ZALECENIE RADY

z dnia 15 czerwca 2020 r.

oceniające postępy uczestniczących państw członkowskich w wypełnianiu zobowiązań podjętych w ramach stałej współpracy strukturalnej (PESCO)

(2020/C 204/01)

RADA UNII EUROPEJSKIEJ,

uwzględniając Traktat o Unii Europejskiej, w szczególności jego art. 46 ust. 6,

uwzględniając Protokół nr 10 w sprawie stałej współpracy strukturalnej ustanowionej na mocy artykułu 42 Traktatu o Unii Europejskiej, załączony do Traktatu o Unii Europejskiej i Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej,

uwzględniając decyzję Rady (WPZiB) 2017/2315 z dnia 11 grudnia 2017 r. w sprawie ustanowienia stałej współpracy strukturalnej (PESCO) oraz ustalenia listy uczestniczących w niej państw członkowskich (1),

uwzględniając wniosek Wysokiego Przedstawiciela Unii do Spraw Zagranicznych i Polityki Bezpieczeństwa,

a także mając na uwadze, co następuje:

(1)	Art. 4 ust. 2 lit. d) decyzji (WPZiB) 2017/2315 przewiduje, że Rada ma przyjmować decyzje i zalecenia oceniające wkłady wnoszone przez uczestniczące państwa członkowskie w celu wypełnienia uzgodnionych zobowiązań, zgodnie z mechanizmem określonym w art. 6 tej decyzji.

(2)

Art. 6 ust. 3 decyzji (WPZiB) 2017/2315 przewiduje, że na podstawie rocznego sprawozdania na temat PESCO przedstawianego przez Wysokiego Przedstawiciela Unii do Spraw Zagranicznych i Polityki Bezpieczeństwa (zwanego dalej „Wysokim Przedstawicielem”) Rada ma raz w roku dokonywać przeglądu tego, czy uczestniczące państwa członkowskie nadal wypełniają dalej idące zobowiązania, o których mowa w art. 3 tej decyzji.

(3)

Pkt 15 zalecenia Rady z dnia 6 marca 2018 r. dotyczącego planu wdrażania PESCO (2) przewiduje, że od 2020 r. Wysoki Przedstawiciel powinien przedkładać swoje roczne sprawozdanie w marcu lub kwietniu każdego roku, z uwzględnieniem zmienionych i zaktualizowanych krajowych planów wdrożenia przedstawionych przez uczestniczące państwa członkowskie w styczniu tego samego roku. Pkt 16 tego zalecenia Rady przewiduje, że Komitet Wojskowy Unii Europejskiej powinien udzielić Komitetowi Politycznemu i Bezpieczeństwa doradztwa wojskowego i zaleceń, aby umożliwić mu przygotowanie przeglądu, podczas którego najpóźniej w maju każdego roku Rada zweryfikuje, czy uczestniczące państwa członkowskie nadal wypełniają dalej idące zobowiązania.

(4)

Pkt 26 zalecenia Rady z dnia 15 października 2018 r. w sprawie ustalenia kolejności wypełniania dalej idących zobowiązań podjętych w ramach stałej współpracy strukturalnej (PESCO) oraz precyzującego bardziej szczegółowe cele (3) przewiduje, że Wysoki Przedstawiciel powinien uwzględnić to zalecenie w rocznym sprawozdaniu na temat PESCO, co ułatwi ocenę wypełniania dalej idących zobowiązań przez poszczególne uczestniczące państwa członkowskie.

(5)

Art. 4 ust. 2 lit. c) decyzji (WPZiB) 2017/2315 przewiduje, że Rada ma przyjmować decyzje i zalecenia aktualizujące, a w razie konieczności zwiększające dalej idące zobowiązania określone w załączniku do tej decyzji w świetle osiągnięć w ramach PESCO w celu odzwierciedlenia zmieniającego się stanu bezpieczeństwa Unii. Takie decyzje mają być podejmowane w szczególności pod koniec etapów, o których mowa w art. 4 ust. 2 lit. b) decyzji (WPZiB) 2017/2315, na podstawie przeglądu strategicznego oceniającego wypełnianie zobowiązań w ramach PESCO.

(6)

W pkt 14 zalecenia Rady z dnia 14 maja 2019 r. oceniającego postępy uczestniczących państw członkowskich w wypełnianiu zobowiązań podjętych w ramach stałej współpracy strukturalnej (PESCO) (4) wzywa się Wysokiego Przedstawiciela, aby w uzupełnieniu do opisania stanu wdrażania PESCO, w tym wypełniania zobowiązań przez poszczególne uczestniczące państwa członkowskie zgodnie z ich krajowymi planami wdrożenia, przedstawił także w swoim rocznym sprawozdaniu w 2020 r. pierwsze propozycje z myślą o przeglądzie strategicznym planowanym na zakończenie pierwszego etapu PESCO (2018–2020), uwzględniając inne odnośne unijne inicjatywy przyczyniające się do osiągnięcia poziomu ambicji Unii w dziedzinie bezpieczeństwa i obrony.

(7)	W dniu 15 kwietnia 2020 r. Wysoki Przedstawiciel przekazał Radzie swoje roczne sprawozdanie dotyczące stanu wdrażania PESCO, w tym wypełniania zobowiązań przez poszczególne uczestniczące państwa członkowskie, zgodnie z ich zmienionymi i zaktualizowanymi krajowymi planami wdrożenia.

(8)	Na tej podstawie Rada powinna zatem przyjąć zalecenie oceniające postępy uczestniczących państw członkowskich w wypełnianiu zobowiązań podjętych w ramach PESCO,

PRZYJMUJE NINIEJSZE ZALECENIE:

I.   Cel i zakres

1.

Celem niniejszego zalecenia jest ocena wkładów wniesionych przez uczestniczące państwa członkowskie z myślą o wypełnieniu dalej idących zobowiązań podjętych w ramach PESCO, dokonana na podstawie rocznego sprawozdania dotyczącego stanu wdrażania PESCO (zwanego dalej „rocznym sprawozdaniem”) przedstawionego przez Wysokiego Przedstawiciela w dniu 15 kwietnia 2020 r. i zgodnie z krajowymi planami wdrożenia przedstawionymi przez uczestniczące państwa członkowskie.

2.

Zgodnie z zaleceniem przyjętym przez Radę w dniu 14 maja 2019 r. roczne sprawozdanie zawiera również specjalny rozdział poświęcony przeglądowi strategicznemu PESCO kończącemu pierwszy etap PESCO (2018–2020) i przewiduje zalecenia i propozycje dotyczące zobowiązań, projektów i procesów oraz metod pracy, które są omówione w niniejszym zaleceniu.

II.   Wnioski i ocena

3.

Roczne sprawozdanie stanowi solidną podstawę do przeprowadzenia oceny stanu wdrażania PESCO, w tym wypełniania zobowiązań przez poszczególne uczestniczące państwa członkowskie, zgodnie z ich krajowymi planami wdrożenia.

4.

Zajmując się obecnymi i przyszłymi potrzebami Europy w zakresie bezpieczeństwa i obrony, zwłaszcza poprzez obecne i przyszłe wysiłki na rzecz wypełnienia swoich dalej idących zobowiązań, uczestniczące państwa członkowskie przyczyniają się do zwiększenia zdolności Unii do działania w roli podmiotu zapewniającego bezpieczeństwo i do wzmocnienia jej strategicznej autonomii, a także zwiększenia jej zdolności do współpracy z partnerami i do ochrony swoich obywateli.

5.

Ogólnie rzecz biorąc, Rada podkreśla, że uczestniczące państwa członkowskie: a) potwierdziły pozytywny kierunek, jeśli chodzi o zobowiązania dotyczące budżetów na obronność i wydatków inwestycyjnych w dziedzinie obronności. Niemniej jednak na tym etapie ogólne postępy są nadal skromne, więc zachęca się uczestniczące państwa członkowskie – choć mierzą się one z wyzwaniami finansowymi wynikającymi z kryzysu wywołanego COVID-19 – do przydzielania niezbędnych zasobów, by dalej przyczyniać się do utrzymania tej pozytywnej tendencji w kolejnych latach. Zachęca się też uczestniczące państwa członkowskie, by nadal działały na rzecz europejskiego podejścia opartego na współpracy (np. poprzez zamówienia na sprzęt czy badań i technologii obronnych); b) są zdecydowanie zachęcane do tego, by w swoich krajowych procesach planowania obronnego w większym stopniu uwzględniały i lepiej wykorzystywały – jako element ukierunkowywania i podejmowania decyzji – unijne narzędzia planowania obronnego takie jak plan rozwoju zdolności (CDP), który obejmuje również wyniki procesu związanego z celem podstawowym (HLGP), przypadki w kontekście strategicznym (SCC), skoordynowany roczny przegląd w zakresie obronności (CARD), a także inne inicjatywy, np. Europejski program rozwoju przemysłu obronnego czy inne stosowne instrumenty UE. W tym względzie Rada podkreśla, jak ważne jest, by unijne instytucje, agencje i organy oraz państwa członkowskie dalej zwiększały spójność między tymi narzędziami i inicjatywami, uznając jednocześnie, że są to odrębne środki mające różne podstawy prawne; c) są zachęcane do czynienia dalszych postępów w wypełnianiu zobowiązań dotyczących wzajemnego zbliżania swoich systemów obronnych i do regularnego weryfikowania planów i celów, jakie należy realizować, zwłaszcza z myślą o swojej istotnej roli w rozwijaniu zdolności w ramach Unii, w tym w ramach CARD, przy jednoczesnym uwzględnieniu faktu, że wymaga to stałego, długoterminowego wysiłku. Rada przypomina, że w swoim zaleceniu z dnia 14 maja 2019 r. zaznaczyła, iż zapewnia się i nadal będzie się zapewniać spójność wyników między CARD i CDP, z jednej strony, a odpowiednimi procesami NATO, takimi jak proces planowania obrony NATO, z drugiej strony, w przypadku gdy wymogi pokrywają się, przy jednoczesnym uwzględnieniu odmiennego charakteru obu organizacji oraz ich odpowiednich zadań i członkostwa. Rada, w stosownych przypadkach, zachęca państwa członkowskie do dalszych dyskusji na temat takiej spójności między wspomnianymi procesami; d) powinny w trybie pilnym – aby zwiększyć wyniki operacyjne – nasilić swoje działania związane z zobowiązaniami dotyczącymi poprawy dostępności, możliwości rozmieszczenia i interoperacyjności sił, w tym poprzez całkowite uzupełnienie harmonogramu grupy bojowej UE, bazy danych na temat szybkiego reagowania i zestawień potrzeb do celów misji i operacji w dziedzinie wspólnej polityki bezpieczeństwa i obrony (WPBiO). W szczególności ważne jest, by ulepszyły one – pod względem jakościowym i ilościowym – swój wkład we wspieranie operacji i misji w dziedzinie WPBiO, także z myślą o najbardziej wymagających misjach. Jeśli chodzi o dalej idące zobowiązanie dotyczące ambitnego podejścia uczestniczących państw członkowskich do wspólnego finansowania wojskowych misji i operacji w dziedzinie WPBiO, jego wdrożenie jest powiązane z przeglądem mechanizmu ATHENA oraz ustanowieniem przez Radę proponowanego Europejskiego Instrumentu na rzecz Pokoju, które są obecnie przedmiotem dyskusji państw członkowskich; e) wykazały niewielkie postępy, w porównaniu z zaktualizowanymi krajowymi planami wdrożenia przedstawionymi w 2019 r., w podejmowaniu środków służących wyeliminowaniu braków w zakresie zdolności stwierdzonych w ramach CDP i CARD, w tym w ramach oceny realizacji celów zdolnościowych o dużym oddziaływaniu (HICG), a zatem powinny rozważyć podjęcie dalszych działań, by – jako priorytet w planowaniu krajowym – częściej stosować europejskie podejście oparte na współpracy. Uczestniczące państwa członkowskie powinny też wskazać, w jaki sposób ich projekty w zakresie rozwoju zdolności wzmacniają europejską bazę technologiczno-przemysłową sektora obronnego; f) muszą jeszcze bardziej wzmóc wysiłki w celu realizacji zobowiązań dotyczących udziału, w stosownych przypadkach, w ważnych wspólnych lub europejskich programach dotyczących sprzętu w ramach Europejskiej Agencji Obrony.

6.

