19.11.2013   

PL

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

C 338/1

—

uwzględniając akt ustanawiający Zgromadzenia Parlamentarnego Euronest z dnia 3 maja 2011 r.,

—

uwzględniając konkluzje ze szczytów Partnerstwa Wschodniego, które odbyły się w Pradze w dniu 7 maja 2009 r. i w Warszawie w dniach 29–30 września 2011 r.,

—

uwzględniając art. 8 i 49 Traktatu o Unii Europejskiej,

—

uwzględniając pakiet europejskiej polityki sąsiedztwa z dnia 20 marca 2013 r., w tym sprawozdanie z postępów za rok 2012 oraz zalecenia dotyczące działań w odniesieniu do Armenii, Azerbejdżanu, Gruzji, Mołdawii i Ukrainy,

—

uwzględniając konkluzje Rady dotyczące Partnerstwa Wschodniego z dnia 18 lutego 2013 r.,

—

uwzględniając rezolucję Parlamentu Europejskiego z dnia 17 listopada 2011 r. (P7_TA(2011)0514) zawierającą zalecenia Parlamentu Europejskiego dla Rady, Komisji oraz Europejskiej Służby Działań Zewnętrznych (ESDZ) w sprawie negocjacji dotyczących układu o stowarzyszeniu między UE a Gruzją,

—

uwzględniając rezolucję Parlamentu Europejskiego z dnia 22 października 2009 r. (P7_TA(2009)0056) w sprawie budowania demokracji w stosunkach zewnętrznych UE,

—

uwzględniając rezolucje Parlamentu Europejskiego z dnia 7 kwietnia 2011 r. (P7_TA(2011)0153) w sprawie przeglądu europejskiej polityki sąsiedztwa – wymiaru wschodniego oraz w sprawie stosunków UE z Republiką Armenii, Republiką Azerbejdżanu, Republiką Białorusi, Gruzją, Republiką Mołdawii i Ukrainą,

—

uwzględniając wspólny komunikat Wysokiego Przedstawiciela Unii do Spraw Zagranicznych i Polityki Bezpieczeństwa i Komisji z dnia 25 maja 2011 r. zatytułowany „Nowa koncepcja działań w obliczu zmian zachodzących w sąsiedztwie” oraz komunikat z dnia 20 marca 2013 r. zatytułowany „Europejska polityka sąsiedztwa: współpraca na rzecz rozwoju partnerstwa”,

—

uwzględniając europejską strategię bezpieczeństwa oraz krajowe strategie bezpieczeństwa wschodnioeuropejskich krajów partnerskich,

—

uwzględniając Rocznicową Deklarację Astańską Organizacji Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie (OBWE) z grudnia 2010 r. zatytułowaną „Ku wspólnocie bezpieczeństwa” oraz decyzję Rady Ministerialnej OBWE z dnia 7 grudnia 2012 r. w sprawie „Procesu helsińskiego OBWE +40”,

—

uwzględniając wieloletni program indykatywny na lata 2012–2013 dotyczący Instrumentu na rzecz Stabilności,

—

uwzględniając przygotowania do podpisania układu o stowarzyszeniu między UE a Ukrainą, a także znaczne postępy w negocjacjach dwustronnych dotyczących nowych układów o stowarzyszeniu między UE a Republiką Armenii, Republiką Azerbejdżanu, Gruzją i Republiką Mołdawii,

—

uwzględniając swoją rezolucję w sprawie wyzwań dla przyszłości demokracji, w tym wolnych i niezależnych mediów, w krajach Partnerstwa Wschodniego i krajach UE, przyjętą na posiedzeniu Zgromadzenia Parlamentarnego Euronest, które odbyło się w dniu 3 kwietnia 2012 r. w Baku,

A.

mając na uwadze, że UE i wschodnioeuropejskie kraje partnerskie łączy wspólny istotny cel, jakim jest zapewnienie na obszarze sąsiadującym z Europą od wschodu pokoju i zwiększenie bezpieczeństwa, a są to kluczowe warunki rozwoju, dobrobytu i długotrwałej stabilności w regionie;

B.

mając na uwadze, że Partnerstwo Wschodnie powołano w ramach wspólnego projektu Unii Europejskiej i jej wschodnioeuropejskich partnerów, a jego głównym celem jest przyspieszenie stowarzyszenia politycznego i pogłębienie integracji gospodarczej w oparciu o zróżnicowanie, odpowiedzialność i współodpowiedzialność; mając na uwadze, że UE oraz jej wschodnioeuropejscy partnerzy obecnie wykazują się różnym poziomem zainteresowania w zakresie zacieśniania stosunków z UE, od dążeń do przystąpienia do UE po chęć wzmacniania współpracy; mając na uwadze, że w tym kontekście UE uznaje dążenia wschodnioeuropejskich krajów partnerskich w oparciu o ich ambicje i możliwości w zakresie spełniania odpowiednich warunków, w tym warunków określonych w art. 49 Traktatu o Unii Europejskiej;

C.

mając na uwadze, że UE oraz jej wschodnioeuropejskie kraje partnerskie uznają, że nieudane procesy przemian demokratycznych, konflikty regionalne, ryzyko związane z rozpowszechnianiem broni masowego rażenia, nielegalny handel bronią i ludźmi, terroryzm i przestępczość zorganizowana stanowią główne zagrożenia i wyzwania dla regionu w zakresie bezpieczeństwa, choć postrzeganie tych kwestii może być zróżnicowane;

D.

mając na uwadze, że demokracja, poszanowanie praw człowieka, dobre rządzenie i bezpieczeństwo to cele wzajemnie ze sobą powiązane; mając na uwadze, że niezadowolenie społeczne, ubóstwo, brak równouprawnienia, konflikty interesów, korupcja i krótkowzroczny populizm mogą prowadzić do zamieszek na tle politycznym;

E.

mając na uwadze, że choć Europa nie podlega już podziałom z czasów zimnej wojny, w Europie Wschodniej zarysowały się nowe linie podziału wynikające głównie z nierozstrzygniętych konfliktów związanych z nastrojami separatystycznymi inspirowanymi z zagranicy;

F.

mając na uwadze, że sytuację militarną w regionie wschodnioeuropejskim cechuje przede wszystkim coraz większy brak równowagi w zakresie potencjału wojskowego;

G.

mając na uwadze, że szeroko rozpowszechniony proceder przemycania i przetrzymywania nielegalnej broni zagraża bezpieczeństwu niektórych wschodnioeuropejskich krajów i terytoriów, zwłaszcza krajów będących stronami nierozwiązanych konfliktów;

H.

mając na uwadze, że nierozwiązane konflikty utrudniają rozwój gospodarczy, społeczny i polityczny zaangażowanych w nie krajów, a także negatywnie wpływają na współpracę regionalną, stabilność i bezpieczeństwo, zagrażają demokracji w odnośnych krajach i stanowią przeszkodę dla pełnego rozwoju Partnerstwa Wschodniego; mając w szczególności na uwadze, że istniejące konflikty między członkami-założycielami Partnerstwa Wschodniego należy rozwiązać na drodze pokojowej, w sposób konstruktywny i w duchu dobrych stosunków sąsiedzkich, tak aby ułatwiać rzeczywisty proces nawiązywania ściślejszej współpracy na szczeblu europejskim; mając na uwadze, że w tym kontekście wielostronny charakter Partnerstwa Wschodniego może dodatkowo przyczynić się do zwiększenia wysiłków na rzecz mediacji, wzajemnego zrozumienia, budowania zaufania i rozwiązywania konfliktów;

I.

mając na uwadze, że po arabskiej wiośnie unijni przywódcy skoncentrowali się na sytuacji politycznej w krajach objętych południowym sąsiedztwem UE, natomiast mniejszą uwagę poświęcają reagowaniu na zagrożenia dla bezpieczeństwa w krajach objętych sąsiedztwem wschodnioeuropejskim;

J.

mając na uwadze, że choć wschodnioeuropejskie kraje partnerskie łączy wspólne dziedzictwo historyczne i wspólne aspiracje w zakresie budowania wzajemnie korzystnych relacji opartych na zaufaniu do sąsiednich krajów, niektóre z nich zmagają się ze ściśle powiązanymi ze sobą konfliktami, u źródła których leży brak zaufania, różnice językowe i kulturowe lub rywalizacja polityczna, które to problemy pogłębiły się w czasach Związku Radzieckiego; mając na uwadze, że takie konflikty są źródłem niestabilności i braku bezpieczeństwa, a także utrudniają przeprowadzanie reform politycznych oraz stanowią przeszkodę dla rozwoju gospodarczego całego regionu;

K.

mając na uwadze, że nierozwiązane konflikty w regionie wschodnioeuropejskim po upadku Związku Radzieckiego doprowadziły do zamknięcia granic, uniemożliwiając mieszkańcom tego regionu czerpanie korzyści gospodarczych i społecznych z wymiany zagranicznej i utrudniając próby budowania dialogu międzykulturowego i wzajemnego zrozumienia między narodami;

L.

mając na uwadze, że UE pełni aktywną rolę w rozwiązywaniu nierozstrzygniętych konfliktów w regionie wschodnioeuropejskim, współprzewodnicząc rozmowom genewskim dotyczącym pokoju i bezpieczeństwa w Gruzji oraz uczestnicząc w charakterze obserwatora w negocjacjach według formatu 5+2 dotyczących konfliktu naddniestrzańskiego, oraz że Francja jest jednym z trzech krajów współprzewodniczących Grupie Mińskiej OBWE zajmującej się konfliktem w Górskim Karabachu; mając na uwadze, że we wspólnym komunikacie z dnia 25 maja 2011 r. zatytułowanym „Nowa koncepcja działań w obliczu zmian zachodzących w sąsiedztwie”, UE określiła swój cel, jakim jest zwiększenie udziału Unii w rozwiązywaniu nierozstrzygniętych konfliktów, w szczególności poprzez zwiększenie wsparcia UE dla istniejących formatów negocjacji; mając na uwadze, że w zeszłym roku ustanowiono Europejski Fundusz na rzecz Demokracji w celu zapewnienia szybkiego i elastycznego wsparcia podmiotom działającym na rzecz przemian demokratycznych;

M.

mając na uwadze, że Federacja Rosyjska jest główną zainteresowaną stroną w przypadku przedłużających się konfliktów ze względu na rosyjską okupację regionów Cchinwali i Abchazja w Gruzji, obecność rosyjskich sił wojskowych w separatystycznych regionach Republiki Mołdawii oraz wpływy polityczne i gospodarcze w całym regionie wschodnioeuropejskim; mając na uwadze, że UE jest natomiast aktywnie zaangażowana na tym obszarze poprzez udział dwóch misji cywilnych zorganizowanych w ramach wspólnej polityki bezpieczeństwa i obrony UE (WPBiO), tj. misji granicznej UE dla Mołdawii i Ukrainy oraz misji obserwacyjnej Unii Europejskiej w Gruzji;

N.

mając na uwadze, że Ukraina i Republika Mołdawii nawiązały partnerstwo z UE w ramach unijnej WPBiO; mając na uwadze, że Ukraina jest jedynym wschodnioeuropejskim krajem partnerskim, który uczestniczył jak dotąd w misjach i operacjach w dziedzinie WPBiO UE w ramach umowy ramowej z UE, ułatwiając szybkie zaangażowanie ukraińskich sił wojskowych; mając na uwadze, że UE i Republika Mołdawii są w trakcie ratyfikowania podobnej umowy ramowej;

O.

mając na uwadze, że niektóre kraje skorzystały ze stosowania zasady „więcej za więcej” w odniesieniu do zwiększonej pomocy finansowej, odzwierciedlając tym samym systematyczne wprowadzanie zwiększonej warunkowości politycznej oraz tempo reform w trzech wschodnioeuropejskich krajach partnerskich;

P.

mając na uwadze, że wschodnioeuropejskie kraje partnerskie nawiązały stałą współpracę z Organizacją Traktatu Północnoatlantyckiego (NATO) w oparciu o wspólne interesy; mając na uwadze, że stosunki NATO z Republiką Armenii, Republiką Azerbejdżanu, Gruzją, Republiką Mołdawii i Ukrainą przyczyniły się do przeprowadzenia reform demokratycznych i instytucjonalnych oraz reform systemu obrony na szczeblu krajowym, a także do udziału w prowadzonych przez NATO operacjach pokojowych;

Q.

mając na uwadze, że zagrożenia spowodowane przez materiały chemiczne, biologiczne, radiologiczne i jądrowe, nielegalne rozpowszechnianie broni oraz przestępczość zorganizowana nadal stanowią ważny problem z punktu widzenia bezpieczeństwa regionalnego ze względu na dużą ilość broni i amunicji pochodzącej z czasów zimnej wojny;

R.

mając na uwadze, że długi czas trwania nierozstrzygniętych sporów terytorialnych, stronniczość i brak niezależności, a także nieskuteczność systemu sądownictwa i organów ścigania, wewnętrzne spory polityczne oraz nakładanie się prywatnych interesów na sprawy publiczne sprzyjają rozwojowi przestępczości zorganizowanej;

S.

mając na uwadze, że sąsiedztwo wschodnie daje ogromne możliwości w zakresie nawiązywania współpracy między UE a wschodnioeuropejskimi krajami partnerskimi i wiąże się z wzajemnie korzystnymi perspektywami, umożliwiając opracowywanie i rozwój istotnych działań i projektów, zwłaszcza w dziedzinie bezpieczeństwa energetycznego, dywersyfikacji źródeł i dróg dostaw energii (południowy korytarz gazowy), a także integrację handlową i gospodarczą, które powinny być jednymi z instrumentów gwarantujących poprawę bezpieczeństwa i pokój;

T.

mając na uwadze, że katastrofy naturalne i katastrofy spowodowane przez człowieka uznaje się za ogólne zagrożenie w całym regionie wschodnioeuropejskim ze względu na ryzyko wystąpienia trzęsienia ziemi, ekstremalnych warunków pogodowych, zdarzeń hydrogeologicznych, takich jak powodzie i susze, oraz katastrof w miastach i katastrof przemysłowych;

1.

podkreśla swoje przekonanie, że UE i wschodnioeuropejskie kraje partnerskie ponoszą wspólną odpowiedzialność polityczną za propagowanie pokoju i bezpieczeństwa na całym kontynencie europejskim, przezwyciężając długoletnie podziały historyczne i koncentrując się na wspólnych wartościach;

2.

uważa, że wyzwania w zakresie bezpieczeństwa w regionie wschodnioeuropejskim wynikają z niezrównoważonych i niezakończonych przemian demokratycznych, wewnętrznego separatyzmu i zagrożeń zewnętrznych, które wymagają skoordynowanej reakcji i dalszej współpracy krajów w tym regionie oraz najsilniejszych krajów sąsiadujących w oparciu o wzajemne poszanowanie i ochronę krajowych interesów;

3.

podkreśla, że Partnerstwo Wschodnie to jedyne w swoim rodzaju wielostronne forum dialogu i współpracy w zakresie bezpieczeństwa regionalnego obejmujące grupę państw wyznających wspólne wartości i zasady wolności, demokracji, poszanowania praw człowieka i podstawowych wolności oraz praworządności zgodnie ze wspólną deklaracją ze szczytu Partnerstwa Wschodniego, który odbył się w Warszawie we wrześniu 2011 r.;

4.

podkreśla, że zbliżający się szczyt Partnerstwa Wschodniego w Wilnie to najlepsza okazja, by podkreślić europejską perspektywę dla najambitniejszych wschodnioeuropejskich krajów partnerskich ze względu na ich europejskie dążenia oraz zaangażowanie w propagowanie wspólnych europejskich wartości i zasad;

5.

