22.12.2004   

PL

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

C 318/1

1.

z zadowoleniem przyjmuje Trzeci Raport o Spójności Gospodarczej i Społecznej. Stanowi on, podobnie jak Drugi Raport, kompletny dokument dostarczający szczegółowych informacji przede wszystkim o polityce stosowanej przez UE;

2.

ocenia jako pozytywne wyniki osiągnięte w ostatnich latach w dziedzinie spójności, a także wpływ polityki regionalnej Unii Europejskiej pod względem wzmocnienia spójności gospodarczej i społecznej Wspólnoty jako całości; powtarza również, iż polityka spójności, zatwierdzona Traktatami, stanowi najpotężniejszy i najważniejszy instrument stosowany do wdrożenia zasad solidarności i współpracy i jest jedną z najistotniejszych podstaw integracji obywateli i terytoriów Unii;

3.

bierze pod uwagę fakt, że wraz z rozszerzeniem UE zaludnienie Unii Europejskiej zwiększy się z 380 milionów (UE – 15) do 454 milionów (UE – 25) lub 485 milionów (EU – 27) mieszkańców. W porównaniu jednak ze wzrostem populacji o około 20 %, PKB UE wzrośnie jedynie o 5 %! Średni PKB per capita spadnie o 12,5 %. W miejsce obecnych 84 milionów mieszkańców w przyszłości 123 miliony obywateli UE zamieszkiwać będzie regionach zacofane gospodarczo;

4.

z zadowoleniem przyjmuje fakt, że w europejskiej polityki spójności priorytetową pozycję przyznaje się nowym Państwom Członkowskim, potwierdzając zaangażowanie Unii Europejskiej w sprawę ograniczenia różnic socjoekonomicznych w rozszerzonej Unii Europejskiej. Podejście takie uzyskało poparcie Komitetu Regionów już na samym początku, jako akt solidarności z nowymi Państwami Członkowskimi;

5.

bierze pod uwagę fakt, iż pomimo osiągniętego postępu, wiele problemów społecznych i gospodarczych w regionach byłej UE – 15 pozostanie nie rozwiązanych, co jasno wskazuje Trzeci Raport o Spójności. Dotyczy to między innymi opóźnienia w odniesieniu do poziomu PKB per capita, wysokiego bezrobocia, niskiego wzrostu gospodarczego, braku wydatków na badania i rozwój oraz bezpośrednich inwestycji zagranicznych;

6.

wskazuje na to, że w Europie 25 lub nawet 27 Państw Członkowskich, nierównowaga społeczno-gospodarcza będzie jeszcze większa, co zmusza do stosowania polityki terytorialnej, społecznej i gospodarczej spójności, która bierze pod uwagę wpływ globalizacji na gospodarkę oraz konsekwencje w odniesieniu do stopniowej liberalizacji handlu międzynarodowego;

7.

potwierdza, że regionalny rozmiar polityki spójności w odniesieniu do harmonijnego rozwoju Unii jako całości poprzez wzmocnienie społecznej i gospodarczej spójności, zgodnie z art. 158 Traktatu o Wspólnocie Europejskiej, jest dziś nawet bardziej zasadny i odpowiedni; co więcej, KR pragnie przypomnieć potrzebę tego, aby regionalny wymiar polityki spójności był systematycznie uwzględniany na płaszczyźnie polityki wspólnotowej i w obrębie poszczególnych państw;

8.

popiera propozycje zacieśnienia partnerstwa i współpracy między władzami lokalnymi, regionalnymi, krajowymi i europejskimi na wszystkich etapach programowania, wdrażania i ewaluacji Funduszy Strukturalnych i Funduszu Spójności; wzywa również Komisję do zachęcenia Państw Członkowskich do wykorzystania możliwości zawierania porozumień trójstronnych w razie konieczności;

9.

zauważa dalej, że prace nad osiągnięciem celu Strategii Lizbońskiej są opóźnione;

10.