Zachęca się każde uczestniczące państwo członkowskie, by w świetle wniosków i zaleceń zawartych w rocznym sprawozdaniu w odniesieniu do poszczególnych krajowych planów wdrożenia kontynuowało swoje działania i dokonało przeglądu swojego wkładu w wypełnianie dalej idących zobowiązań.

7.

Mając na uwadze fakt, że PESCO ma na celu przyczynienie się do osiągnięcia poziomu ambicji Unii w dziedzinie bezpieczeństwa i obrony, w tym z myślą o najbardziej wymagających misjach, należy prowadzić dalsze prace, aby zdefiniować „spójny pakiet sił o pełnym spektrum” zgodnie z parametrami wspomnianymi we wspólnej notyfikacji w sprawie PESCO.

8.

Ponieważ państwa członkowskie dysponują jedynie „jednolitym zasobem sił”, który mogą wykorzystać w różnych ramach, rozwijanie zdolności państw członkowskich w ramach unijnych przyczyni się także do zwiększenia zdolności obronnych potencjalnie dostępnych w innych ramach, m.in. Organizacji Narodów Zjednoczonych i NATO.

III.   Krajowe plany wdrożenia

9.

Choć jakość informacji przedstawianych w krajowych planach wdrożenia ogólnie się poprawiła, zachęca się uczestniczące państwa członkowskie do dalszej poprawy jakości i stopnia szczegółowości przedstawianych informacji, ze szczególnym naciskiem na opracowanie długofalowych planów dotyczących sposobu, w jaki państwa te zamierzają przyczynić się do wypełniania dalej idących zobowiązań oraz bardziej szczegółowych celów PESCO. W związku z tym, że krajowe plany wdrożenia powinny zapewniać istotną podstawę do celów nadzoru politycznego, utrzymania tempa działań i zapewnienia przejrzystości pomiędzy uczestniczącymi państwami członkowskimi, Rada podkreśla, że należy udoskonalić ich wymiar polityczny, tak by ułatwić prowadzone na szczeblu politycznym dyskusje na temat postępów w wypełnianiu dalej idących zobowiązań.

10.

Zachęca się uczestniczące państwa członkowskie do kontynuowania dwustronnych dialogów z Sekretariatem PESCO dotyczących zmiany i aktualizacji przyszłych krajowych planów wdrożenia, również w celu zapewnienia wzajemnej przejrzystości i pogłębienia spójności i konsekwencji działań w odniesieniu do informacji wymaganych i przedstawianych w kontekście PESCO.

IV.   Projekty PESCO

11.

Uznaje się, że większość z 47 projektów realizowanych w ramach PESCO przyczynia się do realizacji priorytetów rozwoju zdolności UE, przy czym 24 projekty dotyczą bezpośrednio celów zdolnościowych o dużym oddziaływaniu (HICG), a 12 dotyczy ich pośrednio. Trzy projekty osiągnęły już wstępną zdolność operacyjną (IOC), a planuje się, że 23 kolejne osiągną tę zdolność w latach 2020-2023. Niemniej jednak ponad dwie trzecie (czyli 30) projektów pozostaje na etapie koncepcyjnym, przy czym niektóre z nich zostały ustanowione już w marcu i listopadzie 2018 r.

12.

W związku ze sprawozdaniem z postępów w realizacji projektów PESCO przedłożonym Radzie 28 lutego 2020 r. zachęca się uczestniczące państwa członkowskie do skoncentrowania wysiłków na szybkim i skutecznym wdrażaniu swoich projektów, tak by przyniosły one spodziewane rezultaty i wyniki, z myślą o wypełnieniu dalej idących zobowiązań. Ponadto zachęca się uczestniczące państwa członkowskie do usprawnienia i przyspieszenia procesów prowadzących do przyjęcia uzgodnień dotyczących projektów w celu szybszego zapewnienia większej jasności i pewności w odniesieniu do nowych projektów. Rada przypomina również, że należy usprawnić przegląd postępów w realizacji projektów PESCO, stosując jasne, ukierunkowane i przejrzyste kryteria opracowane w ścisłej koordynacji z uczestniczącymi państwami członkowskimi. Rada zaznacza, że jeżeli członkowie projektów stwierdzą, że istnieją trudności w osiągnięciu celów danych projektów, projekty te powinny zostać zmodyfikowane lub zakończone, aby zapewnić adekwatność i wiarygodność wszystkich projektów PESCO.

13.

Rada uważa, że – aby móc lepiej oceniać postępy w realizacji projektów i wskazywać synergie – należy organizować specjalne warsztaty na temat zarządzania projektami PESCO i wydarzenia służące zaprezentowaniu postępów w realizacji projektów, by ułatwić dalsze dyskusje pomiędzy uczestniczącymi państwami członkowskimi. Rada uznaje również, że potrzebne jest lepsze wspólne zrozumienie pojęć i definicji dotyczących realizacji projektów i zarządzania projektami. Dodatkowo, Sekretariat PESCO powinien w dalszym ciągu służyć wiedzą fachową, na wniosek, oraz ułatwiać współpracę z innymi podmiotami UE w kwestii ewentualnych synergii z innymi unijnymi instrumentami i inicjatywami realizowanymi na podstawie innych odpowiednich ram instytucjonalnych UE, aby zapewnić przejrzystość i inkluzywność i uniknąć niepotrzebnego powielania działań.

14.

Rada zwraca uwagę, że w stosownych przypadkach i w przypadku zgody członków projektów, uznających wspierającą rolę Sekretariatu PESCO, należy rozważyć możliwość łączenia lub grupowania projektów, tak by zwiększać synergie, ich wpływ i skuteczność, oszczędzać zasoby i zapobiegać powielaniu działań.

15.

Z myślą o określeniu przyszłych propozycji projektów PESCO Rada zaleca, by ich podstawą w dalszym ciągu były uzgodnione priorytety rozwoju zdolności UE, które to priorytety wynikają z przeglądu CDP i uwzględniają cele zdolnościowe o dużym oddziaływaniu (HICG), oraz by powiązane przypadki w kontekście strategicznym w dalszym ciągu ukierunkowywały ich wdrażanie. Dodatkowo wnioski wynikające z zagregowanej analizy w ramach CARD i sprawozdania dotyczącego CARD powinny pomóc uczestniczącym państwom członkowskim określać możliwości w zakresie projektów realizowanych na zasadzie współpracy, w tym projektów w obszarze operacyjnym. Rada zaznacza, że odpowiednie projekty PESCO mogłyby korzystać z przyszłego finansowania w ramach Europejskiego Funduszu Obrony (EDF), jeśli będą się do niego kwalifikować.

16.

Uczestniczące państwa członkowskie zachęca się do tego, aby nadal przedstawiały propozycje projektów obejmujących szeroki zakres zagadnień; jednocześnie Rada zwraca się również o przedstawianie propozycji projektów o bardziej operacyjnym wymiarze i bardziej krótkoterminowym wpływie, opierających się na już istniejących zdolnościach. W tym celu można opracować wraz z uczestniczącymi państwami członkowskimi bardziej precyzyjne lub dodatkowe kryteria wyboru bardziej zaawansowanych propozycji projektów, które bezpośrednio przyczyniają się do uzupełniania braków wskazanych w ramach CDP, w tym w odniesieniu do celów zdolnościowych o dużym oddziaływaniu (HICG).

17.

Mając na uwadze swoje konkluzje w sprawie bezpieczeństwa i obrony w kontekście globalnej strategii UE, przyjęte w czerwcu 2019 r., Rada oczekuje, że jak najszybciej zostanie przyjęta decyzja Rady dotycząca ogólnych warunków, na jakich państwa trzecie mogłyby wyjątkowo zostać zaproszone do udziału w poszczególnych projektach PESCO, zgodnie z art. 4 ust. 2 lit. g) i art. 9 decyzji (WPZiB) 2017/2315, wytycznymi zawartymi w notyfikacji w sprawie PESCO oraz decyzją Rady (WPZiB) 2018/909 (5) ustanawiającą wspólny zbiór przepisów dotyczących zarządzania projektami PESCO.

V.   Przegląd strategiczny PESCO

18.

Wspierany przez uczestniczące państwa członkowskie przegląd strategiczny PESCO został zainicjowany w grudniu 2019 r. i stanowił podstawę oceny wypełniania dalej idących zobowiązań w ramach PESCO, zgodnie z decyzją Rady (WPZiB) 2017/2315. Propozycje i zalecenia przedstawione w części V zostały opracowane w oparciu o różne dyskusje i uwagi przedstawione przez uczestniczące państwa członkowskie, w tym zalecenia zawarte w rocznym sprawozdaniu. Zobowiązania

19.

Rada podkreśla, że obecny zbiór dalej idących zobowiązań sprawdził się jako solidne wytyczne zapewniające jednolite wdrażanie PESCO, a zatem na tym etapie nie należy wprowadzać do niego zmian. Rada zwraca jednak uwagę na to, że należy zwiększyć wysiłki, by zobowiązania te wypełnić.

20.

Rada zaznacza również, że ważne jest, by uczestniczące państwa członkowskie uzgodniły cele i konkretne rezultaty kolejnego etapu PESCO (2021–2025), w ramach przeglądu strategicznego PESCO przeprowadzanego w tym roku, z uwzględnieniem nowych obszarów współpracy w świetle zmieniającej się sytuacji w zakresie bezpieczeństwa – w szczególności takich obszarów jak zmiana klimatu, przeciwdziałanie zagrożeniom hybrydowym, cyberbezpieczeństwo, sztuczna inteligencja, kwestie związane z przestrzenią kosmiczną, bezpieczeństwo energetyczne i bezpieczeństwo morskie – a także by uzgodniły wymierne rezultaty, które należy osiągnąć zarówno z punktu widzenia zdolności, jak i pod kątem operacyjnym. Ponadto należy uwzględnić zidentyfikowane średnio- i długoterminowe konsekwencje i wyzwania związane z działaniami podejmowanymi w odpowiedzi na złożone sytuacje kryzysowe, takie jak pandemie, którym można stawiać czoła w ramach PESCO. Przy dokonywaniu przeglądu i aktualizacji zalecenia Rady z dnia 15 października 2018 r. dotyczącego bardziej szczegółowych celów należy wziąć pod uwagę wszystkie powyższe kwestie. Rada zaznacza, że w ramach tego procesu należy wykorzystać przegląd strategiczny PESCO w celu określenia tych projektów, które zaczną przynosić konkretne rezultaty przed 2025 r.

21.

Rada zwraca uwagę, że należy dokładniej zbadać możliwości usprawnienia działań następczych w związku z wypełnieniem wszystkich dalej idących zobowiązań, w tym działań podejmowanych na szczeblu politycznym i za pośrednictwem Komitetu Politycznego i Bezpieczeństwa (KPiB), w szczególności jeżeli postępy zostały ocenione przez Wysokiego Przedstawiciela i podkreślone przez Radę jako niewystarczające, a mianowicie w odniesieniu do zobowiązań operacyjnych, a także zobowiązań związanych z europejskim podejściem opartym na współpracy. Zachęca się również do dalszych dyskusji na temat wskaźników postępu, które mogłyby pomóc uczestniczącym państwom członkowskim w planowaniu wypełniania dalej idących zobowiązań oraz ułatwieniu oceny postępów, jak określono w pkt 2 zalecenia Rady z dnia 15 października 2018 r.

22.

Rada podkreśla, że można rozważyć i dokładniej zbadać możliwości innowacyjnych zachęt do wspierania wypełniania zobowiązań operacyjnych PESCO, ze szczególnym naciskiem na poprawę dostępności, możliwości rozmieszczenia i interoperacyjności sił na potrzeby misji i operacji w dziedzinie WPBiO. Zaznacza, że powinno to również obejmować prowadzone aktualnie prace i powinno być uwzględniane w przyszłych wysiłkach w zakresie wspólnego finansowania wojskowych misji i operacji w dziedzinie WPBiO.

23.

Rada podkreśla, że dyskusje na temat strategicznych ram działania (Strategic Compass) i związanej z nimi analizy zagrożeń na poziomie UE – które to ramy mają zostać przedstawione przed końcem 2020 r. – powinny doprowadzić do bardziej przejrzystego ukierunkowania unijnych inicjatyw, takich jak PESCO. Ten niezbędny proces może dodatkowo przyczynić się do wypracowania wspólnej europejskiej kultury strategicznej w dziedzinie bezpieczeństwa i obrony, w oparciu o nasze wspólne wartości cele i z poszanowaniem szczególnego charakteru polityki bezpieczeństwa i obrony poszczególnych państw członkowskich.