podkreśla, że wzmacnianie demokracji, zwiększanie praworządności, poszanowania praw człowieka, praw mniejszości i podstawowych wolności oraz autentyczna niezawisłość i skuteczność systemu sądownictwa, niedopuszczanie do stosowania wybiórczej sprawiedliwości, w tym wprowadzenie zakazu nawoływania do ataków na przeciwników politycznych poprzez mowę nienawiści lub inne prowokacyjne działania, są kluczowe dla tworzenia warunków niezbędnych do zagwarantowania trwałego bezpieczeństwa w regionie wschodnioeuropejskim oraz budowania długotrwałego zaufania obywateli do instytucji państwowych; w tym kontekście wzywa wschodnioeuropejskie kraje partnerskie do zwiększenia przejrzystości, odpowiedzialności i demokratycznego nadzoru nad organami ścigania; podkreśla, że pełne poszanowanie zasady praworządności oraz porządku konstytucyjnego jest niezbędne w kontekście powyborczym;

6.

uważa, że reforma instytucji państwowych w oparciu o zasady demokratyczne i zasadę praworządności, wzmacnianie wolności wypowiedzi i wolności wyrażania opinii, a także pluralizm i niezależność mediów, gwarantowanie wiarygodnych, wolnych i uczciwych wyborów, pluralistyczny dialog z opozycją, niezawisłość systemu sądownictwa, zapobieganie nadużyciom władzy oraz walka z korupcją to kluczowe czynniki wpływające na ograniczenie ryzyka występowania konfliktów politycznych; jest zdania, że rozwój systemu dobrych rządów i demokratycznych procesów podejmowania decyzji pozytywnie wpływa na dialog przywódców politycznych ze społeczeństwem oraz na podejmowane przez nich decyzje dotyczące bezpieczeństwa;

7.

z zadowoleniem przyjmuje niedawne poprawki do konstytucji Gruzji, których celem było dalsze równoważenie zakresu władzy wykonawczej i ustawodawczej;

8.

wzywa do przyjęcia szeroko zakrojonych przepisów antydyskryminacyjnych; uważa, że ochrona praw człowieka oraz praw mniejszości to podstawowe europejskie wartości oraz że należy zapobiegać wszelkim zagrożeniom naruszenia lub naruszeniom powyższych wartości, ponieważ mogą one przyczynić się do zwiększenia ryzyka destabilizacji i braku bezpieczeństwa; podkreśla, że wolna przestrzeń publiczna jest istotnym aspektem odpowiedzialnego społeczeństwa i warunkiem wstępnym do pokojowego rozwiązywania konfliktów politycznych; w związku z tym potępia wszelkie próby ograniczania wolności wypowiedzi dziennikarzy, dysydentów, obrońców praw człowieka i przedstawicieli społeczeństwa obywatelskiego;

9.

uważa, że rozwój silnego i energicznego społeczeństwa obywatelskiego jest kluczowym czynnikiem umożliwiającym postęp demokratyczny i lepszą ochronę praw człowieka; wzywa wschodnioeuropejskie kraje partnerskie do zniesienia zbędnych ograniczeń prawnych i administracyjnych, które ograniczają powszechną wolność zgromadzeń i powszechne prawo zrzeszania się, oraz do dopilnowania, by obrońcy praw człowieka podlegali pełnej ochronie ludności i ochronie sądowej oraz by nie byli marginalizowani w społeczeństwie;

10.

wzywa wschodnioeuropejskie kraje partnerskie do zainicjowania lub przeprowadzenia reform gospodarczych mających na celu zakończenie procesu przekształcenia w dobrze funkcjonujące, rozwijające się gospodarki rynkowe, a także do stworzenia warunków sprzyjających dobrobytowi, zrównoważonemu rozwojowi oraz spójności społecznej i regionalnej; podkreśla, że ograniczenie ubóstwa, wykluczenia społecznego i braku równouprawnienia jest niezbędne do pomyślnego zakończenia powyższych reform oraz do zwiększenia do nich zaufania, a także do ograniczenia ryzyka wystąpienia niepokojów społecznych podsycanych przez grupy ekstremistyczne i ugrupowania radykalne;

11.

wzywa UE i wschodnioeuropejskie kraje partnerskie, by na szczycie Partnerstwa Wschodniego, który ma się odbyć na jesieni 2013 r. w Wilnie, nadały nowy wymiar wspólnym wysiłkom na rzecz propagowania demokratycznych, społecznych i gospodarczych reform w regionie wschodnioeuropejskim; w związku z powyższym oczekuje od UE i tych wschodnioeuropejskich krajów partnerskich, które poczyniły znaczące postępy w negocjacjach, by do momentu rozpoczęcia szczytu podpisały lub zainicjowały układy o stowarzyszeniu, w tym pogłębioną i kompleksową umowę o wolnym handlu; w tym kontekście wzywa wszystkich zaangażowanych partnerów do udziału we wstępnych rozmowach na temat terytorialnego zakresu zastosowania układów o stowarzyszeniu;

12.

popiera podejście UE do wschodnioeuropejskich krajów partnerskich oparte na wzajemnej odpowiedzialności i zasadzie „więcej za więcej”, zachęcając partnerów do przeprowadzania reform politycznych potrzebnych do osiągnięcia wspólnych celów Partnerstwa Wschodniego oraz do zapewnienia stabilności politycznej i bezpieczeństwa; zauważa, że zgodnie ze wspólnym komunikatem Komisji i wiceprzewodniczącego/Wysokiego Przedstawiciela Unii do Spraw Zagranicznych i Polityki Bezpieczeństwa z dnia 20 marca 2013 r. zatytułowanym „Europejska polityka sąsiedztwa: współpraca na rzecz rozwoju partnerstwa” zasada „więcej za więcej” oznacza coraz większą potrzebę różnicowania reakcji politycznej UE w zależności od ambicji i wyników działań każdego z partnerów;

13.

wyraża zaniepokojenie zagrożeniami związanymi z rozwojem sił zbrojnych w regionie Europy Wschodniej, który wiąże się z wykorzystywaniem środków przeznaczonych na rozwój gospodarczy i społeczny; zaleca, by państwa członkowskie UE oraz wschodnioeuropejskie kraje partnerskie dokonały przeglądu swych strategii politycznych w dziedzinie eksportu i importu broni w regionie w celu osiągnięcia porozumień w sprawie rozbrojenia i demilitaryzacji obszarów objętych konfliktami, biorąc pod uwagę postępy poczynione przez poszczególne państwa partnerskie w zakresie przemian demokratycznych, tworzenia instytucji i poszanowania praw człowieka;

14.

uznaje szczególne znaczenie bezpieczeństwa energetycznego dla ogólnej stabilności regionu wschodnioeuropejskiego; z tego powodu popiera rozwój bezpiecznej i integracyjnej infrastruktury energetycznej, takiej jak południowy korytarz gazowy, mającej pozytywny wpływ na bezpieczeństwo, rozwój gospodarczy i długotrwałą stabilność regionu;

15.

podkreśla, że utrzymanie status quo w przypadku nierozwiązanych konfliktów w regionie Europy Wschodniej jest nie do zaakceptowania, ponieważ wiąże się z ryzykiem dalszej eskalacji napięć i wznowienia konfliktów zbrojnych; podkreśla, że wyścig zbrojeń jeszcze bardziej zwiększyłby zagrożenie dla bezpieczeństwa regionalnego; z zadowoleniem przyjmuje działania UE zgodne z kompleksowym podejściem UE do tego obszaru, mające na celu rozwiązanie problemów związanych z bezpieczeństwem, praworządnością i cywilnym zarządzaniem kryzysowym; podkreśla, że zapewnianie stabilności i pokojowe rozwiązywanie konfliktów leży we wspólnym interesie UE oraz wschodnioeuropejskich krajów partnerskich i wzywa je do propagowania i tworzenia warunków sprzyjających postępom w rozwiązywaniu sporów oraz zachęca do wdrażania działań na rzecz budowania pokoju związanych ze wsparciem;

16.

podkreśla odpowiedzialność UE, jeżeli chodzi o jej udział w rozwiązywaniu sporów poprzez wspieranie dialogu między stronami i wdrażanie programów i narzędzi umożliwiających transformację konfliktu; podkreśla rolę, jaką odgrywa Specjalny Przedstawiciel Unii Europejskiej w Regionie Południowego Kaukazu i ds. Kryzysu w Gruzji w działaniach na rzecz rozstrzygania przedłużających się sporów na drodze pokojowej i popiera przedłużenie jego mandatu po 30 czerwca 2013 r.; chwali misję pomocy granicznej UE i misję obserwacyjną UE za zwiększenie bezpieczeństwa i pomoc w budowaniu transgranicznego zaufania w Republice Mołdawii i w Gruzji; zaleca UE przedłużenie mandatu powyższych misji i zwiększenie ich skuteczności; wzywa wszystkie zainteresowane strony do kontynuowania współpracy w ramach partnerstwa europejskiego na rzecz pokojowego rozwiązania konfliktu w Górskim Karabachu, będącego finansowanym przez UE programem na rzecz społeczeństwa obywatelskiego, którego drugi etap rozpoczął się w listopadzie 2012 r.;

17.

zwraca uwagę na istotną rolę, jaką w regionie Europy Wschodniej odgrywa Federacja Rosyjska ze względu na swoje wpływy polityczne i gospodarcze oraz bezpośrednie zaangażowanie militarne we wszystkich przedłużających się konfliktach; wzywa władze Rosji do wykorzystywania tego rodzaju wpływów w sposób konstruktywny, z pełnym poszanowaniem suwerenności krajów należących do regionu oraz do powstrzymywania się od wszelkich działań mogących stanowić zagrożenie dla stabilności regionu; ponownie zaznacza, że już uzgodnione wycofanie rosyjskich zagranicznych oddziałów wojskowych z separatystycznych regionów Republiki Mołdawii i Gruzji stanowiłoby istotny krok naprzód w procesie pokojowego rozwiązywania tych konfliktów;

18.

wzywa Federację Rosyjską do poszanowania suwerenności, integralności terytorialnej i nienaruszalności uznanych przez społeczność międzynarodową granic Gruzji; w związku z tym wzywa Federację Rosyjską do zapewnienia bezwarunkowego wdrożenia porozumienia w sprawie zawieszenia broni z 2008 r., do wycofania sił wojskowych z terytorium Gruzji, do zagwarantowania misji obserwacyjnej Unii Europejskiej nieograniczonego dostępu do regionu Abchazji i Cchinwali w Gruzji oraz do unieważnienia decyzji w sprawie uznania niezależności tych regionów od Gruzji;

19.

wzywa Federację Rosyjską do dotrzymania zobowiązań podjętych w związku z przystąpieniem do Rady Europy w 1996 r., a następie podczas szczytu OBWE w Stambule w 1999 r. i dotyczących regionu naddniestrzańskiego oraz zaleca, by siły pokojowe stacjonujące obecnie na terytorium Republiki Mołdawii zastąpiono międzynarodową misją cywilną, której legalność uznawałyby strony konfliktu naddniestrzańskiego; wzywa władze Rosji do powstrzymania się od stosowania wszelkich środków politycznych i dyplomatycznych, które mogą zakłócić proces rozwiązywania sporów i utrudnić zawieranie pozytywnych, ukierunkowanych na wyniki porozumień;

20.

uważa, że nie istnieje żadna alternatywa dla pokojowego rozwiązania konfliktu w Górskim Karabachu i wyraża pełne poparcie dla ustanowienia zasad madryckich; wyraża ubolewanie, że prace współprzewodniczących Grupy Mińskiej OBWE, oparte o zasady prawa międzynarodowego określone w Karcie Narodów Zjednoczonych, w Akcie końcowym z Helsinek i w ramach OBWE nie przyniosły dotychczas żadnych konkretnych rezultatów, oraz wzywa do skuteczniejszego i większego zaangażowania ze strony UE; ponagla wszystkie zainteresowane strony do zwiększenia wysiłków i zaangażowania, mając na uwadze, że Grupa Mińska OBWE nie poczyniła jeszcze, ponad dwadzieścia lat po jej utworzeniu, znaczących postępów; wzywa strony konfliktu – Armenię i Azerbejdżan – do prowadzenia konstruktywnych negocjacji;

21.

wzywa UE do zwiększenia wysiłków i aktywnego uczestnictwa w mediacjach na rzecz pokojowego rozwiązania przedłużających się konfliktów w tych formatach, w których UE już działa; podkreśla, że aktywne działania mediacyjne ze strony UE w rozwiązywaniu konfliktu mają kluczowe znaczenie dla zapewnienia bezpieczeństwa i trwałej stabilności w regionie wschodnioeuropejskim, a także stanowią wstępny warunek powodzenia europejskiej polityki sąsiedztwa; wzywa Specjalnego Przedstawiciela Unii Europejskiej w Regionie Południowego Kaukazu i ds. Kryzysu w Gruzji do podejmowania dalszych działań mających na celu rozwiązanie konfliktów w regionie Południowego Kaukazu poprzez stosowanie praktycznych środków, takich jak budowanie potencjału, ułatwianie osiągania konsensusu przez strony, wzmacnianie pomocy publicznej i zwiększanie udziału społeczeństwa obywatelskiego;

22.

zachęca wszystkie zainteresowane strony do aktywnego udziału w rozwiązywaniu konfliktu naddniestrzańskiego, mając na uwadze propagowanie akceptowalnej przez wszystkie strony wspólnej wizji przyszłości, oraz do uzgodnienia podstawowych warunków porozumienia; w tym kontekście z zadowoleniem przyjmuje porozumienie ze stycznia 2012 r. dotyczące taktyki „małych kroków”, która ma posłużyć do rozwiązania praktycznych kwestii o zasadniczym znaczeniu dla obywateli;

23.

podkreśla, że Parlament Europejski zachęca obecnie do opracowania europejskiej strategii bezpieczeństwa morskiego i zauważa, że taka strategia mogłaby przyczynić się rozwiązania przedłużających się konfliktów, pod warunkiem że obejmowałaby ambitny program działań w regionie Morza Czarnego;

24.

wzywa UE, wschodnioeuropejskie kraje partnerskie i zainteresowane podmioty z regionu do pogłębienia dialogu politycznego poprzez zaproponowanie szeregu środków budowy zaufania w regionie Europy Wschodniej w celu uzgodnienia wspólnych zasad i programu działań na rzecz zwiększania bezpieczeństwa i rozwiązywania konfliktów; w związku z tym wzywa przewodnictwo Ukrainy w OBWE w 2013 r. do wdrożenia ambitnego programu działań oraz do zapewnienia udziału wszystkich wschodnioeuropejskich krajów partnerskich w unijnych forach na rzecz dialogu, w tym dialogu dotyczącego praw człowieka, tak aby umożliwić dalsze postępy w procesach pokojowego rozwiązywania nierozstrzygniętych konfliktów;

25.

wzywa UE i wschodnioeuropejskie kraje partnerskie do dalszego opracowywania regionalnych wielostronnych programów działań, stwarzania zachęt do współpracy regionalnej oraz przyspieszenia realizacji transgranicznych projektów budowania zaufania i promowania zaufania między społecznościami, zwracając szczególną uwagę na środki transformacji konfliktów i przyczyniając się do odbudowy i rozwoju gospodarczego i społecznego regionów dotkniętych konfliktami poprzez pobudzanie handlu i zachęcanie do podróżowania oraz inwestowania;

26.

podkreśla potrzebę dwustronnego rozwoju handlu, integracji gospodarczej i infrastruktury między wschodnioeuropejskimi krajami partnerskimi;

27.

