KOMUNIKAT KOMISJI

Zatwierdzenie treści projektu komunikatu Komisji – Wytyczne w sprawie stosowania prawa konkurencji UE do układów zbiorowych dotyczących warunków pracy osób pracujących na własny rachunek niezatrudniających pracowników

(2022/C 123/01)

W dniu 9 grudnia 2021 r. Komisja zatwierdziła treść projektu komunikatu Komisji – Wytyczne w sprawie stosowania prawa konkurencji UE do układów zbiorowych dotyczących warunków pracy osób pracujących na własny rachunek niezatrudniających pracowników.

Projekt komunikatu – Wytyczne w sprawie stosowania prawa konkurencji UE do układów zbiorowych dotyczących warunków pracy osób pracujących na własny rachunek niezatrudniających pracowników – stanowi załącznik do niniejszego komunikatu. Projekt komunikatu jest otwarty do konsultacji publicznych pod następującym adresem:

http://ec.europa.eu/competition/consultations/open.html.

KOMUNIKAT KOMISJI

Wytyczne dotyczące stosowania rozporządzenia (UE, Euratom) 2020/2092 w sprawie ogólnego systemu warunkowości służącego ochronie budżetu Unii

(2022/C 123/02)

1.   Wprowadzenie

1.

Unia Europejska opiera się na praworządności (1). Poszanowanie państwa prawnego jest jedną z wartości będących fundamentem Unii, wspólnych państwom członkowskim, jak określono w art. 2 Traktatu o Unii Europejskiej (TUE) oraz w preambule TUE i Karty praw podstawowych Unii Europejskiej.

2.

Budżet Unii jest jednym z głównych instrumentów wyrażających zasadę solidarności (art. 2 TUE), jedną z podstawowych zasad prawa Unii, opartą na wzajemnym zaufaniu między państwami członkowskimi w kwestii odpowiedzialnego wykorzystywania wspólnych zasobów z budżetu Unii. Jednakże to wzajemne zaufanie samo w sobie opiera się na zobowiązaniu każdego państwa członkowskiego do przestrzegania obowiązków, które na nim ciążą na podstawie prawa Unii, oraz do stałego poszanowania wartości zawartych w art. 2 TUE, w tym wartości, jaką jest państwo prawne. Poszanowanie przez państwo członkowskie wartości zawartych w art. 2 TUE jest warunkiem korzystania z wszystkich praw wynikających ze stosowania Traktatów wobec tego państwa członkowskiego (2).

3.

Rozporządzenie w sprawie ogólnego systemu warunkowości służącego ochronie budżetu Unii (3) („rozporządzenie w sprawie warunkowości”) ma na celu ochronę budżetu Unii przed naruszeniami zasad państwa prawnego, które wpływają lub stwarzają poważne ryzyko wpływu w sposób wystarczająco bezpośredni na należyte zarządzanie finansami Unii lub na ochronę interesów finansowych Unii. Rozporządzenie w sprawie warunkowości jest stałym instrumentem mającym zastosowanie poza granicami danych wieloletnich ram finansowych (4).

4.

Celem niniejszych wytycznych jest wyjaśnienie pięciu aspektów rozporządzenia w sprawie warunkowości: (i) warunków przyjmowania środków; (ii) związku między rozporządzeniem w sprawie warunkowości a innymi instrumentami; (iii) proporcjonalności środków, które mają zostać zaproponowane Radzie; (iv) procedury i procesu oceny; oraz (v) ochrony praw odbiorców końcowych lub beneficjentów.

5.

Niniejsze wytyczne nie są prawnie wiążące i nie tworzą ani nie zmieniają żadnych praw ani obowiązków w porównaniu z prawami i obowiązkami określonymi w TUE i Traktacie o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE), rozporządzeniu finansowym (5), rozporządzeniu w sprawie warunkowości, rozporządzeniu w sprawie OLAF (6), rozporządzeniu w sprawie Prokuratury Europejskiej (7) ani innych odpowiednich aktach Unii, zgodnie z wykładnią Trybunału Sprawiedliwości i Sądu („Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej” (8)).

2.   Warunki przyjmowania środków

6.

Celem rozporządzenia w sprawie warunkowości jest ochrona budżetu Unii w przypadku naruszeń zasad państwa prawnego w państwie członkowskim. W rozporządzeniu w sprawie warunkowości określa się szereg warunków, które muszą zostać spełnione w celu wszczęcia ustanowionej w nim procedury.

7.

Zgodnie z art. 4 ust. 1 rozporządzenia w sprawie warunkowości „[o]dpowiednie środki są przyjmowane w przypadku stwierdzenia zgodnie z art. 6, że naruszenia zasad państwa prawnego w państwie członkowskim wpływają lub stwarzają poważne ryzyko wpływu – w sposób wystarczająco bezpośredni – na należyte zarządzanie finansami w ramach budżetu Unii lub na ochronę interesów finansowych Unii”. Zgodnie z art. 4 ust. 2 naruszenia zasad państwa prawnego muszą dotyczyć co najmniej jednej z sytuacji, o których mowa w tym artykule. W takim przypadku naruszenia te wchodzą w zakres stosowania rozporządzenia w sprawie warunkowości.

8.

Komisja wszczyna procedurę określoną w art. 6 rozporządzenia w sprawie warunkowości, jeżeli stwierdzi, że warunki określone w art. 4 zostały spełnione. Trybunał Sprawiedliwości orzekł, że warunki te są spełnione jedynie w przypadku, gdy Komisja stwierdzi, że istnieją uzasadnione podstawy, by sądzić, że (i) co najmniej jedna z zasad państwa prawnego, o których mowa w art. 2 lit. a) rozporządzenia w sprawie warunkowości, została naruszona w państwie członkowskim, (ii) wspomniane naruszenie dotyczy co najmniej jednej z sytuacji, które można przypisać organowi państwa członkowskiego lub co najmniej jednego z przypadków działania takich organów, o których to przypadkach mowa w art. 4 ust. 2 tego rozporządzenia, w zakresie, w jakim te sytuacje lub to działanie mają znaczenie dla należytego zarządzania finansami w ramach budżetu Unii lub dla ochrony interesów finansowych Unii, (iii) wspomniane naruszenie wpływa lub stwarza poważne ryzyko wpływu w sposób wystarczająco bezpośredni na wspomniane należyte zarządzanie finansami lub interesy finansowe, a naruszenia te faktycznie (9) lub rzeczywiście łączą się z tym wpływem lub poważnym ryzykiem wpływu (10). Jeżeli spełnione są warunki określone w art. 4, Komisja wszczyna procedurę, chyba że uzna, że inne procedury określone w przepisach Unii pozwoliłyby jej skuteczniej chronić budżet Unii. Procedura ta zapewnia ochronę praw procesowych danego państwa członkowskiego.

9.

Oceniając przypadki na podstawie rozporządzenia w sprawie warunkowości, Komisja będzie stosować kompleksowe, proaktywne, oparte na analizie ryzyka i ukierunkowane podejście mające na celu zapewnienie skutecznego stosowania tego rozporządzenia, a tym samym ochronę budżetu Unii i interesów finansowych Unii.

2.1.   Istotne naruszenia zasad państwa prawnego

10.

Trybunał Sprawiedliwości wyjaśnił, że w art. 2 lit. a) rozporządzenia w sprawie warunkowości „podkreślono [...], że pojęcie »państwa prawnego«, zdefiniowane na potrzeby stosowania rzeczonego rozporządzenia, »jest rozumiane w sposób uwzględniający pozostałe wartości i zasady Unii zapisane w art. 2 TUE«”. Z powyższego wynika, że poszanowanie tych wartości i tych zasad w zakresie, w jakim stanowią one część samej definicji wartości „państwa prawnego” wskazanej w art. 2 TUE lub, jak wynika z drugiego zdania tego artykułu, są ściśle związane ze społeczeństwem respektującym zasady państwa prawnego, może być wymagane w ramach mechanizmu horyzontalnej warunkowości, takiego jak ten ustanowiony w zaskarżonym rozporządzeniu” (11).

11.

W art. 2 lit. a) rozporządzenia w sprawie warunkowości ograniczono się do określenia, wyłącznie na potrzeby tego rozporządzenia, szeregu zasad, które obejmuje i które są najistotniejsze z punktu widzenia jego celu, jakim jest zapewnienie ochrony budżetu Unii (12). Przepis ten nie ma na celu przedstawienia wyczerpującej definicji pojęcia państwa prawnego.

12.

Jeśli chodzi o prawa podstawowe, Trybunał wyjaśnił, że odniesienie do nich „zostało poczynione jedynie tytułem zilustrowania wymogów zasady skutecznej ochrony prawnej”. Zasada niedyskryminacji wpisuje się natomiast w samodzielną definicję państwa prawnego: „należy stwierdzić, że nie można uznać, iż państwo członkowskie, którego społeczeństwo charakteryzuje się dyskryminacją, zapewnia poszanowanie państwa prawnego w rozumieniu tej wspólnej wartości” (13).

13.

Motyw 15 rozporządzenia w sprawie warunkowości odnosi się do „indywidualnych naruszeń” oraz do „naruszeń, które są powszechne lub wynikają z powtarzających się praktyk lub zaniechań ze strony organów publicznych, lub z przyjętych przez takie organy środków o charakterze ogólnym”. Rozporządzenie w sprawie warunkowości obejmuje zarówno indywidualne, jak i systemowe naruszenia, które są nim objęte w zakresie, w jakim mają znaczenie dla należytego zarządzania finansami w ramach budżetu Unii lub dla ochrony interesów finansowych Unii. W związku z tym Komisja może ocenić zarówno działania, jak i zaniechania organów publicznych.

14.

Art. 3 rozporządzenia w sprawie warunkowości ma na celu ułatwienie stosowania rozporządzenia w sprawie warunkowości poprzez przedstawienie wykazu sytuacji, które mogą wskazywać na naruszenie zasad państwa prawnego (14). Wykaz ten ma jedynie charakter orientacyjny, dlatego inne działania, praktyki lub zaniechania organów publicznych lub inne sytuacje prawne objęte art. 4 ust. 1 rozporządzenia mogą mieć znaczenie na podstawie rozporządzenia w sprawie warunkowości.

15.

Trybunał orzekł, że „istnieje wyraźne powiązanie między poszanowaniem państwa prawnego z jednej strony a skutecznym wykonywaniem budżetu Unii zgodnie z zasadą należytego zarządzania finansami, a także ochroną interesów finansowych Unii z drugiej strony” (15). Trybunał dodał, że „[t]o należyte zarządzanie finansami i owe interesy finansowe mogą bowiem zostać poważnie zagrożone wskutek naruszeń zasad państwa prawnego w państwie członkowskim, ponieważ rzeczone naruszenia mogą skutkować w szczególności brakiem gwarancji, że wydatki pokrywane z budżetu Unii spełniają wszystkie warunki finansowania przewidziane w prawie Unii [...]” (16).

16.

Trybunał orzekł, że poszanowania tych warunków finansowania i celów realizowanych przez Unię przy finansowaniu wydatków „nie można w pełni zagwarantować w braku skutecznej kontroli sądowej służącej zapewnieniu przestrzegania prawa Unii; zważywszy, że istnienie takiej sprawowanej przez niezależne sądy kontroli – zarówno w państwach członkowskich, jak i na szczeblu Unii – jest nieodłącznym elementem państwa prawnego” (17). Pozostaje to bez uszczerbku dla wymogu wystarczająco bezpośredniego powiązania z budżetem Unii.

17.

Naruszenia zasad państwa prawnego dotyczą co najmniej jednej sytuacji lub co najmniej jednego działania właściwych organów publicznych lub mogą być przypisane takim organom w zakresie, w jakim są istotne dla należytego zarządzania finansami w ramach budżetu Unii lub dla ochrony interesów finansowych Unii (18).

18.

Trybunał orzekł, że takie znaczenie można domniemywać w odniesieniu do działań organów, o których mowa w art. 4 ust. 2 lit. a) i b) rozporządzenia w sprawie warunkowości, mianowicie organów wykonujących budżet Unii oraz przeprowadzających kontrolę finansową, monitorowanie i audyt (19).

19.

Co się tyczy służb dochodzeniowo-śledczych i prokuratur, ich prawidłowe funkcjonowanie zostało uwzględnione w lit. c) tego przepisu wyłącznie w zakresie, w jakim dotyczy naruszeń prawa Unii związanych z wykonywaniem budżetu Unii lub z ochroną interesów finansowych Unii. Podobnie jest w przypadku zapobiegania i karania przez sądy krajowe lub organy administracji naruszeń prawa Unii wymienionych w lit. e). Jeżeli chodzi o kontrolę sądową, do której odnosi się lit. d), jest ona przywoływana jedynie w zakresie, w jakim dotyczy działań organów wymienionych w lit. a)–c). Odzyskiwanie nienależnie wypłaconych środków, przewidziane w lit. f), obejmuje wyłącznie środki pochodzące z budżetu Unii, podobnie jak ma to miejsce w przypadku współpracy z OLAF-em i EPPO wskazanej w lit. g). Wreszcie lit. h) odnosi się wyraźnie do wszystkich innych sytuacji lub działań organów, które mają znaczenie dla należytego zarządzania finansami w ramach budżetu Unii lub ochrony jej interesów finansowych (20).

20.

Konsekwencją takiego rozumienia jest to, że w odniesieniu do organów krajowych, których działalność ma charakter ogólny i nie ogranicza się do wykonania lub ochrony budżetu Unii, ich działanie lub sytuacje stanowiące naruszenie zasad państwa prawnego będą objęte zakresem rozporządzenia jedynie w zakresie, w jakim ma to znaczenie dla należytego zarządzania finansami w ramach budżetu Unii lub dla ochrony interesów finansowych Unii.

21.

Komisja zauważa, że wśród tych szczególnych sytuacji lub działań organów publicznych nieskuteczna lub nieterminowa współpraca z Prokuraturą Europejską i OLAF-em stanowi podstawę do podjęcia działań zgodnie z rozporządzeniem w sprawie warunkowości (21). W odniesieniu do Prokuratury Europejskiej (22) zakres tej współpracy obejmuje zobowiązanie właściwych organów krajowych państw członkowskich uczestniczących w Prokuraturze Europejskiej do aktywnego udzielania pomocy i wsparcia w dochodzeniach karnych i ściganiu w ramach Prokuratury Europejskiej (23). Jeżeli chodzi o OLAF, zakres tej współpracy obejmuje prawo OLAF-u (24) do przeprowadzania kontroli na miejscu i inspekcji, wraz z pomocą niezbędną do ich skutecznego przeprowadzenia, oraz prawo dostępu do odpowiednich informacji, danych i dokumentów w celu podjęcia decyzji o wszczęciu lub odmowie wszczęcia dochodzenia lub w celu skutecznego prowadzenia dochodzeń bez nieuzasadnionej zwłoki. Współpraca ta obejmuje również powiązane obowiązki danego państwa członkowskiego, w tym (25): (i) informowanie OLAF-u (26), (ii) udzielanie OLAF-owi pomocy niezbędnej do skutecznego wykonywania jego zadań podczas prowadzenia takiego dochodzenia (27), (iii) podejmowanie stosownych środków ostrożności, w szczególności środków mających na celu zabezpieczenie odpowiednich dowodów (28), (iv) podejmowanie odpowiednich działań na podstawie informacji dostarczonych przez OLAF, zanim OLAF podejmie decyzję o wszczęciu dochodzenia (29) oraz (v) zapewnienie odpowiednich i terminowych działań następczych w związku ze sprawozdaniami i zaleceniami OLAF-u po zakończeniu dochodzeń, informowanie OLAF-u o podjętych działaniach (30).

22.

Przestrzeganie tych obowiązków przez dane państwo członkowskie ma w rzeczy samej zasadnicze znaczenie dla zapewnienia skutecznej ochrony interesów finansowych Unii. Komisja będzie zatem monitorować skuteczną i terminową współpracę z OLAF-em w świetle zasad ustanowionych w art. 3 rozporządzenia w sprawie warunkowości. Jest to szczególnie istotne dla państw członkowskich, które nie uczestniczą we wzmocnionej współpracy w zakresie Prokuratury Europejskiej, ponieważ w tych państwach członkowskich OLAF jest właściwy do prowadzenia dochodzeń w sprawie zarzutów nadużyć finansowych, korupcji lub wszelkiej innej nielegalnej działalności na szkodę interesów finansowych Unii. Ponadto systematyczny brak działań następczych w związku z zaleceniami OLAF-u może być równoznaczny z działaniem organów publicznych, których mogłoby dotyczyć naruszenie zasad państwa prawnego określonych w rozporządzeniu w sprawie warunkowości.

23.

Ponadto art. 4 ust. 2 lit. h) obejmuje wszelkie inne sytuacje lub działanie organów, które mają znaczenie dla należytego zarządzania finansami w ramach budżetu Unii lub dla ochrony interesów finansowych Unii. Trybunał orzekł, że art. 4 ust. 2 lit. h) należy interpretować w związku z art. 4 ust. 1, który stanowi „sedno mechanizmu warunkowości horyzontalnego ustanowionego przez to rozporządzenie” (31). Trybunał orzekł również, że art. 4 ust. 2 rozporządzenia w sprawie warunkowości, „w szczególności jego lit. h), nie sprawia, że niewyczerpujące stają się sytuacje objęte mechanizmem warunkowości ustanowionym w zaskarżonym rozporządzeniu ani nie jest wystarczająco precyzyjny, aby stanowić jego część” (32).

24.

Aby podać jeden z możliwych przykładów, sytuacja lub działanie organów (lub zaniechania ze strony organów) w rozumieniu art. 4 ust. 2 lit. h) rozporządzenia w sprawie warunkowości może obejmować prawidłowe funkcjonowanie organów odpowiedzialnych za rejestry gruntów i powiązane kontrole dzierżawy lub własności gruntów rolnych (w tym, w stosownych przypadkach, działania organów ścigania), o ile takie dzierżawa lub własność mają znaczenie dla otrzymywania dotacji w ramach wspólnej polityki rolnej Unii.

25.

Warto przypomnieć, że rozporządzenie w sprawie warunkowości ma zastosowanie do wszystkich funduszy UE. W tym względzie współprawodawcy wyjaśnili również, że rozporządzenie w sprawie warunkowości może zostać uruchomione w przypadku braku zapewnienia prawidłowego funkcjonowania organów wdrażających ich plany odbudowy i zwiększania odporności, zgodnie z art. 8 rozporządzenia (UE) 2021/241 („rozporządzenie w sprawie RRF”) (33). Trybunał Sprawiedliwości wyjaśnił również, że rozporządzenie w sprawie warunkowości może także dotyczyć naruszeń zasad państwa prawnego mających wpływ na pobór zasobów własnych Unii (34).

2.2.   Skutki dla należytego zarządzania finansami w ramach budżetu Unii lub dla ochrony interesów finansowych Unii

26.

Zgodnie z art. 4 ust. 1 rozporządzenia w sprawie warunkowości, aby dane zachowanie lub sytuacja wchodziły w zakres stosowania rozporządzenia w sprawie warunkowości, Komisja musi stwierdzić naruszenie zasad państwa prawnego i ocenić, czy takie naruszenie (i) wpływa lub stwarza poważne ryzyko wpływu na należyte zarządzanie finansami w ramach budżetu Unii lub na ochronę interesów finansowych Unii, (ii) w sposób wystarczająco bezpośredni. Ocena ta powinna być dokonywana indywidualnie dla każdego przypadku.

27.