24.

Rada uznaje, że należy kontynuować wysiłki, również w ramach przeglądu strategicznego PESCO, aby zapewnić spójność i koordynację między różnymi unijnymi inicjatywami obronnymi (CARD, PESCO i przyszły Europejski Fundusz Obronny) w ramach ściślejszego politycznego monitorowania i ukierunkowywania przez państwa członkowskie, w tym na szczeblu ministerialnym, przy jednoczesnym uznaniu, że są to odrębne inicjatywy mające różne podstawy prawne. Projekty

25.

Rada podkreśla, że cykl projektowy PESCO należy dostosować do cyklu CARD, tak aby ustalenia i zalecenia w ramach CARD można było wykorzystywać do pomocy w określeniu możliwości w zakresie projektów realizowanych na zasadzie współpracy oraz aby można było zapewnić lepsze ramy przedstawiania przez uczestniczące państwa członkowskie bardziej ambitnych propozycji projektów, także w obszarze operacyjnym. Co więcej, wyniki procesu związanego z celem podstawowym (HLGP) w ramach procesu dotyczącego celu podstawowego mają szczególne znaczenie dla misji i operacji w dziedzinie WPBiO, co należy uwzględnić przy proponowaniu nowych projektów PESCO z myślą o lepszym wypełnianiu zobowiązań operacyjnych. Kwestie te należy mieć na uwadze przy określaniu cyklu przedstawiania projektów, z uwzględnieniem równowagi między obciążeniem administracyjnym a wynikiem i jakością projektów PESCO. Procesy

26.

Jeśli chodzi o cykl krajowych planów wdrożenia, Rada zwraca się do Sekretariatu PESCO, aby przedstawił możliwe szczegółowe sposoby zwiększenia spójności między cyklem dotyczącym krajowych planów wdrożenia w ramach PESCO i cyklem CARD, a także procesem dotyczącym celu podstawowego. Powinno to również pomóc zmniejszyć obciążenie administracyjne i poprawić jakość krajowych planów wdrożenia, zapewniając także odpowiedni poziom szczegółowości. Rada zaznacza, że jednocześnie należy zapewnić niezbędny impuls polityczny oraz umożliwić jej realizację zadania polegającego na corocznym strategicznym ukierunkowywaniu PESCO i przedstawianiu wytycznych dotyczące tej współpracy. Rada powinna również rozważyć możliwość dostosowania terminów uczestniczących państw członkowskich do przedstawiania dokumentów PESCO, w tym w odniesieniu do przedstawiania krajowych planów wdrożenia i propozycji projektów.

VI.   Dalsze działania

27.

Rada zwraca się do: — Sekretariatu PESCO, aby w 2020 r. przygotował i zorganizował specjalne warsztaty z udziałem uczestniczących państw członkowskich w celu dalszej poprawy odnośnych procesów PESCO (m.in. przyszłych krajowych planów wdrożenia w ramach PESCO, cykli i procesów dotyczących projektów oraz spójności między krajowymi planami wdrożenia i CARD, a także procesem dotyczącym celu podstawowego) oraz aby określił kluczowe cele i założenia polityki PESCO w latach 2021–2025 w ramach przygotowań do zmian w odniesieniu do ustalania kolejności/bardziej szczegółowych celów; — Sekretariatu PESCO, aby przedstawił możliwe sposoby usprawnienia działań następczych w związku z wypełnieniem niektórych zobowiązań, które nie zostały w wystarczającym stopniu wypełnione przez uczestniczące państwa członkowskie, oraz zbadał możliwości zachęt do ich wypełnienia; — Sekretariatu PESCO, aby przed końcem 2020 r. przedstawił do zatwierdzenia dokument służący sfinalizowaniu przeglądu strategicznego PESCO; oraz — uczestniczących państw członkowskich, aby dokonały przeglądu swoich krajowych planów wdrożenia z myślą o ich aktualizacji w stosownych przypadkach.

---

(1)  Dz.U L 331 z 14.12.2017, s. 57.

(2)  Dz.U. C 88 z 8.3.2018, s. 1.

(3)  Dz.U. C 374 z 16.10.2018, s. 1.

(4)  Dz.U. C 166 z 15.5.2019, s. 1.

(5)  Decyzja Rady (WPZiB) 2018/909 z dnia 25 czerwca 2018 r. ustanawiająca wspólny zbiór przepisów dotyczących zarządzania projektami PESCO (Dz.U. L 161 z 26.6.2018, s. 37).

Brak sprzeciwu wobec zgłoszonej koncentracji

(Sprawa M.9838 – Altor Fund Manager/Eleda/JVAB)

(Tekst mający znaczenie dla EOG)

(2020/C 204/02)

W dniu 11 czerwca 2020 r. Komisja podjęła decyzję o niewyrażaniu sprzeciwu wobec powyższej zgłoszonej koncentracji i uznaniu jej za zgodną z rynkiem wewnętrznym. Decyzja ta została oparta na art. 6 ust. 1 lit. b) rozporządzenia Rady (WE) nr 139/2004 (1). Pełny tekst decyzji dostępny jest wyłącznie w języku angielskim i zostanie podany do wiadomości publicznej po uprzednim usunięciu ewentualnych informacji stanowiących tajemnicę handlową. Tekst zostanie udostępniony:

—

w dziale dotyczącym połączeń przedsiębiorstw na stronie internetowej Komisji poświęconej konkurencji (http://ec.europa.eu/competition/mergers/cases/). Powyższa strona została wyposażona w różne funkcje pomagające odnaleźć konkretną decyzję w sprawie połączenia, w tym indeksy wyszukiwania według nazwy przedsiębiorstwa, numeru sprawy, daty i sektora,

—	w formie elektronicznej na stronie internetowej EUR-Lex (http://eur-lex.europa.eu/homepage.html?locale=pl) jako dokument nr 32020M9838. Strona EUR-Lex zapewnia internetowy dostęp do europejskiego prawa.

---

(1)  Dz.U. L 24 z 29.1.2004, s. 1.

Brak sprzeciwu wobec zgłoszonej koncentracji

(Sprawa M.9666 – Deutsche Asphalt/KEMNA BAU Andrae/Heideasphalt)

(Tekst mający znaczenie dla EOG)

(2020/C 204/03)

W dniu 4 czerwca 2020 r. Komisja podjęła decyzję o niewyrażaniu sprzeciwu wobec powyższej zgłoszonej koncentracji i uznaniu jej za zgodną z rynkiem wewnętrznym. Decyzja ta została oparta na art. 6 ust. 1 lit. b) rozporządzenia Rady (WE) nr 139/2004 (1). Pełny tekst decyzji dostępny jest wyłącznie w języku niemieckim i zostanie podany do wiadomości publicznej po uprzednim usunięciu ewentualnych informacji stanowiących tajemnicę handlową. Tekst zostanie udostępniony:

—

w dziale dotyczącym połączeń przedsiębiorstw na stronie internetowej Komisji poświęconej konkurencji: (http://ec.europa.eu/competition/mergers/cases/). Powyższa strona została wyposażona w różne funkcje pomagające odnaleźć konkretną decyzję w sprawie połączenia, w tym indeksy wyszukiwania według nazwy przedsiębiorstwa, numeru sprawy, daty i sektora,

—	w formie elektronicznej na stronie internetowej EUR-Lex jako dokument nr 32020M9666 Strona EUR-Lex zapewnia internetowy dostęp do europejskiego prawa. (http://eur-lex.europa.eu/homepage.html?locale=pl)

---

(1)  Dz.U. L 24 z 29.1.2004, s. 1.

Brak sprzeciwu wobec zgłoszonej koncentracji

(Sprawa M.9331 – Danaher/GE Healthcare Life Sciences Biopharma)

(Tekst mający znaczenie dla EOG)

(2020/C 204/04)

W dniu 18 grudnia 2019 r. Komisja podjęła decyzję o niewyrażaniu sprzeciwu wobec powyższej zgłoszonej koncentracji i uznaniu jej za zgodną z rynkiem wewnętrznym. Decyzja ta została oparta na art. 6 ust. 1 lit. b) w związku z art. 6 ust. 2 rozporządzenia Rady (WE) nr 139/2004 (1). Pełny tekst decyzji dostępny jest wyłącznie w języku angielskim i zostanie podany do wiadomości publicznej po uprzednim usunięciu ewentualnych informacji stanowiących tajemnicę handlową. Tekst zostanie udostępniony:

—

w dziale dotyczącym połączeń przedsiębiorstw na stronie internetowej Komisji poświęconej konkurencji (http://ec.europa.eu/competition/mergers/cases/). Powyższa strona została wyposażona w różne funkcje pomagające odnaleźć konkretną decyzję w sprawie połączenia, w tym indeksy wyszukiwania według nazwy przedsiębiorstwa, numeru sprawy, daty i sektora,

—	w formie elektronicznej na stronie internetowej EUR-Lex (http://eur-lex.europa.eu/homepage.html?locale=pl) jako dokument nr 32019M9331. Strona EUR-Lex zapewnia internetowy dostęp do europejskiego prawa.

---

(1)  Dz.U. L 24 z 29.1.2004, s. 1.

Kursy walutowe euro (1)

17 czerwca 2020 r.

(2020/C 204/05)

1 euro =

	Waluta	Kurs wymiany
USD	Dolar amerykański	1,1232
JPY	Jen	120,65
DKK	Korona duńska	7,4560
GBP	Funt szterling	0,89448
SEK	Korona szwedzka	10,5123
CHF	Frank szwajcarski	1,0669
ISK	Korona islandzka	152,40
NOK	Korona norweska	10,7050
BGN	Lew	1,9558
CZK	Korona czeska	26,561
HUF	Forint węgierski	344,50
PLN	Złoty polski	4,4467
RON	Lej rumuński	4,8355
TRY	Lir turecki	7,7012
AUD	Dolar australijski	1,6292
CAD	Dolar kanadyjski	1,5204
HKD	Dolar Hongkongu	8,7049
NZD	Dolar nowozelandzki	1,7395
SGD	Dolar singapurski	1,5650
KRW	Won	1 362,21
ZAR	Rand	19,2289
CNY	Yuan renminbi	7,9602
HRK	Kuna chorwacka	7,5460
IDR	Rupia indonezyjska	15 948,04
MYR	Ringgit malezyjski	4,8095
PHP	Peso filipińskie	56,273
RUB	Rubel rosyjski	78,1853
THB	Bat tajlandzki	35,055
BRL	Real	5,8521
MXN	Peso meksykańskie	24,9416
INR	Rupia indyjska	85,5505

---

(1)  Źródło: referencyjny kurs wymiany walut opublikowany przez EBC.

