ISSN 1977-1002 |
||
Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej |
C 301 |
|
![]() |
||
Wydanie polskie |
Informacje i zawiadomienia |
Rocznik 65 |
Spis treści |
Strona |
|
|
I Rezolucje, zalecenia i opinie |
|
|
REZOLUCJE |
|
|
Komitet Regionów |
|
|
149. sesja plenarna KR-u, 27.4.2022–28.4.2022 |
|
2022/C 301/01 |
Rezolucja Europejskiego Komitetu Regionów – Wsparcie regionów i miast UE dla Ukrainy |
|
2022/C 301/02 |
||
|
OPINIE |
|
|
Komitet Regionów |
|
|
149. sesja plenarna KR-u, 27.4.2022–28.4.2022 |
|
2022/C 301/03 |
||
2022/C 301/04 |
Opinia Europejskiego Komitetu Regionów – Nowy europejski Bauhaus: piękno, zrównoważoność, wspólnota |
|
2022/C 301/05 |
||
2022/C 301/06 |
||
2022/C 301/07 |
||
2022/C 301/08 |
||
2022/C 301/09 |
Opinia Europejskiego Komitetu Regionów – Europejska strategia na rzecz szkół wyższych |
|
2022/C 301/10 |
||
2022/C 301/11 |
Opinia Europejskiego Komitetu Regionów – Strategia leśna UE 2030 |
|
III Akty przygotowawcze |
|
|
Komitet Regionów |
|
|
149. sesja plenarna KR-u, 27.4.2022–28.4.2022 |
|
2022/C 301/12 |
||
2022/C 301/13 |
Opinia Europejskiego Komitetu Regionów – Wzmocnienie demokracji i integralności pakietu wyborczego |
|
2022/C 301/14 |
Opinia Europejskiego Komitetu Regionów – Zapewnienie użyteczności ETS i CBAM dla miast i regionów UE |
|
2022/C 301/15 |
||
2022/C 301/16 |
||
2022/C 301/17 |
PL |
|
I Rezolucje, zalecenia i opinie
REZOLUCJE
Komitet Regionów
149. sesja plenarna KR-u, 27.4.2022–28.4.2022
5.8.2022 |
PL |
Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej |
C 301/1 |
Rezolucja Europejskiego Komitetu Regionów – Wsparcie regionów i miast UE dla Ukrainy
(2022/C 301/01)
EUROPEJSKI KOMITET REGIONÓW (KR),
1.
Potępia niesprowokowaną i nieuzasadnioną inwazję Federacji Rosyjskiej wspieranej przez Białoruś na Ukrainę w dniu 24 lutego 2022 r.
2.
Wzywa do natychmiastowego i bezwarunkowego zawieszenia broni oraz otwarcia bezpiecznych korytarzy humanitarnych. Rosja musi natychmiast wstrzymać działania wojenne i wycofać wszystkie siły wojskowe i paramilitarne oraz urzędników administracyjnych z okupowanych terytoriów ukraińskich.
3.
Podkreśla, że ta inwazja jest aktem przestępczym wymierzonym w naród ukraiński oraz suwerenność i integralność terytorialną Ukrainy, a także brutalnym pogwałceniem zasad demokracji i praworządności. Podkreśla, że zmasowane ataki na ludność cywilną, w tym włodarzy miast i wsi, stanowią zbrodnie wojenne popełnione przez armię rosyjską oraz naruszenie prawa międzynarodowego, w szczególności Karty Narodów Zjednoczonych, aktu końcowego z Helsinek, Paryskiej Karty Nowej Europy i memorandum budapeszteńskiego. Wszelkie przypadki łamania praw człowieka, zbrodnie wojenne i zbrodnie przeciwko ludzkości na terytorium Ukrainy muszą być rejestrowane, badane i rozpatrywane pod jurysdykcją Międzynarodowego Trybunału Karnego.
4.
Solidaryzuje się z narodem ukraińskim, który broni swojego kraju przed rosyjskimi najeźdźcami. Wyraża najgłębszy żal z powodu ofiar śmiertelnych i ludzkiego cierpienia spowodowanego rosyjskimi okrucieństwami.
5.
Potwierdza swoje poparcie dla ukraińskich władz lokalnych i regionalnych i wzywa do natychmiastowego uwolnienia ukraińskich burmistrzów i urzędników służby cywilnej uprowadzonych przez rosyjskie siły okupacyjne z naruszeniem czwartej konwencji genewskiej.
6.
Stwierdza, że tylko naród ukraiński może demokratycznie wybrać swoich przywódców na szczeblu krajowym, regionalnym i lokalnym, i oświadcza, że nie uzna żadnych regionalnych lub lokalnych władz ustanowionych przez Rosję w Ukrainie; ani nie będzie z nimi współpracować.
Konkretna solidarność z władzami lokalnymi i regionalnymi
7. |
Podkreśla nadzwyczajną solidarność obywateli UE z osobami uciekającymi przed wojną w Ukrainie. Wyraża zaniepokojenie deportacją Ukraińców wbrew ich woli na terytorium kontrolowane przez Rosję. Wyraża uznanie dla władz Unii Europejskiej za jedność w obliczu wojny Rosji z Ukrainą, za zwiększenie solidarności poprzez bezpośrednią pomoc humanitarną i nadzwyczajną pomoc w zakresie ochrony ludności oraz za uruchomienie mechanizmu natychmiastowej ochrony osób uciekających przed wojną. Podkreśla, że w nadchodzących miesiącach pomoc ta będzie musiała zostać znacznie zwiększona, aby uniknąć kryzysu humanitarnego w regionach przygranicznych UE. |
8. |
Zobowiązuje się do dalszej mobilizacji miast i regionów w celu dostarczenia pomocy uchodźcom z Ukrainy. Zwraca szczególną uwagę na potrzeby regionów przygranicznych w zakresie wsparcia logistycznego dla początkowego przyjęcia i tranzytu. |
9. |
Zachęca władze lokalne i regionalne w Europie do zwrócenia się o wsparcie lub zaoferowania wsparcia za pośrednictwem uruchomionego przez KR centrum wsparcia informacyjnego „Pomoc dla Ukrainy” (1). |
10. |
Przypomina apel ukraińskich i unijnych władz lokalnych i regionalnych o ożywienie lub ustanowienie partnerstw oraz współpracy partnerskiej miast i regionów z myślą o procesie odbudowy. |
Wzmocnienie europejskiej perspektywy Ukrainy
11. |
Podkreśla, że reformy w zakresie decentralizacji i rozwoju regionalnego Ukrainy w znacznym stopniu przyczyniły się do konsolidacji demokracji lokalnej, wzmocnienia samorządu i ogólnej odporności lokalnych społeczności tego kraju, co jest ważnym elementem ukraińskiego oporu wobec rosyjskiej inwazji. Reformy te zostały wdrożone przy znacznym wsparciu ze strony regionów i miast Unii Europejskiej, m.in. w ramach programu „U-LEAD with Europe” oraz przy ukierunkowanym wsparciu ze strony KR-u, w ramach grupy zadaniowej ds. Ukrainy, a także w ramach partnerskiej współpracy. Sukces tych reform decentralizacyjnych przybliżył Ukrainę do Unii Europejskiej i jej wartości, jakimi są wolność, demokracja i praworządność. |
12. |
Wzywa społeczność międzynarodową do przygotowania planu pomocy i odbudowy dla Ukrainy w celu wsparcia ukraińskiej gospodarki, jej instytucji i służb publicznych oraz odbudowy zniszczonej infrastruktury. W tym kontekście z zadowoleniem przyjmuje decyzję Rady Europejskiej o utworzeniu Funduszu Powierniczego Solidarności z Ukrainą i wzywa do zorganizowania międzynarodowej konferencji w celu zebrania środków finansowych wśród partnerów. Podkreśla, że Rosja, jako odpowiedzialna za spowodowane zniszczeń, musi również wnieść swój wkład w odbudowę Ukrainy w postaci reparacji wojennych. |
13. |
Wspiera Ukrainę w uzyskaniu statusu kraju kandydującego do UE zgodnie z art. 49 Traktatu o Unii Europejskiej i zgodnie z tą samą zmienioną metodyką negocjacji akcesyjnych, która stosowana jest wobec Bałkanów Zachodnich, z większym naciskiem na praworządność i instytucje demokratyczne. Podkreśla, że wnioski Gruzji i Mołdawii o uzyskanie statusu kraju kandydującego do UE powinny być również traktowane pozytywnie. W międzyczasie należy niezwłocznie dążyć do integracji Ukrainy z jednolitym rynkiem UE zgodnie z postanowieniami układu o stowarzyszeniu. |
Środki wsparcia finansowego
14. |
Z zadowoleniem przyjmuje opracowane przez Komisję Europejską pakiety CARE (Spójność na rzecz Uchodźców w Europie) i CARE+, a także elastyczność w ramach REACT-EU. Podkreśla korzyści płynące z bezpośredniego zaangażowania władz regionalnych i lokalnych w planowanie, zarządzanie i wdrażanie pakietów CARE i REACT-EU. Podkreśla, że dostosowania programów polityki spójności muszą być zgodne z zasadą „nie szkodzić spójności”, niedawno wprowadzoną w ósmym sprawozdaniu w sprawie spójności. |
15. |
Podkreśla, że zarówno podczas pandemii COVID-19, jak i w odpowiedzi na skutki wojny w Ukrainie, polityka spójności dowiodła, że w razie potrzeby może przynieść krótkoterminowe rezultaty. Zaznacza jednak, że rzeczywisty cel polityki spójności, jakim jest wzmocnienie spójności gospodarczej, społecznej i terytorialnej poprzez zmniejszenie dysproporcji między regionami, nie powinien być stawiany w pozycji konkurencyjnej wobec tych celów. |
16. |
Z zadowoleniem przyjmuje zawieszenie programów współpracy transgranicznej z udziałem partnerów rosyjskich i białoruskich i wzywa do wzmocnienia istniejących programów między regionami UE (Polska, Węgry, Rumunia, Słowacja) a Ukrainą. Podkreśla, że wsparcie finansowe dla władz lokalnych i regionalnych graniczących z Ukrainą i z krajami nie graniczącymi z nią, do których przybywa najwięcej uchodźców, jest wysoce niewystarczające i musi zostać znacznie zwiększone, biorąc pod uwagę ich rolę nie tylko w zapewnianiu schronienia uchodźcom, ale także we włączaniu ich do systemów edukacji, opieki zdrowotnej i mieszkalnictwa. |
17. |
Popiera utworzenie stałej rezerwy kryzysowej w celu złagodzenia przyszłych sytuacji nadzwyczajnych, uzupełniającej lub wzmacniającej istniejące instrumenty awaryjne i instrumenty elastyczności. Wzywa do utworzenia jednego unijnego instrumentu lokalnego na rzecz uchodźców z Ukrainy gromadzącego wszystkie środki finansowe dostępne dla władz lokalnych i regionalnych na udzielanie schronienia uchodźcom, z myślą o uproszczeniu, włączeniu do głównego nurtu polityki i przyspieszeniu wykorzystania funduszy pozostających do ich dyspozycji. |
18. |
Zauważa, że w przypadku najbardziej dotkniętych państw członkowskich i regionów konieczny może okazać się przegląd ich planów odbudowy i zwiększania odporności w oparciu o odpowiednie konsultacje z władzami regionalnymi, zwłaszcza w świetle rosnącego wpływu gospodarczego wojny na kraje UE. |
Przyjmowanie uchodźców z Ukrainy
19. |
Podkreśla, że władze lokalne i regionalne znajdują się na pierwszej linii, jeśli chodzi o przyjmowanie milionów uchodźców w krajach sąsiadujących, a także przesiedleńców wewnętrznych w Ukrainie (2), co jest największym kryzysem uchodźczym w Europie od czasów drugiej wojny światowej. Podkreśla, że wszyscy uchodźcy, niezależnie od pochodzenia i przynależności politycznej lub orientacji seksualnej, powinni mieć prawo do równie pozytywnego przyjęcia we wszystkich regionach i miastach UE jak uchodźcy z Ukrainy. |
20. |
Z zadowoleniem przyjmuje uruchomienie dyrektywy w sprawie tymczasowej ochrony, która obecnie musi zostać w pełni wdrożona w sposób dobrze skoordynowany, hojny, sprzyjający włączeniu społecznemu i elastyczny, gwarantujący dostęp do rynku pracy, mieszkań, opieki zdrowotnej, edukacji i pomocy społecznej wszystkim osobom uciekającym z Ukrainy, ze szczególnym uwzględnieniem słabszych grup społecznych, zwłaszcza kobiet i dzieci, niezależnie od ich pochodzenia, przynależności etnicznej, sympatii politycznych lub orientacji seksualnej. |
21. |
Zwraca uwagę na szczególne cechy dyrektywy Rady 2001/55/WE (3) w sprawie tymczasowej ochrony, która daje uchodźcom swobodę wyboru państwa członkowskiego UE, w którym chcą się tymczasowo osiedlić (art. 26), i podkreśla, że uznanie prawa do swobodnego przemieszczania się i autonomii uchodźców ma pozytywny wpływ na zmniejszenie presji wywieranej na krajowe systemy azylowe oraz na zdolności przyjmowania uchodźców w regionach przygranicznych. |
22. |
Wzywa do ustanowienia dobrowolnego europejskiego programu relokacji, uwzględniającego możliwości przyjmowania uchodźców przez władze regionalne i lokalne. Ponawia w tym miejscu swój apel o przyznanie miastom i regionom UE bezpośredniego dostępu do funduszy UE przeznaczonych na migrację i integrację. Wzywa Komisję do przedstawienia roboczego programu rozdziału uchodźców na wypadek przyszłych kryzysów uchodźczych. Wzywa państwa członkowskie UE do uznania i realizacji takich dobrowolnych zobowiązań. |
23. |
Podkreśla, że wielu ukraińskich uchodźców należy do słabszych grup, a około połowa z nich to osoby niepełnoletnie. Zwraca uwagę, że wśród setek tysięcy uciekających dzieci wiele jest pozbawionych opieki i wymaga specjalnej ochrony i opieki. Popiera „pakiet ochrony dzieci” na rzecz dzieci ukraińskich uchodźców, przy czym priorytetowo należy traktować konieczność zapewnienia im uczęszczania do szkoły. |
24. |
Wzywa do podjęcia zdecydowanych środków zapobiegających handlowi ludźmi, ponieważ większość osób uciekających z Ukrainy to kobiety i dzieci, a sprawozdania dotyczące praw człowieka wykazały wzrost liczby przypadków, w których zorganizowane grupy przestępcze obierają je za cel i wykorzystują, zwłaszcza w celu wykorzystywania seksualnego lub wyzysku w pracy. |
25. |
Podkreśla potrzebę zapewnienia kursów językowych, kształcenia i szkolenia. Wskazuje w tym względzie na potencjał sieci miast i regionów KR-u na rzecz integracji migrantów. |
Wpływ na politykę UE
26. |
Zachęca do podjęcia natychmiastowych kroków we wszystkich regionach europejskich w celu zmniejszenia zależności UE od państw trzecich, a w szczególności od importu nośników energii z Rosji, i wzywa Komisję Europejską do wsparcia tych wysiłków. |
27. |
Popiera apel o całkowity zakaz importu rosyjskiego gazu, ropy naftowej i węgla do Europy oraz zachęca władze lokalne i regionalne do rozpoczęcia opracowywania planów awaryjnych w celu przygotowania się na konsekwencje takich sankcji. |
28. |
Uważa, że plan REPowerEU (4) jest sposobem na przyspieszenie przejścia na czystą energię, zwiększenie bezpieczeństwa energetycznego UE, zmniejszenie zależności UE od importu paliw kopalnych i surowców z krajów trzecich, a szczególnie z Federacji Rosyjskiej[1], a tym samym zmniejszenie zagrożeń politycznych, gospodarczych i związanych z bezpieczeństwem wynikających z tego importu. Wzywa do przeprowadzenia wielkich inwestycji i podjęcia konkretnych działań na rzecz promowania energii ze źródeł odnawialnych, efektywności energetycznej i oszczędności energii, obiegu zamkniętego, elektryfikacji oraz badań nad alternatywnymi zrównoważonymi paliwami jako prawdziwie długoterminowych, bezpiecznych i przystępnych cenowo rozwiązań. |
29. |
Podkreśla, że skutki wojny nie powinny odbić się negatywnie na działaniach w dziedzinie klimatu i zrównoważonego rozwoju, przewidzianych zarówno w porozumieniu paryskim, jak i w Agendzie ONZ na rzecz zrównoważonego rozwoju 2030, oraz potwierdza swoje zaangażowanie na rzecz Europejskiego Zielonego Ładu, który jest również drogą do wzmocnienia strategicznej autonomii UE. |
30. |
Uważa, że wysiłki UE na rzecz zwiększenia jej niezależności energetycznej muszą obejmować całkowite zaprzestanie realizacji projektów Nord Stream i Nord Stream 2. |
31. |
Z dużym zadowoleniem przyjmuje niedawną synchronizację ukraińskiej i mołdawskiej sieci elektroenergetycznej z europejską siecią kontynentalną. |
32. |
Podziela apel ukraińskich władz lokalnych i regionalnych do społeczności międzynarodowej o pomoc w zarządzaniu kryzysami środowiskowymi spowodowanymi inwazją, w tym w obiektach elektrowni jądrowych i fabryk chemicznych. |
33. |
Z zadowoleniem przyjmuje decyzję Komisji Europejskiej o rozpoczęciu negocjacji z Ukrainą w sprawie przystąpienia tego kraju do programu LIFE w celu skorzystania z finansowania na rzecz odbudowy jego środowiska po zniszczeniu w wyniku rosyjskiej inwazji, niezależnie od tego, czy chodzi o zanieczyszczenie, zniszczenie ekosystemów, czy inne długotrwałe skutki. |
34. |
Podkreśla, że konflikt nieuchronnie będzie miał poważne konsekwencje dla sektora rolno-spożywczego UE, biorąc pod uwagę fakt, że Ukraina i Rosja są znaczącymi eksporterami szeregu produktów rolnych (takich jak zboża i nasiona oleiste), a także nawozów azotowych. Podkreśla, że UE musi wzmocnić swoje zobowiązanie do realizacji zrównoważonych systemów żywnościowych, gwarantując jednocześnie dostępność wysokiej jakości żywności dla każdego poprzez zmniejszenie zależności od kluczowych importowanych produktów rolnych i środków produkcji. Wyraża głębokie zaniepokojenie faktem, że zakłócenia w eksporcie z Ukrainy i Rosji doprowadziły już do ogromnego wzrostu cen towarów rolnych na świecie oraz że konsekwencje tego są odczuwalne zwłaszcza w najbiedniejszych krajach i regionach świata. |
Dalsze uwagi
35. |
Popiera prawa obywateli Rosji i Białorusi, którzy protestują przeciwko wojnie Putina i bronią prawa do uczciwych wyborów, wolności słowa i zgromadzeń, a także domaga się natychmiastowego uwolnienia niesłusznie zatrzymanych demonstrantów. |
36. |
Popiera dalsze skoordynowane, zdecydowane sankcje wobec Rosji i Białorusi, aby skutecznie udaremnić zdolność Rosji do kontynuowania agresji. Proponuje, aby Komisja przedstawiła wytyczne dotyczące egzekwowania i wdrażania sankcji, biorąc pod uwagę, że nadal istnieją rozbieżności, w tym na szczeblu regionalnym i lokalnym, w zakresie instrumentów i procedur stosowanych do weryfikacji statusu własności przedsiębiorstw, aktywów i nieruchomości. |
37. |
Podkreśla, że wszystkie kraje kandydujące i potencjalne kraje kandydujące do członkostwa w UE powinny być zachęcane do stosowania sankcji uzgodnionych na szczeblu UE w celu podkreślenia ich zaangażowania na rzecz UE i jej wartości. |
38. |
Potępia rosyjską propagandę i nawoływanie do nienawiści, które podsycają konflikt i pomagają sprawcom zbrodni wojennych. Wzywa do podjęcia skutecznych środków na szczeblu europejskim, krajowym, regionalnym i lokalnym w celu przeciwdziałania takiej propagandzie i jej eliminowania. Sprzeciwia się manifestacjom poparcia dla rosyjskiej agresji organizowanym w miastach europejskich. |
39. |
Zobowiązuje swego przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Komisji Europejskiej, Parlamentowi Europejskiemu, francuskiej i czeskiej prezydencji w Radzie UE oraz przewodniczącemu Rady Europejskiej, a także prezydentowi, rządowi i parlamentowi Ukrainy. |
Bruksela, dnia 28 kwietnia 2022 r.
Przewodniczący Europejskiego Komitetu Regionów
Apostolos TZITZIKOSTAS
(1) Centrum wsparcia informacyjnego „Pomoc dla Ukrainy” jest platformą umożliwiającą nawiązywanie kontaktów między regionami tranzytowymi i nadmiernie obciążonymi władzami lokalnymi i regionalnymi a władzami z innych państw członkowskich UE, które mają większe możliwości udzielania pomocy.
(2) Ukraine Refugee Situation (unhcr.org).
(3) Dyrektywa Rady 2001/55/WE z dnia 20 lipca 2001 r. w sprawie minimalnych standardów przyznawania tymczasowej ochrony na wypadek masowego napływu wysiedleńców oraz środków wspierających równowagę wysiłków między państwami członkowskimi związanych z przyjęciem takich osób wraz z jego następstwami (Dz.U. L 212 z 7.8.2001, s. 12).
(4) Komunikat Komisji w sprawie REPowerEU: Wspólne europejskie działania w kierunku bezpiecznej i zrównoważonej energii po przystępnej cenie, 8 marca 2022 r.
5.8.2022 |
PL |
Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej |
C 301/6 |
Rezolucja Europejskiego Komitetu Regionów – REPowerEU: miasta i regiony przyspieszają transformację energetyczną
(2022/C 301/02)
EUROPEJSKI KOMITET REGIONÓW (KR),
— |
uwzględniając spowodowane światowym zapotrzebowaniem na energię, zwłaszcza gaz, wysokie i rosnące ceny energii, które od lata 2021 r. osłabiają siłę nabywczą gospodarstw domowych i przedsiębiorstw w trakcie odbudowy po pandemii COVID-19, |
— |
uwzględniając komunikat i zestaw działań Komisji Europejskiej (KE) z 13 października 2021 r. w sprawie reakcji na rosnące ceny energii, |
— |
uwzględniając niczym niesprowokowaną i nieuzasadnioną inwazję Ukrainy przez Federację Rosyjską wspieraną przez Białoruś w dniu 24 lutego 2022 r., |
— |
uwzględniając komunikat KE z dnia 8 marca 2022 r.„REPowerEU: wspólne europejskie działania w kierunku bezpiecznej i zrównoważonej energii po przystępnej cenie”, |
— |
uwzględniając Deklarację wersalską wydaną przez szefów państw lub rządów UE na nieformalnym posiedzeniu, które odbyło się w dniach 10 i 11 marca 2022 r., |
— |
uwzględniając komunikat KE „Bezpieczeństwo dostaw i przystępne ceny energii”, wniosek dotyczący rozporządzenia w sprawie magazynowania gazu oraz tymczasowe kryzysowe ramy prawne dotyczące elastyczności w ramach zasad pomocy państwa z dnia 23 marca 2022 r., |
— |
uwzględniając, że Komisja Europejska i Stany Zjednoczone mają niezwłocznie powołać wspólną grupę zadaniową ds. bezpieczeństwa energetycznego, |
— |
uwzględniając konkluzje prezydencji z posiedzenia Rady Europejskiej w dniach 24 i 25 marca 2022, |
— |
uwzględniając swoje bieżące prace nad pakietem „Gotowi na 55” prowadzone w ramach opinii i za pośrednictwem grupy roboczej „Zielony Ład w terenie”, |
W sprawie stawienia czoła wielorakim kryzysom
1. |
Przyjmuje z zadowoleniem inicjatywy przewidziane przez Komisję Europejską w celu zajęcia się kwestią wysokich cen energii, które rosną od lata 2021 r., a sytuację pogorszyła nielegalna, niczym niesprowokowana i nieuzasadniona wojna Federacji Rosyjskiej w Ukrainie. Podkreśla, że nie wystarczy po prostu stopniowo uniezależnić się od dostaw paliw kopalnych z Federacji Rosyjskiej, i uważa, że plan REPowerEU jest sposobem przyspieszenia transformacji energetycznej, zmniejszenia ogólnej zależności UE od przywozu energii i surowców i tym samym obniżenia związanego z nią ryzyka politycznego, gospodarczego i dotyczącego bezpieczeństwa. Niemniej głęboko ubolewa nad brakiem wyraźnej wzmianki o roli, jaką miasta i regiony odgrywają zarówno w opanowywaniu obecnego kryzysu energetycznego, jak i zapewnianiu długofalowych rozwiązań. |
2. |
Wyraża również zaniepokojenie przewidywanym nierównomiernym wpływem regionalnym kryzysu energetycznego na miasta i regiony UE, który jest zależny od różnej zdolności reagowania na zakłócenia w dostawach energii i rosnące ceny energii, i wzywa Komisję Europejską oraz państwa członkowskie do należytego uwzględnienia tych dysproporcji na etapie opracowywania i wdrażania stosownych środków. |
3. |
Jest głęboko zaniepokojony wnioskami wysnutymi w najnowszym sprawozdaniu IPCC „Zmiana klimatu 2022: skutki, adaptacja i podatność” (1), które potwierdza, że wiele skutków zmiany klimatu jest już nieodwracalnych. Podkreśla, że nie należy dalej zwlekać z przedsięwzięciem środków na rzecz przystosowania się do zmiany klimatu i łagodzenia jej skutków, w czym władze lokalne i regionalne odgrywają pierwszoplanową rolę. |
4. |
Zaznacza, że dążenie do bezpieczeństwa energetycznego musi ostatecznie wspierać cel, jakim jest neutralność klimatyczna i transformacja energetyczna. Jedynym przyszłościowym podejściem do obecnego kryzysu jest dążenie do bezpiecznej, przystępnej cenowo i zrównoważonej energii. W tym kontekście wzywa współprawodawców UE do zwiększenia ambicji i szybszego przyjęcia pakietu „Gotowi na 55”, który uwzględnia szczególnie opinie KR-u dotyczące przeglądu dyrektyw w sprawie energii odnawialnej, efektywności energetycznej oraz charakterystyki energetycznej budynków. |
5. |
Popiera uznanie zasady „efektywność energetyczna przede wszystkim” i przypomina o kluczowej roli miast i regionów UE w zwiększaniu efektywności energetycznej. Wnosi, by Komisja zawarła w swej strategii koncepcję niezależności energetycznej (2) – podejście mające na celu zadbanie o to, by „każdy miał dostęp do wszystkich potrzebnych usług energetycznych oraz odpowiedniej liczby pożądanych usług energetycznych, podczas gdy wpływ systemu energetycznego nie wykraczałby poza ograniczenia środowiskowe”. |
6. |
Podkreśla główną rolę istniejących innowacyjnych narzędzi sprawowania rządów w zakresie współpracy i budowania zdolności, takich jak Porozumienie Burmistrzów, Centrum Doradztwa ds. Ubóstwa Energetycznego, Europejski Pakt na rzecz Klimatu, inicjatywa na rzecz czystej energii dla wysp i podobne inicjatywy UE mające na celu usprawnienie wielce potrzebnego przestawienia się na przystępną cenowo, zrównoważoną i bezpieczną energię. |
7. |
Wzywa Komisję i państwa członkowskie do wsparcia tworzenia punktów kompleksowej obsługi w celu wdrożenia planu REPowerEU na szczeblu lokalnym i regionalnym, w ścisłej współpracy z Europejskim Bankiem Inwestycyjnym. |
8. |
Apeluje, by Komisja przyczyniała się do systematycznego powielania obecnych najlepszych praktyk za pomocą specjalnego wsparcia technicznego i finansowego dla władz lokalnych i regionalnych w celu zmniejszenia początkowych obciążeń kosztowych związanych ze środkami na rzecz efektywności energetycznej, ze szczególnym uwzględnieniem gospodarstw domowych znajdujących się w trudnej sytuacji, mikroprzedsiębiorstw i małych przedsiębiorstw oraz konsumentów. |
9. |
Uważa, że zestaw narzędzi służących reagowaniu na kwestię cen energii (3) jest pierwszą próbą zaproponowania sposobów załagodzenia skutków społecznych obecnego kryzysu energetycznego, lecz nie okazał się tak skuteczny, jak to potrzebne, i powinien zostać wzmocniony. Jest zdania, że należy położyć nacisk na długoterminowe rozwiązania na rzecz Europy wolnej od paliw kopalnych i niezależnej energetycznie, w której we wszystkich sektorach zaszłyby głębokie zmiany mające na celu wyeliminowanie ubóstwa energetycznego i związanego z mobilnością. |
10. |
Zwraca się do Komisji, by, zapewniając długoterminowe rozwiązania z myślą o niezależności energetycznej, uwzględniła sytuację regionów zależnych od paliw kopalnych, które nie mogą podłączyć się do sieci kontynentalnej – a tak jest w przypadku regionów najbardziej oddalonych. |
W sprawie wspólnego zwiększenia energii ze źródeł odnawialnych, efektywności energetycznej i oszczędności energii za pomocą planu REPowerEU
11. |
Wzywa Komisję i państwa członkowskie do zadbania o to, by priorytetowo potraktowano ogromne inwestycje i konkretne środki mające na celu szybsze wprowadzenie energii ze źródeł odnawialnych, zwiększenie efektywności energetycznej i oszczędności energii oraz rozwój badań nad zrównoważonymi paliwami alternatywnymi, a także by w pełni je połączono ze sobą. |
12. |
Z niecierpliwością oczekuje na przyszłą propozycję KE w sprawie szybszej procedury wydawania pozwoleń w dziedzinie energii ze źródeł odnawialnych zgodnie z zasadą pomocniczości, i wzywa do podjęcia podobnych działań odnośnie do kluczowych projektów w zakresie efektywności energetycznej. Apeluje do Komisji o wzmocnienie istniejących narzędzi zapewniających władzom lokalnym i regionalnym wsparcie techniczne. Dlatego też z zadowoleniem przyjmuje zawarcie propozycji europejskiej inicjatywy na rzecz instalacji paneli fotowoltaicznych na dachach w przyszłym, zaplanowanym na czerwiec komunikacie KE w sprawie strategii na rzecz energii słonecznej. Wnosi, by państwa członkowskie wprowadziły zachęty zakupowe takie jak krótkoterminowe programy dotacji dla konsumentów. |
13. |
Podkreśla decydującą rolę akceptacji społecznej projektów infrastrukturalnych w przyspieszeniu procedur planowania i wydawania pozwoleń i apeluje, by Komisja i państwa członkowskie zachęcały do rozpowszechniania dobrych praktyk w tej dziedzinie, takich jak te wspomniane w niedawnym sprawozdaniu dotyczącym infrastruktury sporządzonym przez sieć regionalnych centrów KR-u. |
14. |
Jest zdania, że dekarbonizacja budynków publicznych i prywatnych jest centralnym elementem Europejskiego Zielonego Ładu i kluczem do rozwiązania obecnego kryzysu, polegającym na zmniejszeniu zapotrzebowania na gaz. Wzywa Komisję do przyspieszenia zarówno wprowadzania pomp ciepła (4) w ramach planu REPowerEU, jak i badań nad innowacyjnymi rozwiązaniami, dzięki którym zasoby budowlane będą jak najbardziej inteligentne i neutralne dla klimatu. |
15. |
Wzywa Komisję, by ułatwiła również konsorcjom publiczno-prywatnym zajmującym się renowacją budynków i zrzeszającym przemysł oraz władze lokalne i regionalne prezentację zintegrowanych pakietów renowacji dotyczących modernizacji systemów ogrzewania i chłodzenia budynków, by opracowała program izolacji przemysłowej w celu uwzględnienia opłacalnych inwestycji z krótkim okresem zwrotu oraz by wsparła szkolenie pracowników zajmujących się renowacją. |
16. |
Odnotowuje, że w komunikacie dotyczącym REPowerEU niedostatecznie wykorzystuje się potencjał oszczędności energii, i wzywa Komisję i państwa członkowskie do rozważenia takich środków jak kampanie zachęcające do zmiany zachowań. |
17. |
Ubolewa nad opóźnieniem w przyjmowaniu prawa o odbudowie zasobów przyrodniczych i zaznacza, że ochrona i odbudowa różnorodności biologicznej są nierozerwalnie związane z przystosowaniem się do zmiany klimatu i muszą pozostać kluczowym filarem transformacji ekologicznej w ramach Europejskiego Zielonego Ładu. Wnosi, by zgodnie z zasadą pomocniczości Komisja w pełni włączyła władze lokalne i regionalne w określanie obszarów docelowych, na których wdrażane będą projekty dotyczące energii ze źródeł odnawialnych z myślą o zapewnieniu ich całkowitej zgodności z zasadą „nie szkodzić”. |
18. |
Uważa, że bezpieczeństwo energetyczne i neutralność klimatyczną można osiągnąć jedynie wówczas, gdy Unia Europejska będzie mogła polegać na solidnym i w pełni wzajemnie połączonym wewnętrznym rynku energii elektrycznej oraz sprawnie funkcjonującym rynku uprawnień do emisji dwutlenku węgla. Podkreśla, że wszelkie krótkoterminowe działania tymczasowe, takie jak lepsze magazynowanie gazu kopalnego i większy przywóz LNG, nie powinny powodować dodatkowego uzależnienia i powinny być gotowe na ekologiczny gaz, aby przygotować się na neutralność klimatyczną za pomocą odnawialnego wodoru i innych paliw odnawialnych. Wnosi, by gazowe, wodorowe i elektroenergetyczne połączenia międzysystemowe zostały ukończone i poprawione w całej Unii Europejskiej, w tym poprzez pełną synchronizację sieci elektroenergetycznych. |
19. |
Podkreśla znaczenie pełnego uwzględnienia wkładu prosumentów i lokalnych społeczności energetycznych działających w zakresie energii odnawialnej oraz odniesienia z niego pełnych korzyści i proponuje mniej restrykcyjną definicję inteligentnych sieci w ramach transeuropejskich sieci energetycznych (TEN-E) i ich infrastruktury. Zaznacza, że niezbędne jest przyłączenie nowych drobnych producentów do sieci niskiego i średniego napięcia. Wzywa Komisję do stworzenia ram dla łączenia kilku mniejszych projektów, z elastycznością dla regionów przygranicznych, aby móc opracować pewne zagregowane projekty transgraniczne i być może otrzymać środki finansowe na te działania. Zaznacza, że europejskie ugrupowania współpracy terytorialnej (EUWT) mogą odgrywać znaczącą rolę w tych projektach. Przypomina o niezbędnej roli, jaką w produkcji energii odnawialnej odgrywają obszary wiejskie. |
20. |
Podkreśla, że obecny kryzys energetyczny stanowi okazję do znacznego zwiększenia elektryfikacji i produkcji wodoru odnawialnego, które są czystymi rozwiązaniami służącymi do dekarbonizacji gospodarki. Zwraca się do Komisji o przedstawienie ambitnych i konkretnych działań w celu przyspieszenia wykorzystania wodoru, w tym o wyznaczenie stałego harmonogramu wszystkich działań. Wzywa do przyjęcia, jako głównego działania Komisji w tym zakresie, unijnej inicjatywy na rzecz dolin wodorowych, która wzmocni je, strukturalnie wesprze tworzenie sieci europejskich i współpracę transgraniczną oraz zapewni finansowanie z unijnego funduszu innowacyjnego, a także wyższe finansowanie w ramach wspólnego przedsięwzięcia „Partnerstwo na rzecz czystego wodoru”. Przyjmuje z zadowoleniem propozycję dotyczącą globalnego europejskiego instrumentu na rzecz wodoru i wzywa do strukturalnego zaangażowania tych regionów UE, które już działają w tej dziedzinie. Wzywa współprawodawców UE, by, przyjmując pakiet „Gotowi na 55”, w tym pakiet legislacyjny dotyczący dekarbonizacji rynku gazu, konsekwentnie wspierali przyspieszone wprowadzanie na rynek ekologicznego wodoru. |
21. |
Wzywa do aktualizacji obecnych zasad pomocy państwa, tak aby były one optymalne z punktu widzenia współfinansowania, eksploatacji i dalszego rozwoju publicznej infrastruktury ładowania pojazdów elektrycznych, oraz uważa, że związane z tym koszty inwestycji powinny kwalifikować się do wsparcia publicznego, jak to zostało przedstawione w niedawnym sprawozdaniu dotyczącym infrastruktury sporządzonym przez sieć centrów regionalnych KR-u. |
W kierunku planu REPowerEU we współpracy z miastami i regionami
22. |
Podkreśla, że przyszły plan REPowerEU powinien przewidywać wsparcie finansowe jego realizacji dla władz lokalnych i regionalnych, a także wyasygnowanie na ten cel środków z istniejącego lub nowego finansowania UE. Apeluje do państw członkowskich o przekierowanie niewykorzystanych środków z Instrumentu na rzecz Odbudowy i Zwiększania Odporności na wsparcie lokalnego planowania bezpieczeństwa energetycznego i inwestycji w odnawialne źródła energii. |
23. |
Wzywa Komisję do włączenia KR-u jako partnera instytucjonalnego do nowo utworzonej grupy koordynacyjnej ds. ubóstwa energetycznego i odbiorców wrażliwych, aby ułatwić wymianę informacji i koordynację między Komisją a państwami członkowskimi w kwestiach związanych z opracowaniem i wdrożeniem na wszystkich poziomach przyszłego planu REPowerEU, unijnych przepisów, programów i strategii politycznych dotyczących gospodarstw domowych i konsumentów w trudnej sytuacji, dotkniętych ubóstwem energetycznym i ubóstwem związanym z mobilnością. KR jest gotów wnieść wkład w tę współpracę międzyinstytucjonalną za pośrednictwem swojej grupy roboczej „Zielony Ład w terenie” poprzez wskazanie wąskich gardeł oraz określenie sposobów i środków umożliwiających przyspieszenie realizacji i zwiększenie skuteczności pakietu „Gotowi na 55” na poziomie lokalnym i regionalnym, w tym poprzez wymianę najlepszych praktyk, doświadczeń i wiedzy fachowej. |
24. |
Odnotowuje, że rozporządzenie w sprawie Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego (EFRR) wymaga przeznaczenia co najmniej 30 % środków we wszystkich kategoriach regionów na zwiększenie ekologiczności, niskoemisyjności i odporności Europy i jej regionów. Wnosi, by państwa członkowskie i regiony wykorzystały możliwości związane z europejskimi funduszami strukturalnymi i inwestycyjnymi (ESI) w celu finansowania projektów dotyczących transformacji energetycznej, w tym efektywności energetycznej, energii ze źródeł odnawialnych oraz rozwoju inteligentnych systemów energetycznych, sieci i magazynowania poza ramami TEN-E. |
25. |
Odnosi się pozytywnie do specjalnego apelu, by z Instrumentu Wsparcia Technicznego wspomóc państwa członkowskie w stopniowym uniezależnieniu się od dostaw paliw kopalnych z Rosji, lecz ubolewa nad krótkim terminem składania wniosków o to wsparcie specjalne. Wzywa Komisję do zwiększenia dostępności Instrumentu Wsparcia Technicznego dla władz lokalnych i regionalnych, zwłaszcza tych w słabiej rozwiniętych regionach borykających się z największą luką w zdolnościach, ponieważ zniechęca je to do jak najlepszego wykorzystania wsparcia w ramach RRF przy wdrażaniu inwestycji i reform. Wyraża gotowość do wsparcia Komisji w zapewnieniu skutecznego wykorzystania Instrumentu przez miasta i regiony. |
26. |
Uznaje ustalanie opłat za emisję gazów cieplarnianych za główną metodę zwiększenia ambicji klimatycznych UE i popiera obejmujące wszystkie sektory podejście do ich realizacji. Przyjmuje z zadowoleniem, że Komisja uznaje te zagrożenia i propozycje zaradzenia im, takie jak zmiana wytycznych UE w sprawie pomocy państwa w ramach unijnego systemu handlu uprawnieniami do emisji. Zaznacza, że niektóre z proponowanych środków, takie jak wyższe opodatkowanie nieoczekiwanych zysków, mogą nie zapewnić niezawodnego wsparcia. Ma świadomość, że wprowadzenie handlu emisjami w sektorze transportu i budownictwa (ETS II) w połączeniu z niewystarczającymi inwestycjami w tych sektorach i wzrostem cen paliw może spotęgować ryzyko ubóstwa energetycznego i związanego z mobilnością. Dlatego też apeluje do Komisji i współprawodawców o nałożenie na państwa członkowskie obowiązku wyznaczenia minimalnego progu procentowego w wysokości co najmniej 20 % dochodów ze sprzedaży uprawnień do emisji, którym zarządzałyby bezpośrednio władze lokalne i regionalne. |
27. |
Przyjmuje z zadowoleniem przyjęcie tymczasowych kryzysowych ram prawnych, by umożliwić państwom członkowskim wykorzystanie elastyczności przewidzianej w zasadach pomocy państwa w celu wsparcia gospodarki w związku z wojną Rosji w Ukrainie. Podkreśla, że należy uważnie monitorować ewentualne negatywne skutki dla konkurencji i zakłócenia jednolitego rynku. Odnotowuje, że niedawne sprawozdanie RegHub KR-u w sprawie infrastruktury (5) dotyczy pomocy państwa, i stoi na stanowisku, że obecne zasady pomocy państwa nie są optymalne z punktu widzenia współfinansowania, eksploatacji i dalszego rozwoju publicznej infrastruktury ładowania pojazdów elektrycznych. W przyszłym przeglądzie koszty inwestycji należy uznać za kwalifikujące się do wsparcia publicznego. |
28. |
Odnotowuje, że obecny kryzys będzie miał poważny wpływ na finanse publiczne, w związku z czym wzywa Komisję do przedłużenia stosowania ogólnej klauzuli wyjścia przewidzianej w pakcie stabilności i wzrostu do czasu uzgodnienia nowych ram zarządzania gospodarczego, co najmniej do końca 2023 r. Inwestycje publiczne wspierające transformację ekologiczną, a zwłaszcza efektywność energetyczną i energię ze źródeł odnawialnych, nie powinny być zaliczane do wydatków strukturalnych w ramach zarządzania gospodarczego. |
29. |
Popiera środki przewidziane w art. 5 dyrektywy w sprawie energii elektrycznej dotyczące rynku energii elektrycznej, a także wytyczne (6) dotyczące możliwości interwencji państw członkowskich w ustalanie cen za dostawy energii elektrycznej. Jest zdania, że – ze względu na obecną sytuację geopolityczną i jej konsekwencje dla rynku energii w postaci wzrostu i zmienności cen energii elektrycznej – zasadnicze znaczenie będzie miała interwencja państw członkowskich, której celem będzie, po pierwsze, ochrona gospodarstw domowych znajdujących się w trudnej sytuacji oraz mikroprzedsiębiorstw i małych przedsiębiorstw, a, z drugiej strony, w perspektywie długoterminowej zwiększenie konkurencji z korzyścią dla konsumentów. Przypomina jednak (7), że te środki muszą być ograniczone w czasie, powiązane z nadzwyczajnym aspektem kryzysu energetycznego i nigdy nie mogą przeobrazić się w zmianę strukturalną, która mogłaby osłabić liberalizację zarządzania rynkiem energii elektrycznej. W związku z rosnącym, dotychczas niskim kosztem wytwarzania energii ze źródeł odnawialnych proponuje rozważenie oddzielenia gazu i energii elektrycznej jako sposób zapewnienia, by ceny gazu nie wpływały na ceny energii elektrycznej. |
30. |
Popiera wniosek ustawodawczy, by zapewnić odpowiedni poziom magazynowania energii w UE z myślą o następnym sezonie zimowym i późniejszym. Podkreśla, że ustanowienie takich minimalnych poziomów powinno uwzględniać regionalne oceny ryzyka. |
31. |
Zaznacza, że należy lepiej zrozumieć potrzeby i możliwości regionalne związane ze zmianą i podnoszeniem kwalifikacji. Apeluje do Komisji o wykorzystanie takich inicjatyw jak Erasmus+ i „Horyzont Europa” do zapewnienia ściślejszej współpracy między przemysłem a środowiskiem akademickim oraz do uruchomienia paktu na rzecz umiejętności w kluczowych ekosystemach przemysłowych, takich jak sektory wodoru, energii słonecznej, pomp ciepła i wiatru. Wnosi, by państwa członkowskie przyspieszyły wykorzystanie Europejskiego Funduszu Społecznego+, Funduszu na rzecz Sprawiedliwej Transformacji i Instrumentu na rzecz Odbudowy i Zwiększania Odporności (RRF) w celu pobudzenia do zmiany i podnoszenia kwalifikacji siły roboczej w związku z potrzebą dostosowania praktyk zawodowych do obiegu zamkniętego, wykorzystania materiałów niskoemisyjnych i nowych technologii. |
Bruksela, dnia 28 kwietnia 2022 r.
Przewodniczący Europejskiego Komitetu Regionów
Apostolos TZITZIKOSTAS
(1) https://report.ipcc.ch/ar6wg2/pdf/IPCC_AR6_WGII_FinalDraft_FullReport.pdf
(2) https://www.energysufficiency.org
(3) Reakcja na rosnące ceny energii: zestaw działań i środków wsparcia, 13 października 2021 r., (COM(2021) 660 final).
(4) Pompy ciepła, które przypominają klimatyzatory i są umieszczane na zewnątrz budynków, ogrzewają domy, przemieszczając, a nie wytwarzając ciepło. Wykorzystując energię elektryczną, pobierają i kumulują ciepło z powietrza, gruntu lub wody na zewnątrz, a następnie wtłaczają je do domu.
(5) https://cor.europa.eu/pl/news/Pages/reghub-launches-consultation-on-21st-century-rules.aspx
(6) Zob. załącznik 1 do komunikatu Komisji Europejskiej „Repower EU”.
(7) Zob. opinia KR-u: „Energia ze źródeł odnawialnych i rynek wewnętrzny energii elektrycznej” (Dz.U. C 342 z 12.10.2017, s. 79), sprawozdawczyni: Daiva Matonienė (LT/EKR), punkt 20.
OPINIE
Komitet Regionów
149. sesja plenarna KR-u, 27.4.2022–28.4.2022
5.8.2022 |
PL |
Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej |
C 301/11 |
Opinia Europejskiego Komitetu Regionów – Zacieśnienie stosunków między UE a Zjednoczonym Królestwem na szczeblu niższym niż krajowy i zaradzenie terytorialnym skutkom wystąpienia Zjednoczonego Królestwa z UE
(2022/C 301/03)
|
ZALECENIA POLITYCZNE
EUROPEJSKI KOMITET REGIONÓW (KR)
Uwagi ogólne
1. |
Z zadowoleniem przyjmuje umowę o handlu i współpracy między Unią Europejską (UE) a Zjednoczonym Królestwem, która w pełni weszła w życie 1 maja 2021 r. i zapewnia stabilne ramy prawne dla stosunków dwustronnych. KR popiera wspólne i odpowiedzialne podejście do wdrażania umowy o handlu i współpracy, w tym protokołu w sprawie Irlandii Północnej, oraz przestrzeganie równych warunków działania, i uznaje wysiłki Komisji Europejskiej na rzecz znalezienia kreatywnych rozwiązań, w szczególności odnośnie do kwestii pojawiających się między Irlandią Północną a resztą Zjednoczonego Królestwa. |
2. |
Przypomina, że umowa o handlu i współpracy (1) jest umową o wolnym handlu (2) obejmującą postanowienia dotyczące współpracy w kwestiach gospodarczych, społecznych, środowiskowych i w sprawie rybołówstwa, „ścisłe partnerstwo na rzecz bezpieczeństwa obywateli” oraz nadrzędne ramy zarządzania. KR zauważa, że umowa o handlu i współpracy obejmuje obszary kompetencji państw członkowskich, które w niektórych państwach członkowskich UE leżą w gestii regionów posiadających kompetencje ustawodawcze. |
3. |
Ubolewa w związku z tym, że w umowie o handlu i współpracy brakuje wymiaru terytorialnego i że nie uznaje się w niej należycie roli władz lokalnych i regionalnych w stosunkach między UE a Zjednoczonym Królestwem. Odnosi się ona do władz lokalnych i regionalnych jedynie w kontekście dostosowania niektórych elementów umowy do konkretnych warunków regionalnych (3) lub bardzo konkretnych kwestii, takich jak przepisy podatkowe (4). KR podkreśla, że umowa o handlu i współpracy obejmuje określoną rolę społeczeństwa obywatelskiego, które uznaje się za samoistny element ram instytucjonalnych (5). |
4. |
Z zadowoleniem przyjmuje współpracę między Unią Europejską a Zjednoczonym Królestwem w reakcji na rosyjską agresję w Ukrainie i podkreśla, że władze lokalne w całej Europie znajdują się na pierwszej linii frontu, jeśli chodzi o udzielanie praktycznego i humanitarnego wsparcia. |
Dążenie do większego instytucjonalnego uznania stosunków między UE a Zjednoczonym Królestwem na szczeblu niższym niż krajowy
5. |
Podkreśla, że ustanowiona w lutym 2020 r. Grupa Kontaktowa KR–Zjednoczone Królestwo jest jedynym instytucjonalnym kanałem zapewniającym forum stałego dialogu i partnerstwa politycznego między władzami lokalnymi i regionalnymi UE i Zjednoczonego Królestwa oraz wymiany specjalistycznej wiedzy, zwłaszcza w sprawie współpracy terytorialnej i w kwestiach transgranicznych. Uznaje, że Grupa Kontaktowa zapewnia przestrzeń dla obopólnych korzyści i wspólnego zainteresowania w celu omówienia problemów lub możliwości wynikających z wystąpienia Zjednoczonego Królestwa z UE, zwłaszcza w odniesieniu do obszarów tematycznych, które nie znają granic (np. zmiana klimatu, turystyka, transformacja cyfrowa i ekologiczna oraz wspólne dziedzictwo kulturowe). Daje również przedstawicielom KR-u środki umożliwiające omawianie takich kwestii z przedstawicielami władz lokalnych i regionalnych Zjednoczonego Królestwa, a tym samym umożliwia KR-owi utrzymywanie i wspieranie owocnych stosunków na szczeblu niższym niż krajowy. |
6. |
Uznaje, że stosunki między UE a Zjednoczonym Królestwem, biorąc pod uwagę bezprecedensowe wystąpienie państwa członkowskiego z UE, pozostaną najbardziej intensywnymi i wielowymiarowymi stosunkami z państwem trzecim, a stosunki na szczeblu niższym niż krajowy zasługują na uznanie. W związku z tym wzywa do formalnego uznania Grupy Kontaktowej KR–Zjednoczone Królestwo jako oficjalnego partnera – na szczeblu niższym niż krajowy – władz lokalnych i regionalnych UE i Zjednoczonego Królestwa w ramach umowy o handlu i współpracy. Zadaniem Grupy Kontaktowej byłaby ocena wymiaru niższego niż krajowy kluczowych kwestii politycznych i legislacyjnych, które będą wpływać na dwustronne stosunki Zjednoczone Królestwo–UE. Podobną ocenę przeprowadzą w swoich obszarach zainteresowania Zgromadzenie Parlamentarne, Forum Społeczeństwa Obywatelskiego i wyspecjalizowane komisje Zjednoczonego Królestwa-UE. KR wzywa również władze lokalne i regionalne w Zjednoczonym Królestwie do dalszej współpracy z rządem Zjednoczonego Królestwa na rzecz formalnego uznania tej grupy. |
7. |
Wzywa Komisję Europejską do ponownego przeanalizowania struktur Wspólnej Rady Partnerstwa, która nadzoruje wdrażanie i stosowanie umowy o handlu i współpracy, w celu rozwiązania problemu braku wymiaru terytorialnego poprzez zaangażowanie władz lokalnych i regionalnych w monitorowanie umowy o handlu i współpracy i w zarządzanie nią. Ustanowienie dialogów lokalnych (uzgodnienia techniczne) w celu zajęcia się tematami należącymi do kompetencji lokalnych (rybołówstwo, szkolenie, mobilność, współpraca terytorialna itp.) przyczyniłoby się do poprawy stosunków między UE a Zjednoczonym Królestwem na szczeblu makro. |
8. |
Zachęca Parlament Europejski do podjęcia sformalizowanej i korzystnej dla obu stron współpracy w kwestiach będących przedmiotem wspólnego zainteresowania między KR-em a Delegacją do Zgromadzenia Parlamentarnego Partnerstwa UE–Zjednoczone Królestwo w celu dostarczenia danych z terenu dotyczących wdrażania umowy o handlu i współpracy. |
9. |
Docenia toczące się rozmowy na szczeblu politycznym i technicznym mające na celu rozwiązanie problemów wynikających z wdrożenia protokołu w sprawie Irlandii Północnej. Ma świadomość trwających prac Komisji Europejskiej nad sfinalizowaniem traktatu o Gibraltarze, podkreśla jednak, że działania, które nie zostały jeszcze dopracowane, nie powinny stać na przeszkodzie gotowości władz lokalnych i regionalnych do szybkiego określenia sposobów współpracy. |
Przeciwdziałanie terytorialnym skutkom brexitu
10. |
Uważa, że od początku 2020 r. trudno jest oddzielić skutki negocjacji i wejścia w życie umowy o handlu i współpracy od skutków pandemii COVID-19 (6). Z zadowoleniem przyjmuje niedawne badanie KR-u pt. „Nowe stosunki handlowe i gospodarcze między UE a Zjednoczonym Królestwem: wpływ na regiony i miasta”, z którego wynika, że konsekwencje brexitu są niesymetryczne pomiędzy sektorami i pomiędzy regionami UE, gdyż dotykają bardziej małe przedsiębiorstwa, mogą zmniejszyć mobilność kapitału ludzkiego i ograniczyć współpracę między przedsiębiorstwami z UE i ze Zjednoczonego Królestwa oraz mają negatywny wpływ na regiony i społeczności zaangażowane w międzyregionalne projekty ze Zjednoczonym Królestwem. Z zadowoleniem przyjmuje to, że wyniki badania potwierdzają, iż do zaradzenia problemowi tych niesymetrycznych konsekwencji dla Europy niezbędne będzie zwiększenie budżetu pobrexitowej rezerwy dostosowawczej. |
11. |
Uznaje, że wpływ terytorialny brexitu jest odczuwalny w regionach w całej UE, a problemy mają charakter m.in. gospodarczy, ekologiczny, społeczny, kulturalny i edukacyjny – począwszy od handlu w głównych portach, które szczególnie ucierpiały, np. w Antwerpii, Calais, Cork, Dover, Dublinie, Rotterdamie i Zeebrugge, poprzez przyszłość wymiany studenckiej, wydziałów uniwersyteckich współpracujących w zakresie zmiany klimatu i przystosowania się do niej, regionalnych agencji handlowych wyznaczających alternatywne rynki po kwestie obywatelskie, takie jak mobilność i integracja. |
12. |
Podkreśla znaczenie pobrexitowej rezerwy dostosowawczej dla łagodzenia najbardziej bezpośrednich kosztów i określenia długoterminowych potrzeb w zakresie oceny skutków brexitu, wspierania regionów i sektorów gospodarki państw członkowskich, w tym tworzenia i ochrony miejsc pracy poprzez mechanizmy takie jak zmniejszony wymiar czasu pracy, przekwalifikowanie i szkolenia oraz wyznaczanie nowych rynków. |
13. |
W związku z tym KR nalega, by w pełni przestrzegane były przepisy rozporządzenia w sprawie pobrexitowej rezerwy dostosowawczej dotyczące zaangażowania regionów i społeczności lokalnych we wdrażanie tej rezerwy oraz sprawozdawczości na poziomie NUTS 2. KR przypomina również, że z myślą o programowaniu funduszy z zakresu pobrexitowej rezerwy dostosowawczej zwrócił się o skoncentrowanie się na MŚP, na środkach mających na celu ponowną integrację obywateli UE oraz na pomocy technicznej. Jeśli chodzi o podział środków, KR opowiedział się za minimalnym pokryciem lub za progami dla nowych morskich regionów graniczących ze Zjednoczonym Królestwem oraz za przydziałem środków finansowych na rybołówstwo bez indeksacji krajowej. |
14. |
Obecnie KR podziela obawy partnerów regionalnych w Zjednoczonym Królestwie, że strategiczne planowanie polityki regionalnej cierpi z powodu utraty finansowania w ramach polityki spójności UE oraz braku bezpieczeństwa programowania wieloletniego. |
Wyznaczanie nowych kierunków współdziałania poza umową o handlu i współpracy
15. |
Podkreśla gotowość stowarzyszeń samorządów lokalnych i władz lokalnych w całym Zjednoczonym Królestwie, a w szczególności narodów zdecentralizowanych, do dalszych, a nawet wzmocnionych stosunków na szczeblu niższym niż krajowy z partnerami z UE w okresie po brexicie. |
16. |
Zwraca uwagę, że uznanie i wspieranie relacji na szczeblu niższym niż krajowy ma istotne znaczenie, ponieważ uzgodnienia na poziomie lokalnym mogą przyczynić się do poprawy relacji w skali makro. Na przykład przywrócenie lokalnych uzgodnień technicznych w sprawie rybołówstwa na obszarze Wysp Normandzkich mogłoby służyć poprawie stosunków między UE a Zjednoczonym Królestwem w skali makro. |
17. |
Z zadowoleniem przyjmuje to, że choć Zjednoczone Królestwo nie uczestniczy już w unijnych programach finansowania, nadal uczestniczy w czterech następujących programach technicznych UE: „Horyzont Europa”, „Copernicus” i nadzór satelitarny, badania naukowe i szkolenia Euratom oraz ITER. W szczególności dwa pierwsze wymienione programy są istotne dla władz lokalnych i regionalnych. Zauważa, że istnieje szereg inicjatyw, w których nadal uczestniczą regiony Zjednoczonego Królestwa, w tym Szkocja i Walia – w finansowanej w ramach programu „Horyzont Europa” inicjatywie Vanguard (7) (która towarzyszy transformacji przemysłowej w następstwie pluralistycznego, interaktywnego i dotyczącego przedsiębiorczości procesu opartego na regionach RIS3/I3) – oraz Rada Hrabstwa Kent – w inicjatywie Komitetu Cieśniny (8). |
18. |
Przypomina, że niektóre regiony Zjednoczonego Królestwa nadal uczestniczą w obecnym okresie programowania (do końca 2023 r.), w tym w ramach Interreg „Morze Północne”, Interreg „Kanał La Manche” i Interreg „Irlandia-Walia”. Stwierdza, że Zjednoczone Królestwo wnosi istotny wkład finansowy w te programy transgraniczne w wysokości do jednej trzeciej budżetu. KR zauważa, że władze lokalne i regionalne najprawdopodobniej nie będą w stanie zrekompensować utraty finansowania Interreg za pomocą funduszy regionalnych lub lokalnych. |
19. |
Uznaje, że w odniesieniu do zamknięcia programów, zwłaszcza gdy instytucje zarządzające mają siedzibę w Zjednoczonym Królestwie („Kanał La Manche” i „Irlandia-Walia”), muszą one zostać zamknięte na najlepszych możliwych warunkach w interesie brytyjskich i unijnych beneficjentów oraz zgodnie z wymogami UE. |
20. |
Uznaje, że jedynym programem współpracy transgranicznej, który po brexicie przetrwa dłużej niż do 2023 r., będzie program „Peace Plus” na lata 2021–2027, finansowany przez UE na kwotę około 1 mld EUR „Peace Plus” połączy istniejące elementy finansowania „EU Peace” i „Interreg” w jeden spójny program transgraniczny dla Irlandii Północnej i granicznych hrabstw Irlandii. Ten program nadal stanowi istotny wkład we wdrażanie porozumienia wielkopiątkowego. |
21. |
Zauważa, że udział Zjednoczonego Królestwa w programach Interreg, które już teraz mają duży udział państw trzecich, jak np. programy „Peryferia Północne i Arktyka”, „Morze Północne” i „Europa Północno-Zachodnia”, jest możliwy, jeżeli rząd Zjednoczonego Królestwa wyrazi zgodę na finansowanie udziału. |
22. |
Podkreśla, że możliwe jest utworzenie europejskiego ugrupowania współpracy terytorialnej (EUWT) z udziałem partnera z tylko jednego państwa członkowskiego UE, w tym jego regionów najbardziej oddalonych, oraz jednego organu samorządu lokalnego lub regionalnego ze Zjednoczonego Królestwa. Sugeruje, aby państwa członkowskie UE rozważyły to narzędzie w dążeniu do współpracy ze Zjednoczonym Królestwem, o ile jest ono spójne z ich współpracą terytorialną. |
23. |
Ubolewa, że wpływ brexitu nie został uwzględniony przez Komisję Europejską w ósmym sprawozdaniu w sprawie spójności. Tymczasem brexit przyczynił się do zakłóceń w gospodarce, współpracy międzyregionalnej, ekosystemach badawczych, systemach szkoleniowych i demografii w niektórych regionach UE. Europejski Komitet Regionów życzyłby sobie lepszego uwzględnienia rozwoju sytuacji geopolitycznej w perspektywicznym podejściu do okresu po 2027 r. |
24. |
Z zadowoleniem przyjmuje to, że miasta i regiony Zjednoczonego Królestwa są nadal aktywnie zaangażowane w wiele sieci i stowarzyszeń UE, takich jak Kongres Władz Lokalnych i Regionalnych Rady Europy, i że pewnie pozostaną członkami niektórych europejskich stowarzyszeń, takich jak Konferencja Peryferyjnych Regionów Nadmorskich (CPMR), Eurocities oraz Rada Gmin i Regionów Europy (CEMR). Można oczekiwać, że mechanizmy te zapewnią doskonałą wymianę doświadczeń między władzami lokalnymi i regionalnymi w Zjednoczonym Królestwie a władzami lokalnymi i regionalnymi w UE. |
25. |
Wyraża przekonanie, że współpraca między władzami lokalnymi i regionalnymi UE i Zjednoczonego Królestwa będzie kontynuowana w ramach partnerstw, biorąc pod uwagę, że około 100 miast i miejscowości (9) w Zjednoczonym Królestwie ma powiązania partnerskie z miastami w państwach członkowskich UE. Wzywa partnerstwa do dalszego poszukiwania możliwych metod finansowania w celu wsparcia tych prac, ponieważ partnerstwa te sprzyjają wymianie najlepszych praktyk, wzajemnemu zrozumieniu i dzieleniu wspólnych wartości oraz mają zasadnicze znaczenie dla europejskiego stylu życia. |
26. |
Uznaje znaczenie wymiany edukacyjnej dla mobilności studentek i studentów i wspólnych badań naukowych, a także rozwoju umiejętności językowych i więzi międzyludzkich oraz popiera wysiłki administracji zdecentralizowanej Zjednoczonego Królestwa na rzecz otwarcia nowych dróg współpracy wykraczających poza ramy umowy o handlu i współpracy. |
27. |
Wyraża szczególne uznanie dla walijskiego programu „Taith” (10) i z zadowoleniem przyjmuje zarówno walijskie, jak i szkockie międzynarodowe programy wymiany edukacyjnej, które mogą przynajmniej częściowo zrekompensować wystąpienie Zjednoczonego Królestwa z programu Erasmus+ i wypełnić luki po brytyjskim krajowym programie im. Turinga (11). |
28. |
Zauważa, że istnieje widoczna tendencja do dwustronnej współpracy na szczeblu niższym niż krajowy, o czym świadczy otwarcie przedstawicielstw regionów UE w Londynie i poza nim w obrębie Zjednoczonego Królestwa. Narody zdecentralizowane Zjednoczonego Królestwa realizują agendę społeczeństw globalnych, w której priorytetem są dwustronne stosunki z regionami europejskimi. W Anglii miasta i obszary metropolitalne również inicjują projekty współpracy dwustronnej, czego dowodem jest np. partnerstwo między regionem Greater Manchester a Nadrenią Północną-Westfalią. Przyjmując z zadowoleniem stosunki dwustronne, KR sugeruje jednak, że nie powinno to odbywać się kosztem władz lokalnych i regionalnych w krajach o słabszych zdolnościach na szczeblu niższym niż krajowy, a wsparcie to nie powinno być postrzegane jako konkurowanie z celem KR-u polegającym na uzyskaniu instytucjonalnego uznania wymiaru niższego niż krajowy w stosunkach między UE a Zjednoczonym Królestwem. |
29. |
Dostrzega niewykorzystane perspektywy współpracy między władzami lokalnymi i regionalnymi UE i Zjednoczonego Królestwa w zakresie wspólnego zaangażowania wobec wspólnych wyzwań, takich jak udzielanie pomocy humanitarnej, zrównoważone zarządzanie Morzem Północnym, kanałem La Manche i Morzem Irlandzkim, a także globalna walka ze zmianą klimatu, realizacja celów zrównoważonego rozwoju na szczeblu lokalnym i regionalnym oraz przejście na bardziej zrównoważoną i cyfrową turystykę. W tym kontekście popiera koncepcję Zjednoczonego Królestwa i Francji, aby zapewnić minimalne wynagrodzenia marynarzom i pracownikom działającym w ramach tras wewnątrz Europy, czyli również pomiędzy Zjednoczonym Królestwem a Unią Europejską. |
30. |
Podkreśla, że stosunki między regionami UE i Zjednoczonego Królestwa opierają się również na wspólnym dziedzictwie kulturowym, językach, związkach między językami celtyckimi oraz na wspólnych europejskich wartościach i historii łączącej naszych obywateli. |
31. |
Uważa, że na wszystkich instytucjach UE spoczywa obowiązek lepszego zrozumienia i określenia potencjału stosunków i partnerstw na szczeblu niższym niż krajowy między UE a Zjednoczonym Królestwem, przy uznaniu kluczowej roli władz lokalnych i regionalnych jako szczebla sprawowania rządów najbliższego obywatelom. |
32. |
Uważa, że ustanowienie przez władze regionalne lub lokalne kompleksowych struktur doradczych w zakresie gotowości na brexit jest użytecznym narzędziem poprawy stosunków między Zjednoczonym Królestwem a UE. |
33. |
Stwierdza, że biorąc pod uwagę przyszłe wyzwania i kierunek działań UE po brexicie, istnieje potrzeba dalszego zrozumienia wyzwań i priorytetów obywateli w UE. Konferencja w sprawie przyszłości Europy stanowi odpowiedni mechanizm umożliwiający osiągnięcie tego celu. |
Bruksela, dnia 27 kwietnia 2022 r.
Przewodniczący Europejskiego Komitetu Regionów
Apostolos TZITZIKOSTAS
(1) W oparciu o art. 217 TFUE.
(2) W oparciu o art. 207 TFUE.
(3) S. 61.
(4) S. 249.
(5) S. 23.
(6) Zob. rozdział VI dorocznego barometru KR-u 2021: https://cor.europa.eu/en/our-work/Documents/barometer-fullreport%20web.pdf.
(7) http://www.s3vanguardinitiative.eu/members
(8) Komitet Cieśniny to wielostronne forum dialogu, zapewniające uczestnikom elastyczne ramy współpracy w granicach ich kompetencji oraz rozszerzające współpracę na lokalne zainteresowane strony w zakresie wolontariatu, edukacji lub biznesu.
(9) Urząd Statystyki Narodowej, Zjednoczone Królestwo, dane z 2018 r. opublikowane we wrześniu 2020 r.: https://www.ons.gov.uk/peoplepopulationandcommunity/populationandmigration/populationestimates/datasets/twinnedtownsandsistercities.
(10) Program pięcioletni (2022–2026) uruchomiony w lutym 2022 r. przy wsparciu rządu walijskiego w wysokości do 65 mln GBP.
(11) Program ten nie zapewnia wzajemności, trwa jeden rok i skupia się na kadrze akademickiej, a nie na studentkach i studentach.
5.8.2022 |
PL |
Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej |
C 301/16 |
Opinia Europejskiego Komitetu Regionów – Nowy europejski Bauhaus: piękno, zrównoważoność, wspólnota
(2022/C 301/04)
|
ZALECENIA POLITYCZNE
EUROPEJSKI KOMITET REGIONÓW (KR)
Wprowadzenie nowego europejskiego Bauhausu
1. |
Z zadowoleniem przyjmuje interdyscyplinarną inicjatywę Komisji Europejskiej w sprawie nowego europejskiego Bauhausu (NEB), która przyczynia się do realizacji Europejskiego Zielonego Ładu dzięki dodaniu istotnego wymiaru kulturowego i zbliżeniu do obywateli. NEB czyni to poprzez tworzenie pięknych, zrównoważonych i sprzyjających włączeniu społecznemu przestrzeni i miejsc, produktów i sposobów życia, które ułatwiają tworzenie partnerstw oraz przynoszą korzyści z rekonfiguracji środowiska i transformacji z wykorzystaniem konkretnych doświadczeń na szczeblu lokalnym. |
2. |
Uznaje entuzjazm i wsparcie dla NEB ze strony wielu zwolenników, podmiotów, organizacji społeczeństwa obywatelskiego, sieci, wspólnot, regionalnych centrów i platform oraz żywych laboratoriów, a także odnotowuje zainteresowanie stymulowaniem kreatywności i działania w tej dziedzinie, jak również kształtowanie i łączenie wartości i zasad przyszłego Bauhausu oraz udział w nich. |
3. |
Z zadowoleniem przyjmuje uznanie roli władz lokalnych i regionalnych we wdrażaniu zasad NEB, gdyż samorządy są dobrze przygotowane do wniesienia wkładu w kształtowanie polityki i wdrażania Bauhausu zgodnie z zasadą pomocniczości. |
4. |
Uważa, że w całej UE miasta i regiony przewodzą rozwojowi opartemu na kulturze oraz że poziom lokalny i regionalny ponosi kluczową odpowiedzialność za zrównoważoną politykę miejską, regionalną i kulturalną. W związku z tym demokratycznie wybrane przedstawicielki i przedstawiciele szczebla lokalnego i regionalnego odgrywają kluczową rolę w zwiększeniu dostępności NEB i zaangażowaniu społeczeństwa w proces transformacji, aby przyspieszyć wdrażanie Bauhausu. |
5. |
Zdecydowanie popiera NEB jako kluczową okazję do wykorzystania potencjału twórczego regionów i gmin, a tym samym do stworzenia akceptowanych i zrównoważonych rozwiązań, które zapewnią powodzenie Zielonego Ładu. |
6. |
Uznaje interdyscyplinarny charakter NEB, który wpisuje się w szereg programów i komponentów finansowania UE. Wskazuje jednak, że konieczne będzie dalsze zaangażowanie obecnych i przyszłych partnerów. |
7. |
Potwierdza pierwszą kluczową zasadę NEB popierającą podejście wielopoziomowe i ukierunkowane na konkretny obszar. Zwraca uwagę, że zmiany dokonują się na szczeblu lokalnym i regionalnym, gdzie ugruntowana jest również idea obszaru. |
8. |
Z zadowoleniem przyjmuje to, że zgodnie z wizją Komisji obszary wiejskie powinny być reprezentowane w NEB. Różne deklaracje (1) i pakt na rzecz obszarów wiejskich stanowią ramy dla przyszłości polityki i działań na rzecz rozwoju obszarów wiejskich w Europie oraz są kluczowym narzędziem, dzięki któremu NEB może łączyć się z obszarami wiejskimi. Obszary te mogą zostać określone jako „obszary próbne” w ramach projektów transformacyjnych na małą skalę. |
9. |
Podkreśla, że NEB może stać się ważnym instrumentem odbudowy, zapewniającym miejsca pracy na szczeblu lokalnym i sprzyjającym zmianie sposobu myślenia w kierunku zrównoważonego i wydajnego planowania terytorialnego, co wpłynie na zachowania społeczne i mobilność oraz przyczyni się do ich poprawy. |
Kwestie budzące obawy
10. |
Jest zaniepokojony tym, że komunikat nie wyjaśnia, jak należy zapewnić zaangażowanie władz lokalnych i regionalnych. Wzywa do przedstawienia konkretnych propozycji dotyczących włączenia samorządów oraz KR-u we wdrażanie tej inicjatywy przy jednoczesnym uwzględnieniu równowagi geograficznej, co pozwoli na reprezentację władz lokalnych i regionalnych z całej UE. |
11. |
Podkreśla, że KR, wraz z innymi instytucjami UE, powinien być częścią wspomagającej sieci kluczowych partnerów NEB, którzy opracują i przetestują politykę i instrumenty finansowania. |
12. |
Wzywa do zaangażowania KR-u i innych instytucji UE w obrady okrągłego stołu wysokiego szczebla poświęconego europejskiemu Bauhausowi. |
13. |
Zwraca uwagę, że zasady pomocniczości i proporcjonalności określą, na jakim szczeblu UE i państwa członkowskie będą korzystać z narzędzi politycznych i środków legislacyjnych zaproponowanych z myślą o wdrażaniu NEB. |
14. |
Podkreśla, że pandemia COVID-19 będzie nadal istotnym czynnikiem w perspektywie średnio- i długoterminowej i że należy to uwzględnić we wdrażaniu NEB. Odnotowuje, że realizując założenia Bauhausu, trzeba także uwzględnić negatywny wpływ pandemii na skalę ubóstwa, kwestie społeczne i zatrudnienie. |
15. |
Wzywa Komisję do zadbania, by władze lokalne i regionalne znalazły się w centrum strategii i mogły liczyć na pomoc techniczną, odpowiednie finansowanie i elastyczność. Powodzenie NEB będzie zależało od trwałości i wykonalności, z uwzględnieniem różnic między obszarami wiejskimi a miastami. |
Finansowanie nowego europejskiego Bauhausu
16. |
Wzywa do przydzielenia na szczeblu lokalnym i regionalnym wystarczających środków z budżetów państwowych i programów polityki spójności UE. Niemniej apeluje o dążenie do równowagi między kreatywnymi synergiami w ramach komponentu kulturowego NEB a parametrami programów finansowanych przez UE. |
17. |
Sądzi, że można by wykorzystać dodatkowe fundusze na pokrycie kosztów pomocy zewnętrznej, aby wesprzeć wymianę wiedzy i zbadać kompetencje obecnego personelu sektora publicznego w ramach wzajemnej i płynnej wymiany z podmiotami prywatnymi, lokalnymi i trzecimi. |
18. |
Uważa, że wcześniejsze doświadczenia, nagrody i zasoby skoncentrowane na jakości, estetyce i kwestiach społecznych w obiegu zamkniętym mogłyby stanowić zachętę dla inwestorów i podmiotów finansowania społecznościowego. |
19. |
Apeluje o ustanowienie partnerstw publiczno-prywatnych i inwestycje w szerszym obszarze kultury i dziedzictwa kulturowego, do czego zachęcono w weneckim wezwaniu do działania Europa Nostra (2). |
20. |
Zwraca uwagę, że Instrument na rzecz Odbudowy i Zwiększania Odporności jest również okazją do wspierania NEB w państwach członkowskich i na poziomie władz lokalnych. |
21. |
Zwraca uwagę, że NEB powinien być dostosowany do wieloletnich ram finansowania na lata 2021–2027 i Europejskiej inicjatywy miejskiej i że należy udostępnić odpowiednie finansowanie w celu pokrycia kosztów operacyjnych władz lokalnych i regionalnych wnoszących wkład w Bauhaus. Wzywa do wykorzystania ambitnych planów działania na rzecz wdrożenia NEB w ramach celów zrównoważonego rozwoju. |
22. |
Wnosi, aby podczas opracowywania i wdrażania strategii, projektów i działań w kontekście NEB uwzględniano równowagę geograficzną oraz różnorodność klimatyczną, gospodarczą, społeczną i kulturową UE, a także możliwości finansowania i przydział funduszy, przy czym jednym z kluczowych celów powinna pozostać spójność terytorialna. |
Wskaźniki
23. |
Zaznacza, że władze lokalne i regionalne powinny, w granicach swoich kompetencji, monitorować, w jakim stopniu rządy krajowe wykorzystują NEB w różnych programach, narzędziach i procedurach, i oczekuje, że Komisja Europejska przedstawi jasne wskaźniki takiego monitorowania. |
24. |
Wyraża zaniepokojenie brakiem wskaźników w obecnym cyklu finansowania UE (2021–2027), gdyż stanowi to zmarnowaną szansę na pomiar sukcesu. |
25. |
Uważa, że podstawowe zasady NEB powinny zostać opracowane we współpracy z władzami lokalnymi i regionalnymi i być uwzględniane jako kryteria jakości unijnych programów finansowania mających bezpośredni lub pośredni wpływ na środowisko zbudowane, rozwój obszarów miejskich i wiejskich, dziedzictwo kulturowe i krajobrazy kulturowe. |
26. |
Sugeruje utworzenie regionalnej tablicy wyników NEB w celu ustanowienia silnej regionalnej polityki monitorowania, która zagwarantuje wdrażanie Bauhausu na wszystkich szczeblach oraz zgodność inwestycji regionalnych z zasadami NEB. |
27. |
Zauważa, że władze lokalne i regionalne są odpowiedzialne za dużą liczbę lokalnych budynków publicznych i miejskich przestrzeni publicznych oraz odgrywają ważną rolę regulacyjną i finansową w ich renowacji. W związku z tym powinny się one skupić na wskazaniu wąskich gardeł regulacyjnych oraz sprzyjać uproszczeniu regulacji i opracowaniu nowego podejścia w tym zakresie. |
28. |
Podkreśla, że KR jest zaangażowany w opracowywanie i wspieranie strategii w zakresie klimatu, energii i środowiska na szczeblu lokalnym i regionalnym. Grupa robocza „Zielony Ład w terenie” mogłaby zostać wykorzystana do promowania zasad NEB i monitorowania ich powodzenia. |
29. |
Podkreśla, że kluczowe znaczenie ma dialog między władzami lokalnymi i regionalnymi na temat otwartych innowacyjnych koncepcji i procesów, interdyscyplinarnych sposobów podejścia i kompetencji. Powinno to obejmować NEB w ramach platformy wymiany wiedzy KR-u (KEP), program Science Meets Regions (Spotkania świata nauki z regionami) oraz projekty współpracy finansowane z innych programów UE. |
30. |
Podkreśla, że NEB powinien promować równouprawnienie płci. Równość płci powinna być kryterium przekrojowym oraz silnym i niezbędnym czynnikiem trwałego i wyważonego rozwoju polityki spójności. |
Festiwal NEB, nagrody i koncepcja laboratorium
31. |
Z zadowoleniem przyjmuje pierwszą nagrodę nowego europejskiego Bauhausu i proponuje określenie synergii z istniejącymi nagrodami w dziedzinie mieszkalnictwa, dziedzictwa kulturowego, współczesnej architektury i krajobrazów. Wzywa również do dzielenia się dobrymi praktykami z przebiegu Europejskiego Roku Dziedzictwa Kulturowego 2018. |
32. |
Uznaje utworzenie europejskiej pieczęci doskonałości za pierwszy krok w kierunku koncepcji znaku jakości NEB, ale obawia się, że obywatele mogą oczekiwać, iż znakowi NEB będzie towarzyszyć finansowanie. Stosowanie specjalnego znaku można by uznać za konkretny wkład KR-u w rozwój inicjatywy NEB, gdyż apelował o to już w 2021 r. |
33. |
Z zadowoleniem przyjmuje laboratorium NEB i jego metodykę współtworzenia, ale zwraca się o dalsze informacje na temat jego funkcjonowania oraz o aktywny udział KR-u w laboratorium NEB i zarządzaniu nim. |
34. |
Apeluje, by laboratorium testowało wyniki i działania wybrane do pierwszej nagrody. Mogłoby także przyspieszyć ich wdrażanie oraz uczynić z nich prototypowe projekty. |
35. |
Jest gotowy współpracować z rządami krajowymi za pośrednictwem sieci regionalnych centrów KR-u nad rozwinięciem „poletek doświadczalnych” w obszarze regulacji i testowaniem nowych rozwiązań regulacyjnych. |
36. |
Zauważa, że NEB powinien skorzystać z istniejących dobrych praktyk w miastach i regionach UE oraz stworzyć publicznie dostępną platformę zasobów. |
37. |
Z zadowoleniem przyjmuje festiwal NEB jako konkretny i widoczny sposób dalszego wspierania zaangażowania władz lokalnych i regionalnych oraz obywateli, jak też prezentowania projektów na szczeblu lokalnym i regionalnym. |
38. |
Podkreśla udane działania w kontekście URBACT, Europejskiej współpracy terytorialnej (EWT) i programu „Horyzont 2020” na rzecz opracowania skutecznych interaktywnych narzędzi, które powinny być wykorzystywane w stosownych przypadkach. |
39. |
Zwraca uwagę, że NEB powinien zostać powiązany z misjami programu „Horyzont 2020”, zwłaszcza w zakresie przystosowania się do zmiany klimatu oraz neutralnych dla klimatu i inteligentnych miast. |
40. |
Przypomina o ewentualnej korzyści z wykorzystania instrumentu europejskiego ugrupowania współpracy terytorialnej (EUWT) na potrzeby projektów wielopoziomowego sprawowania rządów obejmujących kilka krajów lub euroregion. |
41. |
Zauważa, że NEB łączy trzy filary agendy miejskiej UE (lepsze stanowienie prawa, lepsze finansowanie i lepsza wiedza (3)) i dąży do ich realizacji. |
42. |
Odnotowuje trwające innowacyjne działania miejskie (Laboratorium Miejskie Europy) oraz zbliżającą się Europejską inicjatywę miejską. Wzywa do powiązania NEB z partnerstwami w ramach agendy miejskiej UE, ponieważ w ramach tej agendy od prawie czterech lat pracuje się nad koncepcjami związanymi z Zielonym Ładem i Bauhausem. |
43. |
Uważa, że NEB ma do odegrania rolę we wdrażaniu karty lipskiej z 2021 r. i deklaracji z Lublany z 2021 r., w których wzywa się do przyjęcia zintegrowanego podejścia, podejścia ukierunkowanego na konkretny obszar, wielopoziomowego sprawowania rządów, uczestnictwa i metod współtworzenia. |
44. |
Sądzi, że Europejskie Stolice Kultury, Europejskie Stolice Innowacji, Europejskie Stolice Młodzieży i Zielone Stolice Europy mogą odegrać istotną rolę w propagowaniu NEB. |
45. |
Z zadowoleniem przyjmuje ustanowienie krajowych punktów kontaktowych NEB i apeluje, by ściśle współpracowały z władzami lokalnymi i regionalnymi oraz innymi zainteresowanymi stronami, w tym ze społeczeństwem obywatelskim, dzięki czemu ruch NEB będzie mógł nadal rozwijać się w sposób oddolny. |
46. |
Proponuje stworzenie programu szkoleniowego dla 100 zainteresowanych miast w oparciu o zasady NEB. W tym celu można by wykorzystać metodologie programu „Cyfrowe miasta” lub program „100 inteligentnych miast” i jego koncepcję rynku. |
Projekty dotyczące środowiska zbudowanego, architektury i renowacji
47. |
Podkreśla, że środowisko zbudowane jest odzwierciedleniem społeczności, a odpowiedzialność za jego ogólną jakość spoczywa w rękach organów sektora publicznego i zainteresowanych stron, w tym społeczeństwa obywatelskiego, działających w ścisłej współpracy ze społeczeństwem. |
48. |
Zwraca uwagę, że bogate i zróżnicowane dziedzictwo kulturowe i architektoniczne Europy jest ważnym punktem odniesienia dla jakości naszego środowiska zbudowanego – pod względem zarówno odbioru ze strony użytkowników, jak i wartości dóbr materialnych. |
49. |
Z zadowoleniem przyjmuje to, że NEB uznaje kluczową rolę miejskiego planowania przestrzennego w osiąganiu zrównoważonego rozwoju obszarów miejskich. |
50. |
Docenia, iż NEB dostrzega potrzebę wspólnego dążenia do wysokiej jakości architektury. Będzie to wymagało podnoszenia świadomości, rozpowszechniania informacji oraz promowania roli kultury i dziedzictwa kulturowego, wysokiej jakości architektury i środowiska zbudowanego. |
51. |
Podkreśla, że Komisja powinna pomóc sektorowi budowlanemu w rozwiązaniu problemu niezrównoważonego wykorzystania zasobów i odpadów oraz w promowaniu obiegu zamkniętego, ze szczególnym uwzględnieniem ponownego użycia i recyklingu materiałów. Można to osiągnąć poprzez zlikwidowanie luk w wiedzy i umiejętnościach oraz cyfryzację projektowania. |
52. |
Zauważa, że NEB może ograniczyć biurokrację w celu ułatwienia renowacji i zwiększenia jej opłacalności. Sprostanie wyzwaniom związanym z modernizacją bardzo starych budynków i dziedzictwa kulturowego wymaga usług architektów i innych ekspertek i ekspertów, a także wysoko wykwalifikowanych rzemieślniczek i rzemieślników (4). |
53. |
Zdecydowanie stwierdza, że władze lokalne i regionalne odgrywają kluczową rolę w zapewnianiu, by renowacja budynków była zgodna z planowaniem przestrzennym i urbanistycznym, promowała politykę przeciwdziałania wyludnianiu oraz przestrzegała kryteriów sprawiedliwości społecznej i poszanowania środowiska naturalnego. Zwraca uwagę, że metody stosowane przez państwa członkowskie w odniesieniu do fali renowacji nie mogą podważać tej podstawowej roli koordynacyjnej. |
54. |
Ponownie apeluje o to, by europejski semestr w większym stopniu uwzględniał kwestie miejskie. Koordynacja polityki gospodarczej i społecznej w UE musi obejmować przystępne cenowo mieszkania, kwestię nierówności i inwestycje długoterminowe. |
55. |
Z zadowoleniem przyjmuje narrację NEB dotyczącą poszukiwania rozwiązań umożliwiających dostęp do przystępnych cenowo i godnych warunków mieszkaniowych, zwłaszcza dla młodych ludzi i innych słabszych grup społecznych. |
56. |
Podkreśla, że NEB musi być powiązany z planem działania na rzecz Europejskiego filaru praw socjalnych i deklaracją ze szczytu społecznego w Porto w 2021 r., aby przyczynić się do refleksji na poziomie europejskim na temat socjalnych i przystępnych cenowo mieszkań po pandemii COVID-19. |
57. |
Wzywa do promowania synergii między sztuką, architekturą, krajobrazem i architekturą wewnętrzną, planowaniem przestrzennym, projektowaniem i rzemiosłem, a także do propagowania innowacyjnych modeli szkoleniowych dla architektów i innych specjalistek i specjalistów. |
58. |
Wzywa do zaangażowania się w europejski program na rzecz umiejętności, aby za pośrednictwem NEB wspierać i pozwolić lepiej zrozumieć regionalne potrzeby i możliwości związane z umiejętnościami w dziedzinie urbanistyki, budownictwa i zrównoważonego wykorzystania zasobów budowlanych, a także aby ograniczyć migrację wykwalifikowanej siły roboczej, która mogłaby doprowadzić do skurczenia się lokalnej gospodarki pod względem produkcji. W tym względzie istotną rolę odgrywa Europejska agenda cyfrowa, ponieważ technologia cyfrowa może dawać obywatelom możliwości współtworzenia własnego otoczenia i jest niezwykle ważnym narzędziem na wszystkich etapach opracowywania inicjatyw NEB. |
59. |
Apeluje, aby NEB angażował się we wcześniejsze partnerstwa w ramach agendy miejskiej UE, zwłaszcza w odniesieniu do zdolności w zakresie działań w dziedzinie klimatu, wniosku dotyczącego ekologizacji miast oraz wykorzystania przestrzeni publicznej. Szczególnie istotne są partnerstwa na rzecz zrównoważonego użytkowania gruntów i rozwiązań opartych na przyrodzie, gospodarki o obiegu zamkniętym oraz kultury i dziedzictwa kulturowego. |
60. |
Zaznacza, że NEB jest silnym narzędziem umożliwiającym odblokowanie inicjatyw gospodarki społecznej, ponieważ opiera się na współpracy i zaangażowaniu obywatelskim. Takie inicjatywy wzmacniają spójność społeczną, gospodarczą, terytorialną i kulturową oraz zwiększają poziom zaufania na szczeblu lokalnym w całej UE. |
Zasady jakości dziedzictwa kulturowego
61. |
Popiera dokument Europa Nostra pt. „Weneckie wezwanie do działania: Ku nowemu renesansowi w Europie” oraz deklarację w sprawie wspólnego dziedzictwa i pamięci. |
62. |
Wzywa do określenia synergii między zasadami jakości Davos Baukultur, NEB i europejskimi zasadami jakości dla finansowanych przez UE interwencji mających potencjalny wpływ na dziedzictwo kulturowe, a także do włączenia tych synergii do głównego nurtu wszystkich europejskich strategii politycznych i programów finansowania. |
63. |
Jest zdania, że dziedzictwo kulturowe to zasadniczy wymiar NEB. Fala renowacji powinna mieć „duszę” i tożsamość, a jednocześnie promować całościowe podejście do tego, w jaki sposób chcemy rozwijać nasze miasta i regiony. |
64. |
Apeluje, by umożliwić KR-owi współpracę z zainteresowanymi stronami w celu promowania nagrody NEB i nagrody dla burmistrzyni czy burmistrza roku w obszarze dziedzictwa „Heritage Mayor of the Year”. |
65. |
Wzywa do ścisłego powiązania kwestii dziedzictwa kulturowego i Europejskiego Zielonego Ładu, do czego wezwano w zielonej księdze w sprawie dziedzictwa kulturowego UE (5). |
66. |
Zgadza się, że należy mobilizować fundusze publiczne na strategie ekologiczne oparte na kulturze za pośrednictwem projektów pilotażowych i inicjatyw NEB dotyczących kluczowych aspektów kulturowych transformacji ekologicznej i z uwzględnieniem różnych zdolności społeczności lokalnych i regionów. |
Wnioski
67. |
Zwraca się do Komisji Europejskiej o ustanowienie lepszych powiązań między NEB a istniejącymi ramami koncepcyjnymi, estetycznymi i ukierunkowanymi na projektowanie oraz ramami związanymi z kulturą. Przełożyłoby to zasady na działania i umożliwiło NEB wykorzystanie potencjału władz lokalnych i regionalnych w zakresie dziedzictwa twórczego, kulturalnego i kulturowego w celu renowacji i rewitalizacji dzielnic w całej UE. Proponuje zatem stworzenie systemu bonów Laboratorium NEB, w ramach którego zainteresowane miasta i regiony mogłyby otrzymać bon, który uprawniałby je do uzyskania niezbędnego wsparcia w organizacji laboratorium NEB w ich okręgu wyborczym. Warunki otrzymania takiego bonu byłyby następujące: 1) laboratorium NEB powinno wypełniać zadanie „współtworzeni[a], prototypowani[a] i testowani[a] narzędzi, rozwiązań i działań w ramach polityki, które ułatwią transformację w praktyce” oraz 2) wyniki prac laboratorium NEB powinny zostać przedstawione radzie regionalnej lub miejskiej. |
68. |
Wzywa do określenia synergii między inicjatywą NEB a procesami angażującymi ludzi w Europie (takimi jak Konferencja w sprawie przyszłości Europy) oraz strategiami i planami działania promującymi jakość architektoniczną i estetyczną (np. fala renowacji agendy miejskiej UE). |
69. |
Uważa, że NEB musi stać się prawdziwym ruchem angażującym władze lokalne i regionalne, a nie tylko kolejnym odgórnym projektem. Stworzenie europejskiego ekologicznego stylu życia ma kluczowe znaczenie dla wszystkich miast i mieszkańców UE. To ma być projekt dla wszystkich, a nie tylko dla nielicznych. Odpowiedzialność musi zaczynać się od jednostek na poziomie lokalnym i wykraczać poza duże obszary miejskie. Dostępność dla zwykłych ludzi i organizacji społeczeństwa obywatelskiego jest ważnym pozytywnym aspektem inicjatywy NEB. Aby projekt ten okazał się skuteczny, musi sprzyjać włączeniu społecznemu, kulturowemu i terytorialnemu. |
Bruksela, dnia 27 kwietnia 2022 r.
Przewodniczący Europejskiego Komitetu Regionów
Apostolos TZITZIKOSTAS
(1) Jak np. deklaracja Cork 2.0 z 2016 r. pt. Lepsze życie na obszarach wiejskich.
(2) Weneckie wezwanie do działania: Ku nowemu renesansowi w Europie ma na celu „zapewnienie ściślejszej i silniejszej synergii między środowiskiem biznesu a szerokim ekosystemem kulturowym, dziedzictwem i sektorem kreatywnym, między innymi poprzez wzmocnienie strategicznego sojuszu między europejskim ruchem na rzecz dziedzictwa a Europejskim Bankiem Inwestycyjnym i jego instytutem”.
(3) Jak określono w pakcie amsterdamskim.
(4) Zgodnie z zieloną księgą Europa Nostra dotyczącą dziedzictwa europejskiego.
(5) „Umieszczenie wspólnego dziedzictwa europejskiego w centrum Europejskiego Zielonego Ładu”, opublikowane przez Europa Nostra.