Pierwszy warunek określony w pkt 24 powyżej (zob. ppkt (i): „wpływa”) wymaga, aby stwierdzone naruszenie zasad państwa prawnego miało wpływ na należyte zarządzanie finansami w ramach budżetu Unii lub na jej interesy finansowe.

28.

Skutek ten może polegać, po pierwsze, na wykonaniu budżetu Unii w sposób niezgodny z zasadami należytego zarządzania finansami zapisanymi w art. 317 TFUE oraz z przepisami przyjętymi w celu wykonania budżetu Unii. W szczególności art. 2 pkt 59 rozporządzenia finansowego definiuje „należyte zarządzanie finansami” jako „wykonywanie budżetu zgodnie z zasadami oszczędności, efektywności i skuteczności”. Art. 33–36 rozporządzenia finansowego określają bardziej szczegółowo znaczenie, zakres i skutki tych zasad.

29.

Po drugie skutek ten można również ustalić w odniesieniu do naruszeń zasad państwa prawnego szkodzących ochronie interesów finansowych Unii, o których mowa w art. 325 TFUE i w odpowiednim prawie wtórnym. W szczególności, zgodnie z art. 63 ust. 2 rozporządzenia finansowego, obejmuje to wszystkie środki ustawodawcze, wykonawcze i administracyjne mające na celu między innymi zapobieganie nieprawidłowościom i nadużyciom finansowym w wykonywaniu budżetu, ich wykrywanie i korygowanie. „Interesy finansowe Unii” są zdefiniowane w art. 2 ust. 1 rozporządzenia nr 883/2013 jako obejmujące „dochody, wydatki i aktywa objęte budżetem Unii Europejskiej i budżetami instytucji, organów, urzędów i agencji, a także budżetami, którymi one zarządzają lub które monitorują”. Ponadto zgodnie z orzecznictwem Trybunału Sprawiedliwości pojęcie „interesów finansowych Unii” w rozumieniu art. 325 ust. 1 TFUE obejmuje zarówno wpłaty odpowiednich środków do budżetu Unii, jak i wydatki pokrywane z tego budżetu (35).

30.

Ponadto przy określaniu stopnia wpływu na budżet Unii lub jej interesy finansowe Komisja należycie uwzględni takie kryteria, jak: charakter, czas trwania, waga i zakres stwierdzonych naruszeń zasad państwa prawnego, które mogą się różnić w zależności od cech tych naruszeń (36). Co więcej, zamiar danego państwa członkowskiego polegający na zaprzestaniu naruszania zasad państwa prawnego, w tym stopnia jego współpracy z Komisją na podstawie rozporządzenia w sprawie warunkowości, może być istotny między innymi do celów pomiaru wpływu, czasu trwania i zakresu danego naruszenia na należyte zarządzanie finansami w ramach budżetu Unii lub na jej interesy finansowe (37).

31.

W odniesieniu do sytuacji, w której naruszenia zasad państwa prawnego wiążą się z „poważnym ryzykiem” wpływającym na należyte zarządzanie finansami w ramach budżetu Unii lub na ochronę jej interesów finansowych, Trybunał stwierdził, że „ograniczenie przyjmowania odpowiednich środków do przypadków udowodnionego wpływu na należyte zarządzanie finansami lub interesy finansowe Unii byłoby niezgodne z wymogami należytego zarządzania finansami Unii i ochrony interesów finansowych Unii. Ograniczenie takie mogłoby zagrozić celowi [...] rozporządzenia” (38). Zapobieganie skutkom, o których mowa w art. 4 ust. 1 rozporządzenia, jest „stałym i horyzontalnym wymogiem prawodawstwa finansowego UE” (39). „Poważne ryzyko” można ustalić w przypadkach, w których skutki danego naruszenia zasad państwa prawnego, choć nie zostały jeszcze udowodnione, można jednak racjonalnie przewidzieć, ponieważ istnieje duże prawdopodobieństwo ich wystąpienia (40). Należy zatem wykazać, że istnieje duże prawdopodobieństwo wystąpienia ryzyka w odniesieniu do sytuacji lub form działania organów, o których mowa w art. 4 ust. 2 rozporządzenia w sprawie warunkowości. Na przykład jeżeli niektóre akty organów krajowych wykonujące środki finansowe Unii w drodze zamówień publicznych lub dotyczące poboru zasobów własnych Unii, kontroli finansowej, monitorowania i audytu środków finansowych Unii lub dochodzeń w sprawie zarzutów nadużyć finansowych, korupcji lub innych naruszeń prawa Unii przy wykonywaniu środków finansowych lub dochodów Unii nie mogą zostać skutecznie poddane przeglądowi przez w pełni niezależne sądy, może to pociągać za sobą poważne ryzyko w zakresie, w jakim dotyczy to środków finansowych Unii i jej interesów finansowych.

32.

Ponadto nie wystarczy, że naruszenie zasad państwa prawnego wpływa lub stwarza poważne ryzyko wpływu na należyte zarządzanie finansami w ramach budżetu Unii lub na ochronę interesów finansowych Unii. Zgodnie z art. 4 ust. 1 rozporządzenia w sprawie warunkowości naruszenie zasad państwa prawnego powinno nastąpić „w sposób wystarczająco bezpośredni” (drugi warunek w pkt 24 powyżej (zob. ppkt (ii))).

33.

Zgodnie z tym wymogiem należy ustalić, że istnieje wystarczająco bezpośredni związek między naruszeniem zasad państwa prawnego a skutkami tego naruszenia lub ich poważnym ryzykiem dla należytego zarządzania finansami w ramach budżetu Unii lub dla ochrony jej interesów finansowych. Trybunał Sprawiedliwości uznał, że wyrażenie „w sposób wystarczająco bezpośredni” wymaga, aby związek między naruszeniem zasad państwa prawnego a wpływem lub ryzykiem dla budżetu Unii był „faktyczny” lub „rzeczywisty” (41). Oznacza to, że procedura przewidziana w rozporządzeniu nie powinna być uruchamiana w odniesieniu do sytuacji, w których związek jest jedynie hipotetyczny, zbyt niepewny lub zbyt niejasny.

3.   Związek między rozporządzeniem w sprawie warunkowości a innymi procedurami określonymi w przepisach unii

34.

Jeżeli Komisja stwierdzi, że ma uzasadnione podstawy, by uznać, że warunki przyjęcia środków na podstawie rozporządzenia w sprawie warunkowości zostały spełnione, przed rozpoczęciem procedury rozważy, czy konieczne są odpowiednie środki, tj. czy inne procedury określone w przepisach Unii w celu ochrony budżetu Unii nie pozwoliłyby jej na skuteczniejszą ochronę tego budżetu, jak określono w art. 6 ust. 1 rozporządzenia w sprawie warunkowości.

35.

W praktyce unijne przepisy finansowe i mające zastosowanie przepisy sektorowe przewidują już inne procedury ochrony budżetu Unii.

36.

Na przykład w rozporządzeniu finansowym przewidziano system wczesnego wykrywania i wykluczania („EDES”) (42), który umożliwia Komisji wczesne wykrywanie osób lub podmiotów stwarzających ryzyko zagrażające ochronie interesów finansowych Unii oraz wykluczenie ich z otrzymywania środków z budżetu Unii, jeżeli spełnione są określone warunki.

37.

Ponadto Komisja może wstrzymać lub zawiesić płatności oraz nałożyć na państwa członkowskie (43) korekty finansowe, jeżeli nie przestrzegają one obowiązujących przepisów i nie chronią interesów finansowych Unii podczas wykonywania budżetu Unii w ramach zarządzania dzielonego (44).

38.

Na podstawie rozporządzenia w sprawie RRF oraz umów w sprawie finansowania i pożyczek podpisanych na jego podstawie Komisja ma prawo do proporcjonalnego obniżenia pomocy i odzyskania wszelkich kwot należnych budżetowi Unii w przypadkach nadużyć finansowych, korupcji lub konfliktu interesów wpływających na interesy Unii, nieskorygowanych przez państwa członkowskie. Ponadto szereg planów odbudowy i zwiększania odporności obejmuje środki bezpośrednio związane z kwestiami państwa prawnego, których zadowalające wdrożenie jest niezbędne do uwolnienia płatności w ramach Instrumentu na rzecz Odbudowy i Zwiększania Odporności.

39.

Niemniej nie zawsze może być możliwe wszczęcie tych procedur w odniesieniu do przypadków naruszenia zasad państwa prawnego, takich jak te wymienione w art. 3 i art. 4 ust. 2 rozporządzenia w sprawie warunkowości. Mogą również zaistnieć sytuacje, w których środki w ramach systemu warunkowości mogą być skuteczniejsze pod względem ochrony budżetu Unii niż procedury określone w rozporządzeniu (UE) 2021/1060 („rozporządzenie w sprawie wspólnych przepisów”) lub rozporządzeniu (UE) nr 1306/2013 oraz, od dnia 1 stycznia 2023 r., rozporządzeniu (UE) 2021/2116, ponieważ te ostatnie środki mogą być uruchamiane wyłącznie na konkretnych podstawach wymienionych w tych rozporządzeniach (45) i mogą dotyczyć wyłącznie wydatków już zadeklarowanych Komisji przez państwo członkowskie. Na przykład skuteczne stosowanie i wdrażanie Karty praw podstawowych Unii Europejskiej jest horyzontalnym warunkiem podstawowym w rozumieniu art. 15 rozporządzenia w sprawie wspólnych przepisów. Ten warunek podstawowy jest warunkiem wstępnym skutecznej i efektywnej realizacji celów szczegółowych programu. Zgodnie z rozporządzeniem w sprawie wspólnych przepisów, jeżeli państwo członkowskie nie spełnia warunku podstawowego, Komisja nie zwraca wydatków związanych z operacjami powiązanymi z odnośnymi celami szczegółowymi, z wyjątkiem wydatków, które przyczyniają się do spełnienia odpowiedniego warunku podstawowego. Środek ten ma zastosowanie dopiero po zatwierdzeniu danego programu lub jego zmiany przez Komisję. W przypadku naruszeń zasad państwa prawnego w odniesieniu do Karty praw podstawowych Unii Europejskiej, które mają wpływ na realizację programu Unii, rozporządzenie w sprawie warunkowości może być bardziej skuteczne, o ile przewiduje również możliwość zawieszenia zatwierdzenia lub zmiany programu, a w konsekwencji dalsze wzmocnienie ochrony budżetu Unii dzięki jego skutkowi zapobiegawczemu.

40.

Rozważając, czy procedura ustanowiona rozporządzeniem w sprawie warunkowości chroni budżet Unii skuteczniej niż inne procedury, Komisja, opierając się na egzekwowaniu przepisów sektorowych i bez uszczerbku dla swoich uprawnień i obowiązków określonych w tych przepisach, weźmie pod uwagę otwarty zestaw kryteriów, które należy stosować w świetle konkretnych okoliczności każdej sytuacji. W niektórych sytuacjach Komisja mogłaby stosować rozporządzenie w sprawie warunkowości wraz z przyjęciem środków sektorowych lub finansowych, które może być zobowiązana podjąć, lub po ich przyjęciu, jeżeli rozporządzenie w sprawie warunkowości skuteczniej chroniłoby budżet Unii i interesy finansowe Unii, wykazując tym samym jego wartość dodaną. W przeciwnym razie wartość dodana i skuteczność rozporządzenia, jako ogólnego i horyzontalnego instrumentu mającego na celu ochronę budżetu Unii i interesów finansowych Unii, zostałaby pozbawiona skuteczności.

41.

Komisja uważa, że w celu określenia skuteczności ochrony przewidzianej w rozporządzeniu w sprawie warunkowości w porównaniu z innymi istniejącymi instrumentami ochrony interesów finansowych Unii można zastosować następujące orientacyjne kryteria.

42.

Pierwsze kryterium dotyczy zakresu wpływu na budżet Unii lub zakresu ryzyka, jakie naruszenie zasad państwa prawnego może pociągać za sobą dla skuteczności należytego zarządzania finansami lub ochrony interesów finansowych Unii. W szczególności procedury na podstawie innych unijnych przepisów finansowych mogą mieć zastosowanie wyłącznie do konkretnych programów wydatków i w związku z tym w niektórych przypadkach mogą być niewystarczające w przypadku naruszeń zasad państwa prawnego, które są „powszechne lub wynikają z powtarzających się praktyk lub zaniechań ze strony organów publicznych, lub z przyjętych przez takie organy środków o charakterze ogólnym” (46). Może to mieć miejsce również wtedy, gdy naruszenia zasad państwa prawnego wiążą się z poważnym ryzykiem wpływu na należyte zarządzanie finansami w ramach budżetu Unii lub na ochronę interesów finansowych Unii, podczas gdy inne unijne przepisy finansowe mogą zamiast tego odnosić się do już istniejących skutków dla budżetu Unii. Na przykład, w przypadku gdy przepisy krajowe ograniczają odpowiedzialność karną za nadużycia finansowe lub korupcję lub osłabiają ramy prawne dotyczące zwalczania nadużyć finansowych i korupcji lub zapobiegania konfliktom interesów, przypadki nadużyć finansowych, korupcji lub konfliktu interesów mogą nie zostać poddane skutecznemu dochodzeniu i ściganiu, co może stwarzać poważne ryzyko dla należytego zarządzania finansami w ramach budżetu Unii lub dla ochrony interesów finansowych Unii. Zgodnie z tym samym rozumowaniem przepisy ogólne wykluczające skuteczną kontrolę sądową przez niezależne sądy decyzji organów krajowych zarządzających w całości lub w części unijnymi środkami finansowymi mogą również pociągać za sobą poważne ryzyko dla należytego zarządzania finansami w ramach budżetu Unii. W takich sytuacjach Komisja może stwierdzić, że stosowanie rozporządzenia w sprawie warunkowości może być skuteczniejsze niż inne instrumenty unijne.

43.

Inne istotne kryterium odnosi się do rodzajów dostępnych środków odwoławczych i ich przydatności w różnych sytuacjach. Rozporządzenie w sprawie warunkowości przewiduje wiele różnych możliwości uwzględnienia specyfiki odnośnego naruszenia zasad państwa prawnego, które to rozwiązania mogą być stosowane łącznie (47). Gdyby środki odwoławcze dostępne na podstawie innych przepisów unijnych były mniej odpowiednie do rozwiązania problemu istotnego naruszenia zasad państwa prawnego, rozporządzenie w sprawie warunkowości można by uznać za bardziej skuteczne. Takie sytuacje mogą wystąpić, gdy budżet Unii zostaje lub może zostać dotknięty w szerokim zakresie, na przykład z powodu prawa krajowego wykluczającego skuteczną kontrolę sądową decyzji administracyjnych dotyczących wykonania budżetu Unii lub utrudniającego kierowanie odnośnych spraw do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej lub z powodu braku niezależności sądów krajowych. W takich przypadkach środki zawieszające lub zakazujące na podstawie rozporządzenia w sprawie warunkowości nakładane łącznie do czasu zaprzestania odnośnego naruszenia zasad państwa prawnego mogłyby skuteczniej chronić budżet Unii, ponieważ mogłyby zapobiec negatywnym skutkom dla należytego zarządzania finansami w ramach budżetu Unii i dla jej interesów finansowych. Mogłoby to obejmować sytuacje, w których ogólne ryzyko finansowe dla budżetu Unii i interesów finansowych Unii przekracza ryzyka mogące zostać uwzględnione w ramach środków przewidzianych w programie szczegółowym i dostępnych w ramach jednego instrumentu sektorowego.

4.   Środki, które mogłaby zaproponować komisja – proporcjonalność

44.

Zgodnie z art. 5 ust. 3 rozporządzenia w sprawie warunkowości, po ustaleniu przez Komisję, że warunki uruchomienia stosowania rozporządzenia w sprawie warunkowości zostały spełnione, zaproponuje ona Radzie środki, które są proporcjonalne (48), co oznacza, że środki te muszą być konieczne i adekwatne do rozwiązania stwierdzonych problemów oraz do ochrony budżetu Unii lub jej interesów finansowych, nie wykraczając poza to, co jest konieczne do osiągnięcia ich celu.

45.

Trybunał Sprawiedliwości orzekł, że zgodnie z art. 5 ust. 3 rozporządzenia środki powinny być ściśle proporcjonalne, tj. „ograniczone do tego, co jest ściśle konieczne w świetle faktycznego lub potencjalnego wpływu naruszeń zasad państwa prawnego na należyte zarządzanie finansami w ramach budżetu Unii lub na jej interesy finansowe” (49).

46.

W tym kontekście Komisja należycie uwzględni charakter, czas trwania, wagę i zakres naruszeń odnośnych zasad państwa prawnego (50). Kryteria te pomagają określić zakres wpływu, który może się różnić w zależności od cech stwierdzonych naruszeń zasad państwa prawnego, dlatego ich uwzględnienie wpływa na ocenę proporcjonalności środków (51). Chociaż nie jest możliwe wcześniejsze określenie i zważenie wszystkich możliwych rodzajów naruszeń zasad państwa prawnego, a także ich dokładnego wpływu na budżet Unii lub na jej interesy finansowe, na tym etapie i wobec braku doświadczenia w stosowaniu rozporządzenia w sprawie warunkowości Komisja przeanalizuje poniższe elementy w odniesieniu do każdej z tych cech.

47.

W odniesieniu do charakteru naruszenia wszystkie naruszenia zasad państwa prawnego mają znaczenie dla stosowania rozporządzenia w sprawie warunkowości w zakresie, w jakim wpływają lub stwarzają poważne ryzyko wpływu na należyte zarządzanie finansami w ramach budżetu Unii lub na interesy finansowe Unii. Sytuacje, o których mowa w art. 3 rozporządzenia w sprawie warunkowości, mają jednak szczególne znaczenie, ponieważ zostały w nim wyraźnie wymienione. Nie oznacza to jednak, że inne naruszenia zasad państwa prawnego o podobnym charakterze zostaną uznane za mniej istotne. W swojej ocenie Komisja należycie uwzględni również inne aspekty naruszenia zasad państwa prawnego, takie jak to, czy naruszenie jest nierozerwalnie lub ściśle związane z procesem, w ramach którego środki unijne są wykorzystywane przez dane państwo członkowskie (na przykład w przypadku nieprawidłowego funkcjonowania organów publicznych podejmujących decyzję o udzieleniu dotacji lub zamówień finansowanych z budżetu Unii), w którym to przypadku wpływ na budżet Unii lub interesy finansowe Unii może być szczególnie znaczący.

48.

W odniesieniu do czasu trwania prawdopodobne jest, że im dłużej trwa naruszenie zasad państwa prawnego lub im częściej się powtarza, tym bardziej będzie ono miało ogólnie negatywny wpływ lub stwarzało poważne ryzyko wpływu na należyte zarządzanie finansami w ramach budżetu Unii lub na interesy finansowe Unii. Wniosek ten będzie zatem miał również wpływ na dokonaną przez Komisję ocenę proporcjonalności proponowanych przez nią środków.

49.

W odniesieniu do wagi naruszenia zasad państwa prawnego Komisja uważa, że w przypadku gdy jedno lub kilka naruszeń zasad państwa prawnego dotyczy istotnych części sektora publicznego państwa członkowskiego, takich jak władza ustawodawcza lub sądownictwo, co może mieć potencjalnie negatywny wpływ na zarządzanie budżetem Unii przez organy krajowe, lub gdy naruszenie lub naruszenia zasad państwa prawnego mają charakter systemowy lub powszechny, czynniki te należy wziąć pod uwagę w odniesieniu do proporcjonalności środków. W odniesieniu do zakresu naruszenia zasad państwa prawnego Komisja uważa, że jeżeli naruszenie zasad państwa prawnego wpływa lub stwarza ryzyko wpływu na wiele programów lub funduszy Unii, można oczekiwać, że jego wpływ na budżet Unii lub na interesy finansowe Unii będzie znaczny. Ogólnie rzecz biorąc, waga naruszenia zasad państwa prawnego określonych w rozporządzeniu w sprawie warunkowości zazwyczaj znajdzie odzwierciedlenie w wadze jego rzeczywistego lub potencjalnego wpływu na należyte zarządzanie finansami w ramach budżetu Unii lub na interesy finansowe Unii.