Nota informacyjna Komisji na podstawie art. 17 ust. 5 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1008/2008 w sprawie wspólnych zasad wykonywania przewozów lotniczych na terenie Wspólnoty

Zaproszenie do składania ofert w zakresie wykonywania regularnych przewozów lotniczych zgodnie z obowiązkiem użyteczności publicznej

(Tekst mający znaczenie dla EOG)

(2020/C 204/06)

Państwo członkowskie	Włochy
Trasy	Comiso – Rzym Fiumicino i z powrotem Comiso – Mediolan Linate i z powrotem Comiso – Mediolan Malpensa i z powrotem Comiso – Bergamo Orio al Serio i z powrotem
Okres obowiązywania umowy	Od dnia 1 listopada 2020 r. do dnia 31 października 2023 r.
Ostateczny termin składania ofert	Dwa miesiące od daty publikacji niniejszego ogłoszenia
Adres, pod którym udostępnia się tekst zaproszenia do składania ofert oraz wszelkie niezbędne informacje lub dokumentację dotyczące przetargu publicznego i obowiązku użyteczności publicznej	Krajowy organ lotnictwa cywilnego – Ente Nazionale per l’Aviazione Civile (ENAC) Direzione Sviluppo Trasporto Aereo e Licenze Viale Castro Pretorio, 118 00185 Roma WŁOCHY Tel. +39 0644596515 E-mail: osp@enac.gov.it Strona internetowa: http://www.mit.gov.it http://www.enac.gov.it

Nota informacyjna Komisji na podstawie art. 16 ust. 4 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1008/2008 w sprawie wspólnych zasad wykonywania przewozów lotniczych na terenie Wspólnoty

Zmiana obowiązku użyteczności publicznej w zakresie wykonywania regularnych przewozów lotniczych

Tekst mający znaczenie dla EOG

(2020/C 204/07)

Państwo członkowskie	Włochy
Trasy	Comiso – Rzym Fiumicino i z powrotem Comiso – Mediolan Linate i z powrotem Comiso – Mediolan Malpensa i z powrotem Comiso – Bergamo Orio al Serio i z powrotem
Pierwotna data wejścia w życie obowiązku użyteczności publicznej	1 sierpnia 2020 r.
Nowa data wejścia w życie obowiązku użyteczności publicznej	1 listopada 2020 r.
Adres, pod którym udostępnia się tekst oraz wszelkie informacje lub dokumentację dotyczące obowiązku użyteczności publicznej	Dokument źródłowy Dz.U. C 69 z 3.3.2020, s. 10. Dodatkowe informacje: Ministerstwo Infrastruktury i Transportu – Ministero delle Infrastrutture e dei Trasporti Dipartimento per i trasporti, la navigazione, gli affari generali ed il personale Direzione generale per gli aeroporti ed il trasporto aereo Via Giuseppe Caraci, 36 00157 Roma ITALIA Tel. +39 0641583690 Krajowy organ lotnictwa cywilnego – Ente Nazionale per l’Aviazione Civile (ENAC) Direzione Sviluppo Trasporto Aereo e Licenze Viale Castro Pretorio, 118 00185 Roma ITALIA Tel. +39 0644596515 Strona internetowa http://www.mit.gov.it http://www.enac.gov.it E-mail: dg.ta@pec.mit.gov osp@enac.gov.it

Nota informacyjna Komisji na podstawie art. 16 ust. 4 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1008/2008 w sprawie wspólnych zasad wykonywania przewozów lotniczych na terenie Wspólnoty

Zmiana obowiązku użyteczności publicznej w zakresie wykonywania regularnych przewozów lotniczych

(Tekst mający znaczenie dla EOG)

(2020/C 204/08)

Państwo członkowskie	Włochy
Trasy	Trapani–Triest i z powrotem Trapani–Brindisi i z powrotem Trapani–Parma i z powrotem Trapani–Ankona i z powrotem Trapani–Perugia i z powrotem Trapani–Neapol i z powrotem
Pierwotna data wejścia w życie obowiązku użyteczności publicznej	15 lipca 2020 r.
Nowa data wejścia w życie obowiązku użyteczności publicznej	1 listopada 2020 r.
Adres, pod którym udostępnia się tekst oraz wszelkie informacje lub dokumentację dotyczące obowiązku użyteczności publicznej	Dokument źródłowy Dz.U. C 29 z 28.1.2020, s. 10 Dodatkowe informacje: Ministerstwo Infrastruktury i Transportu – Ministero delle Infrastrutture e dei Trasporti Dipartimento per i trasporti, la navigazione, gli affari generali ed il personale Direzione generale per gli aeroporti ed il trasporto aereo Via Giuseppe Caraci, 36 00157 Roma WŁOCHY Tel. +39 0641583690 Krajowy organ lotnictwa cywilnego – Ente Nazionale per l’Aviazione Civile (ENAC) Direzione Sviluppo Trasporto Aereo e Licenze Viale Castro Pretorio, 118 00185 Roma WŁOCHY Tel. +39 0644596515 Internet: http://www.mit.gov.it http://www.enac.gov.it E-mail: dg.ta@pec.mit.gov osp@enac.gov.it

Nota informacyjna Komisji na podstawie art. 17 ust. 5 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1008/2008 w sprawie wspólnych zasad wykonywania przewozów lotniczych na terenie Wspólnoty

Zaproszenie do składania ofert w zakresie wykonywania regularnych przewozów lotniczych zgodnie z obowiązkiem użyteczności publicznej

(Tekst mający znaczenie dla EOG)

(2020/C 204/09)

Państwo członkowskie	Włochy
Trasy	Trapani – Ankona i z powrotem
Okres obowiązywania umowy	Od dnia 1 listopada 2020 r. do dnia 31 października 2023 r.
Ostateczny termin składania ofert	Dwa miesiące od daty publikacji niniejszego ogłoszenia
Adres, pod którym udostępnia się tekst zaproszenia do składania ofert oraz wszelkie niezbędne informacje lub dokumentację dotyczące przetargu publicznego i obowiązku użyteczności publicznej	Krajowy organ lotnictwa cywilnego – Ente Nazionale per l’Aviazione Civile (ENAC) Direzione Sviluppo Trasporto Aereo e Licenze Viale Castro Pretorio, 118 00185 Roma ITALIA Tel. +39 0644596515 E-mail: osp@enac.gov.it Strona internetowa: http://www.mit.gov.it http://www.enac.gov.it

Nota informacyjna Komisji na podstawie art. 17 ust. 5 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1008/2008 w sprawie wspólnych zasad wykonywania przewozów lotniczych na terenie Wspólnoty

Zaproszenie do składania ofert w zakresie wykonywania regularnych przewozów lotniczych zgodnie z obowiązkiem użyteczności publicznej

(Tekst mający znaczenie dla EOG)

(2020/C 204/10)

Państwo członkowskie	Włochy
Trasy	Trapani–Brindisi i z powrotem
Okres obowiązywania umowy	Od dnia 1 listopada 2020 r. do dnia 31 października 2023 r.
Ostateczny termin składania ofert	Dwa miesiące od daty publikacji niniejszego ogłoszenia
Adres, pod którym udostępnia się tekst zaproszenia do składania ofert oraz wszelkie niezbędne informacje lub dokumentację dotyczące przetargu publicznego i obowiązku użyteczności publicznej	Krajowy organ lotnictwa cywilnego – Ente Nazionale per l’Aviazione Civile (ENAC) Direzione Sviluppo Trasporto Aereo e Licenze Viale Castro Pretorio, 118 00185 Roma WŁOCHY Tel. +39 0644596515 E-mail: osp@enac.gov.it Internet: http://www.mit.gov.it http://www.enac.gov.it

Nota informacyjna Komisji na podstawie art. 17 ust. 5 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1008/2008 w sprawie wspólnych zasad wykonywania przewozów lotniczych na terenie Wspólnoty

Zaproszenie do składania ofert w zakresie wykonywania regularnych przewozów lotniczych zgodnie z obowiązkiem użyteczności publicznej

(Tekst mający znaczenie dla EOG)

(2020/C 204/11)

Państwo członkowskie	Włochy
Trasy	Trapani – Neapol i z powrotem
Okres obowiązywania umowy	Od dnia 1 listopada 2020 r. do dnia 31 października 2023 r.
Ostateczny termin składania ofert	Dwa miesiące od daty publikacji niniejszego ogłoszenia
Adres, pod którym udostępnia się tekst zaproszenia do składania ofert oraz wszelkie niezbędne informacje lub dokumentację dotyczące przetargu publicznego i obowiązku użyteczności publicznej	Krajowy organ lotnictwa cywilnego – Ente Nazionale per l’Aviazione Civile (ENAC) Direzione Sviluppo Trasporto Aereo e Licenze Viale Castro Pretorio, 118 00185 Roma ITALIA Tel. +39 0644596515 E-mail: osp@enac.gov.it Strona internetowa: http://www.mit.gov.it http://www.enac.gov.it

Nota informacyjna Komisji na podstawie art. 17 ust. 5 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1008/2008 w sprawie wspólnych zasad wykonywania przewozów lotniczych na terenie Wspólnoty

Zaproszenie do składania ofert w zakresie wykonywania regularnych przewozów lotniczych zgodnie z obowiązkiem użyteczności publicznej

(Tekst mający znaczenie dla EOG)

(2020/C 204/12)

Państwo członkowskie	Włochy
Trasy	Trapani–Parma i z powrotem
Okres obowiązywania umowy	Od dnia 1 listopada 2020 r. do dnia 31 października 2023 r.
Ostateczny termin składania ofert	Dwa miesiące od daty publikacji niniejszego ogłoszenia
Adres, pod którym udostępnia się tekst zaproszenia do składania ofert oraz wszelkie niezbędne informacje lub dokumentację dotyczące przetargu publicznego i obowiązku użyteczności publicznej	Krajowy organ lotnictwa cywilnego – Ente Nazionale per l’Aviazione Civile (ENAC) Direzione Sviluppo Trasporto Aereo e Licenze Viale Castro Pretorio, 118 00185 Roma ITALIA Tel. +39 0644596515 E-mail: osp@enac.gov.it Strona internetowa: http://www.mit.gov.it http://www.enac.gov.it

Nota informacyjna Komisji na podstawie art. 17 ust. 5 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1008/2008 w sprawie wspólnych zasad wykonywania przewozów lotniczych na terenie Wspólnoty

Zaproszenie do składania ofert w zakresie wykonywania regularnych przewozów lotniczych zgodnie z obowiązkiem użyteczności publicznej

(Tekst mający znaczenie dla EOG)

(2020/C 204/13)

Państwo członkowskie	Włochy
Trasy	Trapani – Perugia i z powrotem
Okres obowiązywania umowy	Od dnia 1 listopada 2020 r. do dnia 31 października 2023 r.
Ostateczny termin składania ofert	Dwa miesiące od daty publikacji niniejszego ogłoszenia
Adres, pod którym udostępnia się tekst zaproszenia do składania ofert oraz wszelkie niezbędne informacje lub dokumentację dotyczące przetargu publicznego i obowiązku użyteczności publicznej	Krajowy organ lotnictwa cywilnego – Ente Nazionale per l’Aviazione Civile (ENAC) Direzione Sviluppo Trasporto Aereo e Licenze Viale Castro Pretorio, 118 00185 Roma ITALIA Tel. +39 0644596515 E-mail: osp@enac.gov.it Strona internetowa : http://www.mit.gov.it http://www.enac.gov.it

Nota informacyjna Komisji na podstawie art. 17 ust. 5 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1008/2008 w sprawie wspólnych zasad wykonywania przewozów lotniczych na terenie Wspólnoty

Zaproszenie do składania ofert w zakresie wykonywania regularnych przewozów lotniczych zgodnie z obowiązkiem użyteczności publicznej

(Tekst mający znaczenie dla EOG)

(2020/C 204/14)

Państwo członkowskie	Włochy
Trasy	Trapani–Triest i z powrotem
Okres obowiązywania umowy	Od dnia 1 listopada 2020 r. do dnia 31 października 2023 r.
Ostateczny termin składania ofert	Dwa miesiące od daty publikacji niniejszego ogłoszenia
Adres, pod którym udostępnia się tekst zaproszenia do składania ofert oraz wszelkie niezbędne informacje lub dokumentację dotyczące przetargu publicznego i obowiązku użyteczności publicznej	Krajowy organ lotnictwa cywilnego – Ente Nazionale per l’Aviazione Civile (ENAC) Direzione Sviluppo Trasporto Aereo e Licenze Viale Castro Pretorio, 118 00185 Roma ITALIA Tel. +39 0644596515 E-mail: osp@enac.gov.it Strona internetowa: http://www.mit.gov.it   http://www.enac.gov.it

Nota informacyjna Komisji na podstawie art. 17 ust. 5 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1008/2008 w sprawie wspólnych zasad wykonywania przewozów lotniczych na terenie Wspólnoty

Zaproszenie do składania ofert w zakresie wykonywania regularnych przewozów lotniczych zgodnie z obowiązkiem użyteczności publicznej

(Tekst mający znaczenie dla EOG)

(2020/C 204/15)

Państwo członkowskie	Hiszpania
Trasy	Melilla-Almería/Grenada/Sewilla
Okres obowiązywania umowy	Od 1 stycznia 2021 r. do 31 grudnia 2021 r.
Ostateczny termin składania ofert	2 miesiące od daty publikacji niniejszego ogłoszenia
Adres, gdzie udostępnia się tekst zaproszenia do składania ofert oraz wszelkie niezbędne informacje lub dokumentację dotyczące przetargu publicznego i obowiązku użyteczności publicznej	Ministerio de Transportes, Movilidad y Agenda Urbana Dirección General de Aviación Civil Subdirección General de Transporte Aéreo Paseo de la Castellana 67 28071 Madrid Madrid ESPAÑA E-mail: osp.dgac@mitma.es

Pomoc państwa – decyzja o niewnoszeniu zastrzeżeń

(2020/C 204/16)

Urząd Nadzoru EFTA nie wnosi zastrzeżeń wobec następującego środka pomocy państwa:

Data przyjęcia decyzji	11 marca 2020 r.
Nr sprawy	84744
Nr decyzji	017/20/COL
Państwo EFTA	Norwegia
Nazwa środka pomocy (lub nazwa beneficjenta)	Projekt „Hywind Tampen”
Podstawa prawna	„Promocja energii ze źródeł odnawialnych” – pomoc w ramach programu: Enova: „Technologie energetyczne i klimatyczne innowacyjne w pełnym zakresie”
Rodzaj środka pomocy	Pomoc indywidualna
Cel pomocy	Energia odnawialna, ochrona środowiska
Forma pomocy	Dotacja bezpośrednia
Budżet	2 229,6 mln NOK (zdyskontowane)
Intensywność	43,5 %
Sektory gospodarki	Produkcja energii elektrycznej
Nazwa i adres organu przyznającego pomoc	Enova SF Brattørkaia 17 A 7010 Trondheim NORWEGIA

Tekst decyzji w autentycznej wersji językowej, z którego usunięto wszystkie informacje poufne, można znaleźć na stronie Urzędu Nadzoru EFTA: http://www.eftasurv.int/state-aid/state-aid-register/decisions/.