5.8.2022 |
PL |
Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej |
C 301/22 |
Opinia Europejskiego Komitetu Regionów – Misje europejskie
(2022/C 301/05)
|
ZALECENIA POLITYCZNE
EUROPEJSKI KOMITET REGIONÓW (KR)
1. |
Z zadowoleniem przyjmuje europejskie misje jako skoordynowane wysiłki Komisji zmierzające do połączenia niezbędnych zasobów w postaci programów finansowania, strategii politycznych i przepisów, a także innych działań mających na celu zmobilizowanie i pobudzenie podmiotów publicznych i prywatnych do współtworzenia rzeczywistego i trwałego oddziaływania w celu zachęcenia obywateli do przyswajania nowych rozwiązań i sposobów podejścia. KR podkreśla potrzebę inkluzywnego podejścia, w ramach którego misje UE – obok ogólnounijnej polityki spójności – oraz wszystkie inne instrumenty finansowe UE powinny być wykorzystywane do wspierania spójności terytorialnej i realizacji celów zrównoważonego rozwoju. |
2. |
Podkreśla (1), że w świetle Konferencji w sprawie przyszłości Europy europejskie misje – jako nowy i istotny instrument pomagający rozwiązać palące problemy społeczne – są prawdziwym sprawdzianem wpływu i wiarygodności UE. Muszą one cieszyć się powszechną legitymizacją i akceptacją. Jak podkreśliła Komisja Europejska, rola miast i regionów, wraz ze wszystkimi zainteresowanymi stronami i obywatelami, jest kluczowa dla osiągnięcia ambitnych celów misji UE. |
3. |
Ponawia swe oświadczenie (2) popierające realizację europejskich misji jako odważnego kroku w kierunku sprostania wyzwaniom społecznym i podkreśla potrzebę skutecznego systemu wielopoziomowego sprawowania rządów, łączącego europejskie misje ze strategiami rozwoju lokalnego i regionalnego, strategiami inteligentnej specjalizacji, działaniami na rzecz odbudowy po COVID-19 oraz finansowaniem innowacji za pośrednictwem funduszy strukturalnych. |
4. |
Wzywa najważniejsze decydentki i decydentów w UE i państwach członkowskich do szybkiej i zdecydowanej reakcji na sytuację w Ukrainie, w tym do rozpoczęcia misji UE, zwłaszcza misji w zakresie miast. Kryteria finansowania w ramach funduszy NextGenerationEU oraz inne publiczne źródła finansowania należy w elastyczny sposób ukierunkować na to, by część działań misji w zakresie miast przyczyniała się do tworzenia europejskich autostrad transformacji energetycznej. Powinny one wspierać badania publiczno-prywatne w zakresie opracowywania nowych rozwiązań w ramach systemów energetycznych. W szczególności miasta i inne podmioty publiczne mogą korzystać z innowacyjnych zamówień publicznych wraz z przedsiębiorstwami, aby przyspieszyć wdrażanie odnawialnych źródeł energii i stworzyć zrównoważone, innowacyjne rozwiązania energetyczne zastępujące paliwa kopalne nabywane obecnie przez państwa UE z Rosji. |
5. |
Z zadowoleniem przyjmuje fakt, że w komunikacie (3) w sprawie misji europejskich należycie uznano znaczenie władz lokalnych i regionalnych w realizacji, a także w fazie projektowania misji europejskich i w fazie informowania o nich. |
6. |
Podkreśla, że w świetle współtworzenia wiedzy i know-how wdrażanie misji UE musi być utwierdzone w codziennej pracy nad rozwijaniem i modernizowaniem procesów funkcjonowania miast i regionów. Pozwoli to na stworzenie systematycznych synergii z polityką spójności UE, wykorzystaniem funduszy strukturalnych i innych specjalnych instrumentów. Będzie to również okazją do zaprezentowania na całym świecie potencjału regionów i społeczności lokalnych oraz roli gmin w dokonywaniu ukierunkowanych przemian. |
Europejskie misje jako nowy, ambitny instrument służący stawianiu czoła wielkim wyzwaniom społecznym
7. |
Uznaje, że misje europejskie mają być nowym i kluczowym instrumentem, jak stwierdziła Komisja Europejska: „Europejskie misje UE to nowy sposób na znalezienie konkretnych rozwiązań dla niektórych z naszych największych wyzwań poprzez osiągnięcie konkretnych wyników i wpływu do 2030 r. wskutek nadania badaniom i innowacjom nowej roli, w połączeniu z nowymi formami zarządzania i współpracy, jak również poprzez zaangażowanie obywateli” (4). |
8. |
Przypomina, że każda europejska misja powinna określić jasny plan działania i stworzyć systemowe nowe podejście oparte na wielopoziomowym sprawowaniu rządów oraz metodyki w zakresie eksperymentowania, prototypowania, monitorowania i zwiększania skali działań na wszystkich poziomach sprawowania rządów. Szczególną uwagę należy zwrócić na tworzenie portfeli działań zarówno na szczeblu UE, jak i regionalnym/lokalnym oraz ich skuteczne rozpowszechnianie na wszystkich etapach planowania i realizacji. Wymaga to włączenia i zaangażowania władz lokalnych i regionalnych oraz partnerstw, by dzielić się skutecznymi rozwiązaniami w zakresie innowacyjnego zarządzania. |
9. |
Zwraca uwagę na potrzebę przydzielenia finansowania misji szczeblowi lokalnemu i regionalnemu w celu współtworzenia niestandardowych przełomów w wielu skrajnych sytuacjach, które zbyt często blokują odpowiednie postępy w osiąganiu nowych rozwiązań i wpływu. Wymaga to nowych partnerstw europejskich opartych na interesach lokalnych i regionalnych określonych w strategiach inteligentnej specjalizacji. Misje UE powinny wykorzystywać doświadczenia, jakie przyniesie wspólny projekt pilotażowy KR-u i JRC „Partnerstwa na rzecz innowacji regionalnych”. |
10. |
Zachęca, by misje UE podkreślały postępy w kierunku humanizmu i ukierunkowania na człowieka, tak by zrównoważony rozwój we wszystkich jego wymiarach – ekologicznym, gospodarczym, społecznym i kulturalnym – był siłą napędową zmian w osiąganiu ambitnych celów misji UE. Jakość życia można podnieść jedynie poprzez świadomą współpracę w ramach złożonych podmiotów. W tym celu musimy znaleźć lepszą równowagę między dobrostanem materialnym i niematerialnym w Europie i na świecie. Przyroda umożliwia życie na naszej planecie, musimy więc szanować zależność człowieka od przyrody. |
11. |
Podkreśla, że misje europejskie muszą współtworzyć nowe sposoby działania. Rozwój wymaga od wszystkich podmiotów uczenia się nowych umiejętności poprzez zintegrowanie technologii i badań naukowych z podejściem ukierunkowanym na człowieka, zobowiązanie się do przeprowadzenia wspólnych procesów transformacji ekologicznej i cyfrowej oraz zapewnienie dostępu do potrzebnych zasobów. Wymogi te mają zasadnicze znaczenie dla stworzenia sprawnie funkcjonujących regionalnych i lokalnych ekosystemów badań, rozwoju i innowacji, które tworzą nowe innowacyjne pomosty wiedzy, łącząc czołowych europejskich twórców wiedzy z regionalnymi i lokalnymi żywymi laboratoriami i innymi ośrodkami doświadczalnymi oraz działaniami demonstracyjnymi, takimi jak sztandarowe projekty. Z ich pomocą wszystkie miasta i regiony mogą tworzyć procesy uczenia się opartego na analizie porównawczej i działania w sieci peer-to-peer, aby wykorzystać koncepcje i rozwiązania prekursorów inteligentnych i zrównoważonych praktyk. |
12. |
Zwraca uwagę, że sprawowanie rządów na szczeblu regionalnym i lokalnym, prognozowanie i zwiększanie inwestycji w badania, rozwój i innowacje stanowią fundamenty zakresu kompetencji misji europejskich, na które składają się profesjonalnie koordynowane działania na szczeblu europejskim, krajowym, regionalnym i lokalnym. Koordynacja misji europejskich pozwala na zwiększenie współpracy, motywacji i zdolności, tj. konkurencyjności, poprzez wspólne tworzenie nowych zestawów zadań i działań. Obejmuje wiele równoległych etapów i działań wielopoziomowego zarządzania w ramach różnych systemów. Należy wykorzystać instrumenty finansowe – zarówno publiczne, jak i prywatne – oraz zapewnić wsparcie, zwłaszcza regionom słabiej rozwiniętym, aby zachęcić wszystkie regiony do poprawy ich systemów badań, rozwoju i innowacji i przyczynienia się do realizacji misji UE. |
13. |
Przypomina o swej zasadniczej roli, jaką odgrywa w realizacji europejskich misji, w oparciu o doświadczenie zdobyte w ramach sześciu komisji i kampanii, takich jak „Zielony Ład w terenie” i ERP – Europejskie Regiony Przedsiębiorczości, i zauważa, że stanowi naturalny punkt dostępu do współpracy z sektorem publicznym i prywatnym, przemysłem, sektorem usług i obywatelami. |
Rola miast i regionów w europejskich misjach
14. |
Podkreśla – zgodnie ze wspólnym planem działania podpisanym w 2020 r. przez komisarz Marię Gabriel i KR – że wraz z państwami członkowskimi i europejskimi regionami i miastami jest gotowy do odegrania aktywnej roli we współtworzeniu systemu wielopoziomowego sprawowania rządów, by osiągnąć cele europejskich misji. Środki zapewniające niezbędny rozwój będą się opierać na regionalnych ekosystemach innowacji ukierunkowanych na konkretne miejsce oraz na strategiach inteligentnej specjalizacji (S3/S4). |
15. |
Może wpływać na ogólne procesy misji UE, informować decydentki i decydentów oraz mobilizować regiony i miasta, by stały się aktywnymi uczestnikami na różne sposoby itp. Plany misji UE mają silny wymiar regionalny i lokalny ukierunkowany na konkretny obszar, a mechanizmy wdrażania obejmują propozycje stawiające regiony i miasta – oraz ich ekosystemy badań, rozwoju i innowacji – w centrum ich działań. W związku z tym KR może szeroko współpracować ze wszystkimi partnerami, aby zapewnić, że ten nowy oddolny instrument polityki przyniesie pożądane skutki. |
16. |
Zgadza się pomóc – przy udziale wszystkich komisji KR-u odpowiedzialnych za odpowiednie obszary tematyczne misji – w zaangażowaniu jak największej liczby miast i regionów w celu zapewnienia, że szczebel regionalny i lokalny będzie wspierał misje UE poprzez:
|
17. |
Wzywa państwa członkowskie do wspierania realizacji misji UE poprzez tworzenie synergii z programami krajowymi i regionalnymi oraz ułatwianie dostępu do finansowania unijnego i krajowego. |
18. |
Wzywa do zadbania o to, by wszystkie obszary oraz regiony miejskie i wiejskie (z najlepszymi, średnimi i słabymi wynikami) miały wystarczającą zdolność i umiejętność podejmowania innowacyjnych działań w swoich społecznościach i by były wspierane poprzez odpowiednie procesy uczenia się, które pozwolą im także działać jako platformy dla wielopodmiotowych usługodawców wspierających innych, w tym wszystkie grupy podmiotów. Lokalne/regionalne procesy tworzenia wartości muszą być sterowane na poziomie skutecznych łańcuchów wartości opartych na współpracy i strumieni wartości, które dalej rozwijają ekosystemy. |
19. |
Zaznacza, że ambitne cele wymagają, jako zasadniczego warunku wstępnego, by decydenci, urzędnicy i specjaliści ds. innowacji zdobyli kompetencje pozwalające im działać jako inicjatorzy zmian w zakresie zdobywania nowej wiedzy i zdolności. Trzy kluczowe procesy to:
Środki zastosowane w tych procesach powinny obejmować szeroko zakrojone partnerstwa, zamówienia publiczne, szybko opracowane prototypy i eksperymenty z nowymi rozwiązaniami. |
20. |
Przypomina, że dostępne są sprawdzone procesy, ale wymagają one zaangażowania poszczególnych miast i regionów oraz specjalnej współpracy zorganizowanej przez zespoły misji UE. Przydzielanie funduszy na partnerstwa ogólnoeuropejskie przyczyni się do większego pozyskiwania tych kluczowych czynników w wielu europejskich miastach i regionach. Bardzo istotną rolę w tym zakresie może odegrać kilka istniejących instrumentów UE, takich jak JRC, Interreg, wspólnoty wiedzy i innowacji (WWiI) Europejskiego Instytutu Innowacji i Technologii (EIT) i inicjatywy w zakresie wspólnego programowania. |
21. |
Podkreśla potrzebę dokonania przeglądu wszystkich instrumentów finansowych UE w celu wspierania działań misji, zwłaszcza na szczeblu lokalnym i regionalnym. Regiony i miasta nie mają łatwego dostępu do funduszy programu „Horyzont 2020”, które nie są jeszcze wystarczająco dostosowane do nowych celów strategicznych misji UE. Wiele regionów ma znaczne trudności z dostępem do finansowania za pomocą wielu zaproszeń do składania wniosków, z wysoce specjalistycznymi kryteriami i złożonymi systemami. Na przykład wiele regionów boryka się z problemami związanymi z finansowaniem podnoszenia kwalifikacji siły roboczej w celu przyspieszenia transformacji ekologicznej niezbędnej w misjach UE. Będzie to wymagało przeglądu w celu uproszczenia dostępu do funduszy UE. |
Wytyczne w sprawie wywołującej większy wpływ realizacji misji UE
22. |
Podkreśla potrzebę pomocy w zawieraniu dynamicznych partnerstw – które powinny być częściowo sformalizowanym, a częściowo elastycznym obopólnym zobowiązaniem – na potrzeby umów partnerstwa między misjami UE a demonstracyjnymi miastami i regionami, aby zwiększyć ogólnoeuropejski wpływ znaczących zadań i pracy rozproszonych demonstratorów. |
23. |
Popiera elastyczne wykorzystanie i podkreśla aktywny rozwój koncepcyjny umów między miastami i regionami, które proponuje się w planach realizacji misji europejskich. |
24. |
Proponuje stworzenie koncepcji znaku europejskiej misji (EU Mission Label) dla tych miast i regionów, które przyjmą na siebie odpowiedzialność jako demonstracyjni prekursorzy i zwolennicy europejskiej transformacji zielonej i cyfrowej w osiąganiu celów europejskich misji i zwiększaniu skali wyników swoich innowacyjnych rozwiązań i wzywa do wyciągania wniosków z istniejących już praktyk, takich jak Porozumienie Burmistrzów. |
25. |
Proponuje różne sposoby wykorzystania znaku europejskiej misji w celu zwiększenia synergii z innymi stosownymi inicjatywami UE i innymi powiązanymi inicjatywami oraz wykorzystania instrumentów finansowych, takich jak fundusz InvestEU, Instrument na rzecz Odbudowy i Zwiększania Odporności, międzyregionalne inwestycje innowacyjne I3, Interreg Europa, instrument „Łącząc Europę”, program „Cyfrowa Europa”, Program UE dla zdrowia, EBI i EIT. KR proponuje utworzenie ogólnoeuropejskiego systemu, za pomocą którego zarówno UE, jak i państwa członkowskie wykorzystywać będą znak misji UE do uproszczenia procedur składania wniosków. Ten znak powinien pomóc w uzyskaniu dostępu do funduszy unijnych i krajowych z myślą o wspieraniu działań na szczeblu lokalnym i regionalnym w osiąganiu ambitnych celów misji UE, a jednocześnie w doskonaleniu procedur lokalnych i regionalnych. |
26. |
Zwraca uwagę, że na szczeblu lokalnym i regionalnym ośrodki EPB mogą być jednymi z najskuteczniejszych narzędzi dostosowania regionalnych strategii w zakresie badań naukowych i innowacji, w tym strategii inteligentnej specjalizacji (S3/S4), do strategii krajowych i europejskich, EPB, programu „Horyzont Europa” i misji UE. Ośrodki EPB mogą zatem przyczynić się do powstania strukturyzujących projektów, które zasilają w szczególności misje UE i mobilizują różne źródła finansowania wokół nich, w związku z czym w miarę możliwości przydatne byłoby powiązanie znaku misji UE z ośrodkami EPB. |
27. |
Przypomina o potrzebie tworzenia i stosowania skutecznych procedur zarządzania wiedzą w celu realizacji europejskich misji dzięki spożytkowaniu najlepszej globalnej i regionalnej wiedzy z uwzględnieniem kryteriów etycznych nowej strategii Komisji na rzecz umiędzynarodowienia badań naukowych i innowacji. W celu wykorzystania i zwiększenia skali wyników program „Horyzont Europa” i inne instrumenty muszą być bardziej dynamiczne, aby umożliwić eksperymentowanie i prototypowanie w warunkach rzeczywistych. |
28. |
Zaznacza, że europejskie misje powinny być wdrażane w ramach otwartego i partycypacyjnego procesu, w którym uczestniczą wszystkie zainteresowane strony na poziomie lokalnym, regionalnym, europejskim i globalnym (5). Zwłaszcza zaangażowanie regionów, społeczności i obywateli będzie miało kluczowe znaczenie dla pomyślnego wdrażania europejskich misji. W związku z tym w ramach każdej misji należy zapewnić bezpośredni dialog z tymi zainteresowanymi stronami. KR jest gotów być silnym sojusznikiem europejskich misji. |
29. |
Zwraca uwagę, że eksperymenty i demonstracje w ramach europejskich misji powinny skupiać się na organizowaniu działań mających na celu przesuwanie granic nauki, opanowanie głębokich technologii oraz łączenie innowacji cyfrowych, fizycznych, środowiskowych i biologicznych, a także regularne dokonywanie przeglądów i dzielenie się wynikami na czołowym szczeblu. Strategie inteligentnej specjalizacji jako koncepcje regionalnej współpracy z przemysłem i placówkami badawczymi powinny mieć wysoką rangę w misjach europejskich. |
Prognozowanie i innowacje społeczne kluczowe dla europejskich misji i przez nie wprowadzanych
30. |
Potwierdza, że wyzwania są złożone i dostępna jest zaledwie część niezbędnej wiedzy naukowej i technologicznej. Osiągnięcie celów jest możliwe dzięki szeroko zakrojonym działaniom prognostycznym, zwiększeniu nakładów na badania i rozwój, prototypowaniu w warunkach rzeczywistych, eksperymentowaniu i zwiększaniu skali wyników. |
31. |
Uznaje znaczący potencjał badań naukowych z punktu widzenia wszelkiego rodzaju innowacji i sprostania poważnym wyzwaniom społecznym. Oczekuje w związku z tym, że polityczny proces decyzyjny co do zasady będzie w większym stopniu oparty na dowodach, będzie wspierać badania oraz będzie ukierunkowany na tworzenie warunków sprzyjających innowacjom społecznym przy ich odpowiednio szybkim wdrażaniu w codziennej praktyce i rzeczywistych procesach. |
32. |
Przypomina, że ambitne cele misji UE można osiągnąć jedynie poprzez wspieranie skutecznych procesów uczenia się dla regionalnych i organizacyjnych przywódców politycznych, kierowników, ekspertów i obywateli. Koncepcja europejskiego miasta/regionu musi być dostosowana do sytuacji regionu poprzez systemowy rozwój zawodowy oparty na dostępnym dla wszystkich lokalnym uczeniu się przez działanie. |
33. |
Podkreśla, że misje UE powinny skupić się na wykorzystaniu potencjału wartości niematerialnych i prawnych oraz kapitału intelektualnego. Ujęcie tej wiedzy w procesie podejmowania decyzji politycznych, zwłaszcza w celu stworzenia inteligentnych miast skupionych na zrównoważonym rozwoju i ukierunkowanych na człowieka, może mieć zasadnicze znaczenie dla stymulowania inwestycji w kapitał ludzki, kapitał strukturalny, kapitał relacyjny oraz ogólnie badania, rozwój i innowacje. |
34. |
Podkreśla znaczenie przystąpienia do działania w oparciu o główne stwierdzenia dotyczące europejskiej polityki w zakresie badań, rozwoju i technologii, określone w szczególności w sprawozdaniu dotyczącym prognozy strategicznej z 2021 r. (6):
|
35. |
Zwraca uwagę, że przy przechodzeniu do działania rozwój technologii powinien w większym stopniu niż dotychczas być dostosowany do sytuacji społeczno-gospodarczej i odbywać się w rzeczywistym kontekście, co zapewni szybkie wykorzystanie wyników i zwiększenie ich skali. |
36. |
Proponuje zacieśnienie współpracy międzyinstytucjonalnej UE w zakresie prognozowania, w której szczególną rolę odgrywają JRC, Biuro Analiz Parlamentarnych Parlamentu Europejskiego oraz KR. Proponuje rozważenie na szczeblu krajowym, regionalnym i gminnym zorganizowanie działań w zakresie partycypacyjnej nauki obywatelskiej dla wszystkich, a przede wszystkim dla młodzieży, zwłaszcza uczniów szkół wyższych i średnich, dla przedsiębiorczyń i przedsiębiorców oraz na potrzeby podejmowania decyzji politycznych poprzez ustanowienie komitetów przyszłości zajmujących się prognozowaniem i oceną technologii. |
Nowe podejście do polityki w zakresie technologii oraz badań i rozwoju w ramach europejskich misji
37. |
Podkreśla, że transformacja społeczna i zmiana zachowań wspierające cele europejskich misji muszą mieć integracyjny i pozytywny charakter dzięki szerokiemu zastosowaniu prototypowania i eksperymentowania jako podejścia metodologicznego. |
38. |
Przypomina wszystkim, że sednem europejskich misji są badania i innowacje. Złożonym wyzwaniom społecznym można sprostać jedynie poprzez zwiększenie inwestycji w badania, rozwój i innowacje. Zarówno badania europejskiej przestrzeni badawczej, jak i badania przemysłowe wyraźnie dowodzą (7), że UE odstaje od głównych światowych konkurentów, jeżeli chodzi o intensywność działań przedsiębiorstw w zakresie badań i rozwoju, zwłaszcza w sektorach zaawansowanych technologicznie, oraz zwiększanie skali działalności innowacyjnych MŚP, co ma negatywne skutki dla produktywności, tworzenia miejsc pracy i dla konkurencyjności. |
39. |
Zgadza się z celami europejskiej przestrzeni badawczej (8), aby pobudzić odbudowę w Europie i wesprzeć ją w zielonej, cyfrowej i społecznej transformacji poprzez wspieranie konkurencyjności opartej na innowacyjności i propagowanie suwerenności technologicznej w kluczowych obszarach strategicznych (np. sztuczna inteligencja, robotyka, cyberbezpieczeństwo, ekologia danych, mikroelektronika, obliczenia kwantowe, 5G, akumulatory nowej generacji, energia odnawialna, technologie wodorowe, bezemisyjne środowisko zbudowane, inteligentna mobilność itp.), zgodnie z modelem otwartej strategicznej autonomii. |
40. |
Apeluje o oparte na zapotrzebowaniu strategie polityczne w zakresie neutralności pod względem emisji dwutlenku węgla obejmujące ślad węglowy i ślad ekologiczny jako kryteria zrównoważonych zamówień publicznych. Oprócz śladu węglowego zwraca uwagę na znaczenie śladu ekologicznego, nowego podejścia do tworzenia i obliczania wpływu na klimat poprzez wykazanie pozytywnego wpływu produktów i usług przyjaznych dla klimatu (9). |
41. |
Popiera działania dotyczące śladu ekologicznego w przemyśle w ramach badań, rozwoju i innowacji (BRI) w tworzeniu nowych, rozszerzonych produktów, systemów i innych innowacyjnych rozwiązań, które odgrywają zasadniczą rolę w realizacji celów klimatycznych, oraz zwraca uwagę, że bez znacznego przyspieszenia innowacji w zakresie czystej energii nie uda się osiągnąć celów zerowej emisji netto. |
42. |
Przypomina o potrzebie nowych technologii. Sprawozdanie Międzynarodowej Agencji Energetycznej (MAE) (10) przedstawia analityczne dowody na to, że zaawansowane technologie przyczynią się do zredukowania emisji dwutlenku węgla o 25 %, co jest niezbędne do wprowadzenia klimatu na Ziemi na zrównoważoną ścieżkę. Dla porównania, 41 % niezbędnych technologii będzie pochodziło z nowych technologii w fazie wczesnego przyjęcia, a 34 % – z technologii będących na etapie demonstracji, prototypu lub takich, które nie zostały jeszcze nawet opracowane. |
43. |
Zwraca uwagę na znaczenie i złożoność pomiaru emisji gazów cieplarnianych. Podstawowy pomiar emisji gazów cieplarnianych obejmuje zakresy 1 i 2. Stosując również zakres 3, można osiągnąć zerowe i ujemne cele netto. Zakres 3 obejmuje wszystkie inne emisje pośrednie występujące w całym łańcuchu wartości. |
44. |
Podkreśla rolę europejskich misji w realizacji priorytetów UE w zakresie urzeczywistniania zielonej i cyfrowej transformacji. Komisja Europejska rozpoczęła fazę pilotażową inicjatywy węzłów EPB, której celem jest ułatwienie współpracy regionalnej w zakresie badań, rozwoju i innowacji oraz wymiany sprawdzonych rozwiązań, zachęcając do maksymalnego zwiększenia wartości tworzenia, obiegu i wykorzystania wiedzy. KR zachęca europejskie misje do zbadania możliwości wykorzystania ośrodków EPB jako sposobu łączenia lokalnych i regionalnych ekosystemów badań naukowych i innowacji i do aktywnego partnerstwa z decydentkami i decydentami lokalnymi i regionalnymi w pilotażowym uruchomieniu ośrodków EPB w celu rozwinięcia konkretnej współpracy. |
45. |
Podkreśla, że system ośrodków EPB próbuje wprowadzić brakujące elementy do środowiska EPB i EEA, aby stworzyć silne europejskie społeczeństwa oparte na wiedzy w całej Europie i tym samym przyspieszyć transformację społeczeństw w kierunku ekologicznego, zrównoważonego i cyfrowego wzrostu gospodarczego. Sieć ośrodków EPB jest idealną gwarancją, że lokalne i regionalne ekosystemy badań, rozwoju i innowacji staną się integralną częścią ogólnoeuropejskiego ekosystemu badań, rozwoju i innowacji. |
46. |
Popiera umożliwienie aktywnego wkładu lokalnego w zintegrowane wdrażanie węzłów EPB, innych eksperymentów dotyczących ekosystemów regionalnych oraz europejskich misji w zakresie eksperymentowania, szybkiego prototypowania, testowania, demonstrowania i zwiększania skuteczności badań i innowacji w miastach i regionach. |
47. |
Uznaje, że połączenie różnorodnych regionalnych i lokalnych spostrzeżeń, pomysłów i uczenia się ma zasadnicze znaczenie dla stworzenia ogólnoeuropejskiego podejścia do innowacyjnych działań. Zasadnicze znaczenie ma dzielenie się uczeniem się między miastami i regionami, a także w ramach pięciu misji UE. KR zaleca wczesne utworzenie sieci wspólnego uczenia się, za pośrednictwem której można by dzielić się istotnymi informacjami na temat zarówno procesu, jak i treści, a także rozszerzać ich zakres na inne miasta/regiony, a także na inne misje UE i na całą Europę. |
48. |
Wzywa do opublikowania podczas prezydencji francuskiej konkluzji Rady w sprawie misji europejskich, aby umożliwić również wzmocnienie koncepcji ośrodków EPB, na których muszą opierać się misje, aby mogły być skutecznie zakorzenione na szczeblu lokalnym i regionalnym. W konkluzjach tych należy również podkreślić znaczenie infrastruktury badawczej silnie wspieranej przez miasta i regiony i mającej kluczowe znaczenie dla realizacji misji europejskich. |
49. |
Potwierdza, że choć priorytetem jest realizacja misji, co do których podjęto już decyzje, należy nieustannie kontynuować refleksje nad perspektywą utworzenia nowych misji w przypadku pojawienia się istotnych nowych wspólnych wyzwań. Kluczowa kwestia przygotowania społeczeństw europejskich do radzenia sobie z zagrożeniami i kryzysami zdrowotnymi oraz zarządzania nimi powinna, po utworzeniu Urzędu ds. Gotowości i Reagowania na Stany Zagrożenia Zdrowia (HERA), stanowić wkład w refleksję nad nową misją skupiającą się na tym wyzwaniu ze względu na jej systemowy i przekrojowy charakter dotyczący wielu podmiotów. |
Doświadczenia KR-u: synergia między europejskimi misjami a innymi głównymi instrumentami politycznymi
50. |
Zwraca uwagę, że europejskie misje powinny wykorzystywać doświadczenia i wiedzę pochodzące z istniejących inicjatyw i programów UE, aby działać w synergii. Zmiana systemowa wymaga współtworzenia ekosystemów transformacyjnych w oparciu o uczenie się i badania, rozwój i innowacje z interdyscyplinarną synergią naukową i operacyjną w całej Europie i obejmującą wszystkie pięć misji europejskich. |
51. |
Przypomina o potrzebie upowszechnienia mentalności otwartej współpracy oraz zacieśnienia współpracy lokalnej i partnerstw europejskich w tworzeniu nowej przyszłości Europy, zrównoważonej i ukierunkowanej na człowieka. Potencjał ten w dużej mierze zależy od szczebla lokalnego i regionalnego we wszystkich częściach Europy. Zasadnicze znaczenie ma szybkość działania. W najbliższych latach trzeba będzie stawić czoła wielkim wyzwaniom społecznym. Podstawowe znaczenie mają wiedza i uczenie się. |
52. |
Proponuje zwrócenie szczególnej uwagi na etapy realizacji europejskich misji przez miasta i regiony, przy wspierającej roli KR-u, w tym na wielopoziomowe sprawowanie rządów, finansowanie i pomyślną realizację, na to, jak można osiągnąć ambitne cele poprzez skuteczne uwzględnienie ich w polityce UE w zakresie badań i innowacji, zwłaszcza w strategiach inteligentnej specjalizacji (S3/S4), ośrodkach EPB, Nowym Europejskim Bauhausie i innych najistotniejszych inicjatywach, programach i instrumentach przewidzianych w ramach wielopoziomowej polityki UE. |
53. |
Zobowiązuje się do organizowania działań edukacyjnych we współpracy z JRC, aby wspierać działania misji europejskich pod hasłami „Nauka w mieście” i „Spotkania świata nauki z regionami” poprzez pobudzanie działań o szerokim oddziaływaniu i dzielenie się wynikami europejskich misji. Środki krótkoterminowe nie są właściwą odpowiedzią na rzeczywiste potrzeby. Przydatnym działaniem jest wspieranie tworzenia sieci regionalnych ośrodków przyszłości w celu rozwijania kreatywności i przedsiębiorczości oraz powiązanie ich z Nowym Bauhausem, realizacją celów zrównoważonego rozwoju ONZ i laboratoriami alfabetyzacji przyszłości Unesco (Futures Literacy Labs), aby zapewnić zarówno krótko-, jak i długoterminową trwałość podejmowanych inicjatyw. |
54. |
Zachęca do pogłębienia współpracy z europejskimi sieciami, które aktywnie działają na rzecz wspierania badań, rozwoju i innowacji w celu sprostania wyzwaniom społecznym, takimi jak EUA, EARTO i ERRIN. Ponadto każda europejska misja powinna skutecznie współpracować ze swoimi sieciami tematycznymi, takimi jak Rada Gmin i Regionów Europy, Eurocities i CPMR. KR prowadzi szeroko zakrojoną współpracę ze wszystkimi tymi sieciami zainteresowanych stron, dbając o to, by europejskie misje jako nowy, oddolny instrument polityczny przyniosły pożądane skutki. |
55. |
Podkreśla znaczenie zwiększania zdolności regionów i miast do ubiegania się o finansowanie europejskich misji oraz korzystania z doświadczeń realizowanych na szeroką skalę inicjatyw finansowanych przez UE, takich jak europejska sieć żywych laboratoriów (ENoLL), inicjatywa Vanguard, digitalizacja miast, Open & Agile Smart Cities, inicjatywa City Science oraz Living-in.EU (europejski sposób na cyfrową transformację w miastach i społecznościach). Zwiększy to odporność, zdolność reagowania i aktywny udział miast i regionów w ramach europejskich reform oraz wesprze włączenie społeczne obywateli w całej UE. To natomiast będzie działać jako mnożnik wpływu inicjatyw UE i zapewni szerszą i bardziej sprawiedliwą dystrybucję zasobów, tak by we wszystkich miejscach warunki bardziej sprzyjały pozyskiwaniu finansowania ze źródeł UE i spoza UE oraz osiągnięciu wiodącej pozycji w rozwoju. |
Zalecenia dla poszczególnych misji
56. |
Podkreśla znaczenie wzajemnej współpracy misji na wszystkich szczeblach sprawowania rządów. KR podkreśla, że misje europejskie wspólnie skupiają się na wypracowywaniu zrównoważonej inteligentnej przyszłości. Można to osiągnąć poprzez zajęcie się rozwiązaniami opartymi na współtworzeniu i badaniach, rozwoju i innowacjach:
|
57. |
Proponuje następujące działania związane z poszczególnymi misjami w celu zwiększenia wpływu misji europejskich: |
a) Przystosowanie się do zmiany klimatu
KR podkreśla, że misja w zakresie przystosowania się do zmiany klimatu powinna odgrywać zasadniczą ogólną rolę, zwłaszcza w zakresie prognozowania i motywowania wszystkich podmiotów w Europie do aktywnego udziału w misjach europejskich. Misja ta powinna koncentrować się na świadomości społecznej oraz na ogólnym zobowiązaniu do tworzenia na szeroką skalę systemowych rozwiązań. W szczególności musi dotyczyć wyzwań związanych z ekologiczną transformacją przemysłu, mieszkalnictwa i mobilności. Straty wynikające ze zmiany klimatu wynoszą już średnio 12 mld EUR rocznie i UE powinna przeprowadzać analizy makrofiskalne dotyczące klimatu, aby przekonać do przyspieszenia działań przystosowawczych do zmiany klimatu równolegle z jej łagodzeniem. Podejście do ochrony ludności w obliczu zmiany klimatu musi również obejmować aspekty społeczne i kwestie spójności.
b) Nowotwory
KR podkreśla znaczenie czołowych światowych badań naukowych i zachęca naukowców i innowatorów do zacieśnienia europejskiej i międzysektorowej współpracy między zainteresowanymi stronami na rzecz powodzenia tej misji. Podkreśla znaczenie rozszerzenia szczepień przeciwko HPV i biobanków oraz dostępu do najbardziej innowacyjnych terapii, a także znaczenie rozpowszechniania najlepszych praktyk w krajach i regionach. Jednym z głównych wyzwań są różnice w dostępie do leczenia nowotworów między państwami i regionami UE i w ich obrębie, a także jakość życia osób chorych. W związku z tym pierwszoplanowe znaczenie ma poprawa dostępu do wczesnych badań przesiewowych, nowych narzędzi diagnostycznych i innowacyjnych metod leczenia nowotworów w krajach i regionach europejskich i wymaga ona inwestycji w infrastrukturę, sprzęt, transformację cyfrową opieki zdrowotnej, pracowników służby zdrowia oraz nowych modeli opieki. Kolejnym wyzwaniem jest dostęp do przystępnych cenowo terapii i produktów medycznych, a także jakość zindywidualizowanego wsparcia dla pacjentów i innowacja społeczna wspierająca opiekunów.
c) Odbudowa oceanów i zasobów wodnych do 2030 r.
KR podkreśla, że odbudowa zdrowych oceanów i wód oraz zabezpieczenie wód słodkich to globalne kwestie o znaczeniu krótko- i długoterminowym. Problemy związane z zanieczyszczeniem można rozwiązać jedynie poprzez podkreślenie wymiaru międzynarodowego: konkretnych zbiorników morskich, takich jak Morze Śródziemne, Ocean Atlantycki, Morze Bałtyckie, Morze Czarne, dorzecze Dunaju, oraz zacieśnienie współpracy między regionami. Należy położyć szczególny nacisk na Arktykę. KR apeluje, by morza i wody stały się nową wspólną ambicją w centrum wznowienia projektu europejskiego. Podkreśla, że szczególny nacisk na badania naukowe i technologie czystej wody oraz na bardziej wydajne dostawy ma zasadnicze znaczenie dla misji, a także dla niebieskiej gospodarki oceanicznej ze szczególnym uwzględnieniem przedsiębiorczości, zrównoważonej turystyki, dekarbonizacji transportu morskiego i energii z morskich źródeł odnawialnych. Stworzy to nowe szerokie możliwości transgranicznej i nieszablonowej współpracy biznesowej. KR podkreśla potrzebę zmobilizowania miast i regionów do tworzenia europejskich sieci skupiających lokalne morskie ekosystemy innowacji wokół łańcuchów wartości oraz generujących innowacje w przemyśle morskim.
d) Neutralne dla klimatu i inteligentne miasta
KR podkreśla, że Europa potrzebuje aktywnych pionierskich miast, aby wspólnie tworzyć nowe pilnie potrzebne rozwiązania i dzielić się wynikami eksperymentów z innymi – wszystkie miasta i regiony w całej Europie muszą być zaangażowane i wspierane. Pionierskie miasta powinny być wykorzystywane jako ośrodki innowacji tworzące możliwe do powielenia i bezpośredniego zastosowania rozwiązania, które należy rozszerzyć w odniesieniu do wszystkich pozostałych miast europejskich w procesie przechodzenia na neutralność klimatyczną do 2050 r. Miasta, które złożyły wniosek, ale nie zostały wybrane, powinny zostać połączone przez Komisję Europejską w rozszerzoną grupę, tak aby mogły na wiele sposobów korzystać z postępów i wyników pionierskich miast, w tym bezpośrednio stosować możliwe do odtworzenia rozwiązania. Już istniejące udane programy i projekty lub powiązane zielone inicjatywy wymieniono w załączniku do planu realizacji niniejszej misji. Zdobyte doświadczenia należy wykorzystać jako podstawę do opracowania wielopoziomowych planów działania na rzecz neutralności klimatycznej miast. Należy stosować wielopodmiotowe społeczności transformacyjne dysponujące wspólnymi instrumentami, które będą powstrzymywać poszczególne społeczności przed samodzielnym działaniem. KR zaznacza, że przygotowywanie umów w sprawie miasta neutralnego dla klimatu przez uczestniczące miasta jest procesem ukierunkowanym na zapotrzebowanie, który powinien umożliwiać rozwiązania lokalne, ale wymaga silnego wsparcia ze strony szczebla krajowego i regionalnego.
e) Pakt na rzecz zdrowych gleb w Europie
KR podkreśla potrzebę myślenia systemowego i zarządzania transformacją systemową, w tym badań, rozwoju i innowacji oraz uczenia się, aby osiągnąć cele misji w dziedzinie gleby, co obejmuje wszystkie rodzaje użytkowania gruntów, oraz rozważyć nowe sposoby dokonania ambitniejszej transformacji polityki WPR UE. Aby zwiększyć pochłanianie dwutlenku węgla w rolnictwie i lasach, kluczowe znaczenie dla powodzenia misji ma przeprojektowanie systemów produkcji rolnej i utworzenie transnarodowych klastrów żywych laboratoriów. Wspieranie różnorodności biologicznej i preferencji obywateli na rzecz bioproduktów leśnych oraz zrównoważonej i pozyskiwanej lokalnie żywności to niezbędne działania w środowisku wiejskim i miejskim. Inną istotną kwestią jest to, jak uczynić działalność leśną atrakcyjną i zrównoważoną pod względem gospodarczym bez utraty opłacalności finansowej przy wspieraniu celów misji w dziedzinie gleby.
Rola KR-u we wspieraniu europejskiej i światowej transformacji
58. |
Podkreśla, że ludzie żyją i pracują w miastach i regionach, a wszystkie działania europejskich misji powinny koncentrować się na ludziach: od podmiotów gospodarczych, akademickich i rządowych po indywidualnych obywateli w każdym wieku i z różnych środowisk. KR, JRC i inne właściwe podmioty znają różne skuteczne i sprawdzone technologie uczestnictwa obywateli, od odkryć przedsiębiorczych po obozy innowacji społecznych, które należy stosować w celu zapewnienia zaangażowania obywateli. |
59. |
Wyraża gotowość do dotarcia do społeczności lokalnych w celu podniesienia świadomości na temat misji europejskich jako takich i udzielenia im pomocy we współpracy z europejskimi obywatelami i przedsiębiorstwami. |
60. |
Zaznacza, że europejskie misje zakończą się sukcesem tylko wtedy, gdy zwróci się uwagę na likwidację przepaści w zakresie wiedzy i innowacji w Europie oraz dysproporcji w zakresie innowacji między Europą a Stanami Zjednoczonymi. Należy skupić się na ambitnych, konkretnych i sprzyjających włączeniu społecznemu środkach praktycznych wykorzystujących wyniki BRI. |
61. |
Podkreśla, że nowe osiągnięcia w zakresie badań, rozwoju i innowacji są warunkiem powodzenia misji europejskich. Oznacza to nowe szeroko zakrojone rozwiązania służące zapewnieniu komplementarności i wspieraniu synergii z unijnymi programami ramowymi w zakresie badań naukowych i innowacji oraz innymi unijnymi i globalnymi programami i funduszami. Nowym krokiem jest pilotaż systemu ośrodków EPB, które powinny promować wykorzystanie wszystkich odpowiednich inicjatyw UE w zakresie badań, rozwoju i innowacji jako zasadniczej części kształtowania polityki regionalnej. |
62. |
Zwraca uwagę, że realizacja europejskich misji będzie sprzyjać przywództwu lokalnemu i regionalnemu w UE, ale także na całym świecie. Zwiększając rolę miast i regionów w Porozumieniu Burmistrzów i innych sieciach globalnych, powinien stworzyć synergię między europejskimi misjami a działaniami w ramach celów zrównoważonego rozwoju ONZ oraz kampaniami „Race to Zero” [Wyścig do zerowej emisyjności] i „Race to Resilience” [Wyścig po odporność]. Wzmocnienie globalnego przywództwa miast i regionów UE może również wspomóc wysiłki KR-u na rzecz formalnego uznania władz szczebla niższego niż krajowy w ramach UNFCCC oraz przygotowania do COP27. |
Podsumowanie krytycznych czynników decydujących o powodzeniu
63. |
Przypomina, że Europa musi wzmocnić swoją światową konkurencyjność w oparciu o wiedzę, ogólnoeuropejskie partnerstwa, zdolności i talenty z myślą o przyszłości, przyjmując podejście sprzyjające włączeniu tak, aby nikt nie został pominięty. Europa ma możliwość odegrania roli światowego lidera wdrażającego wspólną politykę na rzecz realizacji celów zrównoważonego rozwoju, a także rozwiązania problemu zmiany klimatu. |
64. |
Podkreśla, że dla misji europejskich kluczowe znaczenie mają działania w praktyce. Badania naukowe są konieczne do opracowania nowych rozwiązań i określenia najlepszych sposobów dalszego postępowania – odpowiednie zastosowania mają kluczowe znaczenie dla osiągnięcia wyników. Misje europejskie odniosą sukces, jeżeli napotkają lokalny ekosystem wspomagający. Dotyczy to nie tylko technologii i badań naukowych, lecz przede wszystkim podejścia ukierunkowanego na człowieka, budowania kompetencji, przeciwdziałania lokalnym zagrożeniom i dostępu do najlepszych ogólnoeuropejskich zasobów. Ludzkie aspekty innowacji mają zasadnicze znaczenie dla współtworzenia zrównoważonych rozwiązań. |
65. |
Stwierdza, że misje europejskie mają zasadnicze znaczenie dla wspierania transformacji Europy w bardziej ekologiczny, zdrowszy, bardziej sprzyjający włączeniu społecznemu i odporny kontynent. Aby osiągnąć ambitne cele, każda misja europejska musi działać jako rozbudowany wachlarz działań. Te europejskie zestawy zadań należy stworzyć w oparciu o kompleksowe, koordynowane na poziomie lokalnym i regionalnym zestawy działań, w tym zintegrowane projekty badawcze, środki polityczne i legislacyjne oraz lokalne działania wdrożeniowe. |
66. |
Nalega na potrzebę współfinansowania i wspierania codziennej pracy miast i regionów w zakresie tworzenia wartości i uczenia się opartego na analizie porównawczej w celu zwiększenia skali najlepszych procesów i działań na rzecz codziennego dobrobytu obywateli. Wspólnoty uczestniczące w demonstracji odgrywają rolę pionierów, twórców i czołowych testerów zmian systemowych na rzecz innych. |
67. |
Jest gotów współpracować z misjami europejskimi w celu uatrakcyjnienia procesów analizy porównawczej i uczenia się opartego na analizie porównawczej między miastami/regionami pokazowymi a innymi. Instrumenty finansowania muszą być elastyczne i innowacyjne i sprzyjać rzeczywistym interesom miast/regionów. |
68. |
Podkreśla, że kluczowe pytania dotyczą tego, w jaki sposób miasta i regiony uczą się organizować niezbędne działania oraz w jaki sposób działania te przyciągają prywatne inwestycje przemysłowe i inne. Sieć węzłów EPB jest idealną gwarancją, że lokalne i regionalne ekosystemy badań, rozwoju i innowacji staną się integralną częścią ogólnoeuropejskiego ekosystemu badań, rozwoju i innowacji; |
69. |
Wzywa do zwiększenia przewidywalności społecznej i technologicznej oraz do zacieśnienia współpracy jako krytycznych czynników decydujących o powodzeniu w celu przyspieszenia inwestycji przemysłowych i innych, aby osiągnąć neutralność emisyjną i inne cele europejskich misji. Polityka ukierunkowana na misje dobrze sprawdza się we wzmacnianiu wymiaru oddolnego w unikalnym systemie wielopoziomowego sprawowania rządów w UE: zdobyte doświadczenia mogą być i będą aktywnie przekazywane we wszystkich państwach członkowskich. Należy w większym stopniu uwzględniać i włączać cele europejskich misji przy opracowywaniu przyszłego prawodawstwa; czego przykładem są ustalanie opłat za emisję gazów cieplarnianych i pakiet „Gotowi na 55”. |
70. |
Podkreśla, że najnowsze wytyczne w zakresie polityki przemysłowej i innowacyjnej na szczeblu UE, plany i niezbędną nową wiedzę naukową i technologiczną oraz innowacje należy uwzględnić w misjach, a także rozwinąć i przenieść do rzeczywistych rozwiązań i praktyk poprzez skuteczne oddolne zarządzanie wiedzą i inne działania. |
71. |
Uznał, że platformy cyfrowe misji europejskich są potrzebne, aby przyspieszyć transfer wiedzy i zarządzanie nią, wspierać współpracę wirtualną i tworzenie partnerstw, uprościć procesy finansowania itp. Należy je współtworzyć z przedstawicielami miast i regionów. |
72. |
Podsumowując, nowe odpowiednie i skuteczne procesy pracy mają pierwszoplanowe znaczenie dla zapewnienia powodzenia misji europejskich. Procesy te muszą odzwierciedlać wnioski płynące z „otwartych innowacji 2.0”, różnych inicjatyw „poczwórnej helisy” i wielu innych w zakresie współtworzenia atrakcyjnego zarządzania partycypacyjnego nowej generacji. Należy zaangażować cały krąg obywateli, od młodzieży po osoby starsze. Działania podejmowane w ramach misji powinny uwzględniać rozmaite aspekty różnych pokoleń i tworzyć innowacyjne i odpowiedzialne sposoby osiągnięcia zaangażowania niezbędnego do stworzenia zrównoważonej przyszłości dla Europy. |
Bruksela, dnia 27 kwietnia 2022 r.
Przewodniczący Europejskiego Komitetu Regionów
Apostolos TZITZIKOSTAS
(1) Sesja plenarna KR-u 27 stycznia 2022 r., rezolucja w sprawie Konferencji w sprawie przyszłości Europy (Dz.U. C 270 z 13.7.2022, s. 1).
(2) Sesja plenarna KR-u w dniach 1–2 grudnia 2021 r., rezolucja w sprawie programu prac Komisji Europejskiej na rok 2022 (Dz.U. C 97 z 28.2.2022, s. 1).
(3) Komunikat Komisji do Parlamentu Europejskiego, Rady, Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego i Komitetu Regionów w sprawie misji europejskich, COM(2021) 609 final.
(4) Agenda polityczna europejskiej przestrzeni badawczej – przegląd działań na lata 2022–2024, Komisja Europejska, 2021.
(5) Opinia KR-u „»Horyzont Europa« – dziewiąty program ramowy w zakresie badań naukowych i innowacji” (COR-2018-03891) (Dz.U. C 461 z 21.12.2018, s. 79).
(6) Sprawozdanie dotyczące prognozy strategicznej z 2021 r., COM(2021) 750 final.
(7) „Nowa europejska przestrzeń badawcza na rzecz badań naukowych i innowacji” (COM(2020) 628 final).
(8) „Nowa europejska przestrzeń badawcza na rzecz badań naukowych i innowacji” (COM(2020) 628 final).
(9) Sesja plenarna KR-u w dniu 1 lipca 2021 r., opinia „Budując Europę odporną na zmianę klimatu – nowa Strategia UE w zakresie przystosowania do zmiany klimatu” (Dz.U. C 440 z 29.10.2021, s. 42).
(10) IEA Energy Technology Perspectives 2020 [MAE, Perspektywy technologii energetycznych 2020].
5.8.2022 |
PL |
Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej |
C 301/33 |
Opinia Europejskiego Komitetu Regionów – Europejski Urząd ds. Gotowości i Reagowania na Stany Zagrożenia Zdrowia
(2022/C 301/06)
|
ZALECENIA POLITYCZNE
Uwagi ogólne
1. |
Europejski Komitet Regionów przypomina, że w marcu 2020 r. jego kierownictwo zwróciło się do Komisji Europejskiej i państw członkowskich o ustanowienie unijnego mechanizmu w dziedzinie zdrowia (1) i że Komitet rozwinął tę myśl w opracowanej następnie, również w 2020 r., opinii „Unijny mechanizm nadzwyczajny w dziedzinie zdrowia” (2). KR stwierdza, że komunikat Komisji COM(2021) 576 jest inspirowany tymi działaniami. |
Debata na temat utworzenia HERA odbywa się w trakcie wciąż trwającej pandemii COVID-19, co bardziej niż kiedykolwiek skłania do nadania zdrowiu w Unii Europejskiej priorytetowego znaczenia. Powołaniu HERA przyświeca jednak szerszy cel, który dotyczy wszelkiego rodzaju zagrożeń dla zdrowia ludzkiego, o dużej skali lub transgranicznych, oraz etapów gotowości i zarządzania kryzysowego. Należy do nich dodać wyzwania związane z zapobieganiem oraz odpornością społeczeństw i terytoriów. Wszystko to należy rozważać w szerszym kontekście wojny w Ukrainie, która ma olbrzymi wpływ na usługi zdrowotne, infrastrukturę i współpracę transgraniczną, które były już poważnie nadwyrężone i przeciążone na skutek pandemii COVID.
2. |
Europejski Komitet Regionów popiera utworzenie HERA jako organu odpowiedzialnego za gotowość i zarządzanie kryzysami zdrowotnymi. Należy przy tym wziąć pod uwagę, że to państwa członkowskie są w pierwszej kolejności odpowiedzialne za profilaktykę, zdrowie publiczne oraz opiekę zdrowotną i za gotowość na wypadek sytuacji kryzysowej oraz zarządzanie kryzysowe, a jednocześnie uwzględnić ważną rolę regionów, ponieważ dwie trzecie państw członkowskich w Europie ma zdecentralizowane i zróżnicowane systemy opieki zdrowotnej. Podkreśla potrzebę całościowej wizji ochrony ludności, podczas gdy działania Komisji są wciąż rozproszone między wieloma ośrodkami decyzyjnymi, jak również konieczność zapewnienia przez UE wsparcia państwom i regionom. |
3. |
Bez względu na przyczynę kryzysy zdrowotne są zagrożeniem dla ludności, na którą wpływają w bardzo nierównomierny sposób, a także dla samego projektu integracji europejskiej, jeżeli Unia nie będzie w stanie nań reagować w sposób szybki, skuteczny, spójny i solidarny. Kryzys związany z COVID-19 wystawił na próbę solidarność między Europejczykami, integralność rynku wewnętrznego i współpracę w strefie Schengen. Europejski Komitet Regionów uważa, że kryzys pokazał również, iż cele UE w zakresie bezpieczeństwa zdrowotnego i ochrony ludności „nie mogą zostać osiągnięte w sposób wystarczający przez państwa członkowskie, zarówno na poziomie centralnym, jak i regionalnym oraz lokalnym” i że wzmożona interwencja Unii w tej dziedzinie jest zatem zgodna z zasadą pomocniczości (3). |
4. |
Chociaż zarządzanie systemami ochrony zdrowia i opieki należy do kompetencji krajowych, Komisja ma do odegrania ważną rolę w ochronie zdrowia ludności i zachowaniu jednolitego rynku. Jest to zgodne z Traktatami, w których ochrona zdrowia ludności stanowi podstawowy wymóg i które przewidują dla Komisji rolę gwaranta dorobku wspólnotowego. Interwencja ta musi odbywać się w ścisłej współpracy z państwami członkowskimi i uprawnia Parlament Europejski do aktywnego zaangażowania. Europejski Komitet Regionów zamierza zająć stanowisko w tej debacie, po pierwsze dlatego, że w sytuacji kryzysu działania lokalne i środowiskowe mają zasadnicze znaczenie dla zapewnienia ochrony ludności, po drugie – wiele regionów posiada istotne uprawnienia w dziedzinie zdrowia i wreszcie – wsparcie regionów dla innowacji i przemysłu jest kluczowym elementem w udostępnianiu środków przeciwdziałania umożliwiających opanowanie kryzysu. |
Zakres interwencji, zarządzanie oraz ścieżka wzrostu pozycji HERA
5. |
Zgodnie z propozycją Komisji Europejski Komitet Regionów opowiada się za bardzo szerokim zakresem interwencji HERA, jednakże z poszanowaniu kompetencji innych organów (4). Obejmuje to bowiem przeciwdziałanie zagrożeniom dla zdrowia ludzkiego, które mogą mieć charakter naturalny, przypadkowy lub celowy, w tym wynikać z aktów terroryzmu, a także mogą mieć podłoże pandemiczne, biologiczne, środowiskowe, jądrowe lub nieznane. |
6. |
Podkreśla, że oprócz zakresu interwencji szeroki jest również zakres działania HERA, gdyż chodzi o rozpoznawanie i analizowanie zagrożeń przed kryzysem, wspieranie prognozowania, zwiększanie zdolności społeczeństw i obszarów do radzenia sobie z kryzysem, określenie scenariuszy zarządzania obejmujących odpowiednie reagowanie, umocnienie ekosystemu przemysłu oraz badań naukowych i innowacji umożliwiające opracowanie i zastosowanie właściwych środków przeciwdziałania, a wreszcie – zapewnienie ich dostępności we wszystkich miastach i regionach Unii i we wszystkich grupach ludności. |
7. |
W obliczu tych ogromnych wyzwań Europejski Komitet Regionów obawia się, że HERA może być niezdolna do skutecznego wykonywania zadań. |
8. |
Chociaż utworzenie HERA w formie wewnętrznej służby Komisji należy rozumieć jako pragmatyczną decyzję umożliwiającą szybkie dokonanie postępów i jak najlepszą koordynację różnych działań Komisji, wybór ten powinien być jedynie tymczasowy i podlegać rewizji w stosownym momencie. Status służby wewnętrznej Komisji nie powinien utrudniać naboru wyspecjalizowanych pracowników wysokiego szczebla potrzebnych do przygotowania się na kryzysy zdrowotne i zarządzania nimi. Niezbędne jest zagwarantowanie, zgodnie z zasadami pomocniczości i proporcjonalności, autonomii decyzyjnej, która jest niezbędna do całkowicie niezależnego przeanalizowania ryzyka i bezzwłocznego przedsięwzięcia środków koniecznych do ochrony życia ludzkiego. |
9. |
W opublikowanym 10 lutego planie działania na 2022 r. przewidziano roczny budżet w wysokości 1,3 mld EUR, co jest pozytywnym sygnałem, lecz nie odpowiada prognozom budżetowym wynoszącym 6 mld EUR na 6 lat. Analiza budżetu rocznego pokazuje duży ciężar związany z zakupem środków przeciwdziałania oraz tworzeniem zapasów europejskich i kierowaniem nimi (675,5 mln EUR), nie wspominając o wpływie na finansowanie innych europejskich środków ochrony ludności w Europie, a także ciężar wsparcia nowych zdolności produkcyjnych (160 mln EUR) i programów badawczych w ramach programu „Horyzont Europa” (350 mln EUR), z których większość nie jest nowa. Pozostawia to jedynie 100 mln EUR na działania mające na celu przewidywanie zagrożeń i dostosowanie systemów opieki zdrowotnej. |
10. |
Zarządzanie HERA jest trzecim z kolei słabym punktem. Udział w nim jest ściśle ograniczony do Komisji i państw członkowskich, co oznacza, że Parlament Europejski pełni wyłącznie funkcję obserwatora, a ze stałych organów HERA wykluczone są wszystkie zainteresowane strony, miasta, regiony i podmioty społeczeństwa obywatelskiego. Zarządzanie to nie jest ani odpowiednie, ani skuteczne, ponieważ gotowość na sytuacje kryzysowe i zarządzanie kryzysowe wymagają udziału wielu różnych podmiotów i szerokiego wachlarza umiejętności. Miasta i regiony, różne kategorie pracowników opieki zdrowotnej, stowarzyszenia pacjentów, inne kluczowe podmioty w dziedzinie nauki i badań oraz organizacje pozarządowe zajmujące się zdrowiem i solidarnością są kluczowymi podmiotami w skutecznym radzeniu sobie z kryzysami i należy je w pełni uwzględnić. Różne zainteresowane strony powinny być przynajmniej stałymi członkami forum doradczego (ang. „advisory forum”), które powinno mieć możliwość przedstawiania zaleceń zarządowi HERA oraz udziału w rozmaitych aspektach jego prac. |
11. |
Europejski Komitet Regionów uznaje nadrzędność kompetencji krajowych i kluczowe znaczenie współpracy z Komisją i państwami członkowskimi, lecz wzywa Komisję i Radę do powrotu na ścieżkę otwartej i inkluzywnej metody koordynacji z zainteresowanymi stronami oraz do zapewnienia przedstawicielom władz lokalnych i regionalnych i Parlamentowi Europejskiemu należnej im roli niezależnie od względów prawnych. |
12. |
Wydaje się, że działania operacyjne HERA koncentrują się na dostarczaniu medycznych środków przeciwdziałania. Zarządzanie kryzysowe obejmuje jednak wiele innych aspektów, zwłaszcza w dziedzinie zapobiegania i ochrony ludności. Europejski Komitet Regionów uważa, że określenie „środki przeciwdziałania” powinno obejmować wszystkie leki i produkty farmaceutyczne, w tym zawarte w nich substancje czynne, a także wszystkie antybiotyki, szczepionki, testy i środki diagnostyczne, wyroby medyczne i sprzęt medyczny, środki ochrony indywidualnej, wyposażenie szpitali i placówek lokalnych, lecz także systemy informatyczne oraz systemy nadzoru nad chorobami zakaźnymi i nowymi zanieczyszczeniami. Wszystkie te zasoby są niezbędne, by poradzić sobie z kryzysami i chronić ludność i jej zdrowie. |
13. |
Wzywa, by taką samą uwagę poświęcono rozwojowi odporności społeczeństwa oraz wspólnej kultury zarządzania kryzysami i katastrofami. W tym kontekście należy zwiększyć wsparcie dla Unijnego Mechanizmu Ochrony Ludności, którego budżet nie powinien ucierpieć wskutek utworzenia HERA. Umieszczenie słowa „zagrożenie” w nazwie HERA nie powinno wywoływać dezorientacji czy prowadzić do powielania przez nią metod zarządzania kryzysowego już opracowanych w ramach Unijnego Mechanizmu Ochrony Ludności, którego podstawą jest Centrum Koordynacji Reagowania Kryzysowego (ERCC) Komisji. Niezbędne są bardzo ścisła koordynacja i jasny podział zadań między tymi dwoma narzędziami Komisji, które w przyszłości mogłyby zostać do siebie zbliżone. Konieczne jest również wyodrębnienie działań w ramach zmienionego aktu ustawodawczego w sprawie transgranicznych zagrożeń zdrowia, negocjowanego obecnie przez Radę i Parlament, oraz zadań Europejskiej Agencji Leków (EMA), a w szczególności Europejskiego Centrum ds. Zapobiegania i Kontroli Chorób (ECDC). |
14. |
Kwestią pierwszoplanową jest opracowanie wieloletniego planu strategicznego HERA z udziałem Parlamentu Europejskiego, miast, regionów oraz zainteresowanych stron. W planie trzeba określić wysokość środków potrzebnych HERA do skutecznego wykonywania licznych zadań, opisać etapy wzmacniania jej pozycji i przewidzieć wskaźniki monitorowania. Trzeba w nim również doprecyzować mechanizmy współpracy między HERA a innymi instrumentami interwencji UE, w tym z Europejską Agencją Leków (EMA), Europejskim Centrum ds. Zapobiegania i Kontroli Chorób (ECDC) i Mechanizmem Ochrony Ludności, oraz wskazać sposób, w jaki mogłyby zostać wzmocnione w celu zapewnienia ich pełnoprawnej roli w koordynacji z HERA. |
Przygotowanie Europy na kryzysy i katastrofy oraz skuteczna ochrona całej ludności we wszystkich miastach i regionach Unii
15. |
Doświadczenia związane z COVID-19 pokazują, że działania nie są skuteczne bez wspólnej i spójnej reakcji na szczeblu europejskim, która musi odpowiadać różnym krajowym, regionalnym i lokalnym potrzebom i okolicznościom. HERA musi również dążyć do osiągnięcia większych i spójnych europejskich ambicji w zakresie ochrony ludności przed kryzysami. Pandemia COVID-19 uwydatnia obecnie nierówności między obszarami i obywatelami w dostępie do opieki i szczepień, które osłabiają reagowanie na kryzysy zdrowotne i zagrażają całej Europie. |
16. |
Europejski Komitet Regionów pragnie, aby HERA przeprowadziła analizę podatności terytoriów i ludności na kryzysy zdrowotne. Analiza ta powinna uwzględniać dostępność zapasów w całej Europie i zdolności operacyjne pozwalające dotrzeć do wszystkich obywatelek i obywateli – w pierwszej kolejności do tych, których stan zdrowia jest gorszy i którzy doświadczają wykluczenia i niepewności. Należy także zbadać potencjał systemów opieki zdrowotnej, szpitali i innych placówek zdrowia do zwiększenia zdolności w przypadku kryzysu, aby w jak największym stopniu utrzymać planowane zabiegi, przyjmując jednocześnie dodatkowych pacjentów w wyniku kryzysu. |
17. |
W związku z tym uważa, że zasadnicze znaczenie ma opracowanie przez HERA we współpracy z innymi właściwymi organami unijnymi tablicy wskaźników podatności na zagrożenia dla bezpieczeństwa zdrowotnego oraz przygotowanie, wraz z państwami członkowskimi i regionami, programów reagowania na różnego rodzaje sytuacje nadzwyczajne oraz testów warunków skrajnych dla systemów opieki zdrowotnej. Na podstawie wyników tych testów Komisja i Rada powinny opracować dla państw członkowskich i regionów zalecenia, które byłyby następnie monitorowane, w celu wzmocnienia w razie potrzeby, systemów opieki zdrowotnej państw członkowskich i regionów, zdolności reagowania poszczególnych obszarów oraz zdolności w dziedzinie zdrowia w zakresie równej ochrony różnych grup ludności. |
18. |
Jednocześnie HERA powinna przyczyniać się do rozwoju programów badawczych w ramach programu „Horyzont Europa” dotyczących interwencji w słabszych grupach społecznych (osoby dotknięte ubóstwem i wykluczeniem, mniejszości, uchodźcy, kobiety będące ofiarami przemocy, osoby starsze, osoby z niepełnosprawnościami, osoby cierpiące na choroby współistniejące itd.), które – jak pokazuje doświadczenie z pandemii COVID-19 – są często pierwszymi ofiarami. Te programy badawcze powinny również odnieść się konkretnie do nierówności w dostępie osób starszych do opieki zdrowotnej, do zdrowia psychicznego dzieci i młodzieży, do komplementarności między szpitalami a lekarzami pierwszego kontaktu oraz do innowacji – w tym cyfrowych – w zakresie organizacji systemów opieki zdrowotnej. Muszą one zawsze zwracać uwagę na podejście obejmujące aspekt płci, które gwarantuje odpowiednie uwzględnienie potrzeb kobiet. |
19. |
Niezbędne jest przygotowanie ludności na przyszłe klęski żywiołowe i epidemie, do którego HERA musi wnieść wkład. Na szczeblu europejskim musimy ponadto wzmocnić i skoordynować programy zapobiegania w zakresie zdrowia publicznego, propagowania zdrowia oraz zwalczania przepaści cyfrowej i dezinformacji. Te środki profilaktyki zdrowotnej należy włączyć do wszystkich polityk publicznych. Działania HERA muszą być częścią ambitniejszej europejskiej polityki zapobiegania określonej w ramach Programu UE dla zdrowia, który powinien zostać wzmocniony i lepiej uwzględniać wyzwania związane również ze zdrowiem psychicznym, niepełnosprawnością i zwalczaniem chorób przewlekłych. |
20. |
Konieczne jest również wyciągnięcie konkretnych wniosków z kryzysu związanego z COVID-19 i wojny w Ukrainie poprzez badania. Należy ponadto wdrożyć środki mające na celu szybkie reagowanie systemów opieki zdrowotnej i przyspieszone wdrażanie w terenie środków przeciwdziałania (modułowe szpitale, mobilny i uproszczony sprzęt medyczny, mobilne jednostki medyczne, małe punkty szczepień, wystarczająca liczebność wykwalifikowanego personelu medycznego itp.). |
21. |
Należy zwrócić szczególną uwagę na szczególne wyzwania odizolowanych obszarów wiejskich, górskich oraz najbardziej oddalonych. Należy zauważyć, że ten zestaw działań w dużej mierze nie figuruje w programie prac HERA na 2022 r., nad czym Europejski Komitet Regionów ubolewa, i wzywa do dokonania przeglądu tego programu począwszy od 2023 r. |
22. |
Zdaniem Europejskiego Komitetu Regionów ten zbiór działań nie zagraża kompetencjom państw członkowskich, lecz – wręcz przeciwnie – stanowi dla każdego państwa członkowskiego szansę, by – w koordynacji z regionami – skuteczniej chronić ludność. |
23. |
Przeprowadzona przez Komisję Europejską szczegółowa analiza wydatków, z Funduszu Spójności i Instrumentu na rzecz Odbudowy i Zwiększania Odporności, na zdrowie w latach pandemii mogłaby być przydatna do poradzenia sobie z przyszłymi kryzysami. Przy opracowywaniu przyszłych działań w zakresie zapobiegania kryzysom zdrowotnym i zarządzania nimi można by również zwrócić uwagę na dobre praktyki krajowe, regionalne i lokalne. |
24. |
Europejski Komitet Regionów postuluje, by w ramach europejskiego semestru przyjęto szczególne podejście do wydatków na wzmocnienie systemu opieki zdrowotnej i przygotowania się na kryzysy, które to wydatki nieuchronnie wzrosną, i by stale kwalifikowały się one do funduszy polityki spójności w następstwie inicjatywy inwestycyjnej w odpowiedzi na koronawirusa. Wyraża zaniepokojenie, że wydatki na opiekę zdrowotną stanowiły dotychczas bardzo niewielką część planu odbudowy, i wzywa do zwiększenia wsparcia na rzecz odporności oraz wyposażenia miast i regionów w dziedzinie zdrowia i ochrony ludności. |
25. |
Przypomina, że miasta i regiony powinny – wraz z Unią i państwami członkowskimi – odgrywać aktywną rolę w opracowywaniu nowych podejść do ochrony ludności. Dotyczy to tym bardziej sytuacji, gdy posiadają one szczególne kompetencje w zakresie zdrowia i zarządzają systemem szpitalnym i systemem opieki zdrowotnej. Rolę tę należy uznać na szczeblu krajowym i europejskim zgodnie z zasadą aktywnej pomocniczości. |
Wnioski, które należy wyciągnąć z wojny w Ukrainie
26. |
Europejski Komitet Regionów z zadowoleniem przyjmuje udział HERA w kampanii szczepień dla uchodźczyń i uchodźców ukraińskich w UE oraz jej wsparcie dla Unijnego Mechanizmu Ochrony Ludności, który gwarantuje szczepionki dla dzieci i inne podstawowe środki medyczne dzięki pomocy przemysłu farmaceutycznego oraz ministerstw zdrowia. |
27. |
Uważa, że wojna w Ukrainie dobitnie przypomina, że Europa musi być przygotowana na wszelkiego rodzaju kryzysy: konflikt zbrojny w bezpośrednim sąsiedztwie Unii był podobnie nieoczekiwany jak pandemia COVID-19, która dotknęła nagle nasze obszary. Wpływ tego konfliktu na systemy opieki zdrowotnej, zwłaszcza w Europie Środkowej i Wschodniej, stale rośnie i należy go ściśle monitorować, aby nie osiągnąć punktu krytycznego. Należy szybko rozwinąć zdolności analityczne i prognostyczne HERA, aby upewnić się, że następna nieuchronna klęska nie będzie dla Unii Europejskiej zaskoczeniem. |
28. |
W związku z tym ponownie stwierdza, że we wszystkich państwach członkowskich i regionach UE należy priorytetowo traktować zwiększenie zdolności systemów opieki zdrowotnej do szybkiego dostosowania się do nieprzewidzianych zdarzeń. W tym względzie większego niż kiedykolwiek znaczenia nabierają tablica wskaźników podatności na zagrożenia dla bezpieczeństwa zdrowotnego oraz programy testów warunków skrajnych dla systemów opieki zdrowotnej. |
29. |
Zwraca uwagę na ryzyko narażenia na promieniowanie wskutek ewentualnego uszkodzenia cywilnej infrastruktury jądrowej oraz na ryzyko związane z przerwaniem leczenia chorób przewlekłych, w tym raka i HIV (w Ukrainie częstość występowania HIV należy do największych w Europie). Te zagrożenia wpłyną prawdopodobnie również na systemy opieki zdrowotnej państw przyjmujących. |
30. |
Wojna w Ukrainie, w wyniku której do UE przybywają miliony niezaszczepionych osób, skłania do zacieśnienia międzynarodowej współpracy w zakresie dostępu do środków przeciwdziałania, w tym do szczepionek, przede wszystkim w naszym sąsiedztwie. W związku z tym Europejski Komitet Regionów wyraża zaniepokojenie słabością tych działań w ramach programu prac HERA na 2022 r. |
Polityka przemysłowa i polityka zamówień publicznych na rzecz zdrowia
31. |
Europejski Komitet Regionów z zadowoleniem przyjmuje inicjatywy podjęte od początku kryzysu w celu zapewnienia szybszej dostępności środków przeciwdziałania oraz projekt rozporządzenia Rady w sprawie środków zarządzania kryzysowego. Uważa jednak, że obecne propozycje nie są jeszcze wystarczające, by skutecznie przygotować się na kryzysy zdrowotne. |
32. |
Podkreśla potrzebę prowadzenia polityki przemysłowej i innowacyjnej przed wybuchem kryzysu oraz absolutną konieczność stworzenia nowych ram regulacyjnych i ram działania, by umożliwić suwerenność UE w zakresie opieki zdrowotnej i zwiększyć zdolność wykorzystania w przemyśle produktów pochodzących z badań naukowych i innowacji. |
33. |
Jest zdania, że Unia Europejska powinna zapewnić sobie możliwość wytwarzania na swym terytorium niezbędnych środków przeciwdziałania, które w dużej mierze pokrywają się ze środkami służącymi do zarządzania różnego rodzaju kryzysami. Produkcja w Europie leków, w tym zawartych w nich substancji czynnych, wyrobów medycznych, testów, środków diagnostycznych i niezbędnego sprzętu nie będzie możliwa bez aktywnej polityki zamówień publicznych, która uwzględniać będzie ewentualnie wyższe koszty dostaw. Obecnie trudno zrozumieć, w jaki sposób europejskie przepisy i zasady działania przyczynią się do osiągnięcia tego zasadniczego celu. |
34. |
Jest głęboko zaniepokojony trudnościami wielu przedsiębiorstw, które na wniosek władz publicznych na początku kryzysu zainwestowały w rozwiązanie problemu niedoborów i są obecnie porzucane na rzecz zakupów poza UE. Stwierdza, że nie wyciągnięto wniosków z kryzysu i że należy pilnie zająć się tą kwestią. W szczególności wzywa do tworzenia i odnawiania krajowych i europejskich zapasów strategicznych w miarę możliwości z produktów wytwarzanych w Europie. |
35. |
W związku z tym apeluje do Komisji, by przeanalizowała i zaproponowała odpowiednie ramy prawne, które umożliwią odstępstwa od przepisów dotyczących pomocy państwa i zamówień publicznych, zwłaszcza odnośnie do niezbędnych środków przeciwdziałania. Działania podejmowane obecnie w dziedzinie półprzewodników (europejski akt w sprawie czipów) powinny być możliwe również w dziedzinie zdrowia. |
36. |
Te nowe ramy prawne powinny złagodzić przepisy dotyczące zamówień publicznych, zwłaszcza innowacyjnych, zaostrzyć kontrolę nad inwestycjami zagranicznymi i umożliwić wystarczającą pomoc bezpośrednią, by móc skutecznie przyczynić się do szybszego opracowywania oraz wprowadzania do obrotu takich innowacji medycznych jak szczepionki. Obecnie Unia Europejska nie może zgodnie z prawem korzystać z tego samego rodzaju interwencji co Zjednoczone Królestwo czy Stany Zjednoczone, co zagraża jej dostępowi do szczepionek. |
37. |
Europejski Komitet Regionów jest zaniepokojony straconym czasem, ubolewa, że publikacji programu prac HERA na 2022 r. nie towarzyszyło uruchomienie inicjatywy w tym zakresie, i wzywa Komisję do szybkiego przedłożenia wniosku Parlamentowi i Radzie. |
38. |
Europejski Komitet Regionów przyjmuje do wiadomości ostatnie postępy w zakresie organizacji badań naukowych i innowacji w dziedzinie gotowości na kryzysy zdrowotne. Prezydencja francuska zdecydowanie popiera „ważny projekt stanowiący przedmiot wspólnego europejskiego zainteresowania” (projekt IPCEI) w celu wzmocnienia polityki przemysłowej UE w zakresie zdrowia i strategicznej pozycji UE w tym sektorze za pomocą wspierania innowacji w różnych segmentach sektora zdrowia. Komisja rozpoczęła w kwietniu 2021 r. konsultacje w celu zainicjowania w ramach programu prac „Horyzont Europa” na lata 2023–2024 europejskiego partnerstwa publiczno-prywatnego na rzecz gotowości na wypadek pandemii ukierunkowanego na koordynację badań prowadzonych przez państwa członkowskie. Obecnie brak jednak ram zapewniających spójność wszystkich działań zawartych w programie „Horyzont Europa”, które mogą przyczynić się do spełnienia zadań HERA, a budżet wynosi 1,7 mld EUR, choć w poprzednich dwóch programach ramowych w zakresie badań 4 mld EUR przeznaczono na prace dotyczące pandemii i szczepionek. W związku z tym Europejski Komitet Regionów wzywa do:
|
39. |
Głównym priorytetem HERA są badania nad nabytą opornością na środki przeciwdrobnoustrojowe. Nadmierne stosowanie środków przeciwdrobnoustrojowych, zarówno w hodowli zwierząt, jak i w leczeniu ludzi, jest bombą z opóźnionym zapłonem. Jeżeli nie uda się szybko znaleźć rozwiązania, wkrótce możemy znaleźć się w sytuacji, w której nie będziemy już mieli ani środków zaradczych, ani leczenia. Nieomal wszystkie nowe antybiotyki, które wprowadzono do obrotu w ostatnich dziesięcioleciach, są odmianą rodzin antybiotyków odkrytych w latach 80. Jak wynika ze sprawozdania Trybunału Obrachunkowego za 2019 r., Komisja na razie nie uzyskała żadnych rozstrzygających wyników w tej dziedzinie (5). Konieczne jest zatem zarówno wzmocnienie profilaktycznych usług zdrowotnych z myślą o koordynowaniu wszystkich podmiotów uczestniczących w lokalnej kontroli stosowania środków przeciwdrobnoustrojowych, w szpitalach i na poziomie społeczności, jak i inwestowanie w badania nad nowymi antybiotykami i alternatywnymi metodami profilaktyki. |
40. |
Nowe ramy prawne pozwoliłyby na strategiczne partnerstwo między UE a przemysłem farmaceutycznym w celu lepszego uwzględnienia celów w zakresie zdrowia publicznego. Bezpośrednie wsparcie UE powinno w zamian umożliwić rozwój przemysłu w Europie, uprzywilejowany dostęp do produktów i prawo głosu w sprawie cen medycznych środków przeciwdziałania i polityki licencyjnej. |
41. |
Należy również zastanowić się nad planowanymi działaniami w zakresie badań naukowych i innowacji oraz rolą HERA w tym zakresie. Konieczne jest natychmiastowe usprawnienie wdrażania tego komponentu w ramach programu „Horyzont Europa”, aby szybko wyposażyć HERA w plan działania w zakresie badań naukowych i innowacji i tym samym wyjaśnić sposób wydatkowania 1,8 mld EUR figurujących w jej budżecie z tytułu tego programu. |
42. |
Europejski Komitet Regionów podkreśla potrzebę natychmiastowego rozwoju tkanki innowacyjnych MŚP w dziedzinie medycznych środków przeciwdziałania, a także wszelkiego rodzaju wyrobów i sprzętu w celu ochrony ludności i radzenia sobie z kryzysami. Po pierwsze nieodzowne jest wsparcie tworzenia przedsiębiorstw i innowacji, co leży zwłaszcza w kompetencji miast i regionów, a – po drugie – udzielenie im pomocy w poszerzaniu skali działalności i rozwijaniu zdolności prowadzenia badań klinicznych i wytwarzania produktów w Europie. |
43. |
Wymaga to znacznych inwestycji i wzmocnienia kapitału zainteresowanych przedsiębiorstw. Dlatego też konieczne wydaje się zmobilizowanie Europejskiej Rady ds. Innowacji, aby lepiej zorganizować europejski ekosystem innowacji w celu opracowywania środków przeciwdziałania i zarządzania kryzysami zdrowotnymi, a także umocnienie narzędzi interwencji w zakresie rozwoju i kapitału wysokiego ryzyka w celu umożliwienia wzrostu innowacyjnych przedsiębiorstw, które zachowywałyby silny związek z Europą. Działania te powinny również umożliwić podział ryzyka przemysłowego związanego z opracowaniem i produkcją medycznych środków przeciwdziałania. |
44. |
Skuteczność medycznych środków przeciwdziałania musi iść w parze ze sprawniejszym zarządzaniem badaniami klinicznymi, przy jednoczesnym zapewnieniu zgodności z zasadami etycznymi i ochrony danych osobowych. HERA musi zaproponować silniejsze ramy współpracy z EMA w zakresie koordynacji badań klinicznych na średnią i dużą skalę, których zdecydowanie zabrakło w szczytowym momencie kryzysu związanego z COVID-19. Inicjatywy VACCELERATE i Inkubator HERA są zachęcającym początkiem na drodze do wypełnienia tych luk, lecz należy ustanowić bardziej przejrzyste powiązania operacyjne z organami krajowymi w celu szybszego usuwania wszelkich barier regulacyjnych lub protokolarnych. Przegląd nowej europejskiej strategii farmaceutycznej powinien umożliwić istotne zmiany, w tym centralizację pozwoleń na badania kliniczne produktów leczniczych oczekujących na pozwolenie na dopuszczenie do obrotu w Europie. |
45. |
Kluczowe znaczenie ma również infrastruktura badawcza. Odpowiednie zaplecze analityczne, wysokowydajne komputery, repozytoria danych badań epidemiologicznych i kompleksowe badania kohortowe w celu analizy pojawiających się zagrożeń i wzorcowych scenariuszy reagowania mają zasadnicze znaczenie dla przeciwdziałania poważnym plagom zdrowotnym o zasięgu transgranicznym. |
Działania międzynarodowe oparte na zapobieganiu i solidarności
46. |
Europejski Komitet Regionów uważa, że w interesie Europy leży działanie tam, gdzie pojawiają się nowe zagrożenia dla zdrowia, aby ograniczyć narażenie Unii na zagrożenia. HERA musi zatem mieć możliwość tworzenia sieci kontaktów z wieloma partnerami (w tym na szczeblu międzynarodowym z Organizacją Narodów Zjednoczonych i Radą Europy) i uczestniczenia w interwencjach – we współpracy z zainteresowanymi państwami – poza granicami UE zaraz po rozpoznaniu zagrożeń, z wykorzystaniem znaczących zasobów. Współpraca ta powinna również obejmować fazę przygotowawczą, a w szczególności środki mające na celu zapobieganie kryzysom, ograniczanie podatności na zagrożenia i przygotowanie społeczeństw na kryzysy. W tym celu HERA powinna rozwijać partnerstwa z podmiotami społeczeństwa obywatelskiego, lokalnymi i międzynarodowymi organizacjami pozarządowymi oraz organizacjami wielostronnymi zaangażowanymi w programy zapobiegania zagrożeniom. |
47. |
Zrzeczenie się praw własności intelektualnej do szczepionek i innych wyrobów medycznych nie jest wystarczającym rozwiązaniem, jeżeli kraje najsłabiej rozwinięte nie mają możliwości samodzielnego rozwoju produkcji. Europejski Komitet Regionów apeluje o uregulowanie w razie potrzeby cen niektórych leków oraz o nałożenie na przemysł farmaceutyczny obowiązku udzielania licencji na wytwarzanie, zgodnie z propozycją WTO. Domaga się, by polityka UE przyczyniała się do rozwoju produktów dostosowanych do specyfiki krajów najsłabiej rozwiniętych. Pragnie, by Unia zaangażowała się w aktywną politykę transferu technologii i wsparcia produkcji na miejscu, a także by udzielała odpowiedniej pomocy bezpośredniej w celu przyczynienia się do zabezpieczenia zdrowotnego ludności wszędzie tam, gdzie jest to konieczne. |
48. |
Europejski Komitet Regionów odnotowuje i podziela bardzo wysokie oczekiwania obywateli europejskich dotyczące zwiększenia roli UE w dziedzinie zdrowia. Zauważa, że bardzo restrykcyjne brzmienie art. 168 Traktatów stanowi tu obecnie przeszkodę, i uważa, że kwestia wzmocnienia kompetencji europejskich w dziedzinie bezpieczeństwa zdrowotnego powinna znaleźć się w porządku obrad Konferencji w sprawie przyszłości Europy. Już teraz kompetencje UE w dziedzinie rynku wewnętrznego powinny umożliwić pójście dalej we wspólnotowych działaniach w dziedzinie zdrowia. Należy wzmocnić Program UE dla zdrowia, a ministrowie zdrowia UE powinni spotykać się bardzo regularnie w składzie Rady ad hoc, a nie tylko dwa razy w roku przy okazji posiedzenia Rady ds. Zatrudnienia, Polityki Społecznej, Zdrowia i Ochrony Konsumentów (EPSCO). |
Bruksela, dnia 27 kwietnia 2022 r.
Przewodniczący Europejskiego Komitetu Regionów
Apostolos TZITZIKOSTAS
(1) https://cor.europa.eu/pl/news/Pages/COVID-19-CoR-President-calls-for-a-EU-Health-Emergency-Mechanism-to-support-regions-and-cities.aspx
(2) Dz.U. C 440 z 18.12.2020, s. 15.
(3) https://eur-lex.europa.eu/LexUriServ/LexUriServ.do?uri=CELEX:12008M005:PL:HTML
(4) W szczególności Centrum Koordynacji Reagowania Kryzysowego (ERCC – ochrona ludności), Europejskiej Agencji Leków (EMA) oraz Europejskiego Centrum ds. Zapobiegania i Kontroli Chorób (ECDC).
(5) https://www.eca.europa.eu/pl/Pages/DocItem.aspx?did=%7b8892C8C4-6776-4B27-BE36-C181456EED71%7d
5.8.2022 |
PL |
Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej |
C 301/40 |
Opinia Europejskiego Komitetu Regionów – Gospodarka UE po pandemii COVID-19: wpływ na zarządzanie gospodarcze
(2022/C 301/07)
|
ZALECENIA POLITYCZNE
EUROPEJSKI KOMITET REGIONÓW
1. |
Przyjmuje z zadowoleniem przedstawienie przez Komisję Europejską komunikatu pt. „Gospodarka UE po pandemii COVID-19: wpływ na zarządzanie gospodarcze” oraz jej otwartość na zreformowanie zasad gospodarczych i fiskalnych, w tym odnośnie do uwzględnienia wpływu kryzysu związanego z COVID-19. Odnosi się również przychylnie do zapowiedzi przedstawienia wniosku ustawodawczego w połowie 2022 r. |
2. |
Uważa, że reforma europejskiego zarządzania gospodarczego musi również uwzględniać propozycje obywateli omawiane podczas Konferencji w sprawie przyszłości Europy. |
3. |
Przypomina również wniosek wysnuty między innymi w ramach „Dorocznego barometru regionalnego i lokalnego UE” w 2020 i 2021 r. (1), że wielowymiarowy wpływ kryzysu związanego z COVID-19 jest asymetryczny, ma aspekt terytorialny oraz pogłębia już istniejące dysproporcje między regionami i państwami członkowskimi oraz w ich obrębie, zważywszy, że samorządy lokalne i regionalne na pierwszej linii zmagają się z pandemią i jej skutkami, wdrażają środki wsparcia dla obywatelek, obywateli i przedsiębiorstw oraz przygotowują się do stopniowej i trwałej odbudowy. |
4. |
Zauważa, że obywatelki i obywatele w całej UE zwracają się do władz publicznych, państw, regionów, a także samorządów lokalnych i regionalnych, by pomogły im stawić czoła nie tylko konsekwencjom pandemii COVID-19, lecz również postulowanej przez UE transformacji ekologicznej i cyfrowej, a obecnie także skutkom wojny w Ukrainie. |
5. |
Podkreśla, że już przed kryzysem związanym z pandemią COVID-19 w niektórych państwach członkowskich występowały znaczne zaległości inwestycyjne, np. w zakresie odnowienia infrastruktury i renowacji budynków, oraz że aby poradzić sobie z kryzysem, wstrzymano inwestycje publiczne. Im dłużej te inwestycje są opóźniane, tym droższe się jednak stają. |
6. |
Stwierdza, że nadszedł decydujący moment dla UE, która musi znaleźć sposoby i środki zapewnienia obywatelom europejskim spójności i dobrobytu. |
Reakcja na kryzys
7. |
Z zadowoleniem przyjmuje pomyślną realizację programu SURE, finansowanego z obligacji emitowanych przez Komisję Europejską, i wzywa Komisję do podjęcia odpowiednich działań następczych wobec SURE w postaci białej księgi, w której, w oparciu o ocenę programu SURE, przedstawiono by warianty strategiczne dotyczące stałego europejskiego programu reasekuracji świadczeń dla osób bezrobotnych. |
8. |
Odnosi się również pozytywnie do pomyślnych wyników obligacji ekologicznych emitowanych dla NextGenerationEU – największej na świecie emisji obligacji ekologicznych – które przyczynią się do finansowania inwestycji na rzecz klimatu za pomocą Instrumentu na rzecz Odbudowy i Zwiększania Odporności (RRF). |
9. |
Ponownie wyraża poparcie dla uruchomienia – po raz pierwszy w historii strefy euro – ogólnej klauzuli wyjścia przewidzianej w pakcie stabilności i wzrostu. Odegrało ono istotną rolę w reakcji państw członkowskich, regionów oraz samorządów lokalnych i regionalnych na kryzys, umożliwiając pełne wykorzystanie budżetów publicznych w celu złagodzenia konsekwencji, w szczególności społecznych, pandemii COVID-19. |
10. |
Podkreśla, że wojna w Ukrainie pokazała znaczenie niezależności energetycznej dla Unii Europejskiej, a także że należy przyspieszyć transformację energetyczną. Obawia się jednak, że klasyfikacja gazu i energii jądrowej jako zrównoważonej energii w rozporządzeniu w sprawie systematyki dostarczy zachęt sprzecznych z szybkim rozwojem energii odnawialnej. |
11. |
Ubolewa, że dług publiczny wzrósł wskutek zastosowania tych środków: w 2020 r. poziom zadłużenia publicznego zwiększył się o 13 punktów procentowych, osiągając poziom 92 % PKB dla całej UE oraz 100 % dla strefy euro (2). |
12. |
Jest zdania, że jeżeli w obecnych ramach zarządzania gospodarczego zniesiono by klauzulę wyjścia przewidzianą w pakcie stabilności i wzrostu, oraz w kontekście kryzysu energetycznego, niestabilności geopolitycznej i odbudowy po pandemii COVID-19, niezbędne zmniejszenie zadłużenia wiązałoby się z powrotem do polityki oszczędnościowej i tym samym miałoby ogromny koszt gospodarczy, społeczny i środowiskowy. Wnosi zatem, by ogólna klauzula wyjścia miała zastosowanie do czasu jak najszybszego wdrożenia zmienionych ram zarządzania gospodarczego. |
13. |
Popiera analizę Europejskiej Rady Budżetowej, wedle której reforma paktu stabilności i wzrostu musi prowadzić do długookresowej zdolności do obsługi długu dzięki głównej zasadzie operacyjnej – rozłożeniu wydatków publicznych – tak by dążyć do stopniowego zmniejszania wskaźnika zadłużenia aż do akceptowalnego poziomu w tempie dostosowanym do sytuacji krajowej (3). |
Zmienione ramy zarządzania
14. |
Podkreśla, że europejskie ramy zarządzania gospodarczego mają istotny wpływ na wszystkie szczeble władzy, a w szczególności na samorządy lokalne i regionalne, które odpowiadają za prawie jedną trzecią wydatków publicznych i ponad połowę inwestycji publicznych w całej Unii Europejskiej, przy czym istnieją duże różnice między państwami członkowskimi (4). |
15. |
Przypomina, że pakt stabilności i wzrostu oraz inne elementy obecnych europejskich ram zarządzania gospodarczego charakteryzują się pięcioma poważnymi niedociągnięciami: niepożądanym efektem procykliczności, dużą złożonością, brakiem skuteczności, niewystarczającym uwzględnieniem wskaźników związanych ze zrównoważonym rozwojem i dobrostanem oraz – wreszcie – brakiem przejrzystości i legitymacji demokratycznej. |
16. |
Uważa, że zmienione europejskie ramy zarządzania gospodarczego powinny zapewnić przejrzysty proces decyzyjny z udziałem Parlamentu Europejskiego, parlamentów narodowych oraz, stosownie do wewnętrznych kompetencji państw członkowskich, zgromadzeń parlamentarnych posiadających uprawnienia ustawodawcze. Należy zapewnić możliwość udziału również władz lokalnych i regionalnych, partnerów społecznych, społeczeństwa obywatelskiego i środowiska uniwersyteckiego. |
17. |
Sądzi, że zmienione ramy powinny również uwzględniać bardzo wysoki poziom długu publicznego, który należy redukować stopniowo, gdyż nie można go znacznie zmniejszyć z dnia na dzień wskutek kryzysu związanego z COVID-19, kosztów klęsk żywiołowych i innych nadzwyczajnych okoliczności, dużego zróżnicowania w obrębie państw członkowskich i między nimi, nowej sytuacji makroekonomicznej (bardzo niskie oprocentowanie obligacji, osiągnięcie granic możliwości polityki pieniężnej, jak również duża niepewność dotycząca inflacji, stóp procentowych i rynku pracy), konieczności unikania polityki oszczędnościowej oraz wymogów środowiskowych, energetycznych, technologicznych i społecznych. |
18. |
Ponownie wyraża poparcie dla rezygnacji z jednomyślnego podejmowania decyzji w sprawie opodatkowania, aby umożliwić Unii Europejskiej powzięcie niezbędnych decyzji większością kwalifikowaną, podobnie jak w innych obszarach działania, ponieważ pozwoli to na postępy w walce z nadużyciami podatkowymi i wymianę informacji między państwami członkowskimi. Przepis ten w dalszym ciągu respektuje kompetencje na szczeblu krajowym, regionalnym lub lokalnym w zakresie poboru podatków lub ustalania stawek podatkowych; |
19. |
Ponownie nalega, by rządy krajowe, samorządy regionalne i lokalne, a także obywatele mieli możliwość jasnego zrozumienia stosowanych zasad. W związku z tym z zadowoleniem przyjmuje fakt, że Komisja opowiedziała się za uproszczeniem zasad fiskalnych z wykorzystaniem wskaźników, które da się obserwować. Przypomina, że ponadto niezbędne jest uwzględnienie stabilizacji antycyklicznej, wolnej od wahań koniunktury. |
20. |
Jest zdania, że ramy zarządzania zmierzające do zapewnienia solidnego budżetu muszą opierać się nie tylko na przemyślanych wydatkach, lecz również na odpowiednich i zrównoważonych dochodach. Przypomina, że unikanie opodatkowania i oszustwa podatkowe w UE pozbawiają co roku budżety publiczne kilkuset miliardów euro i że jedną z kluczowych kwestii cieszących się poparciem największej liczby Europejczyków jest walka z oszustwami podatkowymi za pomocą większej interwencji UE. |
21. |
Jest zdania, że zarządzanie gospodarcze musi opierać się na równowadze między wskaźnikami dotyczącymi dyscypliny budżetowej a wskaźnikami spójności społecznej, udostępnienia wszystkim obywatelom infrastruktury i usług w ogólnym interesie gospodarczym, np. zdrowia publicznego i dobrostanu. Dlatego też uważa, że zachowując ciągłość z procedurą dotyczącą zakłóceń równowagi makroekonomicznej, która obejmuje bardziej zróżnicowane wskaźniki, w tym stopę bezrobocia, zreformowane zarządzanie gospodarcze musi również uwzględniać inne cele środowiskowe i społeczne. Te względy nie mogą zostać zepchnięte na drugi plan w stosunku do wskaźników związanych z dyscypliną budżetową. |
22. |
Ponawia sugestię, aby procedura dotycząca zakłóceń równowagi makroekonomicznej została rozszerzona o wskaźniki pomocnicze związane z różnicami regionalnymi, i uważa, że mogłaby również uwzględniać postępy poczynione w realizacji celów zrównoważonego rozwoju, które cieszą się poparciem 193 państw na całym świecie i obejmują nie tylko ochronę środowiska naturalnego, lecz również kryteria społeczne, gospodarcze i dotyczące sprawowania rządów. |
23. |
Zwraca uwagę, że środki naprawcze podejmowane w ramach procedur państw członkowskich dotyczących zakłóceń równowagi makroekonomicznej mają zróżnicowane skutki w poszczególnych regionach i są szczególnie dotkliwe w regionach o słabiej zdywersyfikowanych gospodarkach, takich jak regiony najbardziej oddalone, które mają ograniczenia strukturalne i wyjątkowe określone w art. 349 TFUE. Regiony te są bardzo wrażliwe na wstrząsy zewnętrzne, a restrykcyjna polityka gospodarcza w większym stopniu wpływa na ograniczenie inwestycji i zatrudnienia w tych regionach. |
Przemyślane wsparcie dla inwestycji publicznych
24. |
Uważa wciąż, że europejskie ramy zarządzania gospodarczego są częściowo przyczyną dużego spadku inwestycji publicznych, który nastąpił wskutek kryzysu strefy euro, gdyż nie uwzględniają w wystarczającym stopniu rozróżnienia między wydatkami bieżącymi a długoterminowymi wydatkami inwestycyjnymi. W latach 2009–2018 całe inwestycje publiczne spadły o 20 % jako odsetek PKB w UE, a inwestycje dokonywane przez władze lokalne i regionalne zmniejszyły się nieomal o 25 %, a w niektórych państwach członkowskich najbardziej dotkniętych kryzysem – o 40 % lub więcej (5). Sądzi, że niezbędne jest uniknięcie powtórki tego scenariusza w następstwie kryzysu związanego z COVID-19. Zauważa, że inwestycje na szczeblu lokalnym i regionalnym mogą odegrać kluczową rolę w ożywieniu gospodarki. |
25. |
Przypomina, że Europejska Rada Budżetowa ustaliła, że państwa o wysokim poziomie inwestycji publicznych mają tendencję do znacznego obniżania go w trakcie procedury nadmiernego deficytu (6), oraz że sama Komisja odnotowała, że ramy budżetowe nie zapobiegły zmniejszeniu inwestycji (7). |
26. |
Podkreśla, że w opinii w sprawie komunikatu wyjaśniającego z 2015 r. na ten temat wyraził już pogląd (8), że zasady elastyczności inwestycji przewidziane w pakcie stabilności i wzrostu są zbyt restrykcyjne i ograniczone. Wnioskowały o nią jedynie dwa państwa członkowskie, a nawet w tych przypadkach miała ona jedynie minimalny wpływ. |
27. |
Zaznacza, że UE potrzebuje jednocześnie bardzo dużych środków finansowych, by sprostać obecnym poważnym wyzwaniom: zdaniem Komisji potrzebnych jest 650 mld EUR rocznie na samą transformację ekologiczną i cyfrową (9) oraz nieomal 200 mld EUR rocznie na infrastrukturę społeczną (10). |
28. |
Uważa, że wobec obecnych nadzwyczajnych potrzeb inwestycyjnych zniechęcanie do finansowania inwestycji publicznych z deficytu, również w przypadku władz lokalnych i regionalnych, tak jak w obecnych ramach budżetowych, może przyczyniać się do niedoinwestowania ze szkodą dla przyszłych pokoleń oraz dla realizacji celów, szczególnie klimatycznych, które wyznaczyła sobie UE. |
29. |
Z zadowoleniem przyjmuje fakt, że Komisja w końcu wyraźnie uznaje potrzebę wspierania – w ramach zarządzania – inwestycji, w szczególności zielonych, cyfrowych i zwiększających odporność inwestycji publicznych. |
30. |
Ponawia już często zgłaszany postulat, by w wydatkach strukturalnych, publicznych lub równoważnych określonych w pakcie stabilności i wzrostu nie uwzględniano wydatków publicznych dokonywanych przez państwa członkowskie i samorządy terytorialne z tytułu współfinansowania funduszy strukturalnych i inwestycyjnych zgodnie z odpowiednimi limitami współfinansowania UE („złota reguła współfinansowania”). Podkreśla, że inwestycje publiczne, takie jak inwestycje w zrównoważoną transformację ekologiczną, cyfrową i społeczną oraz w utrzymanie europejskiej konkurencyjności, są ważne dla przyszłych pokoleń i w związku z tym należy je odpowiednio traktować w kontekście inwestycji publicznych. |
31. |
Podkreśla, że ze względu na rodzaj projektu wspieranego z funduszy strukturalnych i inwestycyjnych taka złota reguła współfinansowania automatycznie wspierałaby szczególnie wysiłki na rzecz sprostania obecnym poważnym wyzwaniom i realizacji priorytetów europejskich: spójności gospodarczej, społecznej i terytorialnej, zwiększeniu odporności, wdrożeniu polityki społecznej, środowiskowej i cyfrowej itp. Przyznanie im korzystnego traktowania w ramach finansowych wzmocniłoby zatem ogólną spójność polityki europejskiej. |
32. |
Wzywa Komisję, aby po przeformułowaniu wniosków w świetle szkód gospodarczych i budżetowych spowodowanych przez COVID-19 przedstawiła białą księgę w sprawie przekształcenia zarządzania gospodarczego w oparciu o ewentualne wprowadzenie złotej reguły zgodnie z odpowiednimi limitami współfinansowania UE. W swojej ocenie Komisja powinna również wziąć pod uwagę inne instrumenty, takie jak reguła wydatkowa, która na podstawie tendencji wzrostu gospodarczego i poziomu zadłużenia narzuca limit rocznego wzrostu całkowitych wydatków publicznych i może służyć ochronie zaufania publicznego poprzez zwiększenie przejrzystości, zmniejszenie obciążeń administracyjnych i znalezienie równowagi między dyscypliną budżetową a utrzymaniem wystarczających możliwości w zakresie inwestycji publicznych. |
33. |
Przypomina, że wydatki te są z definicji inwestycjami leżącymi w ogólnym interesie europejskim, które mają udowodniony efekt mnożnikowy pod względem zrównoważonego wzrostu gospodarczego i zwiększenia spójności terytorialnej. |
34. |
Zaleca ponadto ustanowienie „złotej reguły ekologiczności i spójności społecznej”, wykluczającej uwzględnianie w rozliczeniach inwestycji publicznych w projekty mające na celu zbudowanie społeczeństwa zrównoważonego pod względem środowiskowym, gospodarczym i społecznym, zgodnie z definicją celów zrównoważonego rozwoju i Zielonego Ładu, ponieważ takie inwestycje są uznawane za szczególnie ważne nie tylko dla odbudowy po kryzysie związanym z COVID-19, lecz również dla zapewnienia dobrobytu i jakości życia przyszłym pokoleniom. |
35. |
Sugeruje, że innym rozwiązaniem mogłoby być wyłączenie sektora samorządowego z funkcjonowania zasad paktu stabilności i wzrostu. W 2019 r. inwestycje publiczne w tym sektorze stanowiły 49,2 % łącznych inwestycji publicznych na poziomie Unii Europejskiej (11), natomiast zadłużenie brutto sektora instytucji samorządowych Unii Europejskiej wynosiło jedynie 6,0 % produktu krajowego brutto Unii Europejskiej (12), a zatem nie jest przyczyną wysokiego długu publicznego. Ponadto sektor instytucji samorządowych na szczeblu lokalnym zaciąga długi jedynie na inwestycje, a nie na stabilizację makroekonomiczną przy bieżących wydatkach, a samorządy lokalne podlegają wewnętrznej kontroli budżetowej rządu regionalnego lub krajowego. Komitet zdecydowanie wzywa Komisję do zbadania możliwości zwolnienia władz lokalnych z obowiązku stosowania zasad paktu stabilności i wzrostu. |
36. |
Uważa, że ogólnie konieczne jest uwzględnienie zasady „nie szkodzić spójności”, zawartej w komunikacie Komisji dotyczącym 8. sprawozdania na temat spójności, tak by zapewnić komplementarność i synergię polityki spójności z innymi kierunkami polityki UE, wystrzegając się przy tym zarówno utrudniania procesu konwergencji, jak i wzrostu dysproporcji regionalnych. |
37. |
Apeluje do Komisji o przedstawienie do końca 2022 r. wniosku ustawodawczego w sprawie przeglądu ram zarządzania gospodarczego, w szczególności w oparciu o wprowadzenie tych złotych reguł w połączeniu z regułą wydatkową, co może zapewnić równowagę między dyscypliną budżetową a zachowaniem wystarczających zdolności w zakresie inwestycji publicznych. |
38. |
Proponuje niemniej, by w celu zapewnienia zgodności wydatków wskazanych przez rządy z jedną ze złotych reguł, poddano ich dokonanie ścisłemu nadzorowi na dwóch poziomach: przez niezależne krajowe rady budżetowe oraz przez Europejską Radę Budżetową, która będzie przedkładać Radzie i Parlamentowi Europejskiemu publiczne sprawozdania roczne. |
Szczegółowy przegląd europejskiego semestru
39. |
Przypomina, że zarządzanie gospodarcze, które odbywa się w praktyce w ramach cyklu koordynacji europejskiego semestru, cechuje się brakiem skuteczności z punktu widzenia wprowadzania reform. |
40. |
Podkreśla również, że zakres reform rozważanych w ramach europejskiego semestru nigdy nie został określony w europejskich tekstach prawnych, w szczególności pod kątem ich znaczenia i ich wartości dodanej dla szczebla europejskiego. Uważa, że ten brak definicji ogranicza możliwe interakcje między reformami podejmowanymi na szczeblu krajowym a kierunkami polityki UE (prawodawstwo i programy finansowe) oraz stwarza problemy odnośnie do zasady pomocniczości. |
41. |
Jest zdania, że europejski semestr musi stanowić – na równi ze swymi celami gospodarczymi i budżetowymi i w synergii z nimi – ramy wywiązania się z wymogów ochrony środowiska i spójności społecznej określonych w celach zrównoważonego rozwoju Organizacji Narodów Zjednoczonych (ONZ), które UE i państwa członkowskie zobowiązały się osiągnąć do 2030 r. |
42. |
Jest przekonany, że jego propozycja dotycząca kodeksu postępowania w zakresie angażowania władz lokalnych i regionalnych w europejski semestr (13) może zaradzić brakowi skuteczności semestru dzięki lepszemu uwzględnieniu realiów lokalnych i regionalnych, a jej realizacja jest nadal konieczna, zwłaszcza że plany krajowe sporządzone w ramach RRF opierają się częściowo na zaleceniach dla poszczególnych krajów w ramach europejskiego semestru. |
43. |
Uważa, że takie dwojakie, nowe ukierunkowanie semestru zarówno pod względem jego celów, jak i procesu funkcjonowania może zwiększyć jego legitymację demokratyczną i uprawomocnienie całego europejskiego systemu zarządzania gospodarczego, które jest wciąż niewielkie. |
Bruksela, dnia 27 kwietnia 2022 r.