50.

Komisja uważa, że łączna obecność lub brak wyżej wymienionych elementów rozważanych w świetle faktycznego lub potencjalnego wpływu odnośnego naruszenia zasad państw prawnego na budżet Unii lub na ochronę interesów finansowych Unii może stanowić podstawę oceny proporcjonalności środków, które mają zostać zaproponowane na podstawie rozporządzenia. W związku z tym systemowe naruszenie zasad państwa prawnego, które w sposób łączny lub przez dłuższy okres wpływa na należyte zarządzanie finansami w ramach budżetu Unii lub na interesy finansowe Unii, może uzasadniać zaproponowanie środków mających znaczące skutki finansowe dla danego państwa członkowskiego.

51.

Oprócz tych elementów Komisja może również wziąć pod uwagę inne czynniki, w szczególności zamiar zaprzestania przez państwo członkowskie naruszania zasad państwa prawnego, stopień współpracy danego państwa członkowskiego (52) lub odmowę lojalnej współpracy z Komisją w kontekście procedur na podstawie rozporządzenia w sprawie warunkowości, ewentualne utrzymywanie się lub powtarzanie podobnych naruszeń zasad państwa prawnego, pomimo wcześniejszych zaleceń lub propozycji środków przedstawionych przez Komisję. Zamiar i stopień współpracy państwa członkowskiego są również istotne dla określenia czasu trwania i zakresu naruszenia zasad państwa prawnego (53). Komisja zapewni obiektywną i bezstronną ocenę tych czynników.

52.

W rozporządzeniu w sprawie warunkowości wymaga się, aby środki były ukierunkowane, w miarę możliwości, na „działania Unii, których dotyczą naruszenia” (54). W swoim wniosku Komisja wskaże konkretne programy lub fundusze, których dotyczą naruszenia zasad państwa prawnego, lub te, co do których istnieje ryzyko, że naruszenia mogą ich dotyczyć, i zaproponuje, w miarę możliwości, środki ukierunkowane na te programy lub fundusze. Jednak w przypadkach, w których nie jest to możliwe, w tym w przypadkach, gdy naruszenie zasad państwa prawnego ma wpływ na pobór zasobów własnych Unii, rozporządzenie w sprawie warunkowości zezwala na przyjęcie środków dotyczących działań Unii innych niż te, których dotyczy naruszenie zasad państwa prawnego. Trybunał Sprawiedliwości orzekł, że może to dotyczyć sytuacji, w których te ostatnie działania nie mogą być (55), już nie mogą być ukierunkowane lub mogą być ukierunkowane jedynie w niewystarczający sposób, aby osiągnąć cel rozporządzenia w sprawie warunkowości, który polega na zapewnieniu ochrony całego budżetu Unii, tak że środki te są niezbędne do osiągnięcia tego celu (56). W przeciwnym razie nie byłoby możliwe osiągnięcie celu rozporządzenia w sprawie warunkowości. Ponadto w przypadkach, w których rozporządzenie w sprawie warunkowości stosuje się dodatkowo lub później do innych przepisów Unii, Komisja uwzględni ogólny wpływ środków, aby zapewnić przestrzeganie zasady proporcjonalności.

53.

W celu dokonania oceny proporcjonalności proponowanych środków Komisja, zgodnie z art. 6 ust. 8 rozporządzenia w sprawie warunkowości, musi również wziąć pod uwagę te same źródła, z których korzystano przy wykrywaniu naruszeń zasad państwa prawnego, jak wspomniano w sekcji 5.2 niniejszych wytycznych.

5.   Procedura i metodyka procesu oceny

5.1.   Wstępna ocena Komisji

54.

Aby zidentyfikować i ocenić naruszenia zasad państwa prawnego na podstawie rozporządzenia w sprawie warunkowości, Komisja przeprowadzi dokładną ocenę jakościową w poszczególnych przypadkach – z należytym uwzględnieniem szczególnych okoliczności i kontekstów – opartą na zasadach i cechach metodyki określonych w poniższych punktach niniejszych wytycznych.

55.

Komisja przeprowadzi swoją ocenę w sposób obiektywny, bezstronny i sprawiedliwy (57).

56.

Obiektywność wymaga, aby ocena opierała się na rzeczywistych faktach lub dowodach, którymi dysponuje Komisja. Oprócz różnych kontaktów między Komisją, innymi organami i państwami członkowskimi art. 6 ust. 4 rozporządzenia w sprawie warunkowości wyraźnie stanowi również, że Komisja może zwrócić się o dodatkowe informacje niezbędne do przeprowadzenia oceny i czyni to, gdy uzna to za stosowne. Na przykład może zażądać dodatkowych informacji mających na celu potwierdzenie spełnienia warunków stosowania rozporządzenia w sprawie warunkowości, ocenę zakresu wpływu na budżet Unii lub na ochronę interesów finansowych Unii (lub ryzyka wpływu) lub bardziej szczegółową ocenę wszelkich środków zaradczych, które dane państwo członkowskie wprowadziło lub planuje wprowadzić. Zważywszy, że jeden z głównych celów rozporządzenia w sprawie warunkowości ma być wykorzystywany jako narzędzie zapobiegawcze w celu ochrony budżetu Unii i interesów finansowych Unii, Komisja stara się zapewnić rzetelny dialog i współpracę z danym państwem członkowskim, przy jednoczesnym utrzymaniu właściwego tempa procedury.

57.

Bezstronność przy ocenie przypadków na podstawie rozporządzenia w sprawie warunkowości oznacza równe traktowanie państw członkowskich. W art. 4 ust. 2 TUE wymaga się również, aby Unia szanowała równość państw członkowskich wobec Traktatów. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej oznacza to przede wszystkim, że porównywalne sytuacje nie mogą być traktowane w odmienny sposób, a odmienne sytuacje nie mogą być traktowane jednakowo, chyba że takie traktowanie jest obiektywnie uzasadnione (58) szczególnymi okolicznościami charakteryzującymi każdą konkretną sytuację. O ile Komisja musi dokonać oceny, biorąc pod uwagę szczególne cechy systemu prawnego danego państwa członkowskiego oraz zakres uznania, jakim dysponuje przy wdrażaniu zasad państwa prawnego, o tyle nie oznacza to, że wynikające z nich obowiązki dotyczące rezultatu, jaki należy osiągnąć, mogą różnić się w poszczególnych państwach członkowskich. Trybunał Sprawiedliwości orzekł, że poszanowanie państwa prawnego należy oceniać na podstawie jednolitych kryteriów, a treść zasad państwa prawnego jest jasna, określa jasne i precyzyjne wiążące zobowiązania rezultatu oraz jest dobrze znana państwom członkowskim (59). Trybunał Sprawiedliwości orzekł, że państwa członkowskie są w stanie określić z wystarczającą dokładnością zasadniczą treść i wymogi wynikające z każdej z zasad wymienionych w art. 2 lit. a) rozporządzenia (60).

58.

Jeżeli chodzi o rzetelność oceny na podstawie rozporządzenia w sprawie warunkowości, Komisja uważa, że oznacza to kompleksowe spojrzenie na wszystkie rozważane okoliczności w celu zidentyfikowania naruszeń zasad państwa prawnego, które to naruszenia są istotne na podstawie rozporządzenia w sprawie warunkowości.

59.

Służby Komisji sprawdzą najpierw, czy odpowiednie źródła odnoszą się do stwierdzonego już naruszenia zasad państwa prawnego, a jeżeli nie zostało ono wcześniej stwierdzone, czy istnieją uzasadnione podstawy, by sądzić, że takie naruszenie zasad państwa prawnego miało miejsce. W tym celu Komisja uważa, że ostateczne orzeczenia Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej są rozstrzygające. Następnie Komisja sprawdzi, czy to naruszenie zasad państwa prawnego dotyczy sytuacji lub działania organów, które są istotne dla należytego zarządzania finansami w ramach budżetu Unii lub dla ochrony interesów finansowych Unii, jak przewidziano w art. 4 ust. 1 i 2 rozporządzenia.

60.

Po drugie, ponieważ samo ustalenie, że doszło do naruszenia zasad państwa prawnego, nie wystarcza do uruchomienia rozporządzenia w sprawie warunkowości, służby Komisji ocenią, czy naruszenie zasad państwa prawnego ma wpływ na należyte zarządzanie finansami w ramach budżetu Unii lub na interesy finansowe Unii, czy też stwarza poważne ryzyko takiego wpływu, biorąc pod uwagę kryteria przeanalizowane w sekcji 2.2 niniejszych wytycznych. Komisja będzie przywiązywać szczególną wagę do środków naprawczych lub innych środków prawnych, które już podjęła w podobnych przypadkach w ramach procedur, o których mowa w sekcji 3 powyżej, lub innych procedur przewidzianych w prawie Unii, pod warunkiem że środki te miały związek z sytuacjami wskazującymi na naruszenie zasad państwa prawnego zgodnie z rozporządzeniem w sprawie warunkowości.

61.

Służby Komisji ocenią wreszcie, czy stwierdzone naruszenie zasad państwa prawnego ma wystarczająco bezpośredni związek ze skutkami dla należytego zarządzania finansami w ramach budżetu Unii lub dla interesów finansowych Unii. W tym celu Komisja uważa, że ostateczne orzeczenia Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej oraz wcześniejsze środki naprawcze lub inne środki prawne, które podjęła już w podobnych sprawach w ramach procedur, o których mowa w sekcji 3 powyżej, są szczególnie istotne.

5.2.   Źródła informacji

62.

Komisja stara się ocenić kwestie istotne dla stosowania rozporządzenia w sprawie warunkowości w sposób staranny i gruntowny, w oparciu o szeroki zakres dowodów, o ile jest to istotne dla spełnienia warunków stosowania rozporządzenia w sprawie warunkowości. Zakres dowodów będzie brany pod uwagę na podstawie istoty każdej sprawy, z uwzględnieniem wszystkich istotnych okoliczności. Komisja dopilnuje, aby wykorzystywane przez nią informacje były istotne oraz aby źródła tych informacji były wiarygodne.

5.2.1.   Ogólne źródła informacji

63.

Komisja będzie dążyć do wykorzystania kilku źródeł do identyfikacji, kontroli krzyżowej i oceny istotnych naruszeń zasad państwa prawnego, aby wyciągnąć własne wnioski co do tego, czy warunki określone w rozporządzeniu zostały spełnione. W motywie 16 rozporządzenia w sprawie warunkowości wskazano konkretne źródła, takie jak „wyroki Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, sprawozdania Trybunału Obrachunkowego, roczne sprawozdania Komisji na temat praworządności oraz unijną tablicę wyników wymiaru sprawiedliwości, sprawozdania Europejskiego Urzędu ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych (OLAF), w stosownych przypadkach Prokuratury Europejskiej (EPPO) oraz wnioski i zalecenia odpowiednich międzynarodowych organizacji i sieci, w tym organów Rady Europy takich jak Grupa Państw przeciwko Korupcji (GRECO) i Komisja Wenecka – w szczególności jej listę kontrolną dotyczącą państwa prawnego, a także europejskiej sieci sądów najwyższych oraz Europejskiej Sieci Rad Sądownictwa”.

64.

Oprócz tych źródeł, które nie mają konkretnej lub bezwzględnej wartości dowodowej, Komisja uwzględni również, w stosownych przypadkach, inne istotne informacje. Może to obejmować na przykład roczne sprawozdania Komisji dotyczące ochrony interesów finansowych Unii Europejskiej i zwalczania nadużyć finansowych („sprawozdania o ochronie interesów finansowych UE”) oraz związane z nimi coroczne rezolucje Parlamentu Europejskiego, informacje, na których opierały się odpowiednie sprawozdania Komisji, OLAF-u i EPPO, informacje zawarte w sprawozdaniach z kontroli służb Komisji, jak również informacje otrzymane od organów krajowych i zainteresowanych stron, a także inne informacje publicznie dostępne, takie jak wyroki sądów krajowych lub decyzje organów krajowych.

65.

Komisja ma również możliwość bezpośredniego kontaktu z innymi organami i uznanymi instytucjami, takimi jak krajowa jednostka koordynująca zwalczanie nadużyć finansowych („AFCOS”). Podczas gdy motyw 16 rozporządzenia w sprawie warunkowości stanowi, że Komisja „mogłaby konsultować się z Agencją Praw Podstawowych Unii Europejskiej i Komisją Wenecką, gdyby było to niezbędne do przeprowadzenia dogłębnej oceny jakościowej”, możliwość takich konsultacji nie ogranicza się do tych dwóch organów, a Komisja skontaktuje się z każdą instytucją lub organem, które uzna za niezbędne w celu zidentyfikowania naruszeń zasad państwa prawnego i usprawnienia oceny spraw na podstawie rozporządzenia w sprawie warunkowości.

5.2.2.   Skargi

66.

Innym cennym źródłem informacji jest składanie uzasadnionych skarg przez każdą osobę trzecią, która może znać istotne informacje i dowody dotyczące naruszeń zasad państwa prawnego, które – w wystarczająco bezpośredni sposób – mogą mieć wpływ lub stwarzają poważne ryzyko wpływu na należyte zarządzanie finansami w ramach budżetu Unii lub na ochronę interesów finansowych Unii.

67.

Jako narzędzie budżetowe rozporządzenie w sprawie warunkowości nie przewiduje środków odwoławczych ani praw do dochodzenia ewentualnych roszczeń przez skarżącego (61). Skarżący domagający się skierowanych do nich środków zaradczych, w tym odszkodowania, nie mogą uzyskać ich od Komisji, ale mogą rozważyć złożenie skargi do organów krajowych lub wnieść sprawę do sądów krajowych. Unia Europejska oferuje środki umożliwiające składanie skarg na szczeblu UE. W szczególności w przypadku państwa członkowskiego, które nie przestrzega prawa Unii, każdy obywatel, przedsiębiorstwo lub inna zainteresowana strona może zgłosić Komisji naruszenie (62).

68.

Po otrzymaniu skargi dotyczącej rozporządzenia w sprawie warunkowości służby Komisji ocenią, czy zawiera ona uzasadnione informacje i dowody, które Komisja może wykorzystać do oceny na podstawie rozporządzenia w sprawie warunkowości. W tym względzie należy zauważyć, że skargi, które odnoszą się do naruszeń zasad państwa prawnego bez wskazania ich skutków lub ryzyka, jakie mogą stwarzać dla należytego zarządzania finansami w ramach budżetu Unii lub dla ochrony interesów finansowych Unii, nie będą wystarczające, aby uznać, że warunki określone w rozporządzeniu zostały spełnione, chyba że Komisja stwierdzi taki skutek lub takie ryzyko na dodatkowych podstawach. W zależności od okoliczności każdej sprawy służby Komisji mogą zwrócić się do skarżącego o dostarczenie dodatkowych informacji w celu uzasadnienia skargi w określonym terminie. Jeżeli w wyznaczonym terminie nie zostaną dostarczone żadne dodatkowe informacje, Komisja będzie prowadzić rejestr przedłożonych informacji, ale nie może podjąć działań następczych w związku ze skargą.

69.

W przypadku gdy przedłożone informacje są wystarczająco uzasadnione i odpowiednie do celów oceny Komisji, służby Komisji mogą w razie potrzeby zażądać dalszych informacji lub dowodów. W stosownych przypadkach służby Komisji mogą również spotkać się ze skarżącym lub jego przedstawicielami w celu wyjaśnienia przedstawionych zarzutów i omówienia konkretnych kwestii związanych ze skargą. Służby Komisji mogą również skontaktować się z innymi organami lub instytucjami w związku z informacjami przekazanymi przez skarżącego w celu potwierdzenia lub uzupełnienia informacji i dowodów przedstawionych przez skarżącego, zgodnie z art. 6 ust. 4 rozporządzenia w sprawie warunkowości.

70.

Komisja dołoży starań, aby poinformować skarżących o działaniach, jakie zamierza podjąć w sprawie skargi w orientacyjnym terminie [por. ośmiu miesięcy] od otrzymania skargi. Zależy to jednak od okoliczności konkretnego przypadku, w szczególności od tego, czy Komisja otrzymała wystarczające informacje od skarżącego. Jeżeli Komisja podejmie decyzję o wszczęciu procedury ustanowionej w art. 6 rozporządzenia w sprawie warunkowości i zaproponuje Radzie odpowiednie środki, co do zasady informuje o tym skarżącego (1) po wysłaniu powiadomienia do państwa członkowskiego oraz (2) po przesłaniu swojego wniosku do Rady.

71.

Aby ułatwić składanie skarg na podstawie rozporządzenia w sprawie warunkowości, Komisja utworzyła w swojej Centralnej Służbie Finansowej Dyrekcji Generalnej ds. Budżetu specjalną skrzynkę pocztową BUDG-CONDITIONALITY-REGIME-COMPLAINTS@ec.europa.eu, za pośrednictwem której osoba trzecia może zwrócić uwagę Komisji na domniemane naruszenia zasad państwa prawnego związane z rozporządzeniem w sprawie warunkowości. Załącznik II do wytycznych zawiera informacje, które mogą być zawarte w kontaktach z Komisją, a także zalecany formularz, który można wykorzystać do składania rzeczonych skarg. O ile nie uzgodniono inaczej, tożsamość skarżącego będzie ściśle poufna, a Komisja zapewni przestrzeganie przepisów określonych w dyrektywie (UE) 2019/1937 (63).

5.2.3.   Wstępne kontakty z danym państwem członkowskim

72.

Komisja może skontaktować się z danym państwem członkowskim przed wysłaniem pisemnego powiadomienia zgodnie z art. 6 ust. 1 rozporządzenia w sprawie warunkowości, jeżeli jest to konieczne do dokonania wstępnej oceny. W związku z tym, jeżeli w następstwie skargi lub na podstawie jakichkolwiek innych zebranych informacji Komisja nie jest jeszcze w stanie stwierdzić, czy ma uzasadnione podstawy, by uznać, że warunki określone w art. 4 rozporządzenia zostały spełnione, powinna mieć możliwość skontaktowania się z danym państwem członkowskim w celu zebrania niezbędnych informacji lub wyjaśnień w rozsądnym i odpowiednim terminie. W tym samym terminie państwo członkowskie może skorzystać z możliwości zaradzenia sytuacji.

73.

W takich przypadkach Komisja postara się prowadzić otwarty dialog z danym państwem członkowskim w celu umożliwienia wzmocnionej współpracy i ewentualnego rozwiązania problemów na wczesnym etapie. Podejście to odzwierciedla również zasadę lojalnej współpracy zapisaną w art. 4 ust. 3 TUE, a także jedno z kluczowych celów rozporządzenia w sprawie warunkowości, jakim jest zapobieganie. W przypadku gdy Komisja zwróci się do państwa członkowskiego o wstępne wyjaśnienia na piśmie, ustali terminy odzwierciedlające zakres i złożoność wymaganych wyjaśnień.

74.

Jeżeli dane państwo członkowskie nie zareaguje lub nie podejmie współpracy w terminie określonym przez Komisję, Komisja niezwłocznie zakończy wstępną ocenę na podstawie informacji, którymi dysponuje.