WYROK TRYBUNAŁU

z dnia 10 marca 2020 r.

w sprawie E-3/19

Gable Insurance AG in Konkurs

(Dyrektywa 2009/138/WE – niewypłacalność – postępowanie likwidacyjne – roszczenia ubezpieczeniowe – zawieranie układów – zróżnicowane traktowanie roszczeń ubezpieczeniowych)

(2020/C 204/17)

W sprawie E-3/19 Gable Insurance AG in Konkurs — WNIOSEK skierowany do Trybunału na podstawie art. 34 Porozumienia między państwami EFTA w sprawie ustanowienia Urzędu Nadzoru i Trybunału Sprawiedliwości przez Sąd Książęcy w Liechtensteinie (Fürstliches Landgericht), dotyczący wykładni dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/138/WE z dnia 25 listopada 2009 r. w sprawie podejmowania i prowadzenia działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej (Wypłacalność II), dostosowanego do Porozumienia o Europejskim Obszarze Gospodarczym, Trybunał w składzie: Páll Hreinsson (prezes), Per Christiansen (sędzia sprawozdawca) i Bernd Hammermann (sędzia), wydał w dniu 10 marca 2020 r. wyrok zawierający sentencję następującej treści:

1.

Aby dane roszczenie mogło zostać uznane za roszczenie ubezpieczeniowe w rozumieniu art. 268 ust. 1 lit. g) dyrektywy 2009/138/WE, podstawą do roszczenia ubezpieczeniowego musi być zdarzenie objęte ubezpieczeniem, które miało miejsce przed unieważnieniem danej umowy ubezpieczeniowej. Zakres roszczenia ubezpieczeniowego nie może jednak ograniczać się do roszczeń powstałych, zgłoszonych lub dopuszczonych przed wszczęciem postępowania likwidacyjnego, jeżeli nie można jeszcze w pełni określić roszczenia. Zgodnie z art. 274 ust. 2 lit. g) dyrektywy 2009/138/WE w zakresie prawa krajowego leży określenie szczegółowych przepisów i warunków zgłaszania, weryfikacji i dopuszczalności roszczeń, w tym czasowego ograniczenia ich zgłaszania oraz ostatecznego ustalenia ich kwoty w przypadku, gdy elementy zobowiązania nie są jeszcze znane, pod warunkiem że roszczenia ubezpieczeniowe mają absolutne pierwszeństwo przed innymi roszczeniami, zgodnie z art. 275 ust. 1 lit. a) dyrektywy 2009/138/WE. Roszczenie w sprawie zapłaty należnej składki powstałe w związku z unieważnieniem umowy ubezpieczeniowej po wszczęciu postępowania likwidacyjnego nie stanowi roszczenia ubezpieczeniowego w rozumieniu art. 268 ust. 1 lit. g) dyrektywy 2009/138/WE.

2.

Art. 268 ust. 1 lit. d) oraz art. 274 ust. 2 lit. i) dyrektywy 2009/138/WE nie nakładają na państwa członkowskie EOG obowiązku zawarcia układu z końcem postępowania likwidacyjnego, ani nie uniemożliwiają im tego. Wymogi dotyczące zamknięcia postępowania likwidacyjnego, z zastrzeżeniem przestrzegania zasady równego traktowania wierzycieli ubezpieczeniowych, są regulowane prawem krajowym.

3.

Art. 275 ust. 1 lit. a) dyrektywy 2009/138/WE nie wyklucza stosowania dotyczących zgłaszania, weryfikacji i dopuszczalności roszczeń ubezpieczeniowych przepisów krajowych, z których wynika odmienna kategoryzacja i klasyfikacja takich roszczeń, pod warunkiem że przepisy te zapewniają pierwszeństwo roszczeń ubezpieczeniowych przed innymi roszczeniami oraz równe traktowanie wierzycieli w kwestii zgłaszania, weryfikacji i dopuszczalności roszczeń.

Publikacja wniosku o rejestrację nazwy zgodnie z art. 50 ust. 2 lit. a) rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1151/2012 w sprawie systemów jakości produktów rolnych i środków spożywczych

(2020/C 204/18)

Niniejsza publikacja uprawnia do zgłoszenia sprzeciwu zgodnie z art. 51 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1151/2012 (1) w terminie trzech miesięcy od daty niniejszej publikacji.

JEDNOLITY DOKUMENT

„LIMONE DELL’ETNA”

Nr UE: PGI–IT-02444 – 12.12.2018

ChNP () ChOG (X)

1.   Nazwa

„Limone dell’Etna”

2.   Państwo członkowskie lub państwo trzecie

Włochy

3.   Opis produktu rolnego lub środka spożywczego

3.1.   Typ produktu

Klasa 1.6. Owoce, warzywa i zboża, świeże lub przetworzone

3.2.   Opis produktu, do którego odnosi się nazwa podana w pkt 1

Nazwa „Limone dell’Etna” określa cytryny uprawiane na obszarze rozciągającym się wzdłuż etneńskiego pasa nadbrzeżnego położonego między rzeką Alcantara na północy, a północną granicą gminy Katania. Jest ona zastrzeżona dla kultywaru „Femminello” i jego klonów oraz dla kultywaru „Monachello”, należących do gatunku botanicznego Citrus limon (L.) Burm. Związek z obszarem geograficznym opiera się na cechach charakterystycznych i jakościowych produktu.

W momencie wprowadzania do obrotu cytryny powinny charakteryzować się następującymi cechami i parametrami jakościowymi:

Kultywar i okresy produkcji	Właściwości owoców	Wskaźniki jakościowe
„Femminello” Primofiore owoc zimowy owoce zbierane od 15 września	Barwa skórki od jasnozielonej do cytrynowożółtej; kształt eliptyczny; o masie nie mniejszej niż 90 g; miąższ o barwie od jasnozielonej do jasnożółtej	Charakterystyka soku: barwa cytrynowożółta wydajność > 34 % kwasowość > 5,5 % ogólna zawartość rozpuszczalnych substancji stałych: zawartość cukru w miąższu w skali Brixa: > 7 wydajność olejków eterycznych > 0,3 %
„Femminello” Bianchetto lub maiolino cytryna wiosenna owoce zbierane od 1 kwietnia	Barwa skórki jasnożółta; kształt eliptyczny lub owalny masa nie mniejsza niż 90 g; miąższ o barwie żółtej	Charakterystyka soku: barwa cytrynowożółta wydajność > 34 % kwasowość > 5,5 % ogólna zawartość rozpuszczalnych substancji stałych: zawartość cukru w miąższu w skali Brixa: > 7 wydajność olejków eterycznych > 0,3 %
„Femminello” Verdello (lub cytryna letnia) owoce zbierane od 15 maja	Barwa skórki od zielonej do jasnożółtej; kształt eliptyczno-kulisty; masa nie mniejsza niż 80 g; miąższ o barwie od jasnozielonej do jasnożółtej	Charakterystyka soku: barwa cytrynowożółta wydajność > 30 % kwasowość > 5,5 % ogólna zawartość rozpuszczalnych substancji stałych: zawartość cukru w miąższu w skali Brixa: > 7 wydajność olejków eterycznych > 0,3 %
„Monachello” Primofiore owoc zimowy owoce zbierane od 15 października	Barwa skórki od jasnozielonej do cytrynowożółtej; kształt eliptyczny; masa nie mniejsza niż 90 g; miąższ o barwie od jasnozielonej do jasnożółtej	Charakterystyka soku: barwa cytrynowożółta wydajność > 25 % kwasowość > 5,5 % ogólna zawartość rozpuszczalnych substancji stałych: zawartość cukru w miąższu w skali Brixa: > 7 wydajność olejków eterycznych > 0,3 %
„Monachello” Bianchetto lub maiolino cytryna wiosenna owoce zbierane od 1 kwietnia	Barwa skórki jasnożółta; kształt eliptyczny lub owalny; masa nie mniejsza niż 90 g; miąższ o barwie żółtej	Charakterystyka soku: barwa cytrynowożółta wydajność > 25 % kwasowość > 5,5 % ogólna zawartość rozpuszczalnych substancji stałych: zawartość cukru w miąższu w skali Brixa: > 7 wydajność olejków eterycznych > 0,3 %
„Monachello” Verdello (lub cytryna letnia) owoce zbierane od 15 maja	Barwa skórki od zielonej do jasnożółtej; kształt eliptyczno-kulisty; masa nie mniejsza niż 80 g; miąższ o barwie od jasnozielonej do jasnożółtej	Charakterystyka soku: barwa cytrynowożółta wydajność > 25 % kwasowość > 5,5 % ogólna zawartość rozpuszczalnych substancji stałych: zawartość cukru w miąższu w skali Brixa: > 7 wydajność olejków eterycznych > 0,3 %

Owoce objęte chronionym oznaczeniem geograficznym „Limone dell’Etna” muszą być wprowadzane do obrotu jako owoce świeże klasy „ekstra” i „prima” oraz o kalibrze 3, 4, 5 lub 6.

Bez uszczerbku dla specyficznych parametrów jakościowych przewidzianych dla soku oraz wydajności olejków eterycznych, owoce należące do innych klas, kategorii kalibru, o innym kolorze skórki, kształcie i innej masie niż te określone powyżej można wykorzystywać wyłącznie do celów przetwórczych i opatrywać je logo ChOG „Limone dell’Etna”. Owoce te nie mogą być dostarczane konsumentowi końcowemu jako owoce świeże.

3.3.   Pasza (wyłącznie w odniesieniu do produktów pochodzenia zwierzęcego) i surowce (wyłącznie w odniesieniu do produktów przetworzonych)

—

3.4.   Poszczególne etapy produkcji, które muszą odbywać się na wyznaczonym obszarze geograficznym

Wszystkie etapy produkcji „Limone dell’Etna” muszą odbywać się na obszarze geograficznym określonym w sekcji 4 poniżej.

3.5.   Szczegółowe zasady dotyczące krojenia, tarcia, pakowania itp. produktu, do którego odnosi się zarejestrowana nazwa

Cytryny „Limone dell’Etna” mogą zostać dopuszczone do konsumpcji luzem lub w każdym typie opakowania, które jest zgodne z obowiązującymi przepisami.

3.6.   Szczegółowe zasady dotyczące etykietowania produktu, do którego odnosi się zarejestrowana nazwa

W przypadku owoców dopuszczonych do konsumpcji luzem (na sztuki) obowiązkowe jest znakowanie przez naklejenie nalepki z logo na pojedyncze owoce na 100 % z nich. Nalepki muszą być zgodne z opisem i grafiką logo „Limone dell’Etna”, przedstawionym poniżej.

Cytryny „Limone dell’Etna” mogą również zostać dopuszczone do konsumpcji w ramach sprzedaży detalicznej; muszą być wtedy opatrzone dobrze widoczną etykietą, wykazującą te same informacje, co informacje przewidziane dla opakowań.