uważa, że finansowa propozycja Komisji przyznania 0,41 % dochodu narodowego brutto (do 0,46 % przy ujęciu pomocy rozwoju terenów wiejskich oraz rybołówstwa) oraz przeznaczenia 336,3 miliarda EUR na sfinansowanie trzech Celów (78 % na Cel Konwergencji, 18 % na Cel Konkurencji Regionalnej oraz Zatrudnienia, oraz 4 % na Cel Współpracy Terytorialnej) stanowi możliwy do przyjęcia kompromis dla przyszłej polityki spójności;

11.

uważa ponadto, że jeśli polityka spójności odpowiadająca ambicjom Unii w odniesieniu do Strategii z Lizbony ma być osiągnięta, nie mniej niż 0,46 % dochodu narodowego brutto może być przeznaczone na ten cel, tak jak to miało miejsce w roku 1999 w wypadku UE składającej się z 15 państw;

12.

zgadza się z Komisją Europejską, że budżet przez nią proponowany wystarcza na dalsze wsparcie regionów w obecnej Unii Europejskiej i jednocześnie wsparcie nowych Państw Członkowskich na równych zasadach, jeżeli będzie można zagwarantować, że środki podzielone zostaną sprawiedliwie i skoncentrowane zostaną na najważniejszych problemach;

13.

z zadowoleniem przyjmuje fakt, że odnośnie transferów finansowych do nowych Państw Członkowskich zachowano pułap 4 % krajowego PKB, i że środki przekazane jako część polityki rozwoju obszarów wiejskich oraz rybołówstwa zostały ujęte w tych obliczeniach;

14.

z zadowoleniem przyjmuje propozycję Raportu Spójności, aby nowy Cel Konwergencji obejmował obok regionów (na poziomie NUTS II) o PKB per capita poniżej 75 % średniej UE (UE – 25) także te regiony, których dotyka tzw. efekt statystyczny;

15.

z zadowoleniem przyjmuje również fakt, że rozporządzenia dotyczące obecnego Celu 1 zostaną zachowane i stosowane w całej rozszerzonej Unii;

16.

popiera propozycję ujęcia Funduszu Spójności w nowym Celu Konwergencji. Dotyczy to zarówno zastosowania kryterium 90 % przy wyborze Państw Członkowskich uprawnionych do pomocy z Funduszu Spójności, jak również połączenia programów Celu 1 ze środkami Funduszu Spójności na polu infrastruktury. Ponieważ Fundusz Spójności finansowany jest z funduszy Celu 1, płatności z tego Funduszu należy wziąć pod uwagę przy dzieleniu pozostałych środków Celu 1; należy szukać rozwiązania politycznego dla tych Państw Członkowskich, które w przyszłości nie będą się kwalifikować do dofinansowania ze względu na rozszerzenie;

17.

żąda, aby podział środków w nowym Celu 1 przeprowadzano nadal przy wzięciu pod uwagę obiektywnych i przejrzystych kryteriów opartych na problemach i potrzebach regionów, którym udziela się wsparcia Przepisy określone w Berlinie i Kopenhadze dotyczące bieżącego okresu finansowania należy w zasadzie nadal stosować. Tym niemniej, zamożność i poziom bezrobocia w danym regionie należy uwzględniać w większym stopniu, niż dzieje się to obecnie;

18.

zauważa obecne dane Komisji Europejskiej, zgodnie z którymi 17 regionów z około 19 milionami mieszkańców straci 'tradycyjne' wsparcie Celu 1 jedynie ze względu na to, iż średni PKB per capita w UE spadnie w efekcie rozszerzenia (tzw. efekt statystyczny);

19.

z zadowoleniem przyjmuje propozycję Komisji, aby znaleźć rozwiązanie dla tych regionów w ramach nowego Celu Konwergencji;

20.

przyjmuje do wiadomości propozycję Komisji, aby przejściowe rozwiązania w sprawie regionów najmniej rozwiniętych, dotkniętych efektem statystycznym, zakończyło się w roku 2013. Komitet pragnie jednak podkreślić, że ze względu na zasadę równego traktowania dotknięte regiony nie powinny być automatycznie wyłączane z ewentualnego wsparcia z tytułu stopniowego wprowadzania w ramach nowego Celu Konkurencyjności i Zatrudnienia, w okresie finansowania po roku 2013. Wszelkie dalsze wsparcie okresowe winno być określone sytuacją społeczno-gospodarczą tych regionów na koniec kolejnego okresu finansowania;