75.

Komisja będzie stosować te same zasady obiektywności, bezstronności i sprawiedliwości w odniesieniu do wszystkich państw członkowskich podczas wszelkich wstępnych kontaktów z państwami członkowskimi – w przypadkach gdy takie wstępne kontakty uznano za konieczne – oraz podczas całej procedury i jej oceny.

5.3.   Formalna procedura zgodnie z art. 6 rozporządzenia w sprawie warunkowości

76.

W przypadku gdy Komisja stwierdzi, że ma uzasadnione podstawy, by sądzić, że warunki przyjęcia środków na podstawie rozporządzenia w sprawie warunkowości zostały spełnione oraz że inne procedury określone w przepisach Unii nie pozwoliłyby jej na skuteczniejszą ochronę budżetu Unii, przesyła danemu państwu członkowskiemu pisemne powiadomienie, w którym przedstawia elementy faktyczne i konkretne przyczyny, na których oparła swoje ustalenia, oraz inicjuje procedurę zgodnie z art. 6 rozporządzenia w sprawie warunkowości („procedura”).

77.

Dane państwo członkowskie powinno dostarczyć wymagane informacje i może ono zaproponować lub przyjąć środki zaradcze w celu uwzględnienia ustaleń Komisji określonych w pisemnym powiadomieniu lub wniosku o przedstawienie uwag zgodnie z art. 6 ust. 7 rozporządzenia w sprawie warunkowości w terminie określonym przez Komisję, który wynosi co najmniej jeden miesiąc i nie więcej niż trzy miesiące od daty powiadomienia lub wniosku o przedstawienie uwag (64). W następstwie wymiany informacji, o której mowa w art. 6 ust. 1–7 rozporządzenia w sprawie warunkowości, jeżeli Komisja stwierdzi, że warunki stosowania rozporządzenia w sprawie warunkowości zostały spełnione, i uzna, że zaproponowane środki zaradcze nie są odpowiednie, wówczas zaproponuje Radzie przyjęcie środków w celu ochrony budżetu Unii lub interesów finansowych Unii.

78.

Podejmując decyzję, czy zaproponować środki, Komisja należycie oceni otrzymane informacje i wszelkie uwagi zgłoszone przez dane państwo członkowskie w trakcie całej procedury (65), a także adekwatność wszelkich środków zaradczych zaproponowanych w toku procedury. Aby przeprowadzić ocenę środków, które mogą zostać zaproponowane, Komisja będzie również opierać się na wszystkich informacjach zgromadzonych w kontekście wszelkich ewentualnych wstępnych kontaktów z danym państwem członkowskim, w tym w stosownych przypadkach przed wszczęciem procedury, a także na wszelkich istotnych informacjach pochodzących z dostępnych źródeł, w tym na decyzjach, wnioskach i zaleceniach instytucji i organów Unii, innych odpowiednich organizacji międzynarodowych i innych uznanych instytucji.

79.

Oprócz zagwarantowania praw proceduralnych danego państwa członkowskiego procedura będzie również prowadzona zgodnie z zasadami obiektywności, niedyskryminacji i równego traktowania danego państwa członkowskiego oraz bezstronnie i na podstawie dowodów (66). Zgodnie z motywem 23 rozporządzenia w sprawie warunkowości Komisja jest zobowiązana do jak najwłaściwszego korzystania z uprawnień przysługujących jej na mocy art. 237 TFUE i regulaminu wewnętrznego Rady (67), tak aby Rada w odpowiednim terminie podjęła decyzję w sprawie wniosku dotyczącego środków (68).

5.4.   Procedura uchylania środków

80.

Po przyjęciu środków przez Radę Komisja będzie regularnie monitorować sytuację w danym państwie członkowskim. Zgodnie z art. 7 ust. 2 rozporządzenia w sprawie warunkowości, na wniosek danego państwa członkowskiego lub z własnej inicjatywy i najpóźniej po roku od przyjęcia środków przez Radę, Komisja dokonuje ponownej oceny sytuacji w danym państwie członkowskim, biorąc pod uwagę ewentualne dowody przedłożone przez dane państwo członkowskie, a także adekwatność wszelkich środków zaradczych przyjętych przez dane państwo członkowskie.

81.

Dane państwo członkowskie może w dowolnym momencie przyjąć nowe środki zaradcze i przedłożyć Komisji pisemne powiadomienie zawierające dowody wskazujące, że warunki przyjęcia środków przestały być spełniane.

82.

Oceniając pisemne powiadomienie przedłożone przez dane państwo członkowskie lub wszelkie inne informacje, które Komisja zebrała po przyjęciu środków przez Radę, Komisja postępuje zgodnie z metodyką i zasadami obiektywności, bezstronności i sprawiedliwości określonymi w sekcji 5.1 niniejszych wytycznych. W celu przeprowadzenia oceny Komisja będzie opierać się na wszystkich źródłach informacji, o których mowa w sekcji 5.2 niniejszych wytycznych (69), zebranych po przyjęciu środków przez Radę.

83.

Jeżeli po dokonaniu oceny pisemnego powiadomienia przedłożonego przez państwo członkowskie lub oceny wszelkich innych informacji zebranych przez Komisję po przyjęciu środków przez Radę Komisja nie może racjonalnie stwierdzić, że zaradzono sytuacji, która doprowadziła do przyjęcia środków, może zwrócić się o dodatkowe informacje do danego państwa członkowskiego lub do każdej osoby trzeciej, która może dysponować odpowiednimi informacjami, przed zakończeniem swojej oceny, zgodnie z art. 7 ust. 2 akapit ostatni i art. 6 ust. 4 rozporządzenia w sprawie warunkowości.

84.

Dane państwo członkowskie powinno dostarczyć wymagane informacje i może zaproponować lub dostosować pierwotnie proponowane środki zaradcze w odpowiedzi na zastrzeżenia Komisji w terminie określonym przez Komisję, który wynosi co najmniej jeden miesiąc i nie więcej niż trzy miesiące od daty powiadomienia lub wezwania do przedstawienia uwag (70). W następstwie tej wymiany informacji i ostatecznej oceny Komisji, jeżeli Komisja uzna, że zaradzono sytuacji, która doprowadziła do przyjęcia środków, przedłoży Radzie wniosek dotyczący decyzji wykonawczej uchylającej przyjęte środki, zgodnie z art. 7 ust. 2 rozporządzenia w sprawie warunkowości. Jeżeli Komisja uzna, że częściowo zaradzono sytuacji, która doprowadziła do przyjęcia środków, przedłoży Radzie wniosek dotyczący decyzji wykonawczej dostosowującej przyjęte środki.

85.

Środki mogą zostać uchylone lub dostosowane, jeżeli naruszenia zasad państwa prawnego, pomimo utrzymywania się, nie mają już wpływu na budżet Unii ani na ochronę jej interesów finansowych (71). W przypadku gdy Komisja stwierdzi, że nie zaradzono sytuacji, która doprowadziła do przyjęcia środków, kieruje do danego państwa członkowskiego decyzję wraz z uzasadnieniem i informuje o tym Radę.

86.

Oprócz zagwarantowania praw proceduralnych danego państwa członkowskiego procedura będzie również prowadzona zgodnie z zasadami obiektywności, niedyskryminacji i równego traktowania danego państwa członkowskiego oraz bezstronnie i na podstawie dowodów (72). Zgodnie z motywem 23 rozporządzenia w sprawie warunkowości Komisja jest zobowiązana do jak najwłaściwszego korzystania z uprawnień przysługujących jej na mocy art. 237 TFUE i regulaminu wewnętrznego Rady (73), tak aby Rada w odpowiednim terminie podjęła decyzję w sprawie wniosku dotyczącego uchylenia lub dostosowania środków (74).

6.   Ochrona uzasadnionych praw odbiorców końcowych i beneficjentów finansowania unijnego na podstawie rozporządzenia w sprawie warunkowości

87.

Środki przyjęte na podstawie rozporządzenia w sprawie warunkowości będą miały skutki finansowe lub gospodarcze. Skutki te powinny być jednak ograniczone do danego państwa członkowskiego lub, w szczególnych przypadkach, do niektórych krajowych podmiotów zarządzających funduszami. O ile decyzja o przyjęciu środków nie stanowi inaczej na podstawie należycie uzasadnionych powodów zgodnie z mającymi zastosowanie przepisami unijnymi, wprowadzenie tych środków nie powinno mieć wpływu na istniejące wcześniej zobowiązania jednostek rządowych lub państw członkowskich do dokonywania płatności na rzecz odbiorców końcowych lub beneficjentów, którzy są uprawnieni do takich płatności w ramach odpowiedniego programu lub funduszu Unii.

88.

Środki mogą dotyczyć funduszy unijnych lub programów unijnych w ramach wszystkich trybów zarządzania budżetem Unii, tj. wdrażanych bezpośrednio (zarządzanych przez służby Komisji lub za pośrednictwem agencji wykonawczych (75)), pośrednio (przez jeden z podmiotów przewidzianych w art. 62 ust. 1 lit. c) rozporządzenia finansowego) lub wspólnie z państwami członkowskimi (zarządzanie dzielone (76)).

89.

Nałożenie środków nie zmienia istniejących wcześniej obowiązków jednostek rządowych lub państw członkowskich w zakresie realizacji programu lub funduszu w ramach dowolnego trybu zarządzania, w szczególności ich zobowiązań prawnych do dokonywania płatności wobec odbiorców końcowych lub beneficjentów, jak przewidziano w mających zastosowanie instrumentach Unii oraz w konkretnych aktach prawnych, które stworzyły takie obowiązki, o ile decyzja w sprawie nałożenia środków nie stanowi inaczej.

90.

Inaczej mówiąc, jednostki rządowe lub państwa członkowskie nie mogą wykorzystywać odpowiednich środków przyjętych przez Radę jako uzasadnienia dla zwolnienia się z istniejących wcześniej – związanych z płatnościami na podstawie odpowiednich mających zastosowanie przepisów – zobowiązań wobec odbiorców końcowych lub beneficjentów.

91.

Art. 5 ust. 2 rozporządzenia w sprawie warunkowości stanowi, że nałożenie odpowiednich środków nie ma wpływu na obowiązki jednostek rządowych lub państw członkowskich w zakresie realizacji programu lub funduszu, w szczególności na zobowiązania wobec odbiorców końcowych lub beneficjentów, chyba że decyzja o przyjęciu środków stanowi inaczej. Komisja uważa, że wniosek dotyczący tego, czy odpowiednie środki mogą mieć uzasadniony wpływ na prawa beneficjentów lub odbiorców końcowych, wymaga indywidualnej analizy, a Komisja oceni wszelkie istotne informacje w tym zakresie. Na tym etapie Komisja uważa, że co do zasady, jeżeli beneficjent lub odbiorca końcowy uczestniczy w naruszeniu zasad państwa prawnego, na przykład w przypadku korupcji, oszustw systemowych i konfliktów interesów, środki, które mają zostać przyjęte na podstawie rozporządzenia w sprawie warunkowości, mogą mieć również wpływ na tego beneficjenta lub odbiorcę. Jeżeli Komisja uzyska wiedzę na temat takich przypadków, wówczas w swoim wniosku skierowanym do Rady uwzględni (i) własne wnioski dotyczące tego, czy proponowane środki powinny mieć wpływ na poszczególnych beneficjentów lub odbiorców końcowych, (ii) powody uzasadniające te wnioski oraz (iii) własny konkretny wniosek w odniesieniu do tych beneficjentów lub odbiorców.

Narzędzia informacyjne i sprawozdawczość

92.

Beneficjenci lub odbiorcy końcowi programów lub funduszy unijnych powinni być informowani o swoich prawach wynikających z rozporządzenia w sprawie warunkowości. W tym celu Komisja utworzyła specjalną stronę internetową https://ec.europa.eu/info/strategy/eu-budget/protection-eu-budget/rule-law-conditionality-regulation_pl, na której obywatele, w tym beneficjenci lub odbiorcy końcowi, mogą uzyskać nieformalne wytyczne. Mogą również przekazywać Komisji informacje na temat kwestii istotnych dla stosowania rozporządzenia w sprawie warunkowości, wypełniając i przesyłając formularz skargi dostępny na tej stronie internetowej na specjalną skrzynkę pocztową BUDG-CONDITIONALITY-REGIME-COMPLAINTS@ec.europa.eu. Komisja opublikuje na swojej stronie internetowej informacje na temat środków przyjętych przez Radę na wniosek Komisji, tak aby beneficjenci i odbiorcy końcowi byli świadomi środków nałożonych na poszczególne państwa członkowskie.

93.

Jeżeli po nałożeniu przez Radę odpowiednich środków na podstawie rozporządzenia w sprawie warunkowości dane państwo członkowskie odmawia honorowania swoich płatności na rzecz beneficjentów lub odbiorców końcowych programów unijnych lub środków finansowych, których dotyczą nałożone środki, zainteresowani beneficjenci lub odbiorcy końcowi powinni najpierw przekazać sprawę właściwym organom krajowym, korzystając ze wszystkich działań, jakimi dysponują na mocy mających zastosowanie przepisów krajowych, w tym ze skarg do odpowiedniego organu danego państwa członkowskiego. W przypadku gdy takie działanie nie jest dostępne lub nie jest skuteczne (77), beneficjenci powinni poinformować o tym Komisję oraz, w miarę możliwości, przedstawić odpowiednie dowody w tym względzie. Państwa członkowskie powinny zapewnić odpowiednie działania następcze w odniesieniu do kroków prawnych, zgodnie z obowiązującymi ramami prawnymi.

94.

Beneficjenci lub odbiorcy końcowi mogliby informować Komisję o potencjalnych naruszeniach art. 5 ust. 2 rozporządzenia w sprawie warunkowości, w przypadku gdy dotyczą ich bezpośrednio. W swoich wnioskach beneficjenci lub ostateczni odbiorcy powinni wyraźnie wskazać: (i) podstawę prawną ich prawa do otrzymania płatności od państwa członkowskiego; (ii) niewypełnienie przez państwo członkowskie obowiązku dokonania płatności zgodnie z przepisami odpowiedniego programu lub funduszu unijnego; (iii) podjęte już działania prawne i związane z nimi ewentualne wyniki; oraz przedstawić wszelkie niezbędne dowody i dokumenty uzupełniające, aby wykazać rozpoczęcie odpowiednich działań prawnych, a także niewypełnienie przez państwo członkowskie obowiązków wynikających z art. 5 rozporządzenia w sprawie warunkowości (jeżeli są dostępne). Wnioski powinny zawierać wszystkie informacje wymagane w załączniku III do niniejszych wytycznych.

95.

Zgodnie z art. 339 TFUE i art. 17 regulaminu pracowniczego urzędnicy i inni pracownicy Unii nie mogą ujawniać informacji objętych tajemnicą zawodową. Komisja zapewni również przestrzeganie przepisów określonych w dyrektywie (UE) 2019/1937 (78).

96.

Wdrażając środki finansowe Unii w ramach zarządzania dzielonego, państwa członkowskie, których dotyczą środki przyjęte na podstawie rozporządzenia w sprawie warunkowości, mają obowiązek składania Komisji sprawozdań na temat konkretnych działań, które podjęły w celu wywiązania się z obowiązków w zakresie płatności na rzecz odbiorców końcowych lub beneficjentów w ramach funduszu lub programu unijnego, którego to dotyczy. Taka sprawozdawczość powinna obejmować informacje i dowody potwierdzające to wywiązywanie się z obowiązków (np. odpowiednie zapisy księgowe i dokumenty uzupełniające) i powinna odbywać się co trzy miesiące od przyjęcia środków (79).

97.

Na podstawie sprawozdawczości przewidzianej w art. 5 ust. 2 rozporządzenia w sprawie warunkowości i wszelkich innych dowodów przedstawionych przez dane państwo członkowskie lub innych zebranych informacji, w tym na podstawie informacji otrzymanych od odbiorców końcowych lub beneficjentów, Komisja zweryfikuje, czy wywiązano się z obowiązków płatniczych wobec odbiorców końcowych lub beneficjentów, określonych w rozporządzeniu w sprawie warunkowości i w innych mających zastosowanie przepisach prawa Unii w odniesieniu do wdrażania finansowania w ramach zarządzania dzielonego. W razie potrzeby dołoży wszelkich starań, aby wszelkie kwoty należne od jednostek rządowych lub państw członkowskich były faktycznie wypłacane odbiorcom końcowym lub beneficjentom zgodnie z odpowiednimi przepisami sektorowymi. Może to wymagać na przykład zastosowania korekt finansowych zgodnie z obowiązującym prawem Unii (80). Komisja może również podjąć decyzję o wszczęciu postępowania przeciwko danemu państwu członkowskiemu w sprawie uchybienia jego zobowiązaniom, aby zapewnić wywiązanie się przez to państwo członkowskie z obowiązku określonego w art. 5 ust. 2 rozporządzenia. Przed wprowadzeniem jakichkolwiek środków w celu zapewnienia, by państwa członkowskie wywiązały się z obowiązku płatności na rzecz odbiorców końcowych lub beneficjentów, Komisja zapewni poszanowanie praw proceduralnych danego państwa członkowskiego.

7.   Przegląd niniejszych wytycznych

98.

Komisja może dokonać przeglądu niniejszych wytycznych w odpowiednim czasie, aby uwzględnić zmiany w swojej praktyce, istotne zmiany w przepisach Unii lub stosownym orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, przy jednoczesnym zagwarantowaniu pewności prawa. Dokonując przeglądu wytycznych, Komisja skonsultuje się z państwami członkowskimi i Parlamentem Europejskim.

---

(1)  Zob. wyrok z dnia 23 kwietnia 1986 r., Les Verts/Parlament, C-294/83, ECLI:EU:C:1986:166, pkt 23. Zob. także wyrok z dnia 20 kwietnia 2021 r., Repubblika/Il-Prim Ministru, C-896/19, ECLI:EU:C:2021:311, pkt 61–65.

(2)  Zob. wyrok z dnia 16 lutego 2022 r., Węgry/Parlament i Rada, C-156/21, ECLI:EU:C:2022:97, pkt 126 i 129.

(3)  Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE, Euratom) 2020/2092 z dnia 16 grudnia 2020 r. w sprawie ogólnego systemu warunkowości służącego ochronie budżetu Unii (Dz.U. L 433I z 22.12.2020, s. 1).

(4)  Zob. wyrok z dnia 16 lutego 2022 r., Polska/Parlament i Rada, C-157/21, ECLI:EU:C:2022:98, pkt 188.

(5)  Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE, Euratom) 2018/1046 z dnia 18 lipca 2018 r. w sprawie zasad finansowych mających zastosowanie do budżetu ogólnego Unii (Dz.U. L 193 z 30.7.2018, s. 1).

(6)  Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE, Euratom) nr 883/2013 z dnia 11 września 2013 r. dotyczące dochodzeń prowadzonych przez Europejski Urząd ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych (OLAF) (Dz.U. L 248 z 18.9.2013, s. 1).

(7)  Rozporządzenie Rady (UE) 2017/1939 z dnia 12 października 2017 r. wdrażające wzmocnioną współpracę w zakresie ustanowienia Prokuratury Europejskiej (Dz.U. L 283 z 31.10.2017, s. 1).

(8)  Zob. art. 19 ust. 1 TUE.

(9)  Zob. wyrok z dnia 16 lutego 2022 r., Węgry/Parlament i Rada, C-156/21, ECLI:EU:C:2022:97, pkt 165.