Cytryny przeznaczone do celów przetwórczych, które nie mogą być dostarczone konsumentowi końcowemu jako świeże owoce, mogą być sprzedawane luzem bez nalepek, w opakowaniach lub pojemnikach spełniających obowiązujące wymogi i oznaczonych czytelną i wyraźną czcionką, na co najmniej jednym boku następujący napisem: „Limone dell’Etna IGP destinato alla trasformazione” („Limone dell’Etna” ChOG przeznaczone do celów przetwórczych). Informacje dotyczące kultywaru i partii powinny znajdować się na nich lub bezpośrednio na skrzyniach specjalnych pojazdów transportowych z bezwzględnym zakazem obecności innych owoców innych niż cytryny „Limone dell’Etna” ChOG.

Opakowanie powinno być oznaczone etykietą, na której drukowanymi literami w jasny i czytelny sposób widnieje nie tylko europejskie oznaczenie ChOG, logo „Limone dell’Etna” opisane poniżej, ale także wymagane przepisami informacje wskazujące kultywar, klasę i kaliber produktu. Dopuszczalne jest umieszczenie informacji odnoszących się do prywatnych znaków towarowych, pod warunkiem że nie wprowadzają one konsumenta w błąd i są zgodne z obowiązującymi przepisami. Zabrania się dodawania jakichkolwiek opisów lub informacji innych niż wyraźnie przewidziane w specyfikacji, w tym przymiotników jakościowych takich jak: „fine, superiore, selezionato, scelto” (wyborne, wysokiej jakości, wyselekcjonowane, wybrane) lub podobnych. Nie jest dozwolone stosowanie określeń o charakterze reklamującym.

Logo ChOG „Limone dell’Etna”

Logo przedstawia dwie cytryny i napis „Limone dell’Etna IGP” („Limone dell’Etna ChOG”).

Logo nie może być w żaden sposób modyfikowane ani nie może być wykorzystywane lub modyfikowane częściowo.

4.   Zwięzłe określenie obszaru geograficznego

Obszar geograficzny uprawy „Limone dell’Etna” znajduje się w prowincji Katania, wzdłuż pasu jońsko–etneńskiego i obejmuje obszar administracyjny następującychgmin: Aci Bonaccorsi, Aci Castello, Aci Catena, Aci Sant’Antonio, Acireale, Calatabiano, Castiglione di Sicilia, Fiumefreddo di Sicilia, Giarre, Mascali, Piedimonte Etneo, Riposto, Santa Venerina, San Gregorio di Catania, Valverde, Zafferana Etnea.

5.   Związek z obszarem geograficznym

Związek produktu z terytorium jest czynnikiem decydującym o jego wyróżniającym się charakterze i opiera się na cechach jakościowych owoców.

Nazwa „Limone dell’Etna” odnosi się do cytryn uprawianych u podnóży Etny i zwraca uwagę na ich cechy jakościowe oraz na specyfikę obszaru i jego tradycji, które były przekazywane z pokolenia na pokolenie od ponad dwóch stuleci.

W odniesieniu do cech jakościowych skórka cytryn „Limone dell’Etna” jest bardzo bogata w olejki eteryczne o wysokiej jakości profilu aromatycznym, w szczególności wyróżnia się „cytral” (mieszanina aldehydów geranial i nerol), który odpowiada za charakterystyczny „smak” cytryny.

Cechy jakościowe cytryn „Limone dell’Etna” nadają owocom specyficzne właściwości, które zostały docenione przez rynek, a także stały się przedmiotem badań. Badania nad jakością esencji otrzymanych z cytryn kultywaru Femminello z typowych obszarów sycylijskich, prowadzone przez Eksperymentalny Instytut Uprawy Owoców Cytrusowych (dzisiaj: Rada ds. Badań Naukowych w Dziedzinie Rolnictwa i Analizy Ekonomii Rolnictwa), Centrum Badań nad Uprawą Oliwek, Owoców i Owoców Cytrusowych (CREA–OFA w Acireale) i Instytut Chemii Organicznej Uniwersytetu w Mesynie, pokazują w szczególności, że olejki eteryczne otrzymywane z owoców z obszaru geograficznego produkcji „Limone dell’Etna” charakteryzują się wyższą średnią zawartością cytralu (3,61 %) niż olejki z owoców pochodzących z innych obszarów objętych badaniem, a mianowicie z miejscowości Syrakuzy (3,49 %) i Bagheria (3,29 %) (Źródło: Estratto dal n.2 Industrie e Conserve 1969, s. 110–116).

To samo odnosi się także to odmiany Monachello cytryn „Limone dell’Etna”. Dalsze badanie przeprowadzone przez Centrum Badań nad Uprawą Oliwek, Owoców i Owoców Cytrusowych w Acireale (CREA-OFA) na temat jakości esencji cytryn uzyskanych z cytryn kultywaru Monachelllo wykazało, że olejki eteryczne uzyskane z owoców na obszarze geograficznym produkcji „Limone dell’Etna” charakteryzują się wyższą zawartością cytralu. Wykazują się bowiem zawartością geranialu i nerolu wynoszącą odpowiednio 1,67 % i 0,82 % w porównaniu z owocami cytryn pochodzących z miejscowości Lascari (Pa) (0,70 %–0,59 % i 0,85 %–0,72 %) oraz Barcellona Pozzo di Gotto (Me) (1,15 % i 0,77 %) (Źródło: Contributo alla conoscenza delle essenze di limone di alcune cultivar italiane - Rivista Italiana Essenze - Profumi Piante Officinali - Aromi - Saponi cosmetici, s. 370–377 – rok XLVII, nr 7, lipiec 1965; Ricerche sugli olii essenziali del flavedo di 44 cloni di limone – Essenze Derivati Agrumari, rok LVII, nr 3, lipiec–wrzesień 1987; Determinazione delle caratteristiche analitiche e della composizione enantiomerica di oli essenziali agrumari ai fini dell’accertamento della purezza e della qualità – Essenze Derivati Agrumari, tom 74, nr 1, styczeń–kwiecień 2004).

Jakość cytryn „Limone dell’Etna” przypisuje się rozwojowi i dojrzewaniu w bardzo specyficznym środowisku glebowym i klimatycznym charakteryzującym się glebami wulkanicznymi typowymi dla obszarów w pobliżu wulkanu Etna i klimatu łagodzonego przez morze.

Cytryny „Limone dell’Etna” uprawiane są na terenach pochodzenia wulkanicznego, które w mniejszym lub większym stopniu rozwinęły się na dawnych litologicznych formacjach wulkanicznych. Gleby charakteryzują się składem ziarnowym i niejednorodną strukturą: na terenie pagórkowatym wydzielonego obszaru występują gleby płytkie, o wysokiej kamienistości powierzchniowej, strukturze piaszczystej i obficie szkieletowej. W strefie przybrzeżnej występują natomiast profile glebowe bardziej zaawansowane, głębsze i gliniasto-piaszczyste (Źródło: Laboratorio analisi Chimico-agrarie SOAT Acireale).

Ponadto badania przeprowadzone w CREA–OFA (Acta Italus Hortus, 9, 61–65, 2013, Food Chemistry, 211, 734–740, 2016) pokazują, że dzięki wyjątkowemu rodzajowi gruntów, głównie wulkanicznych związanych z obecnością wulkanu Etna oraz dzięki kompozycji skał o naturze bazaltowej, cytryny „Limone dell’Etna” wykazują wysokie stężenia manganu i strontu.

Oprócz właściwości gleby istnieją również inne czynniki naturalne, które przyczyniają się do stworzenia optymalnych warunków dla uprawy „Limone dell’Etna”.

Głównymi czynnikami wpływającymi na klimat obszaru, na którym uprawia się cytryny „Limone dell’Etna”, są temperatura i ukształtowanie orograficzne.

Na temperatury silny wpływ ma bliskość Morza Jońskiego oraz obecność kompleksu wulkanicznego Etna. Dzięki korzystnym temperaturom uprawy cytryn przez wieki rozprzestrzeniały się wzdłuż wybrzeża etneńskiego oraz na tylnych ścianach wzgórz na obszarze między rzeką Alcantara na północy i północną granicą gminy Katania na południu.

Ukształtowanie orograficzne jest podstawowym czynnikiem determinującym zmiany struktury opadów: na szerokości charakteryzującej się klimatem suchym lub półsuchym obecność wulkanu przyczynia się do znacznej akumulacji wód deszczowych, która to na obszarach produkcji cytryn może osiągać około 600–700 mm/rok. Stosunkowo częste występowanie letnich burz na wschodzie przyczynia się do łagodzenia temperatur.

Wartości wilgotności powietrza mierzone na wschodnim zboczu Etny, ze szczególnym uwzględnieniem stacji meteorologicznej znajdującej się na terenie CREA OFA w Acireale (194 m n.p.m.), pokazują, że w ciągu ostatnich 27 lat (1990–2017) średnia roczna wilgotność wynosi około 67 %, a średnia maksymalna wilgotność nie przekracza progu 88 %, podczas gdy minimalna wilgotność nie spada poniżej 43 %.

Inne istotne czynniki klimatyczne, które mają decydujący wpływ na uprawy, to nasłonecznienie i wiatry.

Z zapisu godzin słonecznych w miesięcznym biuletynie Bollettino Mensile (od 1936 do 1939) obserwatorium meteorologicznego przy Collegio Pennisi (Źródło: Il clima di Acireale nei suoi elementi metereologici anno 1943) wynika, że liczba godzin słonecznych w Acireale przekracza tę w innych miastach. Liczba ta znajduje potwierdzenie w wartościach odnoszących się do zachmurzenia, zapisanych przez to samo obserwatorium.

Cechą szczególną obecną tylko na obszarze uprawy „Limone dell’Etna” jest wyjątkowa metoda uprawy, zwana „wymuszoną” (forzatura) lub „suchą”(secca). Jest ona stosowana przez lokalnych producentów. Metoda ta pozwala na produkcję letnią, typową dla obszaru uprawy „Limone dell’Etna”.

Technika ta umożliwia „zmuszenie” roślin do rozkwitu w lecie i owocowania w okresie od maja do września następnego roku. Specjaliści z obszaru jońsko-etneńskiego opracowali tę metodę już trzy wieki temu. Jest ona przekazywana z pokolenia na pokolenie od ponad dwóch stuleci i wciąż jest charakterystyczna dla strefy przybrzeżnej Acireale. Niepodlewanie roślin w czerwcu i w lipcu powoduje deficyt wody w roślinach; po tym okresie, poprzez zwiększenie nawadniania i nawożenia azotem, roślina budzi się po wymuszonym letargu i kwitnie po raz drugi, co przynosi owoce w następnym roku. Owoce otrzymane tą techniką noszą nazwę „verdelli”.

Związek Etny z uprawą cytryn jest bardzo długi, o czym świadczą bibułki, w które cytryny zawijane były już na początku stulecia.

Wzmianki o uprawie cytryn na obszarze Etny można znaleźć już w dawnych opowieściach. W 1894 r. Federico De Roberto w „I Vicerè” pisał o pracach osuszania i poszukiwaniu wody przebijając się przez wiekowe pokrywy lawowe Mongibello w celu zasadzenia pomarańczy i cytryn.

Charakterystyczna tradycja uprawy cytryn na Etnie jest znana od ponad dwóch wieków. Poprzez poszukiwania bibliograficzne pojawia się niezwykle ciekawe badanie o wartości historycznej na temat uprawy cytryn na obszarze Etny, przeprowadzone przez Giulia Savastano, niebywałego naukowca z początku XX wieku, opublikowane w Annali della Regia Stazione Sperimentale di Agrumicoltura e Frutticoltura di Acireale w 1922 roku pod tytułem „La biologia colturale del limone nel versante orientale etneo”. W publikacji tej Savastano mówi o historycznych, biologicznych i agronomicznych powodach, dzięki którym cytryna znalazła idealne warunki w strefie przybrzeżnej wschodniego zbocza określanej jako „etniczny region cytrynowy”. Odpowiada on, po stu latach, aktualnemu obszarowi geograficznemu, na którym występują cytryny „Limone dell’Etna”.

Dowodem na to, jak ważna w tym regionie jest uprawa cytryn, są nazwy „Rviera dei Limoni” i „Città dell’Limone verdello”, które są dziś bardzo często używane.