ponagla wschodnioeuropejskie kraje partnerskie do wdrażania wysokiej jakości programów kształcenia, które pomogą w zwalczaniu nienawiści i wrogości na tle etnicznym, terytorialnym lub religijnym oraz w zwiększaniu poszanowania dla praw mniejszości; uważa, że należy dalej pogłębiać dialog międzykulturowy i międzyreligijny w celu promowania wzajemnego zrozumienia, szacunku i tolerancji wśród wschodnioeuropejskich krajów partnerskich; w związku z tym podkreśla znaczenie silnych i aktywnych społeczeństw obywatelskich, które mogą przyczynić się do pogłębienia takiego dialogu oraz do rozwoju kontaktów społecznościowych między stronami konfliktu; wzywa Forum Społeczeństwa Obywatelskiego Partnerstwa Wschodniego do dalszego udziału we wdrażaniu wielostronnych i dwustronnych działań w ramach Partnerstwa Wschodniego, które mają na celu realizację powyższego celu;

28.

zaleca Forum Społeczeństwa Obywatelskiego Partnerstwa Wschodniego zainicjowanie programu szkoleń dla mediów, prowadzonych przez branżowe europejskie organizacje dziennikarskie, co przyczyniłoby się do zwalczania wzajemnej niechęci i mowy nienawiści oraz do zapewnienia przestrzegania standardów zawodowych przy tworzeniu materiałów dziennikarskich dotyczących stosunków między grupami etnicznymi, a także wzywa do wspierania niezależnych ośrodków analitycznych współpracujących na rzecz opracowania sposobów zapewnienia bezpieczeństwa, rozwiązywania konfliktów i zapobiegania im;

29.

zauważa, że nierozwiązane konflikty mogą być źródłem poczucia niesprawiedliwości i frustracji w społeczeństwie; zaleca, by urzędnicy państwowi i przywódcy polityczni ze wschodnioeuropejskich krajów partnerskich unikali wykorzystywania tego rodzaju nastrojów społecznych w wewnętrznych kampaniach politycznych, ponieważ prowadzi to jedynie do zwiększenia się antagonizmów i dalszych napięć;

30.

podkreśla kluczową rolę, jaką odgrywają organizacje i partnerstwa międzynarodowe w rozwiązywaniu problemów związanych z bezpieczeństwem regionalnym oraz w ustanawianiu opartego na współpracy podejścia do kwestii bezpieczeństwa, które uwzględniałoby zarówno wymiar polityczny, jak i wojskowy; w związku z tym wzywa do zacieśnienia współpracy z Federacją Rosyjską w celu określenia trwałych rozwiązań problemów związanych z bezpieczeństwem regionalnym, w tym przedłużających się konfliktów;

31.

wzywa państwa członkowskie UE i zainteresowane wschodnioeuropejskie kraje partnerskie do pogłębienia dialogu na temat problemów związanych z bezpieczeństwem w ramach istniejących formatów UE, Rady Partnerstwa Euroatlantyckiego NATO, OBWE i Rady Europy oraz zaleca koordynację współpracy w celu zwiększenia skuteczności działań na miejscu, oszczędzania zasobów i opracowania programów dostosowanych do indywidualnych potrzeb krajów uczestniczących; w szczególności uważa, że państwa członkowskie UE i NATO powinny połączyć swoje zasoby w celu konsolidacji współpracy ze wschodnioeuropejskimi krajami partnerskimi w ramach formatu wspólnej polityki bezpieczeństwa i obrony (WPBiO) oraz programu NATO „Partnerstwo dla Pokoju”;

32.

uznaje znaczenie i wyniki współpracy UE, Ukrainy i Republiki Mołdawii w ramach WPBiO UE, która pomogła w osiągnięciu porozumień w zakresie bezpieczeństwa oraz ustalenia ram misji i operacji zarządzania kryzysowego UE; wzywa państwa członkowskie UE do wzięcia pod uwagę aspiracji wschodnioeuropejskich krajów partnerskich, które chcą zwiększyć swoje możliwości w celu zacieśnienia współpracy w ramach formatu WPBiO i zaleca bliższą współpracę w oparciu o inicjatywy wspierające rozwój potencjału i szkolenie krajowego personelu w sektorach bezpieczeństwa i obrony;

33.

z zadowoleniem przyjmuje decyzję Rady Ministerialnej Organizacji Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie (OBWE) z dnia 7 grudnia 2012 r. dotyczącą rozpoczęcia „procesu helsińskiego +40” jako narzędzia pobudzania politycznego w celu przyspieszenia prac na rzecz wspólnoty bezpieczeństwa i strategicznego planu działania na rzecz zacieśnienia współpracy w OBWE do 2015 r., kiedy to przypada 40. rocznica podpisania Aktu końcowego z Helsinek;

34.

zachęca UE oraz właściwe międzynarodowe organizacje i najważniejszych partnerów do opracowania scenariuszy odbudowy w fazie po zakończeniu konfliktu, które mogłyby stanowić kolejną zachętę do rozwiązywania konfliktów, uwidaczniając konkretne korzyści płynące z rozstrzygnięć na drodze pokojowej;

35.

podkreśla potrzebę ożywienia i rozszerzenia współpracy w zakresie rozbrojenia, regulacji prawnej handlu bronią, kontroli broni konwencjonalnej i zwalczania nielegalnego handlu bronią; w tym celu zaleca, by UE i wschodnioeuropejskie kraje partnerskie dokonały przeglądu zgodności z międzynarodowymi umowami, a zwłaszcza z Traktatem o konwencjonalnych siłach zbrojnych w Europie, w dalszym ciągu wspierały opracowanie powszechnego traktatu o handlu bronią, a także angażowały się w dialog na rzecz rozwoju dalszej współpracy w zakresie rozbrojenia i kontroli broni; podkreśla istotne znaczenie ograniczenia wyścigu zbrojeń;

36.

wzywa UE do wzmocnienia programów współpracy skierowanych do wschodnioeuropejskich krajów partnerskich oraz do zwiększenia finansowania takich programów w ramach unijnego Instrumentu na rzecz Stabilności w celu ograniczania ryzyka związanego z materiałami chemicznymi, biologicznymi, radiologicznymi i jądrowymi, a także z rozpowszechnianiem broni masowego rażenia oraz fachowej wiedzy technologicznej w tej dziedzinie;

37.

podkreśla, że reforma administracji publicznej, systemu sądownictwa i organów ścigania we wschodnioeuropejskich krajach partnerskich jest niezbędna, by możliwe było poczynienie postępów w zwalczaniu przestępczości zorganizowanej, korupcji, cyberprzestępczości, prania pieniędzy i terroryzmu; wzywa wschodnioeuropejskie kraje partnerskie do zaangażowania się we wdrażanie lub do dalszego wdrażania ambitnego programu działań w celu zapewnienia niezawisłości systemu sądownictwa oraz do dalszej współpracy z UE w zakresie egzekwowania prawa i administracji celnej w celu zwiększenia zaufania społeczeństwa do tych instytucji;

38.

wzywa UE i wschodnioeuropejskie kraje partnerskie do wykorzystania i przedłużenia po 2014 r. inicjatywy przewodniej Partnerstwa Wschodniego na rzecz zapobiegania, gotowości i reagowania na katastrofy spowodowane przez człowieka i katastrofy naturalne, której głównym celem jest działanie na rzecz pokoju, stabilności, bezpieczeństwa i dobrobytu krajów Partnerstwa Wschodniego oraz ochrona środowiska, mieszkańców, dziedzictwa kulturowego, zasobów i infrastruktury regionu poprzez wzmacnianie odporności, gotowości i reagowania na katastrofy spowodowane przez człowieka i katastrofy naturalne w poszczególnych krajach;

39.

podkreśla znaczenie bezpieczeństwa energetycznego dla kształtowania środowiska bezpieczeństwa w regionie; ponagla do podejmowania dalszych działań mających na celu integrację rynków energii UE i wschodnioeuropejskich krajów partnerskich, ponownie podkreśla znaczenie południowego korytarza gazowego oraz inicjatywy przewodniej na rzecz kaspijsko-czarnomorskiego korytarza gazowego w ramach inicjatywy na rzecz południowego korytarza gazowego dla ograniczenia zależności od importu energii od dominujących na rynku dostawców oraz wzywa UE do ułatwiania i promowania dywersyfikacji dostaw gazu, co umożliwi ściślejszą współpracę UE i wschodnioeuropejskich krajów partnerskich;

40.

wzywa do rozwoju współpracy regionalnej oraz dobrych stosunków sąsiedzkich, a także do pomagania w rozwoju regionalnych synergii i systemu reagowania na specyficzne problemy związane z położeniem geograficznym, gospodarką, bezpieczeństwem, środowiskiem i społeczeństwem występujące w krajach Partnerstwa Wschodniego, a także w relacjach z UE; w związku z tym wzywa do zacieśnienia współpracy w zakresie sektorowych strategii politycznych dotyczących m.in. edukacji, młodych ludzi, migracji, opieki zdrowotnej czy transportu;

41.

zaleca, by wschodnioeuropejskie kraje partnerskie wzmocniły współpracę w zakresie zarządzania granicami i przepływami migracyjnymi w regionie poprzez zbliżenie lub ustanowienie wspólnych standardów z UE oraz poprzez zwalczanie handlu ludźmi, gwarantując jednocześnie poszanowanie praw migrantów;

42.

zaleca swym współprzewodniczącym przekazanie niniejszej rezolucji przewodniczącemu Parlamentu Europejskiego, Radzie, Komisji, wiceprzewodniczącemu Komisji/Wysokiemu Przedstawicielowi Unii do Spraw Zagranicznych i Polityki Bezpieczeństwa, Specjalnemu Przedstawicielowi Unii Europejskiej w Regionie Południowego Kaukazu, Europejskiej Służbie Działań Zewnętrznych, rządom i parlamentom państw członkowskich UE, wschodnioeuropejskich krajów partnerskich i Federacji Rosyjskiej.

19.11.2013   

PL

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

C 338/10

—

uwzględniając wspólny komunikat Komisji oraz wiceprzewodniczącej Komisji / wysokiej przedstawiciel Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa z dnia 25 maja 2011 r. pt. „Nowa koncepcja działań w obliczu zmian zachodzących w sąsiedztwie” (COM(2011)0303),

—

uwzględniając rozwój europejskiej polityki sąsiedztwa (EPS) od 2004 r., a w szczególności przedstawione przez Komisję sprawozdania z postępu prac nad jej wdrażaniem,

—

uwzględniając plany działania przyjęte wspólnie z Armenią, Azerbejdżanem, Gruzją i Mołdawią, a także program stowarzyszeniowy z Ukrainą,

—

uwzględniając wnioski z posiedzenia ministrów spraw zagranicznych Partnerstwa Wschodniego z dnia 13 grudnia 2010 r.,

—

uwzględniając wspólne deklaracje przyjęte podczas szczytu Partnerstwa Wschodniego w Pradze w dniu 7 maja 2009 r. oraz szczytu Partnerstwa Wschodniego w Warszawie w dniach 29–30 września 2011 r.,

—

uwzględniając rozporządzenie (WE) nr 1638/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 24 października 2006 r. określające przepisy ogólne w sprawie ustanowienia Europejskiego Instrumentu Sąsiedztwa i Partnerstwa (ENPI) (2), oraz wniosek Komisji Europejskiej do Parlamentu Europejskiego i Rady ustanawiający Europejski Instrument Sąsiedztwa (ENI) (3),

—

uwzględniając rezolucję Parlamentu Europejskiego z dnia 14 grudnia 2011 r. w sprawie przeglądu europejskiej polityki sąsiedztwa (4), rezolucję z dnia 7 kwietnia 2011 r. w sprawie przeglądu europejskiej polityki sąsiedztwa w wymiarze wschodnim (5) oraz rezolucję z dnia 3 lipca 2012 r. w sprawie handlowych aspektów Partnerstwa Wschodniego (6),

—

uwzględniając rezolucję Zgromadzenia Parlamentarnego Euronest przyjętą w dniu 3 kwietnia 2012 r., pt. „Umowy handlowe między UE a jej partnerami z Europy Wschodniej, w tym pogłębione i kompleksowe strefy wolnego handlu, oraz pomoc UE w tej dziedzinie”, przygotowaną przez Komisję Integracji Gospodarczej, Zbliżania Przepisów i Konwergencji z Polityką UE, działającą w ramach Zgromadzenia Parlamentarnego Euronest,

—

uwzględniając swój akt ustanawiający z dnia 3 maja 2011 r.,

—

uwzględniając swój regulamin,

A.

mając na uwadze, że zbliżenie przepisów w zakresie gospodarczym, nie jako cel sam w sobie, stanowi istotny krok na drodze ku wzmocnionej współpracy gospodarczej, na rzecz wszystkich krajów Partnerstwa Wschodniego i UE; mając na uwadze, że wprowadzenie ustawodawstwa oraz ram prawnych, norm i metod certyfikacji zgodnych z obowiązującymi w UE również przyczyni się do zbliżenia tych krajów do standardów oraz wartości mających zastosowanie w UE;

B.

mając na uwadze, że zbliżenie do unijnych standardów gospodarczych opracowanych w oparciu o wzajemnie korzystne cele oraz cechy charakterystyczne poszczególnych krajów pomoże krajom Partnerstwa Wschodniego w dążeniu do osiągnięcia trwałego i zrównoważonego wzrostu, wysokiego poziomu zatrudnienia i ochrony socjalnej, spójności gospodarczej i społecznej, wysokich standardów środowiskowych, lepszych standardów życia oraz lepszej jakości życia społeczeństw; mając na uwadze, że stworzy to również warunki dla wzrostu konkurencyjności gospodarek tych państw, stymulowania inwestycji i rozwijania handlu oraz zachęci do rozwoju Forum Biznesowego w ramach Partnerstwa Wschodniego zainicjowanego podczas forum w Sopocie w 2011 r.;

C.

mając na uwadze, że w pewnych obszarach nie jest możliwe określenie wyraźnych etapów zbliżenia, ponieważ ustawodawstwo z nimi związane stanowi całość, a przyjęcie jedynie części przepisów nie byłoby skuteczne;

D.

mając na uwadze, że jest to złożony, dynamiczny i stopniowy proces wymagający stworzenia oraz dostosowania instytucji i struktur, a także obejmujący wprowadzenie zasadniczych zmian do zakresu odpowiedzialności stosownych krajowych systemów administracyjnych, sektorów prywatnych oraz społeczeństw obywatelskich;

E

mając na uwadze, że kraje Partnerstwa Wschodniego znajdują się na różnych etapach w procesie konwergencji gospodarczej z UE oraz że w rezultacie występują znaczne rozbieżności odnośnie do zakresu i rodzaju ustawodawstwa, które do tej pory zostało zharmonizowane, oraz ogólnego podejścia każdego z krajów do tego procesu;

F.

mając na uwadze, że proces zbliżenia regulacyjnego w zakresie gospodarczym powinien, tam gdzie stosowne, następować równolegle ze zbliżeniem regulacyjnym związanym z prowadzeniem negocjacji w sprawie pogłębionych i kompleksowych stref wolnego handlu;

G.

mając na uwadze, że zbliżenie regulacyjne jest otwartym, stopniowym procesem obejmującym dalsze zbliżenie i mogącym doprowadzić do harmonizacji w przyszłości;

1.

uznaje, że wysiłki w kierunku zbliżenia regulacyjnego są już podejmowane w ramach umów o partnerstwie i współpracy, oraz zachęca kraje Partnerstwa Wschodniego do wzmocnienia tego procesu w kontekście przyszłych układów o stowarzyszeniu; przypomina, że w stosownym czasie można podjąć dalsze kroki w kierunku pogłębienia integracji gospodarczej w celu prowadzenia dalszych prac nad tworzeniem obszaru gospodarczego UE i Partnerstwa Wschodniego, jak określono we wspólnej deklaracji przyjętej podczas szczytu Partnerstwa Wschodniego w Warszawie;

