trzecich;

d)	zakazywania niezgodnej z prawem identyfikacji, a także bezprawnego przechowywania rejestrów aktywności.

Ochrona dzieci i młodzieży w środowisku cyfrowym oraz wzmocnienie ich pozycji

20.

Dzieci i młodzież powinny mieć możliwość dokonywania bezpiecznych i świadomych wyborów oraz wyrażania swojej kreatywności w środowisku cyfrowym.

21.

Materiały i usługi dostosowane do wieku powinny wzbogacać doświadczenia i zwiększać uczestnictwo dzieci i młodzieży w środowisku cyfrowym oraz poprawiać ich dobrostan.

22.

Szczególną uwagę należy zwrócić na prawo dzieci i młodzieży do ochrony przed wszelkimi przestępstwami popełnianymi za pośrednictwem technologii cyfrowych lub ułatwianymi za pomocą tych technologii.

Zobowiązujemy się do:

a)	zapewnienia wszystkim dzieciom i młodzieży możliwości zdobycia niezbędnych umiejętności i kompetencji, w tym umiejętności korzystania z mediów i krytycznego myślenia, tak by mogły aktywnie i bezpiecznie poruszać się w środowisku cyfrowym i angażować się w nie oraz dokonywać świadomych wyborów;

b)	propagowania pozytywnych doświadczeń dzieci i młodzieży w dostosowanym do wieku i bezpiecznym środowisku cyfrowym;

c)	ochrony wszystkich dzieci i młodzieży przed szkodliwymi i nielegalnymi treściami, wykorzystywaniem, manipulacją i nadużyciami w internecie oraz do zapobiegania wykorzystywaniu przestrzeni cyfrowej w celu popełniania lub ułatwiania przestępstw;

d)	ochrony wszystkich dzieci i młodzieży przed nielegalnym śledzeniem, profilowaniem i targetowaniem, w szczególności w celach komercyjnych;

e)	angażowania dzieci i młodzieży w opracowywanie polityk cyfrowych, które ich dotyczą.

ROZDZIAŁ VI

Zrównoważony rozwój

23.

Aby uniknąć znacznych szkodliwych skutków dla środowiska i propagować gospodarkę o obiegu zamkniętym, produkty i usługi cyfrowe należy projektować, produkować, wykorzystywać, naprawiać, poddawać recyklingowi i usuwać w sposób łagodzący ich negatywny wpływ na środowisko i na społeczeństwo oraz niedopuszczający do przedwczesnej utraty przydatności.

24.

Każdy powinien mieć dostęp do dokładnych, zrozumiałych informacji na temat wpływu produktów i usług cyfrowych na środowisko oraz na temat zużycia przez nie energii, możliwości ich naprawy oraz ich trwałości, tak aby móc dokonywać odpowiedzialnych wyborów.

Zobowiązujemy się do:

a)	wspierania rozwoju i stosowania zrównoważonych technologii cyfrowych, mających minimalny negatywny wpływ na środowisko i minimalny skutek społeczny;

b)	zachęcania konsumentów do dokonywania zrównoważonych wyborów i korzystania ze zrównoważonych modeli biznesowych oraz wspierania zrównoważonych i odpowiedzialnych zachowań przedsiębiorstw w globalnych łańcuchach wartości produktów i usług cyfrowych, w tym w celu zwalczania pracy przymusowej;

c)	propagowania rozwoju, wdrażania i aktywnego wykorzystywania innowacyjnych technologii cyfrowych mających pozytywny wpływ na środowisko i klimat w celu przyspieszenia transformacji ekologicznej;

d)	propagowania norm i oznakowań dotyczących zrównoważonego rozwoju w odniesieniu do produktów i usług cyfrowych.

(1) 2020/2216(INI); 2020/2018(INL); 2020/2019(INL); 2020/2022(INI); 2020/2012(INL); 2020/2014(INL); 2020/2015 (INI); 2020/2017 (INI); 2019/2186(INI); 2019/2181(INL); 2022/2266 (INI).

23.1.2023

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

C 23/9

Streszczenie decyzji Komisji

z dnia 19 stycznia 2022 r.

stwierdzającej brak jej właściwości w rozumieniu art. 1 i 4 rozporządzenia Rady (WE) nr 139/2004 (1)

(Sprawa C.1887 — Mediaset — Wezwanie do działania na podstawie art. 265)

(notyfikowana jako dokument nr C(2022) 307)

(Tekst mający znaczenie dla EOG)

(2023/C 23/03)

(1)

19 listopada 2021 r. Komisja Europejska („Komisja”) otrzymała wezwanie do działania („wezwanie do działania”) od MFE - MEDIAFOREUROPE N.V., dawniej Mediaset N.V., („Mediaset”, Niderlandy), wystosowane na podstawie art. 265 TFUE, w którym zwrócono się do Komisji, aby podjęła decyzję, czy jest właściwa do zbadania planowanej koncentracji dotyczącej Télévision Française 1 S.A. („TF1”, Francja) i Métropole Télévision S.A. („M6”, Francja) („transakcja”).

1. STRONY I TRANSAKCJA

(2)

TF1 podlega wyłącznej kontroli Bouygues S.A. („Bouygues”), które posiada 43,7 % udziałów w TF1. Bouygues prowadzi działalność w sektorach budownictwa, telekomunikacji i mediów. Głównym przedmiotem działalności TF1, bezpośrednio lub za pośrednictwem spółek zależnych, jest hurtowa dostawa kanałów telewizyjnych. TF1 prowadzi również inne rodzaje działalności związaną z jej główną działalnością jako nadawcy telewizyjnego, w tym produkcję treści audiowizualnych i kinematograficznych, nabywanie praw audiowizualnych, marketing powierzchni reklamowej, edycję i dystrybucję płyt DVD i CD z muzyką, tworzenie produktów na podstawie programu antenowego oraz rozwój usług cyfrowych i interaktywnych.

(3)

M6 podlega wyłącznej kontroli RTL Group S.A. („RTL”), która posiada 48,26 % udziałów w M6, a ta z kolei podlega wyłącznej kontroli Bertelsmann SE & Co. KGaA („Bertelsmann”), która posiada 76,28 % udziałów w RTL. Głównym przedmiotem działalności M6, bezpośrednio lub za pośrednictwem spółek zależnych, jest hurtowa dostawa kanałów telewizyjnych. M6 prowadzi ponadto szereg innych działalności powiązanych z jej główną działalnością jako nadawcy telewizyjnego, w tym produkcję treści audiowizualnych i kinematograficznych, nabywanie praw audiowizualnych, marketing powierzchni reklamowej, edycję i dystrybucję płyt DVD i CD z muzyką, tworzenie produktów na podstawie programu antenowego oraz rozwój usług cyfrowych. Ponadto M6 kontroluje grupę radiową RTL France, która posiada szereg licencji na nadawanie programów radiowych we Francji i prowadzi różne działania związane z obsługą tych usług radiowych.

(4)

[Opis transakcji] Po dokonaniu transakcji Bouygues będzie posiadało około 30 % kapitału podmiotu powstałego w wyniku połączenia, podczas gdy Bertelsmann, poprzez RTL, będzie posiadał około 16 % kapitału podmiotu powstałego w wyniku połączenia.

2. FAKTY I PROCEDURA

(5)

17 maja 2021 r. TF1, M6, Bouygues i RTL ogłosiły podpisanie porozumienia o rozpoczęciu wyłącznych negocjacji w sprawie połączenia działalności TF1 i M6. 17 maja 2021 r. Bouygues i RTL podpisały dwa protokoły ustaleń. Następnie 8 lipca 2021 r. podpisano umowę ramową między Bouygues i RTL oraz umowę o połączeniu działalności TF1 i M6 („umowy”). Bouygues i RTL uzgodniły również projekt umowy wspólników, która zostanie zawarta po sfinalizowaniu transakcji („umowa wspólników”).

(6)

29 października 2021 r. francuski organ ochrony konkurencji („ADLC”) wysłał kwestionariusz do szeregu uczestników rynku, w tym do Mediaset, w celu uzyskania ich opinii na temat transakcji. We wstępie do kwestionariusza ADLC wskazuje, że kwestionariusz dotyczy proponowanego połączenia TF1 i M6 oraz że podmiot powstały w wyniku połączenia podlega wyłącznej kontroli Bouygues. W związku z tym we wstępie do badania rynku stwierdzono, że transakcja wymaga zatwierdzenia przez ADLC, który jest francuskim niezależnym organem administracyjnym odpowiedzialnym za regulację konkurencji.

(7)

19 listopada 2021 r. Mediaset wysłał do Komisji wezwanie do działania. W szczególności Mediaset twierdzi, że wbrew stwierdzeniu ADLC, podmiot powstały w wyniku połączenia będzie podlegał wspólnej kontroli Bouygues i Bertelsmanna, a zatem będzie miał wymiar unijny.