Odesłanie do publikacji specyfikacji produktu

(art. 6 ust. 1 akapit drugi niniejszego rozporządzenia)

Skonsolidowany tekst specyfikacji produktu jest dostępny na następującej stronie internetowej: http://www.politicheagricole.it/flex/cm/pages/ServeBLOB.php/L/IT/IDPagina/3335

lub

bezpośrednio na stronie głównej Ministerstwa Polityki Rolnej, Żywnościowej i Leśnej (www.politicheagricole.it) po otwarciu zakładki „Qualità” (u góry po prawej stronie ekranu), kliknięciu „Prodotti DOP IGP e STG” (po lewej stronie ekranu), a następnie odnośnika „Disciplinari di Produzione all’esame dell’UE”.

---

(1)  Dz.U. L 343 z 14.12.2012, s. 1.

Publikacja wniosku o rejestrację nazwy zgodnie z art. 50 ust. 2 lit. a) rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1151/2012 w sprawie systemów jakości produktów rolnych i środków spożywczych

(2020/C 204/19)

Niniejsza publikacja uprawnia do zgłoszenia sprzeciwu wobec wniosku zgodnie z art. 51 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1151/2012 (1) w terminie trzech miesięcy od daty niniejszej publikacji.

JEDNOLITY DOKUMENT

„Malostonska kamenica”

Nr UE: PDO-HR-02426 – 22.8.2018

ChNP (X) ChOG ( )

1.   Nazwa lub nazwy

„Malostonska kamenica”

2.   Państwo członkowskie lub państwo trzecie

Republika Chorwacji

3.   Opis produktu rolnego lub środka spożywczego

3.1.   Typ produktu

Klasa 1.7. Świeże ryby, małże i skorupiaki oraz produkty wytwarzane z nich

3.2.   Opis produktu, do którego odnosi się nazwa podana w pkt 1

Ostryga „Malostonska kamenica” należy taksonomicznie do gatunku ostryg płaskich Ostrea edulis Linnaeus, 1758.

„Malostonska kamenica” jest asymetrycznym małżem o nieregularnym owalnym kształcie, nieregularnych brzegach, twardej konsystencji oraz nierównych, niekiedy kruchych muszlach. Lewa (dolna) połówka muszli jest wypukła i zachodzi na prawą (górną) połówkę muszli, która jest płaska. Muszle mają barwę żółtawą, szarobrązową lub żółtozieloną, z czerwonawymi lub fioletowawymi odcieniami. Powierzchnia muszli jest pokryta koncentrycznymi liniami, prążkami oraz żebrami lub pofałdowaniami, a także zachodzącymi na siebie blaszkami. Możliwe jest występowanie promienistych prążków i żeber. Wnętrze muszli, niekiedy pokryte wielobarwnymi plamkami, jest barwy perłowobiałej.

Tkanka miękka, czyli „mięso”, wypełnia większą część muszli i można ją spożywać bez uprzedniej obróbki termicznej. Mięso znajdujące się w okolicy worka trzewiowego charakteryzuje się jędrną strukturą tłuszczową o kopulastym, wypukłym kształcie oraz białożółtawej, błyszczącej barwie, natomiast brzegi płaszcza są bardzo ciemne, najczęściej czarne, i wyraźnie kontrastują z jasnym, błyszczącym workiem trzewiowym.

W chwili wprowadzania do obrotu ostryga „Malostonska kamenica” musi być żywa oraz mieć następujące właściwości:

—	muszle muszą być całe, nieuszkodzone, bez deformacji, oczyszczone z organizmów porastających i pozbawione innych zanieczyszczeń,

—

mięso musi mieć tłustą teksturę, być jędrne i soczyste przy gryzieniu oraz mieć rozpływającą się w ustach konsystencję; musi charakteryzować się zrównoważonym słodko-słonym smakiem stanowiącym połączenie słodkiego i pełnego smaku części trzewiowej z mineralnym, przyjemnym morskim posmakiem, w którym dominują utrzymujące się na podniebieniu nuty jodowe,

—	minimalna zawartość węglowodanów w mięsie wynosi 25 miligramów na gram suchej masy,

—	współczynnik zawartości mięsa, tj. stosunek mięsa do całkowitej masy mięczaka (masa mięsa przed odsączeniem/całkowita masa mięczaka × 100), musi być wyższy niż 10,5 w okresie od lutego do lipca, a także we wrześniu, natomiast w pozostałej części roku musi być wyższy niż 6,5,

—	poza mięsem muszla zawiera również typowy przezroczysty i klarowny płyn występujący wewnątrz jamy płaszczowej, który charakteryzuje się odświeżającym aromatem alg morskich z obszarów pływowych,

—	minimalny rozmiar mięczaka wynosi 7 centymetrów, zaś jego minimalna masa – 60 gramów.

3.3.   Pasza (wyłącznie w odniesieniu do produktów pochodzenia zwierzęcego) i surowce (wyłącznie w odniesieniu do produktów przetworzonych)

—

3.4.   Poszczególne etapy produkcji, które muszą odbywać się na wyznaczonym obszarze geograficznym

Pierwszy etap hodowli polega na wyłowieniu młodych osobników ostryg „Malostonska kamenica” i obejmuje przygotowanie oraz umieszczenie kolektorów dla młodych osobników, a także oddzielenie i posortowanie wyłowionych osobników. Drugi etap polega na hodowli młodych osobników na farmach hodowlanych – do chwili, gdy osiągną one rozmiar umożliwiający wprowadzenie do obrotu. Wyróżnia się dwie metody hodowli, często stosowane łącznie – hodowla w siatkowych skrzyniach i siatkach oraz cementowanie.

Hodowlę ostryg „Malostonska kamenica” prowadzi się na farmach pływających.

Wszystkie etapy produkcji ostryg „Malostonska kamenica” – aż po zbiór i wprowadzenie do obrotu – muszą odbywać się na wyznaczonym obszarze geograficznym, o którym mowa w pkt 4.

3.5.   Szczegółowe zasady dotyczące krojenia, tarcia, pakowania itp. produktu, do którego odnosi się zarejestrowana nazwa

—

3.6.   Szczegółowe zasady dotyczące etykietowania produktu, do którego odnosi się zarejestrowana nazwa

Podczas wprowadzania do obrotu przedmiotowego produktu w dowolnym opakowaniu na jego etykiecie musi widnieć nazwa „Malostonska kamenica”, która musi być wyraźniejsza pod względem wielkości, rodzaju i koloru czcionki (typografia) od wszelkich innych napisów.

4.   Zwięzłe określenie obszaru geograficznego

Obszar geograficzny, na którym odbywają się wszystkie etapy produkcji ostrygi „Malostonska kamenica”, obejmuje wody zatoki Malostonski zaljev należące do terytorium Republiki Chorwacji. Zatoka Malostonski zaljev stanowi 28-kilometrowe przedłużenie Kanału Neretwańskiego, które rozciąga się między wybrzeżem kontynentalnym a półwyspem Pelješac w kierunku północno-zachodnim/południowo-wschodnim, o maksymalnej szerokości 6,1 km w osi łączącej zatokę Soline i port Drače. Zatoka ta obejmuje obszar, którego granicę stanowi z jednej strony zatoka Kuta, a z drugiej strony oś łącząca przylądek Rat na półwyspie Pelješac i przylądek Rivina na wybrzeżu kontynentalnym, gdzie szerokość zatoki wynosi 4,5 km.

5.   Związek z obszarem geograficznym

„Malostonska kamenica” zawdzięcza swój wyjątkowy charakter unikalnym naturalnym właściwościom zatoki Malostonski zaljev, dzięki którym obszar ten otrzymał również status chronionego obszaru naturalnego, a także wiedzy fachowej producentów zdobytej przez wieki hodowli ostryg w zatoce Malostonski zaljev. Unikalne właściwości wód zatoki Malostonski zaljev, ilość oraz optymalny skład pożywienia, a także doskonała jakość wody morskiej, w połączeniu z tradycyjnymi umiejętnościami i wiedzą fachową producentów, znajdują bezpośrednie odzwierciedlenie w jakości i właściwościach organoleptycznych tego cenionego produktu.

5.1.   Specyfika obszaru geograficznego

Zatoka Malostonski zaljev od dawna stanowi obszar hodowli ostryg „Malostonska kamenica”. Szczególne warunki ekologiczne panujące w tej zatoce wzbudziły zainteresowanie naukowców i od 1979 r. w regionie prowadzone są szeroko zakrojone badania. W 1983 r. wyniki tych badań skłoniły władze krajowe do objęcia ochroną przedmiotowego obszaru, który otrzymał wówczas status „specjalnego rezerwatu morskiego”.

Zatoka Malostonski zaljev charakteryzuje się znacznym zaopatrzeniem w wodę słodką pochodzącą ze źródeł, rzeki Neretwy i wód opadowych spływających z lądu. Woda ta pełni funkcję szczególnego regulatora temperatury i zasolenia, a także jest bogata w składniki pokarmowe, które zapewniają wysoką produktywność tego obszaru. Cała zatoka Malostonski zaljev jest płytka – średnia głębokość wynosi 15 m – i charakteryzuje się mulistym dnem, co sprzyja kształtowaniu się szczególnych warunków środowiskowych, które są niezbędne do hodowli małży, ale umożliwia również stosowanie w produkcji określonych technologii.

Specyfika obszaru geograficznego wybrzeża zatoki Malostonski zaljev polega na tym, że w roślinności dominują makie i dęby bezszypułkowe, których pozostałości roślinne odkładają się na glebie przybrzeżnej, zapobiegając w ten sposób jej erozji. Roślinność ta sprzyja stopniowemu przedostawaniu się składników pokarmowych (fosforanów, krzemianów, azotanów) i minerałów z lądu do morza, co wpływa na jednorodne kształtowanie się populacji fitoplanktonu, które odgrywają istotną rolę w odżywianiu ostryg „Malostonska kamenica”.

Czynnikiem decydującym o właściwościach wód są również wiatry. Pod wpływem wiatrów północnych i południowych wody odpływają z zatoki Malostonski zaljev w warstwie powierzchniowej, natomiast napływają do niej w warstwie przydennej, co zapewnia bogactwo głębinowych gatunków planktonu z Morza Adriatyckiego. Silne wiatry zachodnie podkreślają natomiast wpływ Neretwy i powodują zmniejszenie zasolenia. Ze względu na niewielką głębokość wody zatokowe charakteryzują się występowaniem bardzo silnych prądów morskich o zmiennym kierunku. Warunki te zapewniają dobre napowietrzenie wody morskiej w zatoce i odpowiednie rozprowadzanie odżywczego planktonu.

Stały napływ składników pokarmowych pochodzących z lądu, silne prądy, wpływ wiatrów i właściwości termofilne prowadzą do powstania szczególnego zbiorowiska planktonu. W zatoce Malostonski zaljev występuje łącznie 195 gatunków mikroplanktonu. Przez cały rok okrzemki i bruzdnice z rzędu Gymnodiniales są gatunkami dominującymi, natomiast w zimie w zatoce rozwija się gęsta populacja mikrozooplanktonu, w szczególności grupy orzęsków wytwarzających pancerzyki (tintinnid) złożone z 20 gatunków.

Tradycja hodowli ostryg w zatoce Malostonski zaljev sięga czasów Cesarstwa Rzymskiego (Pliniusz – Historiae Naturalis) i Republiki Raguzy (dekret wielkiego księcia Stonu z 1641 r.). Pierwsza dostępna wzmianka archiwalna o sposobie zbierania ostryg w naturalnych podchowalniach oraz w systemie półhodowlanym w zatoce Malostonski zaljev sięga 1573 r. Hodowla ostryg była ugruntowana na przedmiotowym obszarze już w XVI wieku, kiedy to znajdowała się w rękach przedstawicieli Republiki Raguzy w Stonie. W 1889 r. w zatoce Sutvid w pobliżu Drače kapitan Stijepo Bjelovučić założył pierwszą dalmacką farmę racjonalnej hodowli ostryg i pobrzeżek („Prvo dalmatinsko racionalno gojilište kamenica i klapavica”) i znacznie ulepszył technikę hodowli ostryg w tym regionie.

Wielowiekowa tradycja hodowli ostryg w zatoce Malostonski zaljev pozwoliła hodowcom ostryg z tego regionu na zdobycie specjalistycznej wiedzy i nabycie specyficznych umiejętności. Z biegiem czasu hodowcy coraz lepiej poznawali bowiem cechy charakterystyczne obszaru hodowli mięczaków, a w szczególności stale dostosowywali i udoskonalali praktyki hodowlane, aby zwiększyć ilość i podnieść jakość produkowanych ostryg.