Przewodniczący Europejskiego Komitetu Regionów
Apostolos TZITZIKOSTAS
(1) Europejski Komitet Regionów, unijny barometr regionalny i lokalny w 2020 r., 12 października 2020 r., oraz Doroczny barometr regionalny i lokalny UE w 2021 r., 12 października 2021 r.
(2) Komisja Europejska, Europejska prognoza gospodarcza z jesieni 2021 r. (dostępna w języku angielskim), Institutional Paper 160, listopad 2021 r.
(3) Zob. sprawozdanie roczne Europejskiej Rady Budżetowej za 2021 r.: https://bit.ly/3HqqvIQ (w jęz. angielskim).
(4) Dane z 2018 r. Źródło: Eurostat, kod danych: TEC00023 i TEC00022.
(5) Eurostat, kod danych: TEC00022.
(6) Europejska Rada Budżetowa, „Assessment of EU fiscal rules with a focus on the six and two-pack legislation” [Ocena zasad fiskalnych UE ze szczególnym uwzględnieniem przepisów szóstego pakietu dotyczącego zarządzania gospodarczego (sześciopak) i drugiego pakietu dotyczącego nadzoru budżetowego (dwupak)], dokument dostępny w jęz. angielskim, s. 76.
(7) Komisja Europejska, komunikat „Przegląd zarządzania gospodarczego” (COM(2020) 55 final z dnia 5 lutego 2020 r.).
(8) Przyjęta 9 lipca 2015 r. opinia KR-u „Optymalne wykorzystanie elastyczności przewidzianej w obowiązujących postanowieniach paktu stabilności i wzrostu” (dokument COR-2015-01185) (Dz.U. C 313 z 22.9.2015, s. 22), sprawozdawczyni: Olga ZRIHEN (BE/PES).
(9) Komisja Europejska, „Gospodarka UE po pandemii COVID-19: wpływ na zarządzanie gospodarcze” (COM(2021) 662 final z 19 października 2020 r.).
(10) Komisja Europejska, dokument roboczy służb Komisji „Identifying Europe’s recovery needs” [Określanie potrzeb Europy w zakresie odbudowy] (SWD(2020) 98 final z 27 maja 2020 r.).
(11) Źródło: Rachunki narodowe Eurostatu.
(12) Źródło: Rachunki narodowe Eurostatu.
(13) Przyjęta w dniu 11 maja 2017 r. opinia KR-u „Ulepszenie zarządzania europejskim semestrem – kodeks postępowania dotyczący udziału władz lokalnych i regionalnych” (dokument COR-2016-05386) (Dz.U. C 306 z 15.9.2017, s. 24), sprawozdawca: Rob JONKMAN (NL/EKR).
5.8.2022 |
PL |
Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej |
C 301/45 |
Opinia Komitetu Regionów – Zapewnienie globalnego minimalnego poziomu opodatkowania grup wielonarodowych w Unii
(2022/C 301/08)
|
I. ZALECANE POPRAWKI
Poprawka 1
Motyw 7
Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską |
Poprawka KR-u |
Chociaż konieczne jest zadbanie o to, aby zniechęcać do stosowania praktyk unikania opodatkowania, należy zapobiec negatywnym skutkom dla mniejszych przedsiębiorstw wielonarodowych na rynku wewnętrznym. W tym celu niniejsza dyrektywa powinna mieć zastosowanie wyłącznie do podmiotów z siedzibą w Unii, które wchodzą w skład grup przedsiębiorstw wielonarodowych lub dużych grup krajowych osiągających roczny próg skonsolidowanych przychodów w wysokości co najmniej 750 000 000 EUR. Próg ten byłby spójny z progiem obowiązujących międzynarodowych zasad podatkowych, takich jak zasady wymiany informacji o jednostkach wchodzących w skład grupy podmiotów. Podmioty objęte zakresem niniejszej dyrektywy określa się mianem podmiotów kwalifikowanych. Niektóre podmioty należy wyłączyć z zakresu stosowania dyrektywy ze względu na ich szczególny cel i status. Wyłączone byłyby podmioty, które nie są nastawione na zysk i prowadzą działalność w interesie ogólnym i z tych powodów nie podlegają raczej opodatkowaniu w państwie członkowskim, w którym mają siedzibę. W celu ochrony tych szczególnych interesów należy wyłączyć z zakresu stosowania niniejszej dyrektywy podmioty rządowe, organizacje międzynarodowe, organizacje nienastawione na zysk i fundusze emerytalne . Z zakresu dyrektywy należy również wyłączyć fundusze inwestycyjne i wehikuły inwestujące w nieruchomości, które znajdują się na szczycie łańcucha własności, ponieważ w przypadku tych tak zwanych podmiotów pośredniczących uzyskany dochód jest opodatkowywany na poziomie właścicieli. |
Konieczne jest zadbanie o to, aby zniechęcać do stosowania praktyk unikania opodatkowania. Jednocześnie należy zapobiec negatywnym skutkom dla mniejszych przedsiębiorstw wielonarodowych na rynku wewnętrznym. W tym celu niniejsza dyrektywa powinna mieć zastosowanie wyłącznie do podmiotów z siedzibą w Unii, które wchodzą w skład grup przedsiębiorstw wielonarodowych lub dużych grup krajowych osiągających roczny próg skonsolidowanych przychodów w wysokości co najmniej 750 000 000 EUR. Próg ten byłby spójny z progiem obowiązujących międzynarodowych zasad podatkowych, takich jak zasady wymiany informacji o jednostkach wchodzących w skład grupy podmiotów. Podmioty objęte zakresem niniejszej dyrektywy określa się mianem podmiotów kwalifikowanych. Niektóre podmioty należy wyłączyć z zakresu stosowania dyrektywy ze względu na ich szczególny cel i status. Wyłączone byłyby podmioty, które nie są nastawione na zysk i prowadzą działalność w interesie ogólnym i z tych powodów nie podlegają raczej opodatkowaniu w państwie członkowskim, w którym mają siedzibę. W celu ochrony tych szczególnych interesów należy wyłączyć z zakresu stosowania niniejszej dyrektywy podmioty rządowe (w tym władze lokalne i regionalne oraz ich stowarzyszenia) , organizacje międzynarodowe, organizacje nienastawione na zysk oraz fundusze emerytalne . |
Uzasadnienie
Nie wymaga uzasadnienia.
Poprawka 2
Artykuł 2 ust. 3 lit. a)
Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską |
Poprawka KR-u |
||||
|
|
Uzasadnienie
Doprecyzowanie tekstu. Nie wymaga uzasadnienia.
Poprawka 3
Art. 3 ust. 31 lit. d)
Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską |
Poprawka KR-u |
||||
|
|
Uzasadnienie
Doprecyzowanie tekstu. Nie wymaga uzasadnienia.
Poprawka 4
Artykuł 11
Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską |
Poprawka KR-u |
Stosowanie zasady UTPR w całej grupie przedsiębiorstw wielonarodowych |
Stosowanie zasady UTPR w całej grupie przedsiębiorstw wielonarodowych |
Jeżeli ostateczna jednostka dominująca grupy przedsiębiorstw wielonarodowych ma siedzibę w jurysdykcji państwa trzeciego, która nie stosuje zasady włączenia dochodu kwalifikowanego do opodatkowania, państwa członkowskie zapewniają, aby podmioty kwalifikowane tej jednostki mające siedzibę w Unii podlegały w państwie członkowskim siedziby podatkowi wyrównawczemu za dany rok podatkowy („podatek wyrównawczy w ramach UTPR”) z tytułu kwoty przydzielonej temu państwu członkowskiemu zgodnie z art. 13. Podmioty kwalifikowane, które są podmiotami inwestycyjnymi i funduszami emerytalnymi, nie podlegają podatkowi wyrównawczemu w ramach UTPR. |
Jeżeli ostateczna jednostka dominująca grupy przedsiębiorstw wielonarodowych ma siedzibę w jurysdykcji państwa trzeciego, która nie stosuje zasady włączenia dochodu kwalifikowanego do opodatkowania, państwa członkowskie zapewniają, aby podmioty kwalifikowane tej jednostki mające siedzibę w Unii podlegały w państwie członkowskim siedziby podatkowi wyrównawczemu za dany rok podatkowy („podatek wyrównawczy w ramach UTPR”) z tytułu kwoty przydzielonej temu państwu członkowskiemu zgodnie z art. 13. Fundusze emerytalne nie podlegają podatkowi wyrównawczemu UTPR. |
Uzasadnienie
Nie wymaga uzasadnienia.
Poprawka 5
Artykuł 12
Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską |
Poprawka KR-u |
Stosowanie zasady UTPR w jurysdykcji ostatecznej jednostki dominującej |
Stosowanie zasady UTPR w jurysdykcji ostatecznej jednostki dominującej |
Jeżeli ostateczna jednostka dominująca grupy przedsiębiorstw wielonarodowych ma siedzibę w jurysdykcji o niskim poziomie opodatkowania, państwa członkowskie zapewniają, aby podmioty kwalifikowane tej grupy mające siedzibę w państwie członkowskim podlegały podatkowi wyrównawczemu w ramach UTPR za dany rok podatkowy oraz z tytułu kwoty przydzielonej temu państwu członkowskiemu zgodnie z art. 13 w odniesieniu do nisko opodatkowanych podmiotów kwalifikowanych, które mają siedzibę w jurysdykcji ostatecznej jednostki dominującej, niezależnie od tego, czy w jurysdykcji tej obowiązuje zasada włączenia dochodu kwalifikowanego do opodatkowania. Podmioty kwalifikowane, które są podmiotami inwestycyjnymi i funduszami emerytalnymi, nie podlegają podatkowi wyrównawczemu w ramach UTPR. |
Jeżeli ostateczna jednostka dominująca grupy przedsiębiorstw wielonarodowych ma siedzibę w jurysdykcji o niskim poziomie opodatkowania, państwa członkowskie zapewniają, aby podmioty kwalifikowane tej grupy mające siedzibę w państwie członkowskim podlegały podatkowi wyrównawczemu w ramach UTPR za dany rok podatkowy oraz z tytułu kwoty przydzielonej temu państwu członkowskiemu zgodnie z art. 13 w odniesieniu do nisko opodatkowanych podmiotów kwalifikowanych, które mają siedzibę w jurysdykcji ostatecznej jednostki dominującej, niezależnie od tego, czy w jurysdykcji tej obowiązuje zasada włączenia dochodu kwalifikowanego do opodatkowania. Fundusze emerytalne nie podlegają podatkowi wyrównawczemu UTPR. |
Uzasadnienie
Nie wymaga uzasadnienia.
Poprawka 6
Artykuł 36 ust. 2 lit. b)
Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską |
Poprawka KR-u |
||||
|
|
Uzasadnienie
Doprecyzowanie tekstu. Nie wymaga uzasadnienia.
Poprawka 7
Artykuł 37 ust. 3 lit. c)
Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską |
Poprawka KR-u |
||||
|
|
Uzasadnienie
Doprecyzowanie tekstu. Nie wymaga uzasadnienia.
Poprawka 8
Artykuł 53a (nowy)
Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską |
Poprawka KR-u |
|
Trzy lata po wejściu w życie niniejszej dyrektywy Komisja Europejska dokonuje przeglądu jej wyników i może zaproponować jej zmianę, w szczególności odnośnie do dostosowania definicji dotyczących progu obrotu i minimalnej stawki podatkowej stosownie do rozwoju sytuacji na szczeblu międzynarodowym. |
Uzasadnienie
Ze względu na to, że podczas opracowywania omawianej dyrektywy nie sporządzono oceny skutków, dla przeanalizowania wyników i konsekwencji jej wdrożenia jeszcze istotniejszy jest przegląd.
II. ZALECENIA POLITYCZNE
EUROPEJSKI KOMITET REGIONÓW
Uwagi ogólne
1. |
Z zadowoleniem przyjmuje wniosek dotyczący dyrektywy Rady w sprawie zapewnienia globalnego minimalnego poziomu opodatkowania grup wielonarodowych w Unii (1). |
2. |
Przypomina, że art. 3 Traktatu o Unii Europejskiej (TUE) dotyczy trwałego rozwoju Europy, którego podstawą jest zrównoważony wzrost gospodarczy, stabilność cen i społeczna gospodarka rynkowa o wysokiej konkurencyjności zmierzająca do pełnego zatrudnienia i postępu społecznego, oraz że art. 113 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE) przewiduje, iż Rada, stanowiąc jednomyślnie, dąży do zapewnienia ustanowienia rynku wewnętrznego i jego funkcjonowania oraz do uniknięcia zakłóceń konkurencji. |
3. |
Uważa, że dotychczasowe prace OECD w zakresie opracowywania środków na rzecz przeciwdziałania erozji bazy podatkowej i przenoszeniu zysków poza UE mogą mieć istotne skutki korzystne również dla społeczności lokalnych i regionalnych, nie tylko dzięki większym dochodom podatkowym dla państw członkowskich, lecz również pod kątem zagwarantowania większej równości i konkurencyjności MŚP, które na szczeblu krajowym i lokalnym podlegają obecnie mniej sprzyjającym warunkom podatkowym, oraz pod kątem zapewnienia pozytywnych skutków dla zatrudnienia i pracowników. |
4. |
Jest przekonany, że przedstawienie wniosku w sprawie minimalnego poziomu opodatkowania jest pierwszym krokiem na drodze do stworzenia jednolitego systemu opodatkowania w UE. Taki system jest bardzo potrzebny, gdyż pozwoli dążyć do odpowiedniej konkurencji przedsiębiorstw na europejskim rynku wewnętrznym, zwiększyć konkurencyjność Europy oraz powstrzymać delokalizację lub arbitralne zamykanie ośrodków produkcyjnych – procesy mające poważne konsekwencje dla pracowników, którzy są zmuszeni do poszukiwania nowego miejsca pracy lub do uciążliwych dojazdów, by nie stracić zatrudnienia. |
5. |
Uważa za absolutnie niezbędne, aby przepisy nie zwiększały obciążeń biurokratycznych dla przedsiębiorstw, hamując w ten sposób rozwój, zwłaszcza w dziedzinie badań naukowych i innowacji oraz neutralności klimatycznej, które mają bardzo istotne znaczenie dla zapewnienia nieodzownej transformacji cyfrowej i ekologicznej. |
Doskonała harmonizacja norm w UE
6. |
Ma nadzieję, że dyrektywa będzie stosowana w sposób harmonijny i spójny w państwach członkowskich UE, również w pełnej zgodności z porozumieniem OECD: brak harmonizacji minimalnych norm podatkowych w UE lub między UE a państwami trzecimi może bowiem wywoływać spory dotyczące podwójnego opodatkowania, wywierając bezpośrednio negatywny wpływ na wiele czołowych przedsiębiorstw na szczeblu światowym oraz potencjalnie oddziałując na ich dostawców (często MŚP), pod względem wpływów z pobranych podatków, pod względem handlu i inwestycji. |
7. |
Uważa za istotne, aby uwagi OECD i dalsze szczegóły techniczne dotyczące modelowych norm zostały włączone do dyrektywy UE w sposób kompleksowy i nie były przedmiotem pośpiesznej transpozycji, przy czym w dalszej perspektywie nie należy wykluczać środków uruchomionych na podstawie rozporządzenia. |
8. |
Podkreśla, że w ostatecznej wersji dyrektywy i podczas jej późniejszego stosowania należy trzymać się wspólnej i jednolitej terminologii. Niektóre z nowych definicji używanych w dyrektywie mogą nie być w pełni dostosowane do definicji już ustalonych w międzynarodowym prawie podatkowym: dla większej pewności prawa zasadnicze znaczenie będzie miało przeprowadzenie kontroli krzyżowej tłumaczenia dyrektywy UE w celu jego precyzyjnego dopasowania do koncepcji prawa podatkowego poszczególnych krajów. |
9. |
Jeśli chodzi o duże grupy krajowe, wzywa do dołożenia wszelkich starań po to, aby zapewnić zgodność nowej minimalnej stawki podatkowej z prawem UE w celu uniknięcia niepewności prawa, i stanowczo zachęca do określenia w miarę możliwości środków upraszczających odnośnie do grup o czysto krajowym charakterze. Obecnie niejasne jest, ile dużych grup o charakterze wyłącznie krajowym znajduje się w UE i jakie byłyby koszty podatkowe i administracyjne takiego środka. |
Kontakty z państwami trzecimi i równe warunki działania w stosunku do nich
10. |
Wyraża nadzieję, że – podczas transpozycji minimalnej stawki podatkowej OECD – UE będzie prowadzić stały dialog z globalnymi partnerami i egzekwować swe wytyczne polityczne, tak aby przedsiębiorstwa europejskie nie znalazły się w sytuacji, w której będą musiały przestrzegać surowszych przepisów od bezpośrednich konkurentów, co skazałoby UE na mniej otwarte otoczenie biznesowe, niższy wzrost gospodarczy, mniejszą liczbę miejsc pracy i mniej zdolności i zasobów, by reagować na wyzwania związane z innowacją. Uważa w szczególności, że brak udziału USA w filarze 1 może narazić na szwank równowagę całego porozumienia OECD oraz realizację jego celu. |
11. |
Wzywa UE do uważnego monitorowania wpływu wprowadzenia systemu filaru 2 na zachowanie inwestorów i przedsiębiorstw, aby zrozumieć, w jaki sposób nowe przepisy będą oddziaływać na inwestycje, miejsca pracy, wzrost, handel lub ciężar podatków. Monitorowanie jest niezbędne dla uniknięcia negatywnych skutków dla pracowników (z powodu niższych wynagrodzeń), konsumentów (z powodu wyższych cen) lub udziałowców (z powodu niższych dywidend). Ponieważ fundamentalne znaczenie ma to, by wszyscy główni partnerzy handlowi UE stosowali minimalną stawkę podatkową, państwa trzecie muszą się dostosować do przepisów międzynarodowych, tak aby przedsiębiorstwa UE nie podlegały surowszemu systemowi niż inne i nie były zdane na nieskoordynowany system globalny. |
12. |
Podkreśla, że zasada niedostatecznie opodatkowanych płatności (UTPR) może w pewnym stopniu załagodzić nierówne warunki działania dla przedsiębiorstw, lecz nie rozwiązuje w pełni problemu, zwłaszcza dlatego, że jest bardzo złożona w praktyce i może zmniejszyć atrakcyjność UE, na przykład w zakresie działalności badawczo-rozwojowej lub inwestycji w transformację energetyczną i klimatyczną. |
13. |
Uważa, że należy uniknąć sytuacji, w której przedsiębiorstwa z UE podlegałyby podwójnemu opodatkowaniu, na przykład ze względu na brak koordynacji między europejską inicjatywą dotyczącą przeciwdziałaniu erozji bazy podatkowej i przenoszeniu zysków (BEPS) lub europejską zasadą włączenia dochodu do opodatkowania (IIR) a amerykańskimi systemami BEAT czy też GILTI. |
Harmonizacja z zachętami i innymi przepisami podatkowymi UE
14. |
Zaleca, by w związku ze znacznym obniżeniem opodatkowania zysków przedsiębiorstw na poziomie europejskim (o połowę w ciągu ostatnich 25 lat) rozpoczęto ocenę przyjętych w ostatniej dekadzie licznych środków mających przeciwdziałać unikaniu opodatkowania i oceniono ich efektywność, skuteczność, spójność i wartość dodaną dla UE pod względem dochodu podatkowego (w tym sposób, w jaki państwa członkowskie wdrożyły te przepisy w swoich działaniach audytowych). |
15. |
Apeluje do Komisji, by zastanowiła się, czy mechanizm rozstrzygania sporów UE z 2017 r. może zostać wykorzystany odnośnie do filaru 2, czy też konieczne są zmiany. |
16. |
Jest zdania, że Komisja i organy podatkowe państw członkowskich powinny zaktualizować i przeformułować swoje systemy podatkowe w sposób gwarantujący, że nadal będą one pobudzać innowacje (zielone), wzrost i zatrudnienie. W ostatnich dziesięcioleciach państwa opracowały i wdrożyły szereg podatków krajowych i wiele zachęt zmierzających do ożywienia zatrudnienia i innowacji w gospodarkach lokalnych. Nowszym i istotniejszym zjawiskiem jest zwiększenie zachęt podatkowych opracowanych specjalnie w celu wspierania ochrony klimatu, bezpieczeństwa dostaw energii oraz badań i rozwoju w ramach Europejskiego Zielonego Ładu: po wprowadzeniu dyrektywy niektóre zachęty podatkowe stosowane obecnie w państwach członkowskich nie będą już możliwe lub staną się mniej atrakcyjne z punktu widzenia inwestycji. W związku z tym wskazane byłoby, aby Komisja przygotowała przewodnik wyjaśniający, w jaki sposób opracować przyszłe zachęty podatkowe zgodnie z wymogami filaru 2 (np. zachęty oferujące ulgi podatkowe dotyczące wynagrodzeń lub składek na ubezpieczenie społeczne dla naukowców lub systemy przyspieszonej amortyzacji sprzyjające inwestycjom). |
17. |
Sądzi, że państwa członkowskie UE muszą zapewnić jeszcze zachęty podatkowe w celu przyciągnięcia inwestycji zagranicznych, pod warunkiem że pobudzą one działalność gospodarki realnej dzięki zatrudnieniu większej liczby pracowników, zwiększeniu wynagrodzenia pracowników lub inwestycjom w rzeczowe aktywa trwałe: pod względem czynników produkcji w swych łańcuchach wartości przedsiębiorstwa wielonarodowe polegają również na lokalnych MŚP i ich obecność może przynieść dalsze pozytywne skutki dla lokalnego otoczenia biznesowego. |
18. |
Popiera postulat środowiska przedsiębiorców dotyczący wprowadzenia etapu testowania przewidzianych kar, np. w pierwszym roku wdrażania, tak aby umożliwić wszystkim przedsiębiorstwom niezbędne zapoznanie się z nowymi przepisami i by kary zastosowane wobec przedsiębiorstw nieprzestrzegających przepisów były proporcjonalne i nie dotyczyły podmiotów, w których przypadku niezgodność wynika z opóźnień w dostosowaniu procedur, a nie z konkretnego zamiaru popełnienia czynu zabronionego. |
19. |
Co się tyczy wymogów przekazywania informacji, proponuje, by informacje dotyczące przedsiębiorstw były przekazywane wyłącznie w drodze oficjalnej wymiany między organami administracji podatkowej z zachowaniem ścisłej poufności i odpowiednich warunków wykorzystywania tych danych, aby zapobiec niekontrolowanemu wyciekowi informacji szczególnie chronionych i spełnić wymogi przejrzystości zgodnie z zaleceniem Rady OECD dotyczącym wspólnego podejścia do oficjalnie wspieranych kredytów eksportowych oraz środowiskowego i społecznego badania due diligence. |
20. |
Życzyłby sobie, by wprowadzono uproszczenia administracyjne mogące obniżyć koszty dostosowania się do nowych przepisów, w przypadku zarówno przedsiębiorstw, jak i organów podatkowych: należy bowiem dołożyć wszelkich starań w celu utrzymania obciążeń administracyjnych na jak najniższym poziomie. Stosunkowo proste przepisy mogą nie tylko skrócić niezbędny okres przejściowy, lecz również ułatwić przedsiębiorstwom zapoznanie się z nowymi przepisami oraz weryfikację przez organy podatkowe rzeczywistego zastosowania nowych przepisów. |
Bruksela, dnia 28 kwietnia 2022 r.
Przewodniczący Europejskiego Komitetu Regionów
Apostolos TZITZIKOSTAS
(1) COM(2021) 823 final.
5.8.2022 |
PL |
Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej |
C 301/51 |
Opinia Europejskiego Komitetu Regionów – Europejska strategia na rzecz szkół wyższych
(2022/C 301/09)
|
ZALECENIA POLITYCZNE
EUROPEJSKI KOMITET REGIONÓW,
1. |
Z zadowoleniem przyjmuje zaangażowanie UE na rzecz doskonałości w edukacji i jej wspieranie. Podkreśla w związku z tym ważną rolę Europejskiej strategii na rzecz szkół wyższych w kontekście pakietu dotyczącego szkolnictwa wyższego, który umożliwi utworzenie europejskiego obszaru edukacji do 2025 r. |
2. |
Podkreśla, że cywilizację, która wzmacnia wartości demokratyczne w Europie, można utrzymać jedynie pod warunkiem inwestowania w kapitał ludzki. Doskonały system edukacji, zasadzający się na silnych uniwersytetach, stanowi podstawę uczenia się przez całe życie. |
3. |
Podkreśla znaczenie poprawy jakości nauczania i badań naukowych w europejskich szkołach wyższych oraz zapewnienia dostępności, na szczeblu lokalnym i regionalnym, niezbędnego wsparcia dla osiągnięcia konkretnych celów tej strategicznej ambicji. |
4. |
Uznaje wiodącą rolę szkół wyższych w społeczeństwie oraz ich wkład w zrównoważony, odporny, inkluzywny i oparty na wartościach demokratycznych rozwój zarówno państw członkowskich, jak i lokalnych społeczności i regionów. Rola szkół wyższych jest tym bardziej istotna w sytuacjach kryzysowych, w których mogą one pomóc w przezwyciężeniu kryzysu i sprzyjać pokryzysowej odbudowie (1). |
5. |
Podkreśla, że uniwersytety odgrywają główną rolę w reagowaniu na globalne wyzwania. UE od dawna podkreśla, że na uniwersytetach trzeba ściślej powiązać ze sobą sfery badań naukowych, nauczania, uczenia się i innowacji, a jednocześnie lepiej finansować instytucje szkolnictwa wyższego w celu skonsolidowania niezbędnego poziomu jakości. Uniwersytety, jako źródło nowej wiedzy badawczej i podmioty promujące innowację, pełnią zasadniczą funkcję w szukaniu rozwiązań dla pilnych problemów społecznych, wskazanych w ramach misji UE. |
6. |
Zwraca uwagę na fakt, że szkoły wyższe należy postrzegać jako zasadniczy element kultury europejskiej oraz że różnorodność sektora akademickiego, obejmującego m.in. instytucje edukacyjne, instytuty badawcze i wyższe szkoły zawodowe, jest atutem strategicznym. |
7. |
Zauważa, że obecność szkół wyższych na poziomie lokalnym i regionalnym w większości przypadków stanowi znaczną przewagę konkurencyjną dla społeczności, w których szkoły te funkcjonuj (2). Na przykład inwestorzy są zainteresowani społecznościami dysponującymi wysoko wykwalifikowaną siłą roboczą i korzystają z możliwości współpracy ze środowiskiem akademickim oraz transferu technologii i wiedzy fachowej ze szkół wyższych do sektora przedsiębiorstw; możliwości takie przyciągają inwestorów. Obecność szkoły wyższej generuje również znaczne dochody w lokalnych społecznościach (3), ponieważ studenci, nauczyciele i inni pracownicy wydają na miejscu znaczne kwoty (pod względem konsumpcji istnieje znaczący efekt mnożnikowy generowany przez szkoły wyższe). Oprócz tych ekonomicznie wymiernych korzyści, obecność szkół wyższych tworzy na poziomie lokalnym klimat kosmopolityczny, charakteryzujący się obecnością międzynarodowych studentów i nauczycieli, a także m.in. wartościami tolerancji oraz różnorodności kulturowej, religijnej i etnicznej (4). |
8. |
Z zadowoleniem przyjmuje wielopoziomowe podejście zaproponowane w Europejskiej strategii na rzecz szkół wyższych, które przewiduje dostosowanie celów polityki publicznej i inwestycji na poziomie europejskim, krajowym, regionalnym i lokalnym. Podkreśla jednak, że dla opracowania i wdrożenia idealnego modelu akademickiego w przyszłości korzystny byłby silniejszy wymiar lokalny i regionalny. |
9. |
Podkreśla znaczenie tworzenia partnerstw strategicznych między władzami lokalnymi i regionalnymi a szkołami wyższymi, w tym przy opracowywaniu lokalnych i regionalnych strategii rozwoju. Uniwersytety odgrywają główną rolę w rozwijaniu ekosystemów, które są nastawione na konkretny obszar i dla których regionalne strategie inteligentnej specjalizacji stworzyły dobrą podstawę. |
10. |
Zwraca uwagę, że władze lokalne i regionalne mogą wspierać szkoły wyższe poprzez tworzenie i poprawianie warunków związanych z kontekstem lokalnym i regionalnym (dostęp do wszelkiej infrastruktury i usług, jakość życia, środowisko sprzyjające włączeniu społecznemu itp.), które mogą zwiększyć konkurencyjność szkół wyższych na rynku światowym. |
11. |
Podkreśla, że w Europie istnieje już doskonała tradycja współpracy między szkołami wyższymi z różnych państw członkowskich w ramach programu ERASMUS+ i że należy ją kontynuować. |
12. |
Zauważa, że rola szkół wyższych w społeczeństwie ewoluuje i że pełnią one nowe funkcje oprócz funkcji tradycyjnych obejmujących edukację i badania naukowe (5). Obecnie szkoły wyższe określają się jako kluczowe podmioty, zwłaszcza w dziedzinie innowacji technologicznych i społecznych, przedsiębiorczości i transferu technologii do gospodarki. Nie trzymają się na uboczu wobec społeczności i społeczeństwa, lecz stają się podmiotami, które mogą znacząco przyczynić się do rozwiązania problemów społecznych (6). |
13. |
Podkreśla, że szkoły wyższe są kluczowymi podmiotami w promowaniu celów o zasadniczym znaczeniu dla UE, takich jak transformacja ekologiczna i cyfrowa. Dysponują one dużą wiedzą fachową w tych dziedzinach, a jednocześnie mogą wdrażać i rozpowszechniać odpowiednie dobre praktyki wśród społeczności lokalnych, w których działają. |
14. |
Zauważa, że szkoły wyższe mogą zapewnić metody i narzędzia, by rozwiązać szereg poważnych problemów, przed którymi stoi UE, takich jak drenaż mózgów (7) i odpływ ludności z obszarów wiejskich. Negatywne skutki tego zjawiska oraz znaczenie cyrkulacji talentów są ściśle powiązane ze współpracą i partnerstwami między szkołami wyższymi, władzami lokalnymi i regionalnymi, przedsiębiorstwami i społeczeństwem obywatelskim. Podkreśla, że trzeba znacznie zintensyfikować starania, aby zmniejszyć opóźnienia w zakresie wiedzy i innowacji w Europie oraz usunąć przepaść innowacyjną między Europą a USA. |
15. |
Podkreśla znaczenie stałego i zakrojonego na szeroką skalę rejestrowania i stosowania najlepszych praktyk na szczeblu lokalnym i regionalnym we współpracy między władzami lokalnymi i regionalnymi a szkołami wyższymi. W tym kontekście priorytetem władz lokalnych i regionalnych w państwach członkowskich jest utworzenie ponadnarodowych sieci mających na celu rozpowszechnianie dobrych praktyk i szerokie zaangażowanie zainteresowanych stron z sektora szkolnictwa wyższego. Tego rodzaju sieci mogłyby być brane pod uwagę w kontekście Europejskiej strategii na rzecz szkół wyższych. |
16. |
Zwraca uwagę na fakt, że szkoły wyższe stoją w obliczu poważnych wyzwań i przeszkód w tym procesie transformacji i przejmowania nowych obowiązków. Trudności finansowe najprawdopodobniej wystąpią we wszystkich państwach członkowskich. W związku z tym Komitet proponuje opracowanie strategii inwestycyjnej uwzględniającej finansowanie na szczeblu regionalnym, krajowym i europejskim oraz wzywa do uwzględnienia współpracy między sektorem publicznym, prywatnym i nienastawionym na zysk w celu wzmocnienia potencjału europejskich szkół wyższych. KR zauważa również, że istnieją wyzwania związane z poziomem autonomii akademickiej lub z ingerencją polityczną w ważne decyzje dotyczące finansowania szkół wyższych, rekrutacji i wyboru nauczycieli, wolności wypowiedzi oraz wyboru tematów i ukierunkowania działań badawczych, możliwości swobodnej komunikacji, bez cenzury wyników badań itp. |
17. |
Podkreśla znaczenie aktywnego zaangażowania władz lokalnych i regionalnych w państwach członkowskich w zwiększanie różnorodności ekosystemów lokalnych i regionalnych oraz wspieranie współpracy i zaufania między różnymi środowiskami. Komitet zwraca uwagę, że na poziomie lokalnym i regionalnym szkoły wyższe należy postrzegać jako część szerszych ekosystemów obejmujących wiele różnych zainteresowanych stron (8). Aby szkoły wyższe były w stanie zapewnić nowe umiejętności pozwalające na kreatywne rozwiązywanie problemów, korzystanie z technologii lub skuteczną komunikację społeczną, niezbędna jest ich współpraca z odpowiednimi podmiotami lokalnymi. |
18. |
Zauważa, że pogłębienie współpracy ponadnarodowej między szkołami wyższymi i rozwój europejskiego wymiaru szkolnictwa wyższego to kluczowe priorytety Europejskiej strategii na rzecz szkół wyższych. W związku z tym Komitet uważa, że władze lokalne i regionalne mogą podjąć działania wspierające, w stosownych przypadkach, ponadnarodową współpracę akademicką (inicjatywa dotycząca europejskich szkół wyższych w ramach programu Erasmus+ jest ważnym narzędziem w tej dziedzinie dla sojuszy akademickich mających na celu doskonałość). Władze lokalne i regionalne mogą poprzeć//przyjąć praktyki zaproponowane w strategii, takie jak inicjatywa dotycząca europejskiej legitymacji studenckiej. Legitymacja ta mogłaby być uznawana nie tylko na szczeblu uniwersyteckim, ale również w kontekście stosunków między, z jednej strony, studentami, naukowcami i nauczycielami z innego kraju, a z drugiej strony, administracją lokalną (np. zezwolenia na pobyt, bilety na transport publiczny i wstęp do muzeów). |
19. |
Podkreśla, że w ramach Europejskiej strategii na rzecz szkół wyższych władze lokalne i regionalne w państwach członkowskich muszą działać jako podmioty ułatwiające współpracę różnych zainteresowanych stron na poziomie lokalnym wokół inicjatyw i projektów będących przedmiotem zainteresowania szkół wyższych. KR zauważa również, że w wielu państwach członkowskich władze samorządowe nie ponoszą bezpośredniej odpowiedzialności za finansowanie szkół wyższych. Mogą one jednak ułatwiać finansowanie szkół wyższych i ich inicjatyw z różnych funduszy, tworząc synergie na poziomie lokalnym i regionalnym. |
20. |
Widzi potrzebę przekształcenia programów studiów przez uniwersytety w celu jak najskuteczniejszego reagowania na szybki postęp technologiczny, transformację ekologiczną i cyfrową oraz zmiany strukturalne na europejskich rynkach pracy, wymagające nowych umiejętności (9). KR podkreśla również, że władze lokalne i regionalne mogą odegrać ważną rolę w tym procesie przekształcania programów nauczania i rozwijania nowych umiejętności. Podkreśla jednocześnie, że choć uniwersytety w znacznym stopniu przyczyniają się do zwiększenia szans na zatrudnienie i do konkurencyjności gospodarczej w zglobalizowanej gospodarce, to szkolnictwo wyższe musi zachować swój autonomiczny charakter. |
21. |
Podkreśla rolę władz lokalnych i regionalnych w tworzeniu i wzmacnianiu ekosystemów lokalnych i regionalnych, które sprzyjają aktywnej współpracy i tworzeniu sieci kontaktów między władzami szczebla niższego niż krajowy, przedsiębiorstwami, przemysłem i szkołami wyższymi. Władze lokalne i regionalne muszą działać jako inicjatorzy i moderatorzy tych ekosystemów, określając możliwości współpracy, przydzielając różne zasoby, w tym finansowe, niezbędne do tworzenia sieci kontaktów i współpracy oraz wspierając tworzenie struktur takich jak klastry edukacyjne na szczeblu lokalnym lub regionalnym. Te ostatnie są doskonałymi narzędziami i czynnikami dialogu i współpracy między głównymi podmiotami kształcenia formalnego – prowadzonych w celu wspierania młodych ludzi w szkoleniu zawodowym. W oparciu o te klastry edukacyjne władze lokalne i regionalne mogą, we współpracy z innymi podmiotami ekosystemu, wdrożyć takie instrumenty, jak fundusze na innowacje, minidotacje dla przedsiębiorstw typu start-up w kilku kluczowych obszarach itp. |
22. |
Uważa, że sposób, w jaki studenci muszą dziś uczyć się, jest niekiedy całkowicie inny niż w przeszłości. Należy im zapewnić możliwość stosowania koncepcji teoretycznych w rzeczywistych sytuacjach i rozwiązywania problemów odczuwanych w ich społecznościach lokalnych i regionalnych. Władze lokalne i regionalne mogą ułatwiać, we współpracy ze szkołami wyższymi i innymi podmiotami lokalnego i regionalnego ekosystemu, takie doświadczenia edukacyjne, na przykład poprzez wspieranie żywych laboratoriów, przekazywanie studentom do analizy kwestii polityki publicznej, opracowywanie wspólnych projektów strategicznych z korzyścią dla społeczności lub ułatwianie współpracy z innymi zainteresowanymi stronami w społeczności lokalnej i regionalnej. |
23. |
Uważa, że władze lokalne i regionalne, we współpracy ze szkołami wyższymi i innymi podmiotami w ekosystemie lokalnym lub regionalnym, mogą znacząco wspierać młodych przedsiębiorców, w tym studentów lub absolwentów, ułatwiając im dostęp do kluczowych zasobów przeznaczonych na innowacje. Wielu młodych ludzi i studentów potrzebuje zasobów, takich jak laboratoria, nowe technologie, nowe połączenia, aby rozwijać projekty biznesowe lub produkty i usługi. Władze lokalne i regionalne mogą, we współpracy z innymi podmiotami dysponującymi takimi zasobami, ułatwiać młodym przedsiębiorcom dostęp do zasobów potrzebnych do innowacji (miejsca, szkolenia, doradztwo itp.). |
24. |
Podkreśla, że władze lokalne i regionalne mogą rozwijać inteligentne stosunki ze szkołami wyższymi z myślą o rozwoju społeczności lokalnej i regionalnej. Ważne jest, aby szkoły wyższe tworzyły wiedzę i świadczyły usługi z korzyścią dla społeczności, w których prowadzą działalność Władze lokalne i regionalne mają możliwość ułatwienia tych stosunków poprzez ustanowienie programów stałego angażowania szkół wyższych w rozwiązywanie problemów lokalnych i regionalnych, z którymi borykają się społeczności, poprzez korzystanie z akademickich usług doradczych i eksperckich oraz rozpowszechnianie nowych najlepszych praktyk, tak aby więcej społeczności i organów publicznych mogło je wdrożyć. Publiczne uznawanie i propagowanie takiego uczestnictwa szkół wyższych odgrywa również szczególnie ważną rolę w legitymizacji różnorodnych akademickich lub zawodowych ścieżek rozwoju i zachęca szkoły wyższe do promowania udziału nauczycieli, naukowców i studentów w życiu lokalnym. |
25. |
Podkreśla, że obecność szkół wyższych może w równym stopniu przynieść korzyści różnym społecznościom lokalnym i regionalnym, niezależnie od ich wielkości. Władze lokalne mogą wnieść znaczący wkład w rozwój i atrakcyjność szkół wyższych, tworząc warunki dla wysokiej jakości życia oraz propagując postawy i zachowania sprzyjające tolerancji, włączeniu społecznemu, wielokulturowości i bezpieczeństwu w przestrzeni publicznej. Szkoły wyższe mogą podejmować pewne działania i zakładać filie nie tylko w dużych ośrodkach miejskich, ale również w średnich i małych miastach. Władze lokalne i regionalne mogą sprzyjać tworzeniu oddziałów uczelni lub instytucji badawczych w tych mniejszych społecznościach poprzez wspieranie i wdrażanie różnych środków, takich jak dostępne możliwości zakwaterowania dla studentów, możliwość korzystania z budynków publicznych do celów nauczania, badań i rozpowszechniania wiedzy, opracowywanie wskaźników dobrej jakości życia i wykorzystywanie pewnych atutów, których nie oferują duże ośrodki miejskie. |
26. |
Uważa, że transformację cyfrową na szczeblu lokalnym i regionalnym można przyspieszyć dzięki współpracy ze szkołami wyższymi i pełnemu wykorzystaniu ich zasobów w tej dziedzinie. W ramach swoich kontaktów z władzami lokalnymi i regionalnymi szkoły wyższe mogą udzielać porad lub wdrażać strategie transformacji cyfrowej na poziomie lokalnym lub regionalnym. Jeśli chodzi o umiejętności cyfrowe, szkoły wyższe, we współpracy z samorządami lokalnymi, mogą oferować ogólnodostępne kursy krótkoterminowe lub szkolenia skupiające się na określonych grupach zagrożonych wykluczeniem (takich jak osoby starsze lub nisko wykwalifikowane). |
27. |
Uważa, że władze lokalne i regionalne mogą wspierać rozwój kampusów hybrydowych w celu stymulowania procesu transformacji cyfrowej w społecznościach i w szkołach wyższych, zapewniając równe szanse, promując integrację społeczną, zwiększając konkurencyjność młodych ludzi na rynku pracy, wzmacniając pracę z młodzieżą, brak dyskryminacji i zrozumienie międzykulturowe. W kampusach hybrydowych należy zwrócić uwagę na komunikację w celu zapewnienia równości szans i przenikania informacji, tak aby były one rzeczywiście dostępne dla wszystkich kwalifikujących się młodych ludzi, zwłaszcza tych mieszkających w regionach peryferyjnych. Mogą również wspierać finansowo otwarcie takich kampusów dla różnych podmiotów danej społeczności, w tym grup zagrożonych lub znajdujących się w niekorzystnej sytuacji, młodych ludzi znajdujących się w trudnej sytuacji i zagrożonych, takich jak młodzież NEET, młodzi bezrobotni, kobiety, uchodźcy, osoby z niepełnosprawnością, emeryci itp. Polityka UE i państw członkowskich musi priorytetowo traktować włączenie młodzieży zagrożonej ryzykiem. |
28. |
Podkreśla, że szkoły wyższe dysponują znaczną wiedzą i umiejętnościami w dziedzinie transformacji ekologicznej. Mogą one również stanowić wzór dobrych praktyk, odgrywają rolę edukacyjną i informacyjną w ramach tej transformacji. Szkoły wyższe, we współpracy z władzami lokalnymi i regionalnymi, mogą rozwijać zielone kampusy i aktywnie uczestniczyć w procesach rewitalizacji obszarów miejskich, oferując społeczności takie kampusy lub budynki modelowe z punktu widzenia efektywności energetycznej lub ekoprojektu. |
29. |
Z zadowoleniem przyjmuje włączenie jasnego planu działania, rocznych wskaźników i poziomów odniesienia na potrzeby wdrażania strategii, o co apelował już KR, aby oceniać postępy w realizacji celów europejskiego obszaru edukacji. Zwraca jednak uwagę na potrzebę powiązania utworzenia Europejskiego Centrum Monitorowania Sektora Szkolnictwa Wyższego z wymiarem lokalnym i regionalnym, co umożliwiłoby wykorzystanie europejskiej tablicy wyników również na poziomem lokalnym i regionalnym. |
30. |
Zauważa, że władze lokalne i regionalne mogą wspierać europejskie szkoły wyższe w ich wysiłkach na rzecz umiędzynarodowienia i promowania roli Unii Europejskiej na arenie międzynarodowej. Polegałoby to na wspieraniu udziału europejskich szkół wyższych w ambitnych ponadnarodowych sojuszach mających na celu rozwój długoterminowej współpracy systemowej w zakresie doskonałej edukacji oraz doskonałych badań naukowych i innowacji, a także zapewnianie stałych możliwości mobilności studentów, nauczycieli, naukowców i pracowników. |
Bruksela, dnia 28 kwietnia 2022 r.
Przewodniczący Europejskiego Komitetu Regionów
Apostolos TZITZIKOSTAS
(1) Howard, G., Weinstein, R., Yang, Y. (2021), Do universities improve local economic resilience? [Czy uniwersytety przyczyniają się do poprawy lokalnej odporności gospodarczej?], IZA DP nr 4422, dostępne na stronie internetowej: https://docs.iza.org/dp14422.pdf.
(2) Fonseca, L., Nieth, L. (2021), The role of universities in regional development strategies: A comparison across actors and policy stages [„Rola szkół wyższych w strategiach rozwoju regionalnego: porównanie podmiotów i sytuacji na wszystkich etapach kształtowania polityki”], European Urban and Regional Studies, 22 (3); Goddard, J, Puukka, J. (2008), The engagement of higher education institutions in regional development: an overview of the opportunities and challenges [„Zaangażowanie instytucji szkolnictwa wyższego w rozwój regionalny: przegląd możliwości i wyzwań”], Higher Education Management and Policy, 20(2), ss. 11–41.
(3) Chirca, A., Lazar, D.T. (2021), Cluj-Napoca without students: an estimation of the gap in the city’s economy [„Kluż-Napoka bez studentów: szacowana utrata dochodów dla gospodarki miasta”], Transylvanian Review of Administrative Sciences, 66E, ss. 44–59.
(4) Goddard, J., Vallance, P. (2014), The university and the city [„Szkoła wyższa i miasto”], Higher Education, 68(2), ss. 319–321.
(5) Liddle J., Addidle G.D. (2022), The Changing Role of Universities in Society: Key Influences in The Role of Universities and HEIs in the Vulnerability Agenda. Rethinking University-Community Policy Connections [„Zmiana roli szkół wyższych w społeczeństwie: główne wpływy na rolę uniwersytetów i instytucji szkolnictwa wyższego w strategii przeciwdziałania podatności na zagrożenia. Ponowne przemyślenie strategicznych powiązań między szkołami wyższymi a społecznościami”]. Palgrave Macmillan, Cham. https://doi.org/10.1007/978-3-030-89086-5_3.
(6) Myklebust, J.P., Smidt, H. (2021), What is the role of universities in global upskilling? [„Jaka jest rola szkół wyższych w podnoszeniu kwalifikacji na poziomie światowym?”], University World News, dostępne online: https://www.universityworldnews.com/post.php?story=20210129110449887.
(7) Hammerbauer, M., Pavletić, P., Vespa, M. (2021) Brain drain in higher education in European context [„Drenaż mózgów w szkolnictwie wyższym w kontekście europejskim”] sprawozdanie końcowe – ESC41, dostępne online: https://www.esu-online.org/wp-content/uploads/2021/03/Brain-Drain-final-report-ESC41-Google-Docs.pdf.
(8) Reichert, S. (2019), The Role of Universities in Regional Innovation Ecosystems [„Rola uniwersytetów w regionalnych ekosystemach innowacji”], badanie Europejskiego Stowarzyszenia Uniwersytetów, dostępne online: https://www.eua.eu/downloads/publications/eua%20innovation%20ecosystem%20report_final_digital.pdf.
(9) Jackson, N. J. (2011) Learning for a complex world: A lifewide concept of learning, education and personal development [„Uczenie się dla złożonego świata: koncepcja uczenia się, edukacji i rozwoju osobistego, która obejmuje wszystkie aspekty życia”]. Bloomington, w: Author House; Williams, S., Dodd, L. J., Steele, C., & Randall, R. (2015), A systematic review of current understandings of employability [„Systematyczny przegląd obecnych koncepcji w zakresie szans na zatrudnienie”], Journal of Education and Work, t. 29, nr 8, ss. 877–901.
5.8.2022 |
PL |
Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej |
C 301/56 |
Opinia Europejskiego Komitetu Regionów – Przyszła pomoc państwa w UE w sektorze rolnictwa, leśnictwa i na obszarach wiejskich
(2022/C 301/10)
|
ZALECENIA POLITYCZNE
EUROPEJSKI KOMITET REGIONÓW
1. |
Przyjmuje z zadowoleniem niedawno przedstawione wnioski Komisji Europejskiej dotyczące przyznawania pomocy państwa dla rolnictwa, które będą obowiązywać od dnia 1 stycznia 2023 r. |
2. |
Przypomina, że art. 107 ust. 1 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej stanowi – wprowadzając jednocześnie pewne odstępstwa – iż pomoc państwa przyznawana przedsiębiorstwom jest niezgodna z rynkiem wewnętrznym, jeśli mogłaby zakłócić konkurencję między państwami członkowskimi. |
3. |
Przypomina, że w przypadku sektora rolnictwa, leśnictwa, a także obszarów wiejskich Komisja ocenia, czy występuje tego rodzaju zakłócenie, opierając analizę na wytycznych dotyczących przyznawania pomocy państwa w sektorze rolnictwa, leśnictwa i na obszarach wiejskich, oraz że wytyczne te obejmują okres programowania 2014–2022. |
4. |
Podkreśla, że art. 81 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1305/2013 (1) w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich stanowi, że finansowanie działań nieobjętych załącznikiem I do TFUE musi być realizowane z uwzględnieniem zasad pomocy państwa. |
5. |
Zaznacza, że tego rodzaju dostosowanie przewiduje, że okres obowiązywania zasad pomocy państwa jest zgodny z okresem obowiązywania zasad dotyczących rozwoju obszarów wiejskich. |
6. |
Odnotowuje, że w tym celu w 2019 r. Komisja rozpoczęła konsultacje, których wyniki przedstawiono w dokumencie roboczym SWD(2021) 107 final (2). |
7. |
Przypomina, że w międzyczasie Parlament i Rada UE przyjęły rozporządzenia w sprawie nowej WPR, w szczególności rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/2115 (3) ustanawiające przepisy dotyczące wsparcia planów strategicznych, z uwzględnieniem opinii Komitetu Regionów w sprawie nowej wspólnej polityki rolnej (WPR). |
8. |
Podkreśla, że nowe wnioski dotyczące przyznawania pomocy państwa muszą uwzględniać nową WPR i nadal być z nią zgodne. |
9. |
Zaznacza, że gospodarstwa rolne będą zobowiązane do wdrożenia strategii Zielonego Ładu, w szczególności strategii na rzecz bioróżnorodności i strategii „Od pola do stołu”. |
10. |
Zwraca uwagę, że zasadnicze znaczenie ma towarzyszenie gospodarstwom rolnym i leśnym w zielonej transformacji, zwłaszcza mniejszym przedsiębiorstwom zlokalizowanym na obszarach strategicznych, które to przedsiębiorstwa odgrywają przede wszystkim rolę ochronną na danym terytorium. |
11. |
Wzywa Komisję do wprowadzenia wymogu, by produkty importowane spełniały europejskie normy produkcji oraz zasady wzajemności lub klauzuli „lustrzanej”, tak jak się tego wymaga od producentów z UE. |
12. |
Zwraca się do Komisji o zwiększenie liczby kontroli na granicach oraz wprowadzenie wymogu stosowania procedur takich jak schładzanie przywożonego produktu. |
13. |
Przypomina, że wypowiedział się już na temat obu strategii: w opinii „Bioróżnorodne miasta i regiony w okresie po 2020 r. w kontekście 15. Konferencji Stron Konwencji Narodów Zjednoczonych o różnorodności biologicznej (CBD COP15) oraz unijnej strategii na rzecz bioróżnorodności 2030” (4) oraz w opinii „Od producenta do konsumenta (od pola do stołu) – wymiar lokalny i regionalny” (5). |
14. |
Podkreśla kluczową rolę władz lokalnych w określaniu i prowadzeniu niektórych procedur dotyczących rekompensaty związanej z niektórymi rodzajami pomocy, w szczególności związanej z zarządzaniem ryzykiem w rolnictwie. |
15. |
Przypomina, że regiony, powiaty i gminy nie tylko uczestniczą w określaniu krajowych planów strategicznych przewidzianych w rozporządzeniu (UE) 2021/2115, ale są również beneficjentami interwencji na rzecz rozwoju obszarów wiejskich i przyczyniają się do zdefiniowania podejścia oddolnego przewidzianego w inicjatywie LEADER. |
16. |
Odnotowuje, że w latach 2014–2019 pomoc państwa przyznana w sektorze rolnym na szczeblu europejskim zmniejszyła się z 7,6 mld do 6 mld EUR, ale wzrosła w okresie pandemii COVID-19. |
17. |
Podkreśla, że w tym okresie gospodarstwa rolne i sektor leśny oraz rolno-spożywczy nigdy nie zaprzestały produkcji, zapewniając bezpieczeństwo dostaw, tak jak przewidziano w art. 39 TFUE. |
18. |
Podkreśla, że wojna między Rosją a Ukrainą doprowadziła do niestabilności na rynkach surowców i zaopatrzenia w żywność. |
19. |
Podkreśla rolę, jaką w tym względzie powinna odgrywać WPR, jeśli chodzi o samowystarczalność i zapewnienie bezpieczeństwa żywnościowego. |
20. |
Przypomina, że tego rodzaju dostawy były również możliwe dzięki sposobności korzystania z pomocy określonej ad hoc przez Komisję w związku z kryzysem gospodarczym spowodowanym pandemią COVID-19. |
21. |
Zauważa ponadto, że większość pomocy państwa, z wyłączeniem szczególnej pomocy w związku z kryzysem COVID-19, została przyznana głównie w ramach planów rozwoju obszarów wiejskich, w szczególności w odniesieniu do środków wykraczających poza cele określone w załączniku I do Traktatu (produkty rolne). |
22. |
Przyjmuje do wiadomości, że procedura włączania pomocy państwa do programu rozwoju obszarów wiejskich okazała się skomplikowana. |
23. |
Zauważa, że chociaż rozporządzenie (UE) nr 1305/2013 dotyczące wsparcia EFRROW na rzecz osiągnięcia celów dotyczących rozwoju obszarów wiejskich oraz wytyczne dotyczące przyznawania pomocy państwa w sektorach rolnym, leśnym i na obszarach wiejskich na lata 2014–2020 są bardzo podobne, interwencje na rzecz rozwoju obszarów wiejskich nie zawsze w pełni pokrywają się z zasadami pomocy państwa. |
24. |
Odnotowuje, że konsultacje rozpoczęte przez Komisję ujawniły pewne aspekty obecnych zasad pomocy państwa, które stały się już nieaktualne. |
25. |
Podkreśla, że głównym celem pozostaje zapewnienie równych warunków działania wszystkim przedsiębiorstwom w Unii Europejskiej. |
26. |
Zauważa, że niektóre działania należy utrzymać i dostosować, w szczególności w odniesieniu do zarządzania ryzykiem. |
27. |
Odnotowuje, że pomoc dla sektora leśnego była w przeważającej mierze wykorzystywana na interwencje w zakresie rozwoju obszarów wiejskich oraz że z uwagi na ważną rolę lasów konieczne będzie ułatwienie wdrażania pomocy. |
28. |
Uważa, że konieczne jest wspieranie w zielonej transformacji gospodarstw rolnych i leśnych, zwłaszcza mikroprzedsiębiorstw, drobnych lokalnych producentów rolnych i krótkich łańcuchów dostaw żywności, które – również w świetle dużego wzrostu cen żywności i kosztów nakładów, takich jak energia i nawozy, nasilającego się wskutek wojny w Ukrainie – same nie byłyby w stanie poradzić sobie z konsekwencjami zachodzących zdarzeń. W związku z tym z zadowoleniem przyjmuje komunikat Komisji Europejskiej w sprawie ochrony bezpieczeństwa żywnościowego i wzmocnienia odporności systemów żywnościowych. |
29. |
Trzeba ujednolicić kryteria dotyczące obowiązków informacyjnych i promocyjnych, w szczególności w odniesieniu do terminów zgłaszania programów pomocy podlegających rozporządzeniom w sprawie wyłączeń grupowych. |
30. |
Podkreśla, że przyjęta właśnie reforma WPR opiera się na zasadzie pomocniczości, w związku z czym ważne jest, aby zasady pomocy państwa również były zgodne z tą zasadą, a przy tym nie osłabiały konkurencji między rolnikami w różnych państwach członkowskich. |
31. |
Uważa, że zasadnicze znaczenie ma zachowanie tej zasady pomocniczości, zwłaszcza w odniesieniu do roli odgrywanej przez władze lokalne, znajdujące się najbliżej podmiotów terytorialnych nieodzownych w zarządzaniu działaniami na szczeblu lokalnym. |
Proponuje zatem, by:
Uproszczenie
32. |
Nie zobowiązywać państw członkowskich do zgłaszania co roku zdarzeń porównywalnych do klęsk żywiołowych, epizootii, chorób roślin lub porażenia agrofagiem, gdyż – jeżeli te zdarzenia zostały uznane za takie przez organy krajowe – nie wymagają dodatkowego zgłaszania Komisji. |
33. |
Nie zobowiązywać państw członkowskich do publikowania informacji na temat indywidualnych beneficjentów pomocy w wysokości poniżej 75 000 EUR na produkcję rolną i poniżej 500 000 EUR – na przetwarzanie i wprowadzanie do obrotu produktów rolnych. |
34. |
Nie komplikować procedur związanych z częścią wspólnej oceny dotyczącą zgłoszonej pomocy. |
35. |
Zapewnić możliwość przyznawania pomocy inwestycyjnej na mocy rozporządzenia w sprawie wyłączeń grupowych w rolnictwie (GBER) (6), nawet odnośnie do produktów z jednego sektora, w szczególności gdy taka pomoc ma na celu zrekompensowanie skutków zdarzeń porównywalnych z klęskami żywiołowymi lub wyrównanie szkód spowodowanych przez choroby zwierząt i roślin lub agrofagi. |
36. |
Kierować się zasadą pojedynczego punktu kontaktowego przy zgłaszaniu pomocy państwa w ramach krajowych planów strategicznych, o których mowa w rozporządzeniu (UE) 2021/2115. |
37. |
Określić lex specialis w odniesieniu do stosowania rozporządzenia w sprawie pomocy de minimis w rolnictwie ze względu na duże różnice między sektorem rolnym a innymi sektorami. Komitet zwraca się szczególnie o zwiększenie pułapu pomocy de minimis do 50 tys. EUR w okresie trzyletnim oraz o wyznaczenie kwoty (na przykład 1 000 EUR), poniżej której wyklucza się zastosowanie rozporządzenia w sprawie pomocy de minimis (bardzo niewielkie kwoty pomocy). |
38. |
Zmienić rozporządzenie w sprawie pomocy de minimis w odniesieniu do sektora rolnego w celu jego uproszczenia, a zwłaszcza w celu zniesienia kontroli wymogu dotyczącego jednego przedsiębiorstwa. |
39. |
Pozostawić w gestii państw członkowskich zdefiniowanie przedsiębiorstwa znajdującego się w trudnej sytuacji. |
40. |
Uprościć procedury administracyjne dotyczące pomocy dla władz lokalnych, zwłaszcza jeśli są one beneficjentami środków pomocy państwa. W szczególności Komitet wnosi o to, aby te władze nie były klasyfikowane jak duże przedsiębiorstwa. |
41. |
Określić prostsze procedury, tak by to przede wszystkim władze lokalne i regionalne mogły zarządzać potrzebami i sytuacjami nadzwyczajnymi na danym obszarze. |
42. |
Uprościć procedury przyznawania pomocy państwa na działania reklamowe i promocyjne, w szczególności uznać, że ogólne instytucjonalne działania promocyjne nieodnoszące się do konkretnych marek i niezachęcające konsumentów do zakupu danego produktu NIE stanowią pomocy państwa. |
43. |
Jeśli chodzi o uproszczone formy kosztów, są one do tej pory zgodne z zasadami pomocy państwa tylko wówczas, gdy przewidują je środki pomocy współfinansowane ze źródeł Unii Europejskiej. Komitet wzywa, by stosowanie uproszczonych metod rozliczania kosztów było możliwe niezależnie od istnienia współfinansowania europejskiego. Wydaje się, że nie ma wiarygodnego uzasadnienia dla dalszego stosowania różnych metod rozliczania kosztów kwalifikujących się w zależności od źródła finansowania programu. |
Zazielenianie
44. |
Wspierać gospodarstwa rolne i leśne, zwłaszcza mikroprzedsiębiorstwa, w zielonej transformacji. |
45. |
Zagwarantować odpowiednią elastyczność stosowania zasad pomocy państwa w przypadku kryzysu, takiego jak ten związany z COVID-19 i wojną w Ukrainie, poprzez ustanowienie odpowiednich i spójnych pułapów pomocy, aby zapewnić rolnikom możliwość dalszej produkcji środków spożywczych, a konsumentom – możliwość korzystania z uczciwych cen detalicznych przy jednoczesnym uproszczeniu procedur wdrażania i przyznawania pomocy oraz zmniejszeniu formalności administracyjnych, zwłaszcza odnośnie do beneficjentów końcowych. |
46. |
Uprościć niektóre procedury przyznawania pomocy państwa na inwestycje w produkcję energii ze źródeł odnawialnych, w szczególności odnośnie do skali efektu zachęty: |
47. |
Wprowadzić wyższe wskaźniki inwestycji dla MŚP działających w sektorze rolnictwa i inwestujących w transformację ekologiczną. |
48. |
Przyznać pomoc ad hoc dla rolnictwa regeneratywnego w celu wynagrodzenia rolników za to ważne zadanie. |
49. |
Uważa, że rozdrobnienie gospodarstw rolnych jest negatywnym czynnikiem uniemożliwiającym utrzymanie się na rynku i rozpoczęcie zielonej transformacji, do której dąży się w rolnictwie. |
Spójność terytorialna
50. |
Uważa, że niezbędne jest przedefiniowanie pojęcia MŚP w sektorze rolnym poprzez zmianę definicji mikroprzedsiębiorstw określonej w załączniku I art. 2 ust. 3 rozporządzenia (UE) nr 702/2014, tak by dostosować ją specjalnie do sektora rolnego, biorąc pod uwagę jego specyfikę, w związku z czym proponuje, by zdefiniować nowy rodzaj mikroprzedsiębiorstw działających w rolnictwie. |
51. |
Wspierać małe i średnie przedsiębiorstwa rolne i leśne na obszarach górskich i śródlądowych oraz w regionach najbardziej oddalonych ze względu na odgrywaną przez nie rolę ochronną na danym terytorium. |
52. |
Nagradzać za konserwację i ochronę siedlisk te MŚP w sektorze rolnym, które spełniają parametry określone w punkcie 50 i które znajdują się na obszarach górskich lub śródlądowych lub na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania określonych przez państwa członkowskie w krajowych planach strategicznych. |
53. |
Apeluje również o umożliwienie gospodarstwom usytuowanym w regionach wysokogórskich zakupu gruntów powyżej limitu 10 % całkowitych wydatków kwalifikowalnych danej operacji, jak określono w art. 73 ust. 3 lit. c) rozporządzenia (UE) 2021/2115, aby umożliwić scalanie gruntów niezbędne do utrzymania ich aktywności gospodarczej oraz wykonywania zadań w zakresie ochrony danego terytorium. |
54. |
Umożliwić sektorowi leśnemu korzystanie z procedury zwolnienia z obowiązku zgłaszania – także w przypadku działań innych niż te podejmowane w ramach krajowych planów strategicznych. |
55. |
Uznać domyślnie – również w przypadku sektora leśnego – że działania w zakresie infrastruktury NIE stanowią pomocy, jeżeli dotyczą inwestycji nieprodukcyjnych. |
56. |
Zmienić obecne przepisy dotyczące zarządzania ryzykiem, w szczególności poprzez obniżenie progu szkód do 20 % na potrzeby definicji zdarzeń porównywalnych do klęsk żywiołowych, jak przewidziano w rozporządzeniu (UE) 2021/2115. |
57. |
Przewidzieć podwyższenie progu odszkodowania w przypadku ubezpieczeń preferencyjnych oraz innych narzędzi zarządzania ryzykiem, zgodnie z art. 76 rozporządzenia (UE) 2021/2115. Próg ten powinien być kompatybilny z utrzymaniem obecnego poziomu kosztów ubezpieczenia dla gospodarstw rolnych. |
58. |
Zwolnić z obowiązku zgłaszania pomoc przyznawaną z tytułu odszkodowania za szkody spowodowane przez zwierzęta znajdujące się pod ochroną. |
59. |
Przewidzieć odszkodowania za utratę dochodów w przypadku tego rodzaju szkód, tak jak w przypadku szkód powodujących utratę narzędzi produkcyjnych. |
60. |
Oprócz odszkodowań za szkody spowodowane przez zwierzęta chronione należy także przewidzieć odszkodowania w przypadku innych zwierząt, pozostawiając definicję takich zwierząt władzom krajowym, regionalnym i lokalnym z uwagi na różną częstotliwość ich występowania w różnych krajach. |
61. |
NIE uznawać za pomoc instytucjonalnych działań promocyjnych nieodnoszących się do konkretnych marek. |
62. |
Należy zapewnić odpowiednie wsparcie w zakładaniu przedsiębiorstw prowadzących działalność pozarolniczą na obszarach wiejskich. Chodzi o dostosowanie ograniczonej kwoty pomocy do podobnego pułapu przewidzianego odnośnie do zakładania przedsiębiorstw rolnych (100 000 EUR). Nie ma powodu do różnicowania, które byłoby niekorzystne z punktu widzenia dywersyfikacji w kierunku przedsiębiorstw pozarolniczych, gdyż są to jednak bardzo niewielkie kwoty. |
63. |
Aby pomóc MŚP korzystającym z projektów rozwoju lokalnego kierowanego przez społeczność (RLKS) lub projektów grup operacyjnych, Komitet wzywa do:
|
Bruksela, dnia 28 kwietnia 2022 r.
Przewodniczący Europejskiego Komitetu Regionów
Apostolos TZITZIKOSTAS
(1) Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1305/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) i uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 1698/2005 (Dz.U. L 347 z 20.12.2013, s. 487).
(2) Zob. dokument roboczy służb Komisji „Ocena instrumentów mających zastosowanie do pomocy państwa w sektorach rolnictwa i leśnictwa oraz na obszarach wiejskich”.
(3) Zob. rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/2115 z dnia 2 grudnia 2021 r. ustanawiające przepisy dotyczące wsparcia planów strategicznych sporządzanych przez państwa członkowskie w ramach wspólnej polityki rolnej (planów strategicznych WPR) i finansowanych z Europejskiego Funduszu Rolniczego Gwarancji (EFRG) i z Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) oraz uchylające rozporządzenia (UE) nr 1305/2013 i (UE) nr 1307/2013 (Dz.U. L 435 z 6.12.2021, s. 1).
(4) Dz.U. C 440 z 18.12.2020, s. 20.
(5) Dz.U. C 37 z 2.2.2021, s. 22.
(6) Rozporządzenie Komisji (UE) nr 702/2014 z dnia 25 czerwca 2014 r. uznające niektóre kategorie pomocy w sektorach rolnym i leśnym oraz na obszarach wiejskich za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (Dz.U. L 193 z 1.7.2014, s. 1).
5.8.2022 |
PL |
Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej |
C 301/61 |
Opinia Europejskiego Komitetu Regionów – Strategia leśna UE 2030
(2022/C 301/11)
|
ZALECENIA POLITYCZNE
EUROPEJSKI KOMITET REGIONÓW (KR)
Uwagi ogólne
1. |
Z zadowoleniem przyjmuje to, że w strategii leśnej UE ustanawia się ramy polityczne dotyczące gospodarowania lasami europejskimi i ich ochrony w celu poprawy usług ekosystemowych, zagwarantowania źródeł utrzymania, zwłaszcza na obszarach wiejskich, i przyczynienia się do rozwoju biogospodarki leśnej, której podstawą byłaby zrównoważona gospodarka leśna będąca wielofunkcyjnym narzędziem opartym na przyrodzie. Wszystkie te cele trzeba osiągnąć, łącząc w planie do 2030 r. środki regulacyjne z finansowymi. |
2. |
Uważa, że strategia leśna UE 2030, zastępująca strategię leśną przyjętą w 2013 r. (1) i ocenioną w 2018 r. (2), ustanawia ramy europejskiej współpracy w dziedzinie lasów. Podkreśla się w niej kluczową rolę zrównoważonej gospodarki leśnej dla zapewnienia obywatelkom i obywatelom dobrostanu i źródeł utrzymania, a także dla ochrony różnorodności biologicznej i ekosystemów odpornych na zmianę klimatu. |
3. |
Odnosi się pozytywnie do oceny i korekty pewnych okazjonalnych praktyk leśnych w określonych regionach w celu ochrony różnorodności biologicznej, a także jakości gleby i wody oraz zwiększenia odporności na zakłócenia wynikające ze zmiany klimatu (deficyt wody, huragany, śnieg, agrofagi i pożary lasów). |
4. |
Uznaje kluczową rolę ekosystemu leśnego w Europejskim Zielonym Ładzie (3), Europejskim Pakcie na rzecz Klimatu (4), Europejskim prawie o klimacie (5) oraz unijnej strategii na rzecz bioróżnorodności 2030 (6) i podkreśla, że różne sektory związane z leśnictwem, w tym sektory wykorzystujące niezwiązane z pozyskiwaniem zasobów korzyści płynące z lasów, mogą i powinny wnosić wkład w zrównoważoną, neutralną dla klimatu i konkurencyjną pod względem społeczno-gospodarczym biogospodarkę o obiegu zamkniętym. |
5. |
Odnotowuje, że sektor leśnictwa został wyłączony z pierwszego sprawozdania platformy ekspertów ds. kryteriów środowiskowych europejskiej systematyki ze względu na fakt, że lasy są sektorem wrażliwym, w którym trudno jest znaleźć równowagę między różnymi potrzebami i interesami zainteresowanych stron. Zauważa również, że opinia ekspertów nie jest wiążąca dla Komisji Europejskiej. |
6. |
Wzywa Komisję, by dążyła do celów związanych z klimatem, różnorodnością biologiczną i biogospodarką leśną – będących jednym z podstawowych filarów Europejskiego Zielonego Ładu – w sposób zrównoważony i sprawiedliwy pod względem środowiskowym, społecznym i gospodarczym. |
7. |
Zaznacza, że państwa członkowskie i władze lokalne i regionalne posiadające kompetencje w dziedzinie leśnictwa opracowały i wdrożyły krajowe lub regionalne strategie, polityki, programy i narzędzia w zakresie zrównoważonej gospodarki leśnej, w związku z czym podkreśla wagę współpracy i konstruktywnego dialogu między państwami członkowskimi, Komisją, zainteresowanymi stronami i społeczeństwem obywatelskim zajmującym się kwestią lasów. |
8. |
Zaznacza, że lasy przynoszą liczne korzyści całemu społeczeństwu dzięki oferowaniu pełnego zakresu usług ekosystemowych, w tym usług niezwiązanych z pozyskiwaniem zasobów, w związku z czym decyzje związane z lasami są ważne dla szerokich grup obywatelek i obywateli oraz dla zarządców lasów. |
Potrzeba rozwinięcia dialogu z zainteresowanymi stronami z sektora leśnego władzami lokalnymi i regionalnymi, państwami członkowskimi i Komisją
9. |
Uważa, że wyznaczenie ram i wspólnych celów na szczeblu europejskim jest bardzo pozytywnym posunięciem, lecz wzywa do wystrzegania się wszelkiego osłabienia pomocniczości i roli państw członkowskich w tej dziedzinie ze względu na różnorodność lasów w Europie, oraz do przyjęcia bardziej dostosowanego podejścia regionalnego. KR podziela również pogląd, że choć traktaty nie wymieniają polityki leśnej wśród wyraźnych kompetencji Unii, to UE posiada szeroki zakres kompetencji w powiązanych kwestiach, które zostały wykorzystane w tekstach prawnych dotyczących leśnictwa. |
10. |
Zwraca również uwagę na to, że gospodarka leśna ma znaczący wpływ zwłaszcza na obszary słabo zaludnione i regiony oddalone, gdzie stanowi podstawowe źródło utrzymania. |
11. |
Zaleca rozwijanie komunikacji, dialogu i udziału państw członkowskich, władz lokalnych i regionalnych oraz podmiotów tego sektora (właścicieli publicznych i prywatnych, stowarzyszeń branżowych, przedsiębiorstw działających w przemyśle związanym z leśnictwem, ekspertów w dziedzinie ochrony przyrody, badaczy, w tym klimatologów, itp.) na etapie przygotowywania dokumentów. Uważa bowiem, że dotychczasowa debata w istniejących organach uczestniczących jest ograniczona i wymaga poprawy, podobnie jak uczyniono w przypadku wcześniejszych strategii, w celu osiągnięcia jak największego konsensusu wśród wszystkich stron zainteresowanych korzyściami płynącymi z naszych lasów. Przedłożono jednak dokument końcowy, argumentując, że spora część jego treści została już ujęta w strategii na rzecz bioróżnorodności. |
12. |
Zaleca, by zainteresowane strony, na które szczególnie wpływają środki przewidziane w strategii leśnej UE (władze lokalne i regionalne, społeczeństwo obywatelskie i przedsiębiorstwa), uczestniczyły w jej realizacji, przy czym należy ograniczać do minimum obciążenia administracyjne, zwłaszcza dla właścicieli lasów i przedsiębiorstw, a także dla władz lokalnych i regionalnych. |
Potrzeba osiągnięcia konsensusu na szczeblu europejskim
13. |
Wyraża ubolewanie z powodu braku konsensusu politycznego w UE, ponieważ w ostatnich tygodniach/miesiącach można było zaobserwować nasilenie się krytyki wobec obecnego kształtu strategii leśnej UE w oświadczeniach organów wspólnotowych, takich jak Europejski Komitet Ekonomiczno-Społeczny (opinia NAT/831 w sprawie nowej strategii leśnej UE 2030 (7)), różnych władz krajowych i regionalnych, popierających je partii politycznych, posłów do Parlamentu Europejskiego z rozmaitych ugrupowań politycznych oraz przedstawicieli sektora leśnego (stowarzyszeń publicznych i prywatnych właścicieli lasów, organów administracji ds. lasów we władzach lokalnych i regionalnych, stowarzyszeń przedsiębiorców oraz krajowych i regionalnych platform sektorowych). |
14. |
Wyraża ubolewanie z powodu niezgodności z przyjętymi podczas niemieckiego przewodnictwa w Radzie UE konkluzjami Rady w sprawie ściślejszej, przyszłej współpracy w UE. Zaproponowano podejście odgórne bez odpowiedniego uwzględnienia istniejących struktur (np. inwentaryzacji stanu lasu na szczeblu regionalnym/krajowym), wraz ze specyfikacjami i środkami pochodzącymi wyłącznie od Komisji, która nie odpowiada za politykę leśną i bez wystarczającego udziału właściwego komitetu doradczego. |
15. |
Uznaje ogólne cele strategii leśnej UE polegające na zapewnieniu dobrych praktyk gospodarki leśnej w państwach członkowskich oraz we władzach lokalnych i regionalnych, lecz zwraca uwagę Komisji na potrzebę znalezienia równowagi między funkcjami środowiskowymi, społecznymi i gospodarczymi gospodarki leśnej, włączając w to ochronę jako opcję tej gospodarki, a także podkreśla znaczenie poszanowania i utrzymania różnorodności lasów oraz praktyk w zakresie planowania i zrównoważonej gospodarki leśnej, jak również okresów rotacji w państwach członkowskich i pośród władz lokalnych i regionalnych. |
16. |
Zauważa, że w przypadku kluczowych podmiotów sektora leśnego (właścicieli prywatnych i publicznych, specjalistów, przedsiębiorstw i znacznej części środowiska naukowego w dziedzinie leśnictwa) podejście przyjęte w strategii leśnej UE nie odpowiada w pełni realiom w terenie. Świadczy to o tym, że praktyki w zakresie zrównoważonej gospodarki leśnej nie zmierzają we właściwym kierunku, w związku z czym należy je radykalnie zmienić. |
17. |
Dostrzega, że dane wskazują na spadek różnorodności biologicznej na niektórych obszarach, a także na niewłaściwy stan ochrony siedlisk należących do sieci Natura 2000, również ze względu na brak odpowiednich ram zachęt dla zarządców (ceny, wynagrodzenie za efekty zewnętrzne, dostosowane regionalnie i racjonalne ramy regulacyjne). Są to kluczowe aspekty, którymi należy zająć się w strategii leśnej UE, przydzielając dodatkowe zasoby z budżetów UE i państw członkowskich. Apeluje o ściślejszą współpracę na rzecz wspierania odtwarzania ekosystemów, obejmującą cele dotyczące odtwarzania zniszczonych ekosystemów leśnych. |
18. |
Jest zdania, że leśnictwo wielofunkcyjne jest głęboko zakorzenioną w przeważającej większości regionów metodą zrównoważonego gospodarowania lasami, zwłaszcza w regionach najbardziej dotkniętych skutkami zmiany klimatu, i że na ogół właściciele i specjaliści zarządzający lasami opowiadają się za ochroną różnorodności biologicznej i pozostałych usług ekosystemowych lasów oraz za zmniejszeniem zagrożenia wynikającego z pożarów lasów i częstości ich występowania. Dążą jednocześnie do zwiększenia ich odporności, żywotności i wzrostu, dzięki czemu wnoszą aktywny wkład w gospodarkę leśną i źródła utrzymania na obszarach wiejskich. |
19. |
Zaleca o wiele bardziej systemowe podejście uwzględniające różnorodność i złożoność zrównoważonej gospodarki leśnej, ze wskaźnikami wykraczającymi poza wskaźnik pozyskania i przyrostu, prawa własności i realia, z którymi borykają się właściciele, specjaliści, przedsiębiorstwa publiczne i prywatne oraz władze lokalne i regionalne, a także osiągnięcia europejskiego sektora leśnego w dziedzinie zrównoważonego rozwoju. Ponadto uznaje, że ochrona lasów na niektórych obszarach nie może być oddzielona od wsparcia, w tym ekonomicznego, dla aktywnego i zrównoważonego gospodarowania mającego na celu maksymalizację pozytywnych efektów zewnętrznych usług ekosystemowych i unikanie degradacji, w tym środowiskowej, wynikającej z porzucania obszarów leśnych. |
20. |
W kontekście bioróżnorodności należy zaznaczyć, że niektóre z regionów najbardziej oddalonych dysponują lasami pierwotnymi, tropikalnymi i subtropikalnymi, które są jedynym w swoim rodzaju laboratorium badań naukowych, specjalizacji i innowacji (np. badania farmaceutyczne i wykorzystanie wyciągów roślinnych). Różnorodność biologiczna w tych regionach stanowi prawie 80 % różnorodności biologicznej Europy i ma zasadnicze znaczenie dla równowagi ekologicznej naszej planety. Władze lokalne i regionalne stoją na straży tego bezcennego bogactwa i muszą posiadać odpowiednie wsparcie w celu jego ochrony i zarządzania nim. |
21. |
Uważa, że chociaż strategia leśna UE jest ściśle powiązana ze strategią na rzecz bioróżnorodności i może de facto zapewniać spójność w tym względzie, należałoby przyjąć inne, bardziej inkluzywne i systemowe podejście w celu skutecznego i konsekwentnego dostosowania podejmowanych w jej ramach działań do założeń wspólnej polityki w dziedzinie transformacji ekologicznej i zmiany klimatu, tak aby osiągnąć cele środowiskowe, społeczne i związane ze wzrostem UE, w tym z zielonym zatrudnieniem. Należy przy tym zadbać o to, by strategia leśna spełniała niezbędny wymóg spójności między odpowiednimi politykami UE mającymi wpływ na zrównoważoną gospodarkę leśną, i wspierać potencjalny wkład sektora w cele zrównoważonego rozwoju zapisane w Europejskim Zielonym Ładzie i ich realizację. |
W służbach Komisji potrzebna jest większa horyzontalność
22. |
Pozytywnie ocenia strategię leśną UE, która jest owocem wspólnych prac DG AGRI, ENV i CLIMA, lecz zaleca również zaangażowanie różnych działów Komisji prowadzących prace w sektorze leśnym (DG GROW, ENER, REGIO) w celu uwzględnienia wszystkich aspektów i konsekwencji społecznych, gospodarczych i środowiskowych z systemowej i zintegrowanej perspektywy. W przeciwnym razie przyjęte podejście może okazać się niekompletne i stronnicze. |
23. |
Rekomenduje jasne określenie roli Stałego Komitetu ds. Leśnictwa jako kluczowego podmiotu w strategii leśnej UE, aby dać szansę na przedstawienie poglądów sektora i innych kluczowych zainteresowanych stron i by możliwe było aktywne wykorzystywanie lasów w różnych regionach UE. |
24. |
Zaleca również uwzględnienie aspektu rzeźby terenu, gdyż konieczne są zarówno innowacje, jak i inwestycje w infrastrukturę w celu ułatwienia logistyki i umożliwienia cyfryzacji modernizującej łańcuchy wartości oparte na lasach, które to łańcuchy są zabezpieczeniem przed porzucaniem zasobów i wyludnieniem. Konieczny jest również odpowiedni system zachęt. |
Rola szczebla lokalnego i regionalnego
25. |
Zaleca uznanie terytorialnego wymiaru lasów takiego jak użytkowanie gruntów (wzrost o 43 %), gdyż w dużej mierze położone są one w regionach wyludnionych (w głębi lądu: obszary górskie, o chłodnym klimacie, obszary zalewowe, o ubogiej glebie), w sposób łączący politykę gospodarowania gruntami z polityką przeciwdziałania wyludnianiu prowadzoną przez państwa członkowskie oraz władze regionalne i lokalne. |
26. |
Uważa, że należy uznawać zasadę pomocniczości, ale przy tym także kompetencje dzielone w odniesieniu do lasów ze względu na istnienie niejednorodnych przepisów dotyczących ochrony środowiska i krajobrazu, które mają wpływ na politykę leśną, biorąc pod uwagę wielorakie wytyczne dotyczące lasów, w tym m.in. praktyk leśnych, oraz zróżnicowany stan pokrywy leśnej w państwach członkowskich w związku z różnorodnością biologiczną, społeczną, gospodarczą i kulturową lasów w różnych regionach UE. |
27. |
Podkreśla, że główne aspekty strategii leśnej UE powinny wskazywać zasady uzgodnione na szczeblu europejskim. Musi jednak istnieć możliwość określenia na szczeblu krajowym środków niezbędnych do osiągnięcia celów, tak aby były one zgodne ze strategiami politycznymi i przepisami władz lokalnych i regionalnych posiadających kompetencje w dziedzinie leśnictwa. Podkreśla, że zrównoważona gospodarka leśna, konkurencyjność i rentowność całego sektora oraz odpowiednia spójność polityki są gwarancją ochrony lasów. |
Aby sprostać głównym wyzwaniom UE, konieczna jest zgodność między funkcjami środowiskowymi, społecznymi i gospodarczymi lasów
28. |
Uważa, że w strategii leśnej UE trzeba w wystarczającym stopniu uwzględnić znaczenie pełnego zakresu leśnych produktów i usług ekosystemowych, w związku z czym strategia na rzecz biogospodarki oraz zrównoważona gospodarka leśna powinny zapewniać równowagę między różnymi funkcjami lasów, w tym świadczeniem różnych usług ekosystemowych. Jeżeli kładzie się nacisk wyłącznie na jeden aspekt, równowaga ulega zachwianiu. |
29. |
Podkreśla, że w 2018 r. w UE sektor leśny (gospodarowanie i pozyskiwanie drewna, przetwórstwo przemysłowe drewna i papieru) oferował bezpośrednie zatrudnienie 2,1 mln osób, generując wartość dodaną brutto w wysokości 109,855 mld EUR. Ponadto 1,2 mln osób pracowało przy produkcji mebli drewnianych i drukowaniu papieru, co odpowiadało za wartość dodaną brutto w wysokości odpowiednio 25 i 31 mld EUR. W 2018 r. w sektorach związanych z leśnictwem prowadziło działalność 397 tys. przedsiębiorstw, co stanowiło 15 % przedsiębiorstw produkcyjnych. Do tego należy dodać, że bioenergia, budownictwo drewniane i leśne pożytki niedrzewne zapewniały dodatkowe 4 mln miejsc pracy. |
30. |
Odnotowuje, że podstawowymi elementami strategii leśnej UE są ochrona różnorodności biologicznej, odtwarzanie ekosystemów i rozwój pochłaniaczy dwutlenku węgla, lecz jedną z najbardziej problematycznych kwestii jest brak spójności z celami klimatycznymi i celami zrównoważonego wzrostu społeczno-gospodarczego. |
31. |
Podkreśla społeczny wymiar lasów w UE, ponieważ 60 % ich powierzchni stanowi własność prywatną i należy do ponad 16 mln właścicieli, z których zdecydowana większość to właściciele małych lasów położonych we wszystkich regionach (średnio o powierzchni 13 hektarów na właściciela). |
32. |
Opowiada się za tym, by zasady zrównoważonej gospodarki leśnej uwzględniały zrównoważony rozwój z całościowej perspektywy, tzn. ekologicznej, gospodarczej i społecznej. W związku z tym zrównoważoną gospodarkę leśną należy rozumieć jako lepszy sposób zarządzania poprzez ochronę bądź ochrony poprzez zarządzanie i tym samym jako metodę zniesienia rzekomej dychotomii między ochroną a zarządzaniem, która jest bardziej zakorzeniona w dyskursie politycznym niż w rzeczywistej praktyce gospodarowania w terenie. |
33. |
Zwraca uwagę, że lasy będące własnością władz lokalnych i regionalnych stanowią około 14 % (22 mln ha) całkowitej powierzchni zadrzewionej. Władze lokalne i regionalne są nie tylko właścicielami lasów, lecz również zarządzają i zawiadują realizacją polityki i budżetem w sektorze leśnym, egzekwują przepisy i udzielają wsparcia w zakresie zrównoważonej gospodarki leśnej właścicielom prywatnym, podlegającym zawsze polityce leśnej leżącej w gestii państw członkowskich, a także wspierają inicjatywy UE wynikające z różnych kierunków polityki sektorowej, starając się stale pogodzić funkcje środowiskowe, społeczne i gospodarcze lasów. |
34. |
Stwierdza, że podczas dyskusji towarzyszącej temu procesowi wyłania się błędna dychotomia między funkcjami środowiskowymi i społeczno-gospodarczymi lasów, co powoduje stronniczość i odwodzi od zasadniczego celu, którym jest zrównoważony rozwój: ochrona zdrowia lasów w perspektywie długoterminowej, zdolność radzenia sobie z kryzysem klimatycznym za pomocą odpornych ekosystemów, zrównoważona gospodarka zasobami oraz odpowiedzialne i wydajne przetwarzanie produktów sektora leśnego w celu zapewnienia dobrostanu i stylu życia milionom obywateli europejskich. |
35. |
Zaleca poprawienie treści strategii leśnej UE odnośnie do niektórych celów środowiskowych (woda, gleba, krajobraz) i większe podkreślenie kluczowego wkładu, jaki produkty leśne – zarządzane i przetwarzane przemysłowo w zrównoważony sposób – wnoszą w biogospodarkę będącą podstawowym filarem Europejskiego Zielonego Ładu. Z tego względu ważne jest finansowanie procesów innowacyjnych pod względem technologicznym w celu wzmocnienia przede wszystkim przedsiębiorstw zajmujących się obróbką pierwotną, które są najsłabszym ogniwem łańcucha leśno-drzewnego, a które mają jednocześnie największy potencjał w zakresie wykorzystywania zasobów lokalnych. |
36. |
Poleca położenie większego nacisku na definicje i środki stosowane w zrównoważonej gospodarce leśnej mające na celu poprawę obiegu wody i ochrony gleby, zwłaszcza w ekosystemach śródziemnomorskich i górskich. Odnotowuje, że należy ulepszyć wskaźniki z myślą o poprawie zrównoważonego zarządzania lasami, co jest warunkiem wstępnym zdolności lasów do świadczenia usług ekosystemowych w perspektywie długoterminowej. |
37. |
Zaleca ponowne określenie celów z myślą o większym wyeksponowaniu kwestii zapewnienia trwałej równowagi i zgodności między środowiskowymi, społecznymi i gospodarczymi funkcjami lasów opartymi na zrównoważonej gospodarce leśnej i wielofunkcyjności w różnych regionach leśnych (lasy borealne, kontynentalne, śródziemnomorskie, górskie, miejskie). Nie można przy tym odstąpić od ochrony różnorodności biologicznej i innych usług środowiskowych. |
38. |
Uważa, że w strategii leśnej trzeba położyć większy nacisk na promowanie równości płci w sektorze leśnym. Zgodnie z nową strategią UE na rzecz równouprawnienia płci z marca 2020 r. należy wspierać bardziej sprawiedliwe uczestnictwo w wymiarze płci na rynku pracy, tak aby sektor leśny mógł w pełni wykorzystać swój potencjał. |
39. |
Rekomenduje podkreślenie roli lasów na obszarach najbardziej oddalonych, górskich lub znajdujących się w niekorzystnym położeniu, na których odsetek terenów zalesionych jest wyższy i istnieje większe ryzyko wyludnienia, a także na których oparte na lasach łańcuchy wartości są głównym źródłem zatrudnienia i działalności gospodarczej związanej z pozyskiwaniem i wstępnym przetwarzaniem zasobów leśnych. |
40. |
Stwierdza, że znaczenie lasów w rozwoju biogospodarki o obiegu zamkniętym przedstawia się raczej z perspektywy ryzyka niż szansy, i zwraca uwagę na ważną rolę, jaką produkty ekologiczne mogą odegrać w dekarbonizacji dzięki ograniczeniu zużycia paliw i surowców pochodzących z wydobycia zasobów kopalnych, co jest jednym z głównych celów wytyczonych przez Komisję. Dekarbonizacja musi jednak uwzględniać ocenę cyklu życia produktów leśnych i dawać pierwszeństwo wytwarzaniu produktów o długiej żywotności. |
41. |
Zaleca promowanie lokalnego przetwarzania produktów drzewnych i niedrzewnych produktów leśnych w celu zmniejszenia wpływu na środowisko. |
42. |
Z zadowoleniem przyjmuje zalecenie panelu obywatelskiego Konferencji w sprawie przyszłości Europy wzywające do zwrócenia szczególnej uwagi na ponowne zalesianie wyeksploatowanych lub zniszczonych lasów oraz zalesianie obszarów o zdegradowanej glebie, a także na promowanie bardziej odpowiedzialnych rozwiązań na rzecz lepszego wykorzystania drewna (8). |
43. |
Zaleca ponowne wyznaczenie celów i synergii strategii leśnej UE ze strategią dotyczącą biogospodarki z 2012 r., zmienioną w 2018 r. (9), w sposób uwzględniający i promujący zarówno produkty leśne z drewna (nie tylko drewno budowlane, lecz również biokompozyty i biopaliwa do biorafinerii oraz produkty o wysokiej wartości dodanej dla przemysłu chemicznego, spożywczego i perfumeryjno-kosmetycznego), jak i leśne pożytki niedrzewne (korek, grzyby, dzikie owoce, rośliny aromatyczne i lecznicze, żywice), z uwzględnieniem ich wkładu w łagodzenie zmiany klimatu jako pochłaniaczy dwutlenku węgla w ich pełnym cyklu życia oraz efektu zastępowania innych materiałów emitujących duże ilości gazów cieplarnianych. |
44. |
Zaleca ponowne określenie celów i synergii z nowym planem działania UE dotyczącym gospodarki o obiegu zamkniętym z 2020 r. (10), który jest podstawą Europejskiego Zielonego Ładu, tak by położyć nacisk na odzyskiwanie i recykling produktów leśnych we wszystkich łańcuchach przetwarzania i odzysku odpadów. |
45. |
Zaleca ustanowienie systemu przekazywania dobrych praktyk z większości przedsiębiorstw (optymalne, racjonalne i odpowiedzialne gospodarowanie zasobami, certyfikacja łańcucha kontroli pochodzenia produktu, ekoprojekt, efektywność energetyczna, odzysk materiałów lub energii z odpadów) do całego sektora przemysłowego opartego na leśnictwie. |
46. |
Podkreśla, że cele strategii leśnej UE powinny uznawać znaczenie lasów nie tylko jako pochłaniaczy dwutlenku węgla, ale również jako zasobów węgla, które można by zwiększyć, wnosząc istotny wkład w realizację unijnego celu osiągnięcia neutralności klimatycznej do 2050 r. Zwraca uwagę, że wpływ zastępowania innych materiałów przez produkty leśne powinien brać pod uwagę pełny wpływ cyklu życia w celu uwzględnienia całkowitego potencjału sektora leśnego w zakresie łagodzenia zmiany klimatu. Ponadto wraz ze starzeniem się lasów spada ich wydajność jako pochłaniaczy netto dwutlenku węgla. |
47. |
Zaleca sporządzenie jasnych definicji lasów, w których odróżniono by przynajmniej nigdy niezagospodarowane lasy pierwotne (0,7 % całości) od lasów zagospodarowanych w przeszłości i porzuconych w ostatnich dziesięcioleciach, tak by skuteczniej chronić lasy pierwotne, położone przede wszystkim w niektórych regionach Europy Środkowej i Wschodniej, a także przeprowadzić rewitalizację obszarów górskich, na których porzucono zagospodarowanie, co stwarza ryzyko pożarów, chorób i agrofagów. |
48. |
Uważa, że bioenergię należy postrzegać jako szansę na realizację działań w dziedzinie zrównoważonej gospodarki leśnej oraz za odnawialne źródło energii w odniesieniu do procedur przetwarzania produktów ubocznych przemysłu oraz w recyklingu, zgodnie z dyrektywą w sprawie promowania stosowania energii ze źródeł odnawialnych z 2018 r. (11) Bioenergia jest ważna dla bezpieczeństwa energetycznego Europy i jej niezależności od paliw kopalnych. |
49. |
Zaleca dokonanie przeglądu zaproponowanych zmian kryteriów zrównoważoności bioenergii lub systemów leśnych, ponieważ niektóre z proponowanych środków mogą zwiększyć obciążenie władz lokalnych i regionalnych jako właścicieli lasów i instytucji odpowiedzialnych za zrównoważoną gospodarkę leśną w wielu państwach członkowskich, a ograniczenia związane ze ścisłą ochroną prawną 10 % lasów pociągną za sobą konieczność sporej rekompensaty bez wyraźnego zobowiązania finansowego ze strony Komisji. Należy stosować kryteria zrównoważonego rozwoju bioenergii określone w dyrektywie w sprawie odnawialnych źródeł energii z 2018 r. |
50. |
Uważa, że społeczno-gospodarcza rola sektora leśnego jest ważna dla rozwoju obszarów wiejskich i gospodarek lokalnych w wielu regionach, i ubolewa, że w strategii leśnej UE nie postawiono sobie za jeden z głównych celów wyraźnego i jednoznacznego zachęcania do pozyskiwania drzewnych zasobów lasów i leśnych pożytków niedrzewnych oraz ich przetwarzania przemysłowego w przedsiębiorstwach europejskich (w ogromnej większości MŚP położonych w regionach wiejskich) w oparciu o zrównoważoną gospodarkę leśną i zieloną biogospodarkę. |
51. |
Uważa, że strategia leśna UE musi wspierać i rozwijać edukację w zakresie zrównoważonej gospodarki leśnej na wszystkich poziomach, zwłaszcza w placówkach edukacyjnych i organizacjach społeczeństwa obywatelskiego, lecz również w medialnych kampaniach informacyjnych. Jest to sposób na zaradzenie brakowi wiedzy obywateli europejskich na temat praktyk w zakresie zrównoważonej gospodarki leśnej i jej trojakiego wymiaru: ekologicznego, gospodarczego i społecznego. |
52. |
Jest zdania, że strategia leśna UE powinna obejmować wymiar międzynarodowy mający na celu powstrzymanie globalnego wylesiania i utraty różnorodności biologicznej, z wykorzystaniem doświadczenia, transferu wiedzy i dobrych praktyk w zakresie zrównoważonej gospodarki leśnej w państwach członkowskich oraz pośród zdecydowanej większości władz lokalnych i regionalnych. W tym kontekście z zadowoleniem przyjmuje wniosek Komisji dotyczący rozporządzenia w sprawie udostępniania na rynku Unii oraz wywozu z Unii niektórych towarów i produktów związanych z wylesianiem i degradacją lasów oraz uchylającego rozporządzenie (UE) nr 995/2010 (12), który to wniosek ma na celu ograniczenie przywozu towarów powiązanych z wylesianiem i degradacją lasów na świecie. Podkreśla również, że do wniosku dołączono tabelę oceny zgodności z zasadą pomocniczości (13), która zawiera szczegółową analizę kwestii związanych z pomocniczością. |
Potrzeba osiągnięcia konsensusu na płaszczyźnie naukowo-technicznej
53. |
Zaleca, by w strategii leśnej UE podkreślono dobre praktyki leśne, które przyniosły w ostatnich dziesięcioleciach dobre wyniki w lasach europejskich (ciągły wzrost powierzchni zadrzewionej, rozwój pochłaniaczy dwutlenku węgla oraz obszarów i ekosystemów chronionych, zwiększenie pozyskiwania drewna, rozwój odpowiedzialnych przedsiębiorstw i gałęzi przemysłu, poprawa szkolenia w zakresie zrównoważonej gospodarki leśnej i szkolenia pracowników leśnych), a także by wyraźnie uznano te działania, dzięki którym UE plasuje się w czołówce dobrych praktyk leśnych na szczeblu światowym i służy za przykład dla innych krajów. |
54. |
Wzywa do przestrzegania definicji zrównoważonej gospodarki leśnej i w szczególności procesu FOREST EUROPE wynikających z międzynarodowych zobowiązań podjętych przez UE i jej państwa członkowskie. |
55. |
Rekomenduje przeprowadzenie dalszych badań dotyczących planowania ewentualnego wdrażania, aby uniknąć nakładania się z innymi systemami, oraz wyjaśnienie synergii, wartości dodanej i stosunku kosztów do korzyści, które mogą wynikać z proponowanej certyfikacji gospodarki leśnej „blisko natury” i niezależnego certyfikatu UE, a także ze strategicznych planów leśnych w kontekście już istniejących systemów certyfikacji leśnej (PEFC, FSC) uznanych i wdrażanych na szczeblu międzynarodowym oraz strategii, planów i programów zrównoważonej gospodarki leśnej dostępnych już w państwach członkowskich i dla władz lokalnych i regionalnych. Brakuje również wyjaśnienia, czy nowy system powinien mieć charakter obowiązkowy czy dobrowolny, a także podstawy prawnej, na której takie działania miałyby być podejmowane. |
56. |
Wzywa do wyraźnego odniesienia się do pełnego wachlarza niezwiązanych z pozyskiwaniem zasobów korzyści płynących z lasów. |
57. |
Wzywa do dokonania przeglądu i analizy ocen przeprowadzonych przez ekspertów naukowych w dziedzinie lasów w całej Europie, którzy ostrzegają, że proponowane strategie polityczne mogą nie uwzględniać w wystarczającym stopniu potencjalnego wzrostu ryzyka poważnych zakłóceń (pożary, huragany, obfite opady śniegu i szkodniki), ze szczególnym uwzględnieniem lasów, które są najbardziej narażone na kryzys klimatyczny. |
58. |
Proponuje, by w oparciu o rzetelne podejście naukowo-techniczne osiągnięto większy konsensus w sprawie przesłanek stojących zarówno za strategią leśną UE, jak i za strategią na rzecz bioróżnorodności, z udziałem reprezentatywnej grupy ekspertów naukowych cechujących się sumiennością i posiadających udokumentowane doświadczenie w zakresie wszystkich aspektów całego łańcucha wartości lasów i różnych rodzajów lasów w Europie. |
59. |
Zaleca, by na niektórych obszarach Natura 2000 można było wspierać – pod pewnymi warunkami popartymi analizami naukowymi – proces przekształcania w bardziej odporne ekosystemy chronionych siedlisk zagrożonych lub wystawionych na niebezpieczeństwo z powodu zakłóceń związanych ze zmianą klimatu. |
60. |
Uznaje i z zadowoleniem przyjmuje propozycję dotyczącą gromadzenia rzetelnych danych, podkreślając znaczenie opublikowania nowego wniosku ustawodawczego dotyczącego ram obserwacji lasów oraz sprawozdawczości i gromadzenia danych na temat lasów w UE. |
Przed wdrożeniem strategii trzeba wyjaśnić istotne kwestie
61. |
Uważa, że w strategii leśnej UE brakuje spójnego i kompleksowego celu dla europejskiego sektora leśnego na 2030 r., lecz obejmuje ona szereg działań i inicjatyw, z których wiele jest nadal mglistych i niedoprecyzowanych pod względem orientacyjnego harmonogramu. |
62. |
Sądzi, że pierwszym etapem wdrażania strategii leśnej dla UE powinno być wyjaśnienie pojęć i działań oraz opracowanie planu działania, który zapewni jasność co do celów, zakresu, terminów i odpowiedzialności. W planie trzeba uznać stanowisko państw członkowskich, władz lokalnych i regionalnych oraz podmiotów sektorowych w sprawie strategii leśnej UE i ich uwagi odnośnie do propozycji dalszych działań. Powinien on uwzględniać również stanowisko KR-u, Parlamentu Europejskiego i zainteresowanych stron w całym sektorze leśnym. |
63. |
Zaleca wyjaśnienie, w jaki sposób nowe wskaźniki, progi i zakresy zrównoważonej gospodarki leśnej będą powiązane z kryteriami i wskaźnikami FOREST EUROPE dotyczącymi zrównoważonej gospodarki leśnej, biorąc pod uwagę, że UE i jej państwa członkowskie są sygnatariuszami FOREST EUROPE. Uważa również, że potrzebne są informacje na temat podstawy prawnej, która uzasadniałaby to działanie, oraz wyjaśnienie stwierdzenia „na zasadzie dobrowolności” odnośnie do ewentualnych przyszłych kroków oraz związku między zrównoważoną gospodarką leśną a koncepcją „blisko natury”. |
64. |
Rekomenduje przeprowadzenie z państwami członkowskimi i podmiotami sektorowymi wnikliwej dyskusji na temat zakresu i wykonalności rozwoju płatności za usługi ekosystemowe, a następnie – kontroli sytuacji w celu stwierdzenia, czy mechanizmy finansowe przewidziane w strategii leśnej UE (WPR, rolnictwo regeneratywne i certyfikacja emisji dwutlenku węgla) umożliwiłyby osiągnięcie zamierzonych celów. |
65. |
Przyjmuje z zadowoleniem wprowadzenie ogólnounijnego i skoordynowanego monitorowania lasów, ale uważa, że niezbędna jest ocena nowej propozycji dotyczącej ram obserwacji lasów oraz sprawozdawczości i gromadzenia danych na temat lasów w UE pod kątem wartości dodanej oraz stosunku kosztów do korzyści, a także istniejących i brakujących danych i informacji. Uznaje ponadto, że dane uzyskane w wyniku teledetekcji i innych metod, w tym informacje satelitarne, są racjonalnym pod względem kosztów sposobem poprawy bazy wiedzy we współpracy z istniejącymi i właśnie przeprowadzanymi krajowymi inwentaryzacjami lasów. W tym kontekście pomocniczość, a także koszty i obciążenia administracyjne to kluczowe aspekty, którymi należy się zająć. Monitorowanie lasów na całym terytorium UE może wnieść wartość dodaną, pod warunkiem że będą je wspierać państwa członkowskie i władze lokalne i regionalne i że będzie się ono opierać na danych dotyczących obszaru lokalnego, gromadzonych podczas inwentaryzacji stanu lasów na poziomie krajowym i regionalnym, a także na doświadczeniach Forest Focus. Jednocześnie trzeba jasno określić charakter (dobrowolny czy obowiązkowy), format i dokładny cel krajowych planów strategicznych oraz zapewnić opłacalne zachęty dla właścicieli lasów, aby przyczyniali się do gromadzenia danych. |
Zrównoważona gospodarka leśna wymaga większego finansowania ze środków europejskich
66. |
Poleca wyasygnowanie jasnej i realistycznej ilości środków finansowych. Choć bowiem znaczny wzrost środków na zrównoważoną gospodarkę leśną i ochronę różnorodności biologicznej można interpretować jako część strategii leśnej UE na rzecz lasów, to konieczność polegania na funduszach, które mają już inne cele i przydziały (np. WPR), oraz brak wkładu z innych funduszy UE w ogólnym kontekście naznaczonym brexitem, kryzysem gospodarczym po pandemii COVID-19 i wzrostem inflacji sprawia, że można mieć wątpliwości co do tego, czy obecne niedofinansowanie lasów i różnorodności biologicznej w UE zostanie odwrócone w perspektywie krótko- lub średnioterminowej. |
67. |
Zaleca, aby – upraszczając procedury administracyjne – Komisja ułatwiła władzom lokalnym i regionalnym przeznaczenie dostępnych funduszy europejskich (EFRROW, EFRR, NextGenerationEU) na zrównoważoną gospodarkę leśną. |
68. |
Zaleca przeznaczenie większych środków finansowych na szkolenia, badania i rozwój oraz transfer wiedzy na szczeblu europejskim i międzynarodowym w celu prowadzenia współpracy, a także przekazywania i wdrażania dobrych praktyk w zakresie zrównoważonej gospodarki leśnej i opartych na lasach łańcuchów wartości we wszystkich regionach Europy i świata. |
69. |
Uważa, że nowa strategia leśna UE powinna wspierać inicjatywy na rzecz tworzenia platform współpracy międzyregionalnej i finansowania w dziedzinie gospodarki leśnej i zdekarbonizowanej gospodarki. |
Bruksela, dnia 28 kwietnia 2022 r.