(10)  Zob. wyrok z dnia 16 lutego 2022 r., Polska/Parlament i Rada, C-157/21, ECLI:EU:C:2022:98, pkt 288.

(11)  Zob. wyrok z dnia 16 lutego 2022 r., Polska/Parlament i Rada, C-157/21, ECLI:EU:C:2022:98, pkt 154.

(12)  Zob. wyrok z dnia 16 lutego 2022 r., Węgry/Parlament i Rada, C-156/21, ECLI:EU:C:2022:97, pkt 227.

(13)  Zob. wyrok z dnia 16 lutego 2022 r., Węgry/Parlament i Rada, C-156/21, ECLI:EU:C:2022:97, pkt 229 oraz wyrok z dnia 16 lutego 2022 r., Polska/Parlament i Rada, C-157/21, ECLI:EU:C:2022:98, pkt 324.

(14)  Wykaz orientacyjnych naruszeń zasad państwa prawnego znajduje się również w załączniku I do wytycznych.

(15)  Zob. wyrok z dnia 16 lutego 2022 r., Węgry/Parlament i Rada, C-156/21, ECLI:EU:C:2022:97, pkt 130; oraz wyrok z dnia 16 lutego 2022 r., Polska/Parlament i Rada, C-157/21, ECLI:EU:C:2022:98, pkt 148.

(16)  Zob. wyrok z dnia 16 lutego 2022 r., Węgry/Parlament i Rada, C-156/21, ECLI:EU:C:2022:97, pkt 131; oraz wyrok z dnia 16 lutego 2022 r., Polska/Parlament i Rada, C-157/21, ECLI:EU:C:2022:98, pkt 149.

(17)  Zob. wyrok z dnia 16 lutego 2022 r., Węgry/Parlament i Rada, C-156/21, ECLI:EU:C:2022:97, pkt 132; oraz wyrok z dnia 16 lutego 2022 r., Polska/Parlament i Rada, C-157/21, ECLI:EU:C:2022:98, pkt 150.

(18)  Orientacyjny wykaz tych szczególnych sytuacji znajduje się również w załączniku I do wytycznych.

(19)  Zob. wyrok z dnia 16 lutego 2022 r., Węgry/Parlament i Rada, C-156/21, ECLI:EU:C:2022:97, pkt 143.

(20)  Zob. wyrok z dnia 16 lutego 2022 r., Węgry/Parlament i Rada, C-156/21, ECLI:EU:C:2022:97, pkt 143.

(21)  Zob. art. 4 ust. 2 lit. g) rozporządzenia w sprawie warunkowości.

(22)  Zob. odpowiednie przepisy rozporządzenia Rady (UE) 2017/1939, przytoczonego powyżej.

(23)  Pozostaje to bez uszczerbku dla obowiązków nieuczestniczących państw członkowskich w zakresie współpracy z Prokuraturą Europejską, zgodnie z mającymi zastosowanie przepisami Unii, w przypadkach gdy wykonuje ona swoje kompetencje w uczestniczących państwach członkowskich i wymaga takiej współpracy.

(24)  Zgodnie z przepisami rozporządzenia (UE, Euratom) nr 883/2013, przytoczonego powyżej.

(25)  Obowiązki te przewidziano w rozporządzeniu (UE, Euratom) nr 883/2013. Wykaz przedstawiony w niniejszych wytycznych nie jest wyczerpujący.

(26)  Art. 8 rozporządzenia (UE, Euratom) nr 883/2013.

(27)  Art. 3 rozporządzenia (UE, Euratom) nr 883/2013.

(28)  Art. 7 ust. 7 rozporządzenia (UE, Euratom) nr 883/2013.

(29)  Art. 5 ust. 5 rozporządzenia (UE, Euratom) nr 883/2013.

(30)  Art. 11 ust. 3 i 5 rozporządzenia (UE, Euratom) nr 883/2013.

(31)  Zob. wyrok z dnia 16 lutego 2022 r., Węgry/Parlament i Rada, C-156/21, ECLI:EU:C:2022:97, pkt 294.

(32)  Zob. wyrok z dnia 16 lutego 2022 r., Węgry/Parlament i Rada, C-156/21, ECLI:EU:C:2022:97, pkt 301; oraz Polska/Parlament i Rada, C-157/21, ECLI:EU:C:2022:98, pkt 173.

(33)  Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/241 z dnia 12 lutego 2021 r. ustanawiające Instrument na rzecz Odbudowy i Zwiększania Odporności (Dz.U. L 57 z 18.2.2021, s. 17).

(34)  Zob. wyrok z dnia 16 lutego 2022 r., Polska/Parlament i Rada, C-157/21, ECLI:EU:C:2022:98, pkt 186.

(35)  Zob. wyrok z dnia 16 lutego 2022 r., Węgry/Parlament i Rada, C-156/21, ECLI:EU:C:2022:97, pkt 265; oraz wyrok z dnia 16 lutego 2022 r., Polska/Parlament i Rada, C-157/21, ECLI:EU:C:2022:98, pkt 297.

(36)  Zob. wyrok z dnia 16 lutego 2022 r., Węgry/Parlament i Rada, C-156/21, ECLI:EU:C:2022:97, pkt 331; oraz wyrok z dnia 16 lutego 2022 r., Polska/Parlament i Rada, C-157/21, ECLI:EU:C:2022:98, pkt 361.

(37)  Zob. wyrok z dnia 16 lutego 2022 r., Węgry/Parlament i Rada, C-156/21, ECLI:EU:C:2022:97, pkt 332.

(38)  Zob. wyrok z dnia 16 lutego 2022 r., Węgry/Parlament i Rada, C-156/21, ECLI:EU:C:2022:97, pkt 262.

(39)  Zob. wyrok z dnia 16 lutego 2022 r., Węgry/Parlament i Rada, C-156/21, ECLI:EU:C:2022:97, pkt 266; oraz wyrok z dnia 16 lutego 2022 r., Polska/Parlament i Rada, C-157/21, ECLI:EU:C:2022:98, pkt 298.

(40)  Zob. wyrok z dnia 16 lutego 2022 r., Węgry/Parlament i Rada, C-156/21, ECLI:EU:C:2022:97, pkt 262.

(41)  Zob. wyrok z dnia 16 lutego 2022 r., Polska/Parlament i Rada, C-157/21, ECLI:EU:C:2022:98, pkt 288.

(42)  Zob. art. 135 rozporządzenia finansowego.

(43)  Zob. art. 101 ust. 8 rozporządzenia finansowego; zob. również np. art. 96, 97 i 104 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/1060 z dnia 24 czerwca 2021 r. ustanawiającego wspólne przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego Plus, Funduszu Spójności, Funduszu na rzecz Sprawiedliwej Transformacji i Europejskiego Funduszu Morskiego, Rybackiego i Akwakultury, a także przepisy finansowe na potrzeby tych funduszy oraz na potrzeby Funduszu Azylu, Migracji i Integracji, Funduszu Bezpieczeństwa Wewnętrznego i Instrumentu Wsparcia Finansowego na rzecz Zarządzania Granicami i Polityki Wizowej (Dz.U. L 231 z 30.6.2021, s. 159), oraz art. 52 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 (Dz.U. L 347 z 20.12.2013, s. 549).

(44)  Zob. art. 63 ust. 2 rozporządzenia finansowego; zob. również np. art. 69 ust. 3 i art. 103 rozporządzenia w sprawie wspólnych przepisów, a także art. 58 rozporządzenia (UE) nr 1306/2013, a od dnia 1 stycznia 2023 r. – art. 57 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/2116 z dnia 2 grudnia 2021 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylenia rozporządzenia (UE) nr 1306/2013 (Dz.U. L 435 z 6.12.2021, s. 187).

(45)  Płatności mogą zostać wstrzymane, jeżeli: a) dostępne są dowody sugerujące istnienie poważnego uchybienia, w odniesieniu do którego nie wprowadzono środków naprawczych; b) Komisja musi przeprowadzić dodatkowe weryfikacje po otrzymaniu informacji sugerujących, że wydatek ujęty we wniosku o płatność może być związany z nieprawidłowością. Płatności mogą zostać zawieszone, jeżeli: a) państwo członkowskie nie podjęło niezbędnych działań w celu zaradzenia sytuacji, która doprowadziła do wstrzymania biegu terminu płatności na podstawie art. 96 rozporządzenia w sprawie wspólnych przepisów; b) istnieje poważne uchybienie; c) wydatek ujęty we wniosku o płatność związany jest z nieprawidłowością, która nie została skorygowana; d) Komisja wydała uzasadnioną opinię w odniesieniu do procedury uchybienia zgodnie z art. 258 TFUE, która to opinia dotyczy sprawy stwarzającej zagrożenie dla zgodności z prawem i prawidłowości wydatku. Korekt finansowych dokonuje się, jeżeli: a) istnieje poważne uchybienie, które stworzyło zagrożenie dla wsparcia z Funduszy już wypłaconego na rzecz programu; b) wydatek ujęty w zatwierdzonym zestawieniu wydatków jest nieprawidłowy i nie został wykryty ani zgłoszony przez państwo członkowskie; c) państwo członkowskie nie wywiązało się ze swoich obowiązków określonych w art. 97 przed wszczęciem procedury korekty finansowej przez Komisję.

(46)  Zob. motyw 15 rozporządzenia w sprawie warunkowości.

(47)  Zob. art. 5 rozporządzenia w sprawie warunkowości.

(48)  Zob. art. 5 ust. 3 rozporządzenia w sprawie warunkowości.

(49)  Zob. wyrok z dnia 16 lutego 2022 r., Węgry/Parlament i Rada, C-156/21, ECLI:EU:C:2022:97, pkt 112.

(50)  Zob. art. 5 ust. 3 rozporządzenia w sprawie warunkowości.

(51)  Zob. wyrok z dnia 16 lutego 2022 r., Węgry/Parlament i Rada, C-156/21, ECLI:EU:C:2022:97, pkt 331; oraz wyrok z dnia 16 lutego 2022 r., Polska/Parlament i Rada, C-157/21, ECLI:EU:C:2022:98, pkt 361.

(52)  Zob. motyw 18 rozporządzenia w sprawie warunkowości.

(53)  Zob. wyrok z dnia 16 lutego 2022 r., Węgry/Parlament i Rada, C-156/21, ECLI:EU:C:2022:97, pkt 332.

(54)  Zob. art. 5 ust. 3 rozporządzenia w sprawie warunkowości.

(55)  Na przykład w przypadkach, w których stwierdzony zostanie wpływ naruszenia zasad państwa prawnego na dochody budżetu Unii.

(56)  Zob. wyrok z dnia 16 lutego 2022 r., Węgry/Parlament i Rada, C-156/21, ECLI:EU:C:2022:97, pkt 275.

(57)  Zob. motyw 16 rozporządzenia w sprawie warunkowości.

(58)  Zob. m.in. wyrok z dnia 20 września 1988 r., Królestwo Hiszpanii/Rada Wspólnot Europejskich, 203/86, ECLI:EU:C:1988:420, pkt 25. W odniesieniu do niedawnej sprawy zob. wyrok z dnia 8 października 2020 r., Universitatea „Lucian Blaga” Sibiu i in., C-644/19, ECLI:EU:C:2020:810, pkt 44.

(59)  Zob. wyrok z dnia 16 lutego 2022 r., Węgry/Parlament i Rada, C-156/21, ECLI:EU:C:2022:97, pkt 233 i 235; oraz wyrok z dnia 16 lutego 2022 r., Polska/Parlament i Rada, C-157/21, ECLI:EU:C:2022:98, pkt 265 i 283.

(60)  Zob. wyrok z dnia 16 lutego 2022 r., Węgry/Parlament i Rada, C-156/21, ECLI:EU:C:2022:97, pkt 240.

(61)  Pozostaje to bez uszczerbku dla ochrony uzasadnionych praw odbiorców końcowych i beneficjentów finansowania unijnego na mocy rozporządzenia w sprawie warunkowości, zob. sekcja 6 poniżej.

(62)  Wykaz pozostałych środków, w tym formularz skargi dotyczącej naruszenia prawa Unii, jest dostępny na stronie https://ec.europa.eu/info/about-european-commission/contact/problems-and-complaints/complaints-about-breaches-eu-law/how-make-complaint-eu-level_pl

(63)  Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/1937 z dnia 23 października 2019 r. w sprawie ochrony osób zgłaszających naruszenia prawa Unii (Dz.U. L 305 z 26.11.2019, s. 17).

(64)  Zob. art. 6 ust. 5 rozporządzenia w sprawie warunkowości.

(65)  Zob. art. 6 ust. 7 rozporządzenia w sprawie warunkowości.

(66)  Zob. motyw 26 rozporządzenia w sprawie warunkowości.

(67)  Decyzja Rady 2009/937/UE z dnia 1 grudnia 2009 r. dotycząca przyjęcia regulaminu wewnętrznego Rady (Dz.U. L 325 z 11.12.2009, s. 35).

(68)  Zob. art. 6 ust. 10 rozporządzenia w sprawie warunkowości.

(69)  Zgodnie z art. 7 ust. 2 akapit ostatni i art. 6 ust. 3 rozporządzenia w sprawie warunkowości.

(70)  Zob. art. 7 ust. 2 zdanie ostatnie w związku z art. 6 ust. 5 rozporządzenia w sprawie warunkowości.

(71)  Zob. wyrok z dnia 16 lutego 2022 r., Węgry/Parlament i Rada, C-156/21, ECLI:EU:C:2022:97, pkt 178; oraz wyrok z dnia 16 lutego 2022 r., Polska/Parlament i Rada, C-157/21, ECLI:EU:C:2022:98, pkt 217.

(72)  Zob. motyw 26 rozporządzenia w sprawie warunkowości.

(73)  Decyzja Rady 2009/937/UE z dnia 1 grudnia 2009 r. dotycząca przyjęcia regulaminu wewnętrznego Rady (Dz.U. L 325 z 11.12.2009, s. 35).

(74)  Zob. art. 6 ust. 10 rozporządzenia w sprawie warunkowości.

(75)  Zob. art. 62 ust. 1 lit. a) rozporządzenia finansowego.

(76)  Zob. art. 63 rozporządzenia finansowego.

(77)  Na przykład w przypadkach, w których organy krajowe w sposób nieuzasadniony opóźniają odpowiedź/decyzję w sprawie działań podjętych beneficjenta.

(78)  Więcej informacji na temat sposobu rozpatrywania skarg przez Komisję można znaleźć na stronie internetowej: https://ec.europa.eu/info/about-european-commission/contact/problems-and-complaints/complaints-about-breaches-eu-law/how-make-complaint-eu-level_pl

(79)  Zob. art. 5 ust. 2 i motyw 19 rozporządzenia w sprawie warunkowości.

(80)  Zob. motyw 19 rozporządzenia w sprawie warunkowości.

Brak sprzeciwu wobec zgłoszonej koncentracji

(Sprawa M.10600 – EDFI / MUBADALA / EMERGE JV)

(Tekst mający znaczenie dla EOG)

(2022/C 123/03)

W dniu 11 marca 2022 r. Komisja podjęła decyzję o niewyrażaniu sprzeciwu wobec powyższej zgłoszonej koncentracji i uznaniu jej za zgodną z rynkiem wewnętrznym. Decyzja ta została oparta na art. 6 ust. 1 lit. b) rozporządzenia Rady (WE) nr 139/2004 (1). Pełny tekst decyzji dostępny jest wyłącznie w języku angielskim i zostanie podany do wiadomości publicznej po uprzednim usunięciu ewentualnych informacji stanowiących tajemnicę handlową. Tekst zostanie udostępniony:

—

w dziale dotyczącym połączeń przedsiębiorstw na stronie internetowej Komisji poświęconej konkurencji (http://ec.europa.eu/competition/mergers/cases/). Powyższa strona została wyposażona w różne funkcje pomagające odnaleźć konkretną decyzję w sprawie połączenia, w tym indeksy wyszukiwania według nazwy przedsiębiorstwa, numeru sprawy, daty i sektora,

—	w formie elektronicznej na stronie internetowej EUR-Lex (http://eur-lex.europa.eu/homepage.html?locale=pl) jako dokument nr 32022M10600. Strona EUR-Lex zapewnia internetowy dostęp do prawa Unii Europejskiej.

---

(1)  Dz.U. L 24 z 29.1.2004, s. 1.

Brak sprzeciwu wobec zgłoszonej koncentracji

(Sprawa M.10541 – GOLDMAN SACHS / GRUPO VISABEIRA / CONSTRUCTEL VISABEIRA)

(Tekst mający znaczenie dla EOG)

(2022/C 123/04)

W dniu 4 marca 2022 r. Komisja podjęła decyzję o niewyrażaniu sprzeciwu wobec powyższej zgłoszonej koncentracji i uznaniu jej za zgodną z rynkiem wewnętrznym. Decyzja ta została oparta na art. 6 ust. 1 lit. b) rozporządzenia Rady (WE) nr 139/2004 (1). Pełny tekst decyzji dostępny jest wyłącznie w języku angielskim i zostanie podany do wiadomości publicznej po uprzednim usunięciu ewentualnych informacji stanowiących tajemnicę handlową. Tekst zostanie udostępniony:

—

w dziale dotyczącym połączeń przedsiębiorstw na stronie internetowej Komisji poświęconej konkurencji (http://ec.europa.eu/competition/mergers/cases/). Powyższa strona została wyposażona w różne funkcje pomagające odnaleźć konkretną decyzję w sprawie połączenia, w tym indeksy wyszukiwania według nazwy przedsiębiorstwa, numeru sprawy, daty i sektora,

—	w formie elektronicznej na stronie internetowej EUR-Lex (http://eur-lex.europa.eu/homepage.html?locale=pl) jako dokument nr 32022M10541. Strona EUR-Lex zapewnia internetowy dostęp do prawa Unii Europejskiej.

---

(1)  Dz.U. L 24 z 29.1.2004, s. 1.

Brak sprzeciwu wobec zgłoszonej koncentracji

(Sprawa M.10621 – WELPUT / PSPIB / ALECTA / 150 VSTREET JV)

(Tekst mający znaczenie dla EOG)

(2022/C 123/05)

W dniu 28 lutego 2022 r. Komisja podjęła decyzję o niewyrażaniu sprzeciwu wobec powyższej zgłoszonej koncentracji i uznaniu jej za zgodną z rynkiem wewnętrznym. Decyzja ta została oparta na art. 6 ust. 1 lit. b) rozporządzenia Rady (WE) nr 139/2004 (1). Pełny tekst decyzji dostępny jest wyłącznie w języku angielskim i zostanie podany do wiadomości publicznej po uprzednim usunięciu ewentualnych informacji stanowiących tajemnicę handlową. Tekst zostanie udostępniony:

—

w dziale dotyczącym połączeń przedsiębiorstw na stronie internetowej Komisji poświęconej konkurencji (http://ec.europa.eu/competition/mergers/cases/). Powyższa strona została wyposażona w różne funkcje pomagające odnaleźć konkretną decyzję w sprawie połączenia, w tym indeksy wyszukiwania według nazwy przedsiębiorstwa, numeru sprawy, daty i sektora,

—	w formie elektronicznej na stronie internetowej EUR-Lex (http://eur-lex.europa.eu/homepage.html?locale=pl) jako dokument nr 32022M10621. Strona EUR-Lex zapewnia internetowy dostęp do prawa Unii Europejskiej.

---

(1)  Dz.U. L 24 z 29.1.2004, s. 1.

Kursy walutowe euro (1)

17 marca 2022 r.