2.

zachęca każdy z krajów Partnerstwa Wschodniego, który jeszcze tego nie uczynił, do przyjęcia programu prac określającego harmonogram zbliżenia przepisów, zawierającego skonsolidowany rozdział na temat zbliżenia przepisów w zakresie gospodarczym, w oparciu o zobowiązania przyjęte przez określony kraj w ramach umów regulujących jego dwustronne relacje z UE w zakresie gospodarczym; zaleca ustanowienie kompleksowych strategii ustawodawczych odzwierciedlających interesy oraz priorytety poszczególnych krajów, realia społeczne, gospodarcze i polityczne oraz postępy, jakie kraje osiągnęły jak dotąd w tej dziedzinie;

3.

zachęca kraje Partnerstwa Wschodniego do ustanowienia własnych priorytetów sektorowych oraz określenia kluczowych kwestii z tym związanych; zachęca kraje, o których mowa, do wypowiedzenia się na temat konkretnych trudności, jakie napotykają w procesie zbliżenia przepisów, a także do opracowania, wraz z UE, strategii służących pokonaniu tych trudności; jednocześnie wzywa kraje, o których mowa, do uwzględnienia zaleceń UE w sprawie konkretnych wysiłków, jakie powinny podjąć przy stawianiu czoła głównym wyzwaniom w indywidualnym procesie konwergencji prawnej w zakresie gospodarczym;

4.

zachęca kraje Partnerstwa Wschodniego do dostosowania kolejności i tempa programów zbliżenia regulacyjnego w celu wzmocnienia i skonsolidowania reform makroekonomicznych i stabilizacji tych państw; postrzega zbliżenie przepisów jako cel długoterminowy, który powinien być dopasowany do programów gospodarczych;

5.

podkreśla, że bez niezbędnych zmian instytucjonalnych oraz ich odpowiedniego wdrożenia zbliżenie przepisów mogłoby skutkować ograniczeniem się do przenoszenia zasad oraz prowadzić do niewywiązywania się z przyjętych zobowiązań; wskazuje, że w celu osiągnięcia pożądanych skutków ekonomicznych, przynoszących korzyści dla wszystkich, potrzebne jest prawdziwe, a nie tylko formalne, dostosowanie;

6.

przyjmuje do wiadomości, że głównym wyzwaniem dla krajów Partnerstwa Wschodniego nie jest samo zbliżenie tekstów prawnych, ale transformacja oraz dostosowanie stosownych administracji, systemów sądownictwa oraz społeczeństw do warunków niezbędnych do zapewnienia skuteczności oraz należytego wdrożenia ustawodawstwa; uważa, że kraje Partnerstwa Wschodniego powinny ustanowić odpowiednie warunki do stosowania takiego ustawodawstwa; podkreśla w tym względzie potrzebę dysponowania ukierunkowanymi środkami na rzecz rozwijania potencjału administracyjnego w związku ze strukturami rządowymi, parlamentem narodowym, sektorem sądowym i prywatnym każdego z krajów;

7.

wzywa w tym względzie kraje Partnerstwa Wschodniego do utworzenia oraz skonsolidowania odpowiednich struktur administracyjnych i organizacyjnych dla skutecznego wdrożenia oraz egzekwowania przyjętego ustawodawstwa oraz do ustanowienia, tam gdzie stosowne, mechanizmów koordynacji i monitorowania, które przyczynią się do postępów procesu zbliżenia; podkreśla, że ustanowienie organów odpowiedzialnych za egzekwowanie prawa jest kluczowe dla zapewnienia należytego wdrożenia ustawodawstwa;

8.

podkreśla znaczenie reform systemu sądownictwa oraz walki z korupcją dla takiego procesu; przypomina, że wśród warunków, jakie mają zastosowanie do zdecentralizowanego systemu gospodarczego, dobrze funkcjonujący system sądownictwa powinien oferować odpowiednio szybki dostęp do wymiaru sprawiedliwości zarówno osobom fizycznym, jak również prywatnym podmiotom prawnym;

9.

podkreśla znaczenie procesu liberalizacji przepisów wizowych, który nie tylko pomaga w rozpowszechnianiu najwyższych standardów w krajach Partnerstwa Wschodniego, ale również przyczynia się do poprawienia kultury przedsiębiorczości, która jest istotna dla pomyślnego zbliżenia przepisów w zakresie gospodarczym;

10.

wzywa kraje Partnerstwa Wschodniego do zapewnienia podmiotom gospodarczym zabezpieczenia prawnego i przejrzystości poprzez stworzenie systemu zasad prawnych i handlowych;

11.

zachęca do ustanowienia specjalnych organizacji technicznych i zawodowych zarówno w sektorze prywatnym, jak i publicznym, które mogłyby zapewnić, między innymi, monitorowanie stosowania odnośnych przepisów oraz zachodzących procesów gospodarczych jako całości; zauważa w tym względzie potrzebę przejrzystości procesu regulacyjnego, konsultacji publicznych oraz regularnych ocen skutków i niezależnych ocen wyników polityki;

12.

podkreśla znaczenie zaangażowania ze strony społeczeństw obywatelskich i organizacji pozarządowych we wspieranie zbliżenia przepisów w zakresie gospodarczym i uważa, że UE powinna w pełni je wspierać poprzez przekazywanie doświadczenia oraz wiedzy fachowej Unii, jak również poprzez korzystanie z instrumentów finansowych;

13.

podkreśla znaczenie społecznego wymiaru zbliżenia ustawodawstwa w zakresie gospodarczym, w szczególności w sytuacjach gdy ustawodawstwo w zakresie gospodarczym ma wpływ na obszary, takie jak polityka społeczna i środowiskowa oraz ochrona konsumenta; podkreśla, że wymagane jest bardziej kompleksowe podejście w celu uwzględnienia potrzeby stworzenia lepiej wykwalifikowanej siły roboczej, z zagwarantowanymi prawami pracowniczymi, która przyczyni się do sukcesu reform gospodarczych;

14.

zachęca UE oraz kraje Partnerstwa Wschodniego do wykorzystywania w pełni platformy II Partnerstwa Wschodniego („Integracja gospodarcza i konwergencja z polityką UE”), która stanowi wartość dodaną dla procesów dwustronnych konsultacji oraz daje możliwość wymiany informacji i najlepszych praktyk;

15.

podkreśla swoją rolę w monitorowaniu, usprawnianiu i wspieraniu procesu zbliżenia ustawodawstw krajów Partnerstwa Wschodniego do ustawodawstwa UE w zakresie gospodarczym;

16.

wzywa UE do zwiększenia budżetu na pomoc dla krajów Partnerstwa Wschodniego w kolejnych wieloletnich ramach finansowych 2014–2020; z zadowoleniem przyjmuje plany Komisji dotyczące opracowania drugiej generacji inicjatyw przewodnich Partnerstwa Wschodniego oraz wzywa do przyjęcia podczas szczytu w Wilnie nowych i widocznych inicjatyw obejmujących istotne obszary współpracy Partnerstwa Wschodniego mającej na celu wspieranie rozwoju współpracy gospodarczej;

17.

wzywa Komisję do wspierania procesu liberalizacji przepisów wizowych wobec krajów Partnerstwa Wschodniego, który stanowi niezbędny krok na drodze ku realizacji podstawowego celu, jakim jest zniesienie obowiązku wizowego;

18.

podkreśla potrzebę zapewnienia stosowania zasady „więcej za więcej”, będącej istotnym narzędziem służącym potwierdzaniu, i dalszemu wzmacnianiu, postępu krajów Partnerstwa Wschodniego w kierunku dostosowania się do standardów i wartości UE;

19.

uważa, że chociaż wybór priorytetów w zakresie sektorów należy do każdego z krajów Partnerstwa Wschodniego, UE powinna zalecić, które środki powinny być stosowane w pierwszej kolejności, oraz zaproponować kluczowe środki w ramach każdego sektora, biorąc pod uwagę, że niektóre obszary, takie jak prawo spółek, mogą być postrzegane jako istotne „części składowe” każdej nowoczesnej gospodarki;

20.

zachęca UE do udzielenia krajom Partnerstwa Wschodniego wsparcia przy opracowaniu poszczególnych strategii dotyczących postępującego zbliżenia oraz skutecznego wdrożenia i egzekwowania stosownych przepisów, w szczególności odnośnie do kolejności obszarów ustawodawstwa, w jakich następuje zbliżenie, oraz warunków niezbędnych do wdrożenia przepisów; podkreśla jednocześnie, że UE powinna uwzględnić szczególne warunki gospodarcze każdego z krajów Partnerstwa Wschodniego, zwłaszcza w przypadku gdy mogą one wpływać na porządek, w jakim następowałoby zbliżenie w każdym z krajów; zauważa w tym względzie owocną pracę grupy doradczej UE oraz wzywa Komisję do dalszej pracy nad taką formą pomocy w zakresie konsultacji z krajami i partnerami;

21.

zauważa potrzebę zacieśnienia koordynacji w zakresie istniejącej pomocy ze strony UE; wskazuje, że taka pomoc powinna zostać wzmocniona, uzupełniona tam gdzie stosowne oraz być bardziej spójna; podkreśla, że należy zwrócić szczególną uwagę na osiągnięcie ściślejszej koordynacji, oraz wykorzystanie potencjału, pomocy technicznej państw członkowskich; wzywa w tym względzie, aby państwa członkowskie UE – w szczególności państwa członkowskie, które ostatnio przeszły proces zbliżenia przepisów (najnowsze państwa członkowskie) – bardziej aktywnie przekazywały swoje doświadczenie i dobre praktyki;

22.

zaleca stworzenie w przyszłości biura wymiany informacji (podążając za przykładem biura założonego przez Komisję i wspieranego przez wielonarodowy program PHARE); wskazuje, że takie biuro powinno usprawnić świadczenie pomocy, stworzyć bazę danych oraz pełnić funkcję izby rozliczeniowej udzielającej porad oraz informacji fachowych stosownie do składanych wniosków o pomoc;

23.

zauważa, że zbliżenie przepisów powinno być zorganizowane oraz wspierane za pośrednictwem specjalnych środków pomocy technicznej, dostosowanych do indywidualnych potrzeb; podkreśla potrzebę uwzględnienia, że zasoby na rzecz zbliżenia są ograniczone zarówno w UE, jak i w krajach Partnerstwa Wschodniego, i powinny być zatem skoncentrowane na obszarach, na jakie mają największy wpływ;

24.

wzywa UE do dalszego wspierania rozwoju potencjału instytucji działających w krajach Partnerstwa Wschodniego w celu przygotowania potrzebnego ustawodawstwa; zachęca do pełniejszego korzystania z instrumentów UE w tym względzie, takich jak instrument pomocy technicznej i wymiany informacji (TAIEX), kompleksowy program rozwoju instytucjonalnego, programy twinningowe i inne; liczy na wzmocnienie kompleksowego programu rozwoju instytucjonalnego w ramach nowych perspektyw finansowych;

25.

wzywa UE do podkreślenia znaczenia wprowadzenia w życie ustawodawstwa zapewniającego przedmiotowym społeczeństwom czerpanie płynących z tego licznych korzyści oraz prowadzącego do dalszej harmonizacji ze standardami UE; podkreśla zatem, że z chwilą przyjęcia ustawodawstwa krajowego trzeba zapewnić należyte monitorowanie ze strony UE odnośnie do wdrożenia i egzekwowania przepisów;

26.

zauważa, że należy zachęcać do zbliżenia również w innych obszarach związanych z gospodarką, takich jak polityka społeczna i środowiskowa, oraz że takie zbliżenie mogłoby być przedmiotem odrębnych inicjatyw; uważa, że UE powinna dążyć do zapewnienia bardziej zintegrowanego podejścia, biorąc pod uwagę, że rozwój gospodarczy i społeczny są ze sobą połączone;

27.

zachęca UE do przygotowania zestawu szczegółowych zaleceń dla krajów Partnerstwa Wschodniego dotyczących procedury związanej ze zbliżeniem ustawodawstw oraz ich wdrożeniem w każdym z obszarów (na przykład w formie białej księgi); zauważa, że powinny być to zalecenia o charakterze informacyjnym i doradczym;

28.

uważa, że UE powinna uwzględnić szczególne okoliczności każdego kraju Partnerstwa Wschodniego oraz etap rozwoju, na którym znajduje się dany kraj w porównaniu z innymi krajami Partnerstwa Wschodniego w kontekście integracji gospodarczej, harmonizacji prawa oraz polityki wdrożenia, jak również gotowość do głębszej współpracy, oraz zaleca, aby UE działała w oparciu o podejście indywidualne przy poszanowaniu woli oraz interesów każdego z krajów Partnerstwa Wschodniego;

29.

zobowiązuje swoich współprzewodniczących do przekazania niniejszej rezolucji przewodniczącemu Parlamentu Europejskiego, Radzie, Komisji, wiceprzewodniczącej Komisji / wysokiej przedstawiciel Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa, Europejskiej Służbie Działań Zewnętrznych oraz rządom i parlamentom państw członkowskich i krajów partnerskich z Europy Wschodniej.

19.11.2013   

PL

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

C 338/15

—

uwzględniając akt ustanawiający Zgromadzenie Parlamentarne Euronest z dnia 3 maja 2011 r.,

—

uwzględniając wnioski ze szczytu Partnerstwa Wschodniego, który odbył się w Warszawie w dniach 29 i 30 września 2011 r.,

—

uwzględniając deklarację uczestników szczytu poświęconego południowemu korytarzowi gazowemu, który odbył się w Pradze dnia 8 maja 2009 r.,

—

uwzględniając rezolucję Parlamentu Europejskiego z dnia 25 listopada 2010 r. zatytułowaną „W kierunku nowej strategii energetycznej dla Europy 2011–2020”,

—

uwzględniając rezolucję Parlamentu Europejskiego z dnia 12 czerwca 2012 r. w sprawie nawiązania współpracy w zakresie polityki energetycznej z partnerami spoza UE: podejście strategiczne do bezpiecznych, zrównoważonych i konkurencyjnych dostaw energii,

—

uwzględniając rezolucję Parlamentu Europejskiego z dnia 11 września 2007 r. w sprawie wspólnej europejskiej polityki zagranicznej w dziedzinie energetyki (2007/2000(INI)),

—

uwzględniając konkluzje Rady Unii Europejskiej z dnia 24 listopada 2011 r. w sprawie wzmocnienia wymiaru zewnętrznego unijnej polityki energetycznej,

—

uwzględniając wspólny komunikat wysokiej przedstawiciel Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa oraz Komisji z dnia 15 maja 2012 r. zatytułowany „Partnerstwo Wschodnie: Plan działania w okresie poprzedzającym szczyt jesienią 2013 r.”,

—

uwzględniając komunikat Komisji z dnia 13 listopada 2008 r. zatytułowany „Drugi strategiczny przegląd sytuacji energetycznej”,

—

uwzględniając komunikat Komisji z dnia 17 listopada 2010 r. zatytułowany „Priorytety w odniesieniu do infrastruktury energetycznej na 2020 r. i w dalszej perspektywie – plan działania na rzecz zintegrowanej europejskiej sieci energetycznej” oraz rezolucję Parlamentu Europejskiego z dnia 5 lipca 2011 r. w sprawie priorytetów w odniesieniu do infrastruktury energetycznej na 2020 r. i w dalszej perspektywie,