Przewodniczący Europejskiego Komitetu Regionów
Apostolos TZITZIKOSTAS
(1) COM(2013) 659 final.
(2) COM(2018) 811 final.
(3) Europejski Zielony Ład: https://ec.europa.eu/info/strategy/priorities-2019-2024/european-green-deal_pl.
(4) COM(2020) 788 final.
(5) Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/1119 z dnia 30 czerwca 2021 r. w sprawie ustanowienia ram na potrzeby osiągnięcia neutralności klimatycznej i zmiany rozporządzeń (WE) nr 401/2009 i (UE) 2018/1999 (Europejskie prawo o klimacie) (Dz.U. L 243 z 9.7.2021, s. 1).
(6) COM(2020) 380 final.
(7) Dz.U. C 152 z 6.4.2022, s. 169.
(8) Zalecenie panelu obywatelskiego na temat zmiany klimatu i środowiska, Konferencja w sprawie przyszłości Europy.
(9) COM(2018) 673 final i SWD(2018) 431 final.
(10) COM(2020) 98 final.
(11) Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/2001 z dnia 11 grudnia 2018 r. w sprawie promowania stosowania energii ze źródeł odnawialnych (Dz.U. L 328 z 21.12.2018, s. 82).
(12) COM(2021) 706 final.
(13) SWD(2021) 325 final.
III Akty przygotowawcze
Komitet Regionów
149. sesja plenarna KR-u, 27.4.2022–28.4.2022
5.8.2022 |
PL |
Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej |
C 301/70 |
Opinia Europejskiego Komitetu Regionów – W kierunku sprawiedliwego społecznie wdrożenia Zielonego Ładu
(2022/C 301/12)
|
I. ZALECANE POPRAWKI
Wniosek dotyczący rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady ustanawiającego Społeczny Fundusz Klimatyczny
COM (2021) 568 final
Poprawka 1
Motyw 7
Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską |
Poprawka KR-u |
W celu realizacji zobowiązań na rzecz neutralności klimatycznej dokonano przeglądu i zmiany unijnych przepisów dotyczących klimatu i energii, aby przyspieszyć redukcję emisji gazów cieplarnianych. |
W celu realizacji zobowiązań na rzecz neutralności klimatycznej dokonano przeglądu i zmiany unijnych przepisów dotyczących klimatu i energii, aby przyspieszyć redukcję emisji gazów cieplarnianych. Zmiany te powinny być zgodne z zasadami Europejskiego filaru praw socjalnych i zapewniać, by każdy mógł odnieść pełne korzyści ze sprawiedliwej transformacji i by nikt nie pozostał w tyle. Nowy Społeczny Fundusz Klimatyczny przyczyniłby się do ochrony gospodarstw domowych i użytkowników mobilności znajdujących się w najtrudniejszej sytuacji i do wzmocnienia ich pozycji z myślą o eliminacji ubóstwa energetycznego i związanego z mobilnością w całej Europie. |
Uzasadnienie
Nie wymaga uzasadnienia.
Poprawka 2
Motyw 8
Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską |
Poprawka KR-u |
Zmiany te mają zróżnicowany wpływ gospodarczy i społeczny na poszczególne sektory gospodarki, obywateli i państwa członkowskie. W szczególności włączenie emisji gazów cieplarnianych z budynków i transportu drogowego do zakresu dyrektywy 2003/87/WE Parlamentu Europejskiego i Rady (1) powinno stanowić dodatkową zachętę ekonomiczną do inwestowania w ograniczenie zużycia paliw kopalnych, a tym samym przyspieszyć redukcję emisji gazów cieplarnianych. W połączeniu z innymi środkami powinno to, w perspektywie średnio- i długoterminowej, zmniejszyć koszty budynków i transportu drogowego, a także stworzyć nowe możliwości tworzenia miejsc pracy oraz inwestowania. |
Zmiany te mają zróżnicowany wpływ gospodarczy i społeczny na poszczególne sektory gospodarki, gospodarstwa domowe, mikroprzedsiębiorstwa, małe przedsiębiorstwa, regiony, miasta i państwa członkowskie. W szczególności włączenie emisji gazów cieplarnianych z budynków i transportu drogowego do zakresu dyrektywy 2003/87/WE Parlamentu Europejskiego i Rady (2) powinno stanowić dodatkową zachętę ekonomiczną do inwestowania w ograniczenie zużycia paliw kopalnych, a tym samym przyspieszyć redukcję emisji gazów cieplarnianych. W połączeniu z innymi środkami powinno to, w perspektywie średnio- i długoterminowej, zmniejszyć koszty budynków i transportu drogowego, a także stworzyć nowe możliwości tworzenia miejsc pracy oraz inwestowania. |
Uzasadnienie
Nie wymaga uzasadnienia.
Poprawka 3
Motyw 10
Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską |
Poprawka KR-u |
Wzrost cen paliw może w nieproporcjonalny sposób wpłynąć na znajdujące się w trudnej sytuacji gospodarstwa domowe, mikroprzedsiębiorstwa i użytkowników transportu , którzy wydają większą część swoich dochodów na energię i transport, którzy w niektórych regionach nie mają dostępu do alternatywnych, przystępnych cenowo rozwiązań w zakresie mobilności i transportu i którzy mogą nie mieć zdolności finansowej, aby inwestować w zmniejszenie zużycia paliw kopalnych. |
Wzrost cen paliw może w nieproporcjonalny sposób wpłynąć na znajdujące się w trudnej sytuacji gospodarstwa domowe, mikroprzedsiębiorstwa, małe przedsiębiorstwa i użytkowników mobilności , którzy wydają większą część swoich dochodów na energię i transport, którzy w niektórych regionach nie mają dostępu do alternatywnych, przystępnych cenowo rozwiązań w zakresie mobilności i transportu i którzy mogą nie mieć zdolności finansowej, aby inwestować w zmniejszenie zużycia paliw kopalnych. Wpływ tych środków będzie prawdopodobnie również bardzo różny w zależności od konkretnych warunków i sytuacji poszczególnych regionów UE i te różnice należy uważnie przeanalizować. |
Uzasadnienie
Należy podkreślić, że konieczne jest zbadanie i przeanalizowanie różnic lokalnych i regionalnych. Zakres Społecznego Funduszu Klimatycznego powinien objąć mikroprzedsiębiorstwa i małe przedsiębiorstwa znajdujące się w trudnej sytuacji, a nie tylko mikroprzedsiębiorstwa.
Poprawka 4
Motyw 11
Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską |
Poprawka KR-u |
W związku z tym część dochodów uzyskanych w wyniku włączenia budownictwa i transportu drogowego do zakresu dyrektywy 2003/87/WE należy wykorzystać do przeciwdziałania skutkom społecznym wynikającym z tego włączenia, aby transformacja była sprawiedliwa i sprzyjająca włączeniu społecznemu, tak by nikt nie był pozostawiony samemu sobie. |
W związku z tym dochody uzyskane w wyniku włączenia budownictwa i transportu drogowego do zakresu dyrektywy 2003/87/WE należy wykorzystać do przeciwdziałania skutkom społecznym i gospodarczym wynikającym z tego włączenia, aby transformacja była sprawiedliwa i sprzyjająca włączeniu społecznemu, tak by nikt nie był pozostawiony samemu sobie. |
Uzasadnienie
Wszystkie dochody uzyskane w ramach ETS dotyczącego budynków i transportu drogowego zostaną wykorzystane na działania mające na celu zaradzenie skutkom społecznym wynikającym z ustalenia opłaty za emisję gazów cieplarnianych.
Poprawka 5
Motyw 12
Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską |
Poprawka KR-u |
Jest to tym bardziej istotne w kontekście istniejących poziomów ubóstwa energetycznego. Ubóstwo energetyczne to sytuacja, w której gospodarstwa domowe nie mają dostępu do podstawowych usług energetycznych, takich jak chłodzenie w przypadku wzrostu temperatury oraz ogrzewanie. W 2018 r. około 34 mln Europejczyków poinformowało, że nie są w stanie należycie ogrzać swoich domów, a w przeprowadzonym w 2019 r. w całej UE badaniu 6,9 % populacji Unii stwierdziło, że nie stać jej na wystarczające ogrzanie swoich domów (3). Ogólnie rzecz biorąc, Obserwatorium Ubóstwa Energetycznego szacuje, że ponad 50 mln gospodarstw domowych w Unii Europejskiej doświadcza ubóstwa energetycznego. Ubóstwo energetyczne stanowi zatem kluczowe wyzwanie dla Unii. Chociaż taryfy socjalne lub bezpośrednie wsparcie dochodu mogą zapewnić natychmiastową pomoc gospodarstwom domowym stojącym w obliczu ubóstwa energetycznego, trwałe rozwiązania gwarantują jedynie ukierunkowane środki strukturalne, w szczególności renowacje energetyczne. |
Jest to tym bardziej istotne w kontekście istniejących poziomów ubóstwa energetycznego. Ubóstwo energetyczne to sytuacja, w której – często ze względu na połączenie niskich dochodów, konieczności przeznaczania dużej części dochodu do dyspozycji na energię i niskiej efektywności energetycznej mieszkania – gospodarstwa domowe nie mają dostępu do podstawowych usług energetycznych zapewniających godny poziom życia i zdrowia, takich jak odpowiednie chłodzenie, ogrzewanie , oświetlenie i energia do zasilania urządzeń, w danym kontekście krajowym lub regionalnym i w ramach istniejącej polityki społecznej i innych odpowiednich polityk . W 2018 r. około 34 mln Europejczyków poinformowało, że nie są w stanie należycie ogrzać swoich domów, a w przeprowadzonym w 2019 r. w całej UE badaniu 6,9 % populacji Unii stwierdziło, że nie stać jej na wystarczające ogrzanie swoich domów (4). Ogólnie rzecz biorąc, Obserwatorium Ubóstwa Energetycznego szacuje, że ponad 50 mln gospodarstw domowych w Unii Europejskiej doświadcza ubóstwa energetycznego. Ubóstwo energetyczne i ubóstwo w zakresie mobilności stanowi zatem kluczowe wyzwanie dla Unii. Mimo że znaczenie tego wyzwania jest uznawane na szczeblu Unii od ponad dziesięć lat w ramach różnych inicjatyw, prawodawstwa i wytycznych, nie istnieje standardowa unijna definicja ubóstwa energetycznego lub ubóstwa związanego z mobilnością, w związku z czym wskaźniki niezbędne do pomiaru tego zjawiska należy opracowywać z pełnym uwzględnieniem różnorodności regionalnej i lokalnej, ponieważ tylko jedna trzecia państw członkowskich wprowadziła krajową definicję ubóstwa energetycznego. W związku z tym brak jest przejrzystych i porównywalnych danych na temat ubóstwa energetycznego w Unii. Należy zatem ustanowić definicję na szczeblu unijnym, aby skutecznie zwalczać ubóstwo energetyczne i mierzyć postępy we wszystkich państwach członkowskich. Chociaż taryfy socjalne lub bezpośrednie wsparcie dochodu mogą zapewnić natychmiastową pomoc gospodarstwom domowym stojącym w obliczu ubóstwa energetycznego, jedynie ukierunkowane środki strukturalne, zastosowanie zasady „efektywność energetyczna przede wszystkim” i instalacja dodatkowych odnawialnych źródeł energii, w tym projekty kierowane przez społeczność, w szczególności modernizacje energetyczne, mogą zapewnić trwałe rozwiązania i skutecznie dopomóc w zwalczaniu ubóstwa energetycznego. |
Uzasadnienie
Należy ustalić jasną i ujednoliconą definicję oraz pojęcie ubóstwa energetycznego, przyjmując wspólne, przekrojowe, elastyczne i skoordynowane podejście do różnych aspektów społecznych, technicznych, gospodarczych i budżetowych.
Poprawka 6
Motyw 14
Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską |
Poprawka KR-u |
W tym celu każde państwo członkowskie powinno przedłożyć Komisji plan społeczno-klimatyczny („plan”). W ramach tych planów należy dążyć do osiągnięcia dwóch głównych celów. Po pierwsze należy zapewnić znajdującym się w trudnej sytuacji gospodarstwom domowym, mikroprzedsiębiorstwom i użytkownikom transportu środki niezbędne do finansowania i realizacji inwestycji w efektywność energetyczną, obniżenie emisyjności ogrzewania i chłodzenia, w bezemisyjne i niskoemisyjne pojazdy oraz mobilność. Po drugie należy złagodzić wpływ wzrostu kosztów paliw kopalnych na osoby znajdujące się w najtrudniejszej sytuacji, a tym samym zapobiec ubóstwu energetycznemu i transportowemu w okresie przejściowym do czasu zrealizowania wspomnianych inwestycji. W planach należy zawrzeć element inwestycyjny promujący długoterminowe rozwiązanie polegające na zmniejszeniu zależności od paliw kopalnych , a także można określić inne środki, takie jak tymczasowe bezpośrednie wsparcie dochodu w celu złagodzenia negatywnego wpływu na dochody w perspektywie krótkoterminowej . |
W tym celu każde państwo członkowskie powinno przedłożyć Komisji plan społeczno-klimatyczny („plan”). W ramach tych planów należy dążyć do osiągnięcia dwóch głównych celów. Po pierwsze trzeba zidentyfikować i zmapować gospodarstwa domowe dotknięte ubóstwem energetycznym i związanym z mobilnością lub zagrożone ubóstwem energetycznym, mikroprzedsiębiorstwa i małe przedsiębiorstwa znajdujące się w trudnej sytuacji, a także wespół z władzami lokalnymi i regionalnymi, partnerami społecznymi i społeczeństwem obywatelskim wykonać szczegółową analizę głównych przyczyn ubóstwa energetycznego i związanego z mobilnością na ich terytorium . W planach należy również wytyczyć cele w zakresie stopniowej i rzeczywistej eliminacji ubóstwa energetycznego i związanego z mobilnością. Po drugie plany powinny zapewniać gospodarstwom domowym dotkniętym ubóstwem energetycznym i osobom borykającym się z ubóstwem związanym z mobilnością, jak również mikroprzedsiębiorstwom i małym przedsiębiorstwom środki niezbędne do finansowania i realizacji inwestycji w gruntowną renowację budynków, zwłaszcza budynków i mieszkań socjalnych o najgorszej charakterystyce energetycznej, w pokrycie pozostałych potrzeb w zakresie ogrzewania i chłodzenia za pomocą energii ze źródeł odnawialnych oraz w mobilność bezemisyjną. W planach należy zawrzeć głównie element inwestycyjny promujący długoterminowe rozwiązania polegające na stopniowym zmniejszeniu zależności od paliw kopalnych . Można przewidzieć również inne środki, takie jak wsparcie bezpośrednie, lecz powinny one być ograniczone w czasie i uzależnione od długoterminowych inwestycji przynoszących długotrwałe skutki . |
Uzasadnienie
Mapowanie powinno obejmować również gospodarstwa domowe, które nie są jeszcze dotknięte ubóstwem energetycznym, ale mogą łatwo się w nim znaleźć w niedalekiej przyszłości ze względu na złą izolację mieszkania i rosnące ceny energii.
Poprawka 7
Motyw 15
Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską |
Poprawka KR-u |
W porozumieniu z władzami regionalnymi państwa członkowskie są w stanie najlepiej opracować i wdrożyć plany, które są dostosowane i ukierunkowane na ich lokalne, regionalne i krajowe uwarunkowania, jak również na ich obowiązujące polityki w odpowiednich obszarach oraz na planowane wykorzystanie innych odpowiednich funduszy unijnych. W ten sposób najlepiej można zapewnić poszanowanie różnorodności sytuacji, konkretnej wiedzy władz lokalnych i regionalnych, badań naukowych i innowacji oraz stosunków przemysłowych i struktur dialogu społecznego, a także tradycji krajowych oraz przyczynić się do skuteczności i wydajności ogólnego wsparcia dla osób znajdujących się w trudnej sytuacji. |
W porozumieniu z władzami lokalnymi, regionalnymi , miejskimi i innymi organami publicznymi, społeczeństwem obywatelskim oraz partnerami gospodarczymi i społecznymi państwa członkowskie są w stanie najlepiej opracować i wdrożyć plany, które są dostosowane i ukierunkowane na ich lokalne, regionalne i krajowe uwarunkowania, jak również na ich obowiązujące polityki w odpowiednich obszarach oraz na planowane wykorzystanie innych odpowiednich funduszy unijnych. W ten sposób najlepiej można zapewnić poszanowanie różnorodności sytuacji, konkretnej wiedzy władz lokalnych i regionalnych , partnerów społecznych i gospodarczych oraz społeczeństwa obywatelskiego , badań naukowych i innowacji oraz stosunków przemysłowych i struktur dialogu społecznego, a także tradycji krajowych oraz przyczynić się do skuteczności i wydajności ogólnego wsparcia dla osób znajdujących się w trudnej sytuacji. |
Uzasadnienie
Samorządy lokalne i regionalne należy uznać za kluczowe podmioty we wdrażaniu i opracowywaniu planów.
Społeczeństwo obywatelskie oraz partnerzy gospodarczy i społeczni również mają do odegrania pewną rolę.
Poprawka 8
Motyw 16
Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską |
Poprawka KR-u |
Zapewnienie, aby środki i inwestycje były w szczególny sposób ukierunkowane na znajdujące się w trudnej sytuacji lub dotknięte ubóstwem energetycznym gospodarstwa domowe, mikroprzedsiębiorstwa i użytkowników transportu , ma kluczowe znaczenie dla sprawiedliwej transformacji w kierunku neutralności klimatycznej. Środki wspomagające mające na celu promowanie redukcji emisji gazów cieplarnianych powinny wesprzeć państwa członkowskie w zaradzeniu skutkom społecznym wynikającym z handlu uprawnieniami do emisji w odniesieniu do sektorów budownictwa i transportu drogowego. |
Zapewnienie, aby środki i inwestycje były w szczególny sposób ukierunkowane na znajdujące się w trudnej sytuacji lub dotknięte ubóstwem energetycznym gospodarstwa domowe, mikroprzedsiębiorstwa , małe przedsiębiorstwa i użytkowników mobilności , ma kluczowe znaczenie dla sprawiedliwej transformacji w kierunku neutralności klimatycznej. Środki wspomagające mające na celu promowanie redukcji emisji gazów cieplarnianych powinny wesprzeć państwa członkowskie , miasta i regiony w zaradzeniu skutkom społecznym wynikającym z handlu uprawnieniami do emisji w odniesieniu do sektorów budownictwa i transportu drogowego. |
Uzasadnienie
Władze szczebla niższego niż krajowy odpowiadają także za ochronę znajdujących się w trudnej sytuacji gospodarstw domowych, mikroprzedsiębiorstw, małych przedsiębiorstw i użytkowników mobilności w toku sprawiedliwej transformacji. Jednak by móc skutecznie wykonywać kompetencje, potrzebują również systemów wsparcia.
Poprawka 9
Motyw 20
Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską |
Poprawka KR-u |
Państwa członkowskie powinny przedłożyć swoje plany wraz z aktualizacją swoich zintegrowanych krajowych planów w dziedzinie energii i klimatu zgodnie z art. 14 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/1999. Plany te powinny obejmować środki, które mają być sfinansowane, ich szacunkowe koszty oraz wkład krajowy. Powinny również obejmować najważniejsze cele pośrednie i wartości docelowe pozwalające ocenić skuteczność wdrażania środków. |
Państwa członkowskie powinny przedłożyć swoje plany wraz z aktualizacją swoich zintegrowanych krajowych planów w dziedzinie energii i klimatu zgodnie z art. 14 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/1999 , przygotowane w ścisłej i konstruktywnej współpracy z władzami lokalnymi i regionalnymi, zgodnie z zasadami europejskiego kodeksu postępowania w zakresie partnerstw ustanowionego rozporządzeniem delegowanym Komisji (UE) nr 240/2014 . Plany te powinny obejmować oszacowanie oczekiwanych skutków i finansowania w różnych regionach, co najmniej na poziomie NUTS 3, a także środki, które mają być sfinansowane, ich szacunkowe koszty oraz wkład krajowy. Powinny również obejmować najważniejsze cele pośrednie i wartości docelowe pozwalające ocenić skuteczność wdrażania środków , jak również system monitorowania . Regiony, zwłaszcza wiejskie, górskie, peryferyjne i wyspiarskie, powinny mieć możliwość opracowania własnego planu. |
Uzasadnienie
Plany powinny zawierać oszacowanie oczekiwanych skutków w różnych regionach i przewidywać system monitorowania wdrażania, ponieważ samorządy lokalne i regionalne mają lepszą wiedzę na temat kontekstu społeczno-gospodarczego ich obszarów lokalnych. Szerokie zaangażowanie władz lokalnych i regionalnych w opracowywanie i wdrażanie planów społeczno-klimatycznych ma kluczowe znaczenie dla powodzenia Funduszu, ponieważ ze względu na czynniki i różnice terytorialne znaczna część środków musi być wdrażana na szczeblu lokalnym, aby była skuteczna.
Poprawka 10
Motyw 21
Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską |
Poprawka KR-u |
Fundusz oraz plany powinny być spójne z planowanymi przez państwa członkowskie reformami oraz podjętymi przez nie zobowiązaniami w ramach ich zaktualizowanych zintegrowanych krajowych planów w dziedzinie energii i klimatu zgodnie z rozporządzeniem (UE) 2018/1999, na mocy dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady [rrrr/nnn] [wniosek dotyczący przekształcenia dyrektywy 2012/27/UE w sprawie efektywności energetycznej], zgodnie z Planem działania na rzecz Europejskiego filaru praw socjalnych (5) , Europejskim Funduszem Społecznym Plus (EFS+) ustanowionym rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/1057 (6) , terytorialnymi planami sprawiedliwej transformacji na podstawie rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/1056 (7) oraz długoterminowymi strategiami państw członkowskich w zakresie renowacji budynków na podstawie dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2010/31/UE (8), a także być objęte ramami tych reform i zobowiązań. W celu zapewnienia skuteczności administracyjnej w stosownych przypadkach informacje zawarte w planach powinny być spójne z wymienionym wyżej prawodawstwem i planami. |
Fundusz oraz plany powinny być dostosowane do innych funduszy strukturalnych i funduszy przejściowych, a mianowicie EFRR, EFS+, Funduszu Spójności i Funduszu na rzecz Sprawiedliwej Transformacji, a także być spójne z planowanymi przez państwa członkowskie reformami oraz podjętymi przez nie zobowiązaniami w ramach ich zaktualizowanych zintegrowanych krajowych planów w dziedzinie energii i klimatu zgodnie z rozporządzeniem (UE) 2018/1999, na mocy dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady [rrrr/nnn] [wniosek dotyczący przekształcenia dyrektywy 2012/27/UE w sprawie efektywności energetycznej] , dyrektywy [rrrr/nnn] Parlamentu Europejskiego i Rady [zmieniającej dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/2001, rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/1999 i dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady 98/70/WE w odniesieniu do promowania energii ze źródeł odnawialnych] oraz zgodnie z długoterminowymi strategiami państw członkowskich w zakresie renowacji budynków na podstawie dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2010/31/UE (9), a także być objęte ramami tych reform i zobowiązań. W celu zapewnienia skuteczności administracyjnej w stosownych przypadkach informacje zawarte w planach powinny być spójne z wymienionym wyżej prawodawstwem i planami. |
Poprawka 11
Motyw 22
Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską |
Poprawka KR-u |
Unia powinna wspierać państwa członkowskie środkami finansowymi na realizację ich planów za pośrednictwem Społecznego Funduszu Klimatycznego. Płatności ze Społecznego Funduszu Klimatycznego należy uwarunkować osiągnięciem zawartych w planach celów pośrednich i wartości docelowych. Pozwoliłoby to na skuteczne uwzględnienie krajowych uwarunkowań i priorytetów przy jednoczesnym uproszczeniu finansowania i ułatwieniu jego integracji z innymi krajowymi programami wydatków, gwarantując tym samym wpływ i integralność wydatkowania UE . |
Unia powinna wspierać państwa członkowskie środkami finansowymi w ramach zarządzania dzielonego na realizację ich planów za pośrednictwem Społecznego Funduszu Klimatycznego. Aby zapewnić jak najefektywniejsze wykorzystanie funduszy UE, płatności ze Społecznego Funduszu Klimatycznego należy uwarunkować osiągnięciem zawartych w planach celów pośrednich i wartości docelowych , a także przyjęciem przez państwa członkowskie prawnie wiążących celów i środków na rzecz stopniowego wycofania wszystkich paliw kopalnych w terminie odpowiadającym dążeniu do ograniczenia globalnego ocieplenia do 1,5 oC powyżej poziomów sprzed epoki przemysłowej, w tym stopniowego wycofania stałych paliw kopalnych najpóźniej do 2030 r., a gazu kopalnego – do 2040 r. |
Uzasadnienie
Nie wymaga uzasadnienia.
Poprawka 12
Motyw 23
Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską |
Poprawka KR-u |
Pula środków finansowych Funduszu powinna zasadniczo być proporcjonalna do kwot odpowiadających 25 % spodziewanych dochodów z tytułu włączenia budynków i transportu drogowego do zakresu dyrektywy 2003/87/WE w latach 2026–2032. Na podstawie decyzji Rady (UE, Euratom) 2020/2053 państwa członkowskie powinny udostępnić te dochody budżetowi Unii jako zasoby własne. Państwa członkowskie mają samodzielnie finansować 50 % całkowitych kosztów całkowitych kosztów planów. W tym celu, jak również na potrzeby inwestycji i środków mających na celu przyspieszenie i złagodzenie wymaganej transformacji dla obywateli odczuwających jej negatywne skutki, państwa członkowskie powinny między innymi wykorzystać do tego celu swoje oczekiwane dochody z handlu emisjami w sektorach budownictwa i transportu drogowego na mocy dyrektywy 2003/87/WE. |
Pula środków finansowych Funduszu powinna być proporcjonalna do kwot odpowiadających co najmniej 25 % dochodów z tytułu włączenia budynków i transportu drogowego do zakresu dyrektywy 2003/87/WE w latach 2026–2032. Na podstawie decyzji Rady (UE, Euratom) 2020/2053 państwa członkowskie powinny udostępnić te dochody budżetowi Unii jako zasoby własne. Państwa członkowskie mają samodzielnie finansować 35 % całkowitych kosztów całkowitych kosztów planów. W tym celu, jak również na potrzeby inwestycji i środków mających na celu przyspieszenie i złagodzenie wymaganej transformacji dla obywateli odczuwających jej negatywne skutki, państwa członkowskie powinny wykorzystać do tego celu swoje oczekiwane dochody z handlu emisjami w sektorach budownictwa i transportu drogowego na mocy dyrektywy 2003/87/WE. |
|
Państwa członkowskie ustanawiają minimalny próg 35 % dochodów, które to środki mają zostać przydzielone władzom lokalnym i regionalnym na środki wykonawcze mające na celu zaradzenie skutkom społecznym włączenia sektora budowlanego i transportu drogowego do systemu handlu emisjami. Należy przewidzieć elastyczność umożliwiającą przydzielenie większej części Funduszu na regiony znajdujące się w najtrudniejszej sytuacji. |
Uzasadnienie
Potencjał środków przeznaczonych na Społeczny Fundusz Klimatyczny można wykorzystać wyłącznie przy większym współfinansowaniu, gdyż proponowany poziom współfinansowania może być niekorzystny dla państw członkowskich i regionów o bardziej ograniczonej zdolności fiskalnej. Władze lokalne i regionalne powinny mieć również bezpośredni dostęp do finansowania i środków.
Poprawka 13
Motyw 24
Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską |
Poprawka KR-u |
|
Społeczny Fundusz Klimatyczny zostanie wyposażony w podstawowy przydział środków w budżecie UE, który będzie również korzystał z corocznego zwiększenia środków zgodnie z wyższymi opłatami za emisję gazów cieplarnianych poprzez automatyczne dostosowanie odpowiednich pułapów WRF w celu dalszego wspierania gospodarstw domowych i użytkowników transportu w procesie transformacji klimatycznej. Powinien on stanowić integralną część budżetu UE w celu zachowania jedności i integralności budżetu, poszanowania metody wspólnotowej oraz zapewnienia skutecznej kontroli ze strony władzy budżetowej, w skład której wchodzą Parlament i Rada. |
Uzasadnienie
Nie wymaga uzasadnienia.
Poprawka 14
Motyw 25
Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską |
Poprawka KR-u |
Aby zapewnić skuteczną i spójną alokację środków finansowych i poszanowanie zasady należytego zarządzania finansami, działania prowadzone na podstawie niniejszego rozporządzenia powinny być spójne i uzupełniać się z bieżącymi programami unijnymi, przy jednoczesnym unikaniu podwójnego finansowania tego samego wydatku w ramach Funduszu i innych programów unijnych . […] |
Aby zapewnić skuteczną i spójną alokację środków finansowych i poszanowanie zasady należytego zarządzania finansami, działania prowadzone na podstawie niniejszego rozporządzenia powinny być spójne , dodatkowe i uzupełniać się z bieżącymi programami , instrumentami i funduszami unijnymi , krajowymi i – w stosownych przypadkach – regionalnymi przy jednoczesnym unikaniu podwójnego finansowania tego samego wydatku w ramach Funduszu i innych programów , instrumentów i funduszy czy też zastąpienia ich przez Fundusz . […] |
Uzasadnienie
Nie wymaga uzasadnienia.
Poprawka 15
Artykuł 1
Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską |
Poprawka KR-u |
Ustanawia się Społeczny Fundusz Klimatyczny („Fundusz”). |
Ustanawia się Społeczny Fundusz Klimatyczny („Fundusz”). |
Zapewnia on państwom członkowskim wsparcie w zakresie finansowania środków i inwestycji uwzględnionych w ich planach społeczno-klimatycznych („plany”). |
Zapewnia on państwom członkowskim i regionom w ramach zarządzania dzielonego wsparcie w zakresie finansowania środków i inwestycji uwzględnionych w ich krajowych lub regionalnych planach społeczno-klimatycznych („plany”) , jako część funduszy strukturalnych . |
Środki i inwestycje wspierane w ramach Funduszu przynoszą korzyści znajdującym się w trudnej sytuacji gospodarstwom domowym, mikroprzedsiębiorstwom i użytkownikom transportu, na które włączenie emisji gazów cieplarnianych z budynków i transportu drogowego w zakres dyrektywy 2003/87/WE będzie wywierać szczególny wpływ, zwłaszcza gospodarstwom domowym doświadczającym ubóstwa energetycznego i obywatelom , dla których transport publiczny nie jest rozwiązaniem alternatywnym wobec samochodów prywatnych ( w regionach oddalonych i na obszarach wiejskich). |
Środki i inwestycje wspierane w ramach Funduszu przynoszą korzyści znajdującym się w trudnej sytuacji gospodarstwom domowym, mikroprzedsiębiorstwom, małym przedsiębiorstwom i użytkownikom transportu, na które włączenie emisji gazów cieplarnianych z budynków i transportu drogowego w zakres dyrektywy 2003/87/WE będzie wywierać szczególny wpływ, zwłaszcza gospodarstwom domowym doświadczającym ubóstwa energetycznego i obywatelom doświadczającym ubóstwa transportowego, w tym w zakresie wspierania indywidualnej mobilności zmotoryzowanej w regionach oddalonych i na obszarach wiejskich , gdzie występują problemy dotyczące mobilności i brak jest transportu publicznego . |
Ogólnym celem Funduszu jest przyczynienie się do transformacji w kierunku neutralności klimatycznej poprzez przeciwdziałanie społecznym skutkom włączenia emisji gazów cieplarnianych z budynków i transportu drogowego w zakres dyrektywy 2003/87/WE. Celem szczegółowym Funduszu jest wspieranie znajdujących się w trudnej sytuacji gospodarstw domowych, mikroprzedsiębiorstw i użytkowników transportu w drodze tymczasowego bezpośredniego wsparcia dochodu oraz w drodze środków i inwestycji mających na celu zwiększenie efektywności energetycznej budynków, obniżenie emisyjności ogrzewania i chłodzenia budynków, w tym integrację energii ze źródeł odnawialnych, oraz zapewnienie lepszego dostępu do bezemisyjnych i niskoemisyjnych mobilności i transportu . |
Ogólnym celem Funduszu jest przyczynienie się do transformacji w kierunku neutralności klimatycznej poprzez przeciwdziałanie społecznym skutkom włączenia emisji gazów cieplarnianych z budynków i transportu drogowego w zakres dyrektywy 2003/87/WE. Celem szczegółowym Funduszu jest wspieranie znajdujących się w trudnej sytuacji gospodarstw domowych, mikroprzedsiębiorstw , małych przedsiębiorstw i użytkowników mobilności w drodze tymczasowego bezpośredniego wsparcia dochodu oraz w drodze środków i inwestycji mających na celu zwiększenie efektywności energetycznej budynków, obniżenie emisyjności ogrzewania i chłodzenia budynków, w tym integrację energii ze źródeł odnawialnych, oraz zapewnienie lepszego dostępu do bezemisyjnych i niskoemisyjnych zrównoważonych rozwiązań w zakresie mobilności i zintegrowanych usług transportowych obejmujących zrównoważony transport publiczny, transport dzielony i projektowanie przyjazne dla rowerzystów i pieszych . |
Uzasadnienie
Fundusz koncentruje się na osobach w szczególnie trudnej sytuacji. Względy geograficzne, klimatyczne, społeczne i gospodarcze, które mogą decydować o trudnej sytuacji danej osoby, mają element terytorialny. Czynniki regionalne odgrywają kluczową rolę w określaniu, czy sytuacja jest trudna. Władze lokalne i regionalne powinny również, jeśli sobie tego życzą, opracować plany społeczno-klimatyczne zawierające szczegółowe informacje na temat konkretnych środków mających na celu rozwiązanie problemu nierówności spowodowanych transformacją ekologiczną.
Cel ten powinien również obejmować obywateli korzystających z alternatywnych środków transportu publicznego, ale pozbawionych wystarczających środków ekonomicznych lub doświadczających trudności społecznych.
Fundusz powinien stanowić część funduszy strukturalnych.
Poprawka 16
Artykuł 2
Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską |
Poprawka KR-u |
||||
[…] |
[…] |
||||
|
|
||||
[…] |
[…] |
||||
|
|
||||
|
|
||||
|
|
||||
|
|
||||
|
|
Uzasadnienie
Dodanie definicji w celu wyjaśnienia beneficjentów.
Poprawka 17
Artykuł 3 ust. 1
Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską |
Poprawka KR-u |
Każde państwo członkowskie przedkłada Komisji plan społeczno-klimatyczny („plan”) wraz z aktualizacją zintegrowanego krajowego planu w dziedzinie energii i klimatu, o którym mowa w art. 14 ust. 2 rozporządzenia (UE) 2018/1999, zgodnie z procedurą i harmonogramem określonymi w tym artykule. Plan zawiera spójny zestaw środków i inwestycji mających na celu zaradzenie skutkom ustalania opłat za emisję gazów cieplarnianych dla znajdujących się w trudnej sytuacji gospodarstw domowych, mikroprzedsiębiorstw oraz użytkowników transportu, aby zapewnić przystępne cenowo ogrzewanie, chłodzenie i mobilność, jednocześnie wspomagając środki niezbędne do osiągnięcia celów klimatycznych Unii i przyspieszając ich realizację. |
Każde państwo członkowskie przedkłada Komisji plan społeczno-klimatyczny („plan”) jako część dokumentów programowych dotyczących funduszy strukturalnych oraz w oparciu o zasady partnerstwa i wielopoziomowego sprawowania rządów wraz z aktualizacją zintegrowanego krajowego planu w dziedzinie energii i klimatu, o którym mowa w art. 14 ust. 2 rozporządzenia (UE) 2018/1999, zgodnie z procedurą i harmonogramem określonymi w tym artykule. Plan zawiera spójny zestaw środków i inwestycji mających na celu zaradzenie skutkom ustalania opłat za emisję gazów cieplarnianych dla znajdujących się w trudnej sytuacji gospodarstw domowych, mikroprzedsiębiorstw i małych przedsiębiorstw oraz użytkowników transportu, aby zapewnić przystępne cenowo ogrzewanie, chłodzenie i mobilność, jednocześnie wspomagając środki niezbędne do osiągnięcia celów klimatycznych Unii i przyspieszając ich realizację. Przy opracowywaniu planów państwa członkowskie ściśle współpracują z władzami regionalnymi i lokalnymi, które powinny być zaangażowane w proces sporządzania planów. |
Uzasadnienie
Plan społeczno-klimatyczny powinien być częścią funduszy strukturalnych i powinien być przygotowywany przez każde państwo członkowskie w oparciu o zasady partnerstwa i wielopoziomowego sprawowania rządów.
Poprawka 18
Artykuł 3 ust. 2
Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską |
Poprawka KR-u |
W planie można uwzględnić środki krajowe zapewniające tymczasowe bezpośrednie wsparcie dochodów gospodarstw domowych znajdujących się w trudnej sytuacji i gospodarstw domowych, które są użytkownikami transportu znajdującymi się w trudnej sytuacji, w celu zmniejszenia wpływu wzrostu cen paliw kopalnych wynikającego z włączenia budynków i transportu drogowego w zakres dyrektywy 2003/87/WE . |
W planie można uwzględnić środki krajowe i/lub środki szczebla niższego niż krajowy zapewniające tymczasowe bezpośrednie wsparcie gospodarstwom domowym i ludziom, pod warunkiem wykazania, że takie wsparcie jest proporcjonalne i że jest częścią całościowej strategii mającej na celu wydźwignięcie tych gospodarstw domowych i ludzi z ubóstwa energetycznego i ubóstwa związanego z mobilnością. Należy tu uwzględnić w szczególności kobiety i osoby mieszkające na obszarach oddalonych i mniej dostępnych, w tym na obszarach podmiejskich, aby pomóc w zmniejszeniu bezpośrednich kosztów energii i mobilności poprzez ułatwienie dostępu do ekologicznych rozwiązań energooszczędnych oraz do usług w zakresie mobilności współdzielonej i zintegrowanej. |
Uzasadnienie
Nie wymaga uzasadnienia.
Poprawka 19
Artykuł 3 ust. 3
Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską |
Poprawka KR-u |
||||
W planie uwzględnia się projekty krajowe, których celem jest: |
W planie uwzględnia się projekty krajowe, regionalne i lokalne, których celem jest: |
||||
|
|
||||
|
|
||||
|
|
||||
|
|
||||
|
|
Uzasadnienie
Europejskie regiony i miasta muszą odgrywać kluczową rolę we wdrażaniu poszczególnych polityk i projektów w ramach Funduszu. Względy geograficzne, klimatyczne, społeczne i gospodarcze, które mogą decydować o trudnej sytuacji danej osoby, mają element terytorialny.
Poprawka 20
Artykuł 4 ust. 1 lit. b)
Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską |
Poprawka KR-u |
||||
|
|
Uzasadnienie
Nie wymaga uzasadnienia.
Poprawka 21
Artykuł 4 ust. 1 lit. d)
Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską |
Poprawka KR-u |
||
|
|
Uzasadnienie
Nie wymaga uzasadnienia.
Poprawka 22
Artykuł 4 ust. 1 lit. e)
Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską |
Poprawka KR-u |
||
|
|
Uzasadnienie
Konieczne jest zapewnienie wysokich standardów jakości i bezpieczeństwa żywności, niezależnie od pochodzenia produktów. Zachęci to do rozszerzania standardów zdrowotnych, pracowniczych lub społecznych na państwa trzecie, a tym samym do promowania korzyści w skali globalnej.
Poprawka 23
Artykuł 4 ust. 1 lit. i)
Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską |
Poprawka KR-u |
||||
|
|
Uzasadnienie
Nie wymaga uzasadnienia.
Poprawka 24
Artykuł 4 ust. 1 lit. j)
Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską |
Poprawka KR-u |
||||
|
|
Uzasadnienie
Władze lokalne i regionalne wiedzą, co jest najlepsze dla ich regionów i miast, ponieważ są świadome problemów i sytuacji społeczno-gospodarczej swoich obszarów lokalnych. Konsultacje nie wystarczą, aby uwzględnić ich punkt widzenia w krajowych planach społeczno-klimatycznych. Władze lokalne i regionalne muszą być w stanie wyrażać i przekazywać potrzeby swoich obywateli, a komunikację tę należy mieć na uwadze na szczeblu krajowym, podkreślając różnice i specyfikę regionów.
Poprawka 25
Artykuł 4 ust. 1 lit. l)
Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską |
Poprawka KR-u |
|
część funduszu zarezerwowana na lokalne strategie transformacji klimatycznej kierowane przez społeczność, z przydziałem co najmniej 5 % całkowitej puli środków finansowych. |
Uzasadnienie
Rozwój lokalny kierowany przez społeczność okazał się dostosowanym do potrzeb narzędziem planowania strategicznego na szczeblu lokalnym w większości państw członkowskich, a także może przyczynić się do lepszej koordynacji i działań zarówno na obszarach wiejskich, jak i na obszarach miejskich.
Poprawka 26
Artykuł 4 ust. 3
Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską |
Poprawka KR-u |
Przygotowując swoje plany, państwa członkowskie mogą zwrócić się do Komisji o zorganizowanie wymiany dobrych praktyk. Państwa członkowskie mogą również zwrócić się o wsparcie techniczne w ramach instrumentu ELENA ustanowionego umową Komisji z Europejskim Bankiem Inwestycyjnym z 2009 r. lub w ramach Instrumentu Wsparcia Technicznego ustanowionego rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/240. |
Przygotowując swoje plany, państwa członkowskie oraz władze lokalne i regionalne mogą zwrócić mogą zwrócić się do Komisji o zorganizowanie wymiany dobrych praktyk. Państwa członkowskie mogą również zwrócić się o wsparcie techniczne w ramach instrumentu ELENA ustanowionego umową Komisji z Europejskim Bankiem Inwestycyjnym z 2009 r. lub w ramach Instrumentu Wsparcia Technicznego ustanowionego rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/240. |
Uzasadnienie
Nie wymaga uzasadnienia.
Poprawka 27
Artykuł 5 ust. 1
Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską |
Poprawka KR-u |
Fundusz zapewnia państwom członkowskim wsparcie finansowe na rzecz finansowania środków i inwestycji określonych w ich planach. |
Fundusz zapewnia państwom członkowskim i regionom za pośrednictwem zarządzania dzielonego i z poszanowaniem zasad partnerstwa i wielopoziomowego sprawowania rządów wsparcie finansowe na rzecz finansowania środków i inwestycji określonych w ich planach. Każde państwo członkowskie powinno określić minimalny odsetek tych dostępnych funduszy – wynoszący co najmniej 35 % – którym zarządzałyby bezpośrednio władze lokalne i regionalne. |
Uzasadnienie
Komponent regionalny ma kluczowe znaczenie dla wdrożenia i powodzenia Społecznego Funduszu Klimatycznego. Władze lokalne i regionalne najlepiej znają problemy i sytuację społeczno-gospodarczą danego obszaru i mogą lepiej zidentyfikować osoby i sektory znajdujące się w najtrudniejszej sytuacji. Z tego powodu również im należy udostępnić środki z funduszu. Fundusz powinien opierać się na zarządzaniu dzielonym z poszanowaniem zasad partnerstwa i wielopoziomowego sprawowania rządów.
Poprawka 28
Artykuł 5 ust. 2
Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską |
Poprawka KR-u |
||||||
Wypłata wsparcia jest uzależniona od osiągnięcia celów pośrednich i wartości docelowych dotyczących środków i inwestycji określonych w planach. Te cele pośrednie i wartości docelowe są zgodne z celami klimatycznymi Unii i obejmują w szczególności: |
Wypłata wsparcia jest uzależniona od osiągnięcia celów pośrednich i wartości docelowych dotyczących środków i inwestycji określonych w planach. Te cele pośrednie i wartości docelowe są zgodne z celami klimatycznymi Unii i obejmują w szczególności: |
||||||
|
|
||||||
|
|
||||||
|
|
||||||
|
|
||||||
|
|
||||||
|
|
Uzasadnienie
Nie wymaga uzasadnienia.
Poprawka 29
Artykuł 6 ust. 2
Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską |
Poprawka KR-u |
Państwa członkowskie mogą uwzględnić w szacunkowych łącznych kosztach planów koszty następujących środków i inwestycji, pod warunkiem że przynoszą one korzyści głównie znajdującym się w trudnej sytuacji gospodarstwom domowym, mikroprzedsiębiorstwom lub użytkownikom transportu i mają na celu: |
Państwa członkowskie i regiony mogą uwzględnić w szacunkowych łącznych kosztach planów koszty następujących środków i inwestycji, pod warunkiem że przynoszą one korzyści głównie znajdującym się w trudnej sytuacji gospodarstwom domowym – koncentrując się na osobach nieubankowionych i gospodarstwach domowych o niższych dochodach – mikroprzedsiębiorstwom i małym przedsiębiorstwom lub użytkownikom mobilności i mają na celu: |
Uzasadnienie
Komponent regionalny ma kluczowe znaczenie dla wdrożenia i powodzenia Społecznego Funduszu Klimatycznego. Władze lokalne i regionalne najlepiej znają problemy i sytuację społeczno-gospodarczą swoich obszarów lokalnych i są w stanie lepiej zidentyfikować osoby i sektory znajdujące się w najtrudniejszej sytuacji. Obywatele, którzy dysponują bardzo ograniczonymi zasobami i nie są w stanie otworzyć rachunku bankowego lub nie chcą tego dokonać, również powinni być uwzględnieni i wspierani w ramach środków Funduszu.
Poprawka 30
Artykuł 6 ust. 2 lit. d)
Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską |
Poprawka KR-u |
||||
|
|
Uzasadnienie
Ze względu na wysokie koszty utrzymania pojazdu elektrycznego, wsparcie ekonomiczne na jego zakup nie jest najodpowiedniejszym rozwiązaniem dla gospodarstw domowych znajdujących się w trudnej sytuacji. Należy zadbać o to, by podejmowane środki były rozsądne i pragmatyczne, by rozwiązać rzeczywiste problemy obywateli znajdujących się w trudnej sytuacji (koszty rachunków za energię).
Poprawka 31
Artykuł 6 ust. 2 lit. e)
Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską |
Poprawka KR-u |
||||
|
|
Uzasadnienie
Regulacje powinny być neutralne pod względem technologicznym z punktu widzenia cyklu życia. Uwzględnienie jedynie bezpośrednich emisji z rury wydechowej stwarza ryzyko zwiększenia emisji z produkcji energii elektrycznej i wykluczenia innych paliw odnawialnych.
Poprawka 32
Artykuł 6 ust. 2 lit. g)
Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską |
Poprawka KR-u |
||
|
|
Uzasadnienie
Nie wymaga uzasadnienia.
Poprawka 33
Artykuł 8
Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską |
Poprawka KR-u |
Państwa członkowskie mogą uwzględnić w szacunkowych łącznych kosztach wsparcie finansowe udzielone podmiotom publicznym lub prywatnym innym niż znajdujące się w trudnej sytuacji gospodarstwa domowe i mikroprzedsiębiorstwa oraz użytkownicy transportu znajdujący się w trudnej sytuacji, jeśli podmioty te realizują środki i inwestycje, z których ostatecznie korzystają znajdujące się w trudnej sytuacji gospodarstwa domowe i mikroprzedsiębiorstwa oraz użytkownicy transportu znajdujący się w trudnej sytuacji. |
Państwa członkowskie i regiony mogą uwzględnić w szacunkowych łącznych kosztach wsparcie finansowe udzielone podmiotom publicznym lub prywatnym innym niż znajdujące się w trudnej sytuacji gospodarstwa domowe i mikroprzedsiębiorstwa , małe przedsiębiorstwa oraz użytkownicy mobilności znajdujący się w trudnej sytuacji, jeśli podmioty te realizują środki i inwestycje, z których ostatecznie korzystają znajdujące się w trudnej sytuacji gospodarstwa domowe i mikroprzedsiębiorstwa, małe przedsiębiorstwa oraz użytkownicy mobilności znajdujący się w trudnej sytuacji. |
Państwa członkowskie określają niezbędne zabezpieczenia ustawowe i umowne mające zapewnić, aby cała korzyść była przenoszona na gospodarstwa domowe, mikroprzedsiębiorstwa i użytkowników transportu . |
Państwa członkowskie określają niezbędne zabezpieczenia ustawowe i umowne mające zapewnić, aby cała korzyść była przenoszona na gospodarstwa domowe, mikroprzedsiębiorstwa , małe przedsiębiorstwa i użytkowników mobilności oraz aby była dla nich finansowo stabilna w perspektywie długoterminowej . |
Uzasadnienie
Komponent regionalny ma kluczowe znaczenie dla wdrożenia i powodzenia Społecznego Funduszu Klimatycznego. Wsparcie ekonomiczne na zakup pojazdu elektrycznego nie jest najodpowiedniejszym rozwiązaniem dla gospodarstw domowych znajdujących się w trudnej sytuacji, gdyż rzeczywiste problemy dotyczą tego, w jaki sposób pokrywać koszty rachunków za energię.
Poprawka 34
Artykuł 10 ust. 2
Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską |
Poprawka KR-u |
Państwa członkowskie mogą powierzyć instytucjom zarządzającym Europejskim Funduszem Społecznym Plus (EFS+) ustanowionym rozporządzeniem (UE) 2021/1057 oraz programami operacyjnymi polityki spójności na mocy rozporządzenia (UE) 2021/1058 realizację […]. |
Państwa członkowskie mogą powierzyć instytucjom zarządzającym Europejskim Funduszem Społecznym Plus (EFS+) ustanowionym rozporządzeniem (UE) 2021/1057 oraz programami operacyjnymi polityki spójności na mocy rozporządzenia (UE) 2021/1058 realizację […]. |
Uzasadnienie
Nie dotyczy polskiej wersji językowej.
Poprawka 35
Artykuł 11
Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską |
Poprawka KR-u |
Fundusz jest wdrażany przez Komisję w ramach zarządzania bezpośredniego zgodnie z odpowiednimi przepisami przyjętymi […]. |
Fundusz jest wdrażany przez Komisję i państwa członkowskie w ramach zarządzania dzielonego zgodnie z zasadą partnerstwa i wielopoziomowego sprawowania rządów, jak określono w rozporządzeniu w sprawie wspólnych przepisów, oraz zgodnie z odpowiednimi przepisami przyjętymi […]. |
Uzasadnienie
Fundusz powinien być wdrażany w ramach zarządzania dzielonego z poszanowaniem zasad partnerstwa i wielopoziomowego sprawowania rządów.
Poprawka 36
Artykuł 14 ust. 1
Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską |
Poprawka KR-u |
Państwa członkowskie wnoszą wkład w wysokości co najmniej 50 % szacunkowych łącznych kosztów swoich planów. |
Państwa członkowskie wnoszą wkład w wysokości co najmniej 50 % szacunkowych łącznych kosztów swoich planów w ramach zarządzania dzielonego . |
Uzasadnienie
Nie wymaga uzasadnienia.
Poprawka 37
Artykuł 14 ust. 2
Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską |
Poprawka KR-u |
||
Wkład krajowy na poczet szacunkowych łącznych kosztów planów państw członkowskich obejmuje m.in. dochody ze sprzedaży na aukcji uprawnień tych państw do emisji zgodnie z rozdziałem IVa dyrektywy 2003/87/WE. |
Wkład krajowy na poczet szacunkowych łącznych kosztów planów państw członkowskich obejmuje m.in. dochody ze sprzedaży na aukcji uprawnień tych państw do emisji zgodnie z rozdziałem IVa dyrektywy 2003/87/WE.
|
Uzasadnienie
Ważne jest, aby nowy Społeczny Fundusz Klimatyczny mógł również bezpośrednio wspierać inwestycje władz lokalnych i regionalnych w renowację i poprawę lokalnych mieszkań socjalnych oraz w zapewnienie przystępności cenowej lokalnego transportu publicznego.
Poprawka 38
Artykuł 15 ust. 1
Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską |
Poprawka KR-u |
Komisja ocenia plan oraz – w stosownych przypadkach – zmiany do tego planu przedłożone przez państwo członkowskie zgodnie z art. 17 pod kątem zgodności z przepisami niniejszego rozporządzenia. Przy dokonywaniu tej oceny Komisja współpracuje ściśle z danym państwem członkowskim. Komisja może przedstawiać uwagi lub zwracać się o dodatkowe informacje. Dane państwo członkowskie przekazuje żądane dodatkowe informacje i może w razie potrzeby uzupełnić plan, w tym również po jego przedłożeniu. Dane państwo członkowskie i Komisja mogą w razie potrzeby uzgodnić przedłużenie terminu do dokonania oceny o rozsądny okres. |
Komisja ocenia plan oraz – w stosownych przypadkach – zmiany do tego planu przedłożone przez państwo członkowskie zgodnie z art. 17 pod kątem zgodności z przepisami niniejszego rozporządzenia. Przy dokonywaniu tej oceny Komisja współpracuje ściśle z danym państwem członkowskim. Komisja może przedstawiać uwagi lub zwracać się o dodatkowe informacje. Dane państwo członkowskie przekazuje żądane dodatkowe informacje i może w razie potrzeby uzupełnić plan, w tym również po jego przedłożeniu. Dane państwo członkowskie i Komisja mogą w razie potrzeby uzgodnić przedłużenie terminu do dokonania oceny o rozsądny okres. Regionalne plany społeczno-klimatyczne opracowane przez regiony pragnące wystąpić o dodatkową pulę środków finansowych zostaną ocenione przez państwo członkowskie, aby zapewnić spójność z krajowym planem społeczno-klimatycznym i uniknąć nakładania się środków. |
Uzasadnienie
Komponent regionalny ma kluczowe znaczenie dla wdrożenia i powodzenia Społecznego Funduszu Klimatycznego. Władze lokalne i regionalne najlepiej znają problemy i sytuację społeczno-gospodarczą swoich obszarów lokalnych i są w stanie lepiej zidentyfikować osoby i sektory znajdujące się w najtrudniejszej sytuacji.
Poprawka 39
Artykuł 15 ust. 2
Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską |
Poprawka KR-u |
||||||||
Komisja ocenia adekwatność, skuteczność, efektywność i spójność planu w następujący sposób: |
Komisja ocenia adekwatność, skuteczność, efektywność i spójność planu w następujący sposób: |
||||||||
|
|
||||||||
|
|
||||||||
|
|
||||||||
|
|
||||||||
|
|
||||||||
|
|
||||||||
|
|
||||||||
|
|
||||||||
|
|
||||||||
|
|
||||||||
|
|
||||||||
|
|
||||||||
|
|
||||||||
|
|
||||||||
|
|
||||||||
|
|
Uzasadnienie
Oceny mają kluczowe znaczenie dla monitorowania rozwoju, efektywności i skutków Funduszu. Jak stwierdzono, komponent regionalny ma kluczowe znaczenie dla uwzględnienia różnic i specyfiki wszystkich obywateli znajdujących się w trudnej sytuacji i osób najbardziej dotkniętych zmianą systemu handlu emisjami.
Poprawka 40
Artykuł 21
Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską |
Poprawka KR-u |
||||
Komisja i zainteresowane państwa członkowskie, w sposób odpowiadający ich właściwościom, sprzyjają powstawaniu synergii i zapewniają skuteczną koordynację między Funduszem a innymi programami i instrumentami unijnymi, w tym Programem InvestEU, Instrumentem Wsparcia Technicznego, Instrumentem na rzecz Odbudowy i Zwiększania Odporności oraz funduszy objętych rozporządzeniem (UE) 2021/1060. W tym celu: |
Komisja, zainteresowane państwa członkowskie i regiony , w sposób odpowiadający ich właściwościom, sprzyjają powstawaniu synergii i zapewniają skuteczną koordynację między Funduszem a innymi programami i instrumentami unijnymi, w tym Programem InvestEU, Instrumentem Wsparcia Technicznego, Instrumentem na rzecz Odbudowy i Zwiększania Odporności oraz funduszy objętych rozporządzeniem (UE) 2021/1060. W tym celu: |
||||
|
|
||||
|
|
||||
|
|
Uzasadnienie
Oceny mają kluczowe znaczenie dla monitorowania rozwoju, efektywności i skutków Funduszu. Jak stwierdzono, komponent regionalny ma kluczowe znaczenie dla uwzględnienia różnic i specyfiki wszystkich obywateli znajdujących się w trudnej sytuacji i osób najbardziej dotkniętych zmianą systemu handlu emisjami.
Poprawka 41
Artykuł 22
Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską |
Poprawka KR-u |
Państwa członkowskie publikują i aktualizują dane, o których mowa w art. 20 ust. 2 lit. d) ppkt (i), (ii) oraz (iv) niniejszego rozporządzenia, na jednej stronie internetowej w formacie otwartym przeznaczonym do odczytu komputerowego, jak określono w art. 5 ust. 1 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/1024, co pozwala na ich sortowanie, przeszukiwanie, tworzenie wyciągów, porównywanie i ponowne wykorzystanie. Informacje, o których mowa w art. 20 ust. 2 lit. d) ppkt (i) oraz (ii) niniejszego rozporządzenia, nie mogą być publikowane w przypadkach określonych w art. 38 ust. 3 rozporządzenia (UE), Euratom) 2018/1046 ani w przypadku, gdy wypłacone bezpośrednie wsparcie dochodu wynosi mniej niż 15 000 |
Państwa członkowskie i regiony publikują i aktualizują dane, o których mowa w art. 20 ust. 2 lit. d) ppkt (i), (ii) oraz (iv) niniejszego rozporządzenia, na jednej stronie internetowej w formacie otwartym przeznaczonym do odczytu komputerowego, jak określono w art. 5 ust. 1 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/1024, co pozwala na ich sortowanie, przeszukiwanie, tworzenie wyciągów, porównywanie i ponowne wykorzystanie. Informacje, o których mowa w art. 20 ust. 2 lit. d) ppkt (i) oraz (ii) niniejszego rozporządzenia, nie mogą być publikowane w przypadkach określonych w art. 38 ust. 3 rozporządzenia (UE), Euratom) 2018/1046 ani w przypadku, gdy wypłacone bezpośrednie wsparcie dochodu wynosi mniej niż 15 000 |
Uzasadnienie
Komponent regionalny ma kluczowe znaczenie dla wdrożenia i powodzenia Społecznego Funduszu Klimatycznego. Władze lokalne i regionalne najlepiej znają problemy i sytuację społeczno-gospodarczą swoich obszarów lokalnych i są w stanie lepiej zidentyfikować osoby i sektory znajdujące się w najtrudniejszej sytuacji.
Poprawka 42
Artykuł 23 ust. 1
Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską |
Poprawka KR-u |
||||
Każde zainteresowane państwo członkowskie co dwa lata przedstawia Komisji sprawozdanie z wdrażania swojego planu w ramach swojego zintegrowanego krajowego sprawozdania z postępów w dziedzinie energii i klimatu zgodnie z art. 17 rozporządzenia (UE) 2018/1999 oraz z jego art. 28. Zainteresowane państwa członkowskie uwzględniają w swoich sprawozdaniach z postępów następujące elementy: |
Każde zainteresowane państwo członkowskie i każdy zainteresowany region co dwa lata przedstawia Komisji sprawozdanie z wdrażania swojego planu w ramach swojego zintegrowanego krajowego sprawozdania z postępów w dziedzinie energii i klimatu zgodnie z art. 17 rozporządzenia (UE) 2018/1999 oraz z jego art. 28. Zainteresowane państwa członkowskie uwzględniają w swoich sprawozdaniach z postępów następujące elementy: |
||||
|
|
||||
|
|
||||
|
|
||||
|
|
||||
|
|
||||
|
|
||||
|
|
||||
|
|
Uzasadnienie
Oceny mają kluczowe znaczenie dla monitorowania rozwoju, efektywności i skutków Funduszu. Jak stwierdzono, komponent regionalny ma kluczowe znaczenie dla uwzględnienia różnic i specyfiki wszystkich obywateli znajdujących się w trudnej sytuacji i osób najbardziej dotkniętych zmianą systemu handlu emisjami.
Wniosek dotyczący dyrektywy Rady w sprawie restrukturyzacji unijnych przepisów ramowych dotyczących opodatkowania produktów energetycznych i energii elektrycznej (wersja przekształcona)
COM (2021) 563 final
Poprawka 43
Motyw 28
Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską |
Poprawka KR-u |
Ukierunkowane obniżki poziomu podatku mogą okazać się konieczne w celu rozwiązania problemu skutków społecznych opodatkowania energii. Zwolnienie z opodatkowania może okazać się tymczasowo konieczne do ochrony gospodarstw domowych znajdujących się w trudnej sytuacji. |
Ukierunkowane obniżki poziomu podatku mogą okazać się konieczne w celu rozwiązania problemu skutków społecznych opodatkowania energii. Zwolnienie z opodatkowania może okazać się tymczasowo konieczne do ochrony gospodarstw domowych , mikroprzedsiębiorstw i małych przedsiębiorstw i użytkowników mobilności znajdujących się w trudnej sytuacji, w tym w regionach wiejskich, górskich, peryferyjnych lub wyspiarskich . |
Uzasadnienie
Dostosowanie brzmienia do wniosku w sprawie Społecznego Funduszu Klimatycznego, gdyż opodatkowanie energii można wykorzystać do uzupełnienia planowanych środków społecznych.
Poprawka 44
Artykuł 17
Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską |
Poprawka KR-u |
Dla celów lit. c) produkty energetyczne i energia elektryczna wykorzystywane przez gospodarstwa domowe uznane za znajdujące się w trudnej sytuacji mogą być zwolnione z opodatkowania przez okres maksymalnie dziesięciu lat od dnia wejścia w życie niniejszej dyrektywy . Dla celów niniejszego ustępu „gospodarstwo domowe znajdujące się w trudnej sytuacji” oznacza gospodarstwo domowe w znacznym stopniu dotknięte skutkami niniejszej dyrektywy, co dla celów niniejszej dyrektywy oznacza, że znajduje się ono poniżej progu zagrożenia ubóstwem, zdefiniowanego jako 60 % krajowej mediany ekwiwalentnego dochodu do dyspozycji. |
Dla celów lit. c) produkty energetyczne i energia elektryczna wykorzystywane przez gospodarstwa domowe uznane na poziomie krajowym lub regionalnym za znajdujące się w trudnej sytuacji mogą być zwolnione z opodatkowania. Dla celów niniejszego ustępu „gospodarstwo domowe znajdujące się w trudnej sytuacji” oznacza gospodarstwo domowe w znacznym stopniu dotknięte skutkami niniejszej dyrektywy, co dla celów niniejszej dyrektywy oznacza, że znajduje się ono poniżej progu zagrożenia ubóstwem, zdefiniowanego jako 60 % krajowej mediany ekwiwalentnego dochodu do dyspozycji oraz że jego konsumpcja nie przekracza minimum niezbędnego do uzyskania godnych warunków życia obowiązującego w danym regionie . „Gospodarstwa domowe znajdujące się w trudnej sytuacji” oznaczają także gospodarstwa domowe doświadczające ubóstwa energetycznego lub gospodarstwa domowe, w tym gospodarstwa domowe o niższym średnim dochodzie, które w znacznym stopniu odczuwają wpływ włączenia budynków i transportu w zakres dyrektywy 2003/87/WE na ceny. |
Uzasadnienie
Nie należy ustalać maksymalnego okresu zwolnienia, jeżeli gospodarstwo domowe wciąż znajduje się w trudnej sytuacji. Definicję „gospodarstwa domowego znajdującego się w trudnej sytuacji” dostosowuje się do definicji zawartej w Funduszu.
Poprawka 45
Artykuł 31
Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską |
Poprawka KR-u |
[…] W sprawozdaniu uwzględnia się prawidłowe funkcjonowanie rynku wewnętrznego, względy środowiskowe i społeczne, rzeczywistą wartość minimalnych poziomów opodatkowania oraz odpowiednie szersze cele Traktatów. |
[…] W sprawozdaniu uwzględnia się prawidłowe funkcjonowanie rynku wewnętrznego, względy środowiskowe i społeczne, sytuację regionalną i lokalną, rzeczywistą wartość minimalnych poziomów opodatkowania oraz odpowiednie szersze cele Traktatów. |
Uzasadnienie
Należy ocenić perspektywę regionalną.
II. ZALECENIA POLITYCZNE
EUROPEJSKI KOMITET REGIONÓW (KR),
1. |
Z zadowoleniem przyjmuje ogłoszenie Społecznego Funduszu Klimatycznego jako sposób wyważenia negatywnych konsekwencji dla najbardziej zagrożonych grup i terytoriów i zapewnienia transformacji zrównoważonej społecznie. Podkreśla, że polityka w zakresie klimatu i energii oraz rynek dwutlenku węgla nie powinny mieć negatywnego wpływu na znajdujące się w trudnej sytuacji gospodarstwa domowe, mikroprzedsiębiorstwa i małe przedsiębiorstwa oraz na znajdujących się w trudnej sytuacji użytkowników mobilności, w tym na obszarach wiejskich i oddalonych, zwłaszcza że od lata 2021 r. obserwujemy ogromny wzrost odsetka osób doświadczających ubóstwa energetycznego i ubóstwa w zakresie mobilności, ze względu na stale szybujące ceny energii. |
2. |
Zaznacza, że władze lokalne i regionalne są bardzo istotnymi podmiotami w dziedzinie energii i klimatu, ponieważ najlepiej znają specyfikę terytoriów i kontekst społeczno-gospodarczy, w jakim polityka ta jest realizowana. Mają także odpowiednie kompetencje i mogą przyjąć najwłaściwsze podejście w celu zwiększenia skuteczności. |
3. |
Apeluje o to, by podczas oceny i zatwierdzania planów skupić się na tym, żeby środki były planowane w sposób ukierunkowany, tak by skutecznie wspierać grupy wymienione we wniosku. Zasoby wydzielone w ramach Społecznego Funduszu Klimatycznego są ograniczone, więc należy zwrócić szczególną uwagę na to, by faktycznie wspierał on znajdujące się w najtrudniejszej sytuacji gospodarstwa domowe, mikroprzedsiębiorstwa i małe przedsiębiorstwa oraz znajdujących się w najtrudniejszej sytuacji użytkowników mobilności, w tym na obszarach wiejskich i oddalonych. |
4. |
Jest zdania, że wszystkie strategie polityczne mające wpływ na przedsiębiorstwa i gospodarstwa domowe powinny opierać się na dowodach i w związku z tym Komisja, Eurostat i władze lokalne i regionalne powinny współpracować przy tworzeniu wiarygodnych struktur zarządzania danymi i ich gromadzenia, zapewniających swobodny dostęp wszystkim decydentom politycznym i zainteresowanym stronom. |
5. |
Podkreśla, że strategiczna autonomia ma kluczowe znaczenie, jeśli chodzi zaopatrzenie Europy w energię. Podkreśla też, że stopniowe wycofywanie naszej zależności od dostaw paliw kopalnych wyłącznie z Federacji Rosyjskiej nie jest wystarczające, ale uważa, że plan REPowerEU jest sposobem na przyspieszenie przejścia na czystą energię, zmniejszenie zależności UE od przywozu energii i surowców, a tym samym zmniejszenie zagrożeń politycznych, gospodarczych i związanych z bezpieczeństwem wynikających z tego przywozu. Oznacza to, że ogromne inwestycje i konkretne środki mające na celu przyspieszenie rozwoju wykorzystania energii ze źródeł odnawialnych, zwiększenie efektywności energetycznej i stosowania obiegu zamkniętego, czystej energii elektrycznej i wodoru oraz badania nad alternatywnymi zrównoważonymi paliwami są traktowane priorytetowo i powiązane. |
6. |
Uważa, że państwa członkowskie powinny mieć możliwość rozwiązania problemu ubóstwa energetycznego i ubóstwa w zakresie mobilności za pomocą wielu różnych środków. Jednym z nich jest model tzw. wynajmu ciepłego, czyli wliczenia kosztów ogrzewania w czynsz, co oznacza, że właściciel ponosi odpowiedzialność za odpowiednią temperaturę wewnątrz pomieszczeń, a przez to jest zmotywowany do zwiększenia efektywności energetycznej. Jest to obecnie sprzeczne z tym, jak Komisja interpretuje opłacalność w dyrektywie w sprawie efektywności energetycznej, gdzie zamiast tego akcent kładzie się na indywidualne opomiarowanie ciepła i rozliczenia. |
7. |
Zwraca się do Komisji, by zainicjowała badania i konsultacje z odnośnymi podmiotami w celu jasnego zdefiniowania minimalnych potrzeb w zakresie energii gospodarstw domowych, umożliwiających im godne warunki życia, opierając się na wiarygodnych danych i ramach czasowych – z uwzględnieniem różnic regionalnych – oraz na nowej koncepcji. |
8. |
Z zadowoleniem przyjmuje komunikat Komisji Europejskiej „Reakcja na rosnące ceny energii: zestaw działań i środków wsparcia”, zachęcając państwa członkowskie do korzystania ze środków określonych w tym zestawie. Z zadowoleniem przyjmuje wniosek Komisji Europejskiej dotyczący zalecenia Rady w sprawie zapewnienia sprawiedliwej transformacji w kierunku neutralności klimatycznej. Wzywa władze krajowe do pilnego uwzględnienia tych środków z myślą o zapewnieniu sprawiedliwej transformacji niepozostawiającej nikogo w tyle oraz do zapewnienia udziału władz lokalnych i regionalnych we wdrażaniu środków i do respektowania różnic terytorialnych. |
9. |
Przypomina, że Porozumienie Burmistrzów w sprawie Klimatu i Energii wykazało swoją użyteczność w przyczynianiu się do efektywności energetycznej i rozwiązywania kwestii klimatycznych, w związku z czym przekształcona dyrektywa w sprawie opodatkowania energii i nowy Społeczny Fundusz Społeczny (dalej: „Fundusz”) powinny wykorzystywać spostrzeżenia i wiedzę fachową członków Porozumienia Burmistrzów oraz przyspieszyć działania zawarte w planach działania na rzecz zrównoważonej energii na szczeblu lokalnym lub regionalnym. |
10. |
Z zadowoleniem przyjmuje fakt, że KE dołącza do wniosku dotyczącego przeglądu dyrektywy w sprawie opodatkowania energii wzorcową tabelę oceny, choć ubolewa nad jej brakiem we wniosku w sprawie Społecznego Funduszu Klimatycznego. Uzasadnienie przedstawione w odniesieniu do europejskiej wartości dodanej wniosków i wdrażania środków wynikających z kompetencji UE w dziedzinie transportu, zmiany klimatu, środowiska i rynku wewnętrznego jest zgodne z zasadami pomocniczości i proporcjonalności. |
11. |
Podkreśla, że w całej Europie istnieją regiony, w których system lokalnego ogrzewania i chłodzenia może być bardziej niezawodnym, wydajniejszym i przystępnym cenowo rozwiązaniem dla obywateli, w związku z czym nowy Fundusz należy zharmonizować z innymi europejskimi funduszami strukturalnymi i inwestycyjnymi w celu zapewnienia wystarczającego wsparcia na pokrycie kosztów renowacji mieszkań i budynków mieszkalnych, tak aby mogły one podłączyć się do nowych systemów. |
12. |
Uważa, że przyszłość wytwarzania energii elektrycznej będzie mieć bardziej zdecentralizowany charakter niż dotychczas i w związku z tym gospodarstwa domowe i przedsiębiorstwa gotowe na wykorzystanie energii fotowoltaicznej lub wiatrowej potrzebują bardziej dostosowanego wsparcia dla zdecentralizowanych inteligentnych sieci i wyeliminowania zbędnej biurokracji. Obejmuje to również specjalne wsparcie ze Społecznego Funduszu Klimatycznego na rzecz społeczności energetycznych działających w zakresie energii ze źródeł odnawialnych. |
13. |
Odnotowuje, że w państwach członkowskich istnieje szereg systemów wsparcia z europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych promujących środki na rzecz efektywności energetycznej ukierunkowane na gospodarstwa domowe i przedsiębiorstwa, w związku z czym przydatne może być opracowanie jasnych wytycznych i zaplanowanie wsparcia dla znajdujących się w najtrudniejszej sytuacji gospodarstw domowych, mikroprzedsiębiorstw i małych przedsiębiorstw doświadczających ubóstwa energetycznego i związanego z mobilnością, tak aby wyeliminować wszelkie ryzyko zignorowania tych, którzy najbardziej potrzebują wsparcia. |
14. |
Zaleca, aby państwa członkowskie, regiony oraz gminy zaktualizowały plany urbanistyczne i plany zagospodarowania przestrzennego, a także dostęp do praktyk związanych z pozwoleniami na budowę w celu obniżenia podatków i kosztów oraz uniknięcia biurokracji związanej z inwestycjami gospodarstw domowych i przedsiębiorstw w efektywność energetyczną. |
Odnośnie do wniosku dotyczącego Społecznego Funduszu Klimatycznego
15. |
Z zadowoleniem przyjmuje wniosek dotyczący Społecznego Funduszu Klimatycznego jako wyraz solidarności i zaangażowania na rzecz uczciwej i społecznie sprawiedliwej transformacji, jako kluczowe narzędzie wspierania obywateli najbardziej dotkniętych transformacją w kierunku neutralności klimatycznej oraz jako odpowiedź na apele Komitetu o zwiększenie integralności i funkcjonalności unijnego systemu handlu uprawnieniami do emisji (ETS) przy jednoczesnym zapewnieniu pomocy regionom i grupom społecznym w trudnej sytuacji. |
16. |
Domaga się, aby co najmniej 35 % puli środków finansowych Społecznego Funduszu Klimatycznego było zarządzane bezpośrednio przez władze lokalne i regionalne, ponieważ mogą one zapewnić dokładniejsze mapowanie trudności i są odpowiedzialne za skuteczne, ukierunkowane i sprawne wdrażanie środków określonych w planach, które mogą być zorientowane na potrzeby grup o niższych dochodach, w tym grup zagrożonych ubóstwem, i rzeczywiście zaspokajać ich potrzeby. |
17. |
Ubolewa, że przed przedstawieniem wniosku dotyczącego Społecznego Funduszu Klimatycznego nie przeprowadzono żadnej konkretnej i szczególnej oceny skutków. Taka ocena umożliwiłaby dokładne oszacowanie efektów dystrybucyjnych mechanizmu, funkcjonowania funduszu, zarządzania nim i środków funduszu, ze szczególnym uwzględnieniem konsekwencji dla obywateli znajdujących się w najtrudniejszej sytuacji na szczeblu lokalnym i regionalnym, a także umożliwiłaby lepszą identyfikację grup o najgorszej sytuacji finansowej w celu precyzyjnego ukierunkowania wsparcia na grupy, które najbardziej go potrzebują. |
18. |
Zaleca, by KR jako organ reprezentujący władze lokalne i regionalne odgrywał rolę ułatwiającą kształtowanie i wdrażanie planów społeczno-klimatycznych, co będzie stanowić dodatkową możliwość dotarcia do szczebla lokalnego i regionalnego poza ramami krajowymi państw członkowskich. |
19. |
Wzywa do uznania roli władz lokalnych i regionalnych jako kluczowych podmiotów przyczyniających się do realizacji krajowych planów społeczno-klimatycznych, ponieważ stanowią one szczebel sprawowania rządów najbliższy obywatelom i mogą zapewnić doskonałą wiedzę i doświadczenie zdobyte w terenie; należy jednocześnie zadbać o to, by opracowywanie planów społeczno-klimatycznych nie zwiększało obciążenia administracyjnego dla władz lokalnych i regionalnych. Sugeruje, że władze lokalne i regionalne powinny mieć możliwość opracowywania regionalnych planów społeczno-klimatycznych zgodnie z planami na szczeblu krajowym i zgodnie z zasadami partnerstwa, wielopoziomowego sprawowania rządów, pomocniczości i proporcjonalności. |
20. |
Utrzymuje, że jednym z obciążeń związanych z efektywną energetycznie renowacją zasobów mieszkaniowych jest brak dostępu do wiedzy na temat efektywności energetycznej i do najnowocześniejszych rozwiązań funkcjonujących już na rynku. Aby rozwiązać ten problem, KR proponuje finansowanie tych środków również z nowego Funduszu. |
21. |
Podkreśla, że ceny energii i ogólna siła nabywcza są bardzo słabo powiązane. Choć stosowanie PKB lub DNB wyrażonych jako standard siły nabywczej jako globalnego wskaźnika jest odpowiednie w przypadku ogólnej polityki spójności, to jeśli chodzi o zużycie energii, zwraca się do Komisji o znalezienie wskaźnika równie wiarygodnego jak PKB i DNB, ale lepiej odzwierciedlającego zachowania gospodarstw domowych i przedsiębiorstw związane ze zużyciem energii w Europie i dającego państwom członkowskim więcej elastyczności w zakresie wyrównywania rozbieżności spowodowanych przez statystykę przy przyznawaniu funduszy UE. |
22. |
Zaznacza, że choć cel Społecznego Funduszu Klimatycznego jest krokiem we właściwym kierunku, by przeprowadzić sprawiedliwą transformację ekologiczną, to potrzebne są dalsze wysiłki pod względem finansowym. Sam fundusz nie wystarczy, aby zaradzić niepożądanym skutkom społecznym i niedociągnięciom ekonomicznym środków na rzecz osiągnięcia neutralności klimatycznej. Domaga się, aby dochody pochodzące z ETS II były częściowo przeznaczone na Społeczny Fundusz Klimatyczny oraz na środki mające na celu zapewnienie, aby nikt nie znalazł się w niekorzystnej sytuacji w związku z osiągnięciem neutralności klimatycznej. Proponuje, aby w przypadku gdy opłata za emisję gazów cieplarnianych doprowadzi do wyższych niż oczekiwano dochodów, pula środków finansowych Społecznego Funduszu Klimatycznego została odpowiednio zwiększona. W tym kontekście KR opowiada się za wykorzystaniem większej ilości form wsparcia gospodarczego, które mogą wziąć pod uwagę specyfikę terytoriów, społeczności, miast i regionów. Wspieranie osób znajdujących się w najtrudniejszej sytuacji jest niezwykle istotne, lecz należy zwrócić szczególną uwagę na stosowność działań i wsparcia dla osób w sytuacji bezdomności, kobiet, obywateli nieposiadających zasobów i podmiotów finansowo słabszych. |
23. |
Apeluje do Parlamentu Europejskiego i Rady, aby nie propagowały żadnego rodzaju indywidualnej mobilności zmotoryzowanej z nowego Funduszu, a zamiast tego wspierały zrównoważone zeroemisyjne i niskoemisyjne rozwiązania w zakresie mobilności zgodnej z zasadami zrównoważonego rozwoju (pojazdy elektryczne, hybrydowe lub zasilane wodorem) i usługi dotyczące zintegrowanej mobilności. |
Odnośnie do przeglądu dyrektywy w sprawie opodatkowania energii
24. |
Z aprobatą przyjmuje wniosek dotyczący dyrektywy, którego celem jest dostosowanie opodatkowania energii do rzeczywistej wartości energetycznej i efektywności środowiskowej, a tym samym stworzenie zachęt do zmniejszenia emisji CO2 i przyczynienie się do osiągnięcia nowych celów UE w zakresie klimatu. Obecne zapisy dyrektywy nie odzwierciedlają tego celu, jak zauważył również Europejski Trybunał Obrachunkowy (12). |
25. |
Ubolewa nad brakiem specjalnej tabeli oceny zgodności z zasadą pomocniczości w odniesieniu do wniosku dotyczącego społecznego funduszu klimatycznego, choć z zadowoleniem przyjmuje fakt, że wniosek ustawodawczy opiera się na art. 91 ust. 1 lit. d), art. 192 ust. 1 i art. 194 ust. 1 lit. c) Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE), odnoszących się do transportu, zmiany klimatu i energii, oraz uważa, że wniosek ten jasno określa europejską wartość dodaną i jest zgodny z zasadami pomocniczości i proporcjonalności. |
26. |
Z zadowoleniem przyjmuje włączenie do dyrektywy możliwości wspierania przez państwa członkowskie słabszych grup społecznych i ochrony gospodarstw domowych przed ubóstwem energetycznym, co pozwoli przeciwdziałać ewentualnym negatywnym skutkom podatku. |
27. |
Z zadowoleniem przyjmuje przegląd dyrektywy w sprawie opodatkowania energii, tak aby dopasować jej treść do potrzeby intensywniejszych działań w dziedzinie klimatu i ochrony środowiska, a jednocześnie by była ona w stanie wspierać rozwój i wprowadzanie na szerszą skalę odnawialnych źródeł energii oraz utrzymać prawidłowe funkcjonowanie rynku wewnętrznego, dostosowując opodatkowanie produktów energetycznych i energii elektrycznej do unijnej polityki klimatyczno-energetycznej. |
28. |
Proponuje przeanalizowanie struktury terytorialnej państw członkowskich na szczeblu regionalnym w celu umożliwienia, w szczególnych okolicznościach takich jak zagrożenie ubóstwem, regionalnych, a nawet lokalnych zwolnień, obniżek lub innych form rekompensaty dla najbardziej dotkniętych gospodarstw domowych i przedsiębiorstw. |
29. |
Wskazuje, że w Europie istnieją regiony, w których drewno opałowe jest wykorzystywane do ogrzewania i gotowania jako wyraźna oznaka ubóstwa energetycznego. W takich okolicznościach zarówno przekształcenie dyrektywy w sprawie opodatkowania energii, jak i ETS2 będą miały wpływ na tych konsumentów i dlatego zaleca ustanowienie dodatkowych programów na rzecz przejścia z drewna opałowego na czyste, odnawialne i efektywne źródła energii. |
Bruksela, dnia 27 kwietnia 2022 r.
Przewodniczący Europejskiego Komitetu Regionów
Apostolos TZITZIKOSTAS
(1) Dyrektywa 2003/87/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 13 października 2003 r. ustanawiająca system handlu przydziałami emisji gazów cieplarnianych w Unii (Dz.U. L 275 z 25.10.2003, s. 32).
(2) Dyrektywa 2003/87/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 13 października 2003 r. ustanawiająca system handlu przydziałami emisji gazów cieplarnianych w Unii (Dz.U. L 275 z 25.10.2003, s. 32).
(3) Dane z 2018 r. Eurostat, SILC [ilc_mdes01].
(4) Dane z 2018 r. Eurostat, SILC [ilc_mdes01].
(5) Zatwierdzony przez Radę Europejską w dniach 24–25 czerwca 2021 r.
(6) Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/1057 z dnia 24 czerwca 2021 r. ustanawiające Europejski Fundusz Społeczny Plus (EFS+) oraz uchylające rozporządzenie (UE) nr 1296/2013 (Dz.U. L 231 z 30.6.2021, s. 21).
(7) Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/1056 z dnia 24 czerwca 2021 r. ustanawiające Fundusz na rzecz Sprawiedliwej Transformacji (Dz.U. L 231 z 30.6.2021, s. 1).
(8) Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2010/31/UE z dnia 19 maja 2010 r. w sprawie charakterystyki energetycznej budynków (Dz.U. L 153 z 18.6.2010, s. 13).