(2022/C 123/06)

1 euro =

	Waluta	Kurs wymiany
USD	Dolar amerykański	1,1051
JPY	Jen	131,27
DKK	Korona duńska	7,4439
GBP	Funt szterling	0,84315
SEK	Korona szwedzka	10,4503
CHF	Frank szwajcarski	1,0385
ISK	Korona islandzka	142,10
NOK	Korona norweska	9,7800
BGN	Lew	1,9558
CZK	Korona czeska	24,777
HUF	Forint węgierski	372,05
PLN	Złoty polski	4,6889
RON	Lej rumuński	4,9465
TRY	Lir turecki	16,3123
AUD	Dolar australijski	1,5055
CAD	Dolar kanadyjski	1,3998
HKD	Dolar Hongkongu	8,6391
NZD	Dolar nowozelandzki	1,6130
SGD	Dolar singapurski	1,4980
KRW	Won	1 340,02
ZAR	Rand	16,5286
CNY	Yuan renminbi	7,0176
HRK	Kuna chorwacka	7,5730
IDR	Rupia indonezyjska	15 835,97
MYR	Ringgit malezyjski	4,6364
PHP	Peso filipińskie	57,690
RUB	Rubel rosyjski
THB	Bat tajlandzki	36,767
BRL	Real	5,6339
MXN	Peso meksykańskie	22,7880
INR	Rupia indyjska	83,8435

---

(1)  Źródło: referencyjny kurs wymiany walut opublikowany przez EBC.

Zgłoszenie zamiaru koncentracji

(Sprawa M.10602 – SWISS LIFE INTERNATIONAL HOLDING / ELIPS LIFE)

Sprawa, która może kwalifikować się do rozpatrzenia w ramach procedury uproszczonej

(Tekst mający znaczenie dla EOG)

(2022/C 123/07)

---

(1)  Dz.U. L 24 z 29.1.2004, s. 1 („rozporządzenie w sprawie kontroli łączenia przedsiębiorstw”).

(2)  Dz.U. C 366 z 14.12.2013, s. 5.

Zgłoszenie zamiaru koncentracji

(Sprawa M.10657 – SAMSUNG BIOLOGICS / SAMSUNG BIOEPIS)

Sprawa, która może kwalifikować się do rozpatrzenia w ramach procedury uproszczonej

(Tekst mający znaczenie dla EOG)

(2022/C 123/08)

---

(1)  Dz.U. L 24 z 29.1.2004, s. 1 („rozporządzenie w sprawie kontroli łączenia przedsiębiorstw”).

(2)  Dz.U. C 366 z 14.12.2013, s. 5.

Zgłoszenie zamiaru koncentracji

(Sprawa M.10339 – KKR/Landal)

(Tekst mający znaczenie dla EOG)

(2022/C 123/09)

---

(1)  Dz.U. L 24 z 29.1.2004, s. 1 („rozporządzenie w sprawie kontroli łączenia przedsiębiorstw”).

Publikacja informacji dotyczącej zatwierdzenia zmiany standardowej w specyfikacji produktu objętego nazwą pochodzenia w sektorze winorośli i wina, o której to zmianie mowa w art. 17 ust. 2 i 3 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) 2019/33

(2022/C 123/10)

Niniejsza informacja zostaje opublikowana zgodnie z art. 17 ust. 5 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) 2019/33 (1).

INFORMACJA DOTYCZĄCA ZATWIERDZENIA STANDARDOWEJ ZMIANY

„Irpinia”

PDO-IT-A0279-AM02

Data przekazania informacji: 17 grudnia 2021 r.

OPIS I UZASADNIENIE ZATWIERDZONEJ ZMIANY

1.   Tytuł Nowe typy produktów

—

Dodano następujące typy produktów: Spumante Bianco (białe wino musujące), Spumante Rosso (czerwone wino musujące), Spumante Rosato (różowe wino musujące), Spumante Aglianico (wino musujące Aglianico), Spumante Aglianico vinificato in bianco (wino musujące Aglianico fermentowane bez skórek), Falanghina Passito (wino z suszonych winogron), Aglianico vinificato in bianco (wino Aglianico fermentowane bez skórek).

Zmiana wynika z potrzeby ochrony i promocji „Irpinia” DOC (denominazione di origine controllata), a także podkreśla szczególne cechy tego produktu, opierając się na wszechstronności lokalnego obszaru. Celem jest zwiększenie możliwości prezentacji tego obszaru oraz zaoferowanie szerszej gamy produktów. Dodanie nowych typów pozwoli lepiej wypromować cechy charakterystyczne obszaru i nazwy. Stworzy to możliwość większej penetracji rynku i bogatszej oferty dla konsumentów końcowych, obejmującej rodzaje wina produkowane wcześniej jako wina IGT (Indicazione Geografica Tipica) lub wina gatunkowe.

Zmiana dotyczy art. 1, 2, 4, 5, 6, 7 i 8 specyfikacji oraz sekcji 4 i 5 jednolitego dokumentu.

2.   Zmiany dotyczące mieszanki odmian w przypadku istniejących rodzajów wina i uwzględnienie nowych mieszanek odmian w przypadku nowych rodzajów

—

Zmieniono mieszankę odmian w przypadku win białych: z „Greco, 40–50 %; Fiano, 40–50 % na „Fiano i Greco, oddzielnie lub łącznie, co najmniej 50 %”. Dokonano zmiany mieszanki odmian w odniesieniu do udziału procentowego odmian głównych [stosowanych w kupażach]. Ma to na celu lepsze wykorzystanie innych uprawianych odmian i umożliwienie produkcji win tego rodzaju, które mogą mieć różny charakter.

—	Tę samą mieszankę odmian określono również w przypadku nowego rodzaju białego wina musującego.

—

Zmieniono mieszankę odmian w przypadku win czerwonych, różowych oraz win „Novello” [młodych]: z „co najmniej 70 % Aglianico” na „co najmniej 50 % Aglianico”. Dokonano zmiany mieszanki odmian w odniesieniu do udziału procentowego odmian głównych. Ma to na celu lepsze wykorzystanie innych uprawianych odmian i umożliwienie produkcji win tego rodzaju, które mogą mieć różny charakter.

—	Tę samą mieszankę odmian określono również w przypadku nowych rodzajów czerwonego wina musującego i różowego wina musującego.

—	Określono również mieszankę odmian w przypadku nowych rodzajów wina musującego produkowanych z winogron odmiany Aglianico: wina musującego Aglianico i wina musującego Aglianico fermentowanego bez skórek.

—

W przypadku win musujących z nazwą odmiany winorośli specyfikacja stanowi obecnie, że odmianami drugorzędnymi muszą być winogrona o tej samej barwie, co wymieniona odmiana. Jest to zmiana redakcyjna uzupełniająca opis, mająca na celu dostarczenie bardziej szczegółowych informacji na temat możliwości wykorzystania drugorzędnych odmian winorośli w różnych rodzajach wina.

—	Określono mieszankę odmian w przypadku pozostałych rodzajów wina: Aglianico fermentowanego bez skórek i Falanghina Passito.

—

W przypadku nowych rodzajów wina odmiany winorośli muszą nadawać się do uprawy konkretnie w prowincji Avellino, a nie bardziej ogólnie w rozleglejszym regionie Kampanii. Stosuje się wyjątki w odniesieniu do win likierowych z winogron odmiany Aglianico oraz win z podobszaru Campi Taurasini, w przypadku których winogrona mogą pochodzić z dowolnego miejsca w regionie Kampanii. Jest to zmiana redakcyjna, której celem jest uzyskanie lepszego opisu poszczególnych odmian winorośli wymienionych w rejestrze winnic.

Zmiany dotyczą art. 2 specyfikacji.

3.   Aktualizacja typów produktu wymienionych na obszarze produkcji

—	Dodano słowo „również”, aby umożliwić uwzględnienie nowych rodzajów win musujących oraz istniejących win z nazwą odmiany winorośli w definicji obszarów uprawy.

—	Dodano nową kategorię „Aglianico fermentowane bez skórek”, aby można ją było uwzględnić w opisie obszarów przeznaczonych pod uprawę w przypadku wszystkich kategorii wina.

Obszar nie został zwiększony. Są to zmiany redakcyjne stanowiące jedynie aktualizację typów produktu określonych w art. 3 specyfikacji.

4.   Maksymalna produkcja winogron na hektar oraz minimalna naturalna objętościowa zawartość alkoholu

—	W przypadku win musujących z nazwą odmiany winorośli zmniejszono zawartość alkoholu z 10,50 na 10,00 w celu uzyskania świeższych i lżejszych win. Dodano nowy rodzaj „Aglianico” objęty tymi samymi ograniczeniami.

—	Do opisu wina „Falanghina” dodano nowy rodzaj „Falanghina Passito” objęty tymi samymi ograniczeniami.

—	Dodano warunki dotyczące zbiorów winogron oraz zawartości alkoholu w przypadku nowych rodzajów wina: wina Aglianico fermentowanego bez skórek, białego wina musującego, różowego wina musującego i czerwonego wina musującego.

Zmiana dotyczy art. 4 specyfikacji produktu oraz sekcji 5.2 jednolitego dokumentu.

5.   Ograniczenia dotyczące lokalizacji winnic

—

Usunięto ograniczenie wysokości do 600 m n.p.m. w odniesieniu do winnic. Zmiana ta wynika z tego, że w obowiązującej specyfikacji ograniczenie nie ma zastosowania do winnic położonych w gminach znajdujących się w granicach obszarów produkcji innych nazw Irpinia: DOCG (gwarantowane i kontrolowane nazwy pochodzenia) „Fiano di Avellino”, „Greco di Tufo” oraz „Taurasi”, ani do winnic położonych na podobszarze „Campi Taurasini”. Ponadto, ze względu na skutki zmiany klimatu, zwiększa się obszar uprawy winorośli na wyżej położonych terenach.

Zmiana dotyczy art. 4 specyfikacji.

6.   Odstępstwa poza obszarem prowadzenia czynności związanych z produkcją wina

—

Usunięto sekcję, która obejmowała możliwe odstępstwa poza obszarem prowadzenia czynności, w tym produkcji, dojrzewania, przekształcania w wino musujące i leżakowania wina. Potwierdzono przyznane wcześniej odstępstwa. W ramach zmiany redakcyjnej potwierdzono zezwolenia na odstępstwa przyznane na mocy art. 5 specyfikacji DOC „Irpinia” w załączniku do dekretu ministerialnego z dnia 13 września 2005 r.

Zmiana dotyczy art. 5 specyfikacji produktu oraz sekcji 9 jednolitego dokumentu.

7.   Produkcja wina musującego

—

Zmieniono informacje dotyczące win musujących produkowanych metodą tradycyjną z drugą fermentacją w butelce lub metodą zbiornikową, znaną również jako metoda Charmata, w celu uwzględnienia nowych rodzajów wina. W przypadku win musujących produkowanych metodą tradycyjną z drugą fermentacją w butelce minimalny okres przed dopuszczeniem do konsumpcji skrócono z 20 do 18 miesięcy.

Zmiana dotyczy art. 5 specyfikacji produktu oraz sekcji 5.1 jednolitego dokumentu.

8.   Obszar geograficzny, na którym odbywa się przekształcanie w wino musujące

—

Usunięto odniesienie do obszaru geograficznego, na którym odbywa się przekształcanie w wino musujące. Wynika to z faktu, że przepis ten pojawia się już w sekcji dotyczącej możliwych odstępstw poza obszarem prowadzenia czynności, w tym produkcji, dojrzewania, przekształcania w wino musujące i leżakowania wina.

Zmiany dotyczą art. 5 specyfikacji.

9.   Wina Passito z nazwą odmiany winorośli

Dodano nową kategorię wina „Falanghina Passito”. Zaktualizowano wykaz win Passito z nazwą odmiany winorośli. Ponadto określenie „wytwarzane” zastąpiono określeniem „produkowane”, które jest bardziej odpowiednie w tym kontekście.

Zmiana dotyczy art. 5 specyfikacji.

10.   Podobszar Campi Taurasini – data dopuszczenia do konsumpcji

W przypadku win „Irpinia” z podobszaru Campi Taurasini „okres leżakowania” zastąpiono „datą dopuszczenia do konsumpcji” od dnia 1 września roku następującego po zbiorach. Celem jest dostosowanie informacji do przepisów przedostatniego ustępu art. 6 obowiązującej specyfikacji.

Zmiana dotyczy art. 5 specyfikacji.

11.   Opisy nowych typów produktu oraz zmiany uwzględnionych już niektórych cech charakterystycznych win

—

Dodano właściwości chemiczne, fizyczne i organoleptyczne w odniesieniu do nowych rodzajów: białego wina musującego, czerwonego wina musującego, różowego wina musującego, wina musującego Aglianico, wina musującego Aglianico fermentowanego bez skórek oraz wina Falanghina Passito. Dodanie nowych rodzajów spowodowało konieczność określenia właściwości chemicznych, fizycznych i organoleptycznych win w chwili spożycia. Dokładnie przeanalizowane i szczegółowe dane analityczne oraz opisy świadczą o tym, że są to produkty wysokiej jakości.

—

Dodano określenie „półwytrawne” do następujących rodzajów wina: białego, czerwonego, Coda di Volpe, Falanghina, Fiano, Greco (w przypadku którego usunięto określenie „intensywne” w odniesieniu do smaku), Piedirosso, Sciascinoso, Aglianico oraz win z podobszaru Campi Taurasini. W odniesieniu do zawartości cukru resztkowego w ramach zmian rozszerzono określenie „wytrawne” na „wytrawne lub półwytrawne”. Jest to odpowiedź na rozwijające się preferencje konsumentów dotyczące win, które są delikatniejsze, przystępne i przyjemne dla podniebienia. Wartości oceniono uważnie w oparciu o analizy podobnych rodzajów produkowanych na obszarze.

—	Zmniejszono minimalną kwasowość ogólną z 5,0 do 4,5 grama na litr w przypadku wina różowego oraz win „Novello” (młodych). Konieczne stało się obniżenie minimalnego poziomu całkowitej kwasowości ze względu na skutki zmiany klimatu i okresy dojrzewania winogron.

—	Rozszerzono zakres poziomu cukru od „zéro dosage” do słodkiego w przypadku wina musującego Falanghina, wina musującego Fiano i wina musującego Greco.

—

Zmniejszono minimalną całkowitą objętościową zawartość alkoholu z 11,50 do 11,00 w przypadku wina musującego Falanghina, wina musującego Fiano i wina musującego Greco. Zmiany spowodowały zwiększenie poszczególnych poziomów słodyczy w charakterystyce smakowej w celu spełnienia wymogów handlowych. Minimalna całkowita objętościowa zawartość alkoholu została zmniejszona, aby umożliwić produkcję świeższych i lżejszych win. Zmiana dotyczy art. 6 specyfikacji produktu oraz sekcji 4 jednolitego dokumentu.

12.   Aktualizacja określeń opisowych na etykietach

—	Z wykazu zakazanych opisów usunięto przymiotniki „najwyższej jakości” i „delikatne”, ponieważ wykorzystuje się je do opisu cech charakterystycznych niektórych rodzajów win. Zmiana dotyczy art. 7 specyfikacji.

13.   Oznaczenie „fermentowane bez skórek”

—

Dodano informacje dotyczące czcionki oraz umiejscowienia oznaczenia „fermentowane bez skórek” na etykiecie nowego rodzaju wina Aglianico fermentowanego bez skórek. Oznaczenie „fermentowane bez skórek” jest obowiązkowe. Musi znajdować się bezpośrednio pod nazwą „Irpinia Aglianico” i być zapisane czcionką nie większą niż czcionka, którą zapisano nazwę pochodzenia. Zmiana ta wynika z konieczności uregulowania kwestii stosowania oznaczenia dla nowo uwzględnionego rodzaju wina. Zmiana dotyczy art. 7 specyfikacji produktu oraz sekcji 4 jednolitego dokumentu.

14.   Oznaczenie „non-vintage” w przypadku win musujących

W przypadku butelek zawierających wino musujące „non millesimato” („nieoznaczone rocznikiem”) obecnie stwierdza się, że istnieje zwolnienie z wymogu podawania roku produkcji winogron.

Zmiana dotyczy art. 7 specyfikacji produktu oraz sekcji 9 jednolitego dokumentu.

15.   Pakowanie, pojemność nominalna, zamknięcia i opakowania – zmiany

—	Termin „korki” zastąpiono terminem „zamknięcia” w celu uściślenia nagłówka artykułu.

—	W odpowiedzi na nowe przyzwyczajenia konsumentów oraz wymagania rynków zagranicznych wprowadzono możliwość stosowania innych opakowań niż szklane, np. opakowań typu „bag in box”.

—	Dodano przepis zabraniający stosowania opakowań typu „bag in box” w przypadku win, których większy prestiż sprawia, że takie opakowania są dla nich nieodpowiednie.

—

Dodano przepis zabraniający stosowania opakowań typu „bag in box” w przypadku następujących win: Irpinia Campi Taurasini, Irpinia Fiano Passito, Irpinia Greco Passito, Irpinia Falanghina Passito, Irpinia Aglianico Passito oraz wina likierowego Irpinia Aglianico. Ze względu na większy prestiż tych win uznaje się, że takie opakowania są dla nich nieodpowiednie.

—

Uaktualniono odniesienie w celu dostosowania go do systemów zamknięć dopuszczonych w przepisach, z wyjątkiem kapsli. Ponadto w odniesieniu do win musujących określono, że w przypadku butelek szklanych należy stosować tradycyjne zamknięcia w charakterystycznym kształcie grzybka. Niedozwolone jest stosowanie tworzyw sztucznych w przypadku pojemności nominalnych powyżej 0,200 l. Zmiany dotyczą art. 8 specyfikacji.

JEDNOLITY DOKUMENT

1.   Nazwa produktu

Irpinia

2.   Rodzaj oznaczenia geograficznego

ChNP – chroniona nazwa pochodzenia

3.   Kategorie produktów sektora wina

1.

Wino

3.	Wino likierowe

4.	Wino musujące

15.	Wino z suszonych winogron

4.   Opis wina lub win

1.   „Irpinia Bianco” (wino białe „Irpinia”)

ZWIĘZŁY OPIS TEKSTOWY

Barwa: słomkowożółta o różnej intensywności; Aromat: kwiatowy, owocowy; Smak: wytrawny lub półwytrawny, wyważony, charakterystyczny; Minimalna całkowita objętościowa zawartość alkoholu: 10,50 % obj.; Minimalna zawartość ekstraktu bezcukrowego: 15,0 g/l.

Ogólne cechy analityczne
Maksymalna całkowita zawartość alkoholu (w % objętości)
Minimalna rzeczywista zawartość alkoholu (w % objętości)
Minimalna kwasowość ogólna	4,5 grama na litr, wyrażona jako kwas winowy
Maksymalna kwasowość lotna (w miliekwiwalentach na litr)
Maksymalna całkowita zawartość dwutlenku siarki (w miligramach na litr)

2.   Białe wino musujące „Irpinia”

ZWIĘZŁY OPIS TEKSTOWY

Pianka: delikatna i długotrwała Barwa: słomkowożółta o różnej intensywności, czasami z zielonkawymi lub złotymi refleksami; Aromat: delikatny, treściwy i złożony;

Smak: delikatny i harmonijny, od „zéro dosage” do słodkiego; Minimalna całkowita objętościowa zawartość alkoholu: 11,00 % obj.; Minimalna zawartość ekstraktu bezcukrowego: 15,0 g/l.