3. WYMIAR UE

3.1. Ramy prawne

(8)

W rozumieniu art. 4 ust. 1 rozporządzenia w sprawie kontroli łączenia przedsiębiorstw Komisja posiada wyłączną właściwość do oceny koncentracji o wymiarze unijnym. W art. 1 rozporządzenia w sprawie kontroli łączenia przedsiębiorstw określono dwa alternatywne zestawy progów służące do ustalenia, czy koncentracja ma wymiar unijny.

(9)

Zgodnie z art. 1 ust. 2 rozporządzenia w sprawie kontroli łączenia przedsiębiorstw koncentracja ma wymiar unijny, jeżeli: (i) łączny światowy obrót wszystkich zainteresowanych przedsiębiorstw wynosi więcej niż 5 000 mln EUR; oraz (ii) łączny obrót przypadający na Unię każdego z co najmniej dwóch zainteresowanych przedsiębiorstw wynosi więcej niż 250 mln EUR, chyba że każde z zainteresowanych przedsiębiorstw uzyskuje więcej niż dwie trzecie swoich łącznych obrotów przypadających na Unię w jednym i tym samym państwie członkowskim.

(10)

Koncentracja, która nie osiąga progów ustanowionych w art. 1 ust. 2 rozporządzenia w sprawie kontroli łączenia przedsiębiorstw, posiada wymiar unijny w rozumieniu art. 1 ust. 3 w przypadku gdy: (i) łączny światowy obrót wszystkich zainteresowanych przedsiębiorstw wynosi więcej niż 2 500 mln EUR; (ii) w każdym z co najmniej trzech państw członkowskich łączny obrót wszystkich zainteresowanych przedsiębiorstw wynosi więcej niż 100 mln EUR; (iii) w każdym z co najmniej trzech państw członkowskich uwzględnionych na potrzeby ppkt (ii) łączny obrót każdego z co najmniej dwóch zainteresowanych przedsiębiorstw wynosi więcej niż 25 mln EUR; oraz (iv) łączny obrót przypadający na Unię każdego z co najmniej dwóch zainteresowanych przedsiębiorstw wynosi więcej niż 100 mln EUR; chyba że każde z zainteresowanych przedsiębiorstw uzyskuje więcej niż dwie trzecie swoich łącznych obrotów przypadających na Unię w jednym i tym samym państwie członkowskim.

(11)

Dla celów ustalenia właściwości zainteresowanymi przedsiębiorstwami są przedsiębiorstwa biorące udział w koncentracji, tj. w połączeniu lub przejęciu kontroli, jak przewidziano w art. 3 ust. 1 rozporządzenia w sprawie kontroli łączenia przedsiębiorstw (2).

(12)

W kontekście przejęcia wyłącznej kontroli zainteresowanymi przedsiębiorstwami są zarówno przedsiębiorstwo przejmujące, jak i przedsiębiorstwo przejmowane (3).

(13)

W kontekście przejęcia wspólnej kontroli nad nowo utworzonym wspólnym przedsiębiorstwem gdy jedno przedsiębiorstwo wnosi istniejącą wcześniej spółkę zależną lub przedsiębiorstwo, nad którym wcześniej sprawowało wyłączną kontrolę, zainteresowanymi przedsiębiorstwami jest każde z przedsiębiorstw przejmujących kontrolę nad nowo utworzonym wspólnym przedsiębiorstwem. W takim przypadku obrót wniesionej spółki zależnej lub przedsiębiorstwa stanowi część obrotu pierwotnej spółki dominującej (4).

3.2. Obrót

(14)

W 2020 r. światowy obrót Bouygues wyniósł 34 700 mln EUR, w Unii – [wartość obrotu] mln EUR, a we Francji – [wartość obrotu] mln EUR. Bouygues uzyskuje więc we Francji ponad dwie trzecie swoich łącznych obrotów przypadających na Unię.

(15)

W 2020 r. światowy obrót Bertelsmanna wyniósł 17 300 mln EUR, w Unii – [wartość obrotu] mln EUR, a we Francji – [wartość obrotu] mln EUR. Bertelsmann nie uzyskuje więc we Francji ponad dwóch trzecich swoich łącznych obrotów przypadających na Unię.

(16)

W 2020 r. światowy obrót M6 wyniósł 1 274 mln EUR, w Unii – [wartość obrotu] mln EUR, a we Francji – [wartość obrotu] mln EUR. M6 uzyskuje więc we Francji ponad dwie trzecie swoich łącznych obrotów przypadających na Unię.

(17)

Komisja zauważa, że niezależnie od tego, czy bierze się pod uwagę obroty (i) Bouygues i M6; czy (ii) Bouygues i Bertelsmanna, progi określone w art. 1 ust. 2 lit. a) i b) zostają przekroczone. Biorąc jednak pod uwagę jedynie obroty Bouygues i M6, transakcja nie miałaby wymiaru unijnego, ponieważ Bouygues i M6 uzyskują we Francji ponad dwie trzecie swoich obrotów przypadających na Unię. Biorąc pod uwagę obroty Bouygues i Bertelsmanna, transakcja nie miałaby wymiaru unijnego, ponieważ Bertelsmann nie uzyskuje we Francji ponad dwóch trzecich swoich obrotów przypadających na Unię.

(18)

Konieczne jest zatem ustalenie, które przedsiębiorstwa są zainteresowanymi przedsiębiorstwami w ramach transakcji.

3.3. Zainteresowane przedsiębiorstwa w ramach transakcji

(19)

ADLC i Bouygues uważają, że podmiot powstały w wyniku połączenia będzie podlegał wyłącznej kontroli Bouygues (5). W takim przypadku zainteresowanymi przedsiębiorstwami byłyby Bouygues i M6, a koncentracja nie miałaby wymiaru unijnego.

(20)

Z drugiej strony Mediaset twierdzi, że podmiot powstały w wyniku połączenia będzie podlegał wspólnej kontroli Bouygues i Bertelsmanna (6). W takim przypadku zainteresowanymi przedsiębiorstwami byłyby Bouygues i Bertelsmann (7), a koncentracja miałaby wymiar unijny.

(21)

Aby określić zakres zainteresowanych przedsiębiorstw w ramach w transakcji, należy najpierw ustalić charakter kontroli, której będzie podlegał podmiot powstały w wyniku połączenia.

3.3.1. Charakter kontroli, której będzie podlegał podmiot powstały w wyniku połączenia

3.3.1.1. Wprowadzenie dotyczące struktury zarządzania podmiotu powstałego w wyniku połączenia

(22)

Po dokonaniu transakcji Bouygues będzie posiadało około 30 % kapitału podmiotu powstałego w wyniku połączenia, podczas gdy Bertelsmann, poprzez RTL, będzie posiadał około 16 % kapitału podmiotu powstałego w wyniku połączenia.

(23)

Jeżeli chodzi o walne zebranie podmiotu powstałego w wyniku połączenia („walne zebranie”), art. 2.5 umowy wspólników stanowi, że Bouygues i Bertelsmann uzgadniają przed każdym walnym zebraniem wspólne stanowisko w sprawie wszystkich punktów porządku obrad. W przypadku braku porozumienia Bertelsmann będzie, co do zasady, musiał głosować zgodnie z wytycznymi Bouygues.

(24)

Rada dyrektorów podmiotu powstałego w wyniku połączenia („Rada Dyrektorów”) będzie się składać z 12 członków. Bouygues będzie miało prawo mianować czterech dyrektorów, w tym prezesa zarządu i przewodniczącego rady dyrektorów („prezes zarządu”) (8) oraz wysunąć kandydatury dwóch dyrektorów niezależnych. Bertelsmann będzie miał prawo mianować dwóch dyrektorów, w tym wiceprzewodniczącego rady dyrektorów, oraz wysunąć kandydatury [liczba niezależnych dyrektorów zaproponowanych przez Bertelsmanna]. Zgodnie z art. 2.1.4 umowy wspólników rada dyrektorów przyjmuje decyzje większością oddanych głosów. W przypadku gdy wynik jest nierozstrzygnięty, głos decydujący ma prezes zarządu. Art. 2.1.2 umowy wspólników przewiduje, że Bouygues i Bertelsmann muszą uzgodnić wspólne stanowisko w sprawie wszystkich punktów porządku obrad rady dyrektorów. W przypadku braku porozumienia Bertelsmann będzie musiał co do zasady głosować zgodnie z wytycznymi Bouygues.