(9) Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2010/31/UE z dnia 19 maja 2010 r. w sprawie charakterystyki energetycznej budynków (Dz.U. L 153 z 18.6.2010, s. 13).
(10) Dz.U. L 357 z 27.10.2020, s. 35.
(11) Dz.U. L 357 z 27.10.2020, s. 35.
(12) Przegląd Europejskiego Trybunału Obrachunkowego 01/2022 „Opodatkowanie energii, opłaty za emisję gazów cieplarnianych i dotacje w energetyce”.
5.8.2022 |
PL |
Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej |
C 301/102 |
Opinia Europejskiego Komitetu Regionów – Wzmocnienie demokracji i integralności pakietu wyborczego
(2022/C 301/13)
|
I. ZALECANE POPRAWKI
Poprawka 1
COM(2021) 731 final
Artykuł 7 ustęp 2
Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską |
Poprawka KR-u |
Ogłoszenie o przejrzystości jest umieszczane w każdej reklamie politycznej lub jest z niej łatwo dostępne i zawiera następujące informacje: a) tożsamość sponsora i jego dane kontaktowe; b) okres, w którym reklama polityczna ma być publikowana i rozpowszechniana; c) w oparciu m.in. o informacje otrzymane zgodnie z art. 6 ust. 3, informacje na temat łącznych wydanych kwot lub innych korzyści uzyskanych w całości lub w części w zamian za przygotowanie, zamieszczenie, promocję, publikację i rozpowszechnianie danej reklamy oraz, w stosownych przypadkach, kampanii reklamy politycznej, a także na temat ich źródeł; d) w stosownych przypadkach, wskazanie wyborów lub referendów, z którymi reklama jest związana; e) w stosownych przypadkach, linki do internetowych baz reklam; f) informacje o tym, jak korzystać z mechanizmów przewidzianych w art. 9 ust. 1. g) Informacje, które należy zamieścić w ogłoszeniu o przejrzystości, dostarcza się z wykorzystaniem pól danych określonych w załączniku I. |
Ogłoszenie o przejrzystości jest umieszczane w każdej internetowej i nieinternetowej reklamie politycznej lub jest z niej łatwo dostępne i zawiera następujące informacje: a) tożsamość sponsora i jego dane kontaktowe; b) okres, w którym reklama polityczna ma być publikowana i rozpowszechniana; c) w oparciu m.in. o informacje otrzymane zgodnie z art. 6 ust. 3, informacje na temat łącznych wydanych kwot lub innych korzyści uzyskanych w całości lub w części w zamian za przygotowanie, zamieszczenie, promocję, publikację i rozpowszechnianie danej reklamy oraz, w stosownych przypadkach, kampanii reklamy politycznej, a także na temat ich źródeł; d) w stosownych przypadkach, wskazanie wyborów lub referendów, z którymi reklama jest związana; e) w stosownych przypadkach, linki do internetowych baz reklam; f) informacje o tym, jak korzystać z mechanizmów przewidzianych w art. 9 ust. 1. g) Informacje, które należy zamieścić w ogłoszeniu o przejrzystości, dostarcza się z wykorzystaniem pól danych określonych w załączniku I. |
Uzasadnienie
W art. 7 ust. 2 projektu rozporządzenia określono informacje, które należy zawrzeć w ogłoszeniu o przejrzystości w odniesieniu do każdej reklamy politycznej, oraz że ogłoszenie to powinno być z niej łatwo dostępne. Biorąc pod uwagę złożoność informacji, które należy przekazywać, zobowiązania powinny uwzględniać specyfikę mediów internetowych i tradycyjnych.
Poprawka 2
COM(2021) 731 final
Artykuł 9
Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską |
Poprawka KR-u |
Wskazanie potencjalnie niezgodnych z prawem reklam politycznych |
Wskazanie potencjalnie niezgodnych z prawem reklam politycznych |
1. Wydawcy reklam świadczący usługi reklamy politycznej wprowadzają mechanizmy umożliwiające osobom fizycznym nieodpłatne powiadomienie ich, że dana reklama, którą opublikowali, nie jest zgodna z niniejszym rozporządzeniem. |
1. Wydawcy reklam świadczący usługi reklamy politycznej wprowadzają mechanizmy umożliwiające osobom fizycznym nieodpłatne powiadomienie ich, że dana reklama, którą opublikowali, nie jest zgodna z niniejszym rozporządzeniem. |
2. Informacje na temat sposobu zgłaszania reklam politycznych, o których mowa w ust. 1, muszą być przyjazne dla użytkownika i łatwo dostępne, w tym z ogłoszenia o przejrzystości. |
2. Informacje na temat sposobu zgłaszania reklam politycznych, o których mowa w ust. 1, muszą być przyjazne dla użytkownika i łatwo dostępne, w tym z ogłoszenia o przejrzystości. |
3. Wydawcy reklamy politycznej zezwalają na przekazywanie informacji, o których mowa w ust. 1, drogą elektroniczną. Wydawca reklamy politycznej informuje osoby fizyczne o działaniach podjętych w związku z powiadomieniem, o którym mowa w ust. 1. |
3. Wydawcy reklamy politycznej zezwalają na przekazywanie informacji, o których mowa w ust. 1, drogą elektroniczną. Wydawca reklamy politycznej informuje osoby fizyczne o działaniach podjętych w związku z powiadomieniem, o którym mowa w ust. 1. |
4. Na powtarzające się powiadomienia na podstawie ust. 1 dotyczące tej samej reklamy lub kampanii reklamowej można odpowiadać zbiorczo, w tym przez odniesienie do ogłoszenia na stronie internetowej danego wydawcy reklamy politycznej. |
4. Na powtarzające się powiadomienia na podstawie ust. 1 dotyczące tej samej reklamy lub kampanii reklamowej można odpowiadać zbiorczo, w tym przez odniesienie do ogłoszenia na stronie internetowej danego wydawcy reklamy politycznej. |
|
5. Ustanawia się również specjalne kanały umożliwiające osobom fizycznym składanie skarg do właściwych organów, jak określono w art. 15 niniejszego rozporządzenia. |
Uzasadnienie
W art. 15 zobowiązano państwa członkowskie do wyznaczenia właściwych organów do monitorowania przestrzegania przepisów przez dostawców usług pośrednich w rozumieniu rozporządzenia. Ze względu na swoją rolę właściwe organy powinny mieć również możliwość monitorowania powiadomień o nieprzestrzeganiu przepisów rozporządzenia. Ułatwiłoby to również zapobieżenie ewentualnemu niepodejmowaniu przez przedsiębiorstwa prywatne działań w związku z takimi zgłoszeniami.
Poprawka 3
COM(2021) 731 final
Artykuł 15 ustęp 7
Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską |
Poprawka KR-u |
Każde państwo członkowskie wyznacza jeden właściwy organ na punkt kontaktowy na szczeblu unijnym na potrzeby niniejszego rozporządzenia. |
Każde państwo członkowskie wyznacza jeden właściwy organ na punkt kontaktowy na szczeblu unijnym na potrzeby niniejszego rozporządzenia. Zapewnia ustanowienie punktów kontaktowych na szczeblu regionalnym i lokalnym. |
Uzasadnienie
Poprawka ta ma na celu zapewnienie współpracy władz krajowych na szczeblu regionalnym i lokalnym oraz ustanowienie punktów kontaktowych na szczeblu regionalnym i lokalnym.
Poprawka 4
COM(2021) 731 final
Artykuł 15 ustęp 9
Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską |
Poprawka KR-u |
Punkty kontaktowe spotykają się okresowo na szczeblu unijnym w ramach europejskiej sieci współpracy w zakresie wyborów, aby ułatwić szybką i bezpieczną wymianę informacji na temat kwestii związanych z wykonywaniem przez nie zadań w zakresie nadzoru i egzekwowania przepisów na podstawie niniejszego rozporządzenia. |
Punkty kontaktowe spotykają się okresowo na szczeblu unijnym w ramach europejskiej sieci współpracy w zakresie wyborów, aby ułatwić szybką i bezpieczną wymianę informacji na temat kwestii związanych z wykonywaniem przez nie zadań w zakresie nadzoru i egzekwowania przepisów na podstawie niniejszego rozporządzenia oraz w celu zbadania możliwości zbliżenia przepisów dotyczących sankcji, w tym administracyjnych kar pieniężnych i kar finansowych, mających zastosowanie do dostawców usług reklamy politycznej, jak określono w art. 16 . |
Uzasadnienie
Mając na uwadze cel rozporządzenia, którym jest zapewnienie harmonizacji rynku wewnętrznego w zakresie świadczenia usług w dziedzinie reklamy politycznej oraz stworzenie równych warunków działania, pożądane mogłoby być zbliżenie sankcji za naruszenia przepisów tego rozporządzenia. Takie podejście pozwoliłoby również uniknąć sytuacji, w której sankcje byłyby potencjalnie zbyt odstraszające w niektórych państwach członkowskich, uniemożliwiając podmiotom zaangażowanie polityczne.
Poprawka 5
COM(2021) 732 final
Artykuł 12 ustęp 1
Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską |
Poprawka KR-u |
Państwa członkowskie wyznaczają krajowy organ odpowiedzialny za podejmowanie niezbędnych działań w celu zapewnienia, aby obywatele Unii będący obywatelami innego państwa członkowskiego byli terminowo informowani o warunkach i szczegółowych zasadach rejestracji jako wyborca lub kandydat w wyborach do Parlamentu Europejskiego. |
Państwa członkowskie wyznaczają krajowy organ odpowiedzialny za podejmowanie niezbędnych działań we współpracy z władzami regionalnymi i – w stosownych przypadkach – lokalnymi w celu zapewnienia, aby obywatele Unii będący obywatelami innego państwa członkowskiego byli terminowo informowani o warunkach i szczegółowych zasadach rejestracji jako wyborca lub kandydat w wyborach do Parlamentu Europejskiego. Państwa członkowskie podejmują wszelkie dalsze środki w celu podnoszenia świadomości, propagowania i ułatwiania korzystania z praw wyborczych obywatelom Unii, również za pośrednictwem władz regionalnych i – w stosownych przypadkach – lokalnych. |
Uzasadnienie
Należy wziąć pod uwagę różne struktury zarządzania wyborami w państwach członkowskich. Poprawka ta ma na celu również zapewnienie współpracy władz krajowych z władzami na szczeblu regionalnym i – w stosownych przypadkach – lokalnym, tak aby obywatele byli szeroko informowani zgodnie z zasadą bliskości co do warunków i sposobów rejestracji jako wyborcy lub kandydaci w wyborach do Parlamentu Europejskiego.
Poprawka 6
COM(2021) 732 final
Artykuł 12 ustęp 3
Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską |
Poprawka KR-u |
Informacje na temat warunków i szczegółowych zasad rejestracji jako wyborca lub kandydat w wyborach do Parlamentu Europejskiego oraz informacje, o których mowa w ust. 2, podaje się przy użyciu jasnego i prostego języka. Informacje , o których mowa w akapicie pierwszym, przekazuje się w jednym lub większej liczbie języków urzędowych przyjmującego państwa członkowskiego, a ponadto dołącza się ich tłumaczenie na co najmniej jeden inny język urzędowy Unii, który jest powszechnie rozumiany przez jak największą liczbę obywateli Unii mieszkających na terytorium danego państwa, zgodnie z wymogami dotyczącymi jakości określonymi w art. 9 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/1724. |
Informacje na temat warunków i szczegółowych zasad rejestracji jako wyborca lub kandydat w wyborach do Parlamentu Europejskiego oraz informacje, o których mowa w ust. 2, podaje się przy użyciu jasnego i prostego języka. Jeżeli właściwe organy posiadają niezbędne zdolności administracyjne, informacje , o których mowa w akapicie pierwszym, przekazuje się w jednym lub większej liczbie języków urzędowych przyjmującego państwa członkowskiego, a ponadto dołącza się ich tłumaczenie na co najmniej jeden inny język urzędowy Unii, który jest powszechnie rozumiany przez jak największą liczbę obywateli Unii mieszkających na terytorium danego państwa, zgodnie z wymogami dotyczącymi jakości określonymi w art. 9 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/1724. |
Uzasadnienie
Artykuł ten nakłada na właściwe organy obowiązek przekazywania przemieszczającym się obywatelom UE szerokiego zakresu informacji, również w kilku językach, m.in. na temat statusu ich rejestracji, odpowiednich przepisów dotyczących praw i obowiązków wyborców i kandydatów oraz sposobów uzyskania dalszych informacji dotyczących organizacji wyborów. Jak zauważono w poprawce do art. 12 ust. 1, te właściwe organy nie powinny być wyznaczane wyłącznie na szczeblu krajowym. Biorąc pod uwagę obszerny zakres informacji, taki obowiązek mógłby stanowić obciążenie administracyjne dla władz lokalnych i regionalnych w niektórych państwach członkowskich.
Poprawka 7
COM(2021) 732 final
Artykuł 14
Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską |
Poprawka KR-u |
Państwa członkowskie, które przewidują możliwość głosowania z wyprzedzeniem, głosowania korespondencyjnego oraz głosowania elektronicznego i internetowego w wyborach do Parlamentu Europejskiego, zapewniają dostęp do tych metod głosowania wyborcom unijnym na warunkach podobnych do tych, które mają zastosowanie do ich własnych obywateli. |
Państwa członkowskie będą dążyć do przewidywania możliwości głosowania z wyprzedzeniem, głosowania korespondencyjnego oraz głosowania elektronicznego i internetowego w wyborach do Parlamentu Europejskiego. Państwa członkowskie podejmują wszelkie środki w celu wspierania dostępu obywateli Unii będących obywatelami innego państwa członkowskiego zamieszkałych w danym państwie do głosowania z wyprzedzeniem, głosowania korespondencyjnego oraz głosowania elektronicznego i internetowego na warunkach podobnych do tych, które mają zastosowanie do ich własnych obywateli, w tym poprzez działania władz lokalnych i regionalnych. |
Uzasadnienie
Poprawka ma na celu promowanie wkładu władz lokalnych i regionalnych w zapewnienie dostępności wszystkich metod głosowania dla wyborców unijnych. Jednocześnie wszystkie państwa członkowskie powinny przeprowadzać wybory w sposób ekologiczny i zrównoważony.
Poprawka 8
COM(2021) 732 final
Artykuł 15
Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską |
Poprawka KR-u |
Państwa członkowskie wyznaczają organ odpowiedzialny za gromadzenie i udostępnianie opinii publicznej i Komisji odpowiednich danych statystycznych dotyczących udziału obywateli Unii, którzy nie są obywatelami danego państwa członkowskiego, w wyborach do Parlamentu Europejskiego. |
Państwa członkowskie wyznaczają organ odpowiedzialny za gromadzenie i udostępnianie opinii publicznej, Komisji i Europejskiemu Komitetowi Regionów odpowiednich danych statystycznych dotyczących udziału obywateli Unii, którzy nie są obywatelami danego państwa członkowskiego, w wyborach do Parlamentu Europejskiego. |
Uzasadnienie
Poprawka ta ma na celu zapewnienie udziału Europejskiego Komitetu Regionów w monitorowaniu danych statystycznych dotyczących udziału obywateli innego państwa członkowskiego Unii w wyborach do Parlamentu Europejskiego.
Poprawka 9
COM(2021) 732 final
Artykuł 17 ustęp 1
Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską |
Poprawka KR-u |
W ciągu sześciu miesięcy od każdych wyborów do Parlamentu Europejskiego państwa członkowskie przesyłają Komisji informacje na temat stosowania niniejszej dyrektywy na swoim terytorium. Oprócz ogólnych uwag sprawozdanie zawiera dane statystyczne dotyczące udziału w wyborach do Parlamentu Europejskiego wyborców unijnych i obywateli Unii uprawnionych do kandydowania w wyborach oraz podsumowanie działań podjętych w celu wspierania tego udziału. |
W ciągu sześciu miesięcy od każdych wyborów do Parlamentu Europejskiego państwa członkowskie przesyłają Komisji i Europejskiemu Komitetowi Regionów informacje na temat stosowania niniejszej dyrektywy na swoim terytorium. Oprócz ogólnych uwag sprawozdanie zawiera dane statystyczne dotyczące udziału w wyborach do Parlamentu Europejskiego wyborców unijnych i obywateli Unii uprawnionych do kandydowania w wyborach oraz podsumowanie działań podjętych w celu wspierania tego udziału. |
Uzasadnienie
Poprawka ta ma na celu zapewnienie udziału Europejskiego Komitetu Regionów w monitorowaniu danych statystycznych dotyczących udziału obywateli innego państwa członkowskiego Unii w wyborach do Parlamentu Europejskiego.
Poprawka 10
COM(2021) 733 final
Artykuł 2 ustęp 1 lit. b)
Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską |
Poprawka KR-u |
„wybory lokalne” oznaczają powszechne i bezpośrednie wybory, mające na celu wyłonienie członków samorządowych organów przedstawicielskich oraz – jeżeli tak przewidują przepisy państwa członkowskiego – kierownika i członków samorządowych organów wykonawczych wspólnoty lokalnej stopnia podstawowego; |
„wybory lokalne” oznaczają powszechne i bezpośrednie wybory, mające na celu wyłonienie członków samorządowych organów przedstawicielskich oraz kierownika i członków samorządowych organów wykonawczych wspólnoty lokalnej stopnia podstawowego; |
Uzasadnienie
Celem tej poprawki jest rozszerzenie kwalifikowalności obywateli państw członkowskich na wszystkie stanowiska obsadzane w wyborach, w tym na stanowiska wykonawcze wspólnoty lokalnej stopnia podstawowego.
Poprawka 11
COM(2021) 733 final
Artykuł 5 ustęp 3
Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską |
Poprawka KR-u |
Państwa członkowskie mogą zastrzec, że tylko ich obywatele mogą być wybierani na urząd kierownika organu wykonawczego, jego zastępcy lub członków kierowniczego kolegialnego organu wykonawczego wspólnoty lokalnej stopnia podstawowego, o ile osoby takie zostały wybrane do pełnienia takich urzędów przez okres trwania mandatu. |
W ograniczonej liczbie wyjątkowych i należycie uzasadnionych przypadków państwa członkowskie mogą zastrzec, że tylko ich obywatele mogą być wybierani na urząd kierownika organu wykonawczego, jego zastępcy lub członków kierowniczego kolegialnego organu wykonawczego wspólnoty lokalnej stopnia podstawowego, o ile osoby takie zostały wybrane do pełnienia takich urzędów przez okres trwania mandatu. |
Państwa członkowskie mogą również zastrzec, że wykonywanie urzędu kierownika organu wykonawczego, jego zastępcy lub członków kierowniczego kolegialnego organu wykonawczego wspólnoty lokalnej stopnia podstawowego tymczasowo lub pełnienie stosownych obowiązków może być ograniczone jedynie do ich obywateli. |
W ograniczonej liczbie wyjątkowych i należycie uzasadnionych przypadków państwa członkowskie mogą również zastrzec, że wykonywanie urzędu kierownika organu wykonawczego, jego zastępcy lub członków kierowniczego kolegialnego organu wykonawczego wspólnoty lokalnej stopnia podstawowego tymczasowo lub pełnienie stosownych obowiązków może być ograniczone jedynie do ich obywateli. |
Uwzględniając Traktat i ogólne zasady prawa, państwa członkowskie mogą wprowadzić odpowiednie, konieczne i proporcjonalne środki celem zapewnienia, aby jedynie ich obywatele mogli sprawować urzędy, o których mowa w akapicie pierwszym bądź wykonywać je tymczasowo lub pełnić stosowne obowiązki zgodnie z akapitem drugim. |
Uwzględniając Traktat i ogólne zasady prawa, państwa członkowskie mogą wprowadzić odpowiednie, konieczne i proporcjonalne środki celem zapewnienia, aby jedynie ich obywatele mogli sprawować urzędy, o których mowa w akapicie pierwszym bądź wykonywać je tymczasowo lub pełnić stosowne obowiązki zgodnie z akapitem drugim. |
Uzasadnienie
Ograniczanie kwalifikowalności obywateli państw członkowskich na wszystkie stanowiska obsadzane w wyborach, w tym na stanowiska wykonawcze, powinno być ograniczone liczbowo, wyjątkowe i należycie uzasadnione przez państwa członkowskie, tak aby zwalczać wszelką dyskryminację w dostępie do wybieralnych stanowisk wspólnoty lokalnej stopnia podstawowego.
Poprawka 12
COM(2021) 733 final
Artykuł 10
Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską |
Poprawka KR-u |
Państwa członkowskie , które umożliwiają swoim obywatelom głosowanie z wyprzedzeniem, głosowanie korespondencyjne oraz głosowanie elektroniczne i internetowe w wyborach lokalnych , zapewniają dostęp do tych sposobów głosowania na tych samych warunkach również wyborcom określonym w art. 3 . |
Państwa członkowskie będą dążyć do tego , by przewidywały głosowanie z wyprzedzeniem, głosowanie korespondencyjne oraz głosowanie elektroniczne i internetowe w wyborach lokalnych. Państwa członkowskie podejmują wszelkie środki w celu wspierania dostępu obywateli Unii będących obywatelami innego państwa członkowskiego zamieszkałych w danym państwie do głosowania z wyprzedzeniem, głosowania korespondencyjnego oraz głosowania elektronicznego i internetowego na takich samych warunkach, jakie mają zastosowanie do ich własnych obywateli, w tym poprzez działania władz lokalnych i regionalnych. |
Uzasadnienie
Poprawka ma na celu promowanie wkładu władz lokalnych i regionalnych w zapewnienie dostępności wszystkich metod głosowania dla wyborców biorących udział w wyborach lokalnych, którzy są obywatelami danego państwa lub nimi nie są. Jednocześnie wszystkie państwa członkowskie powinny przeprowadzać wybory w sposób ekologiczny i zrównoważony.
Poprawka 13
COM(2021) 733 final
Artykuł 12 ustęp 1
Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską |
Poprawka KR-u |
Państwa członkowskie wyznaczają krajowy organ odpowiedzialny za podejmowanie niezbędnych działań w celu zapewnienia, aby obywatele Unii będący obywatelami innego państwa członkowskiego byli terminowo informowani o warunkach i szczegółowych zasadach rejestracji jako wyborca lub kandydat w wyborach lokalnych. |
Państwa członkowskie wyznaczają krajowy organ we współpracy z władzami szczebla regionalnego i – w stosownych przypadkach – lokalnego odpowiedzialny za podejmowanie niezbędnych działań w celu zapewnienia, aby obywatele Unii będący obywatelami innego państwa członkowskiego byli terminowo informowani o warunkach i szczegółowych zasadach rejestracji jako wyborca lub kandydat w wyborach lokalnych. Państwa członkowskie i ich władze na odpowiednich szczeblach podejmują wszelkie dalsze środki w celu podnoszenia świadomości, propagowania i ułatwiania korzystania z praw wyborczych obywateli Unii będących obywatelami innego państwa członkowskiego zamieszkałych w danym państwie, w tym za pośrednictwem władz regionalnych i – w stosownych przypadkach – lokalnych. |
Uzasadnienie
Należy wziąć pod uwagę różne struktury zarządzania wyborami w państwach członkowskich. Poprawka ta ma na celu zapewnienie zaangażowania władz regionalnych i – w stosownych przypadkach – lokalnych w celu podnoszenia świadomości, promowania i ułatwiania korzystania z praw wyborczych obywatelom Unii będącym obywatelami innego państwa członkowskiego zamieszkałym w danym kraju w ramach wyborów do wspólnoty lokalnej stopnia podstawowego.
Poprawka 14
COM(2021) 733 final
Artykuł 14
Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską |
Poprawka KR-u |
1. W ciągu trzech lat od wejścia w życie niniejszej dyrektywy, a następnie co cztery lata, państwa członkowskie składają Komisji sprawozdanie ze stosowania niniejszej dyrektywy na swoim terytorium, w tym ze stosowania art. 5 ust. 3 i 4. Sprawozdanie takie zawiera dane statystyczne dotyczące udziału wyborców i kandydatów – zgodnie z art. 3 – w wyborach lokalnych oraz podsumowanie działań podjętych w tym zakresie. |
1. W ciągu trzech lat od wejścia w życie niniejszej dyrektywy, a następnie co cztery lata, państwa członkowskie składają Komisji i Europejskiemu Komitetowi Regionów sprawozdanie ze stosowania niniejszej dyrektywy na swoim terytorium, w tym ze stosowania art. 5 ust. 3 i 4. Sprawozdanie takie zawiera dane statystyczne dotyczące udziału wyborców i kandydatów – zgodnie z art. 3 – w wyborach lokalnych oraz podsumowanie działań podjętych w tym zakresie , a także przegląd wyzwań administracyjnych zaobserwowanych na odpowiednich szczeblach sprawowania rządów. |
2. W ciągu pięciu lat od wejścia w życie niniejszej dyrektywy, a następnie co pięć lat, Komisja przedkłada Parlamentowi Europejskiemu i Radzie sprawozdanie ze stosowania niniejszej dyrektywy, m.in. w oparciu o informacje przekazane przez państwa członkowskie zgodnie z ust. 1 niniejszego artykułu. |
2. W ciągu pięciu lat od wejścia w życie niniejszej dyrektywy, a następnie co pięć lat, Komisja przedkłada Parlamentowi Europejskiemu, Radzie i Europejskiemu Komitetowi Regionów sprawozdanie ze stosowania niniejszej dyrektywy, m.in. w oparciu o informacje przekazane przez państwa członkowskie zgodnie z ust. 1 niniejszego artykułu. |
Uzasadnienie
Poprawka ta ma na celu promowanie zaangażowania Europejskiego Komitetu Regionów w proces monitorowania wdrażania dyrektywy przez państwa członkowskie.
Kwestie organizacyjne związane z wyborami leżą w gestii państw członkowskich, a szczegółowe ustalenia dotyczące przebiegu wyborów mogą się różnić. W związku z tym niektóre obowiązki wynikające z przekształcenia dyrektywy Rady 94/80/WE (1) mogą potencjalnie stanowić znaczne obciążenie administracyjne dla władz lokalnych. Ważne jest zatem śledzenie zaobserwowanych wyzwań, co mogłoby potencjalnie pomóc w podjęciu/przedsięwzięciu odpowiednich środków zaradczych na szczeblu europejskim, krajowym lub lokalnym.
Poprawka 15
COM(2021) 733 final
Artykuł 15
Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską |
Poprawka KR-u |
W ciągu dwóch lat od wyborów do Parlamentu Europejskiego w 2029 r. Komisja dokona oceny stosowania niniejszej dyrektywy i sporządzi sprawozdanie oceniające postępy w osiąganiu zawartych w niej celów. |
W ciągu dwóch lat od wyborów do Parlamentu Europejskiego w 2029 r. Komisja , po konsultacji z Europejskim Komitetem Regionów, dokona oceny stosowania niniejszej dyrektywy i sporządzi sprawozdanie oceniające postępy w osiąganiu zawartych w niej celów. |
Uzasadnienie
Poprawka ta ma na celu zapewnienie zaangażowania Europejskiego Komitetu Regionów w proces wdrażania dyrektywy przez Komisję.
Poprawka 16
COM(2021) 733 final
Artykuł 17 ustęp 1
Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską |
Poprawka KR-u |
Państwa członkowskie wprowadzają w życie przepisy ustawowe, wykonawcze i administracyjne niezbędne do wykonania art. 8 ust. 2, 3 i 5, art. 9 ust. 1 i 2, art. 10, art. 11 ust. 1 i 3, art. 12, art. 14 i załączników I, II i III do dnia 31 grudnia 2023 r. Niezwłocznie przekazują one Komisji tekst tych przepisów. |
Państwa członkowskie wprowadzają w życie przepisy ustawowe, wykonawcze i administracyjne niezbędne do wykonania art. 8 ust. 2, 3 i 5, art. 9 ust. 1 i 2, art. 10, art. 11 ust. 1 i 3, art. 12, art. 14 i załączników I, II i III do dnia 31 grudnia 2023 r. Niezwłocznie przekazują one Komisji i Europejskiemu Komitetowi Regionów tekst tych przepisów . |
Przepisy przyjęte przez państwa członkowskie zawierają odniesienie do niniejszej dyrektywy lub odniesienie takie towarzyszy ich urzędowej publikacji. Przepisy te zawierają także wskazanie, że w istniejących przepisach ustawowych, wykonawczych i administracyjnych odniesienia do dyrektywy uchylonej niniejszą dyrektywą odczytuje się jako odniesienia do niniejszej dyrektywy. Sposób dokonywania takiego odniesienia i formułowania takiego wskazania określany jest przez państwa członkowskie. |
Przepisy przyjęte przez państwa członkowskie zawierają odniesienie do niniejszej dyrektywy lub odniesienie takie towarzyszy ich urzędowej publikacji. Przepisy te zawierają także wskazanie, że w istniejących przepisach ustawowych, wykonawczych i administracyjnych odniesienia do dyrektywy uchylonej niniejszą dyrektywą odczytuje się jako odniesienia do niniejszej dyrektywy. Sposób dokonywania takiego odniesienia i formułowania takiego wskazania określany jest przez państwa członkowskie. |
Uzasadnienie
Poprawka ta ma na celu promowanie zaangażowania Europejskiego Komitetu Regionów w proces monitorowania wdrażania dyrektywy przez państwa członkowskie.
Poprawka 17
COM(2021) 733 final
Artykuł 17 ustęp 2
Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską |
Poprawka KR-u |
Państwa członkowskie przekazują Komisji teksty najważniejszych przepisów prawa krajowego w dziedzinie objętej zakresem niniejszej dyrektywy. |
Państwa członkowskie przekazują Komisji teksty najważniejszych przepisów prawa krajowego w dziedzinie objętej zakresem niniejszej dyrektywy. Komisja przekazuje Europejskiemu Komitetowi Regionów informacje i dokumenty otrzymane od państw członkowskich na mocy niniejszego artykułu. |
Uzasadnienie
Poprawka ta ma na celu zapewnienie zaangażowania Europejskiego Komitetu Regionów w proces wdrażania dyrektywy przez Komisję.
Poprawka 18
COM(2021) 734 final
Artykuł 4 ustęp 1
Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską |
Poprawka KR-u |
||||
1. Statut europejskiej partii politycznej musi być zgodny z obowiązującym prawem państwa członkowskiego, w którym ma ona siedzibę, i zawierać postanowienia obejmujące co najmniej następujące elementy: |
1. Statut europejskiej partii politycznej musi być zgodny z obowiązującym prawem państwa członkowskiego, w którym ma ona siedzibę, i zawierać postanowienia obejmujące co najmniej następujące elementy: |
||||
[…] |
[…] |
||||
|
|
Uzasadnienie
Europejskie partie polityczne powinny dawać przykład, jeśli chodzi o równowagę płci. W związku z tym ich regulamin wewnętrzny powinien obejmować szczególne środki mające na celu zapewnienie równowagi płci również pod względem członkostwa w partii, reprezentacji politycznej i ogólnego sprawowania mandatu.
Poprawka 19
COM/2021/734 final
Artykuł 4 ustęp 2
Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską |
Poprawka KR-u |
||||
2. Statut europejskiej partii politycznej musi zawierać postanowienia regulujące wewnątrzpartyjną organizację, w tym co najmniej następujące elementy: |
2. Statut europejskiej partii politycznej musi zawierać postanowienia regulujące wewnątrzpartyjną organizację, w tym co najmniej następujące elementy: |
||||
[…] |
[…] |
||||
|
|
||||
|
|
||||
|
|
Uzasadnienie
Europejskie partie polityczne odgrywają ważną rolę we wzmacnianiu tożsamości europejskiej i poczucia przynależności do wspólnej europejskiej przestrzeni politycznej. W tym kontekście mają one również duże znaczenie dla propagowania praw i wartości, na których opiera się Unia Europejska, a także dla zwalczania dezinformacji i dla powstrzymywania się od wszelkich działań, które wywołują nienawiść i przemoc. Zobowiązanie to powinno znaleźć odzwierciedlenie w ich statutach.
Poprawka 20
COM(2021) 734 final
Artykuł 23 ustępy 9 i 10
Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską |
Poprawka KR-u |
Darowizny, wkłady i zasoby własne |
Darowizny, wkłady i zasoby własne |
9. Dopuszczalne są wkłady od członków europejskiej partii politycznej mających siedzibę w państwie członkowskim lub będących obywatelami państwa członkowskiego lub od partii członkowskich, których siedziba znajduje się w państwie należącym do Rady Europy . Łączna wartość wkładów od członków nie może przekraczać 40 % rocznego budżetu europejskiej partii politycznej. Wartość wkładów od partii członkowskich mających siedzibę w państwie nienależącym do Unii nie może przekraczać 10 % łącznych wkładów od członków. |
9. Dopuszczalne są wkłady wyłącznie od członków europejskiej partii politycznej mających siedzibę w państwie członkowskim lub będących obywatelami państwa członkowskiego. Łączna wartość wkładów od członków nie może przekraczać 40 % rocznego budżetu europejskiej partii politycznej. Wartość wkładów od partii członkowskich mających siedzibę w państwie nienależącym do Unii nie może przekraczać 10 % łącznych wkładów od członków. |
10. Dopuszczalne są wkłady od członków europejskiej partii politycznej mających siedzibę w państwie członkowskim lub będących obywatelami państwa członkowskiego lub od partii członkowskich, których siedziba znajduje się w państwie należącym do Rady Europy oraz przez europejską partię polityczną, z którą jest powiązana. Łączna wartość wkładów od członków nie może przekraczać 40 % rocznego budżetu europejskiej fundacji politycznej i wkłady te nie mogą pochodzić ze środków, które europejska partia polityczna otrzymała na mocy niniejszego rozporządzenia z budżetu ogólnego Unii Europejskiej. Wartość wkładów od organizacji członkowskich mających siedzibę w państwie nienależącym do Unii nie może przekraczać 10 % łącznych wkładów od członków. |
10. Dopuszczalne są wkłady przekazywane wyłącznie przez członków europejskiej fundacji politycznej mających siedzibę w państwie członkowskim lub będących obywatelami państwa członkowskiego oraz przez europejską partię polityczną, z którą jest powiązana. Łączna wartość wkładów od członków nie może przekraczać 40 % rocznego budżetu europejskiej fundacji politycznej i wkłady te nie mogą pochodzić ze środków, które europejska partia polityczna otrzymała na mocy niniejszego rozporządzenia z budżetu ogólnego Unii Europejskiej. Wartość wkładów od organizacji członkowskich mających siedzibę w państwie nienależącym do Unii nie może przekraczać 10 % łącznych wkładów od członków. |
Uzasadnienie
Nowo wprowadzony przepis umożliwiający finansowanie europejskich partii i fundacji politycznych nie tylko z Unii Europejskiej, ale również z krajów należących do Rady Europy budzi obawy co do przejrzystości tych wkładów.
Poprawka 21
COM(2021) 734 final
Artykuł 24 ustęp 2
Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską |
Poprawka KR-u |
Środki z budżetu ogólnego Unii Europejskiej lub z jakiegokolwiek innego źródła przeznaczone na finansowanie europejskich partii politycznych i europejskich fundacji politycznych mogą być wykorzystywane do finansowania kampanii referendalnych, jeżeli kampanie te dotyczą wdrażania unijnych Traktatów. |
Środki z budżetu ogólnego Unii Europejskiej lub z jakiegokolwiek innego źródła przeznaczone na finansowanie europejskich partii politycznych i europejskich fundacji politycznych mogą być wykorzystywane do finansowania kampanii referendalnych, jeżeli kampanie te dotyczą wdrażania unijnych Traktatów , z należytym uwzględnieniem zasady pomocniczości . |
Uzasadnienie
W niektórych państwach członkowskich referenda odbywają się na szczeblu lokalnym i regionalnym (lub kraju związkowego). Oznacza to, że referenda na tych szczeblach administracyjnych dotyczą kwestii istotnych z prawnego punktu widzenia w ich szczególnym obszarze kompetencji. Należy wprowadzić dodatkowe zabezpieczenia, aby zapewnić finansowanie kampanii referendalnych przez europejskie partie i fundacje polityczne wyłącznie w referendach o wyraźnym wymiarze ogólnounijnym.
Poprawka 22
COM(2021) 734 final
Artykuł 35
Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską |
Poprawka KR-u |
Przepisy dotyczące informowania obywateli |
Przepisy dotyczące informowania obywateli |
Z zastrzeżeniem art. 24 i 25 oraz przepisów statutu i wewnętrznych procedur europejskie partie polityczne mogą podjąć w kontekście wyborów do Parlamentu Europejskiego wszelkie stosowne środki w celu informowania obywateli Unii o powiązaniach między krajowymi partiami politycznymi i kandydatami a danymi europejskimi partiami politycznymi. |
Z zastrzeżeniem art. 24 i 25 oraz przepisów statutu i wewnętrznych procedur europejskie partie polityczne podejmują w kontekście wyborów do Parlamentu Europejskiego wszelkie stosowne środki w celu informowania obywateli Unii o powiązaniach między krajowymi partiami politycznymi i kandydatami a danymi europejskimi partiami politycznymi. |
Uzasadnienie
Obowiązek promowania powiązań między krajowymi partiami politycznymi i kandydatami a zainteresowanymi europejskimi partiami politycznymi wydaje się bardziej odpowiedni i dostosowany do ogólnego celu rozporządzenia, w tym pod względem zwiększenia widoczności europejskich partii politycznych na szczeblu krajowym. Na przykład nowy przepis zawarty w art. 4 ust. 1 ustanawia wymóg, aby partie członkowskie umieszczały logo europejskiej partii politycznej w sposób wyraźnie widoczny i przyjazny dla użytkownika, tak aby było ono tak samo dostrzegalne jak logo partii członkowskich.
II. ZALECENIA POLITYCZNE
EUROPEJSKI KOMITET REGIONÓW
Wprowadzenie
1. |
Z zadowoleniem przyjmuje pakiet środków Komisji Europejskiej na rzecz wzmocnienia demokracji i uczciwości wyborów; podziela cele tych środków i zdecydowanie popiera wszelkie wysiłki na rzecz zapewnienia otwartej, sprawiedliwej i pluralistycznej debaty politycznej oraz równego demokratycznego uczestnictwa i zaangażowania. |
2. |
Ubolewa, że środki zaproponowane w pakiecie „Wzmocnienie demokracji i uczciwości wyborów” nie odzwierciedlają odpowiednio ich skutków na szczeblu lokalnym i regionalnym. Podkreśla szczególną wiedzę na tym szczeblu w zakresie wykrywania potencjalnych zagrożeń dla uczciwości procesów demokratycznych. |
Odporność demokratyczna
3. |
Popiera podejście mające na celu zacieśnienie współpracy i wymiany najlepszych praktyk w dziedzinie odporności demokratycznej i wyborczej i w tym kontekście z zadowoleniem przyjmuje ustanowienie „wspólnego mechanizmu na rzecz odporności wyborczej”. Uważa ponadto, że należy włączyć wymiar lokalny i regionalny do takiej współpracy, biorąc pod uwagę jej cel, którym jest ochrona wyborów na wszystkich szczeblach. |
Uczestnictwo demokratyczne
4. |
Jednoznacznie popiera zasadę niedyskryminacji, w tym w odniesieniu do udziału w wyborach i, ogólnie, zaangażowania demokratycznego. Uważa, że dobrym przykładem jest tu Konferencja w sprawie przyszłości Europy, i wzywa do kontynuowania takich praktyk na wszystkich szczeblach. |
5. |
Podkreśla potrzebę przezwyciężenia „zmęczenia demokracją” i odnowienia zainteresowania obywateli uczestnictwem w procesach demokratycznych i angażowaniem się w lokalne, regionalne, krajowe i europejskie życie polityczne, uznając jednocześnie znaczenie uproszczenia procedur administracyjnych dotyczących uczestnictwa w wyborach. |
Prawa wyborcze przemieszczających się obywateli UE
6. |
Z zadowoleniem przyjmuje kroki podjęte przez Komisję w celu zwiększenia pewności prawa dla przemieszczających się obywateli UE w zakresie korzystania z przysługujących im praw wyborczych. Podkreśla w związku z tym, że korzystanie z prawa do swobodnego przemieszczania się nie powinno odbywać się kosztem wykonywania innych powiązanych praw. |
7. |
Popiera włączenie przemieszczających się obywateli UE w życie lokalne i uważa ich zaangażowanie za cenny wkład w tworzenie charakteryzujących się różnorodnością społeczeństw państw członkowskich. |
8. |
Wyraża nadzieję, że we wnioskach legislacyjnych uznane zostanie, że władze lokalne i regionalne przyczyniają się do wzmocnienia demokracji europejskiej poprzez promowanie i ułatwianie udziału obywateli europejskich w wyborach europejskich i wyborach do wspólnot lokalnych stopnia podstawowego; zadanie to nie może być zastrzeżone ani ograniczone do władz państwowych na szczeblu państw członkowskich. |
9. |
Oczekuje, że państwa członkowskie uznają prawo obywateli europejskich mieszkających w innych państwach członkowskich (obywateli przemieszczających się) do kandydowania w wyborach lokalnych na wszystkie stanowiska. |
10. |
Wyraża nadzieję, że prawo obywateli do głosowania z wyprzedzeniem, głosowania korespondencyjnego oraz głosowania elektronicznego i internetowego będzie wspierane w celu zwalczania spadku frekwencji i propagowania uczestnictwa wśród młodzieży. |
11. |
Uznaje potrzebę zapewnienia przemieszczającym się obywatelom UE odpowiednich, kompleksowych i ukierunkowanych informacji na temat udziału w wyborach i w związku z tym z zadowoleniem przyjmuje utworzenie punktu kontaktowego ds. praw wyborczych na szczeblu Komisji. Podkreśla związaną z tym potrzebę zapewnienia budowania zdolności i odpowiedniego finansowania władz lokalnych i regionalnych. |
Przejrzystość i dezinformacja
12. |
Uznając potrzebę zapewnienia równych warunków działania wszystkim zaangażowanym podmiotom, KR wzywa do zwrócenia należytej uwagi na zasady pomocniczości i proporcjonalności, zwłaszcza w świetle wpływu proponowanego rozporządzenia na kształtowanie woli politycznej również na szczeblu czysto krajowym, regionalnym i lokalnym w państwach członkowskich. |
13. |
Zaznacza, że konieczne są zdecydowane wysiłki na rzecz przeciwdziałania dezinformacji, która może zagrozić podstawom naszych demokratycznych społeczeństw: wolnym i uczciwym wyborom, zaufaniu do władz publicznych na wszystkich szczeblach oraz świadomej aktywności obywatelskiej; przypomina swoje stanowisko wyrażone w opinii w sprawie europejskiego planu działania na rzecz demokracji (2). |
14. |
Wnosi, by powiązanym inicjatywom towarzyszyło budowanie zdolności organów publicznych do zwalczania dezinformacji w ukierunkowany sposób na wszystkich szczeblach. Zauważa, że brakuje uznania, że władze lokalne i regionalne, które znajdują się najbliżej obywateli, mogą być cennym atutem w walce z dezinformacją. |
Podsumowanie
15. |
Wzywa Komisję Europejską do dalszych wysiłków na rzecz ochrony europejskich praw i wartości, w tym poprzez realizację pozostałych zobowiązań określonych w europejskim planie działania na rzecz demokracji. Kładzie szczególny nacisk na potrzebę zapewnienia jak największej spójności między różnymi proponowanymi instrumentami. Akcentuje też, że władze lokalne i regionalne są niezbędnym budulcem europejskiej struktury demokratycznej. |
Bruksela, dnia 28 kwietnia 2022 r.
Przewodniczący Europejskiego Komitetu Regionów
Apostolos TZITZIKOSTAS
(1) Dyrektywa rady 94/80/WE z dnia 19 grudnia 1994 r. ustanawiająca szczegółowe warunki wykonywania prawa głosowania i kandydowania w wyborach lokalnych przez obywateli Unii mających miejsce zamieszkania w państwie członkowskim, którego nie są obywatelami (Dz.U. L 368 z 31.12.1994, s. 38).
(2) Dz.U. c 440 z 29.10.2021, s. 31; https://cor.europa.eu/PL/our-work/Pages/OpinionTimeline.aspx?opId=CDR-1278-2021.
5.8.2022 |
PL |
Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej |
C 301/116 |
Opinia Europejskiego Komitetu Regionów – Zapewnienie użyteczności ETS i CBAM dla miast i regionów UE
(2022/C 301/14)
|
I. ZALECANE POPRAWKI
Wniosek dotyczący dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady zmieniającej dyrektywę 2003/87/WE ustanawiającą system handlu przydziałami emisji gazów cieplarnianych w Unii, decyzję (UE) 2015/1814 w sprawie ustanowienia i funkcjonowania rezerwy stabilności rynkowej dla unijnego systemu handlu uprawnieniami do emisji gazów cieplarnianych i rozporządzenie (UE) 2015/757
COM(2021) 551 final
Poprawka 1
Motyw 7
Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską |
Poprawka KR-u |
Osiągnięcie celu polegającego na ograniczeniu emisji wymaga współudziału wszystkich sektorów gospodarki. W związku z tym należy dostosować ambitny cel w ramach unijnego systemu handlu uprawnieniami do emisji (EU ETS), ustanowionego na podstawie dyrektywy 2003/87/WE Parlamentu Europejskiego i Rady (1) w celu wspierania zmniejszania emisji gazów cieplarnianych w efektywny pod względem kosztów oraz skuteczny gospodarczo sposób, tak aby był on zgodny z celem polegającym na redukcji emisji netto gazów cieplarnianych w całej gospodarce do roku 2030. |
Osiągnięcie celu polegającego na ograniczeniu emisji wymaga współudziału wszystkich sektorów gospodarki. W związku z tym należy dostosować ambitny cel w ramach unijnego systemu handlu uprawnieniami do emisji (EU ETS), ustanowionego na podstawie dyrektywy 2003/87/WE Parlamentu Europejskiego i Rady (2) w celu wspierania zmniejszania emisji gazów cieplarnianych w efektywny pod względem kosztów oraz skuteczny gospodarczo , odpowiedzialny społecznie i przyjazny dla środowiska sposób, tak aby był on zgodny z celem polegającym na redukcji emisji netto gazów cieplarnianych w całej gospodarce do roku 2030 i ogólnym celem neutralności klimatycznej zgodnie z rozporządzeniem (UE) 2021/1119 . |
Poprawka 2
Motyw 9
Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską |
Poprawka KR-u |
Dyrektywę Rady 96/61/WE (3) uchylono dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady 2010/75/UE (4). Należy odpowiednio uaktualnić odniesienia do dyrektywy 96/61/WE w art. 2 dyrektywy 2003/87/WE oraz w załączniku IV do tej dyrektywy. Biorąc pod uwagę potrzebę pilnej redukcji emisji w całej gospodarce , państwa członkowskie powinny mieć możliwość podjęcia działań w celu zredukowania emisji gazów cieplarnianych objętych zakresem EU ETS za pomocą polityki innej niż dopuszczalne wartości emisji przyjęte na mocy dyrektywy 2010/75/UE. |
Dyrektywę Rady 96/61/WE (5) uchylono dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady 2010/75/UE (6). Należy odpowiednio uaktualnić odniesienia do dyrektywy 96/61/WE w art. 2 dyrektywy 2003/87/WE oraz w załączniku IV do tej dyrektywy. Ze względu na potrzebę pilnej redukcji emisji w całej gospodarce państwa członkowskie – biorąc pod uwagę poglądy władz lokalnych i regionalnych za pośrednictwem systemów aktywnego uczestnictwa i biorąc pod uwagę zasady pomocniczości i proporcjonalności oraz sprawiedliwości społecznej – powinny mieć możliwość podjęcia działań w celu zredukowania emisji gazów cieplarnianych objętych zakresem EU ETS za pomocą polityki innej niż dopuszczalne wartości emisji przyjęte na mocy dyrektywy 2010/75/UE. |
Uzasadnienie
Nie wymaga uzasadnienia.
Poprawka 3
Motyw 13
Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską |
Poprawka KR-u |
Gazy cieplarniane, które nie są bezpośrednio uwalniane do atmosfery, należy uznać za emisje w ramach EU ETS, a uprawnienia z tytułu tych emisji należy umorzyć, chyba że są one składowane na składowisku zgodnie z dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/31/WE (7) lub są trwale związane chemicznie z produktem, tak że nie przedostają się do atmosfery przy normalnym użytkowaniu. Komisja powinna być uprawniona do przyjmowania aktów wykonawczych określających warunki, w których gazy cieplarniane mają być uznawane za trwale związane chemicznie z produktem, tak aby nie przedostawały się do atmosfery przy normalnym użytkowaniu, w tym do uzyskiwania świadectwa usunięcia dwutlenku węgla, w stosownych przypadkach, z uwzględnieniem zmian regulacyjnych w odniesieniu do świadectwa usunięcia dwutlenku węgla. |
Gazy cieplarniane, które nie są bezpośrednio uwalniane do atmosfery, należy uznać za emisje w ramach EU ETS, a uprawnienia z tytułu tych emisji należy umorzyć, chyba że są one składowane w sposób przyjazny dla środowiska na bezpiecznym składowisku zgodnie z dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/31/WE (8) lub są trwale związane chemicznie z produktem, tak że nie przedostają się do atmosfery przy normalnym użytkowaniu. Komisja powinna być uprawniona do przyjmowania aktów wykonawczych określających warunki, w których gazy cieplarniane mają być uznawane za trwale związane chemicznie z produktem, tak aby nie przedostawały się do atmosfery przy normalnym użytkowaniu, w tym do uzyskiwania świadectwa usunięcia dwutlenku węgla, w stosownych przypadkach, z uwzględnieniem zmian regulacyjnych w odniesieniu do świadectwa usunięcia dwutlenku węgla. |
Uzasadnienie
Elektrownie zasilane paliwami kopalnymi generują większy odsetek emisji CO2 niż jakikolwiek inny przemysł. Zastosowanie CCS w tym sektorze może przyczynić się do znacznego ograniczenia emisji CO2.
Poprawka 4
Dodać nowy motyw 14.1
Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską |
Poprawka KR-u |
|
Niezbędne jest zapewnienie, by włączenie transportu morskiego do systemu EU ETS nie prowadziło do ucieczki emisji, poprzez skierowanie ruchu statków do portów w sąsiednich państwach trzecich nieobjętych systemem. |
Uzasadnienie
Ucieczka emisji do portów w sąsiednich państwach trzecich nieobjętych systemem EU ETS stanowi realne ryzyko, które może wywołać efekt substytucyjny na korzyść portów poza UE, prowadzić do powstania w pobliżu UE rajów podatkowych związanych z emisjami CO2 i zagrozić konkurencyjności europejskiego systemu portowego.
Poprawka 5
Motyw 28
Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską |
Poprawka KR-u |
Osiągnięcie ambitniejszych celów klimatycznych będzie wymagało przeznaczenia na transformację klimatyczną znacznych środków publicznych w UE, a także z budżetów krajowych. Aby uzupełnić i pokryć znaczne wydatki na działania związane z klimatem w budżecie UE, wszystkie dochody z aukcji nieprzypisane do budżetu Unii powinny być wykorzystywane na cele związane z klimatem. Obejmuje to wykorzystanie wsparcia finansowego w celu uwzględnienia aspektów społecznych w gospodarstwach domowych o niższych i średnich dochodach poprzez zmniejszenie podatków zakłócających. Ponadto, aby zaradzić efektom dystrybucyjnym i społecznym skutkom transformacji w państwach członkowskich o niskich dochodach, należy wykorzystać dodatkową ilość 2,5 % ogólnounijnej liczby uprawnień od [rok wejścia w życie dyrektywy] do 2030 r. na finansowanie transformacji energetycznej państw członkowskich, w których produkt krajowy brutto (PKB) na mieszkańca jest niższy niż 65 % średniej unijnej w latach 2016–2018, za pośrednictwem funduszu modernizacyjnego, o którym mowa w art. 10d dyrektywy 2003/87/WE. |
Osiągnięcie ambitniejszych celów klimatycznych będzie wymagało przeznaczenia na transformację klimatyczną znacznych środków publicznych w UE, a także z budżetów krajowych , regionalnych i lokalnych . Aby uzupełnić i pokryć znaczne wydatki na działania związane z klimatem w budżecie UE, wszystkie dochody z aukcji nieprzypisane do budżetu Unii powinny być wykorzystywane na cele związane z klimatem ujęte w planach krajowych, regionalnych i/lub lokalnych istniejących w tej dziedzinie . Obejmuje to wykorzystanie wsparcia finansowego w celu uwzględnienia aspektów społecznych w gospodarstwach domowych o niższych i średnich dochodach poprzez zmniejszenie podatków zakłócających. Ponadto, aby zaradzić efektom dystrybucyjnym i społecznym skutkom transformacji w państwach członkowskich o niskich dochodach, należy wykorzystać dodatkową ilość w wysokości co najmniej 2,5 % ogólnounijnej liczby uprawnień od [rok wejścia w życie dyrektywy] do 2030 r. na finansowanie transformacji energetycznej państw członkowskich, w których produkt krajowy brutto (PKB) na mieszkańca jest niższy niż 65 % średniej unijnej w latach 2016–2018, a także regionów NUTS 3 w tych państwach członkowskich, które cechują się wyraźnymi zakłóceniami równowagi wewnętrznej, za pośrednictwem funduszu modernizacyjnego, o którym mowa w art. 10d dyrektywy 2003/87/WE. |
Uzasadnienie
Przy przydzielaniu uprawnień należy również uwzględniać wartość PKB na mieszkańca w regionach NUTS 2, ponieważ uproszczeniem byłoby branie pod uwagę samej wartości krajowego PKB na mieszkańca w tych państwach członkowskich, w których występują poważne zaburzenia równowagi.
Poprawka 6
Motyw 30
Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską |
Poprawka KR-u |
[…] Bezpłatne uprawnienia, które nie są już przyznawane sektorom CBAM w oparciu o to obliczenie (zapotrzebowanie CBAM), muszą zostać sprzedane na aukcji, a dochody z tego tytułu trafią do funduszu innowacyjnego w celu wspierania innowacji w zakresie technologii niskoemisyjnych, wychwytywania i utylizacji dwutlenku węgla („CCU”), wychwytywania i składowania dwutlenku węgla („CCS”), energii odnawialnej i magazynowania energii, w sposób przyczyniający się do łagodzenia zmiany klimatu. Szczególną uwagę należy zwrócić na projekty w sektorach CBAM. Aby zachować proporcję przydziału bezpłatnych uprawnień dostępnych dla sektorów innych niż CBAM, ostateczna liczba do odliczenia od przydziału bezpłatnych uprawnień i do sprzedania na aukcji powinna zostać obliczona na podstawie proporcji, jaką stanowi zapotrzebowanie CBAM w odniesieniu do potrzeb wszystkich sektorów otrzymujących przydział bezpłatnych uprawnień. |
[…] Bezpłatne uprawnienia, które nie są już przekazywane sektorom CBAM w oparciu o te obliczenia (zapotrzebowanie CBAM), muszą zostać sprzedane na aukcji, a dochody z tego tytułu trafią do funduszu innowacyjnego i Społecznego Funduszu Klimatycznego w celu wspierania innowacji w zakresie technologii niskoemisyjnych, wychwytywania i utylizacji dwutlenku węgla („CCU”), wychwytywania i składowania dwutlenku węgla („CCS”) pochodzącego z nieuniknionych emisji powstających podczas procesów produkcji przemysłowej i niebędących wynikiem spalania paliw kopalnych służącego przede wszystkim do produkcji energii , a także w celu wspierania innowacji w zakresie energii odnawialnej i magazynowania energii, w sposób przyczyniający się do łagodzenia zmiany klimatu , przy jednoczesnym ograniczaniu także wszelkich negatywnych skutków dla obszarów i gospodarstw domowych znajdujących się w trudnej sytuacji. Szczególną uwagę należy zwrócić na projekty w sektorach CBAM. Aby zachować proporcję przydziału bezpłatnych uprawnień dostępnych dla sektorów innych niż CBAM, ostateczna liczba do odliczenia od przydziału bezpłatnych uprawnień i do sprzedania na aukcji powinna zostać obliczona na podstawie proporcji, jaką stanowi zapotrzebowanie CBAM w odniesieniu do potrzeb wszystkich sektorów otrzymujących przydział bezpłatnych uprawnień. |
Uzasadnienie
Stopniowe wycofanie przydziałów bezpłatnych uprawnień dla sektorów objętych CBAM należy przeprowadzić raczej wcześniej niż później, ponieważ możliwość przydziału bezpłatnych uprawnień osłabia efekt sygnału cenowego dotyczącego emisji dwutlenku węgla.
Poprawka 7
Motyw 33
Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską |
Poprawka KR-u |
Zakres funduszu innowacyjnego, o którym mowa w art. 10a ust. 8 dyrektywy 2003/87/WE, należy rozszerzyć w celu zapewnienia wsparcia dla innowacji w zakresie technologii i procesów niskoemisyjnych, które dotyczą zużycia paliw w sektorze budowlanym i sektorze transportu drogowego. Ponadto fundusz innowacyjny powinien służyć wspieraniu inwestycji służących obniżeniu emisyjności sektora transportu morskiego, w tym inwestycji w zrównoważone paliwa alternatywne, takie jak wodór i amoniak, które są produkowane ze źródeł odnawialnych, a także w bezemisyjne technologie napędowe, takie jak technologie wiatrowe. Biorąc pod uwagę, że dochody uzyskane z kar nałożonych na mocy rozporządzenia xxxx/xxxx [FuelEU Maritime] (9) przeznacza się na fundusz innowacyjny jako zewnętrzne dochody przeznaczone na określony cel zgodnie z art. 21 ust. 5 rozporządzenia finansowego, Komisja powinna zapewnić, aby należycie uwzględniono wsparcie dla innowacyjnych projektów mających na celu przyspieszenie rozwoju oraz stosowania paliw odnawialnych i niskoemisyjnych w sektorze morskim, jak określono w art. 21 ust. 1 rozporządzenia xxxx/xxxx [FuelEU Maritime]. Aby zapewnić dostępność wystarczającego finansowania dla innowacji w tym rozszerzonym zakresie, fundusz innowacyjny należy uzupełnić o 50 mln uprawnień, pochodzących częściowo z uprawnień, które w przeciwnym razie mogłyby zostać sprzedane na aukcji, a częściowo z uprawnień, które w przeciwnym razie mogłyby zostać przydzielone bezpłatnie, zgodnie z obecną proporcją finansowania funduszu innowacyjnego z każdego źródła. |
Zakres funduszu innowacyjnego, o którym mowa w art. 10a ust. 8 dyrektywy 2003/87/WE, należy rozszerzyć w celu zapewnienia wsparcia dla innowacji w zakresie technologii i procesów niskoemisyjnych, które dotyczą zużycia paliw w sektorze budowlanym i sektorze transportu drogowego , jak również dla środków mających na celu ograniczenie dużych ilości emisji gazów cieplarnianych, które nie są oparte na projektach ani innowacyjne . Ponadto fundusz innowacyjny powinien służyć wspieraniu inwestycji służących obniżeniu emisyjności sektora transportu morskiego, w tym inwestycji w zrównoważone paliwa alternatywne, takie jak wodór i amoniak, które są produkowane ze źródeł odnawialnych, a także w bezemisyjne technologie napędowe, takie jak technologie wiatrowe. Biorąc pod uwagę, że dochody uzyskane z kar nałożonych na mocy rozporządzenia xxxx/xxxx [FuelEU Maritime] (10) przeznacza się na fundusz innowacyjny jako zewnętrzne dochody przeznaczone na określony cel zgodnie z art. 21 ust. 5 rozporządzenia finansowego, Komisja powinna zapewnić, aby należycie uwzględniono wsparcie dla innowacyjnych projektów mających na celu przyspieszenie rozwoju oraz stosowania paliw odnawialnych i niskoemisyjnych w sektorze morskim, jak określono w art. 21 ust. 1 rozporządzenia xxxx/xxxx [FuelEU Maritime]. Aby zapewnić dostępność wystarczającego finansowania dla innowacji i środków w tym rozszerzonym zakresie, fundusz innowacyjny należy uzupełnić o 50 mln uprawnień, pochodzących częściowo z uprawnień, które w przeciwnym razie mogłyby zostać sprzedane na aukcji, a częściowo z uprawnień, które w przeciwnym razie mogłyby zostać przydzielone bezpłatnie, zgodnie z obecną proporcją finansowania funduszu innowacyjnego z każdego źródła. |
Uzasadnienie
Fundusz innowacyjny jest jednym z głównych źródeł finansowania działań związanych ze zmianą klimatu, jednak ogranicza się do innowacyjnych technologii, podczas gdy główne przeszkody dla dekarbonizacji to nie tylko brak innowacji. Poprawka ma na celu zaproponowanie rozszerzenia zakresu na już istniejące środki służące dekarbonizacji.
Poprawka 8
Motyw 38
Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską |
Poprawka KR-u |
Zakres funduszu modernizacyjnego należy dostosować do najnowszych unijnych celów w zakresie klimatu poprzez wprowadzenie wymogu, aby inwestycje były zgodne z celami Europejskiego Zielonego Ładu i rozporządzeniem (UE) 2021/1119, oraz poprzez wyeliminowanie wsparcia dla wszelkich inwestycji związanych z wykorzystaniem paliw kopalnych. Ponadto część funduszu modernizacyjnego, którą należy przeznaczyć na inwestycje priorytetowe , należy zwiększyć do 80 % ; efektywność energetyczną należy traktować jako obszar priorytetowy po stronie popytu, a wsparcie gospodarstw domowych w celu rozwiązania problemu ubóstwa energetycznego , w tym w regionach wiejskich i oddalonych, należy uwzględnić w zakresie inwestycji priorytetowych. |
Zakres funduszu modernizacyjnego należy dostosować do najnowszych unijnych celów w zakresie klimatu poprzez wprowadzenie wymogu, aby inwestycje były zgodne z celami Europejskiego Zielonego Ładu i rozporządzeniem (UE) 2021/1119, oraz poprzez wyeliminowanie wsparcia dla wszelkich inwestycji związanych z wykorzystaniem paliw kopalnych. Ponadto fundusz modernizacyjny należy wykorzystywać jedynie na inwestycje priorytetowe; efektywność energetyczną i wykorzystanie odnawialnych źródeł energii należy traktować jako obszar priorytetowy po stronie popytu, a wsparcie znajdujących się w trudnej sytuacji obszarów i gospodarstw domowych w celu rozwiązania problemu ubóstwa energetycznego i ubóstwa w zakresie mobilności, zwłaszcza w regionach najbardziej oddalonych, a także w regionach wiejskich i oddalonych, należy uwzględnić w zakresie inwestycji priorytetowych. Ponadto należy udostępnić fundusz modernizacyjny obszarom NUTS 3 położonym w państwach członkowskich cechujących się wyraźnymi zakłóceniami równowagi wewnętrznej, aby sprzyjać rewitalizacji i modernizacji sektora energetycznego. |
Poprawka 9
Motyw 43
Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską |
Poprawka KR-u |
W komunikacie Komisji dotyczącym ambitniejszego celu klimatycznego Europy do 2030 r. (11) podkreślono szczególne wyzwanie, jakim jest ograniczenie emisji w sektorze transportu drogowego i sektorze budowlanym. W związku z tym Komisja ogłosiła, że dalsze rozszerzenie handlu uprawnieniami do emisji mogłoby obejmować emisje z sektora transportu drogowego i sektora budowlanego. Handel uprawnieniami do emisji w odniesieniu do tych dwóch nowych sektorów zostałby wprowadzony w drodze oddzielnego, ale powiązanego handlu uprawnieniami do emisji. Pozwoliłoby to uniknąć wszelkich zakłóceń we właściwym funkcjonowaniu handlu uprawnieniami do emisji w sektorach instalacji stacjonarnych i lotnictwa. Nowemu systemowi towarzyszą uzupełniające polityki i środki zapobiegające niepożądanym wpływom na ceny, kształtujące oczekiwania uczestników rynku oraz dążące do sygnału cenowego dotyczącego emisji dwutlenku węgla dla całej gospodarki. Dotychczasowe doświadczenie pokazuje, że stworzenie nowego rynku wymaga ustanowienia wydajnego systemu monitorowania, raportowania i weryfikacji. W celu zapewnienia synergii i spójności z istniejącą infrastrukturą Unii dla EU ETS obejmującą emisje z instalacji stacjonarnych i lotnictwa, należy ustanowić system handlu uprawnieniami do emisji dla sektorów transportu drogowego i sektora budowlanego poprzez wprowadzenie poprawki do dyrektywy 2003/87/WE. |
W komunikacie Komisji dotyczącym ambitniejszego celu klimatycznego Europy do 2030 r. (12) podkreślono szczególne wyzwanie, jakim jest ograniczenie emisji w sektorze transportu drogowego i sektorze budowlanym. W związku z tym Komisja ogłosiła, że dalsze rozszerzenie handlu uprawnieniami do emisji mogłoby obejmować emisje z sektora transportu drogowego i sektora budowlanego. Handel uprawnieniami do emisji w odniesieniu do tych dwóch nowych sektorów zostałby wprowadzony w drodze oddzielnego, ale powiązanego handlu uprawnieniami do emisji. Pozwoliłoby to uniknąć wszelkich zakłóceń we właściwym funkcjonowaniu handlu uprawnieniami do emisji w sektorach instalacji stacjonarnych i lotnictwa. Zważywszy że na władzach lokalnych i regionalnych spoczywa największa część kompetencji w zakresie tych sektorów, nowy system ETS zostanie opracowany we współpracy z tymi władzami. Część dochodów z nowego systemu handlu uprawnieniami do emisji zostanie przydzielona władzom lokalnym i regionalnym, ponieważ system ten będzie miał największe konsekwencje dla tych poziomów sprawowania rządów. Nowemu systemowi towarzyszą uzupełniające polityki i środki zapobiegające niepożądanym wpływom na ceny – odczuwanym zwłaszcza przez gospodarstwa domowe, małe przedsiębiorstwa i mikroprzedsiębiorstwa oraz użytkowników mobilności będących się w trudnej sytuacji, w tym na obszarach wiejskich i oddalonych – i kształtujące oczekiwania uczestników rynku oraz dążące do sygnału cenowego dotyczącego emisji dwutlenku węgla dla całej gospodarki. Dotychczasowe doświadczenie pokazuje, że stworzenie nowego rynku wymaga ustanowienia wydajnego systemu monitorowania, raportowania i weryfikacji. W celu zapewnienia synergii i spójności z istniejącą infrastrukturą Unii dla EU ETS obejmującą emisje z instalacji stacjonarnych i lotnictwa, należy ustanowić system handlu uprawnieniami do emisji dla sektorów transportu drogowego i sektora budowlanego poprzez wprowadzenie poprawki do dyrektywy 2003/87/WE , zgodnie z pakietem środków „Gotowi na 55” oraz, w razie potrzeby, z przepisami odnoszącymi się do wspomnianych sektorów, które emitują zanieczyszczenia . |
Uzasadnienie
Rozszerzenie ETS na sektor transportu drogowego i budownictwa ma poważne konsekwencje dla władz lokalnych i regionalnych. Władze te posiadają istotne kompetencje w odniesieniu do tych sektorów i powinny być brane pod uwagę przy opracowywaniu nowego systemu handlu emisjami.
Poprawka 10
Motyw 51
Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską |
Poprawka KR-u |
Zasady dotyczące dystrybucji udziałów aukcyjnych są wysoce istotne dla wszelkich dochodów z aukcji, które przypadałyby państwom członkowskim, szczególnie w świetle potrzeby wzmocnienia zdolności państw członkowskich do przeciwdziałania skutkom społecznym sygnału cenowego dotyczącego emisji dwutlenku węgla w sektorze budowlanym i sektorze transportu drogowego. Niezależnie od faktu, że te dwa sektory mają bardzo odmienne cechy charakterystyczne, należy ustanowić wspólną zasadę dystrybucji podobną do tej mającej zastosowanie w przypadku instalacji stacjonarnych. Główną część uprawnień należy rozdzielić pomiędzy wszystkie państwa członkowskie na podstawie średniej dystrybucji emisji w objętych sektorach w okresie od 2016 r. do 2018 r. |
Zasady dotyczące dystrybucji udziałów aukcyjnych są wysoce istotne dla wszelkich dochodów z aukcji, które przypadałyby państwom członkowskim, szczególnie w świetle potrzeby wzmocnienia zdolności państw członkowskich do przeciwdziałania skutkom społecznym sygnału cenowego dotyczącego emisji dwutlenku węgla w sektorze budowlanym i sektorze transportu drogowego. Niezależnie od faktu, że te dwa sektory mają bardzo odmienne cechy charakterystyczne, należy ustanowić wspólną zasadę dystrybucji podobną do tej mającej zastosowanie w przypadku instalacji stacjonarnych. Główną część uprawnień należy rozdzielić pomiędzy wszystkie państwa członkowskie na podstawie średniej dystrybucji emisji w objętych sektorach w okresie od 2016 r. do 2018 r. Każde państwo członkowskie powinno określić minimalny – wynoszący przynajmniej 20 % – odsetek dochodów z aukcji, którym gospodarowałyby bezpośrednio władze lokalne i regionalne. Dochody zarządzane przez władze lokalne i regionalne powinny być wykorzystywane wyłącznie na działania związane z łagodzeniem zmiany klimatu i przystosowywaniem się do niej, zwłaszcza na działania wspierające transformację energetyczną i przeciwdziałające zagrożeniom dla obszarów, gospodarstw domowych, mikroprzedsiębiorstw i małych przedsiębiorstw oraz użytkowników mobilności znajdujących się w najtrudniejszej sytuacji. |
Uzasadnienie
Ze względu na geograficzne, społeczne i gospodarcze zróżnicowanie terytoriów europejskich władze lokalne i regionalne są tym szczeblem sprawowania rządów, który może najlepiej zatroszczyć się o to, by transformacja nie zaszkodziła spójności terytorialnej Europy i nie zagroziła gospodarstwom domowym znajdującym się w najtrudniejszej sytuacji.
Poprawka 11
Motyw 52
Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską |
Poprawka KR-u |
Wprowadzeniu ceny emisji dwutlenku węgla w sektorze transportu drogowego i sektorze budowlanym powinny towarzyszyć skuteczne rekompensaty społeczne, szczególnie w świetle już istniejących poziomów ubóstwa energetycznego. W 2018 r. około 34 mln Europejczyków poinformowało o niemożliwości odpowiedniego ogrzania swoich domów, a w przeprowadzonym w 2019 r. w całej UE badaniu 6,9 % mieszkańców Unii odpowiedziało, że nie jest w stanie ogrzać swoich domów w wystarczającym stopniu (13). Aby osiągnąć skuteczne rekompensaty społeczne i dystrybucyjne, od państw członkowskich należy wymagać, aby wydawały dochody z aukcji na cele związane z klimatem i energią, które już określono dla obowiązującego systemu handlu uprawnieniami do emisji, ale również dla środków dodanych specjalnie w celu rozwiązania problemów związanych z nowymi sektorami – transportu drogowego i budowlanym, w tym związanych ze środkami z dziedziny polityki zgodnie z dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady 2012/27/UE (14). Dochody z aukcji należy wykorzystać na działania ukierunkowane na społeczne aspekty handlu uprawnieniami do emisji w odniesieniu do tych nowych sektorów, ze szczególnym naciskiem na gospodarstwa domowe znajdujące się w trudnej sytuacji , mikroprzedsiębiorstwa oraz użytkowników transportu . W ten sposób nowy Społeczny Fundusz Klimatyczny zapewni specjalne finansowanie państwom członkowskim, aby wesprzeć obywateli Unii, którzy najbardziej ucierpieli wskutek ubóstwa energetycznego lub związanego z mobilnością lub narażonych na ryzyko doświadczenia tego rodzaju ubóstwa. Fundusz ten będzie wspierać uczciwość i solidarność pomiędzy państwami członkowskimi i wewnątrz nich, zmniejszając jednocześnie ryzyko ubóstwa energetycznego i związanego z mobilnością w okresie tego przejścia. Będzie się on opierał na obowiązujących mechanizmach solidarności i je uzupełniał. Zasoby tego nowego funduszu będą zasadniczo odpowiadały 25 % oczekiwanych dochodów z nowego systemu handlu uprawnieniami do emisji w okresie 2026–2032 i zostaną wdrożone na podstawie społecznych planów w dziedzinie klimatu, które państwa członkowskie powinny przedstawić zgodnie z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 20…/nn (15). Ponadto każde państwo członkowskie powinno wykorzystywać swoje dochody z aukcji między innymi do finansowania części kosztów wynikających z ich społecznych planów w dziedzinie klimatu. |
Wprowadzeniu ceny emisji dwutlenku węgla w sektorze transportu drogowego i sektorze budowlanym powinny towarzyszyć skuteczne rekompensaty społeczne, szczególnie w świetle już istniejących poziomów ubóstwa energetycznego. W 2018 r. około 34 mln Europejczyków poinformowało o niemożliwości odpowiedniego ogrzania swoich domów, a w przeprowadzonym w 2019 r. w całej UE badaniu 6,9 % mieszkańców Unii odpowiedziało, że nie jest w stanie ogrzać swoich domów w wystarczającym stopniu (16) , ponadto niektóre regiony muszą wykorzystywać nieefektywne źródła energii do ogrzewania ze względu na ubóstwo . Aby osiągnąć skuteczne rekompensaty społeczne i dystrybucyjne, od państw członkowskich oraz władz regionalnych i lokalnych należy wymagać, aby wydawały dochody z aukcji na cele związane z klimatem i energią, które już określono dla obowiązującego systemu handlu uprawnieniami do emisji, ale również dla środków dodanych specjalnie w celu rozwiązania problemów związanych z nowymi sektorami – transportu drogowego i budowlanym, w tym związanych ze środkami z dziedziny polityki zgodnie z dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady 2012/27/UE (17). Dochody z aukcji należy wykorzystać także na działania ukierunkowane na społeczne aspekty handlu uprawnieniami do emisji w odniesieniu do tych nowych sektorów, ze szczególnym naciskiem na znajdujące się w trudnej sytuacji gospodarstwa domowe, mikroprzedsiębiorstwa i małe przedsiębiorstwa oraz na znajdujących się w trudnej sytuacji użytkowników mobilności . W ten sposób nowy Społeczny Fundusz Klimatyczny zapewni specjalne finansowanie państwom członkowskim oraz władzom regionalnym i lokalnym , aby wesprzeć obywateli Unii, którzy najbardziej ucierpieli wskutek ubóstwa energetycznego lub związanego z mobilnością lub narażonych na ryzyko doświadczenia tego rodzaju ubóstwa. Fundusz ten będzie wspierać uczciwość i solidarność pomiędzy państwami członkowskimi i wewnątrz nich, zmniejszając jednocześnie ryzyko ubóstwa energetycznego i związanego z mobilnością w okresie tego przejścia. Będzie się on opierał na obowiązujących mechanizmach solidarności i je uzupełniał. Zasoby tego nowego funduszu będą odpowiadały co najmniej 25 % oczekiwanych dochodów z nowego systemu handlu uprawnieniami do emisji w okresie 2026–2032 i zostaną wdrożone na podstawie społecznych planów w dziedzinie klimatu, które państwa członkowskie powinny przedstawić zgodnie z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 20…/nn (18). W przypadku gdy cena emisji dwutlenku węgla doprowadzi do wyższych niż oczekiwano dochodów, pula środków finansowych ze Społecznego Funduszu Klimatycznego zostanie odpowiednio zwiększona. Każde państwo członkowskie powinno określić minimalny – wynoszący co najmniej 35 % – odsetek dostępnej mu puli środków finansowych ze Społecznego Funduszu Klimatycznego, którym gospodarowałyby bezpośrednio władze lokalne i regionalne. Ponadto każde państwo członkowskie oraz władze regionalne i lokalne powinny wykorzystywać swoje dochody z aukcji między innymi do finansowania części kosztów wynikających z ich społecznych planów w dziedzinie klimatu. |
Uzasadnienie
Władze lokalne i regionalne są najlepiej przygotowane do rozwiązania wspomnianych problemów, dlatego im również należy udostępnić środki z funduszu.
Poprawka 12
Motyw 54
Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską |
Poprawka KR-u |
Innowacje i rozwój nowych technologii niskoemisyjnych w sektorze budowlanym i sektorze transportu drogowego są kluczowe dla zapewnienia opłacalnego wkładu tych sektorów w oczekiwane redukcje emisji. Z tego względu 150 mln uprawnień pochodzących z handlu uprawnieniami do emisji w sektorze budowlanym i sektorze transportu drogowego należy również udostępnić funduszowi innowacyjnemu unijnego systemu handlu uprawnieniami do emisji w celu stymulowania opłacalnych redukcji emisji. |
Innowacje i rozwój nowych technologii i środków niskoemisyjnych w sektorze budowlanym i sektorze transportu drogowego są kluczowe dla zapewnienia opłacalnego wkładu tych sektorów w oczekiwane redukcje emisji. Z tego względu 150 mln uprawnień pochodzących z handlu uprawnieniami do emisji w sektorze budowlanym i sektorze transportu drogowego należy również udostępnić funduszowi innowacyjnemu unijnego systemu handlu uprawnieniami do emisji w celu stymulowania opłacalnych i odpowiedzialnych pod względem społecznym i środowiskowym redukcji emisji. |
Uzasadnienie
Nie wymaga uzasadnienia.
Poprawka 13
Motyw 58
Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską |
Poprawka KR-u |
Komisja powinna monitorować stosowanie systemu handlu uprawnieniami do emisji w sektorach budowlanym i transportu drogowego, w tym stopień konwergencji cen z obowiązującym ETS, a także, w stosownych przypadkach, Parlamentowi Europejskiemu i Radzie należy zaproponować przegląd, aby poprawić skuteczność handlu uprawnieniami do emisji, zarządzanie nim i jego praktyczne stosowanie w tych sektorach na podstawie zdobytej wiedzy oraz większej konwergencji cen. Należy zobowiązać Komisję do przedłożenia pierwszego sprawozdania dotyczącego tych kwestii do dnia 1 stycznia 2028 r. |
Komisja powinna monitorować stosowanie systemu handlu uprawnieniami do emisji w sektorach budowlanym i transportu drogowego, w tym stopień konwergencji cen z obowiązującym ETS, a także, w stosownych przypadkach, Parlamentowi Europejskiemu i Radzie należy zaproponować przegląd, aby poprawić skuteczność handlu uprawnieniami do emisji, zarządzanie nim i jego praktyczne stosowanie w tych sektorach na podstawie zdobytej wiedzy oraz większej konwergencji cen. Należy zobowiązać Komisję do przedłożenia pierwszego sprawozdania dotyczącego tych kwestii do dnia 1 stycznia 2028 r. Powinno to być poprzedzone okresem konsultacji trwających od 1 września 2027 r. do 31 października 2027 r. W tym czasie należy także przeprowadzić ukierunkowane konsultacje z władzami lokalnymi i regionalnymi. |
Uzasadnienie
Władze lokalne i regionalne mają istotne kompetencje w odniesieniu do sektora transportu drogowego i budownictwa i należy się z nimi konsultować przy ocenie skuteczności nowego systemu handlu uprawnieniami do emisji i przy raportowaniu na ten temat.
Poprawka 14
Artykuł 1 pkt 2
Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską |
Poprawka KR-u |
||||||||||
|
|
||||||||||
|
|
||||||||||
|
|
||||||||||
|
|
||||||||||
|
|
Uzasadnienie
Zmiana definicji „portu zawinięcia” zagwarantuje, że w przypadku tras łączących porty europejskie z Azją lub Ameryką, obejmujących pośrednie przystanki w portach europejskich, przeniesienie tych operacji do sąsiednich państw trzecich nie będzie przynosiło żadnych korzyści.
Poprawka 15
Artykuł 1 pkt 5
Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską |
Poprawka KR-u |
||||||
Zakres stosowania w odniesieniu do działalności w zakresie transportu morskiego |
Zakres stosowania w odniesieniu do działalności w zakresie transportu morskiego |
||||||
1. Przydział uprawnień i stosowanie wymogów dotyczących umarzania w odniesieniu do działalności w zakresie transportu morskiego mają zastosowanie do pięćdziesięciu procent (50 %) emisji ze statków odbywających rejsy, które wyruszają z portu podlegającego jurysdykcji państwa członkowskiego i przybywają do portu niepodlegającego jurysdykcji państwa członkowskiego; pięćdziesięciu procent (50 %) emisji ze statków odbywających rejsy, które wyruszają z portu niepodlegającego jurysdykcji państwa członkowskiego i przybywają do portu podlegającego jurysdykcji państwa członkowskiego; stu procent (100 %) emisji ze statków odbywających rejsy, które wyruszają z portu podlegającego jurysdykcji państwa członkowskiego i przybywają do portu podlegającego jurysdykcji państwa członkowskiego oraz stu procent (100 %) emisji ze statków podczas cumowania w porcie podlegającym jurysdykcji państwa członkowskiego. |
1. Przydział uprawnień i stosowanie wymogów dotyczących umarzania w odniesieniu do działalności w zakresie transportu morskiego mają zastosowanie do pięćdziesięciu procent (50 %) emisji ze statków odbywających rejsy, które wyruszają z portu podlegającego jurysdykcji państwa członkowskiego i przybywają do portu niepodlegającego jurysdykcji państwa członkowskiego; pięćdziesięciu procent (50 %) emisji ze statków odbywających rejsy, które wyruszają z portu niepodlegającego jurysdykcji państwa członkowskiego i przybywają do portu podlegającego jurysdykcji państwa członkowskiego; stu procent (100 %) emisji ze statków odbywających rejsy, które wyruszają z portu podlegającego jurysdykcji państwa członkowskiego i przybywają do portu podlegającego jurysdykcji państwa członkowskiego oraz stu procent (100 %) emisji ze statków podczas cumowania w porcie podlegającym jurysdykcji państwa członkowskiego. |
||||||
|
Przydział uprawnień i stosowanie wymogów dotyczących umarzania odnośnie do działalności w zakresie transportu morskiego odbywają się według następujących zasad w następujących przypadkach: |
||||||
|
|
||||||
|
|
||||||
|
|
||||||
2. Art. 9, 9a i 10 mają zastosowanie do działalności w zakresie transportu morskiego w takim sam sposób, w jaki mają zastosowanie do innych działań objętych EU ETS.”; |
2. Art. 9, 9a i 10 mają zastosowanie do działalności w zakresie transportu morskiego w takim sam sposób, w jaki mają zastosowanie do innych działań objętych EU ETS.”. |
Uzasadnienie
Dzięki tej propozycji kontenerowce obsługujące długie trasy nie będą mogły „zerować swojego licznika CO2” podczas zawijania do portów poza UE zamiast do portów UE.
Poprawka 16
Artykuł 1 pkt 11 lit. a)
Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską |
Poprawka KR-u |
||||
|
|
Poprawka 17
Artykuł 1 pkt 11 lit. b)
Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską |
Poprawka KR-u |
||||
|
|
Poprawka 18
Artykuł 1 pkt 12 lit. g) akapit trzeci
Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską |
Poprawka KR-u |
||||
w art. 10a wprowadza się następujące zmiany: |
w art. 10a wprowadza się następujące zmiany: |
||||
|
|
||||
|
|
||||
|
|
||||
|
|
||||
|
|
||||
|
W ust. 3 dodaje się litery w brzmieniu: |
||||
|
|
||||
|
|
Uzasadnienie
Nie wymaga uzasadnienia.
Poprawka 19
Artykuł 1 pkt 14 lit. a)
Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską |
Poprawka KR-u |
||||
w art. 10d wprowadza się następujące zmiany: |
w art. 10d wprowadza się następujące zmiany: |
||||
|
|
||||
|
|
Poprawka 20
Artykuł 1 pkt 14 lit. b)
Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską |
Poprawka KR-u |
||||
„2. Co najmniej 80 % środków finansowych z funduszu modernizacyjnego wykorzystuje się do wspierania inwestycji w: |
„2. Wszystkie środki finansowe z funduszu modernizacyjnego wykorzystuje się do wspierania inwestycji w: |
||||
|
|
||||
|
|
||||
|
|
||||
|
|
||||
|
|
||||
|
|
||||
|
|
Poprawka 21
Artykuł 1 pkt 21
Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską |
Poprawka KR-u |
||||
Państwa członkowskie określają sposób wykorzystywania dochodów z aukcji, o których mowa w ust. 4, z wyjątkiem dochodów określonych jako zasoby własne zgodnie z art. 311 akapit trzeci TFUE i uwzględnionych w budżecie Unii. Państwa członkowskie wykorzystują swoje dochody na potrzeby co najmniej jednego z rodzajów działalności, o których mowa w art. 10 ust. 3, lub na potrzeby co najmniej jednego z następujących środków: |
Państwa członkowskie określają sposób wykorzystywania dochodów z aukcji, o których mowa w ust. 4, z wyjątkiem dochodów określonych jako zasoby własne zgodnie z art. 311 akapit trzeci TFUE i uwzględnionych w budżecie Unii. Państwa członkowskie wykorzystują swoje dochody na potrzeby co najmniej jednego z rodzajów działalności, o których mowa w art. 10 ust. 3, lub na potrzeby co najmniej jednego z następujących środków: |
||||
|
|
||||
|
|
||||
Państwa członkowskie wykorzystują część swoich dochodów z aukcji uzyskanych zgodnie z niniejszym artykułem, aby rozwiązać problemy społeczne związane z handlem uprawnieniami do emisji zgodnie z niniejszym rozdziałem ze szczególnym uwzględnieniem gospodarstw domowych znajdujących się w trudnej sytuacji, mikroprzedsiębiorstw znajdujących się w trudnej sytuacji i użytkowników transportu znajdujących się w trudnej sytuacji zgodnie z definicjami ustanowionymi w rozporządzeniu (UE) 20…/nn [rozporządzenie w sprawie Społecznego Funduszu Klimatycznego] (*). Jeżeli państwo członkowskie przekazało Komisji [plan społeczno-klimatyczny] na podstawie tego rozporządzenia, państwo członkowskie korzysta z tych dochodów m.in. w celu sfinansowania tego planu. |
Państwa członkowskie wykorzystują część swoich dochodów z aukcji uzyskanych zgodnie z niniejszym artykułem, aby rozwiązać problemy społeczne związane z handlem uprawnieniami do emisji zgodnie z niniejszym rozdziałem ze szczególnym uwzględnieniem gospodarstw domowych znajdujących się w trudnej sytuacji, mikroprzedsiębiorstw i małych przedsiębiorstw znajdujących się w trudnej sytuacji i użytkowników mobilności znajdujących się w trudnej sytuacji zgodnie z definicjami ustanowionymi w rozporządzeniu (UE) 20…/nn [rozporządzenie w sprawie Społecznego Funduszu Klimatycznego] (*). Jeżeli państwo członkowskie przekazało Komisji [plan społeczno-klimatyczny] na podstawie tego rozporządzenia, państwo członkowskie korzysta z tych dochodów m.in. w celu sfinansowania tego planu. |
||||
Przyjmuje się, że państwa członkowskie spełniają wymogi ustanowione w przepisach niniejszego ustępu, jeżeli przyjmują i wprowadzają w życie politykę wsparcia podatkowego lub finansowego lub krajowe polityki regulacyjne wywierające wpływ na wsparcie finansowe, ustanowione dla celów określonych w akapicie pierwszym, których wartość odpowiada poziomowi dochodów z aukcji, o których mowa w niniejszym rozdziale. |
Państwa członkowskie ustanawiają minimalny odsetek w wysokości 20 % dochodów, które są przydzielane władzom lokalnym i regionalnym do wykorzystania na jeden ze środków opisanych w niniejszym ustępie lub na większą liczbę tych środków. |
||||
Państwa członkowskie informują Komisję o wykorzystywaniu dochodów i o działaniach podjętych zgodnie z niniejszym ustępem, zamieszczając stosowne informacje w swoich sprawozdaniach przedkładanych na mocy rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/1999 (**). |
Przyjmuje się, że państwa członkowskie oraz władze lokalne i regionalne spełniają wymogi ustanowione w przepisach niniejszego ustępu, jeżeli przyjmują i wprowadzają w życie politykę wsparcia podatkowego lub finansowego lub krajowe polityki regulacyjne wywierające wpływ na wsparcie finansowe, ustanowione dla celów określonych w akapicie pierwszym, których wartość odpowiada poziomowi dochodów z aukcji, o których mowa w niniejszym rozdziale. Państwa członkowskie informują Komisję o wykorzystywaniu dochodów i o działaniach podjętych zgodnie z niniejszym ustępem, zamieszczając stosowne informacje w swoich sprawozdaniach przedkładanych na mocy rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/1999 (**). |
Poprawka 22
Artykuł 1 pkt 21 – art. 30i
Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską |
Poprawka KR-u |
Do dnia 1 stycznia 2028 r. Komisja przekazuje Parlamentowi Europejskiemu i Radzie sprawozdanie z wdrażania przepisów niniejszego rozdziału, jeżeli chodzi o ich skuteczność, administrowanie nimi i ich stosowanie w praktyce, uwzględniając stosowanie przepisów decyzji (UE) 2015/1814 i korzystanie z uprawnień przewidzianych w niniejszym rozdziale, aby spełnić obowiązki w zakresie zapewnienia zgodności z przepisami spoczywające na podmiotach objętych wymogami podlegających przepisom rozdziałów II, IIa i III. W stosownych przypadkach Komisja załącza to sprawozdanie do wniosku w sprawie zmiany niniejszego rozdziału przekazywanego Parlamentowi Europejskiemu i Radzie. Do dnia 31 października 2031 r. Komisja powinna ocenić wykonalność zintegrowania sektorów objętych załącznikiem III z systemem handlu uprawnieniami do emisji obejmującym sektory wymienione w załączniku I do dyrektywy 2003/87/WE.”; |
Do dnia 1 stycznia 2028 r. Komisja przekazuje Parlamentowi Europejskiemu i Radzie sprawozdanie z wdrażania przepisów niniejszego rozdziału, jeżeli chodzi o ich skuteczność, administrowanie nimi i ich stosowanie w praktyce, uwzględniając stosowanie przepisów decyzji (UE) 2015/1814 i korzystanie z uprawnień przewidzianych w niniejszym rozdziale, aby spełnić obowiązki w zakresie zapewnienia zgodności z przepisami spoczywające na podmiotach objętych wymogami podlegających przepisom rozdziałów II, IIa i III. Prezentację sprawozdania poprzedza okres konsultacji trwających od 1 września 2027 r. do 31 października 2027 r. W tym czasie zostaną przeprowadzone ukierunkowane konsultacje z władzami lokalnymi i regionalnymi. W stosownych przypadkach Komisja załącza to sprawozdanie do wniosku w sprawie zmiany niniejszego rozdziału przekazywanego Parlamentowi Europejskiemu i Radzie. Do dnia 31 października 2031 r. Komisja powinna ocenić wykonalność zintegrowania sektorów objętych załącznikiem III z systemem handlu uprawnieniami do emisji obejmującym sektory wymienione w załączniku I do dyrektywy 2003/87/WE.”; |
Wniosek dotyczący rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady ustanawiającego mechanizm dostosowywania cen na granicach z uwzględnieniem emisji CO2
COM(2021) 564 final
Poprawka 23
Motyw 10
Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską |
Poprawka KR-u |
Istniejące mechanizmy ograniczające ryzyko ucieczki emisji w sektorach lub podsektorach narażonych na takie ryzyko to przejściowy przydział bezpłatnych uprawnień w ramach EU ETS oraz środki finansowe na rekompensaty za koszty pośrednie emisji poniesione w związku z kosztami związanymi z emisją gazów cieplarnianych przeniesionymi na ceny energii elektrycznej, ustanowione odpowiednio w art. 10a ust. 6 i art. 10b dyrektywy 2003/87/WE. W porównaniu jednak z pełnym systemem aukcyjnym przydział bezpłatnych uprawnień w ramach EU ETS osłabia sygnał cenowy wysyłany przez ten system instalacjom, które takie uprawnienia otrzymują, a tym samym negatywnie wpływa na zachęty do inwestowania w dalsze ograniczanie emisji. |
Istniejące mechanizmy ograniczające ryzyko ucieczki emisji w sektorach lub podsektorach narażonych na takie ryzyko to przejściowy przydział bezpłatnych uprawnień w ramach EU ETS oraz środki finansowe na rekompensaty za koszty pośrednie emisji poniesione w związku z kosztami związanymi z emisją gazów cieplarnianych przeniesionymi na ceny energii elektrycznej, ustanowione odpowiednio w art. 10a ust. 6 i art. 10b dyrektywy 2003/87/WE. W porównaniu jednak z pełnym systemem aukcyjnym przydział bezpłatnych uprawnień w ramach EU ETS osłabia sygnał cenowy wysyłany przez ten system instalacjom, które takie uprawnienia otrzymują, a tym samym negatywnie wpływa na zachęty do inwestowania w dalsze ograniczanie emisji. Stopniowego wycofania przydziałów bezpłatnych uprawnień należy zatem dokonać skutecznie i terminowo, zgodnie z celami Europejskiego prawa o klimacie, a ściślej z pakietem środków „Gotowi na 55”. |
II. ZALECENIA POLITYCZNE
EUROPEJSKI KOMITET REGIONÓW
1. |
Przypomina, że podpisując porozumienie paryskie, UE zobowiązała się do osiągnięcia do 2050 r. globalnego celu neutralności klimatycznej w ujęciu netto, zapisanego obecnie w Europejskim prawie o klimacie. Z zadowoleniem przyjmuje bezprecedensowe ambicje i zobowiązanie Komisji Europejskiej w zakresie ochrony środowiska, by stworzyć bardziej zrównoważone społeczeństwo i gospodarkę, oraz postrzega pakiet „Gotowi na 55” jako dowód na powagę tego zobowiązania. Podkreśla, że celom w zakresie redukcji emisji muszą towarzyszyć cele w zakresie efektywności energetycznej i energii odnawialnej, ponowne przemyślenie użytkowania gruntów (aby jednoznacznie zwiększyć naturalną sekwestrację dwutlenku węgla), a także inne cele Europejskiego Zielonego Ładu, aby zapewnić sprawiedliwą i stałą transformację. |
2. |
Podkreśla, że znacząca, lecz stopniowo wprowadzana opłata za emisję gazów cieplarnianych powinna stanowić niezbędny sygnał dla przedsiębiorstw i stymulować transformację w najbardziej opłacalny sposób, a także że potrzebne jest skuteczne współdziałanie zmienionego ETS i mechanizmu dostosowywania cen na granicach z uwzględnieniem emisji CO2 (CBAM), ewentualnie w połączeniu z innymi wspierającymi środkami UE, aby zapewnić neutralną dla klimatu i konkurencyjną gospodarkę w regionach UE, zwłaszcza tych, w których zachodzi zrównoważona transformacja sektorów energochłonnych. |
3. |
Przyznaje, że nierówności te mogą stać się jeszcze bardziej widoczne w związku z utrzymującym się gwałtownym wzrostem cen energii i niestabilnością geopolityczną pogłębionymi wojną w Ukrainie. Z zadowoleniem przyjmuje przedstawione w komunikacie REPowerEU wnioski Komisji dotyczące przeciwdziałania tym zagrożeniom, ale podkreśla, że niektóre instrumenty, takie jak zwiększone opodatkowanie nieoczekiwanych zysków, mogą nie wystarczyć do zapewnienia niezawodnego wsparcia, i w związku z tym wzywa do opracowania długoterminowych rozwiązań. |
4. |
Przyznaje, że kryzysy ekologiczne pogłębiają nierówności, podobnie jak nierówności zwiększają szkody dla środowiska. W związku z tym strategie polityczne na rzecz ograniczenia emisji gazów cieplarnianych muszą przywrócić sprawiedliwość w naszych społeczeństwach i na naszych terytoriach. |
5. |
Popiera zasadę, zgodnie z którą wszystkie sektory gospodarki muszą przyczyniać się do przejścia na neutralność klimatyczną i do ograniczenia emisji, a system EU ETS mógłby wnieść znaczący wkład, gdyby zasadę „zanieczyszczający płaci” rozszerzono na cały sektor objęty tym systemem. Wskazuje, że sektor mobilności odpowiada za jedną czwartą emisji CO2 w UE, sektor budownictwa natomiast za 40 % zużycia energii w Europie. Zwraca jednak uwagę, że wprowadzenie ustalania opłat za emisję gazów cieplarnianych w tych sektorach jest delikatną kwestią i nie powinno powodować obciążeń dla gospodarstw domowych, małych przedsiębiorstw i mikroprzedsiębiorstw oraz użytkowników mobilności będących się w najtrudniejszej sytuacji, w tym na obszarach wiejskich i oddalonych. |
6. |
Nalega, aby w procesie wdrażania, oceny i przeglądu nowego EU ETS dotyczącego transportu drogowego i budynków (ETS II) uwzględniono władze lokalne i regionalne, jako szczeble sprawowania rządów mające silne kompetencje w obu objętych nim sektorach. Podkreśla, że emisje gazów cieplarnianych z unijnego sektora transportu stale rosły od 2013 r., podczas gdy dekarbonizacja sektora budowlanego pozostaje kluczową ścieżką redukcji emisji. Zaznacza, że w przypadku gdy współprawodawcy zdecydują się nie kontynuować prac nad systemem ETS II, jak przewidziano we wniosku Komisji, obecny system handlu uprawnieniami do emisji powinien zostać dodatkowo wzmocniony w celu rozwiązania problemu transportu drogowego i budynków. |
7. |
W pełni uznaje potrzebę istnienia narzędzi ustalania opłat za emisję gazów cieplarnianych w celu wsparcia zwiększonych ambicji UE w dziedzinie klimatu, niemniej jest mocno zaniepokojony ich potencjalnym efektem dystrybucyjnym i podkreśla, że należy uwzględniać wszystkie wymiary rozwoju zrównoważonego: zrównoważony rozwój gospodarczy, ekologiczny, społeczny i kulturowy. W tym kontekście apeluje o przestrzeganie przynajmniej trzech zasad:
|
8. |
Z zadowoleniem przyjmuje zapowiedź utworzenia Społecznego Funduszu Klimatycznego jako sposobu na zrównoważenie ujemnych skutków dotykających gospodarstwa domowe, mikroprzedsiębiorstwa, małe przedsiębiorstwa i użytkowników mobilności znajdujących się w najtrudniejszej sytuacji oraz zapewnienie zrównoważonego społecznie rozwoju. Podkreśla, że finansowanie przewidziane obecnie w ramach zmiany obecnego ETS jest niewystarczające, aby zapewnić rzeczywiście sprawiedliwą transformację, i zaznacza, że powinno się rozważyć przydzielanie na Społeczny Fundusz Klimatyczny innych dochodów oprócz tych uzyskanych w wyniku stosowania systemu ETS II. Proponuje, by łączenie dochodów przeznaczonych na Społeczny Fundusz Klimatyczny rozpoczęło się wcześniej niż wdrażanie ETS II. |
9. |
Podkreśla znaczenie dokładnego oszacowania efektów dystrybucyjnych mechanizmu i funkcjonowania Społecznego Funduszu Klimatycznego, zarządzania nim i jego środków, uwzględniającego w szczególności konsekwencje i korzyści dla najsłabszych obywateli na szczeblu lokalnym i regionalnym, a także umożliwiającego lepszą identyfikację gospodarstw domowych znajdujących się w najtrudniejszej sytuacji finansowej, w celu precyzyjnego ukierunkowania tymczasowego bezpośredniego wsparcia dochodu na osoby, które najbardziej go potrzebują. W tym kontekście środki w ramach poszczególnych planów społeczno-klimatycznych oraz przydział środków z samego funduszu powinny mieć na celu przyspieszenie transformacji ekologicznej, lecz nie kosztem spójności społecznej i terytorialnej; nie powinny też osłabiać ochrony obywateli znajdujących się w najtrudniejszej sytuacji. |
10. |
Podkreśla, że do wsparcia zrównoważonego rozwoju należy użyć funduszu modernizacyjnego, nadając przy wykorzystywaniu jego środków pierwszeństwo wysiłkom na rzecz zwiększenia żywotności grup i obszarów znajdujących się w trudnej sytuacji. Powtarza, że, aby respektować ogromną różnorodność gospodarczą, społeczną i geograficzną UE, trzeba umożliwić dostęp do tego funduszu regionom NUTS 3 cechującym się znacznymi zakłóceniami równowagi w obrębie danego państwa członkowskiego. |
11. |
Apeluje, aby w dystrybucję dochodów z ETS włączono samorządy lokalne i regionalne. Władze te odgrywają bardzo istotną rolę we wdrażaniu polityki łagodzenia zmiany klimatu i przystosowania się do niej. Regiony i miasta Europy są ważnymi innowatorami i motorami przemian społecznych i należy im umożliwić wnoszenie bardziej znaczącego wkładu w transformację ekologiczną. Komitet akcentuje ten postulat szczególnie odnośnie do nowego ETS II. |
12. |
Z zadowoleniem przyjmuje wdrożenie rezerwy stabilności rynkowej jako sposobu zarządzania nadwyżką i niedoborem uprawnień, a także system koncentracji wydatków na wstępie w celu złagodzenia wpływu wprowadzenia nowego systemu handlu uprawnieniami do emisji na ceny i płynność. Przypomina jednak, że rezerwie powinien towarzyszyć dodatkowy mechanizm na rzecz trwałego eliminowania uprawnień w celu stworzenia ceny minimalnej, która będzie zgodna z celami UE w zakresie klimatu na lata 2030 i 2050. |
13. |
Ubolewa, że wniosek Komisji nie uwzględnia rzeczywistego ryzyka ucieczki emisji w międzynarodowym ruchu morskim do sąsiednich portów państw trzecich znajdujących się w pobliżu portów europejskich. Ta ucieczka będzie miała szkodliwe skutki dla działalności portowej, a zatem dla powiązanych łańcuchów logistycznych państw członkowskich, w tym i takie konsekwencje jak utrata miejsc pracy, zakłócenia rynku i wolnej konkurencji, utrata łączności portów europejskich oraz ogólnie konkurencyjności naszego przemysłu. Ta sytuacja miałaby również wpływ na zasadę europejskiej strategicznej autonomii oraz na bezpieczeństwo i kontrolę łańcucha logistycznego i łańcucha dostaw towarów z UE i do UE, ponieważ sprzyjałaby przeładunkowi towarów w portach państw trzecich kierujących się priorytetami i interesami logistycznymi i gospodarczymi niekoniecznie zbieżnymi z unijnymi. |
14. |
Pozytywnie ocenia wniosek dotyczący ustanowienia mechanizmu dostosowywania cen na granicach z uwzględnieniem emisji CO2 (CBAM), który ma służyć pobudzaniu globalnych działań w dziedzinie klimatu. Domaga się zadbania o to, by mechanizm ten stanowił część szerszej strategii przemysłowej UE promującej inwestycje neutralne dla klimatu oraz tworzącej niezbędne ramy prawne UE i rynki pionierskie dla produktów neutralnych dla klimatu wraz z umożliwieniem kontraktów na transakcje różnicowe dotyczące dwutlenku węgla na rzecz dekarbonizacji objętych mechanizmem sektorów. Wzywa ponadto, by jak najszybciej wdrożyć nowe praktyki. Dlatego też przydział bezpłatnych uprawnień (19) w ramach ETS należy stopniowo znieść w przypadku sektorów objętych CBAM i zastąpić go sprzedażą na aukcji wszystkich uprawnień do emisji, ponieważ zapewni to zgodność z zasadami WTO. |
15. |
Podkreśla szczególne znaczenie wzmocnionego funduszu innowacyjnego, który wspiera niezbędną, neutralną dla klimatu transformację energochłonnych sektorów objętych EU ETS i CBAM w regionach UE, wspomagając rozwój innowacyjnych, neutralnych dla klimatu produktów takich jak zielona stal. Podkreśla, że główną przeszkodą dla dekarbonizacji jest nie tylko brak innowacji technologicznych, i w związku z tym sugeruje rozszerzenie zakresu na środki o wysokim potencjale redukcji emisji w obszarach nietechnologicznych, takich jak kreatywne i innowacyjne metody współpracy, szkolenia zawodowe i obieg zamknięty, które cierpią ze względu na zachęty w ramach systemu handlu uprawnieniami do emisji skoncentrowane na produkcji przemysłowej. |
16. |
Odnotowuje, że należy też ulepszyć mechanizmy regulacyjne i kontrolne, aby uniknąć spekulowania ceną CO2, które miałoby znaczący wpływ zarówno na ceny energii, jak i na zaangażowane sektory. |
17. |
Z zadowoleniem przyjmuje, że dochody generowane przez zreformowany ETS mają zostać skierowane na finansowanie działań w dziedzinie neutralności dla klimatu (np. w celu zwiększenia zasobów funduszu innowacyjnego, funduszu modernizacyjnego i Społecznego Funduszu Klimatycznego oraz przyspieszenia powszechnego zastosowania odnawialnych źródeł energii, efektywności energetycznej i gospodarki o obiegu zamkniętym), nie zaś wykorzystane do zasilenia całego budżetu ogólnego UE. Nalega, aby takie samo podejście przyjęto odnośnie do dochodów generowanych przez CBAM. |
18. |
Uważa, że aby móc sprostać przemianom technologicznym, regulacyjnym i rynkowym, CBAM powinien mieć dynamiczny charakter, a zakres sektorowy mechanizmu i zakres objętych nim emisji należy poddawać regularnemu przeglądowi, uwzględniając jego wpływ lokalny i regionalny. Jest gotowy wesprzeć opracowanie oceny terytorialnych skutków CBAM. |
19. |
Odnotowuje, że należy też ulepszyć mechanizmy regulacyjne i kontrolne, aby uniknąć spekulowania ceną CO2, które miałoby znaczący wpływ zarówno na ceny energii, jak i na zaangażowane sektory. |
20. |
Z dużym zadowoleniem przyjmuje to, że Komisja dołączyła do wniosku w sprawie nowego systemu ETS oraz do projektu rozporządzenia ustanawiającego CBAM tabele oceny zgodności z zasadą pomocniczości (20). Przedstawione tam uzasadnienie dotyczące europejskiej wartości dodanej wniosków i wdrażania środków wynikających z kompetencji UE w dziedzinie zmiany klimatu określonych w art. 191–193 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej („TFUE”) jest zgodne z własną oceną KR-u dotyczącą pełnej zgodności wniosków z zasadą pomocniczości. |
Bruksela, dnia 28 kwietnia 2022 r.