21.

za możliwy do przyjęcia kompromis uważa propozycję Komisarza Barnier, aby regionom tym przysługiwało na początku kolejnego okresu finansowania do 85 % przyznanych funduszy dla 'klasycznych' regionów Celu 1, i malało do końca okresu finansowania do 60 %, jeżeli pociąga to za sobą przyznanie odpowiednich środków budżetowych, zgodnie z propozycjami Komisji dotyczącymi perspektyw finansowych na lata 2007 – 2013; jednocześnie przychyla się również do zamiaru włączenia przez Komisję do swojej przyszłej propozycji rozporządzenia zapisu, na podstawie którego regiony te mogłyby otrzymać dofinansowanie w wysokości 100 %, jeżeli środki przeznaczone na Cel i nie zostały w pełni wykorzystane; takie nie wykorzystane środki umieszczone by były w puli rezerwowej, która mogłaby zostać rozdzielona w poszczególnych Państwach Członkowskich w połowie okresu programowania 2007-2013;

22.

bierze pod uwagę propozycję Komisji Europejskiej, aby regiony w nowych i starych Państwach Członkowskich, które obejmuje nowy Cel Konwergencji, miały prawo do pomocy ze strony państwa, zgodnie z art. 87, ust. 3, lit. (a) Traktatu o UE także w przyszłości;

23.

wzywa do tego, aby wszystkie regiony dotknięte efektem statystycznym były objęte art. 87, ust. 3, lit. (a) przez cały okres udzielania pomocy;

24.

wzywa wszystkie regiony dotknięte efektem naturalnym (regiony „stopniowego wprowadzania”) do przejścia od art. 87, ust. 3, lit. (a) do art. 87, ust. 3, lit. (c) w trakcie trwania okresu pomocowego;

25.

aprobuje propozycję Komisji stworzenia Celu dla wszystkich regionów, których nie obejmują typologie Celu Konwergencji, i wskazuje, że specjalną uwagę należy zwrócić na regiony o znacznych problemach społeczno-ekonomicznych i regiony wymagające istotnego dostosowania strukturalnego określonego zgodnie z jednolitymi kryteriami; aprobuje również fakt, że ten nowy Cel ma dotyczyć regionów jako całości;

26.

popiera wybór Komisji, aby oprzeć działania interwencyjne w nowym Celu konkurencyjności i zatrudnienia na podejściu obejmującym całe terytorium regionu oraz zagadnienia związane ze strategiami z Lizbony i Goeteborga, przy jednoczesnym zwróceniu uwagi na usługi znajdujące się w polu ogólnego zainteresowania; tym niemniej, wybór możliwych środków musi być dostatecznie szeroki, aby objąć mnogość i zróżnicowanie regionów europejskich w zintegrowaniu podejściu do polityki regionalnej;

27.

w dążeniu do osiągnięcia celów Strategii Lizbońskiej wzywa Komisję do określenia i zastosowania dobrej praktyki pochodzącej z poprzednich programów Działań Innowacyjnych jako wskazówek dla działań interwencyjnych dotyczących „innowacji i gospodarki opartej na wiedzy” w celu uniknięcia kosztownych i czasochłonnych działań, które są całkowicie zbędne;

28.

aprobuje fakt, iż regiony, którym nie przysługuje już wsparcie (zgodnie z nowym Celem Konwergencji) z powodu poprawy sytuacji gospodarczej, zostaną włączone do Celu konkurencyjności i zatrudnienia, pod nazwą „stopniowe wprowadzanie”, wzywa do tego, aby procedura podobna do tej zastosowanej w takich samych okolicznościach na okres 2000-2006 została zastosowana do regionów, które w sposób naturalny przekraczają pułap 75 % średniego PKB per capita w UE 15. Celem tej zmiany jest bardziej elastyczne wykorzystanie środków niż to, jakie zapewnia cel konkurencyjności i zatrudnienia, tak, aby skonsolidować rozwój gospodarczy osiągnięty przez regiony, w których ma miejsce naturalna zbieżność.