3.3.1.2. Argumenty przedsiębiorstwa Mediaset

(25)

Mediaset uważa, że podmiot powstały w wyniku połączenia będzie podlegał wspólnej kontroli Bouygues i Bertelsmanna, z następujących powodów:

(26)

Po pierwsze, Mediaset twierdzi, że zgodnie ze strukturą transakcji Bouygues i Bertelsmann będą sprawowały wspólną kontrolę nad podmiotem powstałym w wyniku połączenia. W szczególności, zdaniem Mediaset, Bouygues nie będzie w stanie sprawować wyłącznej kontroli nad podmiotem powstałym w wyniku połączenia, ponieważ będzie kontrolował jedynie 30 % kapitału podstawowego podmiotu powstałego w wyniku połączenia. Mediaset zwraca uwagę, że po zawarciu transakcji Bertelsmann (poprzez RTL) będzie posiadał 16 % kapitału podmiotu powstałego w wyniku połączenia. Bertelsmann będzie zatem drugim co do wielkości udziałowcem podmiotu powstałego w wyniku połączenia.

(27)

Po drugie, Mediaset twierdzi, że Bertelsmann będzie kluczowym i strategicznym udziałowcem podmiotu powstałego w wyniku połączenia. Mediaset uważa, że w szczególności z wywiadu z Thomasem Rabe, prezesem i dyrektorem generalnym („prezes zarządu”) Bertelsmanna, i Olivierem Roussatem, dyrektorem generalnym („dyrektor generalny”) Bouygues, wynika, że Bouygues i Bertelsmann uważają się za partnerów długoterminowych, o wspólnym spojrzeniu na rynki (9). Znalazło to odzwierciedlenie w prezentacji dla inwestorów, w której TF1 i M6 twierdziły, że RTL pozostanie długoterminowym udziałowcem strategicznym (10). Według Mediaset dowodem na to jest również realizacja uzgodnionych działań w rozumieniu art. L.233-10 francuskiego kodeksu handlowego (11). Istnienie takiego uzgodnienia stanowi ponadto przesłankę wykorzystaną przez ADLC do oceny charakteru kontroli sprawowanej przez jedno lub więcej przedsiębiorstw nad innym przedsiębiorstwem (12).

(28)

Po trzecie, Mediaset uważa, że Bertelsmann będzie znacząco reprezentowany w organach zarządzających podmiotu powstałego w wyniku połączenia (13). Mediaset zauważa, że pierwszym prezesem zarządu podmiotu powstałego w wyniku połączenia byłby Nicolas de Tavernost, obecny prezes M6. Mediaset zauważa również, że liczba dyrektorów przydzielonych oddzielnie Bouygues i Bertelsmannowi (według Mediaset odpowiednio czterech i dwóch dyrektorów) nie pozwala Bouygues ani Bertelsmannowi działać samodzielnie, gdyż rada dyrektorów będzie się składać z 12 dyrektorów (14).

(29)

Mediaset twierdzi ponadto, że Bouygues i Bertelsmann uzgodniły wspólną strategię, co potwierdzają komunikat prasowy i prezentacje dla inwestorów (15).

3.3.1.3. Argumenty ADLC i przedsiębiorstwa Bouygues

(30)

ADLC i Bouygues uważają, że transakcja jest skonstruowana w taki sposób, aby zapewnić Bouygues wyłączną kontrolę nad podmiotem powstałym w wyniku połączenia (16).

(31)

Jeżeli chodzi o walne zebranie, Bouygues podkreśliło, że zgodnie z art. 2.5 umowy wspólników Bouygues i Bertelsmann będą musiały skonsultować się ze sobą nawzajem przed każdym walnym zebraniem, aby spróbować uzgodnić wspólne stanowisko w sprawie wszystkich punktów porządku obrad. W przypadku braku porozumienia między Bouygues i Bertelsmann, stanowisko zaproponowane przez Bouygues będzie rozstrzygające, a Bertelsmann będzie zobowiązany do popierania decyzji, o których przyjęcie występuje Bouygues (17). Z analizy historycznych wskaźników uczestnictwa w walnych zebraniach TF1 i M6 wynika, że połączone prawa głosu Bouygues i Bertelsmanna dadzą obu przedsiębiorstwom faktyczną większość na walnych zebraniach.

(32)

Jeżeli chodzi o radę dyrektorów, Bouygues zauważa, że zgodnie z art. 2.1.1 umowy wspólników zarząd podmiotu powstałego w wyniku połączenia będzie się składał z 12 członków, z których połowa będzie mianowana przez Bouygues, w tym przewodniczący z głosem decydującym (18).

(33)

Podobnie jak w przypadku przygotowania walnych zebrań Bouygues stwierdza, że umowa wspólników upoważnia Bouygues i Bertelsmanna do uzgodnienia stanowisk przed każdym posiedzeniem rady dyrektorów (19). W przypadku braku porozumienia pomiędzy Bouygues i Bertelsmannem, stanowisko zaproponowane przez Bouygues będzie rozstrzygające, a Bertelsmann będzie musiał głosować zgodnie z Bouygues (20). Bertelsmann może zająć inne stanowisko niż Bouygues tylko w wyjątkowych okolicznościach. W szczególności art. 2.1.2 umowy wspólników przewiduje, że Bertelsmann nie będzie zobowiązany do popierania do stanowiska Bouygues, jeżeli Bertelsmann lub jeden z jego przedstawicieli w radzie dyrektorów uzna, że decyzja ta byłaby nielegalna lub niezgodna z interesem korporacyjnym podmiotu powstałego w wyniku połączenia (21). Bouygues zwraca również uwagę, że art. 2.1.4 zawiera wykaz spraw, w których Bertelsmann nie będzie zobowiązany do głosowania zgodnie ze stanowiskiem Bouygues, ale powinno to dotyczyć tylko decyzji o charakterze wyjątkowym mogących wpłynąć na wartość podmiotu powstałego w wyniku połączenia i mających na celu ochronę interesów udziałowca mniejszościowego (22).

(34)

Bouygues stwierdza ponadto, że będzie sprawować wyłączną kontrolę nad wszystkimi decyzjami strategicznymi podmiotu powstałego w wyniku połączenia, w tym dotyczącymi biznesplanu i budżetu, inwestycji i mianowania kadry zarządzającej. W tym względzie Bouygues zaznacza, że fakty, na podstawie których Mediaset stwierdził istnienie wspólnej strategii Bouygues i Bertelsmanna, pochodzą z informacji prasowych, które nie zawierają całej treści porozumień i umowy wspólników (23).

3.3.1.4. Ocena Komisji

(A) Ramy prawne

(35)

Skonsolidowane obwieszczenie dotyczące kwestii jurysdykcyjnych stanowi, że wspólna kontrola istnieje wtedy, gdy dwa przedsiębiorstwa lub dwie osoby lub większa ich liczba mają możliwość wywierania decydującego wpływu na inne przedsiębiorstwo. Przez decydujący wpływ Komisja rozumie zwykle uprawnienia umożliwiające zablokowanie działań, które wyznaczają strategiczne zachowania handlowe przedsiębiorstwa. Przedsiębiorstwa, które przejmują wspólną kontrolę nad innym przedsiębiorstwem, muszą wspólnie dojść do porozumienia przy określaniu strategii handlowej wspólnego przedsiębiorstwa, co oznacza, że muszą ze sobą współpracować (24).

(36)

W celu stwierdzenia istnienia wspólnej kontroli Komisja stosuje szereg kryteriów.

(37)

Chociaż wspólna kontrola może występować wtedy, gdy dwa przedsiębiorstwa mają równe prawa głosu lub mianowania w organach decyzyjnych, Komisja nie uważa tego za warunek konieczny. Dlatego też wspólna kontrola może występować nawet wtedy, gdy nie ma między dwiema spółkami dominującymi równości pod względem głosów lub reprezentacji w organach decyzyjnych. Taka sytuacja ma miejsce w szczególności wtedy, gdy udziałowcy mniejszościowi mają dodatkowe prawa, które pozwalają im zawetować decyzje mające zasadnicze znaczenie dla strategicznych zachowań handlowych wspólnego przedsiębiorstwa (25). Prawa weta, dzięki którym ma miejsce wspólna kontrola, dotyczą zazwyczaj decyzji w takich sprawach, jak budżet, biznesplan, duże inwestycje czy mianowanie kierownictwa najwyższego szczebla.

(38)

Komisja uważa ponadto, że wspólne wykonywanie praw głosu może prowadzić do sprawowania wspólnej kontroli. W związku z tym dwa lub więcej przedsiębiorstw nabywających udziały mniejszościowe w innym przedsiębiorstwie mogą przejąć wspólną kontrolę nawet wtedy, gdy nie posiadają jednoznacznego prawa weta (26). Taka sytuacja może mieć miejsce wtedy, gdy mniejszościowi udziałowcy wspólnie posiadają możliwości kontrolowania przedsiębiorstwa przejmowanego. Takie uzgodnienie może wynikać z prawnie wiążącego porozumienia lub może zostać stwierdzone na podstawie okoliczności faktycznych, w szczególności gdy udziałowców mniejszościowych łączą silne wspólne interesy (27).