Przewodniczący Europejskiego Komitetu Regionów
Apostolos TZITZIKOSTAS
(1) Dyrektywa 2003/87/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 13 października 2003 r. ustanawiająca system handlu przydziałami emisji gazów cieplarnianych w Unii oraz zmieniająca dyrektywę Rady 96/61/WE (Dz.U. L 275 z 25.10.2003, s. 32).
(2) Dyrektywa 2003/87/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 13 października 2003 r. ustanawiająca system handlu przydziałami emisji gazów cieplarnianych w Unii oraz zmieniająca dyrektywę Rady 96/61/WE (Dz.U. L 275 z 25.10.2003, s. 32).
(3) Dyrektywa Rady 96/61/WE z dnia 24 września 1996 r. dotycząca zintegrowanego zapobiegania zanieczyszczeniom i ich kontroli (Dz.U. L 257 z 10.10.1996, s. 26).
(4) Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2010/75/UE z dnia 24 listopada 2010 r. w sprawie emisji przemysłowych (zintegrowane zapobieganie zanieczyszczeniom i ich kontrola), Dz.U. L 334 z 17.12.2010, s. 17.
(5) Dyrektywa Rady 96/61/WE z dnia 24 września 1996 r. dotycząca zintegrowanego zapobiegania zanieczyszczeniom i ich kontroli (Dz.U. L 257 z 10.10.1996, s. 26).
(6) Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2010/75/UE z dnia 24 listopada 2010 r. w sprawie emisji przemysłowych (zintegrowane zapobieganie zanieczyszczeniom i ich kontrola), Dz.U. L 334 z 17.12.2010, s. 17.
(7) Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/31/WE z dnia 23 kwietnia 2009 r. w sprawie geologicznego składowania dwutlenku węgla oraz zmieniająca dyrektywę Rady 85/337/EWG, dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2000/60/WE, 2001/80/WE, 2004/35/WE, 2006/12/WE, 2008/1/WE i rozporządzenie (WE) nr 1013/2006 (Dz.U. L 140 z 5.6.2009, s. 114).
(8) Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/31/WE z dnia 23 kwietnia 2009 r. w sprawie geologicznego składowania dwutlenku węgla oraz zmieniająca dyrektywę Rady 85/337/EWG, dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2000/60/WE, 2001/80/WE, 2004/35/WE, 2006/12/WE, 2008/1/WE i rozporządzenie (WE) nr 1013/2006 (Dz.U. L 140 z 5.6.2009, s. 114).
(9) [dodać odniesienie do rozporządzenia FuelEU Maritime].
(10) [dodać odniesienie do rozporządzenia FuelEU Maritime].
(11) COM(2020)562 final.
(12) COM(2020)562 final.
(13) Dane z 2018 r. Eurostat, SILC [ilc_mdes01].
(14) Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2012/27/UE z dnia 25 października 2012 r. w sprawie efektywności energetycznej, zmiany dyrektyw 2009/125/WE i 2010/30/UE oraz uchylenia dyrektyw 2004/8/WE i 2006/32/WE (Dz.U. L 315 z 14.11.2012, s. 1).
(15) [Dodać odniesienie do rozporządzenia ustanawiającego Społeczny Fundusz Klimatyczny].
(16) Dane z 2018 r. Eurostat, SILC [ilc_mdes01].
(17) Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2012/27/UE z dnia 25 października 2012 r. w sprawie efektywności energetycznej, zmiany dyrektyw 2009/125/WE i 2010/30/UE oraz uchylenia dyrektyw 2004/8/WE i 2006/32/WE (Dz.U. L 315 z 14.11.2012, s. 1).
(18) [Dodać odniesienie do rozporządzenia ustanawiającego Społeczny Fundusz Klimatyczny].
(19) W ramach unijnego systemu handlu uprawnieniami do emisji przedsiębiorstwa muszą uzyskać uprawnienia do emisji obejmujące ich emisje dwutlenku węgla. Przydział bezpłatnych uprawnień został przewidziany jako przejściowa metoda przydziału uprawnień w przeciwieństwie do metody standardowej (aukcja). Uprawnienia przydzielane bezpłatnie wciąż jednak stanowią ponad 40 % całkowitej liczby dostępnych uprawnień.
(20) https://www.europarl.europa.eu/RegData/docs_autres_institutions/commission_europeenne/swd/2021/0552/COM_SWD(2021)0552_EN.pdf
5.8.2022 |
PL |
Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej |
C 301/139 |
Opinia Europejskiego Komitetu Regionów – Zmiana dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej z myślą o realizacji nowych celów klimatycznych na 2030 r.
(2022/C 301/15)
|
I. ZALECANE POPRAWKI
Poprawka 1
Motyw 16
Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską |
Poprawka KR-u |
Sprawiedliwa transformacja w kierunku osiągnięcia neutralności klimatycznej Unii do 2050 r. ma kluczowe znaczenie dla Europejskiego Zielonego Ładu. Ubóstwo energetyczne jest kluczowym tematem pakietu legislacyjnego zatytułowanego „Czysta energia dla wszystkich Europejczyków”, który ma ułatwić sprawiedliwą transformację energetyczną. Na podstawie rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/1999 i dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/944 (1) Komisja przedstawiła orientacyjne wytyczne dotyczące odpowiednich wskaźników służących do pomiaru ubóstwa energetycznego i określenia, czym jest „znacząca liczba gospodarstw domowych dotkniętych ubóstwem energetycznym” (2). Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/944 i 2009/73/WE (3) wymagają od państw członkowskich przyjęcia odpowiednich środków w celu zajęcia się przypadkami ubóstwa energetycznego wszędzie tam, gdzie zostaną one stwierdzone, w tym środków odnoszących się do szerszego kontekstu ubóstwa. |
Sprawiedliwa transformacja w kierunku osiągnięcia neutralności klimatycznej Unii do 2050 r. ma kluczowe znaczenie dla Europejskiego Zielonego Ładu. Ubóstwo energetyczne jest kluczowym tematem pakietu legislacyjnego zatytułowanego „Czysta energia dla wszystkich Europejczyków”, który ma ułatwić sprawiedliwą transformację energetyczną. Na podstawie rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/1999 i dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/944 (4) Komisja przedstawiła orientacyjne wytyczne dotyczące odpowiednich wskaźników służących do pomiaru ubóstwa energetycznego i określenia, czym jest „znacząca liczba gospodarstw domowych dotkniętych ubóstwem energetycznym” (5). Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/944 i 2009/73/WE (6) wymagają od państw członkowskich przyjęcia odpowiednich środków w celu zajęcia się przypadkami ubóstwa energetycznego wszędzie tam, gdzie zostaną one stwierdzone, niezależnie od tego, czy dotyczą one gospodarstw domowych znajdujących się w trudnej sytuacji, przedsiębiorstw, a zwłaszcza małych przedsiębiorstw i mikroprzedsiębiorstw znajdujących się w trudnej sytuacji, czy też użytkowników mobilności znajdujących się w trudnej sytuacji; należy również uwzględnić środki odnoszące się do szerszego kontekstu ubóstwa. |
Poprawka 2
Motyw 17
Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską |
Poprawka KR-u |
Stosowanie zasady „efektywność energetyczna przede wszystkim” powinno być korzystne dla gospodarstw domowych o niskich i średnich dochodach, odbiorców wrażliwych, w tym użytkowników końcowych, osób dotkniętych lub zagrożonych ubóstwem energetycznym oraz osób zajmujących mieszkania socjalne. We wdrażaniu środków w zakresie efektywności energetycznej należy jako priorytet traktować poprawę sytuacji tych osób i gospodarstw domowych lub łagodzenie ubóstwa energetycznego. Całościowe podejście do kształtowania polityki oraz wdrażania polityk i środków wymaga od państw członkowskich dopilnowania, by inne polityki i środki nie miały negatywnego wpływu na te osoby i gospodarstwa domowe. |
Stosowanie zasady „efektywność energetyczna przede wszystkim” powinno być korzystne dla gospodarstw domowych o niskich i średnich dochodach , dla mikroprzedsiębiorstw i małych przedsiębiorstw , odbiorców wrażliwych, w tym użytkowników końcowych, osób dotkniętych lub zagrożonych ubóstwem energetycznym i ubóstwem w zakresie mobilności oraz osób zajmujących mieszkania socjalne. We wdrażaniu środków w zakresie efektywności energetycznej należy jako priorytet traktować poprawę sytuacji tych osób i gospodarstw domowych lub łagodzenie ubóstwa energetycznego. Całościowe podejście do kształtowania polityki oraz wdrażania polityk i środków wymaga od państw członkowskich dopilnowania, by inne polityki i środki nie miały bezpośredniego lub pośredniego negatywnego wpływu na te osoby i gospodarstwa domowe. |
Uzasadnienie
Nie wymaga uzasadnienia.
Poprawka 3
Motyw 25
Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską |
Poprawka KR-u |
Optymalnym rozwiązaniem byłoby osiągnięcie celu efektywności energetycznej w wyniku skumulowanego wdrożenia konkretnych krajowych i europejskich środków wspierających efektywność energetyczną w różnych dziedzinach. Od państw członkowskich należy wymagać ustalenia krajowych strategii i środków w dziedzinie efektywności energetycznej. Komisja powinna ocenić wspomniane strategie i środki oraz poszczególne działania każdego państwa członkowskiego wraz z danymi dotyczącymi dokonanych postępów, aby oszacować, na ile prawdopodobne jest osiągnięcie ogólnego celu Unii oraz w jakim zakresie poszczególne działania są wystarczające do zrealizowania celu wspólnego. |
Optymalnym rozwiązaniem byłoby osiągnięcie celu efektywności energetycznej w wyniku skumulowanego wdrożenia konkretnych lokalnych, regionalnych, krajowych i europejskich środków wspierających efektywność energetyczną w różnych dziedzinach. Od państw członkowskich należy wymagać ustalenia krajowych strategii i środków w dziedzinie efektywności energetycznej. Komisja powinna ocenić wspomniane strategie i środki oraz poszczególne działania każdego państwa członkowskiego wraz z danymi dotyczącymi dokonanych postępów, aby oszacować, na ile prawdopodobne jest osiągnięcie ogólnego celu Unii oraz w jakim zakresie poszczególne działania są wystarczające do zrealizowania celu wspólnego. |
Uzasadnienie
Nie wymaga uzasadnienia.
Poprawka 4
Motyw 28
Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską |
Poprawka KR-u |
Aby wywiązać się ze swojego obowiązku, państwa członkowskie powinny skupić się na zużyciu energii końcowej przez wszystkie obiekty użyteczności publicznej i obiekty instytucji publicznych. Aby określić zakres adresatów, państwa członkowskie powinny stosować definicję instytucji zamawiających zawartą w dyrektywie Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/24/UE (7). Obowiązek ten można wypełnić poprzez zmniejszenie zużycia energii końcowej w dowolnym obszarze sektora publicznego, w tym w obszarach transportu, budynków użyteczności publicznej, opieki zdrowotnej, planowania przestrzennego, gospodarki wodnej, oczyszczania ścieków, uzdatniania wody, gospodarowania odpadami, systemów ogrzewania i chłodzenia, dystrybucji, dostaw i magazynowania energii, oświetlenia publicznego, planowania infrastruktury. Aby zmniejszyć obciążenie administracyjne dla instytucji publicznych, państwa członkowskie powinny ustanowić platformy cyfrowe lub narzędzia do zbierania zagregowanych danych dotyczących zużycia od instytucji publicznych, podawania ich do wiadomości publicznej i zgłaszania tych danych Komisji. |
Aby wywiązać się ze swojego obowiązku, państwa członkowskie powinny skupić się na zużyciu energii końcowej przez wszystkie obiekty użyteczności publicznej i obiekty instytucji publicznych. Aby określić zakres adresatów, państwa członkowskie powinny stosować definicję instytucji zamawiających zawartą w dyrektywie Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/24/UE (8). Obowiązek ten można wypełnić poprzez zmniejszenie zużycia energii końcowej w dowolnym obszarze sektora publicznego, w tym w obszarach transportu, budynków użyteczności publicznej, opieki zdrowotnej, planowania przestrzennego, gospodarki wodnej, oczyszczania ścieków, uzdatniania wody, gospodarowania odpadami, systemów ogrzewania i chłodzenia, dystrybucji, dostaw i magazynowania energii, oświetlenia publicznego, planowania infrastruktury. Aby zmniejszyć obciążenie administracyjne dla organów lokalnych i regionalnych oraz innych instytucji publicznych, państwa członkowskie powinny ustanowić platformy cyfrowe lub narzędzia do zbierania zagregowanych danych dotyczących zużycia od wszystkich instytucji publicznych, podawania ich do wiadomości publicznej i zgłaszania tych danych Komisji. Państwa członkowskie muszą zadbać o to, aby władze lokalne i regionalne oraz inne organy publiczne były odpowiednio przygotowane do gromadzenia takich danych. |
Uzasadnienie
Nie wymaga uzasadnienia.
Poprawka 5
Motyw 29
Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską |
Poprawka KR-u |
Państwa członkowskie powinny odgrywać wzorcową rolę, zapewniając, aby w przypadku wszystkich umów o poprawę efektywności energetycznej i systemów zarządzania energią postępowania były przeprowadzane w sektorze publicznym zgodnie z normami europejskimi lub międzynarodowymi lub aby w obszarach sektora publicznego, które zużywają dużo energii, były w dużym stopniu stosowane audyty energetyczne. |
Państwa członkowskie , regiony i władze lokalne powinny odgrywać wzorcową rolę, zapewniając, aby w przypadku wszystkich umów o poprawę efektywności energetycznej i systemów zarządzania energią postępowania były przeprowadzane w sektorze publicznym zgodnie z normami europejskimi lub międzynarodowymi lub aby w obszarach sektora publicznego, które zużywają dużo energii, były w dużym stopniu stosowane audyty energetyczne. W tym celu państwa członkowskie powinny zapewnić jasne wytyczne i procedury dotyczące stosowania tych instrumentów. |
Uzasadnienie
Nie wymaga uzasadnienia.
Poprawka 6
Motyw 30
Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską |
Poprawka KR-u |
Zachęca się organy publiczne do pozyskiwania wsparcia od podmiotów takich jak agencje ds. zrównoważonej energii, w stosownych przypadkach ustanowione na szczeblu regionalnym lub lokalnym. Organizacja tych agencji zazwyczaj odzwierciedla indywidualne potrzeby organów publicznych w danym regionie lub działających w określonym obszarze sektora publicznego. Scentralizowane agencje mogą lepiej zaspokajać potrzeby i działać skuteczniej pod innymi względami, na przykład w mniejszych lub scentralizowanych państwach członkowskich lub w odniesieniu do złożonych lub międzyregionalnych aspektów, takich jak systemy ogrzewania i chłodzenia. Agencje ds. zrównoważonej energii mogą pełnić rolę punktów kompleksowej obsługi na podstawie art. 21. Agencje te są często odpowiedzialne za opracowywanie lokalnych lub regionalnych planów obniżenia emisyjności, które mogą również obejmować inne środki obniżania emisyjności, takie jak wymiana kotłów na paliwa kopalne, oraz za wspieranie organów publicznych we wdrażaniu polityk związanych z energią. Agencje ds. zrównoważonej energii lub inne podmioty wspierające władze regionalne i lokalne mogą posiadać jasne kompetencje, cele i zasoby w dziedzinie zrównoważonej energii. Agencje ds. zrównoważonej energii można zachęcać do rozważenia inicjatyw podejmowanych w ramach Porozumienia Burmistrzów, które skupia instytucje samorządowe na szczeblu lokalnym dobrowolnie zaangażowane w realizację unijnych celów w zakresie klimatu i energii, oraz innych istniejących inicjatyw w tym zakresie. Plany obniżenia emisyjności powinny być powiązane z planami rozwoju terytorialnego i uwzględniać kompleksową ocenę, którą powinny przeprowadzić państwa członkowskie. |
Zachęca się organy publiczne do pozyskiwania wsparcia od podmiotów takich jak agencje ds. zrównoważonej energii, w stosownych przypadkach ustanowione na szczeblu regionalnym lub lokalnym. Organizacja tych agencji zazwyczaj odzwierciedla indywidualne potrzeby organów publicznych w danym regionie lub działających w określonym obszarze sektora publicznego. Scentralizowane agencje mogą lepiej zaspokajać potrzeby i działać skuteczniej pod innymi względami, na przykład w mniejszych lub scentralizowanych państwach członkowskich lub w odniesieniu do złożonych lub międzyregionalnych aspektów, takich jak systemy ogrzewania i chłodzenia. Agencje ds. zrównoważonej energii mogą pełnić rolę punktów kompleksowej obsługi na podstawie art. 21. Agencje te są często odpowiedzialne za opracowywanie lokalnych lub regionalnych planów obniżenia emisyjności, które mogą również obejmować inne środki obniżania emisyjności, takie jak wymiana kotłów na paliwa kopalne, oraz za wspieranie organów publicznych we wdrażaniu polityk związanych z energią. Agencje ds. zrównoważonej energii lub inne podmioty wspierające władze regionalne i lokalne mogą posiadać jasne kompetencje, cele i zasoby w dziedzinie zrównoważonej energii. Agencje ds. zrównoważonej energii można zachęcać do rozważenia inicjatyw podejmowanych przez władze lokalne i regionalne w celu przeciwdziałania zmianie klimatu, za pomocą planów, które opracowały w tej dziedzinie na mocy swego mandatu prawnego lub na zasadzie dobrowolności, także w ramach Porozumienia Burmistrzów, które skupia instytucje samorządowe na szczeblu lokalnym dobrowolnie zaangażowane w realizację unijnych celów w zakresie klimatu i energii, oraz innych istniejących inicjatyw w tym zakresie. Plany na rzecz przeciwdziałania zmianie klimatu powinny być powiązane z planami rozwoju terytorialnego i uwzględniać kompleksową ocenę, którą powinny przeprowadzić państwa członkowskie. Plany te należy uwzględnić również w ramach planowania w zakresie energii i klimatu na szczeblu krajowym, poczynając od okresowych przeglądów krajowych planów w dziedzinie energii i klimatu: należałoby odpowiednio zmienić rozporządzenie (UE) 2018/1999 w sprawie zarządzania unią energetyczną i działaniami w dziedzinie klimatu. |
Uzasadnienie
Nie wymaga uzasadnienia.
Poprawka 7
Motyw 31
Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską |
Poprawka KR-u |
Państwa członkowskie powinny wspierać instytucje publiczne w planowaniu i przyjmowaniu środków poprawy efektywności energetycznej, w tym na szczeblu regionalnym i lokalnym, poprzez dostarczanie wytycznych promujących możliwości budowania kompetencji i szkoleń oraz zachęcanie do współpracy między instytucjami publicznymi, w tym między agencjami. W tym celu państwa członkowskie mogłyby utworzyć krajowe centra kompetencji w zakresie złożonych kwestii, takich jak doradzanie lokalnym lub regionalnym agencjom energetycznym w sprawach dotyczących systemów ciepłowniczych lub chłodniczych. |
Państwa członkowskie powinny wspierać władze lokalne i regionalne oraz inne instytucje publiczne w planowaniu i przyjmowaniu środków poprawy efektywności energetycznej, w tym na szczeblu regionalnym i lokalnym, poprzez dostarczanie wsparcia finansowego i technicznego oraz przedkładanie planów mających na celu rozwiązanie problemu braku siły roboczej potrzebnej na wszystkich etapach transformacji ekologicznej, w tym rzemieślników, a także wysoko wykwalifikowanych ekspertów w dziedzinie technologii ekologicznych, naukowców zajmujących się zastosowaniami i innowatorów . Państwa członkowskie powinny wspomagać organy publiczne w uwzględnianiu szerszych korzyści wykraczających poza oszczędność energii, takich jak zdrowe wewnętrzne warunki klimatyczne dzięki lepszej jakości powietrza w pomieszczeniach i lepszego stanu środowiska oraz poprawa jakości życia, zwłaszcza w przypadku szkół, placówek opieki dziennej, mieszkalnictwa chronionego, placówek opiekuńczo-pielęgnacyjnych i szpitali. Państwa członkowskie powinny zadbać o dostarczenie wytycznych promujących możliwości budowania kompetencji i szkoleń oraz o zachęcanie do współpracy między instytucjami publicznymi, w tym między agencjami. W tym celu państwa członkowskie mogłyby utworzyć krajowe i regionalne centra kompetencji w zakresie złożonych kwestii, takich jak doradzanie lokalnym lub regionalnym agencjom energetycznym w sprawach dotyczących systemów ciepłowniczych lub chłodniczych. |
Uzasadnienie
Nie wymaga uzasadnienia.
Poprawka 8
Motyw 32
Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską |
Poprawka KR-u |
Obok przemysłu głównymi użytkownikami energii i głównym źródłem emisji są budynki i transport (9). Budynki odpowiadają za około 40 % całkowitego zużycia energii w Unii i za 36 % unijnej emisji gazów cieplarnianych z energii (10). Komunikat Komisji pt. „Fala renowacji” (11) odnosi się do podwójnego wyzwania w zakresie efektywności energetycznej i zasobooszczędności oraz przystępności cenowej w sektorze budowlanym i przyświeca mu cel podwojenia wskaźnika renowacji. Skupiono się w nim na budynkach o najgorszej charakterystyce energetycznej, ubóstwie energetycznym i budynkach użyteczności publicznej. Ponadto budynki mają zasadnicze znaczenie dla osiągnięcia unijnego celu, jakim jest osiągnięcie neutralności pod względem emisji gazów cieplarnianych do 2050 r. Budynki będące własnością instytucji publicznych stanowią znaczną część zasobów budowlanych i są mocno wyeksponowane w życiu publicznym. Należy zatem ustanowić roczny wskaźnik renowacji w odniesieniu do budynków będących własnością instytucji publicznych na terytorium państw członkowskich oraz przez nie zajmowanych w celu poprawy ich charakterystyki energetycznej. Zachęca się państwa członkowskie do ustalenia wyższego wskaźnika renowacji, w przypadkach gdy jest to opłacalne w ramach renowacji ich zasobów budowlanych zgodnie z ich długoterminowymi strategiami renowacji lub krajowymi programami renowacji. Wskaźnik ten nie powinien naruszać obowiązków odnoszących się do budynków o niemal zerowym zużyciu energii, określonych w dyrektywie Parlamentu Europejskiego i Rady 2010/31/UE (12). Podczas kolejnego przeglądu dyrektywy 2010/31/UE Komisja powinna ocenić postępy osiągnięte przez państwa członkowskie w zakresie renowacji budynków instytucji publicznych. Komisja powinna rozważyć przedłożenie wniosku ustawodawczego w sprawie zmiany wskaźnika renowacji, z uwzględnieniem postępów osiągniętych przez państwa członkowskie, istotnych zmian związanych z rozwojem gospodarczym lub technicznym lub, w razie potrzeby, zobowiązań Unii w zakresie obniżenia emisyjności i zerowego poziomu emisji zanieczyszczeń. Przewidziany w niniejszej dyrektywie obowiązek przeprowadzania renowacji budynków instytucji publicznych stanowi uzupełnienie wspomnianej dyrektywy, która zobowiązuje państwa członkowskie do zapewnienia, aby przy wykonywaniu ważniejszej renowacji istniejących budynków ich charakterystyka energetyczna została poprawiona tak, aby spełniała wymogi dotyczące budynków o niemal zerowym zużyciu energii. |
Obok przemysłu głównymi użytkownikami energii i głównym źródłem emisji są budynki i transport (13). Budynki odpowiadają za około 40 % całkowitego zużycia energii w Unii i za 36 % unijnej emisji gazów cieplarnianych z energii (14). Komunikat Komisji pt. „Fala renowacji” (15) odnosi się do podwójnego wyzwania w zakresie efektywności energetycznej i zasobooszczędności oraz przystępności cenowej w sektorze budowlanym i przyświeca mu cel podwojenia wskaźnika renowacji. Skupiono się w nim na budynkach o najgorszej charakterystyce energetycznej, ubóstwie energetycznym i budynkach użyteczności publicznej. Ponadto budynki mają zasadnicze znaczenie dla osiągnięcia unijnego celu, jakim jest osiągnięcie neutralności pod względem emisji gazów cieplarnianych do 2050 r. Budynki będące własnością instytucji publicznych stanowią znaczną część zasobów budowlanych i są mocno wyeksponowane w życiu publicznym. Należy zatem ustanowić roczny wskaźnik renowacji w odniesieniu do budynków będących własnością instytucji publicznych na terytorium państw członkowskich oraz przez nie zajmowanych w celu poprawy ich charakterystyki energetycznej. Zachęca się państwa członkowskie do ustalenia wyższego wskaźnika renowacji, w przypadkach gdy jest to opłacalne w ramach renowacji ich zasobów budowlanych zgodnie z ich długoterminowymi strategiami renowacji lub krajowymi programami renowacji. Wskaźnik ten nie powinien naruszać obowiązków odnoszących się do budynków o niemal zerowym zużyciu energii, określonych w dyrektywie Parlamentu Europejskiego i Rady 2010/31/UE (16). Podczas kolejnego przeglądu dyrektywy 2010/31/UE Komisja powinna ocenić postępy osiągnięte przez państwa członkowskie w zakresie renowacji budynków instytucji publicznych. Komisja powinna rozważyć przedłożenie wniosku ustawodawczego w sprawie zmiany wskaźnika renowacji, z uwzględnieniem postępów osiągniętych przez państwa członkowskie, istotnych zmian związanych z rozwojem gospodarczym lub technicznym lub, w razie potrzeby, zobowiązań Unii w zakresie obniżenia emisyjności i zerowego poziomu emisji zanieczyszczeń. Przewidziany w niniejszej dyrektywie obowiązek przeprowadzania renowacji budynków instytucji publicznych stanowi uzupełnienie wspomnianej dyrektywy, która zobowiązuje państwa członkowskie do zapewnienia, aby przy wykonywaniu ważniejszej renowacji istniejących budynków ich charakterystyka energetyczna została poprawiona tak, aby spełniała wymogi dotyczące budynków o niemal zerowym zużyciu energii tam, gdzie ma to zastosowanie . Komisja Europejska i państwa członkowskie przedstawią dodatkowe wytyczne w sprawie gruntownej renowacji budynków o wartości historycznej: zostaną też wdrożone konkretne inicjatywy mające na celu wspieranie renowacji takich budynków, w tym różne rodzaje działań na rzecz poprawy ich charakterystyki energetycznej. |
Uzasadnienie
Nie wymaga uzasadnienia.
Poprawka 9
Motyw 34
Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską |
Poprawka KR-u |
W 2020 r. ponad połowa ludności świata mieszka na obszarach miejskich. Szacuje się, że do 2050 r. odsetek ten wzrośnie do 68 % (17). Ponadto połowa infrastruktury miejskiej do 2050 r. jeszcze nie została zbudowana (18). Miasta i obszary metropolitalne to ośrodki działalności gospodarczej, tworzenia wiedzy, innowacji i nowych technologii. Miasta wpływają na jakość życia obywateli, którzy w nich mieszkają lub pracują. Państwa członkowskie powinny wspierać gminy pod względem technicznym i finansowym. Niektóre gminy i inne instytucje publiczne w państwach członkowskich wdrożyły już zintegrowane podejście do oszczędności energii i zaopatrzenia w energię, na przykład poprzez plany działania w zakresie zrównoważonej energii w rodzaju planów opracowanych w ramach inicjatywy Porozumienie Burmistrzów, jak również zintegrowane podejście w zakresie obszarów miejskich, które wykracza poza jednostkowe interwencje w budynkach lub środkach transportu. |
W 2020 r. ponad połowa ludności świata mieszka na obszarach miejskich. Szacuje się, że do 2050 r. odsetek ten wzrośnie do 68 % (19). Ponadto połowa infrastruktury miejskiej do 2050 r. jeszcze nie została zbudowana (20). Miasta i obszary metropolitalne to ośrodki działalności gospodarczej, tworzenia wiedzy, innowacji i nowych technologii. Miasta wpływają na jakość życia obywateli, którzy w nich mieszkają lub pracują. Państwa członkowskie powinny wspierać władze lokalne pod względem technicznym i finansowym. Niektóre władze lokalne i regionalne i inne instytucje publiczne w państwach członkowskich wdrożyły już zintegrowane podejście do oszczędności energii, zaopatrzenia w energię i zrównoważonej mobilności , na mocy swego mandatu prawnego lub na zasadzie dobrowolności , na przykład poprzez plany działania w zakresie zrównoważonej energii w rodzaju planów opracowanych w ramach Porozumienia Burmistrzów, jak również zintegrowane podejście w zakresie obszarów miejskich , takie jak plany opracowane w ramach zrównoważonej mobilności miejskiej , które wykracza poza jednostkowe interwencje w budynkach lub środkach transportu. Potrzebne są dalsze wysiłki na rzecz poprawy efektywności energetycznej mobilności miejskiej, zarówno transportu pasażerskiego, jak i towarowego. Biorąc pod uwagę znaczne dodatkowe wysiłki wymagane od władz lokalnych i regionalnych, które zajmują czołową pozycję w procesie transformacji energetycznej, należy zadbać o to, aby miały one łatwy dostęp do niezbędnego wsparcia finansowego z instrumentów europejskich na realizację własnych programów zielonej transformacji, planów działania w sprawie zrównoważonej energii i klimatu oraz programów zrównoważonej mobilności miejskiej. W tym celu zwróci się szczególną uwagę na wdrażanie środków, które już istnieją w obecnych ramach prawnych. Jest to istotne na przykład w całym cyklu wdrażania funduszy europejskich, takich jak WRF i Next Generation EU, w tym Instrumentu na rzecz Odbudowy i Zwiększania Odporności, funduszy strukturalnych i funduszy polityki spójności, Funduszu Rozwoju Obszarów Wiejskich i Funduszu na rzecz Sprawiedliwej Transformacji, a także instrumentów finansowych i pomocy technicznej dostępnych w ramach InvestEU. Kapitalne znaczenie ma aktywne zaangażowanie regionów i, w stosownych przypadkach, władz lokalnych, w opracowywanie i wdrażanie umów partnerstwa i programów operacyjnych oraz zapewnienie bezpośredniego wsparcia dla zrównoważonego rozwoju obszarów miejskich, jak również zapewnienie wystarczających zasobów w ramach celu polityki, jakim jest bardziej przyjazna dla środowiska, niskoemisyjna i przechodząca ku gospodarce zeroemisyjnej oraz odporna Europa. |
Uzasadnienie
Nie wymaga uzasadnienia.
Poprawka 10
Motyw 36
Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską |
Poprawka KR-u |
Wszystkie podmioty publiczne inwestujące zasoby publiczne w drodze zamówień publicznych powinny dawać przykład przy udzielaniu zamówień i koncesji przez wybieranie produktów, usług, robót budowlanych i budynków o najlepszej charakterystyce energetycznej, również w odniesieniu do zamówień publicznych, które nie podlegają szczególnym wymogom na podstawie dyrektywy 2009/30/WE. W tym kontekście we wszystkich postępowaniach o udzielenie zamówienia publicznego i koncesji o wartości powyżej progów określonych w art. 6 i 7 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/23/UE (21), art. 2 ust. 1 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/24/UE (22) oraz art. 3 i 4 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/25/UE należy uwzględniać charakterystykę energetyczną produktów, budynków i usług określoną w prawie unijnym lub krajowym, traktując priorytetowo zasadę „efektywność energetyczna przede wszystkim”. |
Wszystkie podmioty publiczne inwestujące zasoby publiczne w drodze zamówień publicznych powinny dawać przykład przy udzielaniu zamówień i koncesji przez wybieranie produktów, usług, robót budowlanych i budynków o najlepszej charakterystyce energetycznej, również w odniesieniu do zamówień publicznych, które nie podlegają szczególnym wymogom na podstawie dyrektywy 2009/30/WE ; kryteria dotyczące zielonych zamówień publicznych oraz zamówień publicznych wspomagających zamknięcie obiegu w gospodarce należy stosować jako wytyczne w tym zakresie . W tym kontekście we wszystkich postępowaniach o udzielenie zamówienia publicznego i koncesji o wartości powyżej progów określonych w art. 6 i 7 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/23/UE (23), art. 2 ust. 1 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/24/UE (24) oraz art. 3 i 4 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/25/UE należy uwzględniać charakterystykę energetyczną produktów, budynków i usług określoną w prawie unijnym lub krajowym, traktując priorytetowo zasadę „efektywność energetyczna przede wszystkim”. |
Uzasadnienie
Nie wymaga uzasadnienia.
Poprawka 11
Motyw 39
Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską |
Poprawka KR-u |
Ważne jest, aby państwa członkowskie udzielały instytucjom publicznym niezbędnego wsparcia we wprowadzaniu wymagań w zakresie efektywności energetycznej w zamówieniach publicznych oraz, w stosownych przypadkach, w stosowaniu zielonych zamówień publicznych, zapewniając niezbędne wytyczne i metody przeprowadzania oceny kosztów w całym cyklu życia oraz skutków i kosztów środowiskowych. Oczekuje się, że dobrze zaprojektowane narzędzia, w szczególności narzędzia cyfrowe, ułatwią postępowania o udzielenie zamówienia publicznego i zmniejszą koszty administracyjne, zwłaszcza w mniejszych państwach członkowskich, które mogą nie posiadać wystarczających zdolności do przygotowywania ofert. W tym względzie państwa członkowskie powinny aktywnie propagować korzystanie z narzędzi cyfrowych i współpracę między instytucjami zamawiającymi, w tym ponad granicami, w celu wymiany najlepszych praktyk. |
Ważne jest, aby państwa członkowskie udzielały władzom lokalnym, regionalnym i innym instytucjom publicznym niezbędnego wsparcia we wprowadzaniu wymagań w zakresie efektywności energetycznej w zamówieniach publicznych oraz, w stosownych przypadkach, w stosowaniu zielonych zamówień publicznych, zapewniając niezbędne wytyczne i metody przeprowadzania oceny kosztów w całym cyklu życia oraz skutków i kosztów środowiskowych. Oczekuje się, że dobrze zaprojektowane narzędzia, w szczególności narzędzia cyfrowe, ułatwią postępowania o udzielenie zamówienia publicznego i zmniejszą koszty administracyjne, zwłaszcza w mniejszych państwach członkowskich, które mogą nie posiadać wystarczających zdolności do przygotowywania ofert. W tym względzie państwa członkowskie powinny aktywnie propagować korzystanie z narzędzi cyfrowych i współpracę między instytucjami zamawiającymi, w tym ponad granicami, w celu wymiany najlepszych praktyk. Dodatkowo należy podjąć konkretne działania w zakresie budowania potencjału, aby zapewnić administracjom – bez względu na ich skalę – dostęp do tych samych narzędzi i możliwości, także w ramach planu RePowerEU. Państwa członkowskie powinny promować produkcję biogazu z miejskich odpadów organicznych w gminach i w związkach gmin. Powinny również promować instalację paneli fotowoltaicznych w budynkach publicznych. Należy także propagować związki wspólnot nawadniających jako producentów energii fotowoltaicznej, który wprowadzają ją do ogólnej sieci elektroenergetycznej. |
Uzasadnienie
Nie wymaga uzasadnienia.
Poprawka 12
Motyw 61
Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską |
Poprawka KR-u |
Niniejsza dyrektywa odnosi się do pojęcia odbiorców wrażliwych, które państwa członkowskie mają zdefiniować na podstawie dyrektywy (UE) 2019/944. Ponadto, na podstawie dyrektywy 2012/27/UE, pojęcie „użytkownicy końcowi” obok pojęcia „odbiorca końcowy” doprecyzowuje, że prawa do informacji o rozliczeniach i zużyciu przysługują również odbiorcom, którzy nie zawarli indywidualnych ani bezpośrednich umów z dostawcą energii wykorzystywanej w systemach zbiorowego ogrzewania, chłodzenia lub produkcji ciepłej wody użytkowej w budynkach wielorodzinnych. Pojęcie odbiorców wrażliwych niekoniecznie zapewnia ukierunkowanie na użytkowników końcowych. W związku z tym, w celu zapewnienia, aby środki określone w niniejszej dyrektywie docierały do wszystkich osób fizycznych i gospodarstw domowych znajdujących się w trudnej sytuacji, państwa członkowskie powinny przy ustalaniu definicji odbiorców wrażliwych uwzględnić nie tylko odbiorców sensu stricto, ale również użytkowników końcowych. |
Niniejsza dyrektywa odnosi się do pojęcia odbiorców wrażliwych, które państwa członkowskie mają zdefiniować na podstawie dyrektywy (UE) 2019/944. Ponadto, na podstawie dyrektywy 2012/27/UE, pojęcie „użytkownicy końcowi” obok pojęcia „odbiorca końcowy” doprecyzowuje, że prawa do informacji o rozliczeniach i zużyciu przysługują również odbiorcom, którzy nie zawarli indywidualnych ani bezpośrednich umów z dostawcą energii wykorzystywanej w systemach zbiorowego ogrzewania, chłodzenia lub produkcji ciepłej wody użytkowej w budynkach wielorodzinnych. Pojęcie odbiorców wrażliwych niekoniecznie zapewnia ukierunkowanie na użytkowników końcowych. W związku z tym, w celu zapewnienia, aby środki określone w niniejszej dyrektywie docierały do wszystkich osób fizycznych i gospodarstw domowych znajdujących się w trudnej sytuacji, państwa członkowskie powinny przy ustalaniu definicji odbiorców wrażliwych uwzględnić nie tylko odbiorców sensu stricto, ale również użytkowników końcowych. Pojęcie przedsiębiorstw znajdujących się w trudnej sytuacji, w tym mikroprzedsiębiorstw i małych przedsiębiorstw, zdefiniowane w Społecznym Funduszu Klimatycznym, również wchodzi w zakres omawianej dyrektywy. |
Uzasadnienie
Nie wymaga uzasadnienia.
Poprawka 13
Motyw 69
Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską |
Poprawka KR-u |
Kluczowe znaczenie ma zwiększanie świadomości wśród wszystkich obywateli Unii na temat korzyści z większej efektywności energetycznej i przekazywanie im dokładnych informacji na temat sposobów jej osiągnięcia. Obywatele w każdym wieku powinni być również zaangażowani w transformację energetyczną za pośrednictwem Europejskiego Paktu na rzecz Klimatu oraz Konferencji w sprawie przyszłości Europy. Większa efektywność energetyczna ma również istotne znaczenie dla bezpieczeństwa dostaw energii w Unii, zmniejsza bowiem jej uzależnienie od przywozu paliw z państw trzecich. |
Kluczowe znaczenie ma zwiększanie świadomości wśród wszystkich obywateli Unii na temat korzyści z większej efektywności energetycznej i przekazywanie im dokładnych informacji na temat sposobów jej osiągnięcia. Obywatele w każdym wieku powinni być również zaangażowani w transformację energetyczną za pośrednictwem Europejskiego Paktu na rzecz Klimatu, programu Erasmus+ oraz Konferencji w sprawie przyszłości Europy. Większa efektywność energetyczna ma również istotne znaczenie dla bezpieczeństwa dostaw energii w Unii, zmniejsza bowiem jej uzależnienie od przywozu paliw z państw trzecich. |
Uzasadnienie
Nie wymaga uzasadnienia.
Poprawka 14
Motyw 71
Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską |
Poprawka KR-u |
Przy wdrażaniu niniejszej dyrektywy i przyjmowaniu innych środków w zakresie efektywności energetycznej państwa członkowskie powinny zwracać szczególną uwagę na synergie między środkami w zakresie efektywności energetycznej a efektywnym wykorzystywaniem zasobów naturalnych zgodnie z zasadami gospodarki o obiegu zamkniętym. |
Przy wdrażaniu dyrektywy 2012/27/UE zmienionej niniejszą dyrektywą i przyjmowaniu innych środków w zakresie efektywności energetycznej państwa członkowskie powinny zwracać szczególną uwagę na synergie między środkami w zakresie efektywności energetycznej a efektywnym wykorzystywaniem zasobów naturalnych zgodnie ze strategią „zero zanieczyszczeń” oraz z zasadami gospodarki o obiegu zamkniętym , a także ochrony przyrody i bioróżnorodności . |
Uzasadnienie
Nie wymaga uzasadnienia.
Poprawka 15
Motyw 80 (nowy punkt)
Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską |
Poprawka KR-u |
||
|
|
Poprawka 16
Motyw 92
Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską |
Poprawka KR-u |
Należy uznać wkład społeczności energetycznych działających w zakresie energii ze źródeł odnawialnych, na podstawie dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/2001 (25), oraz obywatelskich społeczności energetycznych, zgodnie z dyrektywą (UE) 2019/944, w realizację celów Planu w zakresie celów klimatycznych na 2030 r. Państwa członkowskie powinny zatem rozważyć i promować rolę społeczności energetycznych działających w zakresie energii odnawialnej i obywatelskich społeczności energetycznych. Społeczności te mogą pomóc państwom członkowskim w osiągnięciu celów niniejszej dyrektywy przez zwiększanie efektywności energetycznej na poziomie lokalnym lub na poziomie gospodarstw domowych. Mogą one wzmacniać pozycję konsumentów i angażować ich oraz umożliwiać niektórym grupom odbiorców będących gospodarstwami domowymi, w tym na obszarach wiejskich i oddalonych, udział w projektach i działaniach na rzecz efektywności energetycznej. Społeczności energetyczne mogą pomóc w walce z ubóstwem energetycznym przez ułatwianie realizacji projektów w zakresie efektywności energetycznej, zmniejszanie zużycia energii i obniżenie cen dostaw. |
Należy uznać wkład społeczności energetycznych działających w zakresie energii ze źródeł odnawialnych, na podstawie dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/2001 (26), oraz obywatelskich społeczności energetycznych, zgodnie z dyrektywą (UE) 2019/944, w realizację celów Planu w zakresie celów klimatycznych na 2030 r. Państwa członkowskie powinny zatem rozważyć i promować rolę społeczności energetycznych działających w zakresie energii odnawialnej i obywatelskich społeczności energetycznych. Społeczności te mogą pomóc państwom członkowskim w osiągnięciu celów niniejszej dyrektywy i wprowadzeniu w życie zasady „efektywność energetyczna przede wszystkim” przez zwiększanie efektywności energetycznej na poziomie lokalnym lub na poziomie gospodarstw domowych oraz w budynkach publicznych we współpracy z władzami lokalnymi . Mogą one wzmacniać pozycję konsumentów i angażować ich oraz umożliwiać niektórym grupom odbiorców będących gospodarstwami domowymi, w tym na obszarach wiejskich i oddalonych, udział w projektach i działaniach na rzecz efektywności energetycznej. Społeczności energetyczne mogą pomóc w walce z ubóstwem energetycznym przez ułatwianie realizacji projektów w zakresie efektywności energetycznej, zmniejszanie zużycia energii i obniżenie cen dostaw. W tym celu państwa członkowskie powinny dokonać przeglądu przepisów i procedur wykonawczych, aby usunąć niepotrzebne przeszkody i utrudnienia. Należy więc odpowiednio przeszkolić w tym zakresie administrację publiczną na wszystkich szczeblach. Wysiłki te przyczynią się również do poprawy bezpieczeństwa energetycznego UE. |
Uzasadnienie
Nie wymaga uzasadnienia.
Poprawka 17
Motyw 97
Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską |
Poprawka KR-u |
Finansowanie publiczne dostępne na szczeblu krajowym i unijnym powinno być strategicznie inwestowane w środki poprawy efektywności energetycznej, w szczególności z korzyścią dla odbiorców wrażliwych, osób dotkniętych ubóstwem energetycznym oraz osób zajmujących mieszkania socjalne. Państwa członkowskie powinny korzystać z wszelkich wkładów finansowych, jaki mogą otrzymać ze Społecznego Funduszu Klimatycznego [rozporządzenie w sprawie Społecznego Funduszu Klimatycznego], oraz z dochodów z uprawnień w ramach unijnego systemu handlu uprawnieniami do emisji. Dochody te będą wspierać państwa członkowskie w wypełnianiu ich obowiązku wdrożenia środków w zakresie efektywności energetycznej i środków z dziedziny polityki w ramach obowiązku oszczędności energii na zasadzie priorytetu wśród odbiorców wrażliwych i osób dotkniętych ubóstwem energetycznym, do czego mogą się zaliczać osoby mieszkające w regionach wiejskich i oddalonych. |
Finansowanie publiczne dostępne na szczeblu krajowym i unijnym powinno być strategicznie inwestowane w środki poprawy efektywności energetycznej, w szczególności z korzyścią dla odbiorców wrażliwych, osób dotkniętych ubóstwem energetycznym oraz osób zajmujących mieszkania socjalne. Państwa członkowskie , w ścisłej współpracy z władzami lokalnymi i regionalnymi, powinny korzystać z wszelkich wkładów finansowych, jakie mogą otrzymać ze Społecznego Funduszu Klimatycznego [rozporządzenie w sprawie Społecznego Funduszu Klimatycznego], oraz z dochodów z uprawnień w ramach unijnego systemu handlu uprawnieniami do emisji. Dochody te będą wspierać państwa członkowskie w wypełnianiu ich obowiązku wdrożenia środków w zakresie efektywności energetycznej i środków z dziedziny polityki w ramach obowiązku oszczędności energii na zasadzie priorytetu wśród odbiorców wrażliwych i osób dotkniętych ubóstwem energetycznym, do czego mogą się zaliczać osoby mieszkające w regionach wiejskich i oddalonych. |
Uzasadnienie
Nie wymaga uzasadnienia.
Poprawka 18
Motyw 98 (nowy punkt)
Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską |
Poprawka KR-u |
|
Długoterminowe zmiany zachowań odnośnie do zużycia energii można osiągnąć poprzez wzmocnienie pozycji obywateli. Społeczności energetyczne mogą przyczynić się do osiągnięcia długoterminowych oszczędności energii, zwłaszcza w gospodarstwach domowych, oraz do zwiększenia zrównoważonych inwestycji ze strony obywateli i małych przedsiębiorstw. Państwa członkowskie powinny wspierać takie działania obywateli poprzez wspieranie wspólnotowych projektów energetycznych i organizacji. |
Poprawka 19
Motyw 108
Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską |
Poprawka KR-u |
Należy zachęcać państwa członkowskie oraz regiony do wykorzystywania w pełni funduszy europejskich dostępnych w ramach WRF i Next Generation EU, w tym Instrumentu na rzecz Odbudowy i Zwiększania Odporności, funduszy polityki spójności, Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz Funduszu na rzecz Sprawiedliwej Transformacji, a także instrumentów finansowych i pomocy technicznej dostępnych w ramach Programu InvestEU, w celu stymulowania prywatnych i publicznych inwestycji w środki mające na celu poprawę efektywności energetycznej. Inwestycje w efektywność energetyczną mogą się przyczynić do wzrostu gospodarczego, zwiększenia zatrudnienia, innowacji i zmniejszenia ubóstwa energetycznego w gospodarstwach domowych i tym samym wnoszą pozytywny wkład w spójność gospodarczą, społeczną i terytorialną oraz ekologiczną odbudowę gospodarki. Do potencjalnych obszarów finansowania należą środki w zakresie efektywności energetycznej w budynkach publicznych i mieszkalnych, a także zapewnienie nowych umiejętności w celu wspierania zatrudnienia w sektorze związanym z efektywnością energetyczną. Komisja zapewni synergię między różnymi instrumentami finansowania, w szczególności funduszami w ramach zarządzania dzielonego i w ramach zarządzania bezpośredniego (jak np. centralnie zarządzane programy: „Horyzont Europa” czy LIFE), a także między dotacjami, pożyczkami i pomocą techniczną, aby zmaksymalizować ich efekt dźwigni w odniesieniu do finansowania prywatnego i ich wpływ na osiągnięcie celów polityki w zakresie efektywności energetycznej. |
Należy zachęcać państwa członkowskie, regiony, miasta oraz gminy do wykorzystywania w pełni funduszy europejskich dostępnych w ramach WRF i Next Generation EU, w tym Instrumentu na rzecz Odbudowy i Zwiększania Odporności, funduszy polityki spójności, Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz Funduszu na rzecz Sprawiedliwej Transformacji, a także instrumentów finansowych i pomocy technicznej dostępnych w ramach Programu InvestEU, w celu stymulowania prywatnych i publicznych inwestycji w środki mające na celu poprawę efektywności energetycznej, szczególnie na poziomie lokalnym . Powinny one zapewniać aktywne zaangażowanie władz lokalnych w opracowywanie i wdrażanie umów partnerstwa i programów operacyjnych oraz udzielać im bezpośredniego wsparcia na zrównoważony rozwój obszarów miejskich, jak również zapewniać im wystarczające zasoby w ramach celu polityki, jakim jest bardziej przyjazna dla środowiska, niskoemisyjna i przechodząca ku gospodarce zeroemisyjnej oraz odporna Europa. Inwestycje w efektywność energetyczną mogą się przyczynić do wzrostu gospodarczego, zwiększenia zatrudnienia, innowacji i zmniejszenia ubóstwa energetycznego w gospodarstwach domowych i tym samym wnoszą pozytywny wkład w spójność gospodarczą, społeczną i terytorialną oraz ekologiczną odbudowę gospodarki. Do potencjalnych obszarów finansowania należą środki w zakresie efektywności energetycznej w budynkach publicznych i mieszkalnych, a także szkolenie, przekwalifikowywanie i doskonalenie zawodowe wysoko wykwalifikowanych specjalistów, zwłaszcza w odniesieniu do miejsc pracy związanych z renowacją budynków, w celu wspierania zatrudnienia w sektorze związanym z efektywnością energetyczną. Z tego względu należy dołożyć większych starań na szczeblach europejskim i państw członkowskich, aby zwiększyć możliwości władz lokalnych i regionalnych w zakresie zarządzania funduszami europejskimi, a tym samym poprawić ogólną zdolność absorpcyjną regionów i miast UE. Komisja będzie dążyć do umożliwienia miastom i regionom łatwego dostępu do centralnie zarządzanych programów, a także do zwiększenia środków finansowych, które można otrzymać w sposób bezpośredni. Komisja zapewni także synergię między różnymi instrumentami finansowania, w szczególności funduszami w ramach zarządzania dzielonego i w ramach zarządzania bezpośredniego (jak np. centralnie zarządzane programy: „Horyzont Europa” czy LIFE), a także między dotacjami, pożyczkami i pomocą techniczną, aby zmaksymalizować ich efekt dźwigni w odniesieniu do finansowania prywatnego i ich wpływ na osiągnięcie celów polityki w zakresie efektywności energetycznej. |
Uzasadnienie
Nie wymaga uzasadnienia.
Poprawka 20
Motyw 109
Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską |
Poprawka KR-u |
Państwa członkowskie powinny zachęcać do stosowania instrumentów finansowania, by ułatwiać realizację celów niniejszej dyrektywy. Takie instrumenty finansowania mogą obejmować wkłady finansowe oraz grzywny za nieprzestrzeganie niektórych przepisów niniejszej dyrektywy; środki przeznaczone na efektywność energetyczną na mocy art. 10 ust. 3 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2003/87/WE (27); środki przeznaczone na efektywność energetyczną w europejskich funduszach i programach oraz specjalnych europejskich instrumentach finansowych, takich jak Europejski Fundusz na rzecz Efektywności Energetycznej. |
Państwa członkowskie powinny zachęcać do stosowania instrumentów finansowania, by ułatwiać realizację celów niniejszej dyrektywy. Takie instrumenty finansowania mogą obejmować wkłady finansowe oraz grzywny za nieprzestrzeganie niektórych przepisów niniejszej dyrektywy; środki przeznaczone na efektywność energetyczną na mocy art. 10 ust. 3 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2003/87/WE (28); środki przeznaczone na efektywność energetyczną w europejskich funduszach i programach oraz specjalnych europejskich instrumentach finansowych, takich jak Europejski Fundusz na rzecz Efektywności Energetycznej. Dlatego też Komisja Europejska i państwa członkowskie muszą stworzyć platformy, które pozwolą zgromadzić małe i średnie projekty, aby stworzyć z nich grupy kwalifikujące się do finansowania. |
Uzasadnienie
Nie wymaga uzasadnienia.
Poprawka 21
Motyw 113
Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską |
Poprawka KR-u |
Aby realizować w praktyce cel, jakim jest poprawa charakterystyki energetycznej budynków instytucji publicznych, należy wykorzystywać dostępne unijne programy finansowania, instrumenty finansowe i innowacyjne mechanizmy finansowania. W tym względzie państwa członkowskie mogą wykorzystywać swoje dochody z rocznych limitów emisji na mocy decyzji nr 406/2009/WE do celów wypracowywania takich mechanizmów na zasadach dobrowolności i z uwzględnieniem krajowych przepisów budżetowych. |
Aby realizować w praktyce cel, jakim jest poprawa charakterystyki energetycznej budynków instytucji publicznych, należy wykorzystywać dostępne unijne programy finansowania, instrumenty finansowe i innowacyjne mechanizmy finansowania. W tym względzie państwa członkowskie mogą wykorzystywać swoje dochody z rocznych limitów emisji na mocy decyzji nr 406/2009/WE do celów wypracowywania takich mechanizmów na zasadach dobrowolności i z uwzględnieniem krajowych przepisów budżetowych. Komisja Europejska i państwa członkowskie muszą zapewnić administracji regionalnej i lokalnej dostęp do odpowiednich informacji i szkoleń na temat takich programów, aby zwiększyć jej zdolność do pozyskiwania środków finansowych. Jednym z narzędzi umożliwiających tego rodzaju działania może być Porozumienie Burmistrzów, również w ramach planu RePowerEU, obok innych narzędzi ustanowionych na mocy obowiązujących przepisów dotyczących zmiany klimatu na szczeblu regionalnym i lokalnym. |
Uzasadnienie
Nie wymaga uzasadnienia.
Poprawka 22
Motyw 119
Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską |
Poprawka KR-u |
Główną rolę w rozwoju i projektowaniu, realizacji oraz ocenie środków określonych w niniejszej dyrektywie powinny odgrywać władze lokalne i regionalne, tak aby mogły w odpowiedni sposób dostosować je do swojej specyfiki klimatycznej, kulturowej i społecznej. |
Główną rolę w rozwoju i projektowaniu, realizacji oraz ocenie środków określonych w niniejszej dyrektywie powinny odgrywać władze lokalne i regionalne, tak aby mogły w odpowiedni sposób dostosować je do swojej specyfiki klimatycznej, kulturowej i społecznej. Komisja Europejska podejmie ścisłą współpracę z Europejskim Komitetem Regionów, aby wesprzeć władze lokalne i regionalne w tym zakresie. |
Uzasadnienie
Nie wymaga uzasadnienia.
Poprawka 23
Artykuł 2 – pkt 49
Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską |
Poprawka KR-u |
||||
|
|
||||
|
|
||||
|
|
||||
|
|
||||
|
|
||||
|
|
||||
|
|
Uzasadnienie
Nie wymaga uzasadnienia.
Poprawka 24
Artykuł 4 ust. 1
Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską |
Poprawka KR-u |
Państwa członkowskie wspólnie zapewniają zmniejszenie zużycia energii do 2030 r. o co najmniej 9 % w porównaniu z prognozami przedstawionymi w scenariuszu odniesienia 2020, tak aby w 2030 r. zużycie energii końcowej w Unii nie przekraczało 787 Mtoe, a unijne zużycie energii pierwotnej nie przekraczało 1 023 Mtoe. |
Państwa członkowskie wspólnie zapewniają zmniejszenie zużycia energii do 2030 r. o co najmniej 9 % w porównaniu z prognozami przedstawionymi w scenariuszu odniesienia 2020, tak aby w 2030 r. zużycie energii końcowej w Unii nie przekraczało 787 Mtoe, a unijne zużycie energii pierwotnej lub skumulowane zużycie energii nie przekraczało 1 023 Mtoe. |
Uzasadnienie
Nie wymaga uzasadnienia.
Poprawka 25
Artykuł 4 ust. 2
Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską |
Poprawka KR-u |
Każde państwo członkowskie wyznacza orientacyjne krajowe wkłady w zakresie zużycia energii końcowej i pierwotnej, by osiągnąć, razem, wiążący cel unijny w zakresie efektywności energetycznej określony w ust. 1. Państwa członkowskie powiadamiają Komisję o tych wkładach oraz o orientacyjnej trajektorii tych wkładów w ramach aktualizacji swoich zintegrowanych planów krajowych w dziedzinie energii i klimatu zgodnie z art. 14 rozporządzenia (UE) 2018/1999 oraz w ramach swoich zintegrowanych planów krajowych w dziedzinie energii i klimatu, o których mowa w art. 3 i art. 7–12 rozporządzenia (UE) 2018/1999, i zgodnie z procedurą określoną w tych artykułach. Państwa członkowskie stosują przy tym wzór określony w załączniku I do niniejszej dyrektywy i wyjaśniają, w jaki sposób i na podstawie jakich danych wkłady te zostały obliczone. |
Każde państwo członkowskie wyznacza orientacyjne krajowe wkłady w zakresie zużycia energii końcowej i pierwotnej, by osiągnąć, razem, wiążący cel unijny w zakresie efektywności energetycznej określony w ust. 1. Państwa członkowskie powiadamiają Komisję o tych wkładach oraz o orientacyjnej trajektorii tych wkładów z zaznaczeniem osiąganych etapów w ramach aktualizacji swoich zintegrowanych planów krajowych w dziedzinie energii i klimatu zgodnie z art. 14 rozporządzenia (UE) 2018/1999 oraz w ramach swoich zintegrowanych planów krajowych w dziedzinie energii i klimatu, o których mowa w art. 3 i art. 7–12 rozporządzenia (UE) 2018/1999, i zgodnie z procedurą określoną w tych artykułach. Państwa członkowskie stosują przy tym wzór określony w załączniku I do niniejszej dyrektywy i wyjaśniają, w jaki sposób i na podstawie jakich danych wkłady te zostały obliczone. |
Uzasadnienie
Nie wymaga uzasadnienia.
Poprawka 26
Artykuł 4 ust. 2 lit. d)
Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską |
Poprawka KR-u |
||
[…] |
[…]
|
Uzasadnienie
Nie wymaga uzasadnienia.
Poprawka 27
Artykuł 5
Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską |
Poprawka KR-u |
Sektor publiczny przewodzi w dziedzinie efektywności energetycznej |
Sektor publiczny przewodzi w dziedzinie efektywności energetycznej |
1. Państwa członkowskie zapewniają, aby całkowite zużycie energii końcowej wszystkich instytucji publicznych łącznie zmniejszane było o co najmniej 1,7 % rocznie w porównaniu z rokiem X-2 (gdzie X oznacza rok wejścia w życie niniejszej dyrektywy). |
1. Państwa członkowskie zapewniają, aby całkowite zużycie energii końcowej wszystkich instytucji publicznych łącznie zmniejszane było o 1,7 % rocznie w porównaniu z rokiem X-2 (gdzie X oznacza rok wejścia w życie niniejszej dyrektywy). |
Przy obliczaniu zużycia energii końcowej przez ich instytucje publiczne państwa członkowskie mogą uwzględnić różnice klimatyczne w danym państwie członkowskim. |
Przy obliczaniu zużycia energii końcowej przez ich instytucje publiczne państwa członkowskie mogą uwzględnić różnice klimatyczne w danym państwie członkowskim. |
2. Państwa członkowskie włączają do swoich krajowych planów w dziedzinie energii i klimatu oraz ich aktualizacji na podstawie rozporządzenia (UE) 2018/1999 wykaz instytucji publicznych, które przyczyniają się do wypełnienia obowiązku określonego w ust. 1 niniejszego artykułu, wartość zmniejszenia zużycia energii, którą ma osiągnąć każda z nich, oraz planowane środki, które pozwolą ją osiągnąć. W ramach zintegrowanych krajowych sprawozdań w dziedzinie energii i klimatu na podstawie art. 17 rozporządzenia (UE) 2018/1999 państwa członkowskie składają Komisji sprawozdania na temat osiągniętego corocznie zmniejszenia zużycia energii końcowej. |
2. Państwa członkowskie włączają do swoich krajowych planów w dziedzinie energii i klimatu oraz ich aktualizacji na podstawie rozporządzenia (UE) 2018/1999 wykaz instytucji publicznych, które przyczyniają się do wypełnienia obowiązku określonego w ust. 1 niniejszego artykułu, wartość zmniejszenia zużycia energii, którą ma osiągnąć każda z nich, oraz planowane środki, które pozwolą ją osiągnąć. W ramach zintegrowanych krajowych sprawozdań w dziedzinie energii i klimatu na podstawie art. 17 rozporządzenia (UE) 2018/1999 państwa członkowskie składają Komisji sprawozdania na temat osiągniętego corocznie zmniejszenia zużycia energii końcowej. |
3. Państwa członkowskie zapewniają, aby władze lokalne i regionalne ustanowiły konkretne środki w zakresie efektywności energetycznej w swoich planach obniżenia emisyjności po konsultacji z zainteresowanymi stronami i ogółem społeczeństwa, w tym z konkretnymi grupami zagrożonymi ubóstwem energetycznym lub bardziej narażonymi na jego skutki, takimi jak kobiety, osoby z niepełnosprawnościami, osoby starsze, dzieci i osoby o mniejszościowym pochodzeniu rasowym lub etnicznym. |
3. Państwa członkowskie zapewniają, aby władze lokalne i regionalne ustanowiły konkretne środki w zakresie efektywności energetycznej w swoich planach obniżenia emisyjności po konsultacji z zainteresowanymi stronami i ogółem społeczeństwa, w tym z konkretnymi grupami zagrożonymi ubóstwem energetycznym lub bardziej narażonymi na jego skutki, takimi jak kobiety, osoby z niepełnosprawnościami, osoby starsze, dzieci i osoby o mniejszościowym pochodzeniu rasowym lub etnicznym. |
4. Państwa członkowskie wspierają instytucje publiczne w przyjmowaniu środków poprawy efektywności energetycznej, w tym na szczeblu regionalnym i lokalnym, poprzez dostarczanie wytycznych, promowanie możliwości budowania kompetencji i szkoleń oraz zachęcanie do współpracy między instytucjami publicznymi. |
4. Państwa członkowskie wspierają władze regionalne i lokalne oraz inne instytucje publiczne w przyjmowaniu środków poprawy efektywności energetycznej, w tym na szczeblu regionalnym i lokalnym, poprzez dostarczanie wsparcia finansowego i technicznego oraz przedkładanie planów mających na celu rozwiązanie problemu braku siły roboczej potrzebnej na wszystkich etapach transformacji ekologicznej, w tym rzemieślników, a także wysoko wykwalifikowanych ekspertów w dziedzinie technologii ekologicznych, naukowców zajmujących się zastosowaniami i innowatorów . Państwa członkowskie wspomagają organy publiczne w uwzględnianiu szerszych korzyści wykraczających poza oszczędność energii, takich jak lepsza jakość powietrza w pomieszczeniach i środowiska oraz poprawa jakości życia, zwłaszcza w przypadku szkół, placówek opieki dziennej, mieszkalnictwa chronionego, placówek opiekuńczo-pielęgnacyjnych i szpitali. Państwa członkowskie zapewniają wytyczne, promują budowanie kompetencji i możliwości szkoleń, w tym w zakresie modernizacji energetycznej, wykorzystując umowy o poprawie efektywności energetycznej oraz partnerstwa publiczno-prywatne, a także zachęcają do współpracy między organami publicznymi. |
5. Państwa członkowskie zachęcają instytucje publiczne do brania pod uwagę emisji dwutlenku węgla w całym cyklu życia działalności tych instytucji związanej z inwestycjami i politykami. |
5. Państwa członkowskie zachęcają instytucje publiczne do brania pod uwagę emisji dwutlenku węgla w całym cyklu życia działalności tych instytucji związanej z inwestycjami i politykami oraz zapewniają szczegółowe wytyczne w tym zakresie . |
|
6. Państwa członkowskie wspierają władze regionalne i lokalne oraz inne instytucje publiczne w uzyskiwaniu odpowiednich środków finansowych na wdrażanie dyrektywy poprzez specjalne linie finansowania oraz poprzez działania w zakresie budowania potencjału w dziedzinie pozyskiwania funduszy. |
Uzasadnienie
Brakuje oceny potencjału i wpływu wskaźnika 1,7 %. Ten poziom może być akceptowalny jako punkt wyjścia, ale musi uwzględniać sytuację w państwach członkowskich i ocenę skutków.
Poprawka 28
Artykuł 5 (nowy)
Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską |
Poprawka KR-u |
|
Partnerstwa na rzecz transformacji energetycznej |
|
1. Komisja ustanawia europejskie partnerstwa sektorowe na rzecz transformacji energetycznej, gromadząc w sposób włączający i reprezentatywny kluczowe zainteresowane strony w sektorach takich jak ICT, transport, finanse i sektor budowlany. Komisja powołuje przewodniczącego każdego europejskiego partnerstwa sektorowego na rzecz transformacji energetycznej, które powinno zostać ustanowione w ciągu 12 miesięcy od wejścia w życie niniejszej dyrektywy. |
|
2. Partnerstwa ułatwiają dialog na temat klimatu i zachęcają sektory do opracowania planów działania na rzecz transformacji energetycznej w celu określenia dostępnych środków działania i wariantów technologicznych służących osiągnięciu oszczędności wynikających z efektywności energetycznej, przygotowaniu się na energetykę odnawialną oraz dekarbonizacji sektorów. Takie plany działania mogłyby wnieść cenny wkład we wspieranie sektorów w planowaniu inwestycji niezbędnych do osiągnięcia celów niniejszej dyrektywy i unijnego planu w zakresie celów klimatycznych, a także ułatwić współpracę transgraniczną między podmiotami w celu wzmocnienia rynku wewnętrznego Unii Europejskiej. |
Uzasadnienie
Nie wymaga uzasadnienia.
Poprawka 29
Artykuł 5 (nowy)
Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską |
Poprawka KR-u |
||||||||||||
|
Punkty kompleksowej obsługi ds. efektywności energetycznej 1. Państwa członkowskie nawiązują współpracę z właściwymi organami i z interesariuszami prywatnymi, aby tworzyć specjalne lokalne, regionalne lub krajowe punkty kompleksowej obsługi. Te punkty mają charakter międzysektorowy i interdyscyplinarny oraz umożliwiają opracowanie projektów lokalnych:
|
||||||||||||
|
2. Punkty kompleksowej obsługi tworzą silne i godne zaufania partnerstwa z lokalnymi i regionalnymi podmiotami prywatnymi, takimi jak MŚP, przedsiębiorstwa usług energetycznych, instalatorzy, firmy konsultingowe, wykonawcy projektów, instytucje finansowe, którzy mogą świadczyć usługi takie jak audyty energetyczne, rozwiązania finansowe i przeprowadzanie renowacji energetycznych. |
||||||||||||
|
3. Państwa członkowskie współpracują z władzami lokalnymi i regionalnymi w celu promowania punktów kompleksowej obsługi. |
||||||||||||
|
4. Komisja dostarcza państwom członkowskim wytyczne na temat rozwijania tych punktów kompleksowej obsługi w celu zapewnienia zharmonizowanego podejścia w całej Europie. |
Uzasadnienie
Nie wymaga uzasadnienia.
Poprawka 30
Artykuł 6
Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską |
Poprawka KR-u |
||||
Wzorcowa rola budynków instytucji publicznych |
Wzorcowa rola budynków instytucji publicznych |
||||
1. Nie naruszając art. 7 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2010/31/UE (1), każde państwo członkowskie zapewnia, aby co najmniej 3 % całkowitej powierzchni ogrzewanych lub chłodzonych budynków będących własnością instytucji publicznych było poddawane co roku renowacji w celu przynajmniej przekształcenia ich w budynki o niemal zerowym zużyciu energii zgodnie z art. 9 dyrektywy 2010/31/UE. |
1. Nie naruszając art. 7 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2010/31/UE (1), każde państwo członkowskie zapewnia, aby co najmniej 3 % całkowitej powierzchni ogrzewanych lub chłodzonych budynków będących własnością instytucji publicznych było poddawane co roku renowacji w celu przynajmniej przekształcenia ich w budynki o niemal zerowym zużyciu energii zgodnie z art. 9 dyrektywy 2010/31/UE , tak aby zrealizować pełny potencjał w zakresie oszczędności energii w takim stopniu, w jakim jest to opłacalne oraz technicznie i ekonomicznie wykonalne . Państwa członkowskie zwalniają mieszkalnictwo socjalne z obowiązku renowacji 3 % całkowitej powierzchni pomieszczeń, jeżeli renowacje nie są neutralne pod względem kosztów i będą skutkowały znacznym wzrostem czynszu płaconego przez osoby mieszkające w mieszkaniach socjalnych, który to wzrost będzie wyższy niż oszczędności ekonomiczne uzyskane na rachunku za energię. |
||||
Jeżeli instytucja publiczna zajmuje budynek, którego nie jest właścicielem, wykonuje swoje prawa umowne w największym możliwym zakresie i zachęca właściciela budynku do renowacji budynku, by budynek ten stał się budynkiem o niemal zerowym zużyciu energii zgodnie z art. 9 dyrektywy 2010/31/UE. Przy zawieraniu nowej umowy dotyczącej zajmowania budynku, którego nie jest właścicielem, instytucja publiczna dąży do tego, aby świadectwo charakterystyki energetycznej tego budynku wskazywało, że należy on do dwóch najwyższych klas efektywności energetycznej. |
Jeżeli instytucja publiczna zajmuje budynek, którego nie jest właścicielem, zachęca właściciela budynku do gruntownej lub stopniowej gruntownej renowacji budynku, tak by budynek ten stał się budynkiem o niemal zerowym zużyciu energii zgodnie z art. 9 dyrektywy 2010/31/UE , z myślą o zrealizowaniu pełnego potencjału w zakresie oszczędności energii w takim stopniu, w jakim jest to opłacalne oraz technicznie i ekonomicznie wykonalne . Przy zawieraniu nowej umowy dotyczącej zajmowania budynku, którego nie jest właścicielem, instytucja publiczna dąży do tego, aby świadectwo charakterystyki energetycznej tego budynku wskazywało, że należy on do dwóch najwyższych klas efektywności energetycznej lub jego efektywność odpowiada innym wskaźnikom właściwym dla danego państwa członkowskiego . |
||||
Współczynnik przynajmniej 3 % wylicza się w odniesieniu do całkowitej powierzchni pomieszczeń w budynkach o całkowitej powierzchni użytkowej wynoszącej ponad 250 m2, stanowiących własność instytucji publicznych zainteresowanego państwa członkowskiego i które 1 stycznia 2024 r. nie są budynkami o niemal zerowym zużyciu energii. |
Średni współczynnik przynajmniej 3 % dla każdego okresu pięcioletniego wylicza się w odniesieniu do całkowitej powierzchni pomieszczeń w budynkach o całkowitej powierzchni użytkowej wynoszącej ponad 250 m2, stanowiących własność instytucji publicznych zainteresowanego państwa członkowskiego i które 1 stycznia 2024 r. nie są budynkami o niemal zerowym zużyciu energii. |
||||
2. W wyjątkowych przypadkach państwa członkowskie mogą zaliczyć w poczet ich rocznego wskaźnika renowacji budynków nowe budynki będące własnością instytucji publicznych w zamian za konkretne budynki instytucji publicznych rozebrane w dowolnym z dwóch poprzednich lat. Takie wyjątki mają zastosowanie wyłącznie wtedy, gdy byłyby bardziej opłacalne i zrównoważone pod względem osiągniętych oszczędności energii i redukcji emisji CO2 w całym cyklu życia w porównaniu z renowacją takich budynków. Każde państwo członkowskie jasno określa i publikuje kryteria ogólne, metody i procedury określania takich wyjątkowych przypadków. |
2. Państwa członkowskie mogą podjąć decyzję o zastosowaniu mniej rygorystycznych wymagań do następujących kategorii budynków: |
||||
|
|
||||
3. Do celów niniejszego artykułu państwa członkowskie podają do wiadomości publicznej wykaz ogrzewanych lub chłodzonych budynków instytucji publicznych o całkowitej powierzchni użytkowej wynoszącej więcej niż 250 m2. Wykaz ten jest aktualizowany przynajmniej raz na rok. Wykaz ten zawiera przynajmniej następujące dane:
|
3. W wyjątkowych przypadkach państwa członkowskie mogą zaliczyć w poczet ich rocznego wskaźnika renowacji budynków nowe budynki będące własnością instytucji publicznych w zamian za konkretne budynki instytucji publicznych rozebrane w dowolnym z dwóch poprzednich lat. Takie wyjątki mają zastosowanie wyłącznie wtedy, gdy byłyby bardziej opłacalne i zrównoważone pod względem osiągniętych oszczędności energii i redukcji emisji CO2 w całym cyklu życia w porównaniu z renowacją takich budynków. Każde państwo członkowskie jasno określa i publikuje kryteria ogólne, metody i procedury określania takich wyjątkowych przypadków. |
||||
4. Do celów niniejszego artykułu państwa członkowskie podają do wiadomości publicznej wykaz ogrzewanych lub chłodzonych budynków instytucji publicznych o całkowitej powierzchni użytkowej wynoszącej więcej niż 250 m2 do XX/XX/XXXX. Wykaz ten jest aktualizowany przynajmniej raz na rok. Wykaz ten zawiera przynajmniej następujące dane:
|
Uzasadnienie
Nie wymaga uzasadnienia.
Poprawka 31
Artykuł 6 (nowy)
Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską |
Poprawka KR-u |
|
1 lit. a) Jeżeli w danym roku państwo członkowskie podda renowacji ponad 3 % całkowitej powierzchni pomieszczeń w budynkach będących własnością instytucji publicznych, to aby osiągnąć średnią roczną ilość obliczaną co pięć lat, w kolejnych latach może przeprowadzić renowację na mniejszą skalę. Jeżeli natomiast w danym roku podda renowacji mniej niż 3 % całkowitej powierzchni pomieszczeń w budynkach będących własnością instytucji publicznych, to aby osiągnąć średnią roczną ilość obliczaną co pięć lat, w kolejnych latach przeprowadza renowację na większą skalę. |
Uzasadnienie
Nie wymaga uzasadnienia.
Poprawka 32
Artykuł 6 (nowy)
Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską |
Poprawka KR-u |
|
3 lit. a) Planując środki wykonawcze na podstawie niniejszego artykułu, państwa członkowskie zapewniają wsparcie finansowe i techniczne oraz przedkładają plany zaradzające brakowi siły roboczej i wykwalifikowanych specjalistów potrzebnych na wszystkich etapach transformacji ekologicznej, w tym rzemieślników, wysoko wykwalifikowanych ekspertów w dziedzinie zielonych technologii, specjalistów w dziedzinie nauk stosowanych i innowatorów. Państwa członkowskie wspomagają władze lokalne i regionalne oraz inne organy publiczne w uwzględnianiu szerszych korzyści wykraczających poza oszczędność energii, takich jak zdrowe wewnętrzne warunki klimatyczne dzięki lepszej jakości powietrza i środowiska w pomieszczeniach oraz poprawa jakości życia, zwłaszcza w przypadku szkół, placówek opieki dziennej, mieszkalnictwa chronionego, placówek opiekuńczo-pielęgnacyjnych i szpitali. |
Uzasadnienie
Nie wymaga uzasadnienia.
Poprawka 33
Artykuł 7
Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską |
Poprawka KR-u |
1. Państwa członkowskie zapewniają, aby zawierając umowy w sprawie zamówień publicznych i koncesji, których wartość jest równa progom określonym w art. 8 dyrektywy 2014/23/UE, art. 4 dyrektywy 2014/24/UE i art. 15 dyrektywy 2014/25/UE lub przekracza te progi, instytucje zamawiające i podmioty zamawiające nabywały jedynie produkty, usługi, budynki i roboty budowlane o bardzo dobrej charakterystyce energetycznej zgodnie z wymogami, o których mowa w załączniku IV do niniejszej dyrektywy. |
1. Państwa członkowskie zapewniają, aby zawierając umowy w sprawie zamówień publicznych i koncesji, których wartość jest równa progom określonym w art. 8 dyrektywy 2014/23/UE, art. 4 dyrektywy 2014/24/UE i art. 15 dyrektywy 2014/25/UE lub przekracza te progi, instytucje zamawiające i podmioty zamawiające , przy należytym poszanowaniu zasady samorządności lokalnej określonej w art. 4 TUE, nabywały produkty, usługi, budynki i roboty budowlane o bardzo dobrej charakterystyce energetycznej, o ile zapewniona jest przez to opłacalność, wykonalność ekonomiczna, większe zrównoważenie, przydatność techniczna, a także odpowiedni poziom konkurencji, w dążeniu do spełnienia kryteriów , o których mowa w załączniku IV do niniejszej dyrektywy. |
5. Państwa członkowskie mogą wymagać , aby instytucje zamawiające i podmioty zamawiające uwzględniały w praktykach w zakresie zamówień publicznych, w stosownych przypadkach, szersze aspekty związane ze zrównoważonym rozwojem, społeczeństwem, środowiskiem i gospodarką o obiegu zamkniętym, z myślą o osiągnięciu unijnych celów w zakresie obniżenia emisyjności i zerowego poziomu emisji zanieczyszczeń. W stosownych przypadkach i zgodnie z wymogami określonymi w załączniku IV państwa członkowskie wymagają od instytucji zamawiających i podmiotów zamawiających uwzględnienia unijnych kryteriów zielonych zamówień publicznych. |
5. Państwa członkowskie wymagają , aby instytucje zamawiające i podmioty zamawiające uwzględniały w praktykach w zakresie zamówień publicznych, w stosownych przypadkach, szersze aspekty związane ze zrównoważonym rozwojem, społeczeństwem, środowiskiem i gospodarką o obiegu zamkniętym, z myślą o osiągnięciu unijnych celów w zakresie obniżenia emisyjności i zerowego poziomu emisji zanieczyszczeń. W stosownych przypadkach i zgodnie z wymogami określonymi w załączniku IV państwa członkowskie wymagają od instytucji zamawiających i podmiotów zamawiających uwzględnienia unijnych kryteriów zielonych zamówień publicznych i zamówień publicznych wspomagających zamknięcie obiegu w gospodarce . |
Aby zapewnić przejrzystość stosowania wymogów w zakresie efektywności energetycznej w procedurze udzielania zamówień, państwa członkowskie podają do wiadomości publicznej informacje na temat wpływu na efektywność energetyczną zamówień, których wartość jest równa progom, o których mowa w ust. 1, lub przekracza te progi. Instytucje zamawiające mogą podjąć decyzję o zobowiązaniu oferentów do ujawnienia informacji na temat współczynnika globalnego ocieplenia w całym cyklu życia nowego budynku i mogą podać te informacje do wiadomości publicznej w odniesieniu do tych zamówień, w szczególności w przypadku nowych budynków o powierzchni pomieszczeń większej niż 2 000 metrów kwadratowych. |
Aby zapewnić przejrzystość stosowania wymogów w zakresie efektywności energetycznej w procedurze udzielania zamówień, państwa członkowskie podają do wiadomości publicznej informacje na temat wpływu na efektywność energetyczną zamówień, których wartość jest równa progom, o których mowa w ust. 1, lub przekracza te progi. Instytucje zamawiające mogą podjąć decyzję o zobowiązaniu oferentów do ujawnienia informacji na temat współczynnika globalnego ocieplenia w całym cyklu życia nowego budynku i mogą podać te informacje do wiadomości publicznej w odniesieniu do tych zamówień, w szczególności w przypadku nowych budynków o powierzchni pomieszczeń większej niż 2 000 metrów kwadratowych. |
Państwa członkowskie wspierają instytucje zamawiające i podmioty zamawiające w przyjmowaniu wymogów w zakresie efektywności energetycznej, w tym na szczeblu regionalnym i lokalnym, zapewniając jasne zasady i wytyczne, w tym metody oceny kosztów w całym cyklu życia oraz skutków i kosztów środowiskowych, ustanawiając ośrodki wsparcia kompetencji, zachęcając do współpracy między instytucjami zamawiającymi, w tym w wymiarze transgranicznym, oraz – gdy to możliwe – stosując zamówienia zagregowane i zamówienia cyfrowe. |
Państwa członkowskie wspierają instytucje zamawiające i podmioty zamawiające w przyjmowaniu wymogów w zakresie efektywności energetycznej, w tym na szczeblu regionalnym i lokalnym, zapewniając jasne zasady i wytyczne, w tym metody oceny kosztów w całym cyklu życia oraz skutków i kosztów środowiskowych, ustanawiając ośrodki wsparcia kompetencji, zachęcając do współpracy między instytucjami zamawiającymi, w tym w wymiarze transgranicznym, oraz – gdy to możliwe – stosując zamówienia zagregowane i zamówienia cyfrowe |
Uzasadnienie
Nie wymaga uzasadnienia.
Poprawka 34
Artykuł 8
Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską |
Poprawka KR-u |
||||||||||||
3) państwa członkowskie wdrażają systemy zobowiązujące do efektywności energetycznej, alternatywne środki z dziedziny polityki, lub połączenie obu tych systemów, lub programy lub środki finansowane w ramach krajowego funduszu efektywności energetycznej, na zasadzie priorytetu wśród osób dotkniętych ubóstwem energetycznym, odbiorców wrażliwych oraz, w stosownych przypadkach, osób zajmujących mieszkania socjalne. Państwa członkowskie zapewniają, aby środki z dziedziny polityki wdrożone na podstawie niniejszego artykułu nie miały niekorzystnych skutków dla tych osób. W stosownych przypadkach państwa członkowskie w jak najlepszy sposób wykorzystują finansowanie, w tym finansowanie publiczne, instrumenty finansowania ustanowione na poziomie Unii oraz dochody z uprawnień na podstawie art. 22 ust. 3 lit. b) w celu usunięcia niekorzystnych skutków i zapewnienia sprawiedliwej transformacji energetycznej sprzyjającej włączeniu społecznemu. |
3) państwa członkowskie wdrażają systemy zobowiązujące do efektywności energetycznej, alternatywne środki z dziedziny polityki, lub połączenie obu tych systemów, lub programy lub środki finansowane w ramach krajowego funduszu efektywności energetycznej, na zasadzie priorytetu wśród osób dotkniętych ubóstwem energetycznym, odbiorców wrażliwych oraz, w stosownych przypadkach, osób zajmujących mieszkania socjalne , jak również wśród mikroprzedsiębiorstw i małych przedsiębiorstw znajdujących się w trudnej sytuacji oraz użytkowników mobilności znajdujących się w trudnej sytuacji . Państwa członkowskie zapewniają, aby środki z dziedziny polityki wdrożone na podstawie niniejszego artykułu nie miały niekorzystnych skutków dla tych osób. W stosownych przypadkach państwa członkowskie w jak najlepszy sposób wykorzystują finansowanie, w tym finansowanie publiczne, instrumenty finansowania ustanowione na poziomie Unii oraz dochody z uprawnień na podstawie art. 22 ust. 3 lit. b) w celu usunięcia niekorzystnych skutków i zapewnienia sprawiedliwej transformacji energetycznej sprzyjającej włączeniu społecznemu. |
||||||||||||
Opracowując takie środki z dziedziny polityki, państwa członkowskie uwzględniają i propagują rolę społeczności energetycznych działających w zakresie energii odnawialnej i obywatelskich społeczności energetycznych w przyczynianiu się do wdrażania tych środków. |
Opracowując takie środki z dziedziny polityki, państwa członkowskie uwzględniają i propagują rolę społeczności energetycznych działających w zakresie energii odnawialnej i obywatelskich społeczności energetycznych w przyczynianiu się do wdrażania tych środków. |
||||||||||||
Państwa członkowskie osiągają pewien odsetek wymaganej wielkości łącznych oszczędności końcowego zużycia energii wśród osób dotkniętych ubóstwem energetycznym, odbiorców wrażliwych oraz, w stosownych przypadkach, osób zajmujących mieszkania socjalne. Odsetek ten jest co najmniej równy odsetkowi gospodarstw domowych dotkniętych ubóstwem energetycznym zgodnie z szacunkami w ramach krajowego planu w dziedzinie energii i klimatu dokonanymi zgodnie z art. 3 ust. 3 lit. d) rozporządzenia 2018/1999 w sprawie zarządzania unią energetyczną. Jeżeli dane państwo członkowskie nie zgłosiło szacowanego odsetka gospodarstw domowych dotkniętych ubóstwem energetycznym w krajowym planie w dziedzinie energii i klimatu, odsetek wymaganej wielkości łącznych oszczędności końcowego zużycia energii wśród osób dotkniętych ubóstwem energetycznym, odbiorców wrażliwych oraz, w stosownych przypadkach, osób zajmujących mieszkania socjalne jest co najmniej równy średniej arytmetycznej udziału następujących wskaźników za 2019 r. lub, jeżeli nie są dostępne dla 2019 r., liniowej ekstrapolacji ich wartości za ostatnie trzy lata, które są dostępne: |
Państwa członkowskie osiągają pewien odsetek wymaganej wielkości łącznych oszczędności końcowego zużycia energii wśród osób dotkniętych ubóstwem energetycznym, odbiorców wrażliwych oraz, w stosownych przypadkach, osób zajmujących mieszkania socjalne , jak również wśród mikroprzedsiębiorstw i małych przedsiębiorstw znajdujących się w trudnej sytuacji oraz użytkowników mobilności znajdujących się w trudnej sytuacji . Odsetek ten jest co najmniej równy odsetkowi gospodarstw domowych dotkniętych ubóstwem energetycznym zgodnie z szacunkami w ramach krajowego planu w dziedzinie energii i klimatu dokonanymi zgodnie z art. 3 ust. 3 lit. d) rozporządzenia 2018/1999 w sprawie zarządzania unią energetyczną. Jeżeli dane państwo członkowskie nie zgłosiło szacowanego odsetka gospodarstw domowych dotkniętych ubóstwem energetycznym w krajowym planie w dziedzinie energii i klimatu, odsetek wymaganej wielkości łącznych oszczędności końcowego zużycia energii wśród osób dotkniętych ubóstwem energetycznym, odbiorców wrażliwych oraz, w stosownych przypadkach, osób zajmujących mieszkania socjalne jest co najmniej równy średniej arytmetycznej udziału następujących wskaźników za 2019 r. lub, jeżeli nie są dostępne dla 2019 r., liniowej ekstrapolacji ich wartości za ostatnie trzy lata, które są dostępne: |
||||||||||||
|
|
||||||||||||
|
Komisja Europejska wyda wytyczne dotyczące identyfikacji mikroprzedsiębiorstw i małych przedsiębiorstw znajdujących się w trudnej sytuacji i użytkowników mobilności znajdujących się w trudnej sytuacji poprzez zaproponowanie jasnych kryteriów. W przeglądzie krajowych planów w dziedzinie energii i klimatu państwa członkowskie uwzględnią analizę ubóstwa energetycznego wśród mikroprzedsiębiorstw i małych przedsiębiorstw znajdujących się w trudnej sytuacji i użytkowników mobilności znajdujących się w trudnej sytuacji. |
Uzasadnienie
Spójność z wnioskiem dotyczącym Społecznego Funduszu Klimatycznego.