—

uwzględniając komunikat Komisji z dnia 7 września 2011 r. w sprawie bezpieczeństwa dostaw energii i międzynarodowej współpracy energetycznej zatytułowany „Polityka energetyczna UE: stosunki z partnerami spoza UE”,

—

uwzględniając komunikat Komisji z dnia 15 listopada 2012 r. zatytułowany „Uruchomienie wewnętrznego rynku energii”,

—

uwzględniając krajowe dokumenty strategiczne Armenii, Azerbejdżanu, Białorusi, Gruzji, Mołdawii i Ukrainy w dziedzinie energii dotyczące okresu do roku 2020 i 2030,

—

uwzględniając program prac Partnerstwa Wschodniego na lata 2012–2013 w ramach trzeciej platformy tematycznej „bezpieczeństwo energetyczne”,

—

uwzględniając rezolucję Zgromadzenia Parlamentarnego Euronest z dnia 3 kwietnia 2012 r. w sprawie bezpieczeństwa energetycznego, odnawialnych źródeł energii, efektywności energetycznej, infrastruktury energetycznej – rozwój sytuacji w krajach Partnerstwa Wschodniego i krajach UE,

—

uwzględniając sprawozdanie roczne za 2011 r. z działalności Wspólnoty Energetycznej Parlamentu Europejskiego i parlamentów narodowych oraz sprawozdanie roczne z dnia 1 września 2012 r. z wdrażania dorobku prawnego przewidzianego w Traktacie o Wspólnocie Energetycznej,

A.

mając na uwadze, że celem Partnerstwa Wschodniego jest zwiększanie bezpieczeństwa energetycznego poprzez współpracę w zakresie długoterminowych, stabilnych i bezpiecznych dostaw energii i tranzytu, w tym poprzez lepsze regulacje, większą efektywność energetyczną i częstsze stosowanie odnawialnych źródeł energii;

B.

mając na uwadze, że wyzwania w dziedzinie energii i środowiska na świecie wymagają opracowania wspólnych i umożliwiających współpracę strategii na szczeblu międzynarodowym; mając na uwadze, że UE i partnerzy z Europy Wschodniej mierzą się ze wspólnymi wyzwaniami politycznymi w zakresie ograniczania emisji w sektorze energetycznym i poszukiwania właściwej równowagi między różnymi źródłami energii stosowanymi obecnie przy jednoczesnym zapewnieniu pewnych i bezpiecznych dostaw oraz racjonalizowaniu zużycia energii, w szczególności poprzez zwiększanie efektywności energetycznej;

C.

mając na uwadze, że rola prawodawców w kształtowaniu polityki energetycznej, przepisów i warunków ramowych mających zastosowanie do rynków energii ma kluczowe znaczenie dla efektywnego wykorzystywania zasobów wewnętrznych, co ma zapewnić przystępne ceny energii, znacząco zmniejszyć wpływ wytwarzania i zużycia energii na klimat i środowisko oraz wprowadzić równe stosunki handlowe;

D.

mając na uwadze, że państwa członkowskie UE oraz partnerzy z Europy Wschodniej w przyszłości staną się od siebie bardziej zależni i zaangażowali się w istotny dialog w ramach Partnerstwa Wschodniego dotyczący tworzenia strategii politycznych w zakresie energii, które umożliwią sprostanie zapotrzebowaniu na energię w przyszłości; mając na uwadze, że przyszłe dwustronne układy o stowarzyszeniu między UE a zainteresowanymi partnerami z Europy Wschodniej, w tym umowy dotyczące pogłębionych i kompleksowych stref wolnego handlu, będą uwzględniały ważne aspekty dotyczące energetyki w celu ułatwienia handlu energią;

E.

mając na uwadze, że regionalny dialog dotyczący polityki energetycznej w ramach Partnerstwa Wschodniego w ostatnich latach nasilił się i obejmuje on konwergencję rynków energii, dywersyfikację dostaw energii i tranzytu oraz rozwój zrównoważonych źródeł energii, a także infrastruktury będącej przedmiotem wspólnego i regionalnego zainteresowania;

F.

mając na uwadze, że rynki energii w poszczególnych krajach UE i krajach partnerskich z Europy Wschodniej znacznie różnią się od siebie, chociaż w większości z nich w przeszłości dominowali publiczni operatorzy dostaw i dystrybucji energii; mając na uwadze, że koszty energii i zasobów wpływające na wybory polityczne mogą drastycznie różnić się od siebie w poszczególnych państwach członkowskich i w krajach partnerskich z Europy Wschodniej; mając na uwadze, że gospodarki energetyczne większości krajów w Europie Wschodniej i na Kaukazie Południowym były powiązane z byłym Związkiem Radzieckim i są nadal w znacznym stopniu zależne od importu z Federacji Rosyjskiej, jeśli chodzi o zużycie ropy naftowej i gazu;

G.

mając na uwadze, że rynki energii w kilku państwach członkowskich UE oraz w większości krajów partnerskich z Europy Wschodniej pozostają skoncentrowane i działa na nich nadmiernie ograniczona liczba dostawców energii oraz operatorów systemu przesyłowego i systemu dystrybucji; mając na uwadze, że w przeszłości w strategiach politycznych koncentrowano się przede wszystkim na zwiększaniu dostaw energii, a w mniejszym stopniu na popycie;

H.

mając na uwadze, że UE przyjęła za cel zakończenie do 2014 r. procesu tworzenia w pełni zintegrowanego wewnętrznego rynku energii jako kluczowego instrumentu jej całościowej strategii zwiększania konkurencyjności gospodarczej przy jednoczesnym dążeniu do przejścia na gospodarkę niskoemisyjną i jest zaangażowana w osiągnięcie tego celu;

I.

mając na uwadze, że UE zaangażowała się w liberalizację rynków energii elektrycznej i gazu poprzez wdrożenie trzeciego pakietu energetycznego UE, przyjętego w 2009 r., w którym jako kluczowe elementy przewiduje się rozdział przedsiębiorstw zajmujących się przesyłem i dostawami energii oraz zasadę „dostępu stron trzecich” gwarantującą dostawcom gazu i energii elektrycznej prawo dostępu do sieci przesyłowych na niedyskryminujących warunkach; mając na uwadze, że dzięki coraz bardziej zliberalizowanym rynkom państwa członkowskie skorzystały z intensyfikacji handlu energią i odnotowano większą zbieżność hurtowych cen energii, mimo że nadal występują trudności w pełnym wdrożeniu wyżej wymienionego pakietu na szczeblu transgranicznym i krajowym;

J.

mając na uwadze, że współpraca regulacyjna i konwergencja są niezbędne, aby umożliwić dalszą integrację i połączenia międzysystemowe rynków energii oraz aby rozwijać stosunki handlowe między operatorami z sektora energetycznego z UE i krajów partnerskich z Europy Wschodniej na sprawiedliwych i wiarygodnych warunkach; mając na uwadze, że harmonizacja przepisów technicznych i przepisów dotyczących funkcjonowania mających zastosowanie do rynków energii elektrycznej i gazu w Europie wymaga dalszej współpracy instytucjonalnej;

K.

mając na uwadze, że na mocy Traktatu karty energetycznej, którego sygnatariuszami są wszystkie państwa członkowskie i kraje partnerskie z Europy Wschodniej, stworzono międzynarodowe forum współpracy w dziedzinie energii, a traktat ten odegra wartościową rolę w tworzeniu międzynarodowego fundamentu prawnego dla bezpieczeństwa energetycznego zgodnie z zasadami otwartych i konkurencyjnych rynków i zrównoważonego rozwoju; mając na uwadze, że Traktat o Wspólnocie Energetycznej stanowi podstawę umożliwiającą utworzenie w pełni zintegrowanego regionalnego rynku energii sprzyjającego zrównoważonemu wzrostowi i inwestycjom między UE a dziewięcioma umawiającymi się stronami z Europy Południowo-Wschodniej i Wschodniej;

L.

mając na uwadze, że na zapewnienie finansowego wsparcia partnerom z Europy Wschodniej w sektorze energetycznym w ramach Europejskiego Instrumentu Sąsiedztwa i Partnerstwa przewidziano budżet w wysokości 271 mln EUR na lata 2007–2011, w tym na program międzynarodowej współpracy w dziedzinie energii INOGATE i sąsiedzki fundusz inwestycyjny, co ułatwiło Europejskiemu Bankowi Inwestycyjnemu i Europejskiemu Bankowi Odbudowy i Rozwoju przyznawanie kredytów na budowę strategicznej infrastruktury energetycznej;

M.

mając na uwadze, że kraje z Europy Wschodniej wydobywające gaz ziemny poszukują bezpiecznych i efektywnych dróg eksportu gazu bezpośrednio do Europy, co może je obligować do podejmowania wysokiego ryzyka politycznego w związku z ich sytuacją geopolityczną, ale będzie przyczyniało się do długofalowej stabilizacji w regionie;

N.

mając na uwadze, że UE jako główny importer energii potrzebuje dywersyfikacji źródeł i dróg dostaw; mając na uwadze, że wytwarzające energię kraje partnerskie ze Wschodu pragną zdywersyfikować konsumentów;

O.

mając na uwadze, że UE działa na rzecz promowania dywersyfikacji dostaw gazu, nawiązywania długoterminowych stosunków z krajami wydobywającymi gaz i krajami tranzytu w regionie Europy Wschodniej oraz zabezpieczania dostaw energii poprzez ułatwienie realizacji południowego korytarza gazowego i w efekcie połączenie rynku UE z jednymi z największych złóż gazu na świecie;

1.

podkreśla znaczenie opracowywania trwałych i spójnych strategii w dziedzinie energetyki w UE i krajach partnerskich z Europy Wschodniej w celu przejścia na systemy niskoemisyjne, które mają ograniczony wpływ na klimat i środowisko i upowszechniają bezpieczną, zrównoważoną i przystępną cenowo energię z korzyścią dla konsumentów energii;

2.

wzywa Radę UE i rządy krajów partnerskich z Europy Wschodniej do zadbania o to, aby współpracę w dziedzinie bezpieczeństwa energetycznego wyraźnie uznano za priorytet w ramach Partnerstwa Wschodniego i europejskiej polityki sąsiedztwa na lata 2014–2020; oczekuje, że trzeci szczyt Partnerstwa Wschodniego, który odbędzie się w Wilnie w listopadzie 2013 r., nada impetu wzmocnionej współpracy w dziedzinie energetyki zgodnie z wizją określającą kluczowe priorytety Partnerstwa Wschodniego, a mianowicie poszanowanie demokracji i praw człowieka, stowarzyszenie polityczne, integrację gospodarczą i mobilność obywateli;

3.

popiera cele i starania realizowane w ramach platformy tematycznej „bezpieczeństwo energetyczne” Partnerstwa Wschodniego i zaleca, aby państwa członkowskie UE i partnerzy z Europy Wschodniej podjęli działania na rzecz zapewnienia większego zaangażowania w swoje działania rozwojowe w odniesieniu do integrowania europejskich rynków energii i pełnego wykorzystania korzyści z nich płynących; zachęca państwa członkowskie UE i partnerów z Europy Wschodniej do rozszerzenia ich partnerstwa poprzez określenie wspólnych stanowisk na forach międzynarodowych takich jak konferencja Europejskiej karty energetycznej i w innych międzynarodowych organach zajmujących się energią i klimatem;

4.

jest zdania, że krytyczne znaczenie ma zapewnienie konsekwencji i spójności w stosunkach zewnętrznych UE w odniesieniu do kluczowych producentów energii oraz krajów tranzytu i krajów konsumujących energię, a także zapewnienie koordynacji i współpracy między państwami członkowskimi w kontekście negocjacji umów między państwami członkowskimi a dostawcami energii lub państwami trzecimi;

5.

wzywa zatem do większej przejrzystości i większego zaangażowania UE w negocjowanie umów między państwami członkowskimi a państwami trzecimi, ponieważ umowy te również mogą mieć wpływ na funkcjonowanie wewnętrznego rynku energii UE;

6.

podkreśla decyzję Rady UE z dnia 4 października 2012 r. ustanawiającą mechanizm wymiany informacji w odniesieniu do umów międzyrządowych w dziedzinie energetyki między państwami członkowskimi a państwami trzecimi; uważa, że ta decyzja przyczyni się do dalszej koordynacji strategii politycznych państw członkowskich oraz do wspólnych działań i solidarności; podkreśla, że wewnętrzne i zewnętrzne strategie polityczne UE i partnerów z Europy Wschodniej w dziedzinie energii muszą być przejrzyste, aby zapewnić klimat współpracy opartej na wzajemnym zaufaniu i wzajemności;

7.

dostrzega wartość systemu wczesnego ostrzegania stworzonego przez UE i Federację Rosyjską w celu zapewnienia wczesnej oceny potencjalnych zagrożeń i problemów związanych z dostawami energii z Rosji do UE oraz w celu zapewnienia szybkiej reakcji w razie sytuacji nadzwyczajnej; podkreśla jednak, że w przypadku sporów politycznych lub handlowych, a także ze względów technicznych, informacje o potencjalnych zakłóceniach w dostawach energii, które można przewidzieć, należy przekazywać, zanim te zakłócenia wystąpią; zaleca, aby UE i Federacja Rosyjska zaangażowały się w dialog ukierunkowany na rozszerzenie podobnych mechanizmów na partnerów z Europy Wschodniej i ustanowienie wspólnych ram wzajemnego wsparcia, solidarności i rozstrzygania sporów w razie kryzysów, które mogą zagrozić dostawom energii do jednego państwa członkowskiego lub kraju partnerskiego z Europy Wschodniej lub większej ich liczby;

8.

podkreśla, że tworzenie otwartego i zintegrowanego rynku energii między UE a partnerami z Europy Wschodniej jest korzystne gospodarczo i służy pogłębianiu ich powiązań politycznych, integracji gospodarczej i solidarności w ramach Partnerstwa Wschodniego; podkreśla w tym kontekście, że otwarcie granic między krajami sąsiadującymi w regionie Europy Wschodniej miałoby znaczący wpływ na gospodarkę i rynki energii regionu i w szczególności stworzyłoby nowe możliwości w dziedzinie transportu energii i handlu energią;

9.

uważa, że zewnętrzna polityka energetyczna UE powinna bazować na zasadach solidarności, przejrzystości, pomocniczości, trwałości i współpracy oraz wzajemności, na podejściu rynkowym uregulowanym przepisami i na koordynacji działań państw członkowskich UE i partnerów z Europy Wschodniej, a także promować wszystkie te aspekty; podkreśla potrzebę podejmowania wspólnych skoordynowanych działań w dziedzinie bezpieczeństwa energetycznego, potrzebę przejrzystości i tworzenia nowych korytarzy transportowych;

10.

podkreśla, że stworzenie wydajnych rynków energii poza tym, że będzie to przejaw przejścia na gospodarkę niskoemisyjną, będzie wymagało inwestycji na dużą skalę w infrastrukturę wytwarzania, przesyłu i dystrybucji energii zgodnie z celami w zakresie klimatu i energii, które mają zostać osiągnięte do 2050 r.; uważa, że publiczni i prywatni inwestorzy będą finansować ambitne długoterminowe przedsięwzięcia, jeżeli rynki energii będą mogły polegać na stabilnych, przejrzystych i zharmonizowanych przepisach gwarantujących uczciwą konkurencję i zwiększających uprawnienia konsumentów, dzięki czemu będą mogli oni odgrywać aktywną rolę w wyborze dostawców i metod dostarczania energii;

11.

zdecydowanie uważa, że harmonizacja przepisów dotyczących rynku energii w UE i w krajach partnerskich z Europy Wschodniej jest konieczna, aby zwiększyć konkurencyjność i innowacyjność, ograniczyć ryzyko nadużywania dominującej pozycji na rynkach dostaw i dystrybucji energii, ułatwić handel transgraniczny i opracować kompatybilne procedury ułatwiające przedsiębiorstwom z sektora energetycznego funkcjonowanie na szczeblu transgranicznym;