(39)

Ponadto Komisja bierze pod uwagę inne czynniki, w tym istnienie głosu decydującego (28). Aby istniała wspólna kontrola, głos decydujący nie powinien należeć tylko do jednej spółki dominującej, ponieważ prowadziłoby to do sprawowania wyłącznej kontroli przez spółkę dysponującą głosem decydującym (29). Wspólna kontrola może jednak mieć miejsce, jeżeli znaczenie i faktyczny wpływ tego głosu decydującego są w praktyce ograniczone (30).

(B) Prawo weta w podmiocie powstałym w wyniku połączenia należące do Bertelsmanna

(40)

Jak wyjaśniono w pkt (22)–(24) powyżej i o ile nie postanowiono inaczej, Bertelsmann będzie musiał głosować zgodnie z Bouygues zarówno na posiedzeniu rady dyrektorów, jak i na walnym zebraniu.

(41)

W wyjątkowych okolicznościach art. 2.1.4 umowy wspólników przewiduje mechanizm umożliwiający Bertelsmannowi [...] głosowanie przeciwko wnioskom dotyczącym grupie określonych spraw (31). Komisja uważa, że dzięki temu mechanizmowi Bertelsmann posiada w tych sprawach prawo zbliżone do prawa weta. [Informacje szczegółowe dotycząc umowy wspólników] (32). W rezultacie Bertelsmann będzie miał prawo weta w sprawach wymienionych w art. 2.1.4 umowy wspólników.

(42)

Po pierwsze, art. 2.1.4 umowy wspólników zawiera wykaz spraw, w których Bertelsmann będzie wyjątkowo miał prawo weta. Dotyczy to w szczególności zmiany umowy spółki, zmiany audytorów, wszelkich zmian zasad wypłaty dywidendy, wszelkich zmian w zasadach zarządzania, podwyższenia kapitału podstawowego, znacznego zwiększenia zadłużenia oraz zaangażowania podmiotu powstałego w wyniku połączenia w jakąkolwiek nową działalność, która nie wchodzi w zakres przedmiotu jego działalności. W odniesieniu do tych praw weta Komisja zauważa, że zgodnie z pkt 66 skonsolidowanego obwieszczenia dotyczącego kwestii jurysdykcyjnych sprawy te nie dotyczą decyzji strategicznych podmiotu powstałego w wyniku połączenia. Prawo weta posiadane przez Bertelsmanna dotyczy spraw, które odnoszą się do istnienia podmiotu powstałego w wyniku połączenia, a zatem nie może jako takie przyznawać mu wspólnej kontroli nad podmiotem powstałym w wyniku połączenia. Te prawa weta muszą raczej odpowiadać prawom weta, które są zwykle przyznawane udziałowcom mniejszościowym w celu ochrony ich interesów finansowych jako inwestorów we wspólnym przedsiębiorstwie.

(43)

W art. 2.1.4 umowy wspólników przyznano Bertelsmannowi prawo weta również w odniesieniu do określonych rodzajów inwestycji. W szczególności Bertelsmann zachowa prawo do nie popierania propozycji Bouygues odnośnie do (i) wszelkich inwestycji, sprzedaży lub nabycia udziałów, przedsiębiorstw i aktywów za kwotę przekraczającą [kwota progu] EUR na transakcję; (ii) wszelkiego nabycia praw do treści audiowizualnych przekraczających [kwota progu] EUR na transakcję rocznie; (iii) wszelkich uzgodnień handlowych dotyczących dystrybucji, których wartość przekracza [kwota progu] EUR na transakcję rocznie; (iv) tworzenia jakiegokolwiek wspólnego przedsiębiorstwa lub spółki lub innej gwarancji na kwotę przekraczającą [kwota progu] EUR; oraz każdego rozpoczęcia sporu prawnego dotyczącego kwoty przekraczającej [kwota progu] EUR. W tym względzie Komisja zauważa, że w ciągu ostatnich dziesięciu lat M6 nigdy nie przekroczyło progów określonych w umowie wspólników, a TF1 przekroczyło je w bardzo wyjątkowych przypadkach (33). Prawa weta posiadane przez Bertelsmanna nie są zatem na tyle szerokie, aby uzyskał prawo weta w sprawach dotyczących normalnego prowadzenia działalności podmiotu powstałego w wyniku połączenia. Biorąc pod uwagę ustalone kwoty, te prawa weta odpowiadają prawom, które zwykle chronią udziałowców mniejszościowych.

(44)

W związku z powyższym Komisja uważa zatem, że Bertelsmann nie będzie sprawował wspólnej kontroli nad podmiotem powstałym w wyniku połączenia dzięki prawom weta określonym w art. 2.1.4 umowy wspólników.

(45)

Pierwszego prezesa zarządu podmiotu powstałego w wyniku połączenia mianują Bouygues i Bertelsmann (34). Będzie on jednym z czterech członków rady dyrektorów mianowanych przez Bouygues. W okresie zamrożenia kapitału (35) Bouygues może, po skonsultowaniu się z Bertelsmannem, odwołać prezesa zarządu podmiotu powstałego w wyniku połączenia, przy czym Bertelsmann nie może zawetować decyzji ostatecznej. Jeżeli chodzi o mianowanie przyszłych prezesów zarządu, Bouygues będzie musiało przygotować wykaz [...] kandydatów [...]. Bertelsmann będzie miał prawo do zawetowania jednego z kandydatów znajdujących się w tym wykazie (36). W związku z tym ostateczna decyzja w kwestii wyboru [prezesa zarządu] będzie należała do Bouygues, chyba że Bertelsmann uzna, że kandydat budzi poważne zastrzeżenia etyczne (37). […] (38). Wynika z tego, że zarówno w okresie zamrożenia kapitału, jak i po jego upływie, ostateczne decyzje dotyczące mianowania i odwołania prezesa zarządu podmiotu powstałego w wyniku połączenia będzie należała do Bouygues. Bertelsmann będzie miał prawo weta jedynie w sprawie [...] oraz w sprawie mianowania kandydata, co do którego Bertelsmann uzna, że istnieją poważne zastrzeżenia etyczne. Ponadto Bertelsmann nie będzie mógł zawetować odwołania prezesa zarządu. W związku z powyższym prawa weta posiadane przez Bertelsmanna w procesie mianowania prezesa zarządu podmiotu powstałego w wyniku połączenia są zbliżone do prawa do konsultacji, zgodnego z prawami zwykle przyznawanymi na potrzeby zwykłej ochrony interesów udziałowców mniejszościowych. Komisja zauważa również, że Bouygues będzie mogło bezzwłocznie odwołać pierwszego prezesa zarządu podmiotu powstałego w wyniku połączenia.

(46)

Komisja uważa zatem, że Bertelsmann nie będzie sprawował wspólnej kontroli nad podmiotem powstałym w wyniku połączenia dzięki uczestnictwu w procesie mianowania i odwoływania prezesa zarządu podmiotu powstałego w wyniku połączenia.

(47)

Jeżeli chodzi o biznesplan i budżet, Komisja zauważa, że w art. 2.2.1 umowy wspólników ustanowiono komitet audytowy odpowiedzialny za przygotowanie budżetu i biznesplanu, w skład której wejdzie dyrektor mianowany przez Bouygues i dyrektor mianowany przez Bertelsmanna (39). [Bouygues i Bertelsmann uzgodnią pierwszy biznesplan] (40). Ponadto przyszłe biznesplany, wobec których Bertelsmann będzie mógł wyrazić sprzeciw tylko wtedy, gdy uzna je za niezgodne z interesem korporacyjnym podmiotu powstałego w wyniku połączenia (41), będą musiały uwzględniać wartości docelowe dotyczące dochodów, synergii i inwestycji uzgodnione przez Bouygues i Bertelsmanna [...] (42). W związku z tym [w odniesieniu do przyszłych biznesplanów Bouygues będzie mogło, dzięki dysponowaniu głosem decydującym, przeforsować swoją decyzję w radzie dyrektorów] (43). Te przyszłe biznesplany i budżety stanowią strategiczne decyzje podmiotu powstałego w wyniku połączenia.

(48)

Komisja uważa zatem, że Bertelsmann nie będzie sprawował wspólnej kontroli nad podmiotem powstałym w wyniku połączenia dzięki mechanizmowi konsultowania i przyjmowania przyszłych biznesplanów i budżetów podmiotu powstałego w wyniku połączenia.

(49)

W związku z tym Komisja stwierdza, że Bertelsmann nie posiada prawa weta w sprawie decyzji strategicznych podmiotu powstałego w wyniku połączenia.