Poprawka 35
Artykuł 8 ust. 14
Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską |
Poprawka KR-u |
||||
W aktualizacjach swoich krajowych planów w dziedzinie energii i klimatu i odpowiednich sprawozdaniach z postępów oraz w swoich późniejszych zintegrowanych krajowych planach w dziedzinie energii i klimatu zgłaszanych na podstawie rozporządzenia (UE) 2018/1999 państwa członkowskie wykazują, załączając, w stosownych przypadkach, dowody i obliczenia: |
W aktualizacjach swoich krajowych planów w dziedzinie energii i klimatu i odpowiednich sprawozdaniach z postępów oraz w swoich późniejszych zintegrowanych krajowych planach w dziedzinie energii i klimatu zgłaszanych na podstawie rozporządzenia (UE) 2018/1999 państwa członkowskie wykazują, załączając, w stosownych przypadkach, dowody i obliczenia: |
||||
|
|
||||
|
|
||||
|
|
||||
|
W obliczeniach tych państwa członkowskie uwzględniają oszczędności uzyskane na szczeblu regionalnym i lokalnym, które nie pokrywają się ze środkami krajowymi, jako lokalnie określony wkład w realizację celu krajowego. |
Uzasadnienie
Ze względu na to, że dyrektywa zawiera cele i zobowiązania dotyczące działań, które są zasadniczo podejmowane na szczeblu niższym niż krajowy, należy je odpowiednio uwzględnić i określić poziom, na którym są one podejmowane, w celu dostosowania polityki po wstępnym cyklu przeglądów.
Poprawka 36
Artykuł 9 ust. 5
Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską |
Poprawka KR-u |
5. Państwa członkowskie mogą wymagać od stron zobowiązanych współpracowania z władzami lokalnymi lub gminami w celu propagowania środków poprawy efektywności energetycznej wśród osób dotkniętych ubóstwem energetycznym, odbiorców wrażliwych oraz, w stosownych przypadkach, osób zajmujących mieszkania socjalne. Obejmuje to określanie i zaspokajanie szczególnych potrzeb poszczególnych grup zagrożonych ubóstwem energetycznym lub bardziej podatnych na jego skutki. W celu ochrony osób dotkniętych ubóstwem energetycznym oraz, w stosownych przypadkach, osób zajmujących mieszkania socjalne państwa członkowskie zachęcają strony zobowiązane do podejmowania działań takich jak renowacja budynków, w tym mieszkań socjalnych, wymiana urządzeń, wsparcie finansowe i zachęty na rzecz środków poprawy efektywności energetycznej zgodnie z krajowymi systemami finansowania i wsparcia lub audyty energetyczne. |
5. Państwa członkowskie mogą wymagać od stron zobowiązanych współpracowania z władzami regionalnymi i lokalnymi w celu propagowania środków poprawy efektywności energetycznej wśród osób dotkniętych ubóstwem energetycznym, odbiorców wrażliwych oraz, w stosownych przypadkach, osób zajmujących mieszkania socjalne. Obejmuje to określanie i zaspokajanie szczególnych potrzeb poszczególnych grup zagrożonych ubóstwem energetycznym lub bardziej podatnych na jego skutki. W celu ochrony osób dotkniętych ubóstwem energetycznym oraz, w stosownych przypadkach, osób zajmujących mieszkania socjalne państwa członkowskie zachęcają strony zobowiązane do podejmowania działań takich jak renowacja budynków, w tym mieszkań socjalnych, wymiana urządzeń, wsparcie finansowe i zachęty na rzecz środków poprawy efektywności energetycznej zgodnie z krajowymi systemami finansowania i wsparcia lub audyty energetyczne. |
Uzasadnienie
Nie wymaga uzasadnienia.
Poprawka 37
Artykuł 11
Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską |
Poprawka KR-u |
|
11. Państwa członkowskie aktywnie wspierają wdrażanie systemu zarządzania energią w ramach administracji publicznej na szczeblu krajowym, regionalnym i lokalnym. Z tego względu będą wspierały działania na rzecz budowania potencjału i zachęty dla mniejszych organów. |
Uzasadnienie
Nie wymaga uzasadnienia.
Poprawka 38
Artykuł 21 ust. 1
Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską |
Poprawka KR-u |
1. Państwa członkowskie zapewniają, aby informacje na temat dostępnych środków poprawy efektywności energetycznej, działań indywidualnych oraz ram finansowych i prawnych były przejrzyste i szeroko rozpowszechniane wśród wszystkich odpowiednich uczestników rynku, takich jak odbiorcy końcowi, użytkownicy końcowi, organizacje konsumenckie, przedstawiciele społeczeństwa obywatelskiego, społeczności energetyczne działające w zakresie energii odnawialnej, obywatelskie społeczności energetyczne, władze lokalne i regionalne, agencje energetyczne, dostawcy usług społecznych, wykonawcy, architekci, inżynierowie, audytorzy środowiskowi i energetyczni oraz instalatorzy elementów budynków w rozumieniu art. 2 pkt 9 dyrektywy 2010/31/UE. |
1. Państwa członkowskie , w bliskiej współpracy z władzami regionalnymi i lokalnymi tam, gdzie jest to możliwie, zapewniają, aby informacje na temat dostępnych środków poprawy efektywności energetycznej, działań indywidualnych oraz ram finansowych i prawnych były przejrzyste i szeroko rozpowszechniane wśród wszystkich odpowiednich uczestników rynku, takich jak odbiorcy końcowi, użytkownicy końcowi, organizacje konsumenckie, przedstawiciele społeczeństwa obywatelskiego, społeczności energetyczne działające w zakresie energii odnawialnej, obywatelskie społeczności energetyczne, władze lokalne i regionalne, agencje energetyczne, dostawcy usług społecznych, wykonawcy, architekci, inżynierowie, audytorzy środowiskowi i energetyczni oraz instalatorzy elementów budynków w rozumieniu art. 2 pkt 9 dyrektywy 2010/31/UE. |
Uzasadnienie
Nie wymaga uzasadnienia.
Poprawka 39
Artykuł 21 ust. 5
Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską |
Poprawka KR-u |
5. Bez uszczerbku dla podstawowych przepisów prawa państw członkowskich regulujących własność i najem, państwa członkowskie podejmują konieczne środki w celu usunięcia regulacyjnych i pozaregulacyjnych barier w uzyskiwaniu efektywności energetycznej w odniesieniu do rozdziału zachęt pomiędzy właścicieli a najemców budynku lub pomiędzy właścicieli budynku lub modułu budynku, w celu zapewnienia, aby fakt, że strony te nie uzyskają indywidualnie pełnych korzyści, lub brak zasad dotyczących dzielenia pomiędzy nich kosztów i korzyści nie zniechęcał ich do dokonywania inwestycji na rzecz poprawy efektywności, których w innym wypadku by dokonały. Działania na rzecz usunięcia takich barier mogą obejmować tworzenie zachęt, uchylanie lub zmianę przepisów ustawowych lub wykonawczych, przyjmowanie wytycznych oraz komunikatów wyjaśniających lub upraszczanie procedur administracyjnych, w tym zasad i środków krajowych regulujących procesy decyzyjne w przypadku nieruchomości należącej do kilku właścicieli. Działania można połączyć z organizacją kształcenia, szkoleń oraz dostarczaniem szczegółowych informacji i pomocy technicznej w zakresie efektywności energetycznej uczestnikom rynku takim jak ci, o których mowa w ust. 1. |
5. Bez uszczerbku dla podstawowych przepisów prawa państw członkowskich regulujących własność i najem, państwa członkowskie podejmują konieczne środki w celu usunięcia regulacyjnych i pozaregulacyjnych barier w uzyskiwaniu efektywności energetycznej w odniesieniu do rozdziału zachęt pomiędzy właścicieli a najemców budynku lub pomiędzy właścicieli budynku lub modułu budynku, w celu zapewnienia, aby fakt, że strony te nie uzyskają indywidualnie pełnych korzyści, lub brak zasad dotyczących dzielenia pomiędzy nich kosztów i korzyści nie zniechęcał ich do dokonywania inwestycji na rzecz poprawy efektywności, których w innym wypadku by dokonały. Działania na rzecz usunięcia takich barier mogą obejmować tworzenie zachęt, uchylanie lub zmianę przepisów ustawowych lub wykonawczych , np. wprowadzanie szybkiego udzielania zezwoleń , przyjmowanie wytycznych oraz komunikatów wyjaśniających lub upraszczanie procedur administracyjnych, w tym zasad i środków krajowych regulujących procesy decyzyjne w przypadku nieruchomości należącej do kilku właścicieli. Działania te projektuje się we współpracy z władzami lokalnymi i regionalnymi, a także można je połączyć z organizacją kształcenia, szkoleń oraz dostarczaniem szczegółowych informacji i pomocy technicznej w zakresie efektywności energetycznej uczestnikom rynku takim jak ci, o których mowa w ust. 1. |
Państwa członkowskie stosują odpowiednie środki w celu wspierania wielostronnego dialogu z udziałem zainteresowanych partnerów publicznych i społecznych, takich jak organizacje właścicieli i najemców, organizacje konsumenckie, społeczności energetyczne działające w zakresie energii odnawialnej, obywatelskie społeczności energetyczne, władze lokalne i regionalne, właściwe instytucje i agencje publiczne, oraz w celu wydania propozycji dotyczących wspólnie przyjętych środków, zachęt i wytycznych dotyczących rozdziału zachęt pomiędzy właścicieli i najemców lub pomiędzy właścicieli budynku lub modułu budynku. |
Państwa członkowskie stosują odpowiednie środki w celu wspierania wielostronnego dialogu z udziałem zainteresowanych władz lokalnych i regionalnych, partnerów publicznych i społecznych, takich jak organizacje właścicieli i najemców, organizacje konsumenckie, społeczności energetyczne działające w zakresie energii odnawialnej, obywatelskie społeczności energetyczne, władze lokalne i regionalne, właściwe instytucje i agencje publiczne, oraz w celu wydania propozycji dotyczących wspólnie przyjętych środków, zachęt i wytycznych dotyczących rozdziału zachęt pomiędzy właścicieli i najemców lub pomiędzy właścicieli budynku lub modułu budynku. |
Każde państwo członkowskie zgłasza takie bariery i środki wprowadzone w ramach długoterminowej strategii renowacji na podstawie art. 2a dyrektywy 2010/31/UE i rozporządzenia (UE) 2018/1999. |
Każde państwo członkowskie zgłasza takie bariery i środki wprowadzone w ramach długoterminowej strategii renowacji na podstawie art. 2a dyrektywy 2010/31/UE i rozporządzenia (UE) 2018/1999. |
Uzasadnienie
Nie wymaga uzasadnienia.
Poprawka 40
Artykuł 22
Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską |
Poprawka KR-u |
1. Państwa członkowskie stosują właściwe środki, by zapewniać ochronę i wzmacniać pozycję osób dotkniętych ubóstwem energetycznym, odbiorców wrażliwych oraz, w stosownych przypadkach, osób zajmujących mieszkania socjalne. Definiując pojęcie odbiorców wrażliwych na podstawie art. 28 ust. 1 i art. 29 dyrektywy (UE) 2019/944 oraz art. 3 ust. 3 dyrektywy 2009/73/WE państwa członkowskie uwzględniają użytkowników końcowych. |
1. Państwa członkowskie stosują właściwe środki, by zapewniać ochronę i wzmacniać pozycję osób dotkniętych ubóstwem energetycznym , użytkowników mobilności znajdujących się w trudnej sytuacji, mikroprzedsiębiorstw i małych przedsiębiorstw znajdujących się w trudnej sytuacji , odbiorców wrażliwych oraz, w stosownych przypadkach, osób zajmujących mieszkania socjalne , zwracając przy tym szczególną uwagę na regiony o odizolowanych systemach energetycznych, dla których połączenie z siecią europejską nie jest możliwe . Definiując pojęcie odbiorców wrażliwych na podstawie art. 28 ust. 1 i art. 29 dyrektywy (UE) 2019/944 oraz art. 3 ust. 3 dyrektywy 2009/73/WE państwa członkowskie uwzględniają użytkowników końcowych. Komisja Europejska wyda wytyczne dotyczące definicji użytkowników mobilności znajdujących się w trudnej sytuacji oraz mikroprzedsiębiorstw i małych przedsiębiorstw znajdujących się w trudnej sytuacji, zgodnie z definicjami zawartymi w rozporządzeniu w sprawie Społecznego Funduszu Klimatycznego. |
Uzasadnienie
Nie wymaga uzasadnienia.
Poprawka 41
Artykuł 23 ust. 2
Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską |
Poprawka KR-u |
2. Państwa członkowskie zapewniają, aby społeczeństwo miało możliwość uczestniczenia w przygotowywaniu planów w zakresie ogrzewania i chłodzenia, kompleksowej oceny oraz polityk i środków. |
2. Państwa członkowskie sporządzają plany w zakresie ogrzewania i chłodzenia w ścisłej współpracy z odpowiednimi władzami lokalnymi i regionalnymi; wspólnie zapewniają, aby społeczeństwo miało możliwość uczestniczenia w przygotowywaniu planów w zakresie ogrzewania i chłodzenia, kompleksowej oceny oraz polityk i środków. |
Uzasadnienie
Nie wymaga uzasadnienia.
Poprawka 42
Artykuł 23 ust. 3
Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską |
Poprawka KR-u |
Na użytek oceny, o której mowa w ust. 1, państwa członkowskie przeprowadzają analizę kosztów i korzyści, której zakres obejmuje ich terytorium i która uwzględnia warunki klimatyczne, wykonalność ekonomiczną i poprawność techniczną, zgodnie z załącznikiem IX część 1. Analiza kosztów i korzyści umożliwia łatwiejsze określenie najbardziej efektywnych pod względem zasobów i najbardziej opłacalnych rozwiązań, umożliwiających spełnienie wymogów w zakresie ogrzewania i chłodzenia. Ta analiza kosztów i korzyści może być częścią oceny wpływu na środowisko, przewidzianej w dyrektywie 2001/42/WE Parlamentu Europejskiego i Rady. |
Na użytek oceny, o której mowa w ust. 1, państwa członkowskie – w stosownych przypadkach w ścisłej współpracy z właściwymi władzami lokalnymi i regionalnymi – przeprowadzają analizę kosztów i korzyści, której zakres obejmuje ich terytorium i która uwzględnia warunki klimatyczne, wykonalność ekonomiczną i poprawność techniczną, zgodnie z załącznikiem IX część 1. Analiza kosztów i korzyści umożliwia łatwiejsze określenie najbardziej efektywnych pod względem zasobów i najbardziej opłacalnych rozwiązań, umożliwiających spełnienie wymogów w zakresie ogrzewania i chłodzenia. Ta analiza kosztów i korzyści może być częścią oceny wpływu na środowisko, przewidzianej w dyrektywie 2001/42/WE Parlamentu Europejskiego i Rady. |
Uzasadnienie
Niektóre systemy ciepłownicze i chłodnicze, takie jak sieci ciepłownicze, są ściśle połączone z obszarem, który zaopatrują w ciepło. Wszelkie analizy tych sieci powinny być przeprowadzane w ścisłej współpracy z władzami lokalnymi i regionalnymi.
Poprawka 43
Artykuł 23 ust. 4
Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską |
Poprawka KR-u |
||||
4. W przypadku gdy w wyniku przeprowadzenia oceny, o której mowa w ust. 1, oraz analizy, o której mowa w ust. 3, wskazany zostaje potencjał stosowania wysokosprawnej kogeneracji lub efektywnych systemów ciepłowniczych i chłodniczych, których korzyści przewyższają koszty, państwa członkowskie podejmują odpowiednie działania na rzecz rozbudowy sprawnej infrastruktury ciepłowniczej i chłodniczej lub ich dostosowania do rozwoju wysokosprawnej kogeneracji oraz wykorzystywania ogrzewania i chłodzenia z ciepła odpadowego oraz energii ze źródeł odnawialnych zgodnie z ust. 1 oraz art. 24 ust. 4 i 6. |
4. W przypadku gdy w wyniku przeprowadzenia oceny, o której mowa w ust. 1, oraz analizy, o której mowa w ust. 3, wskazany zostaje potencjał stosowania wysokosprawnej kogeneracji lub efektywnych systemów ciepłowniczych i chłodniczych, których korzyści przewyższają koszty, państwa członkowskie oraz władze lokalne i regionalne właściwe dla danego obszaru podejmują odpowiednie działania na rzecz rozbudowy sprawnej infrastruktury ciepłowniczej i chłodniczej lub ich dostosowania do rozwoju wysokosprawnej kogeneracji oraz wykorzystywania ogrzewania i chłodzenia z ciepła odpadowego (w tym z odpadów komunalnych) oraz energii ze źródeł odnawialnych zgodnie z ust. 1 oraz art. 24 ust. 4 i 6. |
||||
W przypadku gdy w wyniku przeprowadzenia oceny, o której mowa w ust. 1, i analizy, o której mowa w ust. 3, nie zostanie wskazany potencjał, którego korzyści przewyższają koszty, w tym koszty administracyjne przeprowadzenia analizy kosztów i korzyści przewidzianej w art. 24 ust. 4, dane państwo członkowskie może zwolnić instalacje z wymogów określonych w tym ustępie. |
W przypadku gdy w wyniku przeprowadzenia oceny, o której mowa w ust. 1, i analizy, o której mowa w ust. 3, nie zostanie wskazany potencjał, którego korzyści przewyższają koszty, w tym koszty administracyjne przeprowadzenia analizy kosztów i korzyści przewidzianej w art. 24 ust. 4, dane państwo członkowskie – wraz z władzami lokalnymi i regionalnymi – może zwolnić instalacje z wymogów określonych w tym ustępie. |
||||
5. Państwa członkowskie przyjmują polityki i środki, które zapewniają, by potencjał określony w kompleksowych ocenach sporządzonych na podstawie ust. 1 został wykorzystany. Te polityki i środki muszą obejmować co najmniej elementy określone w załączniku IX. Każde państwo członkowskie zgłasza te polityki i środki w ramach aktualizacji swoich zintegrowanych planów krajowych w dziedzinie energii i klimatu, swojego późniejszego zintegrowanego krajowego planu w dziedzinie energii i klimatu oraz odpowiednich sprawozdań z postępów zgłoszonych zgodnie z rozporządzeniem (UE) 2018/1999. |
5. Państwa członkowskie przyjmują polityki i środki, które zapewniają, by potencjał określony w kompleksowych ocenach sporządzonych na podstawie ust. 1 został wykorzystany. Te polityki i środki muszą obejmować co najmniej elementy określone w załączniku IX. Każde państwo członkowskie zgłasza te polityki i środki w ramach aktualizacji swoich zintegrowanych planów krajowych w dziedzinie energii i klimatu, swojego późniejszego zintegrowanego krajowego planu w dziedzinie energii i klimatu oraz odpowiednich sprawozdań z postępów zgłoszonych zgodnie z rozporządzeniem (UE) 2018/1999. |
||||
6. Państwa członkowskie zachęcają władze lokalne i regionalne do przygotowania lokalnych planów w zakresie ogrzewania i chłodzenia przynajmniej w gminach, w których całkowita liczba ludności przekracza 50 000 . Plany te powinny co najmniej: |
6. Państwa członkowskie zachęcają władze lokalne i regionalne do przygotowania lokalnych planów w zakresie ogrzewania i chłodzenia przynajmniej w gminach, w których całkowita liczba ludności przekracza 50 000 . Plany te powinny co najmniej: |
||||
|
|
||||
|
|
||||
|
|
||||
|
|
||||
|
|
||||
Państwa członkowskie zapewniają, aby społeczeństwo miało możliwość uczestniczenia w przygotowywaniu planów w zakresie ogrzewania i chłodzenia, kompleksowej oceny oraz polityk i środków. |
Państwa członkowskie oraz właściwe władze lokalne i regionalne zapewniają, aby społeczeństwo miało możliwość uczestniczenia w przygotowywaniu planów w zakresie ogrzewania i chłodzenia, kompleksowej oceny oraz polityk i środków. |
||||
W tym celu państwa członkowskie opracowują zalecenia wspierające władze lokalne i regionalne we wdrażaniu na szczeblu regionalnym i lokalnym wykorzystujących określony potencjał polityk i środków w zakresie energooszczędnego ogrzewania i chłodzenia opartego na odnawialnych źródłach energii. Państwa członkowskie w jak największym stopniu wspierają władze lokalne i regionalne za pomocą wszelkich środków, w tym wsparcia finansowego i systemów wsparcia technicznego. |
W tym celu państwa członkowskie opracowują zalecenia wspierające władze lokalne i regionalne we wdrażaniu na szczeblu regionalnym i lokalnym wykorzystujących określony potencjał polityk i środków w zakresie energooszczędnego ogrzewania i chłodzenia opartego na odnawialnych źródłach energii. Państwa członkowskie w jak największym stopniu wspierają władze lokalne i regionalne za pomocą wszelkich środków, w tym wsparcia finansowego i systemów wsparcia technicznego. |
Poprawka 44
Artykuł 23 ust. 6
Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską |
Poprawka KR-u |
W tym celu państwa członkowskie opracowują zalecenia wspierające władze lokalne i regionalne we wdrażaniu na szczeblu regionalnym i lokalnym wykorzystujących określony potencjał polityk i środków w zakresie energooszczędnego ogrzewania i chłodzenia opartego na odnawialnych źródłach energii. Państwa członkowskie w jak największym stopniu wspierają władze lokalne i regionalne za pomocą wszelkich środków, w tym wsparcia finansowego i systemów wsparcia technicznego. |
W tym celu państwa członkowskie opracowują zalecenia wspierające władze lokalne i regionalne we wdrażaniu na szczeblu regionalnym i lokalnym wykorzystujących określony potencjał polityk i środków w zakresie energooszczędnego ogrzewania i chłodzenia opartego na odnawialnych źródłach energii. Państwa członkowskie w jak największym stopniu wspierają władze lokalne i regionalne za pomocą wszelkich środków, w tym wsparcia finansowego i systemów wsparcia technicznego. Państwa członkowskie dbają o to, by plany w zakresie ogrzewania i chłodzenia były pod względem treści i ram czasowych zgodne z innymi lokalnymi wymogami dotyczącymi planowania w zakresie klimatu, energii i środowiska, aby uniknąć powielania prac i obciążeń administracyjnych dla władz lokalnych i regionalnych oraz zachęcać do skutecznego wdrażania planów. |
Uzasadnienie
Nie wymaga uzasadnienia.
Poprawka 45
Artykuł 23 ust. 6 lit. a) (nowy)
Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską |
Poprawka KR-u |
|
6 lit. a) Lokalne plany w zakresie ogrzewania i chłodzenia mogą być realizowane wspólnie przez grupę kilku sąsiadujących ze sobą władz lokalnych, jeżeli uwarunkowania geograficzne i administracyjne oraz infrastruktura ciepłownicza i chłodnicza są do tego odpowiednie. |
Uzasadnienie
Nie wymaga uzasadnienia.
Poprawka 46
Artykuł 23 ust. 6
Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską |
Poprawka KR-u |
||
|
|
Uzasadnienie
Nie wymaga uzasadnienia.
Poprawka 47
Artykuł 23 ust. 6
Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską |
Poprawka KR-u |
||
|
|
Uzasadnienie
Nie wymaga uzasadnienia.
Poprawka 48
Artykuł 24
Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską |
Poprawka KR-u |
||||
1. By zwiększyć efektywność energetyczną w zakresie energii pierwotnej oraz udział energii ze źródeł odnawialnych w zaopatrzeniu w energię cieplną i chłodniczą, efektywny system ciepłowniczy i chłodniczy jest systemem, który spełnia następujące kryteria: |
1. By zwiększyć efektywność energetyczną w zakresie energii pierwotnej oraz udział energii ze źródeł odnawialnych w zaopatrzeniu w energię cieplną i chłodniczą, efektywny system ciepłowniczy i chłodniczy jest systemem, który spełnia następujące kryteria: |
||||
|
|
||||
|
|
||||
|
|
||||
|
|
||||
|
|
Uzasadnienie
Popularyzacja rozwiązań kogeneracyjnych jako bardziej efektywnych energetycznie powinna stanowić priorytet w działaniach na rzecz poprawy jakości systemu ciepłowniczego. Wprowadzenie zmiany definicji efektywnego systemu ciepłowniczego w tak szybkim tempie spowodowałoby, że duża część modernizowanych obecnie jednostek i sieci nie spełniałaby kryteriów z uwagi na czas niezbędny do amortyzacji rozwiązań i nie można byłoby uzyskać dofinansowania na dalszą ich modernizację oraz inwestycje w nowe źródła energii. Dynamiczna zmiana w tym zakresie mogłaby również spowodować niekontrolowany wzrost kosztów dostawy energii z sieci ciepłowniczych, co z kolei mogłoby skutkować ograniczeniem zainteresowania odbiorców korzystaniem z tych systemów i powrotem do mniej efektywnych lokalnych źródeł ciepła, których nie można kontrolować pod względem emisji CO2 i pyłów.
Ogólnie rzecz biorąc, technologie i paliwa wykorzystywane w systemach ciepłowniczych nie powinny co do zasady eliminować możliwości zgłaszania i finansowania oszczędności wynikających ze środków w zakresie efektywności energetycznej.
Poprawka 49
Artykuł 26.1 ust. 1
Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską |
Poprawka KR-u |
|
Państwa członkowskie wprowadzają środki mające zachęcać – zwłaszcza MŚP, mikroprzedsiębiorstwa i osoby samozatrudnione – do uczestnictwa w takich programach szkoleniowych. |
Poprawka 50
Artykuł 26 ust. 1 lit. b)
Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską |
Poprawka KR-u |
|
1 lit. b) W terminie do 12 miesięcy od wejścia w życie niniejszej dyrektywy Komisja tworzy platformę pojedynczego punktu dostępu służącą wspieraniu i dzieleniu się wiedzą związaną z zapewnieniem odpowiedniego poziomu wykwalifikowanych specjalistów, aby osiągnąć cele UE w zakresie klimatu i energii. Platforma ta gromadzi państwa członkowskie, partnerów społecznych, instytucje edukacyjne, środowisko akademickie i inne odpowiednie zainteresowane strony, aby wspierać i promować najlepsze praktyki w celu zapewnienia większej liczby specjalistów w zakresie efektywności energetycznej oraz przekwalifikowania i podnoszenia kwalifikacji specjalistów w celu zaspokojenia potrzeb rynku i połączenia wyzwania z bieżącymi inicjatywami UE, takimi jak Społeczny Fundusz Klimatyczny, Erasmus+ i Nowy Europejski Bauhaus. |
Uzasadnienie
Nie wymaga uzasadnienia.
Poprawka 51
Artykuł 27 ust. 4 i 5
Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską |
Poprawka KR-u |
||||
4. Państwa członkowskie zachęcają instytucje publiczne do stosowania umów o poprawę efektywności energetycznej do renowacji dużych budynków. W przypadku renowacji dużych budynków niemieszkalnych o powierzchni użytkowej powyżej 1 000 m2 państwa członkowskie zapewniają, aby instytucje publiczne oceniały wykonalność stosowania umów o poprawę efektywności energetycznej. |
4. Państwa członkowskie zachęcają władze lokalne i regionalne oraz inne instytucje publiczne do stosowania umów o poprawę efektywności energetycznej do renowacji dużych budynków. W przypadku renowacji dużych budynków niemieszkalnych o powierzchni użytkowej powyżej 1 000 m2 państwa członkowskie zapewniają, aby wszystkie instytucje publiczne oceniały wykonalność stosowania umów o poprawę efektywności energetycznej. |
||||
Państwa członkowskie mogą zachęcać instytucje publiczne do łączenia umów o poprawę efektywności energetycznej z rozszerzonymi usługami energetycznymi, w tym reagowaniem na zapotrzebowanie i magazynowanie. |
Państwa członkowskie mogą zachęcać władze lokalne i regionalne oraz inne instytucje publiczne do łączenia umów o poprawę efektywności energetycznej z rozszerzonymi usługami energetycznymi, w tym reagowaniem na zapotrzebowanie i magazynowanie. |
||||
5. Państwa członkowskie wspierają sektor publiczny w przyjmowaniu ofert usług energetycznych, w szczególności w odniesieniu do modernizacji budynków poprzez: |
5. Państwa członkowskie wspierają sektor publiczny , zwłaszcza władze lokalne i regionalne, w przyjmowaniu ofert usług energetycznych, w szczególności w odniesieniu do modernizacji budynków poprzez: |
||||
|
|
||||
|
|
||||
|
|
Uzasadnienie
Nie wymaga uzasadnienia.
Poprawka 52
Artykuł 28
Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską |
Poprawka KR-u |
||||||||
1. Nie naruszając postanowień art. 107 i 108 TFUE, państwa członkowskie ułatwiają tworzenie instrumentów finansowych lub korzystanie z istniejących instrumentów dotyczących środków poprawy efektywności energetycznej w celu zmaksymalizowania korzyści wynikających z finansowania wieloźródłowego i z połączenia dotacji, instrumentów finansowych i pomocy technicznej. |
1. Nie naruszając postanowień art. 107 i 108 TFUE, państwa członkowskie ułatwiają tworzenie instrumentów finansowych lub korzystanie z istniejących instrumentów dotyczących środków poprawy efektywności energetycznej w celu zmaksymalizowania korzyści wynikających z finansowania wieloźródłowego i z połączenia dotacji, instrumentów finansowych i pomocy technicznej. |
||||||||
2. W stosownych przypadkach Komisja bezpośrednio lub za pośrednictwem europejskich instytucji finansowych wspiera państwa członkowskie w tworzeniu instrumentów finansowania oraz instrumentów zapewniających pomoc na rozwój projektów na szczeblu krajowym, regionalnym lub lokalnym w celu zwiększenia inwestycji w efektywność energetyczną w poszczególnych sektorach oraz w celu ochrony i wzmacniania pozycji odbiorców wrażliwych, osób dotkniętych ubóstwem energetycznym oraz, w stosownych przypadkach, osób zajmujących mieszkania socjalne, w tym poprzez uwzględnienie perspektywy równości, tak aby nikt nie został pominięty. |
2. W stosownych przypadkach Komisja bezpośrednio lub za pośrednictwem europejskich instytucji finansowych wspiera państwa członkowskie w tworzeniu instrumentów finansowania oraz instrumentów zapewniających pomoc na rozwój projektów na szczeblu krajowym, regionalnym lub lokalnym w celu zwiększenia inwestycji w efektywność energetyczną w poszczególnych sektorach oraz w celu ochrony i wzmacniania pozycji odbiorców wrażliwych, osób dotkniętych ubóstwem energetycznym oraz, w stosownych przypadkach, osób zajmujących mieszkania socjalne, w tym poprzez uwzględnienie perspektywy równości, tak aby nikt nie został pominięty. |
||||||||
3. Państwa członkowskie przyjmują środki zapewniające, aby produkty pożyczkowe na rzecz efektywności energetycznej, takie jak zielone kredyty hipoteczne i zielone pożyczki, zabezpieczone i niezabezpieczone, były oferowane szeroko i w sposób niedyskryminacyjny przez instytucje finansowe oraz aby były widoczne i dostępne dla konsumentów. Państwa członkowskie przyjmują środki mające na celu ułatwienie wdrażania systemów finansowania rachunkowego i podatkowego. Państwa członkowskie zapewniają, by banki i inne instytucje finansowe otrzymywały informacje o możliwościach udziału w finansowaniu środków poprawy efektywności energetycznej, w tym poprzez tworzenie partnerstw publiczno-prywatnych. |
3. Państwa członkowskie przyjmują środki zapewniające, aby produkty pożyczkowe na rzecz efektywności energetycznej, takie jak zielone kredyty hipoteczne i zielone pożyczki, zabezpieczone i niezabezpieczone, oraz wsparcie finansowe przeznaczone na zakup lub zapewnienie dostępu do transportu publicznego i bezemisyjnych rodzajów transportu były oferowane szeroko i w sposób niedyskryminacyjny przez instytucje finansowe oraz aby były widoczne i dostępne dla konsumentów. Państwa członkowskie przyjmują środki mające na celu ułatwienie wdrażania systemów finansowania rachunkowego i podatkowego. Państwa członkowskie zapewniają, by banki i inne instytucje finansowe otrzymywały informacje o możliwościach udziału w finansowaniu środków poprawy efektywności energetycznej, w tym poprzez tworzenie partnerstw publiczno-prywatnych. |
||||||||
4. Komisja ułatwia wymianę sprawdzonych rozwiązań między właściwymi władzami lub organami krajowymi i regionalnymi, np. w ramach dorocznych spotkań organów regulacyjnych oraz za pomocą publicznych baz danych zawierających informacje dotyczące wdrażania środków przez państwa członkowskie i porównywania krajów. |
4. Komisja ułatwia wymianę sprawdzonych rozwiązań między właściwymi władzami lub organami krajowymi, regionalnymi lub lokalnymi , np. w ramach dorocznych spotkań organów regulacyjnych oraz za pomocą publicznych baz danych zawierających informacje dotyczące wdrażania środków przez państwa członkowskie i porównywania krajów. |
||||||||
5. Aby zmobilizować fundusze prywatne na rzecz środków w zakresie efektywności energetycznej i termomodernizacji, zgodnie z dyrektywą 2010/31/UE, Komisja nawiązuje dialog zarówno z publicznymi, jak i prywatnymi instytucjami finansowymi w celu określenia możliwych do podjęcia działań. |
5. Aby zmobilizować fundusze prywatne na rzecz środków w zakresie efektywności energetycznej i termomodernizacji, zgodnie z dyrektywą 2010/31/UE, Komisja nawiązuje dialog zarówno z publicznymi, jak i prywatnymi instytucjami finansowymi w celu określenia możliwych do podjęcia działań. |
||||||||
6. Działania, o których mowa w ust. 4 obejmują następujące elementy: |
6. Działania, o których mowa w ust. 4 obejmują następujące elementy: |
||||||||
|
|
||||||||
|
|
||||||||
|
|
||||||||
|
|
||||||||
7. W celu stymulowania prywatnego finansowania środków w zakresie efektywności energetycznej i termomodernizacji, państwa członkowskie wdrażając niniejszą dyrektywę: |
7. W celu stymulowania prywatnego finansowania środków w zakresie efektywności energetycznej i termomodernizacji, państwa członkowskie wdrażając niniejszą dyrektywę: |
||||||||
|
|
||||||||
|
|
||||||||
8. Do dnia 31 grudnia 2024 r. Komisja dostarczy państwom członkowskim i uczestnikom rynku wskazówki, jak uruchomić inwestycje prywatne. |
8. Do dnia 31 grudnia 2024 r. Komisja dostarczy państwom członkowskim i uczestnikom rynku wskazówki, jak uruchomić inwestycje prywatne. |
||||||||
Wskazówki te mają mieć na celu pomoc państwom członkowskim i uczestnikom rynku w rozwijaniu i realizacji ich inwestycji w efektywność energetyczną w ramach różnych programów unijnych i będą zawierać propozycje odpowiednich mechanizmów i rozwiązań finansowych, z połączeniem dotacji, instrumentów finansowych i pomocy na rozwój projektów, w celu zwiększenia skali istniejących inicjatyw i wykorzystania finansowania unijnego jako katalizatora do pozyskiwania i uruchamiania finansowania prywatnego. |
Wskazówki te mają mieć na celu pomoc państwom członkowskim, regionom, władzom lokalnym i uczestnikom rynku w rozwijaniu i realizacji ich inwestycji w efektywność energetyczną w ramach różnych programów unijnych i będą zawierać propozycje odpowiednich mechanizmów i rozwiązań finansowych, z połączeniem dotacji, instrumentów finansowych i pomocy na rozwój projektów, w celu zwiększenia skali istniejących inicjatyw i wykorzystania finansowania unijnego jako katalizatora do pozyskiwania i uruchamiania finansowania prywatnego. |
||||||||
9. Państwa członkowskie mogą utworzyć krajowy fundusz efektywności energetycznej. Fundusz ten ma służyć wdrożeniu środków w zakresie efektywności energetycznej, w tym środków na podstawie art. 8 ust. 3 i art. 22, na zasadzie priorytetu wśród odbiorców wrażliwych, osób dotkniętych ubóstwem energetycznym oraz, w stosownych przypadkach, osób zajmujących mieszkania socjalne, a także wdrożeniu krajowych środków w zakresie efektywności energetycznej w celu wsparcia państw członkowskich w realizacji ich krajowych wkładów w zakresie efektywności energetycznej i ich orientacyjnych trajektorii, o których mowa w art. 4 ust. 2. Krajowy fundusz efektywności energetycznej może być finansowany z dochodów z aukcji uprawnień na podstawie unijnego systemu handlu uprawnieniami do emisji w sektorach budownictwa i transportu. |
9. Państwa członkowskie mogą utworzyć krajowy fundusz efektywności energetycznej. Fundusz ten ma służyć wdrożeniu środków w zakresie efektywności energetycznej, w tym środków na podstawie art. 8 ust. 3 i art. 22, na zasadzie priorytetu wśród odbiorców wrażliwych, osób dotkniętych ubóstwem energetycznym oraz, w stosownych przypadkach, osób zajmujących mieszkania socjalne, a także wdrożeniu krajowych środków w zakresie efektywności energetycznej w celu wsparcia państw członkowskich w realizacji ich krajowych wkładów w zakresie efektywności energetycznej i ich orientacyjnych trajektorii, o których mowa w art. 4 ust. 2. Krajowy fundusz efektywności energetycznej może być finansowany z dochodów z aukcji uprawnień na podstawie unijnego systemu handlu uprawnieniami do emisji w sektorach budownictwa i transportu. |
||||||||
10. Państwa członkowskie mogą zezwolić instytucjom publicznym na wypełnianie obowiązków określonych w art. 6 ust. 1 przez przekazywanie rocznych składek na rzecz krajowego funduszu efektywności energetycznej w wysokości odpowiadającej wartości inwestycji, które są wymagane, by wypełnić te obowiązki. |
10. Państwa członkowskie mogą zezwolić instytucjom publicznym na wypełnianie obowiązków określonych w art. 6 ust. 1 przez przekazywanie rocznych składek na rzecz krajowego funduszu efektywności energetycznej w wysokości odpowiadającej wartości inwestycji, które są wymagane, by wypełnić te obowiązki. |
||||||||
11. Państwa członkowskie mogą postanowić, że strony zobowiązane mogą wypełniać swoje obowiązki, o których mowa w art. 9 ust. 1 i w art. 4, przekazując roczne składki na rzecz krajowego funduszu efektywności energetycznej w wysokości równej wartości inwestycji, które są wymagane, by wypełnić te obowiązki. |
11. Państwa członkowskie mogą postanowić, że strony zobowiązane mogą wypełniać swoje obowiązki, o których mowa w art. 9 ust. 1 i w art. 4, przekazując roczne składki na rzecz krajowego funduszu efektywności energetycznej w wysokości równej wartości inwestycji, które są wymagane, by wypełnić te obowiązki. |
||||||||
12. Państwa członkowskie mogą wykorzystywać dochody wynikające z rocznych limitów emisji przewidzianych w decyzji nr 406/2009/WE na tworzenie innowacyjnych mechanizmów finansowania na potrzeby poprawy efektywności energetycznej. |
12. Państwa członkowskie mogą wykorzystywać dochody wynikające z rocznych limitów emisji przewidzianych w decyzji nr 406/2009/WE na tworzenie innowacyjnych mechanizmów finansowania na potrzeby poprawy efektywności energetycznej. |
Uzasadnienie
Nie wymaga uzasadnienia.
Poprawka 53
Załącznik IV
Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską |
Poprawka KR-u |
||||
W postępowaniach o udzielenie zamówienia publicznego i koncesji instytucje zamawiające i podmioty zamawiające dokonujące zakupu produktów, usług, budynków i robót budowlanych muszą spełniać następujące wymogi: |
W postępowaniach o udzielenie zamówienia publicznego i koncesji instytucje zamawiające i podmioty zamawiające dokonujące zakupu produktów, usług, budynków i robót budowlanych muszą spełniać następujące wymogi, zgodnie z kryteriami opłacalności, wykonalności ekonomicznej, trwałości, przydatności technicznej i wystarczającej konkurencji: |
||||
[…] |
[…] |
||||
|
|
||||
[…] |
[…] |
||||
|
|
||||
[…] |
[…] |
Uzasadnienie
Należy uwzględnić wszystkie wymiary zrównoważonego rozwoju, a więc także te w dyrektywie w sprawie efektywności energetycznej. W przypadku opon należy również uwzględnić warunki zimowe. Minimalne wymogi dotyczące charakterystyki energetycznej określone w dyrektywie w sprawie charakterystyki energetycznej budynków nie są odpowiednie dla renowacji, ponieważ są one określane w różny sposób w poszczególnych państwach członkowskich.
II. ZALECENIA POLITYCZNE
EUROPEJSKI KOMITET REGIONÓW
1. |
Zgadza się z Komisją Europejską, że efektywność energetyczna odgrywa kluczową rolę w osiągnięciu neutralności klimatycznej do 2050 r., poprawie bezpieczeństwa dostaw energii i zmniejszeniu zależności UE od przywożonych paliw, zwłaszcza w obliczu obecnego kryzysu związanego z cenami energii, na które ogromny wpływ wywiera wojna w Ukrainie. |
2. |
Wyraża zadowolenie w związku z proponowanymi zmianami do obowiązujących przepisów dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej i podkreśla, że zmiany te powinny wzmocnić ramy prawne, stwarzając więcej możliwości wykorzystania potencjału poprawy efektywności energetycznej zgodnie z prawem o klimacie wdrażanym na szczeblu krajowym, regionalnym lub lokalnym. |
3. |
Podkreśla kluczową rolę działań na szczeblu UE w zakresie efektywności energetycznej, które są niezbędne do osiągnięcia celów Zielonego Ładu; zaznacza, że działania te należy oczywiście wdrażać na szczeblu krajowym, regionalnym lub lokalnym i dlatego wyraża zadowolenie, że we wniosku uwzględniono w większym stopniu rolę władz lokalnych i regionalnych. |
4. |
Podkreśla, że trwająca transformacja energetyczna skutkuje przejściem od systemu energetycznego opartego na tradycyjnym, scentralizowanym wytwarzaniu energii do systemu bardziej zdecentralizowanego, energooszczędnego, elastycznego i w dużej mierze opartego na odnawialnych źródłach energii. Wyraża uznanie, że we wniosku dostrzega się rolę obywateli w transformacji energetycznej oraz potrzebę stałego podnoszenia świadomości, w tym poprzez takie instrumenty jak Pakt na rzecz Klimatu; w tym kontekście przypomina o zasadniczym znaczeniu działań lokalnych i regionalnych, które pomagają angażować obywateli i promować zieloną transformację dzięki skutecznym najlepszym praktykom realizowanym przez społeczność lokalną. |
5. |
Uważa, że unia energetyczna powinna umożliwić obywatelom indywidualną lub zbiorową produkcję, zużywanie, magazynowanie własnej energii ze źródeł odnawialnych lub handel nią, a także podejmowanie działań na rzecz oszczędzania energii i stawanie się aktywnymi uczestnikami rynku energii poprzez wybór dokonywany przez konsumenta. Unia energetyczna powinna też dać im możliwość uczestniczenia – w poczuciu bezpieczeństwa i zaufania – w reagowaniu na zapotrzebowanie. W związku z tym ponawia swój apel (29) i apel Parlamentu Europejskiego o uzgodnienie na szczeblu UE praktycznego wspólnego rozumienia definicji „prosumentów” (30) w drodze procesu partycypacyjnego kierowanego przez Komisję. |
6. |
Przypomina, że władze lokalne i regionalne są właścicielami budynków i zarządzają nimi przede wszystkim w celu wykonywania ustawowych zadań administracyjnych i socjalnych. Budynki to o wiele więcej niż tylko obiekty służące oszczędności energii. Sztywne wymogi w zakresie renowacji energetycznej wymagałyby zatem od władz lokalnych i regionalnych podjęcia kosztownych środków budowlanych, które niekoniecznie odzwierciedlają całościowe spojrzenie na funkcje tych budynków i niekoniecznie też są zrównoważone w perspektywie średnio- i długoterminowej. W tym kontekście Komitet apeluje, by w dyrektywie w sprawie efektywności energetycznej jako sposób na zwiększenie efektywności energetycznej traktować raczej wydajniejsze i inteligentniejsze wykorzystanie istniejących budynków publicznych i bardziej skoncentrować się na tym aspekcie. |
7. |
Przyjmuje z aprobatą jednoznaczne odniesienie do potrzeby zwalczania ubóstwa energetycznego i ubóstwa w zakresie mobilności za pomocą środków na rzecz efektywności energetycznej i do związanej z tym konieczności udzielania przez państwa członkowskie wsparcia na te cele na szczeblu lokalnym i regionalnym. Dlatego uważa, że zasadnicze znaczenie ma tu zmniejszenie początkowych obciążeń kosztowych związanych ze środkami na rzecz efektywności energetycznej, zwłaszcza dla gospodarstw domowych i konsumentów znajdujących się w niekorzystnej sytuacji. |
8. |
Wyraża satysfakcję z uwzględnienia kwestii połączenia obszarów wiejskich i oddalonych, których mieszkańcy w większości mogą stać się użytkownikami transportu znajdującymi się w trudnej sytuacji w procesie przechodzenia na mobilność zgodną z zasadami zrównoważonego rozwoju. |
9. |
Podkreśla, że proponowane bezwzględne ograniczenie zużycia energii i zużycia energii końcowej przez wszystkie instytucje publiczne o 1,7 % rocznie będzie ogromnym wyzwaniem dla większości państw członkowskich. Będzie to wymagało szeroko zakrojonego budowania zdolności w zakresie finansów, kompetencji, wytycznych, danych, sprawozdawczości itp. Konieczne jest szerokie stosowanie zarówno istniejących, jak i nowych technik i praktyk transformacyjnych. W związku z tym wzywa do pełnego włączenia w ten proces władz lokalnych i regionalnych oraz innych zainteresowanych. |
10. |
Proponuje, aby przeprowadzić przegląd celów dotyczących zużycia energii z uwzględnieniem możliwości ustalenia łącznych celów w zakresie oszczędności energii i zużycia energii zamiast odrębnych wymogów dotyczących energii końcowej i pierwotnej. Przyczyni się to do poprawy efektywności energetycznej w całym łańcuchu – od produkcji po przesył, dystrybucję i wykorzystanie końcowe. |
11. |
Z aprobatą przyjmuje propozycję wprowadzenia wymogów prawnych dotyczących corocznej renowacji 3 % budynków publicznych, dostrzega potrzebę szeroko zakrojonego budowania zdolności poprzez wsparcie techniczne, finansowe i wsparcie w zakresie polityki oraz wymianę dobrych praktyk i apeluje o doprecyzowanie i zdefiniowanie środków i metod dotyczących renowacji budynków, odpowiednich współczynników korygujących dla różnych typów i właściwości budynków (31), a także ustaleń finansowych na szczeblu lokalnym, regionalnym i krajowym. |
12. |
Z zadowoleniem przyjmuje zapowiedź utworzenia Społecznego Funduszu Klimatycznego jako sposobu na zrekompensowanie ujemnych skutków dotykających gospodarstwa domowe, mikroprzedsiębiorstwa i małe przedsiębiorstwa oraz użytkowników mobilności znajdujących się w najtrudniejszej sytuacji, a także zapewnienie zrównoważonego społecznie rozwoju. Podkreśla, że finansowanie przewidziane obecnie w ramach zmiany obecnego ETS jest niewystarczające, aby zapewnić prawdziwie sprawiedliwą transformację, oraz że należy rozważyć przeznaczenie dochodów spoza systemu ETS dotyczącego transportu drogowego i budynków (ETS II) na Społeczny Fundusz Klimatyczny. Proponuje, by łączenie dochodów przeznaczonych na Społeczny Fundusz Klimatyczny rozpoczęło się wcześniej niż wdrażanie ETS II. Zwraca uwagę, że w przypadku, gdyby współprawodawcy zdecydowali się nie wprowadzać ETS II, jak przewidziano we wniosku Komisji, obecny system ETS powinien zostać jeszcze bardziej wzmocniony, aby objąć transport drogowy i budynki. |
13. |
Popiera zapisaną w Europejskim prawie o klimacie zasadę, zgodnie z którą wszystkie sektory gospodarki muszą przyczyniać się do przejścia na neutralność klimatyczną i do ograniczenia emisji, a system EU ETS mógłby wnieść znaczący wkład, gdyby zasadę „zanieczyszczający płaci” rozszerzono na cały sektor objęty tym systemem. Wskazuje, że sektor budownictwa odpowiada za 40 % zużycia energii w Europie. Uważa, że wprowadzenie ustalania opłat za emisję gazów cieplarnianych w tych sektorach jest delikatną kwestią i nie powinno powodować obciążeń dla obszarów i grup obywateli UE znajdujących się w najtrudniejszej sytuacji. |
14. |
Podkreśla, że znacząca, ale stopniowo wprowadzana opłata za emisję gazów cieplarnianych powinna stanowić niezbędny sygnał dla przedsiębiorstw i pobudzać transformację w najbardziej opłacalny sposób, a także że potrzebne jest skuteczne współdziałanie zmienionego ETS i mechanizmu dostosowywania cen na granicach z uwzględnieniem emisji CO2 (CBAM), ewentualnie w połączeniu z innymi wspierającymi środkami UE, aby zapewnić neutralną dla klimatu i konkurencyjną gospodarkę w regionach UE, zwłaszcza tych, w których zachodzi zrównoważona transformacja sektorów energochłonnych. Stanowczo zaleca możliwie szerokie korzystanie ze zgodnych z prawami rynku instrumentów, w tym instrumentów finansowych opartych na wsparciu z wieloletnich ram finansowych i Europejskiego Instrumentu na rzecz Odbudowy (NextGenerationEU). |
15. |
Popiera zamiar Komisji, by „zapewnić synergię między różnymi instrumentami finansowania, w szczególności funduszami w ramach zarządzania dzielonego i w ramach zarządzania bezpośredniego (jak np. centralnie zarządzane programy: »Horyzont Europa« czy LIFE), a także między dotacjami, pożyczkami i pomocą techniczną, aby zmaksymalizować ich efekt dźwigni w odniesieniu do finansowania prywatnego i ich wpływ na osiągnięcie celów polityki w zakresie efektywności energetycznej”. W związku z tym wzywa, aby jak najszybciej podjąć konkretne dalsze działania, ponieważ są one warunkiem wstępnym całkowitej renowacji zasobów budowlanych. |
16. |
Zwraca się do Komisji i Parlamentu Europejskiego, aby stworzyły projekt pilotażowy poświęcony konkretnie skomplikowanej renowacji historycznych budynków i/lub szczególnych rozpoznawalnych budynków oraz zwiększeniu efektywności energetycznej takich budynków. Regiony lub miasta uczestniczące w tym projekcie pilotażowym przedstawiłyby szczegółową koncepcję renowacji wybranego przez siebie historycznego lub innego rozpoznawalnego budynku. Jeśli projekt renowacji zostałby wybrany do uzyskania finansowania, po ukończeniu projektu jego wyniki jeszcze bardziej unaoczniłyby zaangażowanie władz lokalnych i regionalnych w przechodzenie ku efektywności energetycznej i mogłyby służyć innym władzom lokalnym i regionalnym za wyraźny przykład pokazujący, jak odnawiać kompleksowe historyczne i/lub rozpoznawalne budynki w regionach i miastach. |
17. |
Apeluje, aby Komisja i państwa członkowskie zapewniły pełne stosowanie środków już istniejących w kontekście ram prawnych dotyczących różnych programów i instrumentów finansowania dostępnych dla miast i regionów. W świetle dodatkowych wysiłków na rzecz efektywności energetycznej wymaganych od władz lokalnych i regionalnych jest bardzo ważne, aby miasta i regiony miały łatwy dostęp do różnorodnych programów i instrumentów finansowania. Tę zwiększoną presję na władze lokalne i regionalne można by na przykład uwzględnić przy rozważaniu punktacji za kwalifikowalność podczas oceny wniosków o dofinansowanie. |
18. |
Ubolewa, że w przeglądzie nie określono ambitnych i jasnych celów w zakresie zielonych zamówień publicznych i zamówień publicznych wspomagających zamknięcie obiegu w gospodarce, w związku z tym apeluje do Komisji, aby we współpracy z władzami lokalnymi i regionalnymi opracowała jasne, powszechnie stosowane i szczegółowe procedury dotyczące efektywności energetycznej i zrównoważoności w zamówieniach publicznych w celu uniknięcia zasady, zgodnie z którą pierwszeństwo ma najniższa cena. |
19. |
Podkreśla, że należy uwzględnić efektywność energetyczną, zwłaszcza w odniesieniu do przedsiębiorstw, a przede wszystkim przemysłu wytwórczego, równolegle z ograniczeniem zużycia, które w większym stopniu dotyczy gospodarstw domowych. |
20. |
Zwraca uwagę, że wykorzystanie systemów ciepłowniczych i chłodniczych opartych na jednostkach kogeneracyjnych jest najskuteczniejszym sposobem poprawy jakości powietrza i zwiększenia efektywności energetycznej podczas korzystania z paliw. W związku z tym popiera rozpowszechnianie skojarzonego wytwarzania ciepła i energii elektrycznej oraz efektywne wykorzystanie ciepła odpadowego (w tym odpadów komunalnych) tam, gdzie jest to nieuniknione, zgodnie z zasadą obiegu zamkniętego. Uznaje potencjał ciepła odpadowego jako uzupełnienia rozwiązań gazowych/odnawialnych, a zarazem dostrzega znaczenie ograniczenia jego emisji w świetle jego wkładu w globalne ocieplenie. Ponadto korzystanie z ciepła odpadowego pochodzącego z zakładów przemysłowych, ośrodków przetwarzania danych i innych rodzajów działalności społecznej powinno być środkiem rezerwowym, ponieważ wywiera wpływ na środowisko, a dostawy energii ze źródeł odnawialnych pozostają ograniczone. |
21. |
Z zadowoleniem przyjmuje jasny harmonogram wprowadzenia efektywnych komunalnych systemów ciepłowniczych i chłodniczych. Należy jednak zapewnić wystarczającą elastyczność umożliwiającą dostosowanie systemów ogrzewania i chłodzenia do lokalnych i regionalnych uwarunkowań i potrzeb danego obszaru. |
22. |
Uznaje rolę lokalnych i regionalnych agencji energetycznych jako potężnego narzędzia promowania efektywności energetycznej w całej UE i wzywa Komisję Europejską do wspierania ich działań za pośrednictwem specjalnej sieci i specjalnych funduszy. |
23. |
Akceptuje podstawę prawną, na której Komisja Europejska opiera kompetencję UE w tej dziedzinie. Zgodnie z art. 194 TFUE, Unia jest uprawniona do podejmowania działań w celu m.in. wspierania efektywności energetycznej. W związku z tym uważa, że wniosek jest zgodny z zasadą pomocniczości, pod warunkiem należytego przestrzegania zasady samorządu lokalnego zapisanej w art. 4 TUE i uwzględnienia powyższych poprawek. Środki podejmowane w celu przeciwdziałania ubóstwu energetycznemu powinny opierać się na postanowieniach art. 151 TFUE. Komitet Regionów uważa, że określenie i utrzymanie na poziomie europejskim celu w zakresie efektywności energetycznej jest zasadne. Pozytywnie ocenia też zgodność wniosku z zasadą proporcjonalności. |
Bruksela, dnia 28 kwietnia 2022 r.
Przewodniczący Europejskiego Komitetu Regionów
Apostolos TZITZIKOSTAS
(1) Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/944 w sprawie wspólnych zasad rynku wewnętrznego energii elektrycznej oraz zmieniająca dyrektywę 2012/27/UE (Dz.U. L 158 z 14.6.2019, s. 125).
(2) Zalecenie Komisji dotyczące ubóstwa energetycznego, C(2020) 9600 final.
(3) Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/73/WE z 13 lipca 2009 r. dotycząca wspólnych zasad rynku wewnętrznego gazu ziemnego i uchylająca dyrektywę 2003/55/WE (Dz.U. L 211 z 14.8.2009, s. 94).
(4) Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/944 w sprawie wspólnych zasad rynku wewnętrznego energii elektrycznej oraz zmieniająca dyrektywę 2012/27/UE (Dz.U. L 158 z 14.6.2019, s. 125).
(5) Zalecenie Komisji dotyczące ubóstwa energetycznego, C(2020) 9600 final.
(6) Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/73/WE z 13 lipca 2009 r. dotycząca wspólnych zasad rynku wewnętrznego gazu ziemnego i uchylająca dyrektywę 2003/55/WE (Dz.U. L 211 z 14.8.2009, s. 94).
(7) Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/24/UE z dnia 26 lutego 2014 r. w sprawie zamówień publicznych, uchylająca dyrektywę 2004/18/WE (Dz.U. L 94 z 28.3.2014, s. 65).
(8) Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/24/UE z dnia 26 lutego 2014 r. w sprawie zamówień publicznych, uchylająca dyrektywę 2004/18/WE (Dz.U. L 94 z 28.3.2014, s. 65).
(9) COM(2020) 562 final.
(10) Zob. sprawozdanie IRP z 2020 r. nt. efektywnego gospodarowania zasobami i zmiany klimatu (Resource Efficiency and Climate Change) oraz sprawozdanie Programu Narodów Zjednoczonych ds. Ochrony Środowiska z 2019 r. w sprawie rozbieżności między potrzebami a perspektywami w zakresie redukcji emisji (Emissions Gap Report). Podane wartości odnoszą się do użytkowania i eksploatacji budynków, z uwzględnieniem emisji pośrednich w sektorze energii elektrycznej i ciepła, a nie do ich pełnego cyklu życia. Szacuje się, że wbudowana emisja dwutlenku węgla w budownictwie odpowiada za około 10 % całkowitej rocznej emisji gazów cieplarnianych na całym świecie.
(11) COM(2020) 662 final.
(12) Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2010/31/UE z dnia 19 maja 2010 r. w sprawie charakterystyki energetycznej budynków (Dz.U. L 153 z 18.6.2010, s. 13).
(13) COM(2020) 562 final.
(14) Zob. sprawozdanie IRP z 2020 r. nt. efektywnego gospodarowania zasobami i zmiany klimatu (Resource Efficiency and Climate Change) oraz sprawozdanie Programu Narodów Zjednoczonych ds. Ochrony Środowiska z 2019 r. w sprawie rozbieżności między potrzebami a perspektywami w zakresie redukcji emisji (Emissions Gap Report). Podane wartości odnoszą się do użytkowania i eksploatacji budynków, z uwzględnieniem emisji pośrednich w sektorze energii elektrycznej i ciepła, a nie do ich pełnego cyklu życia. Szacuje się, że wbudowana emisja dwutlenku węgla w budownictwie odpowiada za około 10 % całkowitej rocznej emisji gazów cieplarnianych na całym świecie.
(15) COM(2020) 662 final.
(16) Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2010/31/UE z dnia 19 maja 2010 r. w sprawie charakterystyki energetycznej budynków (Dz.U. L 153 z 18.6.2010, s. 13).
(17) https://www.unfpa.org/world-population-trends
(18) https://www.un.org/en/ecosoc/integration/pdf/fact_sheet.pdf
(19) https://www.unfpa.org/world-population-trends
(20) https://www.un.org/en/ecosoc/integration/pdf/fact_sheet.pdf
(21) Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/23/UE z dnia 26 lutego 2014 r. w sprawie udzielania koncesji (Dz.U. L 94 z 28.3.2014, s. 1).
(22) Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/24/UE z dnia 26 lutego 2014 r. w sprawie zamówień publicznych, uchylająca dyrektywę 2004/18/WE (Dz.U. L 94 z 28.3.2014, s. 65).
(23) Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/23/UE z dnia 26 lutego 2014 r. w sprawie udzielania koncesji (Dz.U. L 94 z 28.3.2014, s. 1).
(24) Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/24/UE z dnia 26 lutego 2014 r. w sprawie zamówień publicznych, uchylająca dyrektywę 2004/18/WE (Dz.U. L 94 z 28.3.2014, s. 65).
(25) Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/2001 z dnia 11 grudnia 2018 r. w sprawie promowania stosowania energii ze źródeł odnawialnych (Dz.U. L 328 z 21.12.2018, s. 82).
(26) Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/2001 z dnia 11 grudnia 2018 r. w sprawie promowania stosowania energii ze źródeł odnawialnych (Dz.U. L 328 z 21.12.2018, s. 82).
(27) Dyrektywa 2003/87/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 13 października 2003 r. ustanawiająca system handlu przydziałami emisji gazów cieplarnianych we Wspólnocie oraz zmieniająca dyrektywę Rady 96/61/WE (Dz.U. L 275 z 25.10.2003, s. 32).
(28) Dyrektywa 2003/87/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 13 października 2003 r. ustanawiająca system handlu przydziałami emisji gazów cieplarnianych we Wspólnocie oraz zmieniająca dyrektywę Rady 96/61/WE (Dz.U. L 275 z 25.10.2003, s. 32).
(1) Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2010/31/UE z dnia 19 maja 2010 r. w sprawie charakterystyki energetycznej budynków (Dz.U. L 153 z 18.6.2010, s. 13).
(1) Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2010/31/UE z dnia 19 maja 2010 r. w sprawie charakterystyki energetycznej budynków (Dz.U. L 153 z 18.6.2010, s. 13).
(29) „Fala renowacji na potrzeby Europy – ekologizacja budynków, tworzenie miejsc pracy, poprawa jakości życia” (CDR-2786-2020) (Dz.U. C 175 z 7.5.2021, s. 23).
(30) Istnieją różne rodzaje prosumentów: gospodarstwa domowe będące prosumentami, produkujące energię elektryczną w domu – głównie poprzez panele fotowoltaiczne na dachach, spółdzielnie energetyczne kierowane przez obywateli lub spółdzielnie mieszkaniowe, prosumenci komercyjni, których głównym przedmiotem działalności nie jest produkcja energii elektrycznej, oraz instytucje publiczne, takie jak szkoły czy szpitale.
(31) Właściwości budynku, takie jak: wiek, kształt, sposób użytkowania, projekt historyczny/architektoniczny, prawa własności, przeznaczenie, lokalny rynek nieruchomości, wartość alternatywna, koszty podwykonawstwa oraz wszelkie wcześniejsze prace renowacyjne.
5.8.2022 |
PL |
Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej |
C 301/184 |
Opinia Europejskiego Komitetu Regionów – Zmiana dyrektywy w sprawie odnawialnych źródeł energii z myślą o realizacji nowych celów klimatycznych na 2030 r.
(2022/C 301/16)
|
I. ZALECANE POPRAWKI
Poprawka 1
Wniosek dotyczący dyrektywy
Motyw (nowy)
Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską |
Poprawka KR-u |
|
Komisja Europejska, zgodnie z zasadą pomocniczości, opublikuje wytyczne dla państw członkowskich oraz władz lokalnych i regionalnych na temat dobrych procedur wydawania zezwoleń i mechanizmów usprawnienia już istniejących procedur, aby ułatwić dotrzymywanie terminów wydawania zezwoleń na budowę, rozbudowę źródeł energii oraz eksploatację obiektów do celów produkcji energii ze źródeł odnawialnych i aktywów niezbędnych do ich podłączenia do sieci. Wytyczne te zostaną opublikowane w ciągu sześciu miesięcy od przyjęcia dyrektywy zmieniającej dyrektywę (UE) 2018/2001 (2021/0218 (COD)). |
Uzasadnienie
Opóźnienia w procedurach wydawania zezwoleń utrudniają skuteczne wdrażanie projektów dotyczących energii ze źródeł odnawialnych i stwarzają trudności w osiągnięciu celów w zakresie energii ze źródeł odnawialnych na 2030 r.
Poprawka 2
Wniosek dotyczący dyrektywy
Motyw (nowy)
Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską |
Poprawka KR-u |
|
Produkcja energii ze źródeł odnawialnych ma silny wymiar lokalny. Dlatego państwa członkowskie powinny w pełni angażować władze lokalne i regionalne w planowanie i wdrażanie krajowych środków w dziedzinie klimatu, zapewniając im bezpośredni dostęp do finansowania i monitorując postępy w realizacji przyjętych środków. W stosownych przypadkach państwa członkowskie powinny ująć wkład samorządów lokalnych i regionalnych w krajowych planach w dziedzinie energii i klimatu. Należy odpowiednio zmienić rozporządzenie (UE) 2018/1999 w sprawie zarządzania unią energetyczną i działaniami w dziedzinie klimatu. |
Uzasadnienie
Nie wymaga uzasadnienia.
Poprawka 3
Wniosek dotyczący dyrektywy
Motyw (nowy)
Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską |
Poprawka KR-u |
|
Komisja Europejska i państwa członkowskie powinny wspierać zobowiązania regionów i władz lokalnych oraz podejście oddolne służące osiągnięciu celów Europejskiego Zielonego Ładu, a w szczególności zapewnieniu szerszego stosowania odnawialnych źródeł energii: przyczyni się to nie tylko do osiągnięcia celów UE w zakresie klimatu, ale również do wsparcia wysiłków UE na rzecz zwiększenia bezpieczeństwa dostaw w systemie energetycznym. Lokalne i regionalne plany w zakresie przeciwdziałania zmianie klimatu, które już istnieją lub są dopiero opracowywane, gdyż wymaga tego prawodawstwo, na przykład sieci takie jak Porozumienie Burmistrzów UE oraz odpowiednie inicjatywy UE, takie jak Europejski Pakt na rzecz Klimatu, unijna misja w zakresie neutralnych dla klimatu i inteligentnych miast, sieć C40 i inne inicjatywy, ułatwiają porozumienie się w ramach wielopoziomowego zarządzania i odgrywają zasadniczą rolę w zwiększaniu ambicji i działań na szczeblu lokalnym, gdyż angażują obywateli, podmioty lokalne oraz sektory zaangażowane w politykę klimatyczną i nią dotknięte. |
Poprawka 4
Wniosek dotyczący dyrektywy
Motyw (nowy)
Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską |
Poprawka KR-u |
|
Społeczności energetyczne działające w zakresie energii odnawialnej są kluczowym narzędziem promowania powszechnego wykorzystania odnawialnych źródeł energii i osiągnięcia zdecentralizowanego i bezpiecznego systemu energetycznego przy jednoczesnym zapewnieniu lokalnych korzyści gospodarczych i społecznych. Należy ułatwiać inicjatywy w zakresie (kolektywnej) produkcji własnej i (kolektywnej) konsumpcji własnej w budynkach i na poziomie dzielnic poprzez ograniczenie trudności związanych z uzyskaniem zezwoleń oraz czynników utrudniających dostęp do sieci, a także poprzez zmniejszenie opłat za dostęp do sieci oraz sprawniejsze wdrażanie technologii takich jak technologie energii słonecznej termicznej, energii fotowoltaicznej, wiatrowej i geotermalnej. |
Uzasadnienie
Nie wymaga uzasadnienia.
Poprawka 5
Wniosek dotyczący dyrektywy
Motyw (nowy)
Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską |
Poprawka KR-u |
|
Zgodnie z wymogami art. 22 zmienionej dyrektywy (UE) 2018/2001 w sprawie odnawialnych źródeł energii państwa członkowskie przeprowadzają ocenę barier utrudniających rozwój społeczności energetycznych działających w zakresie energii odnawialnej. Komisja Europejska udzieli pomocy państwom członkowskim, aby zapewnić terminową transpozycję dyrektywy, spójność z krajowymi ramami prawnymi oraz udział władz lokalnych i regionalnych. |
Uzasadnienie
Nie wymaga uzasadnienia.
Poprawka 6
Wniosek dotyczący dyrektywy
Motyw 3
Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską |
Poprawka KR-u |
W dyrektywie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/2001 (1) ustanowiono wiążący cel dotyczący osiągnięcia co najmniej 32 % udziału energii ze źródeł odnawialnych w końcowym zużyciu energii brutto na poziomie Unii do 2030 r. W ramach planu w zakresie celów klimatycznych udział energii odnawialnej w końcowym zużyciu energii brutto musiałby zwiększyć się do 40 % do 2030 r., aby można było osiągnąć unijny cel dotyczący redukcji emisji gazów cieplarnianych. Dlatego też należy podwyższyć cel ustanowiony w art. 3 tej dyrektywy. |
W dyrektywie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/2001 (2) ustanowiono wiążący cel dotyczący osiągnięcia co najmniej 32 % udziału energii ze źródeł odnawialnych w końcowym zużyciu energii brutto na poziomie Unii do 2030 r. W ramach planu w zakresie celów klimatycznych udział energii odnawialnej w końcowym zużyciu energii brutto musiałby zwiększyć się do co najmniej 40 % do 2030 r., aby można było osiągnąć unijny cel dotyczący redukcji emisji gazów cieplarnianych. Dlatego też należy podwyższyć cel ustanowiony w art. 3 tej dyrektywy. Aby przyczynić się do większego bezpieczeństwa dostaw energii oraz zapewnić szybsze i racjonalne pod względem kosztów przejście na zerowe emisje netto, Komisja, we współpracy z Europejskim Komitetem Regionów, przedstawi wniosek w sprawie dalszego zwiększenia celów w zakresie redukcji emisji określonych w art. 3 dyrektywy, z zastrzeżeniem przeprowadzenia dogłębnej oceny skutków, w tym wymiaru terytorialnego. |
Poprawka 7
Wniosek dotyczący dyrektywy
Motyw 4
Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską |
Poprawka KR-u |
|
Szczególna sytuacja regionów najbardziej oddalonych i wyspiarskich, uznana odpowiednio w art. 349 i 174 TFUE, wymaga ukierunkowanego podejścia. Terytoria te, często charakteryzujące się systemami wydzielonymi i uzależnieniem od paliw kopalnych, ponoszą wyższe koszty związane z produkcją energii oraz zdolnościami w zakresie magazynowania i potrzebują wsparcia, aby wykorzystać potencjał lokalnej produkcji energii ze źródeł odnawialnych. |
Uzasadnienie
Poprawka 8
Wniosek dotyczący dyrektywy
Motyw (nowy)
Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską |
Poprawka KR-u |
|
Komisja Europejska, zgodnie z zasadą pomocniczości, opublikuje wytyczne dla państw członkowskich oraz władz lokalnych i regionalnych na temat dobrych procedur wydawania zezwoleń i mechanizmów usprawnienia już istniejących procedur, aby ułatwić dotrzymywanie terminów wydawania zezwoleń na budowę, rozbudowę źródeł energii oraz eksploatację obiektów do celów produkcji energii ze źródeł odnawialnych i aktywów niezbędnych do ich podłączenia do sieci. Wytyczne te zostaną opublikowane w ciągu sześciu miesięcy od przyjęcia dyrektywy zmieniającej dyrektywę (UE) 2018/2001 (2021/0218 (COD)). |
Uzasadnienie
Nie wymaga uzasadnienia.
Poprawka 9
Wniosek dotyczący dyrektywy
Motyw 5
Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską |
Poprawka KR-u |
||||
|
|
Uzasadnienie
Dodanie odniesienia do roli biopaliw i strategii importowych w kontekście obniżania emisyjności.
Poprawka 10
Wniosek dotyczący dyrektywy
Motyw 7
Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską |
Poprawka KR-u |
Współpraca państw członkowskich w dziedzinie promowania energii odnawialnej może przyjąć formę transferów statystycznych, systemów wsparcia lub wspólnych projektów. Współpraca ta zapewnia możliwość racjonalnego pod względem kosztów wdrożenia rozwiązań w zakresie energii odnawialnej w całej Europie i przyczynia się do integracji rynku. Pomimo jej potencjału współpraca ta była prowadzona na bardzo ograniczoną skalę, co prowadziło do uzyskiwania nieoptymalnych wyników, jeżeli chodzi o efektywność zwiększania udziału energii odnawialnej. |
Współpraca państw członkowskich w dziedzinie promowania energii odnawialnej, z ewentualnym udziałem władz lokalnych i regionalnych, może przyjąć formę transferów statystycznych, systemów wsparcia lub wspólnych projektów. Współpraca ta zapewnia możliwość racjonalnego pod względem kosztów wdrożenia rozwiązań w zakresie energii odnawialnej w całej Europie i przyczynia się do integracji rynku. Pomimo jej potencjału współpraca ta , zwłaszcza w regionach transgranicznych, była prowadzona na bardzo ograniczoną skalę, co prowadziło do uzyskiwania nieoptymalnych wyników, jeżeli chodzi o opłacalność i efektywność zwiększania udziału energii odnawialnej. Projekty dotyczące inteligentnych sieci w regionach przygranicznych, w tym transgranicznej wymiany energii elektrycznej na poziomie średniego napięcia, mogą wnieść wysoką wartość dodaną do podejścia transgranicznego, ponieważ umożliwią większą optymalizację zasobów, łączność, elastyczność i odporność systemów elektroenergetycznych, zapewniając większe korzyści społeczne zaangażowanym społecznościom lokalnym i przyczyniając się do bezpieczeństwa dostaw energii w UE. |
Państwa członkowskie powinny zatem zostać zobowiązane do przetestowania współpracy w ramach wdrażania projektu pilotażowego . Projekty finansowane z wkładów krajowych w ramach mechanizmu finansowania energii ze źródeł odnawialnych ustanowionego na mocy rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2020/1294 doprowadziłyby do spełnienia tego zobowiązania w odniesieniu do zaangażowanych państw członkowskich. |
Państwa członkowskie powinny zatem zostać zobowiązane do przetestowania współpracy w ramach wdrażania projektów pilotażowych, dodatkowo do tych planowanych w kontekście TEN-E . Jeden z nich należy zrealizować w regionie transgranicznym. Projekty finansowane z wkładów krajowych w ramach mechanizmu finansowania energii ze źródeł odnawialnych ustanowionego na mocy rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2020/1294 doprowadziłyby do spełnienia tego zobowiązania w odniesieniu do zaangażowanych państw członkowskich. |
Uzasadnienie
Nie wymaga uzasadnienia.
Poprawka 11
Wniosek dotyczący dyrektywy
Motyw 7a (nowy)
Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską |
Poprawka KR-u |
|
Władze lokalne i regionalne odgrywają bardzo istotną rolę w zintegrowanym i zdecentralizowanym systemie energetycznym. Komisja wesprze władze lokalne i regionalne, w tym na obszarach wyspiarskich, w działaniach transgranicznych, pomagając im w uruchomieniu mechanizmów współpracy, w tym europejskich ugrupowań współpracy terytorialnej (EUWT). Ściślejsza współpraca między UE a państwami członkowskimi oraz dodatkowe inwestycje w badania, rozwój i innowacje, np. w promowanie misji UE, zapewnią znaczną wartość dodaną niezbędną do osiągnięcia celów niniejszej dyrektywy w całej UE. |
Uzasadnienie
Nie wymaga uzasadnienia.
Poprawka 12
Wniosek dotyczący dyrektywy
Motyw 7b (nowy)
Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską |
Poprawka KR-u |
|
Europejskie mechanizmy finansowania, takie jak instrument „Łącząc Europę” i fundusz innowacyjny, będą również wspierać mniejsze projekty współpracy transgranicznej oraz transgraniczne połączenia międzysystemowe między państwami członkowskimi i regionami. |
Uzasadnienie
Nie wymaga uzasadnienia.
Poprawka 13
Wniosek dotyczący dyrektywy
Motyw 7c (nowy)
Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską |
Poprawka KR-u |
|
Przejście na system energetyczny oparty na technologiach odnawialnych na szczeblu krajowym, regionalnym i lokalnym wymaga dokładnych danych i informacji. Dane te można pozyskiwać z różnych źródeł – od urządzeń inteligentnych po systemy obserwacji Ziemi takie jak Copernicus. |
Uzasadnienie
Nie wymaga uzasadnienia.
Poprawka 14
Wniosek dotyczący dyrektywy
Motyw 8
Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską |
Poprawka KR-u |
W ramach strategii na rzecz energii z morskich źródeł odnawialnych wprowadzono ambitny cel zakładający wygenerowanie 300 GW morskiej energii wiatrowej i 40 GW energii oceanicznej w basenach morskich w całej Unii do 2050 r. Aby zapewnić dokonanie tej radykalnej zmiany, państwa członkowskie będą musiały prowadzić współpracę transgraniczną na poziomie poszczególnych basenów morskich. Państwa członkowskie powinny zatem wspólnie ustalić ilość wytwarzanej energii z morskich źródeł odnawialnych, która ma być generowana w każdym basenie morskim do 2050 r. oraz na etapach pośrednich w 2030 r. i 2040 r. Cele w tym zakresie powinny zostać odzwierciedlone w zaktualizowanych krajowych planach w dziedzinie energii i klimatu, które zostaną przedłożone w 2023 i 2024 r. na podstawie rozporządzenia (UE) 2018/1999. Ustalając wspomnianą ilość energii, państwa członkowskie powinny wziąć pod uwagę potencjał każdego basenu morskiego w zakresie energii z morskich źródeł odnawialnych, kwestie ochrony środowiska, przystosowania się do zmiany klimatu i innych sposobów wykorzystania morza, a także unijne cele dotyczące obniżania emisyjności. Ponadto państwa członkowskie powinny w coraz większym stopniu brać pod uwagę możliwość włączania energii z morskich źródeł odnawialnych do linii przesyłowych łączących szereg państw członkowskich w formie projektów hybrydowych lub – na późniejszym etapie – w formie sieci o bardziej oczkowym charakterze. Zapewniłoby to możliwość przesyłu energii elektrycznej w różnych kierunkach, maksymalizując tym samym dobrobyt społeczno-ekonomiczny, optymalizując wydatki infrastrukturalne i zapewniające bardziej zrównoważone wykorzystanie morza. |
W ramach strategii na rzecz energii z morskich źródeł odnawialnych wprowadzono ambitny cel zakładający wygenerowanie 300 GW morskiej energii wiatrowej i 40 GW energii oceanicznej w basenach morskich w całej Unii do 2050 r. Aby zapewnić dokonanie tej radykalnej zmiany, państwa członkowskie lub uprawnione władze lokalne i regionalne będą musiały prowadzić współpracę transgraniczną na poziomie poszczególnych basenów morskich. Państwa członkowskie powinny zatem wspólnie ustalić ilość wytwarzanej energii z morskich źródeł odnawialnych, która ma być generowana w każdym basenie morskim do 2050 r. oraz na etapach pośrednich w 2030 r. i 2040 r. , a także przeznaczyć w swoich planach zagospodarowania przestrzennego obszarów morskich odpowiednią powierzchnię na wytwarzanie takiej energii i powiązaną infrastrukturę. Cele w tym zakresie powinny zostać odzwierciedlone w zaktualizowanych krajowych planach w dziedzinie energii i klimatu, które zostaną przedłożone w 2023 i 2024 r. na podstawie rozporządzenia (UE) 2018/1999. Ustalając wspomnianą ilość energii, państwa członkowskie powinny wziąć pod uwagę potencjał każdego basenu morskiego w zakresie energii z morskich źródeł odnawialnych, kwestie ochrony środowiska i bioróżnorodności , przystosowania się do zmiany klimatu i innych sposobów wykorzystania morza, a także unijne cele dotyczące obniżania emisyjności. Ponadto państwa członkowskie powinny w coraz większym stopniu brać pod uwagę możliwość włączania energii z morskich źródeł odnawialnych do systemów magazynowania i linii przesyłowych łączących szereg państw członkowskich w formie projektów hybrydowych lub – na późniejszym etapie – w formie sieci o bardziej oczkowym charakterze. Zapewniłoby to możliwość przesyłu energii elektrycznej w różnych kierunkach, maksymalizując tym samym dobrobyt społeczno-ekonomiczny, optymalizując wydatki infrastrukturalne i zapewniające bardziej zrównoważone wykorzystanie morza. |
Uzasadnienie
Nie wymaga uzasadnienia.
Poprawka 15
Wniosek dotyczący dyrektywy
Motyw 19
Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską |
Poprawka KR-u |
Rozproszone magazyny energii, takie jak baterie do użytku domowego i akumulatory pojazdów elektrycznych, mają potencjał oferowania znaczącej elastyczności i usług bilansujących na rzecz sieci poprzez koncentrację. W celu ułatwienia rozwoju takich usług przepisy regulacyjne dotyczące łączenia i funkcjonowania magazynów energii, takie jak taryfy, okresy gotowości oddania energii i specyfikacje połączeń, powinny być zaprojektowane w sposób niezaburzający potencjału wszystkich magazynów energii, w tym magazynów małych i mobilnych, aby zapewnić systemowi elastyczność i usługi bilansujące i przyczynić się do dalszego rozpowszechnienia odnawialnej energii elektrycznej w porównaniu z większymi, stacjonarnymi magazynami energii. |
Rozproszone magazyny energii, takie jak baterie do użytku w danej społeczności lub użytku domowego i akumulatory pojazdów elektrycznych, mają potencjał oferowania znaczącej elastyczności i usług bilansujących na rzecz sieci poprzez koncentrację. W celu ułatwienia rozwoju takich usług przepisy regulacyjne dotyczące łączenia i funkcjonowania magazynów energii, takie jak taryfy, okresy gotowości oddania energii i specyfikacje połączeń, powinny być zaprojektowane w sposób niezaburzający potencjału wszystkich magazynów energii, w tym magazynów małych i mobilnych, aby zapewnić systemowi elastyczność i usługi bilansujące i przyczynić się do dalszego rozpowszechnienia odnawialnej energii elektrycznej w porównaniu z większymi, stacjonarnymi magazynami energii. |
Uzasadnienie
Baterie w ramach systemu społeczności są bezpieczniejsze w działaniu i wymagają niższych inwestycji w porównaniu z bateriami do użytku domowego.
Poprawka 16
Wniosek dotyczący dyrektywy
Motyw 22
Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską |
Poprawka KR-u |
Paliwa odnawialne pochodzenia niebiologicznego można używać do celów energetycznych, lecz także do celów innych niż energetyczne, jako surowiec w przemyśle np. stalowym lub chemicznym. Stosowanie paliw odnawialnych pochodzenia niebiologicznego w obu tych celach wykorzystuje ich pełen potencjał do zastępowania paliw kopalnych jako surowców i redukcji emisji gazów cieplarnianych w przemyśle, powinno zatem być uwzględnione w celach dotyczących stosowania paliw odnawialnych pochodzenia niebiologicznego. Krajowe środki mające na celu wspieranie upowszechniania paliw odnawialnych pochodzenia niebiologicznego w przemyśle nie powinny prowadzić do zwiększenia zanieczyszczenia netto spowodowanego zwiększonym popytem na produkcję energii elektrycznej zaspakajanym za pomocą najbardziej zanieczyszczających środowisko paliw kopalnych, takich jak węgiel kamienny, olej napędowy, węgiel brunatny, torf i łupek bitumiczny. |
Paliwa odnawialne pochodzenia niebiologicznego można używać do celów energetycznych, lecz także do celów innych niż energetyczne, jako surowiec w przemyśle np. stalowym lub chemicznym, gdzie są one w większości jedyną opcją dekarbonizacji i gdzie ich stosowanie wykazało wysoką skuteczność w zapobieganiu emisjom gazów cieplarnianych . Stosowanie paliw odnawialnych pochodzenia niebiologicznego w obu tych celach wykorzystuje ich pełen potencjał do zastępowania paliw kopalnych jako surowców i redukcji emisji gazów cieplarnianych w przemyśle, powinno zatem być uwzględnione w celach dotyczących stosowania paliw odnawialnych pochodzenia niebiologicznego. Krajowe środki mające na celu wspieranie upowszechniania paliw odnawialnych pochodzenia niebiologicznego w przemyśle nie powinny prowadzić do zwiększenia zanieczyszczenia netto spowodowanego zwiększonym popytem na produkcję energii elektrycznej zaspakajanym za pomocą najbardziej zanieczyszczających środowisko paliw kopalnych, takich jak węgiel kamienny, olej napędowy, węgiel brunatny, torf i łupek bitumiczny. |
Uzasadnienie
Z perspektywy międzysektorowej stosowanie paliw odnawialnych pochodzenia niebiologicznego, takich jak wodór odnawialny jako surowiec lub surowiec w przemyśle stalowym lub chemicznym, ma szczególne znaczenie dla dekarbonizacji.
Poprawka 17
Wniosek dotyczący dyrektywy
Motyw 29
Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską |
Poprawka KR-u |
Wykorzystanie paliw odnawialnych i odnawialnej energii elektrycznej w sektorze transportu mogą przyczynić się do obniżenia emisyjności unijnego sektora transportu w sposób racjonalny pod względem kosztów oraz zwiększyć m.in. dywersyfikację źródeł energii w tym sektorze przy jednoczesnym wspieraniu innowacji, wzrostu i zatrudnienia w gospodarce Unii i zmniejszeniu uzależnienia od importu energii. Mając na względzie osiągnięcie określonego przez Unię podwyższonego celu dotyczącego ograniczenia emisji gazów cieplarnianych, należy zwiększyć poziom energii odnawialnej dostarczanej wszystkim rodzajom transportu w Unii. Wyrażenie celu w dziedzinie transportu jako celu dotyczącego redukcji intensywności emisji gazów cieplarnianych pobudziłoby zwiększenie stosowania w sektorze transportu paliw najbardziej racjonalnych pod względem kosztów i zapewniających lepsze wyniki w zakresie ograniczenia emisji gazów cieplarnianych. Ponadto cel dotyczący redukcji intensywności emisji gazów cieplarnianych pobudziłby innowacje i ustaliłby jasny poziom referencyjny umożliwiający porównanie między sobą rodzajów paliwa i odnawialnej energii elektrycznej w zależności od intensywności emisji przez nie gazów cieplarnianych. Oprócz tego podwyższenie celu dotyczącego zaawansowanych biopaliw i biogazu w oparciu o energię oraz wprowadzenie celu dotyczącego paliw odnawialnych pochodzenia niebiologicznego zapewniłoby większe wykorzystanie paliw odnawialnych o najmniejszym oddziaływaniu na środowisko w tych rodzajach transportu, które trudno zelektryfikować. Osiągnięcie tych celów należy zapewnić, nakładając obowiązki na dostawców paliw oraz wdrażając inne środki, o których mowa w [rozporządzeniu (UE) 2021/XXX w sprawie wykorzystania paliw odnawialnych i niskoemisyjnych w transporcie morskim – inicjatywie FuelEU Maritime oraz rozporządzeniu (UE) 2021/XXX w sprawie zapewnienia równych warunków działania w obszarze zrównoważonego transportu lotniczego]. Specyficzne obowiązki dotyczące dostawców paliwa lotniczego powinny być nakładane tylko na podstawie [rozporządzenia (UE) 2021/XXX w sprawie zapewnienia równych warunków działania w obszarze zrównoważonego transportu lotniczego]. |
Wykorzystanie paliw odnawialnych i odnawialnej energii elektrycznej w sektorze transportu mogą przyczynić się do obniżenia emisyjności unijnego sektora transportu w sposób racjonalny pod względem kosztów oraz zwiększyć m.in. dywersyfikację źródeł energii w tym sektorze przy jednoczesnym wspieraniu innowacji, wzrostu i zatrudnienia w gospodarce Unii i zmniejszeniu uzależnienia od importu energii. Mając na względzie osiągnięcie określonego przez Unię podwyższonego celu dotyczącego ograniczenia emisji gazów cieplarnianych, należy zwiększyć poziom energii odnawialnej dostarczanej wszystkim rodzajom transportu w Unii. Wyrażenie celu w dziedzinie transportu jako celu dotyczącego redukcji intensywności emisji gazów cieplarnianych pobudziłoby zwiększenie stosowania w sektorze transportu paliw najbardziej racjonalnych pod względem kosztów i zapewniających lepsze wyniki w zakresie ograniczenia emisji gazów cieplarnianych. Ponadto cel dotyczący redukcji intensywności emisji gazów cieplarnianych pobudziłby innowacje i ustaliłby jasny poziom referencyjny umożliwiający porównanie między sobą rodzajów paliwa i odnawialnej energii elektrycznej w zależności od intensywności emisji przez nie gazów cieplarnianych. Oprócz tego podwyższenie celu dotyczącego zaawansowanych biopaliw i biogazu w oparciu o energię oraz wprowadzenie celu dotyczącego paliw odnawialnych pochodzenia niebiologicznego zapewniłoby większe wykorzystanie paliw odnawialnych o najmniejszym oddziaływaniu na środowisko w tych rodzajach transportu i regionach , które trudno zelektryfikować. Osiągnięcie tych celów należy zapewnić, nakładając obowiązki na dostawców paliw oraz wdrażając inne środki, o których mowa w [rozporządzeniu (UE) 2021/XXX w sprawie wykorzystania paliw odnawialnych i niskoemisyjnych w transporcie morskim – inicjatywie FuelEU Maritime oraz rozporządzeniu (UE) 2021/XXX w sprawie zapewnienia równych warunków działania w obszarze zrównoważonego transportu lotniczego]. Specyficzne obowiązki dotyczące dostawców paliwa lotniczego powinny być nakładane tylko na podstawie [rozporządzenia (UE) 2021/XXX w sprawie zapewnienia równych warunków działania w obszarze zrównoważonego transportu lotniczego]. |
Uzasadnienie
Nie wymaga uzasadnienia.
Poprawka 18
Wniosek dotyczący dyrektywy
Motyw 33
Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską |
Poprawka KR-u |
Bezpośrednia elektryfikacja sektorów będących odbiorcą końcowym, w tym sektora transportu, przyczynia się do zwiększenia efektywności i ułatwia przejście na system energetyczny oparty na energii odnawialnej. Jest to zatem sam w sobie skuteczny środek ograniczenia emisji gazów cieplarnianych. Nie jest zatem wymagane stworzenie ram dodatkowości, które miałyby zastosowanie w szczególności do odnawialnej energii elektrycznej dostarczanej na potrzeby pojazdów elektrycznych w transporcie . |
Bezpośrednia elektryfikacja sektorów będących odbiorcą końcowym, w tym sektora transportu, przyczynia się do zwiększenia efektywności i ułatwia przejście na system energetyczny oparty na energii odnawialnej. Jest to zatem sam w sobie skuteczny środek ograniczenia emisji gazów cieplarnianych. Nie jest zatem wymagane stworzenie ram dodatkowości, które miałyby zastosowanie do odnawialnej energii elektrycznej wykorzystywanej do produkcji paliw odnawialnych pochodzenia niebiologicznego . |
Uzasadnienie
Zasada dodatkowości ma nieproporcjonalnie duży wpływ na kraje, które mają już wysoki udział energii elektrycznej ze źródeł odnawialnych w swych systemach energetycznych. Ponadto zasady dodatkowości i korelacji komplikują i tak już trudne uzasadnienie biznesowe elektrolizy i zwiększania skali produkcji zielonego wodoru.
Poprawka 19
Wniosek dotyczący dyrektywy
Motyw 34
Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską |
Poprawka KR-u |
Ponieważ paliwa odnawialne pochodzenia niebiologicznego mają być liczone jako energia odnawialna niezależnie od sektora, w którym są stosowane, zasady określania ich odnawialnego charakteru w przypadku produkcji z wykorzystaniem energii elektrycznej, które miały zastosowanie do tych paliw tylko wówczas, gdy były one zużywane w sektorze transportu, powinny zostać rozszerzone na wszystkie paliwa odnawialne pochodzenia niebiologicznego, niezależnie od sektora, w którym są zużywane. |
Ponieważ paliwa odnawialne pochodzenia niebiologicznego mają być liczone jako energia odnawialna niezależnie od sektora, w którym są stosowane, zasady określania ich odnawialnego charakteru w przypadku produkcji z wykorzystaniem energii elektrycznej powinny mieć zastosowanie do wszystkich paliw odnawialnych pochodzenia niebiologicznego, niezależnie od sektora, w którym są zużywane. |
Uzasadnienie
Wykorzystanie paliw odnawialnych pochodzenia niebiologicznego powinno być niezależne od końcowego wykorzystania energii i mieć zastosowanie do wszystkich sektorów.
Poprawka 20
Wniosek dotyczący dyrektywy
Motyw 36
Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską |
Poprawka KR-u |
Dyrektywa (UE) 2018/2001 wzmocniła ramy zrównoważonego rozwoju w zakresie bioenergii i ograniczenia emisji gazów cieplarnianych poprzez ustanowienie kryteriów dla wszystkich sektorów będących odbiorcą końcowym. Określono w niej przepisy szczegółowe dotyczące biopaliw, biopłynów i paliw z biomasy produkowanych z biomasy leśnej, wymagające zapewnienia zrównoważonego charakteru czynności związanych z pozyskiwaniem biomasy oraz rozliczania emisji spowodowanych zmianą sposobu użytkowania gruntów. Aby zapewnić lepszą ochronę szczególnie różnorodnych biologicznie i bogatych w węgiel siedlisk, takich jak lasy pierwotne, lasy o dużej różnorodności biologicznej, użytki zielone i torfowiska, należy wprowadzić wyłączenia i ograniczenia dotyczące pozyskiwania biomasy leśnej z tych obszarów, zgodnie z podejściem stosowanym w odniesieniu do biopaliw, biopłynów i paliw z biomasy rolniczej. Ponadto kryteria dotyczące ograniczenia emisji gazów cieplarnianych powinny mieć również zastosowanie do istniejących instalacji opartych na biomasie w celu zapewnienia, aby produkcja bioenergii we wszystkich takich instalacjach prowadziła do redukcji emisji gazów cieplarnianych w porównaniu z energią wytwarzaną z paliw kopalnych. |
Dyrektywa (UE) 2018/2001 wzmocniła ramy zrównoważonego rozwoju w zakresie bioenergii i ograniczenia emisji gazów cieplarnianych poprzez ustanowienie kryteriów dla wszystkich sektorów będących odbiorcą końcowym. Określono w niej przepisy szczegółowe dotyczące biopaliw, biopłynów i paliw z biomasy produkowanych z biomasy leśnej, wymagające zapewnienia zrównoważonego charakteru czynności związanych z pozyskiwaniem biomasy oraz rozliczania emisji spowodowanych zmianą sposobu użytkowania gruntów. Tego rodzaju kryteria zrównoważonego rozwoju powinny zostać utrzymane, wraz z ustawodawstwem krajowym, aby uwzględnić różne warunki krajowe i regionalne. Aby zapewnić lepszą ochronę szczególnie różnorodnych biologicznie i bogatych w węgiel siedlisk, takich jak lasy pierwotne, lasy o dużej różnorodności biologicznej, użytki zielone i torfowiska, należy wprowadzić wyłączenia i ograniczenia dotyczące pozyskiwania biomasy leśnej z tych obszarów, zgodnie z podejściem stosowanym w odniesieniu do biopaliw, biopłynów i paliw z biomasy rolniczej. |
Poprawka 21
Wniosek dotyczący dyrektywy
Artykuł 1 pkt 1
Dyrektywa (UE) 2018/2001
Artykuł 2 akapit drugi
Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską |
Poprawka KR-u |
||||||||||||
W dyrektywie (UE) 2018/2001 wprowadza się następujące zmiany: |
W dyrektywie (UE) 2018/2001 wprowadza się następujące zmiany: |
||||||||||||
|
|
||||||||||||
|
|
||||||||||||
|
|
||||||||||||
|
|
Uzasadnienie
Władze regionalne mogą również w znacznym stopniu przyczynić się do zdecentralizowanej produkcji energii ze źródeł odnawialnych.
Obecne brzmienie definicji w punkcie 36 mogłoby uwzględniać paliwa produkowane z nieodnawialnych surowców (ropa naftowa, gaz ziemny itp.) syntetyzowane z wykorzystaniem energii odnawialnej (energii cieplnej lub odnawialnej energii elektrycznej). Proponuje się zmianę brzmienia, tak aby paliwa produkowane z ropy naftowej, gazu ziemnego i innych paliw pochodzenia kopalnego nie mogły zostać uwzględnione w typologii. Punkty, które odnoszą się do tej definicji, nie mają przecież na celu traktowania jako odnawialne paliw pochodzących z surowców nieodnawialnych.
Poprawka 22
Wniosek dotyczący dyrektywy
Artykuł 1 pkt 1 lit. c)
Dyrektywa (UE) 2018/2001
Artykuł 2 akapit drugi
Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską |
Poprawka KR-u |
||||
|
|
Uzasadnienie
Baterie w ramach systemu społeczności są bezpieczniejsze w działaniu i wymagają niższych inwestycji w porównaniu z bateriami do użytku domowego.
Poprawka 23
Wniosek dotyczący dyrektywy
Artykuł 1 pkt 2 lit. b)
Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską |
Poprawka KR-u |
||||||||||||||||
|
|
||||||||||||||||
|
|
||||||||||||||||
|
|
||||||||||||||||
|
|
||||||||||||||||
|
|
||||||||||||||||
|
|
Uzasadnienie
Nowy fragment dotyczący energii wytwarzanej z odpadów z gospodarstw domowych i przemysłu.