12.

jest zdania, że liberalizacja krajowych rynków energii w krajach partnerskich z Europy Wschodniej powiedzie się tylko wtedy, gdy będzie przeprowadzana stopniowo, oraz że podstawowym priorytetem powinno być zapewnienie należytego i przejrzystego zarządzania przez publiczne podmioty z sektora energetycznego;

13.

podkreśla, że na dobrze funkcjonującym rynku konkurencyjnym obowiązują ceny energii, które odzwierciedlają koszty jej wytworzenia, przesyłu i dystrybucji; zauważa środowiskowy i społeczny wymiar polityki energetycznej; zaleca zapewnienie konsumentom ochrony i przystępnych cen energii konsumentom z grup znajdujących się w szczególnie trudnej sytuacji;

14.

zdecydowanie popiera cel UE dotyczący osiągnięcia do 2020 r. 20-procentowego udziału odnawialnych źródeł energii w zużyciu energii w UE; podkreśla w tym zakresie, że otwarcie rynków energii i przyśpieszanie ich integracji powinno znacząco ułatwić nowym podmiotom wytwarzającym energię ze źródeł odnawialnych udział w tym rynku;

15.

uważa, że odnawialne źródła energii będą coraz bardziej konkurencyjne pod względem gospodarczym; uważa, że stabilne lub co najmniej przewidywalne ramy regulacyjne, a także konkurencja sprzyjają inwestowaniu w sektory energii odnawialnej; wzywa UE i partnerów z Europy Wschodniej do dalszej wymiany doświadczeń i pogłębiania ich dialogu politycznego na temat środków promowania odnawialnych źródeł energii, podstawy wspólnych i spójnych podejść bez nadmiernego obciążania budżetów krajowych; zaleca, aby państwa członkowskie UE oraz partnerzy z Europy Wschodniej ułatwili wprowadzenie preferencyjnego traktowania handlu energią wytworzoną ze źródeł odnawialnych, tj. zgodnie z mechanizmami i warunkami zawartymi w dyrektywie 2009/28/WE;

16.

podkreśla olbrzymi potencjał wdrażania dorobku prawnego UE w dziedzinie efektywności energetycznej w odniesieniu do wzrostu gospodarczego i oddziaływania na środowisko; w związku z tym podkreśla znaczenie ram regulacyjnych w zakresie energii jako czynnika stymulującego przemianę rynku w kierunku bardziej energooszczędnych produktów i usług, środków transportu i budynków, a także w zakresie wprowadzenia zmian w postępowaniu obywateli i przedsiębiorstw w odniesieniu do zużycia energii; zaleca, aby państwa członkowskie UE i partnerzy z Europy Wschodniej opracowali strategie w zakresie efektywności energetycznej o realistycznych celach dotyczących oszczędzania energii oraz aby wdrażali ramy regulacyjne w zakresie efektywności energetycznej;

17.

zaleca, aby pomoc państwa udzielana sektorom energetycznym koncentrowała się na przedsięwzięciach dotyczących bezpieczeństwa energetycznego, budowy strategicznej infrastruktury energetycznej, na wynajdywaniu nowych technologii zrównoważonych i odnawialnych źródeł energii i ulepszaniu istniejących oraz na zwiększaniu efektywności energetycznej; uważa, że obowiązek świadczenia usługi publicznej związany z bezpieczeństwem dostaw energii musi stać się przejrzysty dla zainteresowanych podmiotów z sektora energetycznego i operatorów;

18.

podkreśla, że UE i zainteresowani partnerzy z Europy Wschodniej muszą zadbać o to, aby ich współpraca w sektorze energetycznym w ramach zawieranych w przyszłości układów o stowarzyszeniu była zgodna z przepisami UE dotyczącymi wewnętrznego rynku w celu zapewnienia operatorom z sektora energetycznego bezpiecznego i stabilnego otoczenia prawnego na przyszłość;

19.

dostrzega wartość Traktatu o Wspólnocie Energetycznej, który stanowi podstawę umożliwiającą tworzenie w długim okresie w pełni zintegrowanego regionalnego rynku energii między UE a jej południowo-wschodnimi i wschodnimi sąsiadami; podkreśla coraz większe zainteresowanie Wspólnotą Energetyczną w regionie Europy Wschodniej, o czym świadczy przystąpienie do niej Mołdawii i Ukrainy odpowiednio w 2010 i 2011 r., a także uczestnictwo Armenii i Gruzji w charakterze obserwatorów; uważa, że współpraca UE z Armenią i Gruzją, a także Azerbejdżanem i Białorusią, musi być rozwijana zgodnie z celami Traktatu o Wspólnocie Energetycznej i mając na uwadze wspólne interesy i specyfikę poszczególnych krajów;

20.

zaleca przedłużenie Wspólnoty Energetycznej na okres po 2016 r. i wzmocnienie jej ram współpracy poprzez stworzenie planu działania umożliwiającego modernizację sektorów energetycznych w krajach będących członkami Wspólnoty Energetycznej i dalsze postępy w harmonizacji przepisów dotyczących rynku energii, a także dostosowanie sposobu podejmowania decyzji i struktury organizacyjnej Wspólnoty Energetycznej do przyszłych wyzwań;

21.

podkreśla, że kraje będące członkami Wspólnoty zobowiązały się do wdrażania przepisów z dorobku prawnego UE dotyczących rynku energii elektrycznej, energii odnawialnej, bezpieczeństwa dostaw, efektywności energetycznej oraz trzeciego pakietu energetycznego UE; uważa, że strony traktatu powinny dążyć do zbliżenia swoich ram regulacyjnych do standardów i przepisów UE i zadbać o to, aby nowe umowy dwustronne ze stronami trzecimi były zgodne z ich zobowiązaniami na mocy traktatu;

22.

dostrzega znaczenie wsparcia prawnego i technicznego, które UE zapewnia partnerom z Europy Wschodniej w ramach pomocy we wdrażaniu reform ukierunkowanych na zbliżenie się do standardów i wymogów UE; wzywa UE do utrzymania bieżącego poziomu zasobów finansowych przeznaczonych na tego typu wsparcie w ramach przyszłego Europejskiego Instrumentu Sąsiedztwa na lata 2014–2020;

23.

podkreśla konieczność dalszego pogłębiania wymiany doświadczeń i tworzenia sieci kontaktów w środowiskach ekspertów w odniesieniu do polityk regulacyjnych i praktyk stosowanych w relacjach między UE a partnerami z Europy Wschodniej; w tym kontekście z zadowoleniem przyjmuje stworzenie dnia 23 listopada 2012 r. sieci konkurencji Wspólnoty Energetycznej, której celem jest funkcjonowanie jako platforma promowania współpracy i wymiany doświadczeń w odniesieniu do polityki konkurencji, prawodawstwa i egzekwowania dorobku prawnego UE w dziedzinie konkurencji we Wspólnocie Energetycznej; z zadowoleniem przyjmuje inicjatywę organizowania corocznych seminariów eksperckich pod patronatem Komisji Bezpieczeństwa Energetycznego Zgromadzenia Parlamentarnego Euronest;

24.

zauważa osiągnięcia i postępy we wdrażaniu inicjatywy przewodniej Partnerstwa Wschodniego dotyczącej energii, której podstawowym celem jest między innymi promowanie konwergencji rynku energii elektrycznej; jest świadom zróżnicowanego stopnia rozwoju rynków energii elektrycznej w krajach partnerskich z Europy Wschodniej i zaleca podejmowanie dalszych starań w celu promowania liberalizacji rynku energii elektrycznej;

25.

podkreśla znaczenie zwiększania roli niezależności krajowych organów regulacji energetyki; wzywa krajowe organy regulacji energetyki z państw członkowskich i krajów partnerskich z Europy Wschodniej do zacieśnienia ich współpracy poprzez opracowanie wspólnych programów szkoleń i regularnych wymian w ramach Agencji ds. Współpracy Organów Regulacji Energetyki i Regionalnego Stowarzyszenia Regulatorów Energetyki;

26.

pochwala działania Porozumienia Burmistrzów, które łączy 48 miast-sygnatariuszy z krajów partnerskich z Europy Wschodniej zobowiązujących się do wdrażania strategii politycznych dotyczących zrównoważonej energii w celu osiągnięcia lub przekroczenia unijnego celu ograniczenia emisji dwutlenku węgla o 20 % do 2020 r. poprzez zwiększoną efektywność energetyczną i rozwój energii odnawialnej; podkreśla kluczową rolę lokalnych władz jako organów wytwarzających energię i organów regulacji energetyki w przyśpieszaniu zmian rynkowych w dziedzinie gospodarki przestrzennej i mobilności, efektywności energetycznej budynków i promowania zdecentralizowanych i odnawialnych źródeł energii; zaleca zintensyfikowanie działań i wsparcia UE na rzecz Porozumienia Burmistrzów jako platformy wymiany i narzędzia wielopoziomowego sprawowania rządów w ramach Partnerstwa Wschodniego;

27.

uważa, że rozwój metod eksploatacji niekonwencjonalnych złóż energii z węglowodorów, w szczególności gazu łupkowego, na szczeblu światowym może mieć znaczący wpływ na rynki energii w UE i krajach partnerskich z Europy Wschodniej; zaleca, aby UE i partnerzy z Europy Wschodniej zaangażowali się w wymianę wiedzy i doświadczeń w ramach platformy tematycznej Partnerstwa Wschodniego „bezpieczeństwo energetyczne” w odniesieniu do strategii politycznych i regulacji mających zastosowanie do niekonwencjonalnych metod wydobycia gazu w Europie i wymieniali najlepsze praktyki w celu zapewnienia ochrony zdrowia ludzkiego, klimatu i środowiska;

28.

podkreśla konieczność zapewnienia tego, aby państwa członkowskie UE i partnerzy z Europy Wschodniej stosowali najwyższe standardy w odniesieniu do ochrony środowiska i bezpieczeństwa podczas budowania infrastruktury energetycznej i zarządzania nią; wzywa w tym kontekście UE i partnerów z Europy Wschodniej do dalszego pogłębiania ich współpracy w zakresie ulepszania ram regulacyjnych dotyczących bezpieczeństwa jądrowego;

29.

zaleca, aby UE i partnerzy z Europy Wschodniej zadbali o synergie między ich działaniami w ramach Partnerstwa Wschodniego, Wspólnoty Energetycznej, synergii czarnomorskiej, inicjatywy Baku i programu międzynarodowej współpracy w dziedzinie energii INOGATE;

30.

podkreśla potencjalne wzajemne korzyści dla UE i partnerów z Europy Wschodniej ze stworzenia południowego korytarza gazowego i pozytywny wpływ polityki dywersyfikacji, dzięki której ceny za energię w UE i krajach partnerskich z Europy Wschodniej są bardziej konkurencyjne i UE i kraje te są w mniejszym stopniu zależne od importu energii od dostawców z dominującą pozycją na rynku;

31.

podkreśla, że przepustowość połączeń wzajemnych między państwami członkowskimi UE a partnerami z Europy Wschodniej jest niewystarczająca i pozostaje istotną barierą w rozwijaniu konkurencyjnego zintegrowanego rynku w sektorze energii elektrycznej, ropy naftowej i gazu;

32.

zauważa, że znaczna zależność od importu od dostawców z dominującą pozycją na rynku może być wykorzystywana jako instrument wywierania nacisku na politykę zagraniczną; podkreśla w tym zakresie, że dywersyfikacja dostawców i dróg dostaw jest bardzo potrzebna, aby umocnić geopolityczną niezależność i zadbać o rzeczywistą konkurencję między źródłami gazu i ropy naftowej w UE i krajach partnerskich z Europy Wschodniej;

33.

uważa, że główną odpowiedzialność za zapewnianie finansowania przyszłych sieci i infrastruktury ponoszą rynki i prywatni inwestorzy, podczas gdy inwestycje publiczne powinny służyć wykorzystywaniu efektu dźwigni w finansowaniu prywatnym;

34.

uznaje konieczność zapewnienia stałych dostaw energii w bezpieczny i niezawodny sposób za bieżące wyzwanie; podkreśla, że niezawodne usługi energetyczne są częścią koniunktury na świecie i dają szansę na poprawę standardów życia, zwiększenie produkcyjności w przemyśle i konkurencyjności na światowym rynku oraz przyśpieszenie wzrostu gospodarczego i tworzenia miejsc pracy;

35.

z zadowoleniem przyjmuje wniosek Komisji dotyczący rozporządzenia ustanawiającego instrument „Łącząc Europę” jako nowy zintegrowany instrument inwestowania w priorytetowe przedsięwzięcia UE w zakresie infrastruktury transportowej, energetycznej i telekomunikacyjnej; podkreśla konieczność pełnego uwzględnienia wymiaru europejskiego sąsiedztwa przy planowaniu priorytetów UE w zakresie infrastruktury energetycznej;

36.

wzywa UE i partnerów z Europy Wschodniej do zintensyfikowania dialogu politycznego w celu określenia wspólnych priorytetów w dziedzinie dywersyfikacji źródeł dostaw energii i dróg dostaw; zaleca, by planowanie infrastruktury energetycznej przez UE i partnerów z Europy Wschodniej obejmowało rozbudowywanie korytarzy transportowych, w szczególności południowego korytarza gazowego, w tym przedsięwzięć dotyczących transportu energii przez Morze Kaspijskie oraz ulepszenia lub rozbudowy istniejących korytarzy transportowych;

37.

podkreśla, że rozbudowa transkaspijskiego korytarza naftowego i gazowego oraz południowego korytarza gazowego wraz z dalszą rozbudową rurociągu Baku-Tbilisi-Ceyhan i rurociągu Baku-Supsa powinny połączyć kraje Azji Środkowej z Europą zarówno w sensie gospodarczym, jak i politycznym, jak również powinny dać krajom z Europy Wschodniej szansę zdobycia wiarygodnych partnerów transportowych;

38.

podkreśla rolę regionu Morza Czarnego w odniesieniu do dywersyfikacji źródeł i dróg dostaw gazu do UE, a także potencjału w zakresie energii odnawialnej ze względu na jego geostrategiczne położenie; zauważa szczególne znaczenie rozbudowy południowego korytarza gazowego, co podkreślono w komunikacie Komisji zatytułowanym „Priorytety w odniesieniu do infrastruktury energetycznej na 2020 r. i w dalszej perspektywie – plan działania na rzecz zintegrowanej europejskiej sieci energetycznej”; zaleca, aby UE i partnerzy z Europy Wschodniej stymulowali rozwój przedsięwzięć dotyczących transportu energii i infrastruktury tranzytowej;

39.

zaleca, aby UE i partnerzy z Europy Wschodniej promowali przedsięwzięcia, których celem jest modernizacja infrastruktury transportu gazu w celu umożliwienia przesyłu w kierunku przeciwnym do głównego;

40.

podkreśla, że nowa infrastruktura efektywnego przesyłu energii elektrycznej dzięki wykorzystaniu nowych technologii, w szczególności inteligentnych sieci i liczników, jest kluczowym czynnikiem w rozwoju zintegrowanej sieci elektrycznej i zwiększaniu efektywności energetycznej;

41.

podkreśla konieczność pogłębienia współpracy badawczej między UE a krajami partnerskimi z Europy Wschodniej w dziedzinie wytwarzania, przesyłu i magazynowania energii;

42.

wzywa Komisję, Agencję ds. Współpracy Organów Regulacji Energetyki (ACER), europejską sieć operatorów systemów przesyłowych energii elektrycznej (ENTSO-E) oraz europejską sieć operatorów systemów przesyłowych gazu (ENTSO gazu) do zacieśnienia współpracy i uwzględnienia w niej swoich odpowiedników z krajów partnerskich z Europy Wschodniej w ramach opracowywania kodeksów sieci i zasad interoperacyjności infrastruktury przesyłu energii elektrycznej i gazu;

43.

podkreśla krytyczną rolę ENTSO-E w przyczynianiu się do funkcjonowania wewnętrznego rynku UE i transgranicznego handlu poprzez poprawę zarządzania europejską siecią przesyłu energii elektrycznej; popiera starania Mołdawii i Ukrainy na rzecz zwiększenia zdolności przesyłowych energii elektrycznej, co ma na celu połączenie ich sieci elektroenergetycznej z siecią europejską i dołączenie do ENTSO-E;

44.

zauważa, że rozwój odnawialnych źródeł energii stanowi wyzwanie dla istniejącej infrastruktury sieciowej, ponieważ niektóre źródła odnawialne dostarczają energię w sposób zmienny z licznych lokalnych miejsc jej wytwarzania; wzywa państwa członkowskie UE oraz partnerów z Europy Wschodniej do sprzyjania dobrze zaplanowanym inwestycjom w adekwatną infrastrukturę energii odnawialnej w celu ułatwienia jej zintegrowania z rynkami i stymulowania działalności badawczej związanej z tworzeniem nowych innowacyjnych zdolności przesyłu i magazynowania energii elektrycznej;

45.

zobowiązuje swoich współprzewodniczących do przekazania niniejszej rezolucji przewodniczącemu Parlamentu Europejskiego, Radzie, Komisji, wiceprzewodniczącej Komisji / wysokiej przedstawiciel Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa, Europejskiej Służbie Działań Zewnętrznych oraz rządom i parlamentom państw członkowskich i krajów partnerskich z Europy Wschodniej.