Ogólne cechy analityczne
Maksymalna całkowita zawartość alkoholu (w % objętości)
Minimalna rzeczywista zawartość alkoholu (w % objętości)
Minimalna kwasowość ogólna	5,0 grama na litr, wyrażona jako kwas winowy
Maksymalna kwasowość lotna (w miliekwiwalentach na litr)
Maksymalna całkowita zawartość dwutlenku siarki (w miligramach na litr)

3.   „Irpinia” Rosso (wino czerwone „Irpinia”)

ZWIĘZŁY OPIS TEKSTOWY

Barwa: rubinowa o różnej intensywności; Aromat: kwiatowy, owocowy, długi; Smak: wytrawny lub półwytrawny, wyważony, charakterystyczny;

Minimalna całkowita objętościowa zawartość alkoholu: 11,00 % obj.; Minimalna zawartość ekstraktu bezcukrowego: 20,0 g/l.

Ogólne cechy analityczne
Maksymalna całkowita zawartość alkoholu (w % objętości)
Minimalna rzeczywista zawartość alkoholu (w % objętości)
Minimalna kwasowość ogólna	4,5 grama na litr, wyrażona jako kwas winowy
Maksymalna kwasowość lotna (w miliekwiwalentach na litr)
Maksymalna całkowita zawartość dwutlenku siarki (w miligramach na litr)

4.   „Irpinia” Rosso spumante (czerwone wino musujące „Irpinia”)

ZWIĘZŁY OPIS TEKSTOWY

Pianka: delikatna i długotrwała Barwa: rubinowa o różnej intensywności; Aromat: delikatny, treściwy i złożony; Smak: delikatny i harmonijny, od „zéro dosage” do słodkiego; Minimalna całkowita objętościowa zawartość alkoholu: 11,00 % obj.; Minimalna zawartość ekstraktu bezcukrowego: 18,0 g/l.

Ogólne cechy analityczne
Maksymalna całkowita zawartość alkoholu (w % objętości)
Minimalna rzeczywista zawartość alkoholu (w % objętości)
Minimalna kwasowość ogólna	5,0 grama na litr, wyrażona jako kwas winowy
Maksymalna kwasowość lotna (w miliekwiwalentach na litr)
Maksymalna całkowita zawartość dwutlenku siarki (w miligramach na litr)

5.   „Irpinia” Rosato (wino różowe „Irpinia”)

ZWIĘZŁY OPIS TEKSTOWY

Barwa: różowa o różnej intensywności; Aromat: kwiatowy, owocowy; Smak: wytrawny lub półwytrawny, świeży, delikatny; Minimalna całkowita objętościowa zawartość alkoholu: 11,00 % obj.; Minimalna zawartość ekstraktu bezcukrowego: 18,0 g/l.

Ogólne cechy analityczne
Maksymalna całkowita zawartość alkoholu (w % objętości)
Minimalna rzeczywista zawartość alkoholu (w % objętości)
Minimalna kwasowość ogólna	4,5 grama na litr, wyrażona jako kwas winowy
Maksymalna kwasowość lotna (w miliekwiwalentach na litr)
Maksymalna całkowita zawartość dwutlenku siarki (w miligramach na litr)

6.   „Irpinia” Rosato spumante (różowe wino musujące „Irpinia”)

ZWIĘZŁY OPIS TEKSTOWY

Pianka: delikatna i długotrwała Barwa: różowa o różnej intensywności. Aromat: delikatny, treściwy i złożony; Smak: delikatny i harmonijny, od „zéro dosage” do słodkiego; Minimalna całkowita objętościowa zawartość alkoholu: 11,00 % obj.; Minimalna zawartość ekstraktu bezcukrowego: 16,0 g/l.

Ogólne cechy analityczne
Maksymalna całkowita zawartość alkoholu (w % objętości)
Minimalna rzeczywista zawartość alkoholu (w % objętości)
Minimalna kwasowość ogólna	5,0 grama na litr, wyrażona jako kwas winowy
Maksymalna kwasowość lotna (w miliekwiwalentach na litr)
Maksymalna całkowita zawartość dwutlenku siarki (w miligramach na litr)

7.   „Irpinia” Novello (młode wino „Irpinia”)

ZWIĘZŁY OPIS TEKSTOWY

Barwa: purpurowoczerwona; Aromat: winny, owocowy, intensywny; Smak: wytrawny lub półwytrawny, świeży, intensywny; Minimalna całkowita objętościowa zawartość alkoholu: 11,00 % obj.; Minimalna zawartość ekstraktu bezcukrowego: 17,0 g/l.

Ogólne cechy analityczne
Maksymalna całkowita zawartość alkoholu (w % objętości)
Minimalna rzeczywista zawartość alkoholu (w % objętości)
Minimalna kwasowość ogólna	4,5 grama na litr, wyrażona jako kwas winowy
Maksymalna kwasowość lotna (w miliekwiwalentach na litr)
Maksymalna całkowita zawartość dwutlenku siarki (w miligramach na litr)

8.   „Irpinia” Coda di Volpe

ZWIĘZŁY OPIS TEKSTOWY

Barwa: słomkowożółta o różnej intensywności; Aromat: kwiatowy, owocowy; Smak: wytrawny lub półwytrawny, świeży, delikatny; Minimalna całkowita objętościowa zawartość alkoholu: 11,00 % obj.; Minimalna zawartość ekstraktu bezcukrowego: 16,0 g/l.

Ogólne cechy analityczne
Maksymalna całkowita zawartość alkoholu (w % objętości)
Minimalna rzeczywista zawartość alkoholu (w % objętości)
Minimalna kwasowość ogólna	4,5 grama na litr, wyrażona jako kwas winowy
Maksymalna kwasowość lotna (w miliekwiwalentach na litr)
Maksymalna całkowita zawartość dwutlenku siarki (w miligramach na litr)

9.   „Irpinia” Falanghina

ZWIĘZŁY OPIS TEKSTOWY

Barwa: słomkowożółta z zielonkawymi refleksami; Aromat: kwiatowy, owocowy, intensywny; Smak: wytrawny lub półwytrawny, świeży, delikatny; Minimalna całkowita objętościowa zawartość alkoholu: 11,00 % obj.; Minimalna zawartość ekstraktu bezcukrowego: 16,0 g/l.

Ogólne cechy analityczne
Maksymalna całkowita zawartość alkoholu (w % objętości)
Minimalna rzeczywista zawartość alkoholu (w % objętości)
Minimalna kwasowość ogólna	4,5 grama na litr, wyrażona jako kwas winowy
Maksymalna kwasowość lotna (w miliekwiwalentach na litr)
Maksymalna całkowita zawartość dwutlenku siarki (w miligramach na litr)

10.   Wino musujące „Irpinia” Falanghina

ZWIĘZŁY OPIS TEKSTOWY

Pianka: delikatna i długotrwała Barwa: słomkowożółta o różnej intensywności, czasami z zielonkawymi lub złotymi refleksami; Aromat: delikatny, treściwy i złożony, charakterystyczny dla tej odmiany winorośli; Smak: delikatny i harmonijny, od „zéro dosage” do słodkiego; Minimalna całkowita objętościowa zawartość alkoholu: 11,00 % obj.; Minimalna zawartość ekstraktu bezcukrowego: 18,0 g/l.

Ogólne cechy analityczne
Maksymalna całkowita zawartość alkoholu (w % objętości)
Minimalna rzeczywista zawartość alkoholu (w % objętości)
Minimalna kwasowość ogólna	5,0 grama na litr, wyrażona jako kwas winowy
Maksymalna kwasowość lotna (w miliekwiwalentach na litr)
Maksymalna całkowita zawartość dwutlenku siarki (w miligramach na litr)

11.   „Irpinia” Falanghina Passito

ZWIĘZŁY OPIS TEKSTOWY

Barwa: intensywnie słomkowożółta, przechodząca w złotą, czasami z bursztynowymi refleksami; Aromat: delikatny, charakterystyczny, kwiatowy, owocowy, wonny;

Smak: półsłodki lub słodki, pełny, zrównoważony, charakterystyczny dla odmiany winogron, z której jest wytwarzane; Minimalna całkowita objętościowa zawartość alkoholu: 15,50 % obj.; z czego w rzeczywistości co najmniej 12,00 % obj.; Minimalna kwasowość ogólna: 4,5 g/l; Minimalna zawartość ekstraktu bezcukrowego: 21,0 g/l.

Ogólne cechy analityczne
Maksymalna całkowita zawartość alkoholu (w % objętości)
Minimalna rzeczywista zawartość alkoholu (w % objętości)	12,00
Minimalna kwasowość ogólna	4,5 grama na litr, wyrażona jako kwas winowy
Maksymalna kwasowość lotna (w miliekwiwalentach na litr)
Maksymalna całkowita zawartość dwutlenku siarki (w miligramach na litr)

12.   „Irpinia” Fiano

ZWIĘZŁY OPIS TEKSTOWY

Barwa: słomkowożółta o różnej intensywności; Aromat: owocowy, kwiatowy, charakterystyczny; Smak: wytrawny lub półwytrawny, świeży, delikatny; Minimalna całkowita objętościowa zawartość alkoholu: 11,00 % obj.; Minimalna zawartość ekstraktu bezcukrowego: 16,0 g/l.

Ogólne cechy analityczne
Maksymalna całkowita zawartość alkoholu (w % objętości)
Minimalna rzeczywista zawartość alkoholu (w % objętości)
Minimalna kwasowość ogólna	4,5 grama na litr, wyrażona jako kwas winowy
Maksymalna kwasowość lotna (w miliekwiwalentach na litr)
Maksymalna całkowita zawartość dwutlenku siarki (w miligramach na litr)

13.   „Irpinia” Fiano spumante (wino musujące „Irpinia” Fiano)

ZWIĘZŁY OPIS TEKSTOWY

Pianka: delikatna i długotrwała Barwa: słomkowożółta o różnej intensywności, czasami z zielonkawymi lub złotymi refleksami; Aromat: delikatny, treściwy i złożony, charakterystyczny dla tej odmiany winorośli; Smak: delikatny i harmonijny, od „zéro dosage” do słodkiego; Minimalna całkowita objętościowa zawartość alkoholu: 11,00 % obj.;Minimalna zawartość ekstraktu bezcukrowego: 18,0 g/l.

Ogólne cechy analityczne
Maksymalna całkowita zawartość alkoholu (w % objętości)
Minimalna rzeczywista zawartość alkoholu (w % objętości)
Minimalna kwasowość ogólna	5,0 grama na litr, wyrażona jako kwas winowy
Maksymalna kwasowość lotna (w miliekwiwalentach na litr)
Maksymalna całkowita zawartość dwutlenku siarki (w miligramach na litr)

14.   „Irpinia” Fiano Passito

ZWIĘZŁY OPIS TEKSTOWY

Barwa: charakterystyczna dla tej odmiany winorośli; Aromat: delikatny, charakterystyczny, kwiatowy, owocowy, wonny; Smak: półsłodki lub słodki, pełny, zrównoważony, charakterystyczny dla odmiany winorośli, z której jest wytwarzane; Minimalna całkowita objętościowa zawartość alkoholu: 15,50 % obj.; Minimalna zawartość ekstraktu bezcukrowego: 21,0 g/l.

Ogólne cechy analityczne
Maksymalna całkowita zawartość alkoholu (w % objętości)
Minimalna rzeczywista zawartość alkoholu (w % objętości)	12,00
Minimalna kwasowość ogólna	4,5 grama na litr, wyrażona jako kwas winowy
Maksymalna kwasowość lotna (w miliekwiwalentach na litr)
Maksymalna całkowita zawartość dwutlenku siarki (w miligramach na litr)

15.   „Irpinia” Greco

ZWIĘZŁY OPIS TEKSTOWY

Barwa: słomkowożółta o różnej intensywności; Aromat: kwiatowy, owocowy; Smak: wytrawny lub półwytrawny, świeży, delikatny; Minimalna całkowita objętościowa zawartość alkoholu: 11,00 % obj.; Minimalna zawartość ekstraktu bezcukrowego: 16,0 g/l.

Ogólne cechy analityczne
Maksymalna całkowita zawartość alkoholu (w % objętości)
Minimalna rzeczywista zawartość alkoholu (w % objętości)
Minimalna kwasowość ogólna	4,5 grama na litr, wyrażona jako kwas winowy
Maksymalna kwasowość lotna (w miliekwiwalentach na litr)
Maksymalna całkowita zawartość dwutlenku siarki (w miligramach na litr)

16.   Wino musujące „Irpinia” Greco

ZWIĘZŁY OPIS TEKSTOWY

Pianka: delikatna i długotrwała Barwa: słomkowożółta o różnej intensywności, czasami z zielonkawymi lub złotymi refleksami; Aromat: delikatny, treściwy i złożony, charakterystyczny dla tej odmiany winorośli; Smak: delikatny i harmonijny, od „zéro dosage” do słodkiego; Minimalna całkowita objętościowa zawartość alkoholu: 11,00 % obj.; Minimalna zawartość ekstraktu bezcukrowego: 18,0 g/l.

Ogólne cechy analityczne
Maksymalna całkowita zawartość alkoholu (w % objętości)
Minimalna rzeczywista zawartość alkoholu (w % objętości)
Minimalna kwasowość ogólna	5,0 grama na litr, wyrażona jako kwas winowy
Maksymalna kwasowość lotna (w miliekwiwalentach na litr)
Maksymalna całkowita zawartość dwutlenku siarki (w miligramach na litr)

17.   „Irpinia” Greco Passito

ZWIĘZŁY OPIS TEKSTOWY

Barwa: charakterystyczna dla tej odmiany winorośli; Aromat: delikatny, charakterystyczny, kwiatowy, owocowy, wonny; Smak: półsłodki lub słodki, pełny, zrównoważony, charakterystyczny dla odmiany winorośli, z której jest wytwarzane; Minimalna całkowita objętościowa zawartość alkoholu: 15,50 % obj.; Minimalna zawartość ekstraktu bezcukrowego: 21,0 g/l.

Ogólne cechy analityczne
Maksymalna całkowita zawartość alkoholu (w % objętości)
Minimalna rzeczywista zawartość alkoholu (w % objętości)	12,00
Minimalna kwasowość ogólna	4,5 grama na litr, wyrażona jako kwas winowy
Maksymalna kwasowość lotna (w miliekwiwalentach na litr)
Maksymalna całkowita zawartość dwutlenku siarki (w miligramach na litr)

18.   „Irpinia” Piedirosso

ZWIĘZŁY OPIS TEKSTOWY

Barwa: rubinowa o różnej intensywności; Aromat: owocowy, długi i intensywny; Smak: wytrawny lub półwytrawny, przyjemnie taninowy; Minimalna całkowita objętościowa zawartość alkoholu: 11,50 % obj.;Minimalna zawartość ekstraktu bezcukrowego: 20,0 g/l.

Ogólne cechy analityczne
Maksymalna całkowita zawartość alkoholu (w % objętości)
Minimalna rzeczywista zawartość alkoholu (w % objętości)
Minimalna kwasowość ogólna	4,5 grama na litr, wyrażona jako kwas winowy
Maksymalna kwasowość lotna (w miliekwiwalentach na litr)
Maksymalna całkowita zawartość dwutlenku siarki (w miligramach na litr)

19.   „Irpinia” Sciascinoso

ZWIĘZŁY OPIS TEKSTOWY

Barwa: rubinowa o różnej intensywności; Aromat: owocowy, charakterystyczny, intensywny; Smak: wytrawny lub półwytrawny, delikatny, zrównoważony;

Minimalna całkowita objętościowa zawartość alkoholu: 11,50 % obj.;Minimalna zawartość ekstraktu bezcukrowego: 20,0 g/l.

Ogólne cechy analityczne
Maksymalna całkowita zawartość alkoholu (w % objętości)
Minimalna rzeczywista zawartość alkoholu (w % objętości)
Minimalna kwasowość ogólna	4,5 grama na litr, wyrażona jako kwas winowy
Maksymalna kwasowość lotna (w miliekwiwalentach na litr)
Maksymalna całkowita zawartość dwutlenku siarki (w miligramach na litr)

20.   „Irpinia” Aglianico

ZWIĘZŁY OPIS TEKSTOWY

Barwa: rubinowa o różnej intensywności; Aromat: charakterystyczny, intensywny; Smak: wytrawny lub półwytrawny, przyjemnie taninowy, zrównoważony;

Minimalna całkowita objętościowa zawartość alkoholu: 11,50 % obj.; Minimalna zawartość ekstraktu bezcukrowego: 20,0 g/l.

Ogólne cechy analityczne
Maksymalna całkowita zawartość alkoholu (w % objętości)
Minimalna rzeczywista zawartość alkoholu (w % objętości)
Minimalna kwasowość ogólna	4,5
Maksymalna kwasowość lotna (w miliekwiwalentach na litr)
Maksymalna całkowita zawartość dwutlenku siarki (w miligramach na litr)

21.   „Irpinia” Aglianico spumante (wino musujące „Irpinia” Aglianico)

ZWIĘZŁY OPIS TEKSTOWY

Pianka: delikatna i długotrwała;Barwa: różowa lub czerwona o różnej intensywności; Aromat: delikatny, treściwy i złożony, charakterystyczny dla tej odmiany winorośli;

Smak: delikatny i harmonijny, od „zéro dosage” do słodkiego; Minimalna całkowita objętościowa zawartość alkoholu: 11,00 % obj.;Minimalna zawartość ekstraktu bezcukrowego: 18,0 g/l.

Ogólne cechy analityczne
Maksymalna całkowita zawartość alkoholu (w % objętości)
Minimalna rzeczywista zawartość alkoholu (w % objętości)
Minimalna kwasowość ogólna
Maksymalna kwasowość lotna (w miliekwiwalentach na litr)	5,0
Maksymalna całkowita zawartość dwutlenku siarki (w miligramach na litr)

22.   „Irpinia” Aglianico fermentowane bez skórek

ZWIĘZŁY OPIS TEKSTOWY

Barwa: słomkowożółta o różnej intensywności z srebrnymi lub różowymi refleksami; Aromat: kwiatowy, owocowy; Smak: wytrawny lub półwytrawny, delikatny, zrównoważony, przyjemny; Minimalna całkowita objętościowa zawartość alkoholu: 11,50 % obj.;Minimalna zawartość ekstraktu bezcukrowego: 17,0 g/l.

Ogólne cechy analityczne
Maksymalna całkowita zawartość alkoholu (w % objętości)
Minimalna rzeczywista zawartość alkoholu (w % objętości)
Minimalna kwasowość ogólna	4,5
Maksymalna kwasowość lotna (w miliekwiwalentach na litr)
Maksymalna całkowita zawartość dwutlenku siarki (w miligramach na litr)

23.   Wino musujące „Irpinia” Aglianico fermentowane bez skórek

ZWIĘZŁY OPIS TEKSTOWY

Pianka: delikatna i długotrwała;Barwa: słomkowożółta o różnej intensywności z srebrnymi lub różowymi refleksami; Aromat: delikatny, treściwy i złożony, charakterystyczny dla tej odmiany winorośli; Smak: delikatny i harmonijny, od „zéro dosage” do słodkiego; Minimalna całkowita objętościowa zawartość alkoholu: 11,00 % obj.;Minimalna zawartość ekstraktu bezcukrowego: 18,0 g/l.