(50)

Jeżeli chodzi o walne zebranie, poza sprawami zastrzeżonymi, o których mowa w art. 2.1.4 umowy wspólników (omówionymi w pkt (42)–(44) powyżej), Bertelsmann nie będzie mógł sprzeciwić się Bouygues.

(51)

Jeżeli jednak chodzi o radę dyrektorów, oprócz spraw zastrzeżonych określonych w art. 2.1.4 umowy wspólników oraz mianowania prezesa zarządu podmiotu powstałego w wyniku połączenia (omówionych w pkt (42)–(46) powyżej), Bertelsmann posiada prawo sprzeciwu wobec każdej decyzji, którą uzna za niezgodną z prawem lub interesem korporacyjnym podmiotu powstałego w wyniku połączenia (art. 2.1.2 umowy wspólników).

(52)

Wyjątek dotyczący interesu korporacyjnego określony w art. 2.1.2 umowy wspólników nie podlega szczególnym warunkom. Jednak jak wyjaśniło Bouygues, (i) wyjątek dotyczący interesu korporacyjnego ma charakter zwyczajowy i nie jest specyficzny dla sektora audiowizualnego; (ii) ma mieć zastosowanie jedynie w sytuacjach nadzwyczajnych; (iii) ma na celu ochronę dyrektorów mianowanych przez Bertelsmanna przed osobistą odpowiedzialnością cywilną lub karną (44). W związku z tym Komisja uważa, że wyjątek dotyczący interesu korporacyjnego ma ograniczony zakres przedmiotowy.

(53)

Wynika z tego, że zgodnie z warunkami umowy wspólników Bertelsmann nie będzie w stanie de iure wywierać decydującego wpływu na podmiot powstały w wyniku połączenia. Komisja musi jednak ocenić, czy wspólne wykonywanie praw głosu może również mieć miejsce de facto.

(54)

Komisja zauważa, że Bertelsmann posiada wiedzę fachową dotyczącą sektora audiowizualnego, która wykracza poza działalność podmiotu powstałego w wyniku połączenia. Ponadto nawet jeżeli Bertelsmann nie może narzucić swego stanowiska, Bouygues i Bertelsmann będą musiały podjąć próbę uzgodnienia wspólnego stanowiska w sprawie głosowania przed każdym posiedzeniem rady dyrektorów lub walnego zgromadzenia podmiotu powstałego w wyniku połączenia. W związku z tym Bouygues i Bertelsmann mogą występować jako jeden podmiot w organach decyzyjnych podmiotu powstałego w wyniku połączenia. Ponadto pierwszy prezes zarządu podmiotu powstałego w wyniku połączenia będzie nadal pełnił szereg funkcji w Bertelsmannie (45).

(55)

Jednakże Komisja zauważa, że Bouygues posiada własną wiedzę dotyczącą sektora audiowizualnego i nie będzie w tym względzie zależne od Bertelsmanna. Ponadto Bertelsmann nie będzie miał znaczących relacji handlowych z podmiotem powstałym w wyniku połączenia (46). Bouygues zachowuje również prawo do odwołania prezesa zarządu z podmiotu powstałego w wyniku połączenia, a Bertelsmann nie może się temu sprzeciwić.

(56)

Wynika z tego, że nie ma dowodów na to, aby Bouygues i Bertelsmanna łączyły silne wspólne interesy.

(57)

Wobec braku takich wspólnych interesów Komisja uważa, że możliwość powstawania zmiennych sojuszy pomiędzy udziałowcami mniejszościowymi zwykle wyklucza stwierdzenie sprawowania de facto wspólnej kontroli. W odniesieniu do przedmiotowej sprawy Komisja zauważa, że Bouygues i inni udziałowcy mniejszościowi mogą potencjalnie głosować niezgodnie ze stanowiskiem Bertelsmanna zarówno w radzie dyrektorów, jak i na walnym zebraniu.

(58)

Ponadto Komisja zauważa, że w przypadku sporu między Bouygues i Bertelsmannem Bertelsmann jest zobowiązany do utrzymania swoich udziałów tylko w okresie zamrożenia kapitału ([czas trwania okresu zamrożenia kapitału]). Na koniec tego okresu Bertelsmann będzie mógł sprzedać swoje udziały, dając Bouygues prawo pierwszeństwa kupna [ilość udziałów] udziałów. Pozostałą część udziałów można sprzedać w dowolny sposób, [o ile wybór nabywcy nie będzie budził zastrzeżeń w zakresie konkurencji]. Komisja uważa zatem, że w przypadku sporu istnienie podmiotu powstałego w wyniku połączenia nie zostałoby zagrożone.

(59)

Komisja stwierdza zatem, że umowy i umowa wspólników nie prowadzą de facto do wspólnego wykonywania praw głosu w podmiocie powstałym w wyniku połączenia.

(D) Istnienie głosu decydującego

(60)

Niezależnie od sytuacji, pkt 82 skonsolidowanego obwieszczenia dotyczącego kwestii jurysdykcyjnych stanowi, że wspólna kontrola ma miejsca wtedy, gdy żadna ze spółek dominujących nie posiada głosu decydującego, ponieważ skutkowałoby to wyłączną kontrolą ze strony przedsiębiorstwa z głosem decydującym.

(61)

W przedmiotowym przypadku Bouygues będzie kontrolowało połowę składu rady dyrektorów, łącznie z prezesem zarządu (47), którego głos będzie decydujący. W tym sensie nie wydaje się, aby głos Bertelsmanna był konieczny do przyjęcia stanowiska Bouygues w radzie dyrektorów, chyba że chodzi o sprawy zastrzeżone w rozumieniu art. 2.1.4 umowy wspólników (co nie może doprowadzić do uzyskania wspólnej kontroli). Również na walnym zebraniu Bertelsmann będzie mógł sprzeciwić się stanowisku Bouygues tylko w sprawach zastrzeżonych w rozumieniu art. 2.1.4 umowy wspólników (co nie może doprowadzić do uzyskania wspólnej kontroli).

(62)

W związku z tym ponieważ Bouygues dysponuje głosem decydującym, Bertelsmann nie będzie sprawował wspólnej kontroli nad podmiotem powstałym w wyniku połączenia.

(E) Wyłączna kontrola nad podmiotem powstałym w wyniku połączenia

(63)

Jak wskazano powyżej, Komisja zauważa, że Bouygues będzie mogło mianować połowę składu rady dyrektorów podmiotu powstałego w wyniku połączenia. Z uwagi na postanowienia francuskiego kodeksu handlowego (48) prezes zarządu podmiotu powstałego w wyniku połączenia, który zostanie mianowany przez Bouygues, będzie miał głos decydujący w przypadku impasu. W tym sensie Bouygues będzie mogło narzucać swoje decyzje radzie dyrektorów podmiotu powstałego w wyniku połączenia. Komisja zauważa, że prawa te dają Bouygues wyłączną kontrolę nad podmiotem powstałym w wyniku połączenia.

(64)

Ponadto zgodnie z postanowieniami art. 2.5 umowy wspólników Bertelsmann będzie musiał na walnych zebraniach głosować zgodnie z Bouygues, z wyjątkiem spraw zastrzeżonych w rozumieniu art. 2.1.4 umowy wspólnikiem (co nie może doprowadzić do uzyskania wspólnej kontroli). W tym sensie Bouygues będzie faktycznie kontrolować około 46 % praw głosu na walnym zebraniu podmiotu powstałego w wyniku połączenia. Według skonsolidowanych historycznych danych statystycznych przedstawionych przez Bouygues stanowi to ponad połowę praw głosu faktycznie reprezentowanych na walnych zebraniach (49). Komisja zauważa, że w rezultacie Bouygues będzie również sprawować de facto wyłączną kontrolę nad podmiotem powstałym w wyniku połączenia. W poniższej tabeli przedstawiono skonsolidowane historyczne dane statystyczne dotyczące poziomu uczestnictwa na walnych zebraniach TF1 i M6 od 2019 r.

Tabela 1

Historyczne dane statystyczne dotyczące poziomu uczestnictwa na walnych zebraniach TF1 i M6

Rok

Skonsolidowany poziom uczestnictwa

Szacowany poziom udziałów należących do Bouygues

Udziały Bouygues w stosunku do łącznego skonsolidowanego poziomu uczestnictwa

2021

[…] %

46 %

[Ponad połowa] %

2020

[…] %

46 %

[Ponad połowa] %

2019

[…] %

46 %

[Ponad połowa] %

Źródło:

Odpowiedź Bouygues skierowana do RFI 1, pytanie 3.

(65)

W związku z tym Komisja uważa, że Bouygues będzie sprawować wyłączną kontrolę nad podmiotem powstałym w wyniku połączenia zarówno pod względem prawnym, jak i faktycznym.