19.11.2013   

PL

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

C 338/24

—

uwzględniając wspólną deklarację przyjętą podczas szczytu Partnerstwa Wschodniego w Pradze w dniu 7 maja 2009 r.,

—

uwzględniając wspólną deklarację przyjętą podczas szczytu Partnerstwa Wschodniego w Warszawie w dniach 29–30 września 2011 r.,

—

uwzględniając akt ustanawiający Zgromadzenia Parlamentarnego Euronest z dnia 3 maja 2011 r.,

—

uwzględniając art. 8 i 49 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE),

—

uwzględniając traktat lizboński zmieniający Traktat o Unii Europejskiej i Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską, podpisany w Lizbonie,

—

uwzględniając komunikat Komisji do Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 3 grudnia 2008 r. zatytułowany „Partnerstwo Wschodnie” (COM(2008)0823),

—

uwzględniając wspólny komunikat Wysokiego Przedstawiciela Unii do Spraw Zagranicznych i Polityki Bezpieczeństwa oraz Komisji z dnia 25 maja 2011 r. pt. „Nowa koncepcja działań w obliczu zmian zachodzących w sąsiedztwie”,

—

uwzględniając komunikaty Komisji: z dnia 5 grudnia 2007 r. zatytułowany „Silna europejska polityka sąsiedztwa”, z dnia 4 grudnia 2006 r. w sprawie wzmocnienia europejskiej polityki sąsiedztwa, z dnia 12 maja 2004 r. zatytułowany „Europejska polityka sąsiedztwa – dokument strategiczny” i z dnia 1 marca 2003 r. zatytułowany „Rozszerzona Europa – Sąsiedztwo: nowe ramy stosunków z naszymi wschodnimi i południowymi sąsiadami”,

—

uwzględniając wspólny komunikat Wysokiego Przedstawiciela Unii do Spraw Zagranicznych i Polityki Bezpieczeństwa oraz Komisji z dnia 15 maja 2012 r. pt. „Partnerstwo Wschodnie: plan działania w okresie poprzedzającym szczyt jesienią 2013 r.”,

—

uwzględniając wspólny komunikat Wysokiego Przedstawiciela Unii do Spraw Zagranicznych i Polityki Bezpieczeństwa oraz Komisji z dnia 15 maja 2012 r. w sprawie realizacji nowej europejskiej polityki sąsiedztwa (JOIN(2012)0014), a także towarzyszący mu wspólny dokument roboczy pt. „Wdrażanie europejskiej polityki sąsiedztwa w 2011 r. Sprawozdanie regionalne: Partnerstwo Wschodnie” i sprawozdania na temat postępów osiągniętych w 2011 r. w poszczególnych krajach dotyczące Armenii, Azerbejdżanu, Gruzji, Ukrainy i Mołdawii,

—

uwzględniając wspólny komunikat Wysokiego Przedstawiciela Unii do Spraw Zagranicznych i Polityki Bezpieczeństwa oraz Komisji Europejskiej z dnia 20 marca 2013 r. pt. „Europejska polityka sąsiedztwa: działania na rzecz wzmocnienia partnerstwa”,

—

uwzględniając trwające dwustronne negocjacje w sprawie układów o stowarzyszeniu między UE a Armenią, Azerbejdżanem, Gruzją i Mołdawią, a także umowę o partnerstwie i współpracy podpisaną między UE a Białorusią w 1995 r., która nie została jednak ratyfikowana,

—

uwzględniając poprzednie rezolucje Parlamentu Europejskiego dotyczące wschodniego wymiaru europejskiej polityki sąsiedztwa oraz Armenii, Azerbejdżanu, Białorusi, Gruzji, Mołdawii i Ukrainy,

—

uwzględniając rezolucję Parlamentu Europejskiego z dnia 7 kwietnia 2011 r. w sprawie przeglądu europejskiej polityki sąsiedztwa – wymiaru wschodniego (2),

—

uwzględniając rezolucję Parlamentu Europejskiego z dnia 14 grudnia 2011 r. w sprawie przeglądu europejskiej polityki sąsiedztwa (3),

—

uwzględniając rezolucję Parlamentu Europejskiego z dnia 3 lipca 2012 r. w sprawie handlowych aspektów Partnerstwa Wschodniego (4),

—

uwzględniając rezolucję Zgromadzenia Parlamentarnego Euronest z dnia 3 kwietnia 2012 r. w sprawie wzmocnienia społeczeństwa obywatelskiego w państwach Partnerstwa Wschodniego, w tym współpracy pomiędzy rządem a społeczeństwem obywatelskim oraz reform wzmacniających pozycję społeczeństwa obywatelskiego,

—

uwzględniając deklarację milenijną Organizacji Narodów Zjednoczonych z września 2000 r. oraz rezolucję Zgromadzenia Generalnego ONZ z dnia 19 października 2010 r. pt. „Dotrzymanie obietnicy: zjednoczeni z myślą o osiągnięciu milenijnych celów rozwoju”,

—

uwzględniając obchody „Europejskiego Roku Walki z Ubóstwem i Wykluczeniem Społecznym”, które odbywały się w Unii Europejskiej w 2010 r.,

—

uwzględniając swój regulamin,

A.

mając na uwadze, że termin „ubóstwo” odnosi się do stanu braku dochodów i dostatecznych zasobów materialnych do godnego życia i obejmuje brak odpowiedniego dostępu do podstawowych usług objawiający się wykluczeniem w obszarach takich jak opieka zdrowotna, budownictwo mieszkaniowe, kształcenie i rynek pracy; mając na uwadze, że pojęcie wykluczenia społecznego ma szersze znaczenie i często jest bezpośrednio powiązane z ubóstwem;

B.

mając na uwadze, że Partnerstwo Wschodnie, jako szczególny wymiar europejskiej polityki sąsiedztwa, zostało ustanowione w celu wspierania krajów partnerskich z Europy Wschodniej w wysiłkach na drodze do przeprowadzenia zrównoważonych reform mających na celu polityczne przyspieszenie stowarzyszenia i dalszą integrację gospodarczą z UE;

C.

mając na uwadze, że podczas drugiego szczytu Partnerstwa Wschodniego, który odbył się w Warszawie w dniach 29–30 września 2011 r., szefowie państw i rządów oraz przedstawiciele Armenii, Azerbejdżanu, Gruzji, Mołdawii i Ukrainy, a także przedstawiciele Unii Europejskiej ponowili swoje zobowiązania do osiągnięcia celów Partnerstwa Wschodniego i kontynuacji jego wdrażania;

D.

mając na uwadze, że podpisanie układów o stowarzyszeniu z Unią Europejską, a zwłaszcza pogłębionych i kompleksowych umów o wolnym handlu, stworzyłoby nowe szanse dla przedsiębiorców, handlu międzynarodowego i rozwoju rynku;

E.

mając na uwadze, że dostosowanie finansów publicznych w krajach byłego Związku Radzieckiego, w tym w państwach Partnerstwa Wschodniego, do zasad gospodarki rynkowej doprowadziło do dramatycznego spadku wydatków na zdrowie, kształcenie i inne programy społeczne, skutkując gwałtownym wzrostem ubóstwa;

F.

mając na uwadze, że zgodnie ze sprawozdaniami Komisji za 2011 r. z postępów w Armenii, Azerbejdżanie, Gruzji, Mołdawii i Ukrainie w wielu z tych krajów ponad 30 % ludności żyje poniżej krajowej granicy ubóstwa;

G.

mając na uwadze, że w państwach Partnerstwa Wschodniego wzrosło ubóstwo i wykluczenie społeczne na skutek globalnego kryzysu finansowego i gospodarczego, w największym stopniu dotykając najsłabszych grup, tj. osób starszych i niepełnosprawnych;

H.

mając na uwadze, że niedożywienie pozostaje w znacznym stopniu zbyt słabo rozpoznawane i wykrywane oraz podejmowane są niewystarczające działania, aby mu przeciwdziałać, a także że jest ono bezpośrednio powiązane z poziomem ubóstwa i wykluczenia społecznego w państwach Partnerstwa Wschodniego;

I.

mając na uwadze, że niedożywienie ma długotrwałe negatywne skutki oraz upośledza zdrowy rozwój i długotrwałą produktywność ludzi, a zwłaszcza dzieci, u których prowadzi do trudności z uczeniem się i pamięcią, niższego poziomu inteligencji oraz gorszych osiągnięć szkolnych, a także problemów z zachowaniem w dzieciństwie i wieku nastoletnim;

J.

mając na uwadze, że skrajne ubóstwo może prowadzić w niedemokratycznych państwach do poważnej degradacji godności ludzkiej, marginalizacji, dyskryminacji i naruszania praw człowieka;

K.

mając na uwadze, że ubóstwo dzieci może prowadzić jednocześnie do marginalizacji i wykluczenia oraz ma negatywne skutki, jeżeli chodzi o późniejsze wejście na rynek pracy i życie społeczne;

L.

mając na uwadze, że społeczeństwa państw Partnerstwa Wschodniego starzeją się, a przejście na emeryturę pokolenia „wyżu demograficznego” stanowi poważne wyzwanie dla skuteczności reform, a także dla stabilności gospodarczej i wzrostu gospodarczego;

M.

mając na uwadze, że chociaż każde państwo Partnerstwa Wschodniego ma odmienne podejście do walki z ubóstwem i wykluczeniem społecznym, należy kontynuować w nich reformy, aby utrzymać konkurencyjność, tworzyć miejsca pracy i walczyć z ubóstwem;

N.

mając na uwadze, że Partnerstwo Wschodnie powinno opierać się na dalszej integracji gospodarczej między UE a jej partnerami, a także na wspieraniu liberalizacji handlu i inwestycji w państwach Partnerstwa Wschodniego, dążąc do ustanowienia sieci pogłębionych i kompleksowych stref wolnego handlu;

O.

mając na uwadze, że współpraca w ramach Partnerstwa Wschodniego jest ukierunkowana na pozytywne skutki, służąc jako platforma do wymiany opinii, wypracowywania wspólnych stanowisk w sprawach dotyczących globalnych wyzwań naszych czasów, w tym gospodarki, handlu, walki z ubóstwem i wykluczeniem społecznym, oraz zacieśniania stosunków między krajami regionu a UE, a także wzajemnych stosunków między państwami Partnerstwa Wschodniego;

P.

mając na uwadze, że promowanie handlu oraz dostęp do rynku pracy, opieki lekarskiej i podstawowych usług socjalnych to niezbędny aspekt ograniczania ubóstwa;

Q.

mając na uwadze, że usługi socjalne, w szczególności dostęp do usług opieki nad dziećmi, osobami starszymi i innymi osobami niesamodzielnymi, mają zasadnicze znaczenie dla równego udziału kobiet i mężczyzn w rynku pracy, kształceniu i szkoleniu,

R.

mając na uwadze, że bardziej pokojowe, bezpieczne, stabilne i niedotknięte konfliktami regiony będą sprzyjać zrównoważonemu rozwojowi gospodarczemu i społecznemu zainteresowanych krajów, pozwolą wyeliminować przeszkody we współpracy regionalnej oraz stworzą szanse na walkę z ubóstwem i wykluczeniem społecznym w państwach Partnerstwa Wschodniego;

S.

mając na uwadze, że nowa europejska polityka sąsiedztwa ma na celu wspieranie rozwoju gospodarczego sprzyjającego włączeniu społecznemu, tak aby kraje sąsiadujące z UE mogły handlować, inwestować i powiększać gospodarkę w zrównoważony sposób, ograniczając jednocześnie ubóstwo oraz społeczne i regionalne nierówności, tworząc miejsca pracy dla ludności oraz zapewniając wyższy standard życia;

1.

zachęca wszystkie państwa Partnerstwa Wschodniego, aby rozważyły wyznaczenie wyraźnych i ambitnych celów w obszarze walki z ubóstwem;

2.

wzywa wszystkie państwa Partnerstwa Wschodniego, aby przeznaczyły niezbędne środki z budżetu lub alternatywnych źródeł na walkę z ubóstwem i wykluczeniem społecznym, a jednocześnie ułatwiły odpowiednim zainteresowanym stronom dostęp do tych środków; wzywa państwa członkowskie UE do udostępnienia niezbędnych środków w następnych wieloletnich ramach finansowych na lata 2014–2020 na finansowanie działań zewnętrznych UE, a zwłaszcza programów Partnerstwa Wschodniego;

3.

zachęca wszystkie państwa Partnerstwa Wschodniego do pełnego korzystania z instrumentów finansowych w celu wspierania spójności społecznej i terytorialnej, ze szczególnym uwzględnieniem walki z ubóstwem na obszarach miejskich i wiejskich;

4.

podkreśla potrzebę promowania równouprawnienia płci i gospodarczej niezależności kobiet, ze szczególnym ukierunkowaniem na problem większego ryzyka dotknięcia ubóstwem starszych kobiet, mając na uwadze, że zróżnicowanie wynagrodzenia ze względu na płeć, a co za tym idzie – zróżnicowanie emerytur ze względu na płeć, nadal jest jedną z głównych przyczyn, dla których kobiety żyją poniżej granicy ubóstwa na późniejszym etapie życia, podobnie jak osoby samotnie wychowujące dzieci, kobiety niepełnosprawne i kobiety wywodzące się z mniejszości etnicznych;

5.

zaznacza, że przyszła konkurencyjność gospodarcza i przyszły dobrobyt państw Partnerstwa Wschodniego zależą przede wszystkim od ich zdolności do pełnego wykorzystania zasobów pracy, które obejmują większy udział kobiet na rynku pracy;

6.

podkreśla znaczenie zwalczania ubóstwa wśród osób niepełnosprawnych poprzez zapewnienie im równego dostępu do rynku pracy, usuwanie przeszkód w pełnym korzystaniu z ich praw, opracowywanie usług odpowiadających ich potrzebom i zapewnianie im równego dostępu do nowoczesnej opieki lekarskiej;