Poprawka 24
Wniosek dotyczący dyrektywy
Artykuł 1 pkt 2 lit. c)
Dyrektywa (UE) 2018/2001
Artykuł 3 ust. 4
Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską |
Poprawka KR-u |
„4a. Państwa członkowskie ustanawiają ramy, które mogą obejmować systemy wsparcia i ułatwienia upowszechniania umów zakupu odnawialnej energii elektrycznej, umożliwiające wprowadzanie odnawialnej energii elektrycznej do poziomu zgodnego z wkładem krajowym państwa członkowskiego, o którym to wkładzie mowa w ust. 2, oraz w tempie zgodnym z orientacyjnymi trajektoriami, o których mowa w art. 4 lit. a) pkt 2 rozporządzenia (UE) 2018/1999. W szczególności ramy te umożliwiają usunięcie pozostałych barier, w tym barier związanych z procedurami wydawania zezwoleń, utrudniających osiągnięcie wysokiego poziomu dostaw odnawialnej energii elektrycznej. W trakcie projektowania tych ram państwa członkowskie uwzględniają dodatkową ilość odnawialnej energii elektrycznej wymaganą do zaspokojenia zapotrzebowania w sektorach transportu, przemysłu, budynków oraz ogrzewania i chłodzenia, a także do produkcji paliw odnawialnych pochodzenia niebiologicznego.”; |
„4a. Państwa członkowskie ustanawiają ramy, które będą obejmować systemy wsparcia i ułatwienia upowszechniania umów zakupu odnawialnej energii elektrycznej, umożliwiające wprowadzanie odnawialnej energii elektrycznej do poziomu zgodnego z wkładem krajowym państwa członkowskiego, o którym to wkładzie mowa w ust. 2, oraz w tempie zgodnym z orientacyjnymi trajektoriami, o których mowa w art. 4 lit. a) pkt 2 rozporządzenia (UE) 2018/1999. W szczególności ramy te umożliwiają usunięcie pozostałych barier, w tym barier związanych z procedurami wydawania zezwoleń, utrudniających osiągnięcie wysokiego poziomu dostaw odnawialnej energii elektrycznej. W trakcie projektowania tych ram państwa członkowskie uwzględniają dodatkową ilość odnawialnej energii elektrycznej wymaganą do zaspokojenia zapotrzebowania w sektorach transportu, przemysłu, budynków oraz ogrzewania i chłodzenia, a także do produkcji paliw odnawialnych pochodzenia niebiologicznego oraz paliw węglowych pochodzących z recyklingu . Ramy te zostaną ustanowione najpóźniej w ciągu dwóch lat od przyjęcia dyrektywy zmieniającej dyrektywę (UE) 2018/2001 (2021/0218 (COD)).; ” |
Uzasadnienie
Zrównoważona produkcja pochodzących z recyklingu paliw węglowych, podobnie jak paliw odnawialnych pochodzenia niebiologicznego, będzie wymagała udziału energii ze źródeł odnawialnych. W osiąganiu celów klimatycznych bardzo ważne jest wzmacnianie modeli gospodarki o obiegu zamkniętym umożliwiających ograniczenie ilości odpadów i recykling oraz jednoczesne znaczne ograniczenie emisji gazów cieplarnianych.
Poprawka 25
Wniosek dotyczący dyrektywy
Artykuł 1 pkt 4 lit. a) i b)
Dyrektywa (UE) 2018/2001
Artykuł 9 ust. 1a
Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską |
Poprawka KR-u |
||||
w art. 9 wprowadza się następujące zmiany: |
w art. 9 wprowadza się następujące zmiany: |
||||
|
|
||||
|
|
Uzasadnienie
Poziomy lokalny i regionalny odgrywają bardzo istotną rolę w zintegrowanym i zdecentralizowanym systemie energetycznym. Współpraca z poziomem lokalnym i regionalnym ma w związku z tym kluczowe znaczenie dla powodzenia takich projektów. Komisja powinna wspierać władze lokalne i regionalne w działaniach transgranicznych.
Poprawka 26
Wniosek dotyczący dyrektywy
Artykuł 1 pkt 6 ust. 2
Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską |
Poprawka KR-u |
Aby osiągnąć określony w ust. 1 orientacyjny udział odnawialnych źródeł energii, państwa członkowskie wprowadzają do swoich przepisów i kodeksów oraz, w stosownych przypadkach, do swoich systemów wsparcia – lub w inny sposób mający równoważny skutek – wymóg wykorzystania w budynkach minimalnych poziomów energii ze źródeł odnawialnych, zgodnie z przepisami dyrektywy 2010/31/UE. Państwa członkowskie umożliwiają osiągnięcie tego minimalnego poziomu między innymi przez posługiwanie się efektywnymi systemami ciepłowniczymi i chłodniczymi. |
Aby osiągnąć określony w ust. 1 orientacyjny udział odnawialnych źródeł energii, państwa członkowskie wprowadzają do swoich przepisów i kodeksów oraz, w stosownych przypadkach, do swoich systemów wsparcia – lub w inny sposób mający równoważny skutek – wymóg wykorzystania w nowych i poddawanych renowacji budynkach minimalnych poziomów energii ze źródeł odnawialnych, zgodnie z przepisami dyrektywy 2010/31/UE. Państwa członkowskie umożliwiają osiągnięcie tego minimalnego poziomu między innymi przez posługiwanie się efektywnymi systemami ciepłowniczymi i chłodniczymi. |
Uzasadnienie
Nie wymaga uzasadnienia.
Poprawka 27
Wniosek dotyczący dyrektywy
Artykuł 1 pkt 7
Dyrektywa (UE) 2018/2001
Artykuł 18 ust. 3
Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską |
Poprawka KR-u |
„[…] W celu osiągnięcia takiej wystarczającej liczby instalatorów i projektantów państwa członkowskie zapewniają dostęp do wystarczającej liczby programów szkoleniowych umożliwiających uzyskanie kwalifikacji lub certyfikacji w zakresie technologii ogrzewania i chłodzenia z wykorzystaniem źródeł odnawialnych oraz najnowszych innowacyjnych rozwiązań w tej dziedzinie. Państwa członkowskie wprowadzają środki mające na celu zachęcanie do uczestnictwa w takich programach, skierowane w szczególności do małych i średnich przedsiębiorstw oraz osób samozatrudnionych. Państwa członkowskie mogą zawierać dobrowolne umowy z dostawcami i sprzedawcami odpowiednich technologii w celu przeszkolenia wystarczającej liczby instalatorów, którą można określać na podstawie szacunków sprzedaży, pod kątem najnowszych innowacyjnych rozwiązań i technologii dostępnych na rynku. […]” |
„[…] W celu osiągnięcia takiej wystarczającej liczby instalatorów i projektantów państwa członkowskie lub ich odpowiednio uprawnione władze poziomu lokalnego i regionalnego promują programy szkoleniowe umożliwiające uzyskanie kwalifikacji lub certyfikacji w zakresie technologii ogrzewania i chłodzenia z wykorzystaniem źródeł odnawialnych , technologii magazynowania oraz najnowszych innowacyjnych rozwiązań w tej dziedzinie opartych na nowoczesnej infrastrukturze . Państwa członkowskie wprowadzają środki mające na celu zachęcanie do uczestnictwa w takich programach, skierowane w szczególności do małych i średnich przedsiębiorstw oraz osób samozatrudnionych. Państwa członkowskie mogą zawierać dobrowolne umowy z dostawcami i sprzedawcami odpowiednich technologii w celu przeszkolenia wystarczającej liczby instalatorów, którą można określać na podstawie szacunków sprzedaży, pod kątem najnowszych innowacyjnych rozwiązań i technologii dostępnych na rynku. […]” |
Uzasadnienie
Należy organizować szkolenia w zakresie najnowszych technologii, aby uniknąć sytuacji, w której podczas szkoleń skupiano by się na systemach o mniejszej efektywności energetycznej. UE ma ograniczone uprawnienia w dziedzinie polityki oświatowej, a programy szkoleniowe są również zarządzane na poziomie regionalnym i lokalnym.
Poprawka 28
Wniosek dotyczący dyrektywy
Artykuł 1 pkt 9
Dyrektywa (UE) 2018/2001
Artykuł 20 ust. 3
Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską |
Poprawka KR-u |
W zależności od swojej oceny, włączonej do zintegrowanych krajowych planów w dziedzinie energii i klimatu zgodnie z załącznikiem I do rozporządzenia (UE) 2018/1999 i dotyczącej konieczności budowy nowej infrastruktury na potrzeby systemów ciepłowniczych i chłodniczych wykorzystujących źródła odnawialne w celu osiągnięcia unijnego celu określonego w art. 3 ust. 1 niniejszej dyrektywy, państwa członkowskie podejmują, w stosownych przypadkach, niezbędne kroki na rzecz rozbudowy efektywnej infrastruktury systemu ciepłowniczego i chłodniczego w celu wspierania ogrzewania i chłodzenia wykorzystującego źródła odnawialne, w tym energię słoneczną, energię otoczenia, energię geotermalną, biomasę, biogaz, biopłyny oraz ciepło odpadowe i chłód odpadowy w połączeniu z magazynowaniem energii cieplnej. |
W zależności od swojej oceny, włączonej do zintegrowanych krajowych planów w dziedzinie energii i klimatu zgodnie z załącznikiem I do rozporządzenia (UE) 2018/1999 i dotyczącej konieczności budowy nowej infrastruktury na potrzeby systemów ciepłowniczych i chłodniczych wykorzystujących źródła odnawialne w celu osiągnięcia unijnego celu określonego w art. 3 ust. 1 niniejszej dyrektywy, państwa członkowskie podejmują, w stosownych przypadkach, niezbędne kroki na rzecz rozbudowy efektywnej infrastruktury systemu ciepłowniczego i chłodniczego w celu wspierania ogrzewania i chłodzenia wykorzystującego źródła odnawialne, w tym energię słoneczną, energię otoczenia, energię geotermalną, biomasę, biogaz, biopłyny , pochodzące z recyklingu paliwa węglowe oraz ciepło odpadowe i chłód odpadowy w połączeniu z pompami ciepła i magazynowaniem energii cieplnej. |
Uzasadnienie
Nie wymaga uzasadnienia.
Poprawka 29
Wniosek dotyczący dyrektywy
Artykuł 1 pkt 10
Dyrektywa (UE) 2018/2001
Artykuł 20a
Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską |
Poprawka KR-u |
„1. Państwa członkowskie wymagają od operatorów systemu przesyłowego i operatorów systemu dystrybucyjnego działających na ich terytorium, aby udostępniali informacje na temat udziału odnawialnej energii elektrycznej i zawartości emisji gazów cieplarnianych w energii elektrycznej dostarczanej w każdym obszarze rynkowym, z możliwie największą dokładnością i w czasie jak najbardziej zbliżonym do czasu rzeczywistego, ale w przedziałach czasowych nie dłuższych niż jedna godzina, wraz z prognozami, jeżeli są one dostępne . Informacje te udostępnia się w formie cyfrowej w sposób gwarantujący, że z informacji tych będą mogli korzystać uczestnicy rynku energii elektrycznej, koncentratorzy, konsumenci i użytkownicy końcowi oraz że będą one czytelne dla urządzeń wykorzystujących komunikację elektroniczną, takich jak inteligentne systemy pomiarowe, punkty ładowania pojazdów elektrycznych, systemy ogrzewania i chłodzenia oraz systemy zarządzania energią w budynkach. |
„1. Państwa członkowskie wymagają od operatorów systemu przesyłowego i operatorów systemu dystrybucyjnego działających na ich terytorium, aby udostępniali informacje na temat udziału odnawialnej energii elektrycznej i zawartości emisji gazów cieplarnianych w energii elektrycznej dostarczanej w każdym obszarze rynkowym, z możliwie największą dokładnością i z rozdzielczością czasową uznaną przez państwa członkowskie za właściwą w celu zachęcenia do wykorzystywania energii ze źródeł odnawialnych . Informacje te udostępnia się w formie cyfrowej w sposób gwarantujący, że z informacji tych będą mogli korzystać uczestnicy rynku energii elektrycznej, koncentratorzy, konsumenci i użytkownicy końcowi oraz że będą one czytelne dla urządzeń wykorzystujących komunikację elektroniczną, takich jak inteligentne systemy pomiarowe, punkty ładowania pojazdów elektrycznych, systemy ogrzewania i chłodzenia oraz systemy zarządzania energią w budynkach. |
2. Oprócz wymogów zawartych we [wniosku dotyczącym rozporządzenia w sprawie baterii i zużytych baterii, uchylającego dyrektywę 2006/66/WE i zmieniającego rozporządzenie (UE) 2019/1020] państwa członkowskie zapewniają, aby producenci baterii stosowanych w gospodarstwach domowych i baterii przemysłowych umożliwili właścicielom i użytkownikom baterii, jak również osobom trzecim działającym w ich imieniu, takim jak przedsiębiorstwa zajmujące się zarządzaniem energią w budynkach i uczestnicy rynku energii elektrycznej, dostęp w czasie rzeczywistym do podstawowych informacji z systemu zarządzania baterią, w tym na temat pojemności baterii, stanu zdrowia baterii, poziomu naładowania i wartości zadanej mocy, na niedyskryminacyjnych warunkach i nieodpłatnie. |
2. Oprócz wymogów zawartych we [wniosku dotyczącym rozporządzenia w sprawie baterii i zużytych baterii, uchylającego dyrektywę 2006/66/WE i zmieniającego rozporządzenie (UE) 2019/1020] państwa członkowskie zapewniają, aby producenci baterii stosowanych w gospodarstwach domowych , w społecznościach i baterii przemysłowych umożliwili właścicielom i użytkownikom baterii, jak również osobom trzecim działającym w ich imieniu, takim jak przedsiębiorstwa zajmujące się zarządzaniem energią w budynkach i uczestnicy rynku energii elektrycznej, dostęp w czasie rzeczywistym do podstawowych informacji z systemu zarządzania baterią, w tym na temat pojemności baterii, stanu zdrowia baterii, poziomu naładowania i wartości zadanej mocy, na niedyskryminacyjnych warunkach i nieodpłatnie. |
Państwa członkowskie zapewniają, aby producenci pojazdów udostępniali w czasie rzeczywistym właścicielom i użytkownikom pojazdów elektrycznych – a także osobom trzecim działającym w imieniu właścicieli i użytkowników, takim jak uczestnicy rynku energii elektrycznej i dostawcy usług w zakresie elektromobilności – dane pokładowe dotyczące stanu zdrowia baterii, poziomu naładowania baterii, wartości zadanej mocy baterii, pojemności baterii, a także położenia pojazdów elektrycznych, na niedyskryminacyjnych warunkach i nieodpłatnie, oprócz dalszych wymogów zawartych w rozporządzeniu w sprawie homologacji typu i nadzoru rynku. |
Państwa członkowskie zapewniają, aby producenci pojazdów i statków udostępniali w czasie rzeczywistym właścicielom i użytkownikom pojazdów i statków elektrycznych – a także osobom trzecim działającym w imieniu właścicieli i użytkowników, takim jak uczestnicy rynku energii elektrycznej i dostawcy usług w zakresie elektromobilności – dane pokładowe dotyczące stanu zdrowia baterii, poziomu naładowania baterii, wartości zadanej mocy baterii, pojemności baterii, a także położenia pojazdów i statków elektrycznych, na niedyskryminacyjnych warunkach i nieodpłatnie, oprócz dalszych wymogów zawartych w rozporządzeniu w sprawie homologacji typu i nadzoru rynku. |
3. Oprócz wymogów zawartych we [wniosku dotyczącym rozporządzenia w sprawie rozwoju infrastruktury paliw alternatywnych, uchylającego dyrektywę 2014/94/UE] państwa członkowskie zapewniają, aby niedostępne publicznie punkty ładowania o normalnej mocy zainstalowane na ich terytorium od [termin transpozycji niniejszej dyrektywy zmieniającej] mogły obsługiwać funkcje inteligentnego ładowania oraz, w stosownych przypadkach w oparciu o ocenę organu regulacyjnego, funkcje ładowania dwukierunkowego. |
3. Oprócz wymogów zawartych we [wniosku dotyczącym rozporządzenia w sprawie rozwoju infrastruktury paliw alternatywnych, uchylającego dyrektywę 2014/94/UE] państwa członkowskie zapewniają, aby niedostępne publicznie punkty ładowania o normalnej mocy zainstalowane na ich terytorium od [termin transpozycji niniejszej dyrektywy zmieniającej] mogły obsługiwać funkcje inteligentnego ładowania oraz, w stosownych przypadkach w oparciu o ocenę organu regulacyjnego, funkcje ładowania dwukierunkowego. |
4. Państwa członkowskie zapewniają, aby krajowe ramy regulacyjne nie dyskryminowały mniejszych ani mobilnych systemów magazynowania, takich jak baterie do użytku domowego i pojazdy elektryczne, jeżeli chodzi o ich udział w rynkach energii elektrycznej, w tym w obszarze zarządzania ograniczeniami przesyłowymi oraz świadczenia usług w zakresie elastyczności i usług bilansujących, zarówno bezpośrednio, jak i za pośrednictwem koncentracji.”; |
4. Państwa członkowskie zapewniają, aby krajowe ramy regulacyjne nie dyskryminowały mniejszych ani mobilnych systemów magazynowania, takich jak baterie do użytku domowego oraz do użytku w ramach społeczności, pojazdy elektryczne , w tym elektryczne samochody ciężarowe i statki , jeżeli chodzi o ich udział w rynkach energii elektrycznej, w tym w obszarze zarządzania ograniczeniami przesyłowymi oraz świadczenia usług w zakresie elastyczności i usług bilansujących, zarówno bezpośrednio, jak i za pośrednictwem koncentracji”; |
Uzasadnienie
Baterie w ramach systemów społeczności sprawdzają się jako bezpieczniejsze w działaniu i wymagają niższych inwestycji w porównaniu z bateriami do użytku domowego; statki pozwalają na większą elastyczność i nie należy ich pomijać na tym rynku.
Poprawka 30
Wniosek dotyczący dyrektywy
Artykuł 1 pkt 10
Dyrektywa (UE) 2018/2001
Artykuł 20a
Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską |
Poprawka KR-u |
|
w ust. 6 wprowadza się następujące zmiany: „Państwa członkowskie mogą postanowić, aby społeczności energetyczne działające w zakresie energii odnawialnej były otwarte na uczestnictwo transgraniczne. Może to obejmować bezpośrednie fizyczne połączenie transgraniczne do celów wewnątrzwspólnotowych wymian energii elektrycznej.” |
Poprawka 31
Wniosek dotyczący dyrektywy
Artykuł 1 pkt 11
Dyrektywa (UE) 2018/2001
Artykuł 22a
Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską |
Poprawka KR-u |
||||
„1. Państwa członkowskie dążą do zwiększenia udziału źródeł odnawialnych w liczbie źródeł energii wykorzystywanych w sektorze przemysłu do celów związanych z energią końcową i celów innych niż energetyczne o orientacyjny średni minimalny roczny wzrost o 1,1 punktu procentowego do 2030 r. |
„1. Państwa członkowskie , w skoordynowanej współpracy z regionami i miastami, dążą do zwiększenia udziału źródeł odnawialnych w liczbie źródeł energii wykorzystywanych w sektorze przemysłu do celów związanych z energią końcową i celów innych niż energetyczne o orientacyjny średni minimalny roczny wzrost o 1,1 punktu procentowego do 2030 r. |
||||
Państwa członkowskie uwzględniają zaplanowane i wprowadzone środki mające na celu osiągnięcie takiego orientacyjnego wzrostu w swoich zintegrowanych krajowych planach w dziedzinie energii i klimatu i w sprawozdaniach z postępów składanych na podstawie art. 3, 14 i 17 rozporządzenia (UE) 2018/1999. |
Państwa członkowskie , w skoordynowanej współpracy z regionami i miastami, uwzględniają zaplanowane i wprowadzone środki mające na celu osiągnięcie takiego orientacyjnego wzrostu w swoich zintegrowanych krajowych planach w dziedzinie energii i klimatu i w sprawozdaniach z postępów składanych na podstawie art. 3, 14 i 17 rozporządzenia (UE) 2018/1999. |
||||
Państwa członkowskie zapewniają, aby do 2030 r. wśród paliw odnawialnych pochodzenia niebiologicznego stosowanych do celów związanych z energią końcową i celów innych niż energetyczne 50 % stanowił wodór stosowany w przemyśle do celów związanych z energią końcową i celów innych niż energetyczne. Do celu obliczania tego odsetka stosuje się następujący zasady: |
Państwa członkowskie , w skoordynowanej współpracy z regionami i miastami, dążą do tego , aby do 2030 r. wśród paliw odnawialnych pochodzenia niebiologicznego stosowanych do celów związanych z energią końcową i celów innych niż energetyczne 50 % stanowił wodór stosowany w przemyśle do celów związanych z energią końcową i celów innych niż energetyczne. Do celu obliczania tego odsetka stosuje się następujący zasady: |
||||
|
|
||||
|
|
||||
|
|
||||
2. Państwa członkowskie zapewniają, aby produktom przemysłowym, które oznaczono lub zgłoszono jako wyprodukowane z wykorzystaniem energii odnawialnej i paliw odnawialnych pochodzenia niebiologicznego, towarzyszyła informacja na temat odsetka energii odnawialnej lub paliw odnawialnych pochodzenia niebiologicznego wykorzystanych na etapach pozyskania i przetworzenia wstępnego surowców, produkcji i dystrybucji, obliczonego na podstawie metod określonych w zaleceniu 2013/179/UE (3) lub ewentualnie w normie ISO 14067:2018.”; |
2. Państwa członkowskie , w skoordynowanej współpracy z regionami i miastami, zapewniają, aby produktom przemysłowym, które oznaczono lub zgłoszono jako wyprodukowane z wykorzystaniem energii odnawialnej i paliw odnawialnych pochodzenia niebiologicznego, towarzyszyła informacja na temat odsetka energii odnawialnej lub paliw odnawialnych pochodzenia niebiologicznego wykorzystanych na etapach pozyskania i przetworzenia wstępnego surowców, produkcji i dystrybucji, obliczonego na podstawie metod określonych w zaleceniu 2013/179/UE (4) lub ewentualnie w normie ISO 14067:2018.”; |
Uzasadnienie
Władze lokalne i regionalne powinny uczestniczyć w skutecznym stosowaniu zmienionej dyrektywy, powinny być zaangażowane w określanie krajowych planów i celów, zaś ich wkład powinien być brany pod uwagę.
Poprawka 32
Wniosek dotyczący dyrektywy
Artykuł 1 pkt 12 lit. d)
Dyrektywa (UE) 2018/2001
Artykuł 23 ust. 4
Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską |
Poprawka KR-u |
||||
„4. W celu osiągnięcia średniego rocznego wzrostu, o którym mowa w ust. 1 akapit pierwszy, państwa członkowskie mogą wdrożyć jeden lub więcej z następujących środków: |
„4. W celu osiągnięcia średniego rocznego wzrostu, o którym mowa w ust. 1 akapit pierwszy, państwa członkowskie mogą wdrożyć jeden lub więcej z następujących środków: |
||||
|
|
||||
|
|
||||
|
|
||||
|
|
||||
|
|
||||
|
|
||||
|
|
||||
|
|
||||
|
|
||||
|
|
||||
Przy wprowadzaniu i wdrażaniu wspomnianych środków państwa członkowskie zapewniają dostęp do tych środków wszystkim konsumentom, w szczególności gospodarstwom domowym o niskich dochodach lub gospodarstwom domowym w trudnej sytuacji, które w przeciwnym wypadku nie dysponowałyby wystarczającymi nakładami kapitałowymi, by korzystać z tych środków.”; |
Przy wprowadzaniu i wdrażaniu wspomnianych środków państwa członkowskie zapewniają dostęp do tych środków wszystkim konsumentom, w szczególności gospodarstwom domowym o niskich dochodach lub gospodarstwom domowym oraz mikroprzedsiębiorstwom i małym przedsiębiorstwom w trudnej sytuacji, które w przeciwnym wypadku nie dysponowałyby wystarczającymi nakładami kapitałowymi, by korzystać z tych środków.”; |
Uzasadnienie
Dodanie poziomu regionalnego i dostosowanie kryteriów ubóstwa energetycznego zgodnie z definicją w Społecznym Funduszu Klimatycznym. Społeczności energetyczne działające w zakresie energii odnawialnej mogą osiągnąć duże korzyści środowiskowe dzięki połączeniu systemów grzania i chłodzenia z systemami energii elektrycznej.
Poprawka 33
Wniosek dotyczący dyrektywy
Artykuł 1 pkt 13 lit. e)
Dyrektywa (UE) 2018/2001
Artykuł 24 ust. 8
Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską |
Poprawka KR-u |
Państwa członkowskie ustanawiają ramy, zgodnie z którymi operatorzy systemu dystrybucji energii elektrycznej oceniają, nie rzadziej niż co cztery lata i we współpracy z operatorami systemów ciepłowniczych i chłodniczych na odpowiednich obszarach, potencjał systemów ciepłowniczych i chłodniczych pod względem zapewnienia usługi bilansującej i innych usług systemowych, w tym odpowiedzi odbioru i magazynowania energii cieplnej pochodzącej z nadwyżek energii elektrycznej ze źródeł odnawialnych oraz oceniają, czy wykorzystanie zidentyfikowanego potencjału byłoby bardziej efektywne pod względem zasobów i kosztów niż rozwiązania alternatywne. |
Państwa członkowskie lub ich odpowiednio uprawnione władze poziomu lokalnego lub regionalnego ustanawiają ramy, zgodnie z którymi operatorzy systemu dystrybucji energii elektrycznej oceniają, nie rzadziej niż co cztery lata i we współpracy z operatorami systemów ciepłowniczych i chłodniczych na odpowiednich obszarach, potencjał systemów ciepłowniczych i chłodniczych pod względem zapewnienia usługi bilansującej i innych usług systemowych, w tym odpowiedzi odbioru i magazynowania energii cieplnej pochodzącej z nadwyżek energii elektrycznej ze źródeł odnawialnych oraz oceniają, czy wykorzystanie zidentyfikowanego potencjału byłoby bardziej efektywne pod względem zasobów i kosztów niż rozwiązania alternatywne. W ocenie tej rozważa się w pierwszej kolejności alternatywy dla rozwoju sieci zgodnie z zasadą „efektywność energetyczna przede wszystkim”. |
Państwa członkowskie zapewniają, aby operatorzy systemów przesyłu i dystrybucji energii elektrycznej należycie uwzględniali wyniki oceny wymaganej na podstawie akapitu pierwszego podczas planowania sieci, inwestycji w sieć i rozwoju infrastruktury na swoich odpowiednich terytoriach. |
Państwa członkowskie zapewniają, aby operatorzy systemów przesyłu i dystrybucji energii elektrycznej należycie uwzględniali wyniki oceny wymaganej na podstawie akapitu pierwszego podczas planowania sieci, inwestycji w sieć i rozwoju infrastruktury na swoich odpowiednich terytoriach. |
Państwa członkowskie ułatwiają koordynację między operatorami systemów ciepłowniczych i chłodniczych a operatorami systemu przesyłu i dystrybucji energii elektrycznej w celu zapewnienia, aby usługi bilansujące, magazynowania i inne usługi w zakresie elastyczności, takie jak odpowiedź odbioru, świadczone przez operatorów systemów ciepłowniczych i grzewczych, można było świadczyć na rynkach energii elektrycznej tych państw. |
Państwa członkowskie ułatwiają koordynację między operatorami systemów ciepłowniczych i chłodniczych a operatorami systemu przesyłu i dystrybucji energii elektrycznej w celu zapewnienia, aby usługi bilansujące, magazynowania i inne usługi w zakresie elastyczności, takie jak odpowiedź odbioru, świadczone przez operatorów systemów ciepłowniczych i grzewczych, można było świadczyć na rynkach energii elektrycznej tych państw. |
Państwa członkowskie mogą rozszerzyć wymogi w zakresie oceny i koordynacji określone w akapicie pierwszym i trzecim na operatorów systemu przesyłu i dystrybucji gazu, w tym sieci wodorowych i innych sieci energetycznych. |
Państwa członkowskie mogą rozszerzyć wymogi w zakresie oceny i koordynacji określone w akapicie pierwszym i trzecim na operatorów systemu przesyłu i dystrybucji gazu, w tym sieci wodorowych i innych sieci energetycznych. Państwa członkowskie, w skoordynowanej współpracy z regionami i miastami, ułatwią wdrożenie tych ram oraz ich późniejsze funkcjonowanie. |
Uzasadnienie
Poziomy lokalny i regionalny powinny brać udział w całym procesie w celu sprawnego wdrożenia dyrektywy.
Poprawka 34
Wniosek dotyczący dyrektywy
Artykuł 1 pkt 14 ust. 2
Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską |
Poprawka KR-u |
Państwa członkowskie ustanawiają mechanizm umożliwiający dostawcom paliwa na ich terytorium wymianę jednostek z tytułu dostarczania energii odnawialnej do sektora transportu. Podmioty gospodarcze, które dostarczają odnawialną energię elektryczną do pojazdów elektrycznych za pośrednictwem publicznych stacji ładowania, otrzymują jednostki emisji niezależnie od tego, czy podmioty te podlegają obowiązkowi nałożonemu przez państwo członkowskie na dostawców paliwa, i mogą sprzedawać te jednostki dostawcom paliwa, którym zezwala się na wykorzystanie jednostek do wypełnienia obowiązku określonego w ust. 1 akapit pierwszy.”; |
Państwa członkowskie ustanawiają mechanizm umożliwiający dostawcom paliwa na ich terytorium wymianę jednostek z tytułu dostarczania energii odnawialnej i wodoru niskoemisyjnego, z oddzielnym mechanizmem dla wodoru, do sektora transportu. Podmioty gospodarcze, które dostarczają odnawialną energię elektryczną do pojazdów elektrycznych za pośrednictwem publicznych stacji ładowania, energię odnawialną, wodór niskoemisyjny lub paliwa odnawialne pochodzenia niebiologicznego oparte na wodorze otrzymują jednostki emisji niezależnie od tego, czy podmioty te podlegają obowiązkowi nałożonemu przez państwo członkowskie na dostawców paliwa, i mogą sprzedawać te jednostki dostawcom paliwa, którym zezwala się na wykorzystanie jednostek do wypełnienia obowiązku określonego w ust. 1 akapit pierwszy.”; |
Uzasadnienie
Należy wziąć pod uwagę przyśpieszony rozwój nowych odnawialnych źródeł energii.
Poprawka 35
Wniosek dotyczący dyrektywy
Artykuł 1 pkt 16 lit. b) lit. a)
Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską |
Poprawka KR-u |
||||
|
|
Uzasadnienie
Dostosowanie w związku z dodaniem wodoru niskoemisyjnego.
Poprawka 36
Wniosek dotyczący dyrektywy
Artykuł 1 pkt 16 lit. b) lit. d)
Dyrektywa (UE) 2018/2001
Artykuł 27 ust. 1 lit. d)
Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską |
Poprawka KR-u |
||||
|
|
Uzasadnienie
Nie wymaga uzasadnienia.
Poprawka 37
Wniosek dotyczący dyrektywy
Artykuł 1 pkt 16 lit. d)
Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską |
Poprawka KR-u |
||||||||||||
|
|
||||||||||||
|
|
||||||||||||
|
|
||||||||||||
|
|
Uzasadnienie
Zasady dodatkowości i korelacji komplikują i tak już trudne uzasadnienie biznesowe elektrolizy i zwiększania skali produkcji zielonego wodoru. Wsparcie publiczne dla produkcji zielonego wodoru powinno być również możliwe w ramach umowy z istniejącą farmą słoneczną lub wiatrową, na przykład poprzez gwarancje pochodzenia.
Poprawka 38
Wniosek dotyczący dyrektywy
Artykuł 1 pkt 18 lit. a)
Dyrektywa (UE) 2018/2001
Artykuł 29 ust. 1
Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską |
Poprawka KR-u |
||||||||||||
w art. 29 wprowadza się następujące zmiany: |
w art. 29 wprowadza się następujące zmiany: |
||||||||||||
|
|
||||||||||||
|
|
||||||||||||
|
|
||||||||||||
|
|
||||||||||||
|
|
||||||||||||
|
|
Uzasadnienie
Poprawka ma na celu przywrócenie części tekstu obecnie obowiązującej dyrektywy (UE) 2018/2001, która została przyjęta zaledwie trzy lata temu (i nie została jeszcze transponowana przez wszystkie państwa członkowskie).
Niestabilne przepisy skutkowałyby ograniczeniem inwestycji i utrudniały rozwój rynku.
Poprawka 39
Wniosek dotyczący dyrektywy
Artykuł 1 pkt 18 lit. e) i f)
Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską |
Poprawka KR-u |
||||||||
|
|
||||||||
|
|
Uzasadnienie
Długoterminowe badania polowe w nordyckiej gospodarce leśnej pokazują, że częściowe zbiory pniaków i korzeni są możliwe bez szkody dla różnorodności biologicznej. W strategiach gospodarki leśnej w kontekście konsekwencji ekologicznych należy brać pod uwagę warunki lokalne i regionalne.
Poprawka 40
Wniosek dotyczący dyrektywy
Artykuł 1 pkt 18 lit. g)
Dyrektywa (UE) 2018/2001
Artykuł 29 ust. 10
Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską |
Poprawka KR-u |
||||
|
|
Uzasadnienie
Przepisy dyrektywy w sprawie energii odnawialnej mają zastosowanie do instalacji, które zaczną funkcjonować przed 31 grudnia 2025 r.
Wprowadzenie nowych, surowszych kryteriów dla istniejących instalacji (z mocą wsteczną) naruszyłoby stabilność ram prawnych i zachwiało rozwojem inwestycji. Miałoby to szczególnie negatywny wpływ na obszary wiejskie.
Poprawka 41
Wniosek dotyczący dyrektywy
Artykuł 1 pkt 19
Dyrektywa (UE) 2018/2001
Artykuł 29a ustęp 2
Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską |
Poprawka KR-u |
Energię z pochodzących z recyklingu paliw węglowych można zaliczyć na poczet celu dotyczącego redukcji emisji gazów cieplarnianych, o której mowa w art. 25 ust. 1 akapit pierwszy lit. a) , wyłącznie w przypadku, gdy ograniczenie emisji gazów cieplarnianych wynikające z wykorzystywania tych paliw wynosi co najmniej 70 %. |
Energię z pochodzących z recyklingu paliw węglowych i wodoru niskoemisyjnego można zaliczyć na poczet celów, o których mowa w art. art. 15a ust. 1, art. 22a ust. 1, art. 23 ust. 1, art. 24 ust. 4 i art. 25 ust. 1, wyłącznie w przypadku, gdy ograniczenie emisji gazów cieplarnianych wynikające z wykorzystywania tych paliw wynosi co najmniej 70 %. |
Uzasadnienie
Komisja Europejska kładzie silny akcent na wychwytywanie i utylizację dwutlenku węgla (CCU) jako istotne elementy dekarbonizacji przemysłu i powinna zatem stworzyć rynek dla pochodzącego z tej technologii paliwa.
Poprawka 42
Wniosek dotyczący dyrektywy
Artykuł 1 pkt 22
Dyrektywa (UE) 2018/2001
Artykuł 31 – ustępy 2, 3 i 4
Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską |
Poprawka KR-u |
1. Komisja zapewnia utworzenie unijnej bazy danych celem umożliwienia śledzenia ciekłych i gazowych paliw odnawialnych oraz pochodzących z recyklingu paliw węglowych. |
1. Komisja zapewnia utworzenie unijnej bazy danych celem umożliwienia śledzenia ciekłych i gazowych paliw odnawialnych oraz pochodzących z recyklingu paliw węglowych. |
2. Państwa członkowskie wymagają, aby odpowiednie podmioty gospodarcze w sposób terminowy wprowadzały do tej bazy danych dokładne informacje o przeprowadzonych transakcjach oraz o właściwościach paliw będących przedmiotem tych transakcji, w tym o emisjach gazów cieplarnianych w całym cyklu życia tych paliw, począwszy od miejsca produkcji do momentu zużycia ich w Unii. W bazie danych umieszcza się również informacje o tym, czy udzielono wsparcia na produkcję określonej partii paliwa, a jeżeli tak, to informacje dotyczące rodzaju tego systemu wsparcia. |
2. Państwa członkowskie wymagają, aby odpowiednie podmioty gospodarcze w sposób terminowy wprowadzały do tej bazy danych dokładne informacje o przeprowadzonych transakcjach oraz o właściwościach paliw będących przedmiotem tych transakcji, w tym o surowcach i ich pochodzeniu, emisjach gazów cieplarnianych w całym cyklu życia tych paliw, począwszy od miejsca produkcji do momentu zużycia ich w Unii. W bazie danych umieszcza się również informacje o tym, czy udzielono wsparcia na produkcję określonej partii paliwa, a jeżeli tak, to informacje dotyczące rodzaju tego systemu wsparcia. |
W stosownych przypadkach, aby poprawić identyfikowalność danych w całym łańcuchu dostaw, Komisja jest uprawniona do przyjęcia aktów delegowanych zgodnie z art. 35 w celu dalszego rozszerzenia zakresu informacji, które mają się znaleźć w unijnej bazie danych, aby uwzględnić odpowiednie dane dotyczące miejsca produkcji lub gromadzenia surowca wykorzystywanego do produkcji paliwa. |
W stosownych przypadkach, aby poprawić identyfikowalność danych w całym łańcuchu dostaw, Komisja jest uprawniona do przyjęcia aktów delegowanych zgodnie z art. 35 wyłącznie w absolutnie wyjątkowych przypadkach w celu dalszego rozszerzenia zakresu informacji, które mają się znaleźć w unijnej bazie danych, aby uwzględnić odpowiednie dane dotyczące miejsca produkcji lub gromadzenia surowca wykorzystywanego do produkcji paliwa. |
Państwo członkowskie wymagają od dostawców paliw wprowadzania do unijnej bazy danych informacji niezbędnych do weryfikacji zgodności z wymogami określonymi w art. 25 ust. 1 akapit pierwszy. |
Państwo członkowskie wymagają od dostawców paliw wprowadzania do unijnej bazy danych informacji niezbędnych do weryfikacji zgodności z wymogami określonymi w art. 25 ust. 1 akapit pierwszy. |
3. Państwa członkowskie mają dostęp do unijnej bazy danych do celów monitorowania i weryfikacji danych. |
3. Państwa członkowskie i władze regionalne mają dostęp do unijnej bazy danych do celów monitorowania i weryfikacji danych. |
4. Jeżeli w odniesieniu do produkcji danej partii gazów odnawialnych wydano gwarancje pochodzenia, państwa członkowskie zapewniają, aby te gwarancje pochodzenia zostały anulowane, zanim dana partia gazów odnawialnych będzie mogła zostać zarejestrowana w bazie danych. |
4. Jeżeli w odniesieniu do produkcji danej partii gazów odnawialnych wydano gwarancje pochodzenia, państwa członkowskie zapewniają, aby te gwarancje pochodzenia zostały anulowane, zanim dana partia gazów odnawialnych będzie mogła zostać zarejestrowana w bazie danych. |
5. Państwa członkowskie zapewniają weryfikację dokładności i kompletności informacji wprowadzanych przez podmioty gospodarcze do bazy danych, na przykład poprzez stosowanie dobrowolnych systemów lub krajowych systemów. |
5. Państwa członkowskie zapewniają weryfikację dokładności i kompletności informacji wprowadzanych przez podmioty gospodarcze do bazy danych, na przykład poprzez stosowanie dobrowolnych systemów lub krajowych systemów. |
W celu weryfikacji danych dobrowolne systemy lub krajowe systemy uznane przez Komisję zgodnie z art. 30 ust. 4, 5 i 6 mogą wykorzystywać systemy informatyczne osób trzecich w roli pośredników zajmujących się gromadzeniem danych, pod warunkiem że Komisja została powiadomiona o takim wykorzystaniu.”; |
W celu weryfikacji danych dobrowolne systemy lub krajowe systemy uznane przez Komisję zgodnie z art. 30 ust. 4, 5 i 6 mogą wykorzystywać systemy informatyczne osób trzecich w roli pośredników zajmujących się gromadzeniem danych, pod warunkiem że Komisja została powiadomiona o takim wykorzystaniu. |
|
6. Unijna baza danych będzie gromadzić dane na szczeblu regionalnym i będzie w stanie prezentować je dla szczebla regionalnego.”; |
Uzasadnienie
Stopień szczegółowości danych może poprawić śledzenie i zrozumienie przepływu ciekłych i gazowych paliw odnawialnych i pochodzących z recyklingu paliw węglowych. Akty delegowane mogą być wydawane wyłącznie w wyjątkowych przypadkach i z należytym poszanowaniem zasady pomocniczości.
Poprawka 43
Wniosek dotyczący dyrektywy
Artykuł 3 ust. 2 lit. b)
Zmiany w dyrektywie 98/70/WE
Artykuł 2
Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską |
Poprawka KR-u |
||||||||||||||
|
|
II. ZALECENIA POLITYCZNE
EUROPEJSKI KOMITET REGIONÓW (KR),
1. |
Podkreśla, że w następstwie dokonanej przez Rosję inwazji na Ukrainę potrzeba pilnej transformacji w kierunku czystej energii i zapewnienia bezpieczeństwa dostaw energii jest większa i bardziej ewidentna niż kiedykolwiek wcześniej. |
2. |
Z zadowoleniem przyjmuje proponowane zmiany w dyrektywie w sprawie odnawialnych źródeł energii, które wynikają z ogólnych zamierzeń UE, by do 2050 r. w Europie osiągnąć neutralność klimatyczną. |
3. |
Popiera zwiększenie celu w zakresie energii ze źródeł odnawialnych na 2030 r. oraz to, że oczekuje się wkładu wszystkich sektorów w jego osiągnięcie. Podkreśla, że masowy i szybki rozwój energii ze źródeł odnawialnych w połączeniu ze zwiększoną suwerennością i efektywnością energetyczną odgrywa zasadniczą rolę w realizacji celów UE dotyczących klimatu oraz w zwiększeniu dostępności cenowej i bezpieczeństwa dostaw w systemie energetycznym UE. |
4. |
Opowiada się jednak za elastycznym i zrównoważonym podejściem do celów w zakresie energii ze źródeł odnawialnych, które sprzyja stałemu rozwojowi technologii i daje pewność inwestorom, przy jednoczesnym utrzymaniu konkurencyjności UE i zagwarantowaniu trwałej i sprawiedliwej transformacji. |
5. |
Podkreśla, że dla osiągnięcia zerowych emisji netto do 2050 r. w sposób najbardziej zrównoważony i najefektywniejszy pod względem kosztów zasadnicze znaczenie ma zadbanie o spójność między tekstami prawnymi proponowanymi w ramach pakietu „Gotowi na 55” oraz utrzymanie stosowania zasady „efektywność energetyczna przede wszystkim” i neutralności technologicznej. |
6. |
Nalega, aby państwa członkowskie transponowały dyrektywę w sprawie odnawialnych źródeł energii zgodnie z przyświecającą jej wizją. |
Pomocniczość i ocena skutków
7. |
Z zadowoleniem przyjmuje uwzględnienie tabeli oceny zgodności z zasadą pomocniczości dołączonej do wniosków, tak jak proponował KR, a jednocześnie zgadza się z komentarzami Rady ds. Kontroli Regulacyjnej, przedstawionymi jeszcze przed publikacją wniosku, w szczególności odnośnie do potrzeby systematycznego zajmowania się kwestiami dotyczącymi pomocniczości i proporcjonalności oraz konieczności lepszego prezentowania wpływu, jaki proponowane środki będą miały w państwach członkowskich i regionach, w tym pod kątem kryteriów zrównoważonego rozwoju w zakresie bioenergii. |
8. |
Zwraca uwagę, że kompetencje władz lokalnych i regionalnych nie są takie same w całej UE i dlatego decyzje powinny być podejmowane na tym szczeblu sprawowania rządów, który zapewni najskuteczniejsze rozwiązanie. Jest zaangażowany w monitorowanie wdrażania zasad pomocniczości i proporcjonalności, jak również terytorialnego wpływu proponowanych aktów prawnych, aby zadbać o udaną oraz jak najbardziej zrównoważoną i efektywną pod względem kosztów realizację celów klimatycznych. |
9. |
Ponownie podkreśla, że dla Unii duże znaczenie ma uwzględnienie istniejących dysproporcji regionalnych i specyfiki każdego regionu oraz wspieranie opłacalnych i zasobooszczędnych rozwiązań, przy jednoczesnym zapewnieniu, by koszty energii utrzymały się na poziomie przystępnym dla obywateli i firm. |
10. |
Podkreśla, że produkcja energii ze źródeł odnawialnych często ma miejsce na poziomie lokalnym i regionalnym oraz zależy od regionalnych MŚP. Wzywa więc państwa członkowskie do pełnego włączenia organów lokalnych i regionalnych w określanie i wdrażanie krajowych środków z zakresu polityki na rzecz klimatu, na przykład poprzez wkłady ustalane na szczeblu regionalnym i lokalnym jako uzupełnienie ustalonych na poziomie krajowym wkładów przewidzianych w porozumieniu paryskim. |
Społeczności energetyczne działające w zakresie energii odnawialnej
11. |
Wyraża ubolewanie, że nie zdecydowano się na zmianę artykułu dotyczącego społeczności energetycznych działających w zakresie energii odnawialnej pod kątem wniosków wyciągniętych z obecnej transpozycji oraz że nie ma nowych przepisów mających ułatwić wydawanie zezwoleń, ograniczyć przeszkody administracyjne i inne utrudnienia w dostępie do sieci oraz mających usprawnić wdrażanie technologii takich jak technologie energii słonecznej termicznej, energii fotowoltaicznej, wodnej, wiatrowej i geotermalnej. |
12. |
Podkreśla, że należy w pełni uwzględnić i wykorzystać wkład prosumentów, społeczności energetycznych działających w zakresie energii ze źródeł odnawialnych oraz wkład nowych technologii, takich jak magazynowanie energii, odpowiedź odbioru, mikrosieci (ewentualnie transgraniczne), elektromobilność. |
13. |
Akcentuje znaczenie sieci elektroenergetycznej niskiego i średniego napięcia, w której należy stworzyć niezbędną infrastrukturę dla wielu nowych, zdecentralizowanych producentów dostarczających energię elektryczną do systemu. Zwraca uwagę, że istnieje również potrzeba podłączenia nowych małych producentów do sieci niskiego i średniego napięcia. Wzywa Komisję do stworzenia ram dla łączenia kilku mniejszych projektów, aby umożliwić im spełnienie kryteriów określonych w obowiązujących przepisach. Elastyczność w tym względzie ma duże znaczenie dla władz lokalnych i regionalnych i pozwala im opracowywać pewne zagregowane projekty i potencjalnie otrzymywać finansowanie tych działań. |
14. |
Zwraca uwagę, że systemy magazynowania na poziomie społeczności okazują się bezpieczniejsze w działaniu i wymagają niższych inwestycji w porównaniu z systemami magazynowania do użytku domowego. |
Współpraca transgraniczna
15. |
Z zadowoleniem przyjmuje propozycje wzmocnienia współpracy między państwami członkowskimi oraz wspierania współpracy regionalnej i lokalnej w zakresie odnawialnych źródeł energii w celu poprawy synergii na rynku energii. Podkreśla zarazem istotną rolę regionów w zwiększaniu produkcji morskiej energii wiatrowej i energii oceanicznej. |
16. |
Ponownie zwraca uwagę na znaczenie promowania i wspierania projektów współpracy transgranicznej (takich jak projekty będące przedmiotem wspólnego zainteresowania) władz lokalnych i regionalnych, aby zadbać o stworzenie opłacalnych, zintegrowanych, zdekarbonizowanych i zdecentralizowanych systemów energetycznych. W tym kontekście podkreśla również znaczenie połączeń międzysystemowych dla stabilizacji sieci w świetle zmienności odnawialnych źródeł energii i presji środowiskowej spowodowanej zmianą klimatu, która wpływa na funkcjonowanie infrastruktury elektroenergetycznej. |
17. |
Podkreśla potrzebę zapewnienia pomocy finansowej i technicznej władzom lokalnym i regionalnym, aby poprawić ich możliwości w zakresie przyciągania i uruchamiania inwestycji. |
Bioenergia
18. |
Uważa, że zrównoważona produkcja biomasy jest niezbędna do zapewnienia ochrony środowiska i różnorodności biologicznej. Zauważa jednak, że wprowadzenie nowych i bardziej rygorystycznych kryteriów odnośnie do wszystkich istniejących już działających na małą skalę instalacji wykorzystujących biomasę i generujących ciepło i energię elektryczną podważyłoby stabilność ram prawnych i miałoby duży negatywny wpływ społeczny na konsumentów podatnych na zagrożenia, zwłaszcza na obszarach wiejskich, a także na przedsiębiorstwa, których działających już instalacji i planowanych inwestycji nie można ignorować. |
19. |
Wskazuje, że obniżenie wymogów w zakresie sprawozdawczości z 20 MW do 5 MW spowodowałoby znaczne obciążenie administracyjne dla wielu elektrowni średniej wielkości. Domaga się, by utrzymać obecne kryteria zrównoważonego rozwoju określone w dyrektywie w sprawie odnawialnych źródeł energii oraz przepisy krajowe, aby uwzględniać zróżnicowane warunki krajowe i regionalne. Nowe wymogi należy wprowadzać tylko wtedy, gdy ocena pokaże, że obecne wymogi powodują ryzyko środowiskowe uzasadniające bardziej rygorystyczne podejście. |
20. |
Wzywa do uwolnienia potencjału produkcji biometanu w Europie jako sposobu na pilną dywersyfikację i zmniejszenie zależności UE od rosyjskiego gazu przy jednoczesnym zwiększeniu ambicji w zakresie celów klimatycznych. Popiera cel polegający na wyprodukowaniu w UE do 2030 r. 35 mld metrów sześciennych biometanu, zgodnie z propozycją zawartą w planie REPowerEU. |
Gospodarka o obiegu zamkniętym i efektywne gospodarowanie zasobami
21. |
Wyraża ubolewanie, że nie wspomniano o ekologicznych przetargach publicznych ani o przetargach o obiegu zamkniętym, jako narzędziach w rękach administracji publicznej, aby promować energie odnawialne w towarach i usługach związanych z energetyką. |
22. |
Podkreśla, że na drodze do osiągnięcia większej zasobooszczędności w zrównoważony i przyjazny dla środowiska sposób paliwa odnawialne i pochodzące z recyklingu paliwa węglowe mogą w perspektywie krótkoterminowej, jeżeli są stosowane kryteria zrównoważonego rozwoju, być paliwem przejściowym i przyczyniać się do dekarbonizacji gospodarki, szczególnie sektora transportu. |
23. |
Opowiada się za skoordynowanym działaniem producentów pojazdów napędzanych paliwami alternatywnymi, producentów paliw alternatywnych i dostawców infrastruktury tankowania, aby zapewnić dekarbonizację sektora transportu. |
Ogrzewanie i chłodzenie
24. |
Wzywa do przestrzegania zasady pomocniczości w odniesieniu do organizacji systemów ogrzewania i chłodzenia. |
25. |
Popiera cel, jakim jest zwiększenie udziału odnawialnych źródeł energii i ciepła odpadowego w sektorze ogrzewania i chłodzenia, a także w systemach ciepłowniczych i chłodniczych. Dostrzega jednak potrzebę przeformułowania celów, aby na równych zasadach łączyć ciepło odpadowe i energię ze źródeł odnawialnych, zamiast określać odrębne cele. Odzyskiwanie ciepła odpadowego z przemysłu, ośrodków przetwarzania danych itp. powinno być preferowaną działalnością, jeżeli jest możliwe, i nie powinno być dyskryminowane w celu osiągnięcia określonego udziału energii ze źródeł odnawialnych. |
26. |
Stwierdza, że doskonalenie zawodowe w ramach szkoleń dla instalatorów i projektantów w zakresie wykorzystujących odnawialne źródła energii technologii ogrzewania, chłodzenia i magazynowania powinno być zapewniane przez właściwe organy w państwach członkowskich. W ramach planu „RePower EU” należy podjąć ukierunkowane działania w ścisłej współpracy z władzami krajowymi, regionalnymi i lokalnymi oraz zgodnie z zasadą pomocniczości. |
Ubóstwo energetyczne
27. |
Ubolewa, że nie promuje się korzystania z energii ze źródeł odnawialnych jako narzędzia zwalczania ubóstwa energetycznego w przypadku znajdujących się w trudnej sytuacji gospodarstw domowych, mikroprzedsiębiorstw i małych przedsiębiorstw oraz osób korzystających z mobilności. |
28. |
Podkreśla, że strategia UE mająca na celu dywersyfikację dostaw energii z paliw kopalnych wydaje się niewystarczająca. Wzywa UE i państwa członkowskie do zwiększenia inwestycji w energię ze źródeł odnawialnych i podkreśla znaczenie lokalnej produkcji energii ze źródeł odnawialnych jako sposobu na zmniejszenie zależności od państw trzecich w zakresie importu paliw kopalnych po wysokich i niestabilnych cenach zgodnie z filozofią REPowerEU. |
29. |
Apeluje o spójny zestaw środków i inwestycji opartych na wspólnych dużych wysiłkach podejmowanych na wszystkich szczeblach w celu wyeliminowania ubóstwa energetycznego i ubóstwa w zakresie mobilności na drodze do stworzenia kontynentu neutralnego dla klimatu do 2050 r. w oparciu o istniejące inicjatywy takie jak Porozumienie Burmistrzów i Centrum Doradztwa ds. Ubóstwa Energetycznego. |
Wodór i ekologiczne molekuły
30. |
Zaznacza kluczową rolę ekologicznych molekuł i innych nowych zrównoważonych nośników w transformacji energetycznej oraz przyjmuje z zadowoleniem dalsze gromadzenie dowodów naukowych na temat tej ich roli. |
31. |
Podkreśla znaczenie wodoru odnawialnego w sektorach, w których wodór jest wykorzystywany jako surowiec lub w których środki z zakresu efektywności energetycznej i bezpośrednia elektryfikacja nie stanowią sensownego rozwiązania, przy czym stwarza on ogromne możliwości w zakresie innowacji, tworzenia wartości i zatrudnienia w wielu europejskich regionach. |
32. |
Zauważa, że w perspektywie krótkoterminowej import znacznej części wodoru odnawialnego nadal będzie potrzebny, aby zrekompensować ograniczoną produkcję w UE. |
33. |
Podkreśla, że wymogi zaproponowane w przeglądzie dyrektywy w sprawie odnawialnych źródeł energii odnośnie do wodoru odnawialnego i jego pochodnych (paliwa odnawialne pochodzenia niebiologicznego), zgodnie z postulatem zawartym w opinii KR-u „W kierunku planu działania na rzecz czystego wodoru” (CoR 549/2020) (5), są ważne dla wprowadzania na rynek wodoru odnawialnego w kontekście unijnej strategii w zakresie wodoru. Popiera zatem planowaną certyfikację wodoru odnawialnego, nowe cele cząstkowe dla paliw odnawialnych pochodzenia niebiologicznego w transporcie i przemyśle oraz proponowane etykietowanie produktów przemysłowych wytwarzanych z wykorzystaniem energii odnawialnej i paliw odnawialnych pochodzenia niebiologicznego, np. zielonej stali. |
34. |
Przypomina, że wodór odnawialny powinien być priorytetem, a wodór niskoemisyjny może być wykorzystywany do celów obniżania emisyjności jako rozwiązanie przejściowe w krótszej perspektywie, zanim wodór odnawialny będzie mógł sam odgrywać tę rolę. Wzywa zatem instytucje UE, państwa członkowskie i przemysł do zwiększenia mocy w zakresie energii elektrycznej ze źródeł odnawialnych i wodoru odnawialnego. |
35. |
Zwraca się do Komisji o ponowne rozważenie przyszłego aktu delegowanego w sprawie paliw odnawialnych pochodzenia niebiologicznego, wydawanego na podstawie dyrektywy (UE) 2018/2001, aby zapewnić jego dostosowanie do omawianego wniosku zmieniającego. |
Energia słoneczna
36. |
Z zadowoleniem przyjmuje zapowiedź planowanego uruchomienia strategii UE na rzecz energii słonecznej. Ta strategia powinna obejmować cele i konkretne środki służące przyspieszeniu rozwoju energii słonecznej, m.in. z myślą o wsparciu nowych wymogów określonych w art. 15a dyrektywy w sprawie odnawialnych źródeł energii, dotyczących włączenia energii ze źródeł odnawialnych do budynków i zwalczania ubóstwa energetycznego, a także powinna przyczynić się do stworzenia konkurencyjnego systemu energii słonecznej. |
Energia morska
37. |
Zdecydowanie popiera zaproponowany w dyrektywie w sprawie odnawialnych źródeł energii nowy wymóg dotyczący wspólnego sporządzania planów w zakresie energii morskiej, celów i środków planowania powiązanych zintegrowanych sieci w państwach członkowskich graniczących z basenami morskimi. Podkreśla, że dalszy rozwój energii morskiej wymaga szerszej harmonizacji ram prawnych na szczeblu UE, w szczególności w zakresie przetargów, przepisów dotyczących rynku, aspektów technicznych oraz bezpieczeństwa i higieny pracy, tak aby osiągnąć pożądaną współpracę między państwami członkowskimi i regionami. |
38. |
Z zadowoleniem przyjmuje niedawny pakiet Komisji Europejskiej dotyczący wodoru i gazu zdekarbonizowanego oraz przepisy promujące wykorzystanie istniejącej infrastruktury gazowej do przyjmowania innych ekologicznych cząsteczek jako mieszanek oraz modernizację istniejącej i dodawanie nowej infrastruktury gazowej do celów transportu wodoru. Popiera ramy inwestycyjne na rzecz rozwoju rynku wodoru odnawialnego oraz bezpiecznych dla środowiska i opłacalnych ekonomicznie projektów dotyczących wychwytywania, składowania i utylizacji dwutlenku węgla. |
39. |
Z uwagi na potencjalny wpływ omawianego rozporządzenia na władze lokalne i regionalne KR podkreśla, jak ważne jest, by współprawodawcy informowali go o wszelkich zmianach wprowadzanych w pierwotnym wniosku na każdym etapie procedury ustawodawczej, w tym w trakcie negocjacji trójstronnych, zgodnie z zasadą lojalnej współpracy, co pozwoli KR-owi na właściwe skorzystanie z jego prerogatyw traktatowych (art. 91 TFUE). |
Bruksela, dnia 28 kwietnia 2022 r.
Przewodniczący Europejskiego Komitetu Regionów
Apostolos TZITZIKOSTAS
(1) Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/2001 z dnia 11 grudnia 2018 r. w sprawie promowania stosowania energii ze źródeł odnawialnych (Dz.U. L 328 z 21.12.2018, s. 82).
(2) Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/2001 z dnia 11 grudnia 2018 r. w sprawie promowania stosowania energii ze źródeł odnawialnych (Dz.U. L 328 z 21.12.2018, s. 82).
(3) 2013/179/UE: Zalecenie Komisji z dnia 9 kwietnia 2013 r. w sprawie stosowania wspólnych metod pomiaru efektywności środowiskowej w cyklu życia produktów i organizacji oraz informowania o niej, Dz.U. L 124 z 4.5.2013, s. 1.
(4) 2013/179/UE: Zalecenie Komisji z dnia 9 kwietnia 2013 r. w sprawie stosowania wspólnych metod pomiaru efektywności środowiskowej w cyklu życia produktów i organizacji oraz informowania o niej, Dz.U. L 124 z 4.5.2013, s. 1.
5.8.2022 |
PL |
Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej |
C 301/221 |
Opinia Europejskiego Komitetu Regionów – Przegląd rozporządzeń dotyczących LULUCF i wspólnego wysiłku redukcyjnego
(2022/C 301/17)
|
I. ZALECANE POPRAWKI
Wniosek dotyczący rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady zmieniającego rozporządzenie (UE) 2018/841 w odniesieniu do zakresu stosowania, uproszczenia przepisów dotyczących zgodności, określenia celów państw członkowskich na 2030 r. i zobowiązania do zbiorowego osiągnięcia neutralności klimatycznej do 2035 r. w sektorze użytkowania gruntów, leśnictwa i rolnictwa oraz rozporządzenia (UE) 2018/1999 w odniesieniu do poprawy monitorowania, sprawozdawczości, śledzenia postępów i przeglądu –
COM(2021) 554
Poprawka 1
Motyw 7
Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską |
Poprawka KR-u |
||
|
Skreślono |
Uzasadnienie
Połączenie tych dwóch sektorów może przynieść efekty odwrotne do zamierzonych, być nieefektywne i niesprawiedliwe. Głównym celem UE powinna być redukcja emisji przy jednoczesnej optymalizacji potencjału sektora LULUCF w zakresie łagodzenia zmiany klimatu.
Poprawka 2
Motyw 8a (nowy)
Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską |
Poprawka KR-u |
||
|
|
Poprawka 3
Motyw 10
Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską |
Poprawka KR-u |
Aby zwiększyć pochłanianie gazów cieplarnianych, indywidualni rolnicy lub zarządcy lasów potrzebują bezpośredniej zachęty do magazynowania większej ilości dwutlenku węgla na swoich gruntach i w swoich lasach. […] […] Takie zachęty i modele biznesowe doprowadzą do skuteczniejszego łagodzenia zmiany klimatu w biogospodarce, w tym poprzez wykorzystanie trwałych pozyskanych produktów drzewnych, przy pełnym poszanowaniu zasad ekologicznych wspierających różnorodność biologiczną i gospodarkę o obiegu zamkniętym. W związku z tym oprócz pozyskanych produktów drzewnych należy wprowadzić nowe kategorie produktów akumulujących węgiel. Nowe modele biznesowe, praktyki rolnicze i gospodarowania gruntami mające na celu zwiększenie pochłaniania przyczyniają się do zrównoważonego rozwoju terytorialnego i wzrostu gospodarczego na obszarach wiejskich. […] |
Aby zwiększyć pochłanianie gazów cieplarnianych, indywidualni rolnicy lub zarządcy lasów potrzebują bezpośredniej zachęty do magazynowania większej ilości dwutlenku węgla na swoich gruntach, w swoich lasach i w produktach akumulujących węgiel . […] […] Takie zachęty i modele biznesowe doprowadzą do skuteczniejszego łagodzenia zmiany klimatu w biogospodarce, w tym poprzez wykorzystanie trwałych pozyskanych produktów drzewnych i zastępowanie materiałów wykorzystujących paliwa kopalne lub materiałów wysokoemisyjnych , przy pełnym poszanowaniu zasad ekologicznych wspierających różnorodność biologiczną i gospodarkę o obiegu zamkniętym. W związku z tym oprócz pozyskanych produktów drzewnych należy wprowadzić nowe kategorie wszystkich produktów akumulujących węgiel , w tym nowe innowacyjne rozwiązania i bioenergię wraz z wychwytywaniem i składowaniem dwutlenku węgla . Państwa członkowskie powinny również przedstawić szacunki dotyczące tego, jaki potencjał łagodzenia zmiany klimatu kryje się w zastępowaniu drewnem materiałów wykorzystujących paliwa kopalne lub wysokoemisyjnych. Nowe modele biznesowe , dalszy rozwój bioenergii z zastosowaniem technologii wychwytywania i składowania dwutlenku węgla, praktyki rolnicze i gospodarowania gruntami mające na celu zwiększenie pochłaniania , a także długoterminowe inwestycje w biogospodarkę przyczyniają się do zrównoważonego rozwoju terytorialnego i wzrostu gospodarczego na obszarach wiejskich. […] |
Uzasadnienie
Należy w pełni uwzględnić wpływ innowacyjnych bioproduktów na klimat. Konieczne jest przy tym wzięcie pod uwagę wszystkich stosownych kategorii, takich jak masa celulozowa, papier, tektura, płyty okleinowe, pilśniowe i wiórowe, belki, drewno kompozytowe, wyroby włókiennicze, materiały kompozytowe, lignina, chemikalia, biowęgiel i inne biogeniczne produkty węglowe.
Celem UE w zakresie klimatu jest osiągnięcie neutralności pod względem emisji dwutlenku węgla dzięki wyeliminowaniu zasadniczo emisji z paliw kopalnych do 2050 r. Środowiska akademickie i twórcy modeli (np. ONZ i IPPC) zgadzają się, że bez wprowadzania opartego na technologii pochłaniania dwutlenku węgla mało prawdopodobne jest, abyśmy byli w stanie osiągnąć cele porozumienia paryskiego. Wykorzystanie bioenergii wraz z wychwytywaniem i składowaniem dwutlenku węgla (BECCS) to proces pozyskiwania bioenergii z biomasy oraz wychwytywania i składowania dwutlenku węgla i tym samym usuwanie go z atmosfery.
Włączenie BECCS do rozporządzenia jest logicznym posunięciem, ponieważ emisje biogeniczne pochodzą ze źródeł odnawialnych uprawianych na lądzie. Stosowanie tych samych ram rozliczania do wszystkich produktów akumulujących węgiel, emisji i pochłaniania dwutlenku węgla w tym sektorze pomoże uniknąć podwójnego liczenia redukcji emisji.
Poprawka 4
Motyw 11a (nowy)
Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską |
Poprawka KR-u |
||
|
|
Uzasadnienie
Nadmierne ograniczenie możliwości aktywnej gospodarki leśnej sprawiłoby, że lasy stałyby się bardziej narażone na szkody, takie jak pożary i pojawy szkodników, a także zmniejszyłoby ich potencjał w zakresie długoterminowej sekwestracji dwutlenku węgla.
Poprawka 5
Artykuł 1 – akapit 1 – punkt 1
Rozporządzenie (UE) 2018/841
Artykuł 1 ustęp 1 lit. e)
Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską |
Poprawka KR-u |
||||
|
|
Uzasadnienie
KR jest zaniepokojony, że połączenie emisji z sektora użytkowania gruntów i z sektora rolnictwa innych niż CO2 może nadwątlić niezbędne postępy w sektorze rolnictwa, gdyż inne sektory takie jak sektor leśny mogłyby rekompensować jego trudności z obniżeniem emisji. Pochłanianie dwutlenku węgla w sektorze LULUCF odgrywa kluczową rolę w osiąganiu celów klimatycznych UE. Połączenie tych dwóch sektorów może przynieść efekty odwrotne do zamierzonych, być nieefektywne i niesprawiedliwe. Głównym celem UE powinno być ograniczenie emisji przy jednoczesnej optymalizacji potencjału sektora LULUCF w zakresie łagodzenia zmiany klimatu.
Poprawka 6
Artykuł 2 – akapit 2 – punkt 2
Rozporządzenie (UE) 2018/841
Artykuł 2 ustęp 2 – wprowadzenie
Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską |
Poprawka KR-u |
2. Niniejsze rozporządzenie ma zastosowanie do emisji i pochłaniania gazów cieplarnianych wymienionych w sekcji A załącznika I, zgłoszonych zgodnie z art. 26 ust. 4 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/1999 i występujących na terytoriach państw członkowskich w okresie od 2026 r. do 2030 r. w którejkolwiek z następujących kategorii sprawozdawczych lub sektorów dotyczących gruntów: |
2. Niniejsze rozporządzenie ma zastosowanie do emisji i pochłaniania gazów cieplarnianych wymienionych w sekcji A załącznika I, zgłoszonych zgodnie z art. 26 ust. 4 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/1999 i występujących na terytoriach państw członkowskich począwszy od 2026 r. w którejkolwiek z następujących kategorii sprawozdawczych lub sektorów dotyczących gruntów: |
Uzasadnienie
KR jest zaniepokojony, że połączenie emisji z sektora użytkowania gruntów i z sektora rolnictwa innych niż CO2 może nadwątlić niezbędne postępy w sektorze rolnictwa, gdyż inne sektory takie jak sektor leśny mogłyby rekompensować jego trudności z obniżeniem emisji. Pochłanianie dwutlenku węgla w sektorze LULUCF odgrywa kluczową rolę w osiąganiu celów klimatycznych UE. Połączenie tych dwóch sektorów może przynieść efekty odwrotne do zamierzonych, być nieefektywne i niesprawiedliwe. Głównym celem UE powinna być redukcja emisji przy jednoczesnej optymalizacji potencjału sektora LULUCF w zakresie łagodzenia zmiany klimatu.
Poprawka 7
Artykuł 2 – akapit 2 – punkt 2
Rozporządzenie (UE) 2018/841
Artykuł 2 ustęp 3
Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską |
Poprawka KR-u |
||||||||||||||||||||
3. Niniejsze rozporządzenie ma również zastosowanie do emisji i pochłaniania gazów cieplarnianych wymienionych w sekcji A załącznika I, zgłoszonych zgodnie z art. 26 ust. 4 rozporządzenia (UE) 2018/1999 i występujących na terytoriach państw członkowskich w okresie od 2031 r. w którejkolwiek z kategorii gruntów wymienionych w ust. 2 lit. a)–j) i w którymkolwiek z następujących sektorów:
|
Skreślono |
Uzasadnienie
KR jest zaniepokojony, że połączenie emisji z sektora użytkowania gruntów i z sektora rolnictwa innych niż CO2 może nadwątlić niezbędne postępy w sektorze rolnictwa, gdyż inne sektory takie jak sektor leśny mogłyby rekompensować jego trudności z obniżeniem emisji. Pochłanianie dwutlenku węgla w sektorze LULUCF odgrywa kluczową rolę w osiąganiu celów klimatycznych UE. Połączenie tych dwóch sektorów może przynieść efekty odwrotne do zamierzonych, być nieefektywne i niesprawiedliwe. Głównym celem UE powinna być redukcja emisji przy jednoczesnej optymalizacji potencjału sektora LULUCF w zakresie łagodzenia zmiany klimatu.
Poprawka 8
Artykuł 1 – akapit 1 – punkt 3
Rozporządzenie (UE) 2018/841
Artykuł 4 ustęp 2
Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską |
Poprawka KR-u |
2. Unijny cel na 2030 r. w zakresie pochłaniania gazów cieplarnianych netto wynosi 310 mln ton ekwiwalentu CO2 jako suma celów państw członkowskich ustanowionych zgodnie z ust. 3 niniejszego artykułu i opiera się na średniej danych z wykazów gazów cieplarnianych za lata 2016, 2017 i 2018. |
2. Unijny cel na 2030 r. w zakresie pochłaniania gazów cieplarnianych netto wynosi 310 mln ton ekwiwalentu CO2 jako suma celów państw członkowskich ustanowionych zgodnie z ust. 3 niniejszego artykułu i opiera się na średniej danych z wykazów gazów cieplarnianych za lata 2016, 2017 i 2018. |
[…] |
[…] |
|
Do dnia 30 czerwca 2024 r. każde państwo członkowskie wniesie krajowy wkład w osiągnięcie wspomnianego w ust. 2 niniejszego artykułu celu na 2030 r. w zakresie pochłaniania gazów cieplarnianych netto, który jest wyższy niż docelowy poziom krajowy wyznaczony w załączniku IIa. Taki wkład może zostać uwzględniony w zintegrowanych krajowych planach w dziedzinie energii i klimatu przedłożonych zgodnie z art. 14 rozporządzenia (UE) 2018/1999. Wkład krajowy obejmuje informacje i cele dotyczące obniżenia emisji lub zwiększenia pochłaniania gazów cieplarnianych z gruntów uprawnych, użytków zielonych i terenów podmokłych odnośnie do danych zgłoszonych za lata 2016, 2017 i 2018. |
Uzasadnienie
KR popiera ambitny, sprawiedliwy i sprzyjający włączeniu społecznemu cel dotyczący sektora LULUCF, aby pomóc w osiągnięciu celów klimatycznych UE. Władze lokalne i regionalne mają świadomość skutków zmiany klimatu w terenie i popierają ambitne i sprawiedliwe działania w dziedzinie klimatu.
Poprawka 9
Artykuł 1 – akapit 1 – punkt 3
Rozporządzenie (UE) 2018/841
Artykuł 4 ustęp 3
Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską |
Poprawka KR-u |
3. […] Te trajektorie krajowe opierają się na średnich danych z wykazów gazów cieplarnianych za lata 2021, 2022 i 2023, zgłoszonych przez każde państwo członkowskie. Wartość pochłaniania netto w ilości 310 mln ton ekwiwalentu CO2 jako suma celów państw członkowskich określonych w załączniku IIa może podlegać korekcie technicznej ze względu na zmianę metodyki przez państwa członkowskie. Metodę określania korekty technicznej , którą należy dodać do celów państw członkowskich, określa się w tych aktach wykonawczych. […] |
3. […] Te trajektorie krajowe opierają się na średnich danych z wykazów gazów cieplarnianych za lata 2021, 2022 i 2023, zgłoszonych przez każde państwo członkowskie. Wartość docelowa dla państw członkowskich wyznaczona w załączniku IIa oraz pochłanianie netto w ilości 310 mln ton ekwiwalentu CO2 jako suma celów państw członkowskich określonych w załączniku IIa może podlegać korekcie technicznej ze względu na zmianę metodyki przez państwa członkowskie. Korekta techniczna , którą należy dodać do celu państwa członkowskiego, powinna odpowiadać wpływowi zmiany metodyki i źródeł danych na cele i zostać określona w tych aktach wykonawczych. […] |
Uzasadnienie
Ważne jest, aby państwa członkowskie nieustannie pracowały nad udoskonaleniem metodyki oraz aby te ulepszenia znalazły również odzwierciedlenie w ocenie celów, aby uniknąć nieproporcjonalnie niskich lub wysokich poziomów docelowych. Stałe opracowywanie metod dostarczania danych dotyczących działalności i udoskonalonych współczynników emisji jest zgodne z obecną praktyką sprawozdawczą. Należy zatem zachęcać państwa członkowskie do wykorzystywania nowych wyników badań krajowych, zaktualizowanych wytycznych IPCC i innych międzynarodowych opublikowanych badań.
Poprawka 10
Artykuł 1 – akapit 1 – punkt 3
Rozporządzenie (UE) 2018/841
Artykuł 4 ustęp 4
Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską |
Poprawka KR-u |
4. Ogólnounijne emisje gazów cieplarnianych w sektorach określonych w art. 2 ust. 3 lit. a)–j) mają na celu osiągnięcie poziomu zero netto do 2035 r., po czym Unia osiągnie ujemny bilans emisji. Unia i państwa członkowskie podejmują niezbędne środki, aby umożliwić wspólną realizację celu do 2035 r. Komisja przedstawia wnioski dotyczące wkładu każdego państwa członkowskiego w redukcję emisji netto do dnia 31 grudnia 2025 r. i na podstawie zintegrowanych planów krajowych w dziedzinie energii i klimatu przedłożonych przez każde państwo członkowskie zgodnie z art. 14 rozporządzenia (UE) 2018/1999 do dnia 30 czerwca 2024 r.”; |
Skreślono |
Uzasadnienie
KR jest zaniepokojony, że połączenie emisji z sektora użytkowania gruntów i z sektora rolnictwa innych niż CO2 może nadwątlić niezbędne postępy w sektorze rolnictwa, gdyż inne sektory takie jak sektor leśny mogłyby rekompensować jego trudności z obniżeniem emisji. Pochłanianie dwutlenku węgla w sektorze LULUCF odgrywa kluczową rolę w osiąganiu celów klimatycznych UE. Połączenie tych dwóch sektorów może przynieść efekty odwrotne do zamierzonych, być nieefektywne i niesprawiedliwe. Głównym celem UE powinna być redukcja emisji przy jednoczesnej optymalizacji potencjału sektora LULUCF w zakresie łagodzenia zmiany klimatu.
Poprawka 11
Artykuł 1 – akapit 1 – punkt 7 – litera b)
Rozporządzenie (UE) 2018/841
Artykuł 9 ustęp 2
Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską |
Poprawka KR-u |
ust. 2 otrzymuje brzmienie: „2. Komisja przyjmuje zgodnie z art. 16 akty delegowane w celu zmiany ust. 1 niniejszego artykułu i załącznika V przez dodanie nowych kategorii produktów akumulujących węgiel, obok pozyskanych produktów drzewnych, w których występuje efekt sekwestracji węgla, na podstawie wytycznych IPCC przyjętych przez Konferencję Stron UNFCCC lub Konferencję Stron służącą jako spotkanie stron porozumienia paryskiego i przy zapewnieniu integralności środowiskowej.”; |
ust. 2 otrzymuje brzmienie: „2. Komisja przyjmuje w niedalekiej przyszłości zgodnie z art. 16 akty delegowane w celu zmiany ust. 1 niniejszego artykułu i załącznika V przez dodanie nowych kategorii produktów akumulujących węgiel, w tym pozyskanych produktów drzewnych , bioenergii z wychwytywaniem i składowaniem dwutlenku węgla i innych odpowiednich kategorii bioproduktów , w których występuje efekt sekwestracji węgla, na podstawie wytycznych IPCC przyjętych przez Konferencję Stron UNFCCC lub Konferencję Stron służącą jako spotkanie stron porozumienia paryskiego i przy zapewnieniu integralności środowiskowej.”; |
Uzasadnienie
Należy w pełni uwzględnić wpływ innowacyjnych bioproduktów na klimat. Konieczne jest przy tym wzięcie pod uwagę wszystkich stosownych kategorii, takich jak masa celulozowa, papier, tektura, płyty okleinowe, pilśniowe i wiórowe, belki, drewno kompozytowe, wyroby włókiennicze, materiały kompozytowe, lignina, chemikalia, biowęgiel i inne biogeniczne produkty węglowe.
Poprawka 12
Artykuł 1 – akapit 1 – punkt 14
Rozporządzenie (UE) 2018/841
Artykuł 13c ustęp 1 podpunkt 2
Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską |
Poprawka KR-u |
Ilość równą wyrażonej w tonach ekwiwalentu CO2 ilości nadwyżki emisji netto gazów cieplarnianych, pomnożonej przez współczynnik 1,08 , dodaje się do wielkości emisji gazów cieplarnianych zgłoszonej przez to państwo członkowskie w następnym roku, zgodnie ze środkami przyjętymi na podstawie art. 15. |
Skreślono |
Uzasadnienie
KR jest zaniepokojony, że wymogi dotyczące sprawozdawczości rocznej mogą wpłynąć na poziom lokalny i regionalny, umożliwiając państwom członkowskim przeciwdziałanie nieprzewidzianym wahaniom rocznym za pomocą decyzji o szybkiej zmianie działań związanych z gospodarowaniem i użytkowaniem gruntów. Może to odbić się na zdolności szczebla lokalnego i regionalnego do rozwijania własnej biogospodarki.
Sektor LULUCF cechuje się naturalnymi wahaniami i niepewnością co do pomiaru przepływów dwutlenku węgla. Państwo członkowskie nie ma możliwości kontrolowania każdego roku przepływów dwutlenku węgla w rezerwuarach gruntowych. W związku z tym niemożliwe jest ustalanie rocznych celów i narzucanie co roku postępowania w sprawie uchybienia zobowiązaniom.
Poprawka 13
Artykuł 1 – akapit 1 – punkt 15
Rozporządzenie (UE) 2018/841
Artykuł 14 ustęp 1
Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską |
Poprawka KR-u |
||||
[…] |
[…] |
||||
Sprawozdanie dotyczące zgodności zawiera ocenę: |
Sprawozdanie dotyczące zgodności zawiera ocenę: |
||||
|
|
||||
|
|
||||
|
|
||||
|
|
||||
[…] |
[…] |
Uzasadnienie
Wsparcie wykorzystania wszystkich produktów leśnych przyspiesza przejście na biogospodarkę o obiegu zamkniętym, która zastępuje materiały oparte na paliwach kopalnych i emisje z tych paliw. Należy odnotować, że przewaga substytucyjna (tj. ograniczenie emisji związanych z wytwarzaniem produktów z materiałów drewnopochodnych w porównaniu z innymi funkcjonalnie równoważnymi materiałami i produktami) związana jest zarówno z trwałymi produktami drzewnymi, jak i produktami na bazie włókien.
Wniosek dotyczący rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady zmieniającego rozporządzenie (UE) 2018/842 w sprawie wiążących rocznych redukcji emisji gazów cieplarnianych przez państwa członkowskie od 2021 r. do 2030 r. przyczyniających się do działań na rzecz klimatu w celu wywiązania się z zobowiązań wynikających z porozumienia paryskiego
COM(2021) 555
Poprawka 14
Motyw 6a (nowy)
Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską |
Poprawka KR-u |
|
Osiągnięcie celu neutralności klimatycznej najpóźniej do 2050 r. może zostać zahamowane przez nadmierne zróżnicowanie w zakresie wspólnych wysiłków redukcyjnych państw członkowskich. W kontekście okresu 2021–2027 programowanie funduszy polityki spójności, a mianowicie Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Funduszu Spójności i Funduszu na rzecz Sprawiedliwej Transformacji, powinno przewidywać dostosowane programy, osie priorytetowe, strategie i plany terytorialne skierowane także na zwiększenie zdolności państw członkowskich w zakresie ograniczenia emisji gazów cieplarnianych w sektorach objętych rozporządzeniem 2018/842, a tym samym na przyczynienie się do lepszej konwergencji celów już w tym okresie programowania. |
Poprawka 15
Motyw 18a (nowy)
Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską |
Poprawka KR-u |
||
|
|
Poprawka 16
Artykuł 1 – ustęp 1 – punkt 3a (nowy)
Rozporządzenie (UE) 2018/842
Artykuł 4 ustęp 3 (nowy)
Tekst obecny |
Poprawka KR-u |
||
|
|
Uzasadnienie
Należy dopilnować, aby wszystkie sektory przyczyniały się do redukcji emisji gazów cieplarnianych.
Poprawka 17
Artykuł 1 – akapit 1 – punkt 3b (nowy)
Rozporządzenie (UE) 2018/842
Artykuł 5 ustęp 1 i 2
Tekst obecny |
Poprawka KR-u |
||
|
|
||
1. W odniesieniu do lat od 2021 r. do 2025 r., państwo członkowskie może pożyczyć maksymalnie 10 % swojego rocznego limitu emisji na następny rok. |
|
||
2. W odniesieniu do lat od 2026 r. do 2029 r., państwo członkowskie może pożyczyć maksymalnie 5 % swojego rocznego limitu emisji na następny rok. |
|
Uzasadnienie
Aby zapewnić wdrożenie rozporządzenia, wskazane jest ograniczenie elastyczności, tak aby krótkoterminowe ulgi uzyskane dzięki pożyczkom nie powodowały średnioterminowych problemów z wdrażaniem. Problemy te mogą dotknąć również władze lokalne i regionalne, które często nie uczestniczą bezpośrednio w podejmowaniu decyzji krajowych w sprawie elastyczności.
Poprawka 18
Artykuł 1 – akapit 1 – punkt 3c (nowy)
Rozporządzenie (UE) 2018/842
Artykuł 5 ustęp 4
Tekst obecny |
Poprawka KR-u |
||
|
|
||
4. Państwo członkowskie może przekazać innym państwom członkowskim do 5 % swojego rocznego limitu emisji na dany rok w odniesieniu do lat od 2021 r. do 2025 r. i do 10 % – w odniesieniu do lat od 2026 r. do 2030 r. Otrzymujące państwo członkowskie może wykorzystać tę ilość w celu zapewnienia zgodności na podstawie art. 9 na dany rok lub na kolejne lata do 2030 r. |
|
Uzasadnienie
Należy ograniczyć przekazywanie limitów, aby zapewnić skuteczne wdrożenie we wszystkich państwach członkowskich. Konieczne jest podkreślenie, że w obrębie państwa członkowskiego mogącego przekazać swój limit mogą istnieć dysproporcje regionalne. Przed rozważeniem przekazywania limitów do innych krajów należy wziąć pod uwagę wyzwania regionalne.
Poprawka 19
Artykuł 1 – akapit 1 – punkt 5a (nowy)
Rozporządzenie (UE) 2018/842
Artykuł 8
Tekst obecny |
Poprawka KR-u |
||
|
|
||
1. Jeżeli w corocznej ocenie na podstawie art. 21 rozporządzenia (UE) nr 525/2013 i przy uwzględnieniu planowanego wykorzystania elastyczności, o których mowa w art. 5, 6 i 7 niniejszego rozporządzenia, Komisja uzna, że dane państwo członkowskie nie czyni wystarczających postępów w wypełnianiu swoich obowiązków wynikających z art. 4 niniejszego rozporządzenia, dane państwo członkowskie w ciągu trzech miesięcy przekazuje Komisji plan działań korygujących, który obejmuje: |
1. Jeżeli w corocznej ocenie na podstawie art. 21 rozporządzenia (UE) nr 525/2013 i przy uwzględnieniu planowanego wykorzystania elastyczności, o których mowa w art. 5, 6 i 7 niniejszego rozporządzenia, Komisja uzna, że dane państwo członkowskie nie czyni wystarczających postępów w wypełnianiu swoich obowiązków wynikających z art. 4 niniejszego rozporządzenia, dane państwo członkowskie w ciągu trzech miesięcy przekazuje Komisji plan działań korygujących, który obejmuje: |
||
[…] |
[…] |
||
|
[…] |
||
2. Komisję w jej pracach mających na celu ocenę planów działań korygujących wspomaga zgodnie ze swoim rocznym programem pracy Europejska Agencja Środowiska. |
2. Komisję w jej pracach mających na celu ocenę planów działań korygujących wspomaga zgodnie ze swoim rocznym programem pracy Europejska Agencja Środowiska. |
||
3. Komisja może wydać opinię dotyczącą solidności planów działań korygujących przekazanych zgodnie z ust. 1 i w takim przypadku dokonuje tego w terminie czterech miesięcy od otrzymania tych planów. Zainteresowane państwo członkowskie w możliwie największym stopniu uwzględnia opinię Komisji i może odpowiednio zmienić swój plan działań korygujących. |
3. Komisja może wydać opinię dotyczącą solidności planów działań korygujących przekazanych zgodnie z ust. 1 i w takim przypadku dokonuje tego w terminie czterech miesięcy od otrzymania tych planów. Zainteresowane państwo członkowskie w możliwie największym stopniu uwzględnia opinię Komisji i może odpowiednio zmienić swój plan działań korygujących. Państwo członkowskie publikuje opinię Komisji i zapewnia jej rozpowszechnienie wśród władz lokalnych i regionalnych. 4. Państwo członkowskie zapewnia publikację planu środków korygujących i jego ewentualnych przeglądów i jego rozpowszechnienie wśród władz lokalnych i regionalnych. |
Uzasadnienie
Plany działania mające na celu zaradzenie problematycznym sytuacjom muszą obejmować środki dla szczebla regionalnego, jeżeli problemy regionalne są ich istotną przyczyną. Władze lokalne i regionalne muszą zostać powiadomione o planach działania, aby w pełni przyczynić się do realizacji polityki klimatycznej.
II. ZALECENIA POLITYCZNE
EUROPEJSKI KOMITET REGIONÓW (KR)
1. |
Zdaje sobie sprawę z niszczycielskich skutków zmiany klimatu dla społeczności lokalnych i dostrzega potrzebę podjęcia zdecydowanych działań w celu osiągnięcia niezbędnych celów klimatycznych UE. Popiera podjęte na wysokim szczeblu zobowiązanie dotyczące użytkowania gruntów, zmiany użytkowania gruntów i leśnictwa (LULUCF), ale ponownie podkreśla potrzebę elastyczności w osiąganiu celów. |
2. |
Jest zdania, że władze lokalne i regionalne bez wątpienia odgrywają decydującą rolę w sektorach objętych zakresem rozporządzenia w sprawie wspólnego wysiłku redukcyjnego (2) oraz rozporządzenia LULUCF (3), ponieważ rozporządzenia te wymagają uwzględnienia wymiaru terytorialnego. Są to dziedziny, w których władze lokalne i regionalne mogą podejmować działania z uwagi na swoje obowiązki i uprawnienia wynikające z prawa. |
3. |
Apeluje, by środki przewidziane w rozporządzeniu LULUCF były zgodne z celami strategii na rzecz bioróżnorodności i strategii UE w zakresie przystosowania się do zmiany klimatu. Aby osiągnąć cele klimatyczne, każde państwo członkowskie we współpracy z władzami lokalnymi i regionalnymi musi wdrożyć ramy prawne dotyczące lasów, które zapewnią równowagę między produkcją, różnorodnością biologiczną i ochroną. |
4. |
Podkreśla, że transformacja nie może odbywać się kosztem spójności terytorialnej i nie może zagrażać najsłabszym grupom i obszarom. Wszystkie państwa członkowskie i sektory gospodarki przyczyniają się do osiągnięcia celów redukcji emisji CO2, dążąc do zachowania równowagi między sprawiedliwością i solidarnością. W związku z tym uważa, że oceny oddziaływania terytorialnego obejmujące indywidualnych rolników i leśników mogłyby zapewnić jaśniejszy przegląd rzeczywistych kosztów i korzyści. |
5. |
Stanowczo sprzeciwia się temu, by we wniosku skupiano się na lasach jako pochłaniaczach dwutlenku węgla, pomijając fakt, że zapewniają one zrównoważone surowce, które zastępują alternatywne paliwa kopalne. Tym samym nie docenia się pełnego potencjału sektora leśnego w zakresie łagodzenia zmiany klimatu i rozwoju lokalnej i regionalnej biogospodarki. |
6. |
Zauważa, że do osiągnięcia celów w sektorze LULUCF konieczne jest ograniczenie odzysku energii z biomasy drzewnej. Należy dać pierwszeństwo kaskadowemu wykorzystywaniu, obejmującemu wielokrotne, optymalne wykorzystanie materiałów, zanim przejdzie się do wykorzystania w celach energetycznych. |
7. |
Zaznacza, że większe ambicje w sektorze LULUCF nie mogą zachęcać do przywozu spoza UE surowców o niepewnym pochodzeniu. Mogłoby to oznaczać, że środki przedsięwzięte w celu zwiększenia poziomu pochłaniania netto w sektorze LULUCF nie będą prowadzić do rzeczywistej poprawy globalnej sytuacji klimatycznej. Potrzebna jest szersza perspektywa systemowa, aby przyjąć całościowe podejście do tego, w jaki sposób sekwestracja dwutlenku węgla w lasach, wykorzystanie produktów leśnych i bioenergia pochodząca z lasu mogą przyczynić się do zmniejszenia wpływu na klimat. |
8. |
Podziela pogląd Komisji, że dążąc do długoterminowego celu neutralności klimatycznej, należy przeciwdziałać negatywnej tendencji do redukcji pochłaniacza dwutlenku węgla w UE. Aprobuje unijny cel dotyczący pochłaniania netto 310 mln ton ekwiwalentu CO2 do 2030 r. i proponuje ustanowienie dodatkowego krajowego wkładu w realizację celu netto na 2030 r., wyższego od celów krajowych wytyczonych w załączniku IIa, które mają być określane indywidualnie przez państwa członkowskie. Potencjał zwiększenia pochłaniania dwutlenku węgla netto i ograniczenia emisji gazów cieplarnianych w sektorze LULUCF w znacznym stopniu różni się między państwami członkowskimi. Zależy on od naturalnej zdolności produkcyjnej gleby oraz podziału całkowitej powierzchni gruntów na różne kategorie użytkowania. Sądzi, że większe ambicje powinny do 2030 r. osiągnąć poziom, który będzie zgodny z krajowymi ramami polityki klimatycznej państw członkowskich i umożliwić rozwój biogospodarki w każdym państwie członkowskim. |
9. |
Uważa, że wspólny sektor rolnictwa i leśnictwa może zmniejszyć presję na obniżenie emisji w sektorze rolnym oraz że kraje bogate w lasy pochłaniające netto dużo dwutlenku węgla będą rekompensować emisje w krajach, w których istnieje duży sektor rolny lub – ogólnie – występują wysokie emisje z paliw kopalnych. W każdym sektorze i kraju należy przedsięwziąć środki mające na celu łagodzenie zmiany klimatu w sposób odpowiadający ich specyfice. |
10. |
Zaznacza, że nie należy rozszerzać zakresu rozporządzenia LULUCF na monitorowanie i sprawozdawczość w innych obszarach polityki, które są uregulowane przez inne przepisy. Jakości raportowania w zakresie emisji gazów cieplarnianych w sektorze LULUCF nie poprawia propozycja Komisji, by sprawozdawczość dotycząca LULUCF zawierała informacje na temat ochrony węgla w glebach bogatych w węgiel, na obszarach cechujących się wysoką różnorodnością biologiczną, w zrekultywowanych glebach oraz w glebach zagrożonych zjawiskami katastrofalnymi. |
11. |
Podkreśla, że finansowanie ze strony państw członkowskich nie odbywa się kosztem regionów. Uznaje potrzebę informowania władz lokalnych i regionalnych o możliwościach finansowania działań w dziedzinie klimatu. |
12. |
Ostrzega przed ryzykiem nieskutecznego wdrożenia. Popiera planowany przegląd i konieczność uwzględnienia skutków pandemii COVID-19, lecz zaznacza, że niezbędne jest dopilnowanie, by podążano ścieżkami zaproponowanymi w rozporządzeniu ESR. |
13. |
Zachęca Komisję do opracowania metodologii, tak by władze lokalne i regionalne mogły ująć ilościowo swe wysiłki na rzecz zmniejszenia emisji w sposób zgodny z celami krajowymi i uniknąć nieproporcjonalnych zakłóceń. |
14. |
Podkreśla ryzyko wynikające z nadmiernej elastyczności, jeśli chodzi o pożyczanie z rocznych limitów i przenoszenie między państwami członkowskimi. Władze lokalne i regionalne potrzebują pewności, aby zaplanować politykę klimatyczną i gospodarczą. Warunki krajowe, które umożliwiają elastyczność na mocy rozporządzenia, mogą cechować się znacznymi dysproporcjami regionalnymi. |
15. |
Dostrzega potrzebę opracowania rozwiązań, zwłaszcza inicjatyw generujących dochody, dla regionów, które borykają się z trudnościami lub zastojem w toku niezbędnej transformacji ku gospodarce niskoemisyjnej. Podkreśla znaczenie zaangażowania władz lokalnych i regionalnych w wytyczanie ścieżek zrównoważonego rozwoju, które mogłyby ożywić gospodarkę tych regionów. |
16. |
Popiera zaostrzenie przepisów dotyczących planów działań korygujących i przejrzystości, co podkreśla wymiar regionalny i wymaga uściślenia, w jaki sposób radzić sobie z różnicami regionalnymi, propagując praktyczne rozwiązania problemów regionalnych. |
17. |
Podkreśla znaczenie kontroli zgodności i proponuje, by oceniono możliwość nakładania kar finansowych w przypadku nieprzestrzegania przepisów. Dochody z kar powinny być ponownie inwestowane w działania w dziedzinie klimatu i sprawiedliwą transformację, ze szczególnym uwzględnieniem wyzwań regionalnych. |
18. |
Proponuje, by zastanowiono się nad rezerwą bezpieczeństwa dla państw członkowskich o niskim PKB na mieszkańca. Przy wytyczaniu celów krajowych bierze się już pod uwagę PKB, którego zastosowanie jako jedynej wartości budzi wątpliwości, ponieważ nie uwzględnia pełnego obrazu sytuacji regionów i niekoniecznie wspiera zaspokajanie złożonych potrzeb rozwojowych danego obszaru. |
Bruksela, dnia 28 kwietnia 2022 r.
Przewodniczący Europejskiego Komitetu Regionów
Apostolos TZITZIKOSTAS
(1) Komunikat Komisji do Parlamentu Europejskiego, Rady Europejskiej, Rady, Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego, Komitetu Regionów i Europejskiego Banku Inwestycyjnego „Czysta planeta dla wszystkich – Europejska długoterminowa wizja strategiczna dobrze prosperującej, nowoczesnej, konkurencyjnej i neutralnej dla klimatu gospodarki”
(2) Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/842 z dnia 30 maja 2018 r. w sprawie wiążących rocznych redukcji emisji gazów cieplarnianych przez państwa członkowskie od 2021 r. do 2030 r. przyczyniających się do działań na rzecz klimatu w celu wywiązania się z zobowiązań wynikających z Porozumienia paryskiego oraz zmieniające rozporządzenie (UE) nr 525/2013 (Dz.U. L 156 z 19.6.2018, s. 26).
(3) Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/841 z dnia 30 maja 2018 r. w sprawie włączenia emisji i pochłaniania gazów cieplarnianych w wyniku działalności związanej z użytkowaniem gruntów, zmianą użytkowania gruntów i leśnictwem do ram polityki klimatyczno-energetycznej do roku 2030 i zmieniające rozporządzenie (UE) nr 525/2013 oraz decyzję nr 529/2013/UE (Dz.U. L 156 z 19.6.2018, s. 1).