(F) Wniosek w sprawie charakteru kontroli nad podmiotem powstałym w wyniku połączenia

(66)

Na podstawie powyższych przesłanek Komisja uważa, że podmiot powstały w wyniku połączenia będzie podlegał wyłącznej kontroli Bouygues.

3.3.2. Wniosek w sprawie zainteresowanych przedsiębiorstw w ramach transakcji

(67)

Komisja uważa, że ze względu na wyłączny charakter kontroli Bouygues nad podmiotem powstałym w wyniku połączenia, zainteresowanymi przedsiębiorstwami w ramach transakcji są Bouygues (w tym TF1), jako przedsiębiorstwo przejmujące, oraz M6, jako przedsiębiorstwo przejmowane.

3.4. Wniosek w sprawie wymiaru unijnego transakcji

(68)

Ponieważ zarówno Bouygues, jak i M6 ponad dwie trzecie swoich obrotów uzyskują we Francji, Komisja uważa, że transakcja nie stanowi koncentracji o wymiarze unijnym.

4. WNIOSEK

(69)

Komisja nie jest właściwa do oceny transakcji.

(70)

O niniejszej decyzji powiadamia się przedsiębiorstwo Mediaset i publikuje się ją w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej, z wyłączeniem informacji poufnych i tajemnic handlowych.

(1) Dz.U. L 24 z 29.1.2004, s. 1 („rozporządzenie w sprawie kontroli łączenia przedsiębiorstw”). Ze skutkiem od dnia 1 grudnia 2009 r. Traktatem o funkcjonowaniu Unii Europejskiej („TFUE”) wprowadzono pewne zmiany, takie jak zastąpienie terminu „Wspólnota” terminem „Unia” oraz terminu „wspólny rynek” terminem „rynek wewnętrzny”. W niniejszej decyzji stosowana będzie terminologia TFUE.

(2) Skonsolidowane obwieszczenie Komisji dotyczące kwestii jurysdykcyjnych na mocy rozporządzenia w sprawie kontroli łączenia przedsiębiorstw, Dz.U. C 95 z 16.4.2008, s. 1, pkt 129 („skonsolidowane obwieszczenie dotyczące kwestii jurysdykcyjnych”).

(3) Skonsolidowane obwieszczenie dotyczące kwestii jurysdykcyjnych, pkt 134.

(4) Skonsolidowane obwieszczenie dotyczące kwestii jurysdykcyjnych, pkt 139.

(5) Zob. analiza ADLC dotycząca możliwości zastosowania rozporządzenia w sprawie kontroli łączenia przedsiębiorstw wobec transakcji z 3 grudnia 2021 r., s. 7 oraz Uwagi Bouygues, załącznik 1, str. 7.

(6) Wezwanie do działania, s. 2–5.

(7) Wraz z M6.

(8) Pierwszym prezesem zarządu podmiotu powstałego w wyniku połączenia będzie Nicolas de Tavernost, obecny prezes M6.

(9) Wezwanie do działania, s. 3.

(10) Wezwanie do działania, s. 3.

(11) Wezwanie do działania, s. 3.

(12) Wezwanie do działania, s. 3.

(13) Wezwanie do działania, s. 3.

(14) Wezwanie do działania, s. 3–4.

(15) Wezwanie do działania, s. 4.

(16) Zob. analiza ADLC dotycząca możliwości zastosowania rozporządzenia w sprawie kontroli łączenia przedsiębiorstw wobec transakcji z 3 grudnia 2021 r., s. 7 oraz odpowiedź Bouygues na wezwanie Komisji do przesłania uwag („Uwagi Bouygues”), załącznik 1, str. 4.

(17) Uwagi Bouygues, załącznik 1, s. 3.

(18) Uwagi Bouygues, załącznik 1, s. 6.

(19) Uwagi Bouygues, załącznik 1, s. 7.

(20) Uwagi Bouygues, załącznik 1, s. 7.

(21) Uwagi Bouygues, załącznik 1, s. 4.

(22) Uwagi Bouygues, załącznik 1, s. 7–8.

(23) Uwagi Bouygues, załącznik 1, s. 9.

(24) Skonsolidowane obwieszczenie dotyczące kwestii jurysdykcyjnych, pkt 62.

(25) Skonsolidowane obwieszczenie dotyczące kwestii jurysdykcyjnych, pkt 65.

(26) Skonsolidowane obwieszczenie dotyczące kwestii jurysdykcyjnych, pkt 74.

(27) Skonsolidowane obwieszczenie dotyczące kwestii jurysdykcyjnych, pkt 74–76.

(28) Skonsolidowane obwieszczenie dotyczące kwestii jurysdykcyjnych, pkt 82.

(29) Skonsolidowane obwieszczenie dotyczące kwestii jurysdykcyjnych, pkt 82.

(30) Skonsolidowane obwieszczenie dotyczące kwestii jurysdykcyjnych, pkt 82.

(31) Obowiązek ten nie obejmuje niezależnych dyrektorów zaproponowanych przez Bouygues lub Bertelsmanna.

(32) Francuski kodeks handlowy, art. L.225-37.

(33) Bouygues potwierdza, że od 2011 r. TF1 przekroczyło te progi tylko trzy razy, a M6 – nigdy. Ponadto w odpowiedzi skierowanej do RFI 1 Bouygues potwierdziło, że – w stosownych przypadkach – konsolidacja danych historycznych pomiędzy grupami TF1 i M6 nie prowadzi do dalszego przekraczania progów określonych w art. 2.1.4 (zob. RFI 1, odpowiedź na pytanie 2 i załącznik). Komisja uważa zatem, że progi są wystarczająco wysokie, aby Bertelsmann nie uzyskał prawa weta w sprawie decyzji strategicznych podmiotu powstałego w wyniku połączenia.

(34) Umowa wspólników, art. 2.3.

(35) Art. 3.2 umowy wspólników stanowi, że – poza sytuacjami wyjątkowymi – Bertelsmann będzie musiał zachować swoje udziały w podmiocie powstałym w wyniku połączenia przez [określony czas] („okres zamrożenia kapitału”).

(36) Umowa wspólników, art. 2.3.

(37) Umowa wspólników, art. 2.1.2.

(38) Umowa wspólników, art. 2.3.

(39) Umowa wspólników, art. 2.2.1.

(40) Umowa wspólników, art. 2.2.1. Ponadto w odpowiedzi skierowanej do RFI 1 Bouygues potwierdziło, że umowy dają mu możliwość zmiany biznesplanu w krótkim terminie i unieważnienia pierwszego budżetu (zob. RFI 1, odpowiedź na pytanie 5 lit. b)).

(41) Umowa wspólników, art. 2.1.2.

(42) Umowa wspólników, art. 2.2.1.

(43) Zob. poniżej, pkt (61).

(44) Zob. RFI 1, odpowiedź na pytanie 1.

(45) Wezwanie do działania, s. 3.

(46) W swej odpowiedzi skierowanej do RFI 1, Bouygues potwierdziło, że stosunki wewnątrzgrupowe pomiędzy M6 i Bertelsmannem mają się zakończyć (zob. RFI 1, odpowiedź na pytanie 4 lit. b)). Bouygues podkreśla jednak, że podmiot powstały w wyniku połączenia może, jak każde inne przedsiębiorstwo, pozyskiwać treści lub usługi od spółek zależnych Bertelsmanna na warunkach rynkowych.

(47) Sąd orzekł już, że – w rozumieniu rozporządzenia w sprawie kontroli łączenia przedsiębiorstw – niezależni przedstawiciele wyznaczeni przez udziałowców będą musieli koniecznie uwzględniać punkt widzenia osób, które ich wyznaczyły (zob. wyrok Sądu z 23 lutego 2006 r. w sprawie T-282/02 Cementbouw Handel & Industrie/Komisja, pkt 74). Wobec braku dowodów przeciwnych Komisja uważa, że dwaj niezależni członkowie rady dyrektorów podmiotu powstałego w wyniku połączenia mianowani przez Bouygues będą działać zgodnie z interesami Bouygues.

(48) Francuski kodeks handlowy, art. L.225-37.

(49) Zob. RFI 1, odpowiedź na pytanie 3.