7.

wzywa państwa Partnerstwa Wschodniego do podjęcia zobowiązania do pełnego wyeliminowania niedożywienia, które ma poważne konsekwencje dla zdrowia oraz zwiększa obciążenia i koszty leczenia osób indywidualnych i społeczeństwa;

8.

wzywa Unię Europejską do zachęcania państw Partnerstwa Wschodniego do zajęcia się niedożywieniem dzieci i aktywnego zmniejszania poziomów niedowagi i zahamowania rozwoju u dzieci poniżej piątego roku życia poprzez tworzenie partnerstw publiczno-prywatnych w połączeniu ze społeczną odpowiedzialnością przedsiębiorstw; zaznacza, że takie podejście, które znalazło poparcie w komunikacie Komisji z dnia 12 marca 2013 r. pt. „Zwiększenie roli żywienia matek i dzieci w pomocy zewnętrznej: ramy polityki UE”, nie tylko zapewnia bezpośrednie korzyści społeczne i gospodarcze, lecz również ma długoterminowy wpływ na koszty opieki zdrowotnej;

9.

podkreśla to, że handel jest jednym z najskuteczniejszych sposobów wspierania wzrostu gospodarczego, a także jest kluczowym aspektem zrównoważonego rozwoju i poprawy warunków gospodarczych i społecznych w państwach Partnerstwa Wschodniego;

10.

dostrzega znaczenie rozwoju gospodarczego, ułatwień w handlu i integracji państw Partnerstwa Wschodniego ze światową gospodarką w obszarze walki z ubóstwem i wykluczeniem społecznym; zwraca uwagę, że kraje uczestniczące w wolnym handlu odnotowały wysoki wzrost gospodarczy i poprawę wskaźników ubóstwa;

11.

zachęca do integracji regionalnej między państwami Partnerstwa Wschodniego poprzez rozwój rynków regionalnych w ramach negocjacji i wdrażania porozumień regionalnych, a także umów dwustronnych z Unią Europejską;

12.

podkreśla znaczenie negocjacji w sprawie układów o stowarzyszeniu, w tym pogłębionych i kompleksowych umów o wolnym handlu, jako podstawowego narzędzia stymulującego liberalizację handlu i eliminację przeszkód w handlu w państwach Partnerstwa Wschodniego, a co za tym idzie – podstawowego narzędzia skutecznej i trwałej walki z ubóstwem;

13.

wzywa państwa Partnerstwa Wschodniego do włączenia handlu do strategii rozwoju, mając na uwadze, że jest to silny czynnik gospodarczy, który sprzyja ograniczaniu ubóstwa poprzez wspieranie współpracy i integracji regionalnej oraz skuteczne zarządzanie gospodarką, a także poprzez rozwój kapitału ludzkiego, promowanie podstawowych standardów pracy i lepszego dostępu do rynku (zwłaszcza dla osób na obszarach wiejskich);

14.

zwraca uwagę, że zniesienie przeszkód w handlu w połączeniu z reformami krajowymi w znacznym stopniu przyczyniłyby się do zrównoważonego rozwoju gospodarczego oraz walki z ubóstwem i wykluczeniem społecznym; podkreśla, że siłę integracji regionalnej napędzają współpraca wykraczająca poza granice i pogłębiona integracja z gospodarką światową;

15.

pochwala zobowiązanie większości państw Partnerstwa Wschodniego do zawarcia umów ze Światową Organizacją Handlu (WTO), które stanowić będą oparcie dla wiarygodnej krajowej polityki handlowej i zachętę do poprawy otoczenia regulacyjnego i instytucjonalnego w obszarze handlu;

16.

wzywa Unię Europejską i Europejską Służbę Działań Zewnętrznych (ESDZ) do wspierania państw Partnerstwa Wschodniego w wysiłkach reformatorskich i działaniach zmierzających do zwiększenia zdolności handlowej w ramach dodatkowej pomocy technicznej i finansowej, a także wzywa Komisję do rozważenia, jak cele te można osiągnąć;

17.

podkreśla, że charakter reform polityki handlowej powinien odzwierciedlać szczególne warunki każdego państwa Partnerstwa Wschodniego i powinien wynikać z krajowej debaty z udziałem rządu, sektora prywatnego oraz przedstawicieli pracowników i społeczeństwa obywatelskiego, przy czym reformy te powinny towarzyszyć reformom makroekonomicznym i instytucjonalnym sprzyjającym wzrostowi i propagującym rozwój kapitału ludzkiego;

18.

wspiera rozwój podejścia międzysektorowego, które otwiera możliwości działania w wielu powiązanych obszarach polityki, takich jak zatrudnienie, kształcenie, zdrowie, młodzież, budownictwo mieszkaniowe i ochrona socjalna;

19.

zwraca uwagę, że walka z ubóstwem i wykluczeniem społecznym musi opierać się na wzroście i zatrudnieniu, a także na nowoczesnej i skutecznej polityce ochrony socjalnej; zwraca uwagę, że w przeprowadzanych przez Eurofound badaniach jakości życia (5) potwierdzono, iż jednym z najistotniejszych sposobów poprawy jakości życia ludności – przy jednoczesnym zapewnieniu pełnego włączenia społecznego i zagwarantowaniu spójności społecznej i terytorialnej – jest świadczenie i rozwój usług socjalnych;

20.

uważa, że usługi socjalne obejmują ustawowe i uzupełniające systemy zabezpieczenia społecznego i powszechnie dostępne usługi świadczone bezpośrednio na rzecz zainteresowanych osób, mając na celu podniesienie jakości życia każdego; mają one znaczenie dla prewencji, spójności społecznej i włączenia społecznego oraz przekładają się na wdrażanie praw podstawowych;

21.

wzywa państwa Partnerstwa Wschodniego do promowania dostępu do osiągalnych, przystępnych, wysokiej jakości usług socjalnych oraz do zagwarantowania niedyskryminującego dostępu do tych usług bez względu na płeć, dochód, rasę lub pochodzenie etniczne, wyznanie lub poglądy, niepełnosprawność, wiek, orientację seksualną lub warunki zatrudnienia;

22.

uważa bezrobocie za jedną z głównych przyczyn ubóstwa wśród ludności w wieku produkcyjnym z państw Partnerstwa Wschodniego i dlatego podkreśla, że polityka w każdym z odpowiednich obszarów powinna być przede wszystkim ukierunkowana na trwałe tworzenie miejsc pracy; podkreśla potrzebę zapewnienia ludziom odpowiedniego kształcenia oraz odpowiednich szkoleń i kompetencji, aby mogli zdobyć konkurencyjne miejsca pracy;

23.

zaznacza, że promowanie zatrudnienia rodziców jest kluczowym czynnikiem przeciwdziałania ubóstwu dzieci, ponieważ ubóstwo często jest „dziedziczone”; zachęca do przyjęcia środków służących zapewnieniu rodzicom lepszego dostępu do szkoleń i specjalnych kwalifikacji, wspieraniu rodziców w wejściu na rynek pracy lub powrocie na rynek pracy po przerwaniu kariery, a także udostępnieniu im elastycznego czasu pracy i urlopu;

24.

wzywa rządy do wspierania dochodów gospodarstw domowych z dziećmi poprzez ulgi podatkowe, dodatki na dzieci, świadczenia pieniężne, kształcenie, opiekę nad dziećmi oraz dodatki mieszkaniowe dla rodzin ze specjalnymi potrzebami (rodziny wielodzietne, dzieci niepełnosprawne, osoby samotnie wychowujące dzieci, rodziny zastępcze); wzywa UE do promowania standardów pracy i standardów społecznych w swoich stosunkach z partnerami;

25.

wzywa do walki z ubóstwem i wykluczeniem społecznym młodzieży poprzez poprawę usług edukacyjnych, zwłaszcza na ubogich obszarach, oraz modernizowanie infrastruktury na potrzeby kształcenia przedszkolnego i szkolnego, a także poprzez nieformalne nauczanie i metody uczestnictwa;

26.

wzywa UE do uruchomienia i dalszego rozwoju programów wymiany i szkoleń dla studentów i nauczycieli poprzez zwiększanie synergii między uniwersytetami, ośrodkami szkoleniowymi, organizacjami młodzieżowymi i przedsiębiorstwami; podkreśla znaczenie dostosowania kompetencji do rynku pracy, co umożliwia przejście do inteligentnej, zrównoważonej i sprzyjającej włączeniu społecznemu gospodarki; podkreśla konieczność zwiększenia potencjału młodzieży do znajdowania pracy w obszarze ich zainteresowań, a także do podnoszenia wśród nich świadomości w dziedzinach praw człowieka, polityki w obszarze równego statusu płci oraz ochrony dzieci i osób niepełnosprawnych;

27.

zwraca uwagę, że podejmowanie działań w celu usuwania specjalnych przeszkód, które napotykają młode kobiety szukające pracy, musi stanowić główny aspekt progresywnego podejścia do bezrobocia osób młodych; wzywa państwa Partnerstwa Wschodniego do skupienia się na strategiach łączących politykę w zakresie kształcenia i szkolenia z ukierunkowanymi strategiami w dziedzinie zatrudnienia młodych kobiet;

28.

podkreśla, że przyszłe ułatwienia wizowe i programy mobilności zapewnią młodzieży z państw Partnerstwa Wschodniego lepsze szanse na zdobycie wykształcenia za granicą i wymianę doświadczeń; wzywa Komisję Europejską do udzielenia państwom Partnerstwa Wschodniego wsparcia technicznego i finansowego w zbliżaniu standardów i poziomów studiów wyższych do obowiązujących w europejskim obszarze szkolnictwa wyższego;

29.

wzywa Unię Europejską do zachęcania państw Partnerstwa Wschodniego do zapewnienia szans młodzieży na szkolenie, staże i przyuczenie do zawodu w czasie studiów, ponieważ większe doświadczenie zawodowe przełoży się na zwiększenie ich szans na zatrudnienie; wzywa rządy państw Partnerstwa Wschodniego do umocnienia na poziomie ustawodawczym mechanizmów ekonomicznych służących zachęcaniu pracodawców do oferowania miejsc pracy absolwentom, a także do proponowania stażów i przyuczenia do zawodu absolwentom i uczniom szkół zawodowych i szkół wyższych;

30.

zaznacza, że najważniejszym środkiem ograniczania ubóstwa młodzieży jest wspieranie zatrudnienia młodzieży i tworzenia nowych miejsc pracy poprzez poprawę jakości otoczenia biznesowego dla MŚP; uważa, że rozwój wiedzy i kompetencji z zakresu przedsiębiorczości jest kluczowym aspektem dobrze opracowanych i dobrze wdrożonych strategii krajowych;

31.

zwraca uwagę, że przedsiębiorczość wśród kobiet stanowi wartościowe źródło wzrostu gospodarczego i tworzenia miejsc pracy; zatem wzywa państwa Partnerstwa Wschodniego do propagowania przedsiębiorczości wśród kobiet, a także dostępu do finansowania i większej dostępności systemów mentoringu oraz programów szkoleń i kształcenia;

32.

wzywa państwa Partnerstwa Wschodniego do znoszenia przeszkód w rozwoju MŚP, w tym zakłócania konkurencji, nieuczciwej konkurencji i monopolów, do zwalczania korupcji organów odpowiedzialnych za rejestrację MŚP, system podatkowy, warunki sanitarne, rejestr gruntów, cła oraz innych organów pełniących funkcje kontrolne, a także do ułatwiania procesu uzyskiwania kredytów bankowych, który często blokują zbyt wysokie odsetki i skomplikowane procedury;

33.

podkreśla, że integracja regionalna, która jest jednym z kluczowych elementów wspierania handlu, zapewnia zachęty do prowadzenia rozsądnej polityki w takich obszarach jak normy, własność intelektualna i ochrona socjalna; podkreśla, że potencjał handlowy wymaga poprawy poprzez wspieranie rozwoju obszarów powiązanych z handlem, w tym takiej polityki sektorowej i podatkowej, która poprawia klimat dla inwestycji, a także poprzez odpowiednie wspieranie rozwoju sektora prywatnego, zwłaszcza małych i średnich przedsiębiorstw; wyraża poparcie dla rozwoju rynków i instytucji regionalnych między państwami Partnerstwa Wschodniego, zwłaszcza w ramach negocjacji, zawierania i wdrażania dwustronnych lub regionalnych umów z UE;

34.

uważa, że modernizacja systemów emerytalnych powinna zyskać ważne miejsce w programach ograniczania ubóstwa państw Partnerstwa Wschodniego; podkreśla potrzebę utrzymania sytuacji, w której emerytury zapewniają emerytom bezpieczne dochody w odpowiedniej wysokości; zaznacza, że modernizacja systemów emerytalnych powinna odpowiadać zmieniającym się potrzebom społeczeństwa i zapotrzebowaniu na rynku pracy;

35.

zwraca uwagę, że krajowi decydenci polityczni w państwach Partnerstwa Wschodniego ponoszą odpowiedzialność za systemy emerytalne; proponuje, aby systemy emerytalne stanowiły skuteczne zabezpieczenie przed ubóstwem i wykluczeniem społecznym wśród emerytów i zapewniały godziwe warunki życia na emeryturze;

36.

uważa, że należy dokonać przeglądu systemów emerytalnych, aby były one finansowo zrównoważone i spójne z innymi systemami emerytalnymi i ulgami podatkowymi;

37.

przyznaje, że rozwój systemów opieki zdrowotnej odgrywa zasadniczą rolę w walce z ubóstwem i wykluczeniem społecznym;

38.

naciska na obniżenie ryzyka ubóstwa powiązanego ze zdrowiem poprzez dostępny i zrównoważony finansowo system wysokiej jakości opieki zdrowotnej, mając na uwadze potrzeby i trudności grup i osób najbardziej defaworyzowanych;

39.

wyraża obawy, że opinia publiczna nie postrzega niedożywienia jako poważnego ryzyka dla zdrowia publicznego; podkreśla, że działania służące przeciwdziałaniu niedożywieniu powinny być podejmowane na każdym szczeblu, przez rządy, podmioty świadczące opiekę zdrowotną i socjalną, osoby pracujące w tych sektorach i samych zainteresowanych;

40.

wzywa państwa Partnerstwa Wschodniego do wprowadzenia niezbędnych mechanizmów, prowadzenia polityki i stworzenia programów, które pozwolą zagwarantować kompleksowe podejście do zarządzania niedożywieniem we wszystkich placówkach klinicznych i zakładach opieki;

41.

wzywa państwa Partnerstwa Wschodniego do zwiększenia wysiłków w zakresie zapobiegania chorobom przenoszonym drogą płciową i promowania programów profilaktycznych; przypomina, że szczepienia przeciwko żółtaczce typu B okazały się dużym sukcesem i doprowadziły do zmniejszenia odsetka chronicznych zakażeń do poziomu poniżej 1 % wśród zaszczepionych dzieci na całym świecie; zwraca uwagę, że zakażenie wirusem HIV często skutkuje wykluczeniem społecznym; wzywa zatem rządy zainteresowanych krajów do opracowania aktywnej polityki w obszarze profilaktyki i leczenia zakażenia wirusem HIV, a także kampanii informacyjnych na temat przenoszenia i zachowań zapobiegających zakażeniu;

42.

zobowiązuje swoich współprzewodniczących do przekazania niniejszej rezolucji przewodniczącemu Parlamentu Europejskiego, Radzie, Komisji, wysokiej przedstawiciel Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa/ wiceprzewodniczącej Komisji, ESDZ, rządom i parlamentom państw członkowskich i państw Partnerstwa Wschodniego.