Ogólne cechy analityczne
Maksymalna całkowita zawartość alkoholu (w % objętości)
Minimalna rzeczywista zawartość alkoholu (w % objętości)
Minimalna kwasowość ogólna	5,0
Maksymalna kwasowość lotna (w miliekwiwalentach na litr)
Maksymalna całkowita zawartość dwutlenku siarki (w miligramach na litr)

24.   „Irpinia” Aglianico Passito

ZWIĘZŁY OPIS TEKSTOWY

Barwa: charakterystyczna dla tej odmiany winorośli; Aromat: delikatny, charakterystyczny, kwiatowy, owocowy, wonny; Smak: półsłodki lub słodki, pełny, zrównoważony, charakterystyczny dla odmiany winorośli, z której jest wytwarzane; Minimalna całkowita objętościowa zawartość alkoholu: 15,00 % obj.; Minimalna zawartość ekstraktu bezcukrowego: 21,0 g/l.

Ogólne cechy analityczne
Maksymalna całkowita zawartość alkoholu (w % objętości)
Minimalna rzeczywista zawartość alkoholu (w % objętości)	12,00
Minimalna kwasowość ogólna	4,5
Maksymalna kwasowość lotna (w miliekwiwalentach na litr)
Maksymalna całkowita zawartość dwutlenku siarki (w miligramach na litr)

25.   Wino likierowe „Irpinia” Aglianico

ZWIĘZŁY OPIS TEKSTOWY

Barwa: intensywnie rubinowa, z czasem nabierająca koloru kamienia granatu; Aromat: eteryczny, intensywny, charakterystyczny; Smak: pełny, aksamitny, ciepły, wytrawny lub o pełnej krągłości w przypadku kategorii win półwytrawnych, półsłodkich i słodkich; Minimalna całkowita objętościowa zawartość alkoholu: 16,00 % obj.; Minimalna zawartość ekstraktu bezcukrowego: 21,0 g/l.

Ogólne cechy analityczne
Maksymalna całkowita zawartość alkoholu (w % objętości)
Minimalna rzeczywista zawartość alkoholu (w % objętości)	15,00
Minimalna kwasowość ogólna	4,5
Maksymalna kwasowość lotna (w miliekwiwalentach na litr)
Maksymalna całkowita zawartość dwutlenku siarki (w miligramach na litr)

26.   Wino „Irpinia” z podobszaru Campi Taurasini

ZWIĘZŁY OPIS TEKSTOWY

Barwa: rubinowa, w miarę dojrzewania przechodząca w barwę owocu granatu; Aromat: intensywny, długi, charakterystyczny i przyjemny; Smak: wytrawny lub półwytrawny, przyjemnie taninowy, miękki, cielisty; Minimalna całkowita objętościowa zawartość alkoholu: 12,00 % obj.; Minimalna zawartość ekstraktu bezcukrowego: 22,0 g/l.

Ogólne cechy analityczne
Maksymalna całkowita zawartość alkoholu (w % objętości)
Minimalna rzeczywista zawartość alkoholu (w % objętości)
Minimalna kwasowość ogólna	4,5
Maksymalna kwasowość lotna (w miliekwiwalentach na litr)
Maksymalna całkowita zawartość dwutlenku siarki (w miligramach na litr)

5.   Praktyki winiarskie

a.   Szczególne praktyki enologiczne

1.   Produkcja wina musującego

Szczególne praktyki enologiczne

Wina musujące są wytwarzane w drodze drugiej fermentacji w butelce (metoda tradycyjna) lub metodą zbiornikową (metoda Charmata).

2.   Fermentacja bez skórek

Szczególne praktyki enologiczne

Fermentacja bez skórek – bez kontaktu ze skórkami – czerwonych winogron w celu wytworzenia białego moszczu.

3.   Dojrzewanie

Szczególne praktyki enologiczne

Wina objęte kontrolowaną nazwą pochodzenia (DOC) „Irpinia” i pochodzące z podobszaru Campi Taurasini muszą być dopuszczone do konsumpcji od dnia 1 września roku następującego po zbiorach.

Wina musujące wytwarzane metodą tradycyjną nie mogą być dopuszczone do konsumpcji przed upływem 18 miesięcy od dnia 1 października roku, w którym zebrano ostatnie winogrona w mieszance.

b.   Maksymalna wydajność:

1.	„Irpinia”: wino białe (w tym wino musujące), wino różowe (w tym wino musujące), wino czerwone (w tym wino musujące), wino młode 10 000 kg winogron z hektara

2.	„Irpinia”: Coda di Volpe, Falanghina (w tym wino musujące) i Passito, Fiano (w tym wino musujące) i Passito, Greco (w tym wino musujące) i Passito 12 000 kilogramów winogron z hektara

3.	„Irpinia”: Piedirosso, Sciascinoso, Aglianico (w tym wino musujące), Aglianico fermentowane bez skórek (w tym wino musujące) 12 000 kilogramów winogron z hektara

4.	„Irpinia”: Aglianico Passito, wino likierowe Aglianico 12 000 kilogramów winogron z hektara

5.	Wino „Irpinia” z podobszaru Campi Taurasini: Aglianico 11 000 kg winogron z hektara

6.   Wyznaczony obszar geograficzny

„Irpinia”, w odniesieniu do wszystkich rodzajów z wyjątkiem podobszaru: obszary nadające się do uprawy winorośli na całym terytorium administracyjnym prowincji Avellino; Wino „Irpinia” z podobszaru Campi Taurasini: całe terytorium administracyjne następujących gmin: Taurasi, Bonito, Castelfranci, Castelvetere sul Calore, Fontanarosa, Lapio, Luogosano, Mirabella Eclano, Montefalcione, Montemarano, Montemiletto, Paternopoli, Pietradefusi, Sant’Angelo all’Esca, San Mango sul Calore, Torre le Nocelle, Venticano, Gesualdo, Villamaina, Torella dei Lombardi, Grottaminarda, Melito Irpino, Nusco i Chiusano San Domenico.

7.   Główne odmiany winorośli

Aglianico N – Ellenica

Coda di Volpe Bianca B – Coda di Volpe

Falanghina B

Fiano B

Greco B

Piedirosso N – Palombina

Sciascinoso N

8.   Opis związku lub związków

Irpinia

Irpinia jest historycznym i geograficznym regionem w południowych Włoszech, obecnie w prowincji Avellino. Jest położony w środkowo-wschodniej części Kampanii. Jest to obszar zamknięty, w przeważającej części górzysty.

Prowincja ta ma długoletnią tradycję uprawy winorośli. Wyróżnia się różnorodnością cech gleby i klimatu, którą zapewniają przebiegające przez ten obszar pasma górskie Partenio i Terminio. Efektem takiej różnorodności są różne rodzaje uprawy winorośli, różniące się głównie pod względem gęstości nasadzeń i wzrostu winorośli. Tereny Irpinii charakteryzują się dużą różnorodnością w zależności od lokalizacji.

Obszar ten jest mozaiką dolin i wzgórz z wijącymi się licznymi rzekami i strumieniami, spośród których duże znaczenie mają Calore Irpino, Ofanto i Sele.

Szczególnym elementem krajobrazu jest łańcuch Apeninów, dzielący obszar Irpinii na dwie części. Po jednej stronie, na zboczach schodzących do Morza Tyrreńskiego, położony jest dystrykt Avellino. Po drugiej stronie, na zboczach schodzących do Adriatyku, położone są dystrykty Sant’Angelo dei Lombardi i Ariano Irpino.

Pod względem ukształtowania terenu Irpinia jest mozaiką wzgórz i gór. Na bardziej płaskiej części występują niewielkie wyżej położone obszary o różnym stopniu pofałdowania oraz tereny położone na dnie doliny.

Górzystą część tworzą dwa łańcuchy Apeninów – Terminio i Partenio – które przebiegają przez cały obszar. W ten sposób powstają różne typy upraw winorośli, różniące się głównie pod względem gęstości nasadzeń i wzrostu winorośli. Tereny Irpinii charakteryzują się dużą różnorodnością w zależności od lokalizacji.

Licznie występują tu obszary z glebami o luźnej konsystencji. Gleby te mają podobne właściwości do gleb występujących w okolicach Wezuwiusza ze względu na obecność popiołu wulkanicznego, w szczególności w centralnej części prowincji obejmującej nieckę Avellino, rozciągającej się na obszarach powstałych na osadach z eocenu i pliocenu. Gleby nie są kamieniste, ale bogate w glinę i składniki odżywcze, głównie zasadowe, w szczególności na pagórkowatych obszarach zbocza północnego oraz we wschodniej części obszaru.

Można tutaj znaleźć najlepsze przykłady uprawy winorośli w regionie Kampanii: wina białe, takie jak Fiano, Greco, Coda di Volpe i Falanghina oraz wina czerwone, takie jak Aglianico, Piedirosso i Sciascinoso.

Czynniki historyczne i ludzkie związane z takim obszarem produkcji mają zasadnicze znaczenie, a dzięki wieloletniej tradycji przyczyniły się do powstania win „Irpinia”.

Uprawa winorośli na tym obszarze jest prowadzona od niepamiętnych czasów. Od zawsze utrzymywano bliski związek z przepływającą przez ten obszar rzeką Sabato, od której pochodzi nazwa Sabinów. Według Liwiusza było to jedno z plemion sabelskich, które osiedliło się w dorzeczu rzeki Sabato.

W XIX wieku obszar ten stał się ośrodkiem zakładania i rozwoju upraw winorośli dzięki odkryciu ogromnych złóż siarki w gminie Tufo. Obecność i dostępność siarki przyczyniła się do rozkwitu uprawy winorośli w całym dystrykcie Irpinia i dała początek technice obróbki winogron przy użyciu produktów siarki w celu ochrony kiści przed zewnętrznymi patogenami.

Ogromny rozwój gospodarki związanej z winem w Irpinii w czasach nowożytnych nastąpił pod koniec XIX w. wraz z rozpoczęciem eksportu win na dużą skalę z Irpinii do Francji. Wina z Irpinii cieszyły się dużą popularnością, a ich średnia cena wynosiła 25–30 lirów za centara (75 kg). Winorośl stała się najważniejszym źródłem bogactwa prowincji (A. Velente). W tym czasie powierzchnia upraw przekraczała 63 000 hektarów, z czego ponad 2 000 stanowiły uprawy specjalistyczne (F. Madaluni, 1929).

W 1835 r. w publikacji „Il Giornale Economico del Principato Ulteriore” [Dziennik gospodarczy Principato Ultra] odnotowano budowę nowych winiarni na tym obszarze, jak również modernizację istniejących obiektów i urządzeń, które stanowią niezaprzeczalny dowód przeszłości. Artykuł kończy się wykazem strategii, które należy stosować.

Przekonującym dowodem są również akta komitetu rolnego, który powstał w wyniku reformy Towarzystwa Gospodarczego Principato Ultra na mocy królewskiego rozporządzenia ministra rolnictwa z dnia 23 grudnia 1866 roku.

Historycznie winogrona i produkcja wina stanowiły ważne źródło dochodów dla lokalnego rolnictwa. Przez długi okres Irpinia pełniła wiodącą rolę w produkcji winogron wśród włoskich prowincji. W 1923 r. w przedmowie do rocznika winiarstwa Włoch senator Arturo Marescalchi stwierdził, że prowincja Irpinia, z produkcją wina wynoszącą 2 319 000 hektolitrów, zajmuje trzecie miejsce we Włoszech.

Na obszarach charakteryzujących się glebami bogatymi w popioły wulkaniczne panowały niesprzyjające warunki do rozprzestrzeniania się filoksery. Dlatego, gdy na innych obszarach uprawy winorośli tracono zbiory, Irpinia stawała się ważnym źródłem nowych zasobów dla producentów, którzy ponieśli szkody na skutek epidemii.

W opinii z 1934 r. I vini dell’Avellinese (Wina obszaru Avellino) Amedeo Jannacone stwierdził: „Oczywiste jest, że przemysł winiarski w Irpinii stanowi działalność rolniczą na szeroką skalę, co z kolei oznacza, że w obiegu znajduje się znaczny kapitał, z którego wiele wiejskich rodzin co roku czerpie korzyści”. Źródłem dobrobytu gospodarczego wielu wiosek w prowincji Avellino jest przede wszystkim produkcja i sprzedaż wina. Dobrobyt ten zapewnił niezaprzeczalny postęp we wszystkich dziedzinach działalności rolniczej, a także w życiu ludności wiejskiej.

W XIX w. produkcja przekroczyła milion hektolitrów, a wino eksportowano w dużych ilościach. Działalność winiarska w całej prowincji przez lata napędzała gospodarkę rolną. W rejestrze gruntów rolnych odnotowano inwestycje ogromnych kwot, około 500 milionów ówczesnych lirów, w gospodarkę i społeczeństwo wiejskie. Aby wesprzeć rozwój działalności, w Irpinii wybudowano pierwszą linię kolejową. Wkrótce stała się znana jako „ferrovia del vino” [koleje wina], ponieważ łączyła bezpośrednio największe i najlepsze obszary uprawy winorośli na wzgórzach Sabato i Calore z największymi rynkami włoskimi i europejskimi. W szczególności na obszarze, na którym uprawia się odmianę Greco, nadal funkcjonuje wiele stacji kolejowych: Tufo, Prata, Taurasi i Montemiletto.

W 1878 r. wraz z założeniem Królewskiej Szkoły Winiarstwa i Enologii w Avellino obszar ten stał się jednym z najważniejszych ośrodków uprawy winorośli we Włoszech.

Jak wskazują źródła, dzięki obecności tej szkoły jako czynnika napędzającego postęp społeczny i gospodarczy, Avellino ze swoim sektorem uprawy winorośli stało się jedną z wiodących prowincji Włoch pod względem produkcji i eksportu wina, głównie do Francji.

Doprowadziło to również do rozpoczęcia prób mających na celu poprawę technik produkcji w celu uzyskania wysokiej jakości winorośli i wina oraz rozszerzenia i rozwoju gamy produktów rynkowych. W ten sam sposób podjęto pierwsze kroki w produkcji win musujących z lokalnych odmian winorośli, w szczególności Fiano, Greco i Aglianico, przy zastosowaniu metody zbiornikowej lub w butelkach metodą tradycyjną.

Siła przemysłu winiarskiego w Irpinii miała napędzić rozwój silnego sektora pomocniczego, w tym powstawanie warsztatów specjalizujących się w produkcji i sprzedaży rozpylaczy oraz innych tego typu specjalistycznych urządzeń do uprawy winorośli, a także aparatury enologicznej i beczek.

Środowiska naukowe uznają wartość techniczną i ekonomiczną win z Irpinii we wszystkich badaniach ampelograficznych i enologicznych, które miały miejsce na przestrzeni lat.

Powszechne występowanie winorośli na terenie całej Irpinii i uważne zarządzanie nią na przestrzeni wieków przyczyniło się do rozwoju na tym obszarze skutecznych systemów uprawy winorośli, które zapewniają dopasowanie wymagań technicznych i produkcyjnych do fizjologii uprawianych odmian winorośli.

Przykładami takich systemów są: typowy system uprawy znany jako Alberata Taurasina lub „Antico Sistema Taurasino” wywodzący się z metod etruskich, stosowany w przypadku odmiany Aglianico i czerwonych odmian winorośli. Kolejnym systemem jest „Avellinese”, powszechnie stosowany w uprawie białych odmian winorośli: Greco, Fiano, Coda di Volpe itp.

Powszechne występowanie winorośli na terenie całej Irpinii i uważne zarządzanie nią na przestrzeni wieków przyczyniło się do rozwoju na tym obszarze skutecznych systemów uprawy winorośli, które zapewniają dopasowanie wymagań technicznych i produkcyjnych do fizjologii uprawianych odmian winorośli. Istotny jest również umiarkowany klimat Irpinii bez silnych upałów, srogich zim, opadów deszczu ze śniegiem lub śniegu. Lata są umiarkowanie łagodne. Przez cały rok występują obfite opady, których wielkość w zależności od obszaru waha się od 800 do 1 200 milimetrów.

Specyficzny układ temperatur, opadów deszczu oraz wiatru na tym obszarze stwarza w praktyce idealne warunki dla charakterystycznego procesu stopniowego dojrzewania oraz równowagi między cukrem a kwasowością, co umożliwia produkcję win gatunkowych.

Ta korzystna sytuacja wynika oczywiście z położenia geograficznego, pofałdowanego krajobrazu oraz znacznych wahań temperatury między dniem a nocą. Jest to szczególnie korzystne dla winogron w fazie „véraison” (przebarwiania) i w okresie dojrzewania.

Są to doskonałe warunki dla wzrostu winorośli i stopniowego rozwoju wszystkich charakterystycznych składników dojrzewających winogron. Umożliwiają one również produkcję winogron cechujących się doskonałą równowagą między kwasowością i słodyczą, dzięki czemu powstają wina musujące o bardzo charakterystycznych nutach organoleptycznych. Należy również zauważyć, że po II wojnie światowej prowincja ta była jednym z pierwszych obszarów we Włoszech, na których rozwinęła się produkcja wysokiej jakości win białych, które w tamtym czasie były trudne do przechowywania i transportu. Dzięki cechom gleby i klimatu oraz przy udziale nowoczesnych technologii produkowane są wina białe, wina różowe oraz wina białe z czerwonych winogron o zdecydowanych i wyróżniających je cechach. W latach 70. wina te stanowiły potwierdzenie prestiżowej pozycji tego obszaru po względem produkcji prostych win białych o zdecydowanych i wyróżniających je cechach

9.   Dodatkowe wymogi zasadnicze (pakowanie, etykietowanie i inne wymogi)

Obszar produkcji wina

Ramy prawne:

określone w przepisach krajowych

Rodzaj wymogów dodatkowych:

odstępstwo dotyczące produkcji na wyznaczonym obszarze geograficznym

Opis wymogu:

Produkcja win objętych kontrolowaną nazwą pochodzenia „Irpinia” z nazwą lub bez nazwy odmiany winorośli, a także win „Irpinia” z podobszaru Campi Taurasini, musi odbywać się na terytorium prowincji Avellino. Wszelkie czynności związane z przekształcaniem w wino musujące lub dojrzewaniem również muszą odbywać się na terytorium tej prowincji.

Obowiązują zezwolenia na odstępstwa przyznane na mocy art. 5 specyfikacji DOC „Irpinia” w załączniku do dekretu ministerialnego z dnia 13 września 2005 r.

Opis i prezentacja

Ramy prawne:

określone w przepisach krajowych

Rodzaj wymogów dodatkowych:

Przepisy dodatkowe dotyczące etykietowania

Opis wymogu:

W opisie i prezentacji win objętych kontrolowaną nazwą pochodzenia „Irpinia” w stosownych przypadkach nazwa odmiany winorośli musi znajdować się na etykiecie za określeniem „Irpinia”. Czcionka nie może być większa od czcionki używanej do przedstawienia nazwy pochodzenia.

W przypadku win z rodzaju „Irpinia Aglianico fermentowane bez skórek” oraz w przypadku win musujących oznaczenie „fermentowane bez skórek” jest obowiązkowe. Musi znajdować się bezpośrednio pod nazwą „Irpinia Aglianico” i być zapisane czcionką nie większą niż czcionka użyta do przedstawienia nazwy pochodzenia.

Rok

Na butelkach zawierających wino objęte kontrolowaną nazwą pochodzenia „Irpinia” należy zawsze podać rok produkcji winogron. Wyjątek ma zastosowanie do win musujących „non-vintage” oraz win likierowych.

„Vigna” [winnica]

Dozwolone jest umieszczanie na etykietach określenia „vigna”, po którym następuje nazwa danego miejsca, zgodnie z obowiązującymi przepisami.

Link do specyfikacji produktu

https://www.politicheagricole.it/flex/cm/pages/ServeBLOB.php/L/IT/IDPagina/17662

---

(1)  Dz.U. L 9 z 11.1.2019, s. 2.