23.1.2023

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

C 23/24

Publikacja jednolitego dokumentu zmienionego w następstwie zatwierdzenia zmiany nieznacznej zgodnie z art. 53 ust. 2 akapit drugi rozporządzenia (UE) nr 1151/2012

(2023/C 23/07)

Komisja Europejska zatwierdziła niniejszą zmianę nieznaczną w rozumieniu art. 6 ust. 2 akapit trzeci rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 664/2014 (1)

Wniosek o zatwierdzenie niniejszej zmiany nieznacznej jest dostępny w bazie danych Komisji eAmbrosia

JEDNOLITY DOKUMENT

„MANTECADAS DE ASTORGA”

Nr UE: PGI-ES-0311-AM01 – 19.02.2021

ChNP ( ) ChOG (X)

1. Nazwa

„Mantecadas de Astorga”

2. Państwo członkowskie lub państwo trzecie

Hiszpania

3. Opis produktu rolnego lub środka spożywczego

3.1. Typ produktu

Klasa 2.3 Chleb, ciasto, ciastka, wyroby cukiernicze, herbatniki i inne wyroby piekarnicze

3.2. Opis produktu, do którego odnosi się nazwa podana w pkt 1

„Mantecadas de Astorga” to wyrób cukierniczy uzyskiwany w wyniku pieczenia masy składającej się z następujących podstawowych składników: mąki pszennej uniwersalnej, jaj kurzych, masła, smalcu i cukru.

Produkt musi posiadać następujące właściwości morfologiczne, organoleptyczne i fizykochemiczne:

morfologiczne:

mantecadas są zawsze produkowane w małych, otwartych, kwadratowych foremkach z papieru spożywczego typu kraft z zagiętymi bokami.

Podczas pieczenia masa rośnie i przyjmuje zaokrąglony kształt bez twardych brzegów, przelewa się przez górną część foremki i tworzy efekt ociekania, znany jako lágrima de la mantecada (łza mantecada). Ta część produktu może być ciemnobrązowa, ale nigdy nie jest przypalona.

Spód musi być lekko przyrumieniony, ale nie może być przypalony.

Po upieczeniu każda mantecada w foremce musi mieć masę od 25 do 35 g;

organoleptyczne:

górna część produktu musi być zwarta, złotobrązowa i zaokrąglona, a na jego powierzchni muszą być widoczne ziarenka cukru.

Produkt musi dawać się łatwo wyjąć z papierowej foremki, na której mogą pozostać ciemnobrązowe okruchy, ale nie może ona wyglądać na nasiąknięta tłuszczem.

W środku ciasto musi być miękkie i gąbczaste.

Barwa okruchów może być różna, od jasnobeżowej do żółtej, w zależności od barwy użytego masła i jaj.

Mantecadas mają głównie słodki smak, z wyczuwalnym posmakiem masła i jaj; cukier znajdujący się na wierzchu ciasta musi być wyczuwalny podczas jedzenia. Zawartość tłuszczu w mantecadas sprawia, że są one wilgotne, przez co produkt wydaje się jeszcze bardziej puszysty. Wnętrze ciasta jest miękkie i delikatne;

fizykochemiczne:

—	wilgotność: co najmniej 13 %, ale nie wyższa niż 19 %;

—	białko: co najmniej 6 %;

—	tłuszcz: co najmniej 20 %, ale nie więcej niż 27 %;

—	węglowodany (glukoza): co najmniej 45 %;

—	popiół: nie więcej niż 1,70 %;

—	aktywność wody (aw): co najmniej 0,7, ale nie więcej niż 0,9;

3.3. Pasza (wyłącznie w odniesieniu do produktów pochodzenia zwierzęcego) i surowce (wyłącznie w odniesieniu do produktów przetworzonych)

„Mantecadas de Astorga” są produkowane wyłącznie z następujących składników w określonych proporcjach: mąka pszenna uniwersalna o sile 100–150 i stosunku P/L 0,28–0,60 (30 % [+/- 4 %]), jaja kurze w skorupkach lub pasteryzowane (23 % [+/- 3 %]), tłuszcz (23 % [+/- 3 %]) w postaci masła i smalcu (6 %–7,8 %) oraz cukier w postaci cukru białego (20 % [+/- 4 %]). Opcjonalnie można dodać inne składniki mniejszościowe, takie jak miód, syrop glukozowy, dekstroza, cukier inwertowany lub inne rodzaje cukru (nie więcej niż 3 % całkowitej ilości cukru), a także aromat masła, humektanty, środki spulchniające, emulgatory i dozwolone środki konserwujące.

3.4. Poszczególne etapy produkcji, które muszą odbywać się na wyznaczonym obszarze geograficznym

Wszystkie etapy produkcji, a mianowicie napowietrzanie tłuszczu, ubijanie jaj i cukru, przygotowywanie masy, napełnianie foremek, posypywanie cukrem i pieczenie, odbywają się na obszarze geograficznym określonym w pkt 4.

3.5. Szczegółowe zasady dotyczące krojenia, tarcia, pakowania itp. produktu, do którego odnosi się zarejestrowana nazwa

Produkt musi być pakowany w tym samym (zarejestrowanym) zakładzie, w którym został wyprodukowany, w drewniane skrzynki, pojemniki lub kartony, paczkowane jednostkowo albo zbiorczo w plastikowe torby. Opakowanie może być zamknięte na wiele różnych sposobów.

3.6. Szczegółowe zasady dotyczące etykietowania produktu, do którego odnosi się zarejestrowana nazwa

Na wszystkich opakowaniach, w których produkt jest wprowadzany do obrotu, należy umieścić numerowaną etykietę certyfikującą, która musi zawierać unijny symbol ChOG oraz nazwę „Mantecadas de Astorga”, a także własne logo ChOG.

Etykiety umieszcza się w zakładzie pakującym w sposób uniemożliwiający ich powtórne użycie.

Własne logo ChOG wygląda następująco:

4. Zwięzłe określenie obszaru geograficznego

Produkt, który ma być objęty chronionym oznaczeniem geograficznym „Mantecadas de Astorga”, jest produkowany i pakowany w następujących gminach prowincji León:

Astorga, Brazuelo, San Justo de la Vega i Valderrey.

5. Związek z obszarem geograficznym

O objęcie „Mantecadas de Astorga” ochroną wystąpiono ze względu na renomę, którą zyskał dzięki szczególnej metodzie produkcji i tradycyjnej recepturze, charakterystycznych dla określonego obszaru geograficznego i stosowanych do dziś.

W dużej mierze do popularności tego produktu przyczynił się czynnik ludzki, a zwłaszcza praca cajilleras (producentów papierowych foremek). To właśnie te kobiety zajmowały się produkcją cajillas, czyli papierowych foremek, w których zazwyczaj pieczone były mantecadas. W starym, otoczonym murami mieście Astorga są one przedstawione na muralu, wykonanym w 2016 r. i stanowiącym kopię fotografii zrobionej w 1927 r., przy którym wszyscy odwiedzający zatrzymują się, aby zrobić zdjęcie. Jest to dowód na silny związek mantecadas z tym miastem.

Charakterystyczne właściwości produktu wynikają również z jego pochodzenia geograficznego, ze względu na szczególną wiedzę lokalną, co oznacza, że tradycyjna receptura jest stosowana do dziś. Użycie masła jest najbardziej charakterystycznym elementem produkcji mantecadas i to właśnie ono odróżnia mantecadas od innych rodzajów hiszpańskich biszkoptów (bollos, bizcochos i magdalenas), do produkcji których używa się zazwyczaj innych tłuszczów lub olejów, oraz nadaje im żółtą barwę i charakterystyczny maślany aromat.

Ważna jest również receptura, która różni się w zależności od tego, czy produkt zawiera więcej jaj i masła, a także szczególna wiedza każdego piekarza na temat idealnej kompozycji i stosowanej metody, przekazywanych przez pokolenia do dziś.

Ostatnią wyjątkową cechą jest nakładanie masy do papierowych foremek i pieczenie w umiarkowanej temperaturze, aby uzyskać efekt „przelania się” masy, czyli tzw. łzy mantecada.

Ostatnie wzmianki świadczące o renomie „Mantecadas de Astorga” obejmują:

15 lipca 2021 r. w programie RTVE (Radiotelevisión Española) „España Directo” (00:34:30) ukazał się reportaż o mantecadas, w którym przedstawiono je jako słodycze, które przyniosły międzynarodową sławę miastu Astorga w prowincji León, i zaprezentowano sposób ich wytwarzania zgodnie z recepturą liczącą ponad 200 lat i stosowaną do dziś – (https://www.rtve.es)/.

Renomę mantecadas z prowincji León podkreślono również w artykule pt. „Por qué León debería ser Capital Gastronómica 2018” w magazynie „Condé Nast Traveler”, opublikowanym 13 października 2017 r., w którym przedstawiono następujące zalety prowincji León: „[...] z uwagi na produkowane tam botillo del Bierzo, cecina de León, lechazo, ternera del Bierzo, mantecadas de Astorga [...]”.