Jedna z praktyk hodowlanych jest ściśle powiązana ze znaczną produkcją planktonu w zatoce Malostonski zaljev, co ma pozytywny wpływ na wzrost i kondycję ostryg, ale przyczynia się jednocześnie do procesu biofoulingu, który spowalnia rozwój ostryg. Dlatego też hodowcy z regionu częściej usuwają porastające organizmy, a przy okazji tej czynności dokonują również selekcji ostryg, pozostawiając do dalszej hodowli wyłącznie najlepsze osobniki. Ponieważ we wczesnej fazie rozwoju ostrygi są bardzo wrażliwe, czyszczenie to odbywa się ręcznie, co pozwala na ich indywidualne zbadanie w celu podjęcia decyzji o wyborze lub odrzuceniu. Aby uzyskać ostrygi jak najwyższej jakości, opisaną powyżej procedurę stosuje się od trzech do pięciu razy podczas tego samego cyklu hodowlanego.

5.2.   Szczegółowe informacje dotyczące jakości

Specyfika ostryg „Malostonska kamenica” wiąże się przede wszystkim z właściwościami organoleptycznymi mięsa.

Mięso ostryg „Malostonska kamenica” charakteryzuje się jędrną strukturą tłuszczową o kopulastym, wypukłym kształcie oraz białożółtawej, błyszczącej barwie, które to właściwości wynikają z nagromadzenia się glikogenu na poziomie worka trzewiowego. Glikogen, substancja rezerwowa i źródło energii do budowy i rozwoju tkanki gonadalnej podczas tarła, jest przechowywany w worku trzewiowym nad skrzelami między mięśniem zwieraczem a zamkiem. Glikogen jest polisacharydem, który stanowi niemal cały zasób węglowodanów występujących w mięsie ostryg. Zawartość glikogenu w mięsie ostryg „Malostonska kamenica” jest największa w zimie i wczesną wiosną, dlatego też w tym okresie ostrygi są najtłustsze i najgrubsze.

Poza tkanką miękką, czyli „mięsem”, muszla ostrygi „Malostonska kamenica” zawiera typowy przezroczysty i klarowny płyn występujący wewnątrz jamy płaszczowej, który charakteryzuje się odświeżającym aromatem alg morskich z obszarów pływowych.

Mięso ma tłustą teksturę, jest jędrne i soczyste przy gryzieniu oraz ma szczególny zrównoważony słodko-słony smak. Stanowi on połączenie słodkiego i pełnego smaku części trzewiowej z mineralnym, przyjemnym morskim posmakiem, w którym dominują utrzymujące się na podniebieniu nuty jodowe. Worek trzewiowy, w którym przechowywany jest glikogen, rozpływa się w ustach i zapewnia szczególny słodki i pełny smak. Charakterystyczny mineralny smak wynika z połączenia gamy minerałów zawartych w mięsie oraz płynu występującego wewnątrz jamy płaszczowej.

Zawartość węglowodanów w mięsie ostrygi „Malostonska kamenica”, na które składa się niemal wyłącznie glikogen, zmienia się w zależności od pory roku. Aby zagwarantować minimalną jakość ostrygi „Malostonska kamenica” pod względem charakterystycznej soczystości i charakterystycznego poziomu słodkości, minimalna zawartość węglowodanów w mięsie wynosi 25 miligramów na gram suchej masy.

O jakości handlowej ostrygi „Malostonska kamenica” decyduje w dużej mierze jakość mięsa wewnątrz jamy płaszczowej, tj. współczynnik zawartości mięsa. W badaniu naukowym A Gavrilović i in. przetestowali jakość mięsa ostrygi „Malostonska kamenica” w zatoce Malostonski zaljev i stwierdzili, że biorąc pod uwagę francuską normę (zgodnie z IFREMER, 2003), produkt ten można podzielić na trzy kategorie jakości w zależności od współczynnika zawartości mięsa (masa mięsa przed odsączeniem/całkowita masa mięczaka × 100). Współczynnik zawartości mięsa wskazuje, że przez siedem miesięcy w roku (od lutego do lipca oraz we wrześniu) ostryga „Malostonska kamenica” należy, zgodnie z normami francuskimi, do kategorii najwyższej jakości (spéciale, współczynnik zawartości mięsa > 10,5), natomiast przez pozostałą część roku – do kategorii doskonałej jakości (fine, współczynnik zawartości mięsa 6,5–10,5). Nie stwierdzono występowania kategorii niższej (non classées, współczynnik zawartości mięsa < 6,5). Z powyższego wynika, że „Malostonska kamenica” charakteryzuje się wysoką jakością przez cały rok, w szczególności biorąc pod uwagę, że nawet w przypadku niższej kategorii (fine) wartości są bardzo zbliżone do maksymalnych wartości przewidzianych w normie dla tej kategorii (A. Gavrilović i in., „Utjecaj indeksa kondicije i stupnja infestacije ljušture polihetom Polydora spp. na kvalitetu europske plosnate kamenice Ostrea edulis (Linneaus, 1758) iz Malostonskog zaljeva”, 2008).

O specyfice produktu „Malostonska kamenica” świadczą również wyniki analiz genetycznych, które potwierdzają różnorodność genetyczną populacji tej ostrygi, która odróżnia się od pozostałych poddanych analizie populacji ostrygi liczbą różnych haplotypów (Instytut im. Ruđera Boškovicia, załącznik 4.20 do końcowego sprawozdania z projektu „Zaštita proizvodnje malostonske kamenice dokazivanjem autohtonosti”, 2009).

Nazwa „Malostonska kamenica” pochodzi od zatoki Malostonski zaljev, w której hoduje się tę ostrygę. Nazwa ta pojawiła się i zaczęła być stosowana w języku potocznym w latach 70. XX wieku (A. Šimunović, „Problemi uzgoja kamenica u Malostonskom zaljevu”, 1975).

O renomie, jaką cieszy się ostryga „Malostonska kamenica”, świadczą również wyniki przeprowadzonej w całym kraju ankiety. Wyniki ankiety przeprowadzonej na próbie 1 tys. respondentów w sześciu regionach Republiki Chorwacji świadczą o wysokim poziomie znajomości produktu „Malostonska kamenica” wśród konsumentów. Na pytanie, czy respondenci słyszeli kiedykolwiek o produkcie „Malostonska kamenica”, 56 % osób odpowiedziało twierdząco.

Pod koniec XIX wieku produkt „Malostonska kamenica” otrzymał wiele wyróżnień, a podczas Wystawy Światowej Expo (World Exhibition) w Londynie w 1936 r. – nagrodę Grand Prix oraz złoty medal jakości.

5.3.   Związek przyczynowy zachodzący między obszarem geograficznym a produktem

Szczególne właściwości ostrygi „Malostonska kamenica” wynikają z czynników środowiskowych występujących na obszarze geograficznym, na którym jest ona hodowana, ale częściowo również z tradycyjnych praktyk hodowlanych stosowanych przez producentów ostryg w tym regionie.

Bardzo istotnym czynnikiem środowiskowym jest woda słodka, która napływa do zatoki Malostonski zaljev z różnych źródeł. Z jednej strony zmniejsza ona zasolenie wody morskiej, a z drugiej odgrywa rolę regulatora termicznego. Zmniejszenie maksymalnej i minimalnej temperatury wody morskiej w poszczególnych porach roku, a także zmniejszenie zasolenia zmniejszają negatywny wpływ tych czynników na wzrost i rozwój ostryg. Jednocześnie woda słodka wzbogaca zatokę o składniki pokarmowe, zwiększając produktywność tego obszaru, zaś szczególna roślinność sprzyja stopniowemu przedostawaniu się składników pokarmowych (fosforanów, krzemianów, azotanów) i minerałów z lądu do morza, co wpływa na jednorodne kształtowanie się populacji fitoplanktonu, który odgrywa istotną rolę w odżywianiu ostryg „Malostonska kamenica”. Uregulowana temperatura i uregulowane zasolenie, a także jednorodny rozwój populacji fitoplanktonu i mikrozooplanktonu przyczyniają się do utrzymania współczynnika zawartości mięsa w ostrygach „Malostonska kamenica” na niezmiennie wysokim poziomie przez cały rok. Potwierdza to związek między szczególnymi warunkami występującymi w zatoce a jakością ostryg w ciągu całego roku. Oprócz składników pokarmowych zwiększony napływ wody słodkiej przyczynia się również do zwiększenia stężenia minerałów w zatoce Malostonski zaljev, co korzystnie wpływa na nagromadzenie tych minerałów, w szczególności cynku, żelaza i jodu, w mięsie ostryg.

Ponadto szczególne warunki ekologiczne panujące w zatoce Malostonski zaljev oraz jej fizyczne odizolowanie wpłynęły prawdopodobnie na ukształtowanie się szczególnych cech biologicznych ostryg „Malostonska kamenica”, o czym świadczy różnorodność genetyczna ich populacji w porównaniu z innymi populacjami. Doskonałe dostosowanie ostryg „Malostonska kamenica” do lokalnych warunków środowiskowych, w których są one hodowane, w połączeniu z tradycyjnymi praktykami hodowlanymi, pozwala im w pełni rozwinąć swój potencjał genetyczny, co znajduje ostatecznie odzwierciedlenie w szczególnych właściwościach organoleptycznych tego produktu.

Szczególne warunki środowiskowe panujące w zatoce mają również pozytywny wpływ na cykl reprodukcyjny ostrygi „Malostonska kamenica”, co skutkuje dwukrotnym tarłem w ciągu roku charakteryzującym się wysokim stężeniem larw. Zatoka Malostonski zaljev charakteryzuje się najwyższym stężeniem larw w morzu w porównaniu z pozostałymi obszarami Morza Adriatyckiego i jest jedynym obszarem Morza Adriatyckiego, na którym larwy pozyskuje się dwa razy w roku (M. Meštrov i A. Požar-Domac, „Bitna svojstva ekosistema Malostonskog zaljeva i zaštita”, 1981; A. Šimunović, „Stanje i problemi uzgoja kamenice i dagnje u Malostonskom zaljevu”, 2001). Dwukrotne tarło – oprócz tego, że świadczy o warunkach wyjątkowo sprzyjających hodowli ostryg w zatoce Malostonski zaljev – ponownie potwierdza specyfikę ostryg „Malostonska kamenica” i ich zdolność do rozwinięcia i wykorzystania szczególnego potencjału genetycznego.

Stosowanie tradycyjnych praktyk hodowlanych, które obejmują częste ręczne usuwanie porastających organizmów oraz szczególny sposób selekcji ostryg polegający na wyborze do dalszej hodowli najlepszych osobników, ma wpływ na ich zdolność do filtrowania, a co za tym idzie – do odżywiania się, czyli, innymi słowy, na ich wzrost i rozwój. Ręczne czyszczenie przez producentów w regionie zatoki Malostonski zaljev znacznie ogranicza występowanie wieloszczetów z rodzaju Polydora sp., które negatywnie wpływają na współczynnik kondycji ostryg i ich właściwości organoleptyczne. W zatoce Malostonski zaljev występuje znacznie mniej wieloszczetów niż na innych obszarach hodowli. Hodowcy ostryg z regionu nauczyli się z doświadczenia, że badanie i czyszczenie ostryg trzy do pięciu razy w ciągu cyklu hodowlanego pozwala na zapewnienie maksymalnej zdolności do filtrowania, co – oprócz odżywiania – również wpływa na cykl reprodukcyjny i wchłanianie minerałów, a co za tym idzie – na charakterystyczny smak ostryg „Malostonska kamenica”.

Specyfika genetyczna, różnorodność i połączenie gatunków planktonu, specyficzny cykl reprodukcyjny, dostarczanie minerałów z lądu, silne prądy morskie, a także jakość i napowietrzenie wód morskich oraz wykorzystywanie tradycyjnych umiejętności lokalnych producentów znajdują odzwierciedlenie w wysokiej jakości oraz szczególnych i cenionych właściwościach organoleptycznych ostryg „Malostonska kamenica”.

Odesłanie do publikacji specyfikacji

(art. 6 ust. 1 akapit drugi niniejszego rozporządzenia)

https://poljoprivreda.gov.hr/UserDocsImages/arhiva/datastore/filestore/82/Specifikacija-Malostonska-kamenica-11.pdf

---

(1)  Dz.U. L 343 z 14.12.2012, s. 1.