Należy zauważyć, że produkt jest wymieniony w różnych oficjalnych katalogach produktów spożywczych wysokiej jakości, takich jak „Inventario Español de Productos Tradicionales” [Spis hiszpańskich produktów tradycyjnych], opublikowany przez Ministerstwo Rolnictwa, Rybołówstwa i Żywności w 1996 r., oraz „Inventario de Productos Agroalimentarios de Calidad de Castilla y León” [Spis produktów rolno-spożywczych wysokiej jakości we wspólnocie autonomicznej Kastylii i Leónu], opublikowany przez rząd wspólnoty autonomicznej Kastylii i Leónu (2001).

W 2006 r. Correos, hiszpański operator usług pocztowych, wydał znaczek pocztowy upamiętniający drugą rocznicę nadania „Mantecadas de Astorga” statusu ChOG, opatrzony własnym logo i symbolem.

Istnieje również wiele historycznych odniesień do „Mantecadas de Astorga”:

Pierwsza wzmianka bibliograficzna pochodzi z XVIII w. i wynika z niej, że jednym z możliwych źródeł przepisu na „Mantecadas de Astorga” może być Juan de la Mata, „cukiernik dworu, pochodzący z miejscowości Matalavilla, w gminie Sil de Arriba, w Montañas, w Królestwie Leónu, w diecezji Oviedo”, którego książka „Arte de Repostería” [Sztuka cukiernictwa], wydana w Madrycie w 1747 r. przez António Martína, zawiera właśnie ten przepis. Nowsze wydanie zostało opublikowane przez La Olmeda, Burgos, w 1992 r.

W zapisach z 1805 r. przechowywanych w archiwach diecezji Astorga mowa jest o „Mantecadas de Astorga” jako słodyczach spożywanych w okresie Bożego Narodzenia, produkowanych przez cukierników Máximo Matheo i Francisco Calbo.

Liczne wzmianki wskazują, że receptura pochodzi od zakonnicy z klasztoru Sancti Spiritus w Astordze, która po opuszczeniu klasztoru rozpowszechniła ten wyrób. Według niektórych źródeł mogła to być María Josefa Gonzáles Prieto, która 9 listopada 1851 r. wyszła za mąż za Tomása Rubio.

„Diccionario Doméstico. Tesoro de las familias o Repertorio Universal de Conocimientos útiles” [Słownik domowy. Tezaurus rodzinny i kompendium wiedzy użytecznej] autorstwa Don Balbino Cortés y Morales (1876 r.) zawiera przepis na „Mantecadas de Astorga”, określone mianem „znanych słodyczy”.

W Almanachu Bailly-Bailliere z 1891 r., w którym na stronie 1495 znajduje się wzmianka o mieście Astorga, mowa jest o 12 tamtejszych zakładach produkujących mantecadas.

W Almanachu Riera z 1901 r. na stronie 1167 jest mowa o 11 zakładach produkujących mantecadas w Astordze.

W nowym Almanachu Bailly-Bailliere z 1916 r. na stronie 3179 jest mowa o dziewięciu producentach mantecadas z Astorgi, a nawet zamieszczono reklamy dwóch z nich. O Astordze napisano, że miasto „słynie z produkcji czekoladek i mantecadas”.

Według danych Izby Handlowej miasta w 1930 r. koleje hiszpańskie (Hiszpańskie Koleje Północne i Zachodnie) przewiozły 188 710 kg „Mantecadas de Astorga”.

Benito Pérez Galdós (1843–1920) w jednej ze swoich najbardziej znanych powieści, „Fortunata y Jacinta” (1886–1887), wspomina o „Mantecadas de Astorga” i regionie La Maragatería:

„[...] Na zewnątrz Jacinta widziała beczki z oliwkami ustawione w piramidy o wysokości jednego piętra, ołtarze z pudełek marcepanu, trofea z rodzynek i łuki triumfalne ozdobione kiściami daktyli. Dalej widać było mantecadas z Astorgi pobłogosławione przez Jego Świątobliwość Piusa IX [...]”.

„Don Pedro Manuel de Jáuregui [...], rodowity mieszkaniec prowincji León, otrzymał skrzynie z jajami i innymi produktami od kur. [...] W okresie Bożego Narodzenia Jáuregui otrzymywał również dostawy mantecadas z Astorgi, a wszyscy handlarze z La Maragateríi, którzy przebywali w Madrycie, udawali się do jego domu, aby złożyć zamówienie i dokonać płatności. [...]”.

Odesłanie do publikacji specyfikacji produktu

https://www.itacyl.es/documents/20143/342640/1_%2830-09-20%29+3+-+Pliego+Mant++Modif.pdf/4cf68d91-ad5e-f535-f31f-1a901b22ee85?t=1603287920636

(1) Dz.U. L 179 z 19.6.2014, s. 17.

		ISSN 1977-1002
Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej		C 23

Wydanie polskie	Informacje i zawiadomienia	Rocznik 66 23 stycznia 2023

Spis treści		Strona
	II Komunikaty
	WSPÓLNE DEKLARACJE
	Parlament Europejski Rada Komisja Europejska
2023/C 23/01	Europejska deklaracja praw i zasad cyfrowych w cyfrowej dekadzie	1

	IV Informacje
	INFORMACJE INSTYTUCJI, ORGANÓW I JEDNOSTEK ORGANIZACYJNYCH UNII EUROPEJSKIEJ
	Komisja Europejska
2023/C 23/02	Kursy walutowe euro – 20 stycznia 2023 r.	8
2023/C 23/03	Streszczenie decyzji Komisji z dnia 19 stycznia 2022 r. stwierdzającej brak jej właściwości w rozumieniu art. 1 i 4 rozporządzenia Rady (WE) nr 139/2004 (Sprawa C.1887 — Mediaset — Wezwanie do działania na podstawie art. 265) (notyfikowana jako dokument nr C(2022) 307) ( 1 )	9
2023/C 23/04	Zawiadomienie dotyczące stosowania systemu zarejestrowanych eksporterów Unii Europejskiej przez Wybrzeże Kości Słoniowej i Madagaskar na mocy, odpowiednio, wstępnej umowy o partnerstwie gospodarczym między UE a Wybrzeżem Kości Słoniowej oraz przejściowej umowy o partnerstwie gospodarczym między UE a Afryką Wschodnią i Południową	19

	Waluta	Kurs wymiany
USD	Dolar amerykański	1,0826
JPY	Jen	140,86
DKK	Korona duńska	7,4391
GBP	Funt szterling	0,87600
SEK	Korona szwedzka	11,1655
CHF	Frank szwajcarski	0,9962
ISK	Korona islandzka	154,30
NOK	Korona norweska	10,7135
BGN	Lew	1,9558
CZK	Korona czeska	23,922
HUF	Forint węgierski	395,88
PLN	Złoty polski	4,7100
RON	Lej rumuński	4,9258
TRY	Lir turecki	20,3566
AUD	Dolar australijski	1,5619
CAD	Dolar kanadyjski	1,4583
HKD	Dolar Hongkongu	8,4775
NZD	Dolar nowozelandzki	1,6852
SGD	Dolar singapurski	1,4311
KRW	Won	1 336,47
ZAR	Rand	18,5770
CNY	Yuan renminbi	7,3425
IDR	Rupia indonezyjska	16 367,67
MYR	Ringgit malezyjski	4,6395
PHP	Peso filipińskie	58,958
RUB	Rubel rosyjski
THB	Bat tajlandzki	35,455
BRL	Real	5,6271
MXN	Peso meksykańskie	20,4865
INR	Rupia indyjska	87,8170

	V Ogłoszenia
	POSTĘPOWANIA ZWIĄZANE Z REALIZACJĄ POLITYKI KONKURENCJI
	Komisja Europejska
2023/C 23/05	Zgłoszenie zamiaru koncentracji (Sprawa M.10959 – SATS / TEMASEK / PH 243WFS) ( 1 )	20
	INNE AKTY
	Komisja Europejska
2023/C 23/06	Publikacja wniosku o objęcie ochroną określeń tradycyjnych na podstawie 28 ust. 3 i art. 34 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) 2019/33 uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1308/2013 w odniesieniu do wniosków o objęcie ochroną nazw pochodzenia, oznaczeń geograficznych i określeń tradycyjnych w sektorze wina, procedury zgłaszania sprzeciwu, ograniczeń stosowania, zmian w specyfikacji produktu, unieważnienia ochrony oraz etykietowania i prezentacji Landwein, Qualitätswein, Kabinett/Kabinettwein, Spätlese/Spätlesewein, Auslese/Auslesewein, Strohwein, Schilfwein, Eiswein, Ausbruch/Ausbruchwein, Trockenbeerenauslese, Beerenauslese/Beerenauslesewein	22
2023/C 23/07	Publikacja jednolitego dokumentu zmienionego w następstwie zatwierdzenia zmiany nieznacznej zgodnie z art. 53 ust. 2 akapit drugi rozporządzenia (UE) nr 1151/2012	24