29.

przychylnie ocenia współzależność między Europejską Strategią na rzecz Zatrudnienia a środkami EFS; potwierdza, zgodnie z zasadą subsydiarności, potrzebę większego i skuteczniejszego zaangażowania regionów i władz lokalnych w programowanie i wdrażanie środków EFS. Takie działania interwencyjne winny być zgodne z Europejską Strategią na rzecz Zatrudnienia oraz jej krajową częścią składową, Krajowym Planem Zatrudnienia. Winny być one również zgodne z innymi planami regionalnymi mającymi wpływ na regionalne rynki pracy i obejmować inicjatywy obecnie wdrażane na mocy programu Equal;

30.

żąda, aby środki z nowego programu dotyczącego konkurencyjności rozdzielić między Państwa Członkowskie w oparciu o obiektywne i przejrzyste kryteria społeczne, gospodarcze i terytorialne, według potrzeb i problemów regionów objętych pomocą; wzywa do rozdzielenia przez Państwa Członkowskie środków z tytułu programów dotyczących konkurencyjności i zatrudnienia w swoich regionach, przy wzięciu pod uwagę rozwoju terytorialnego, konkurencyjności regionalnej I wskaźników społecznych i ekonomicznych obowiązujących na terenie całej Unii;

31.

wzywa Komisję Europejską do jak najszybszego złożenia propozycji dotyczących przyszłych środków pomocowych ze strony państwa, o których mowa w art. 87, ust. 3, lit. (c) Traktatu oraz do rozważenia, w jaki sposób można uwzględnić w przepisach i rozporządzeniach zróżnicowanie terytorialne poprzez zastosowanie odpowiednich wskaźników, ponieważ konieczne zachowanie zróżnicowania terytorialnego jako część krajowej polityki pomocy. Umożliwia to dokonywanie precyzyjnych inwestycji publicznych tam, gdzie może to być środkiem zaradczym na ułomności rynku w celu osiągnięcia celu spójności strukturalnej; należy przy tym unikać nadmiernych różnic pomiędzy dopuszczalnymi pułapami pomocowymi dla sąsiadujących z sobą regionów.

32.

wzywa, by regionom niekonwergencyjnym zapewniono przepisy pomocowe tak, aby regiony te mogły pogłębiać swój rozwój strukturalny i zmniejszać różnice międzyregionalne zgodnie z zasadą subsydiarności. Wymagać to będzie zachowania postanowień art. 87 III, lit. c) dla regionów wymagających dostosowania strukturalnego, zdefiniowanych zgodnie z jednolitymi kryteriami;

33.

wzywa, aby w wypadku regionów dotkniętych problemami strukturalnymi wynikającymi z ich położenia geograficznego lub sytuacji demograficznej, pomoc publiczna była objęta art. 87(3)(c));

34.

wyraża aprobatę dla stworzenia szczegółowego Celu dla współpracy ponadnarodowej, transgranicznej i międzyregionalnej oraz dla wielkości środków przeznaczonych na współpracę terytorialną;

35.

popiera uznanie granic morskich w ramach współpracy transgranicznej; i uważa, że regiony powinny uczestniczyć, wraz z Państwami Członkowskimi, z procesie definiowania i wybierania granic morskich, które kwalifikują się do udzielenia pomocy;

36.

żąda, aby współpraca międzyregionalna nadal wspierana była przez UE. Niepokojące jest, że Raport o spójności wspomina o wsparciu z tytułu współpracy międzyregionalnej jedynie w ramach programów regionalnych. Odniesienie do możliwości pomocy w ramach programów regionalnych stanowi jest mało przydatne, ponieważ wspieranie programów kompleksowej współpracy zależy wówczas od definicji strategii wewnętrznej polityki regionalnej. Ponadto należy podjąć należy kroki, które zapewnią, iż współpraca trans graniczna będzie mogła mieć miejsce także na granicach zewnętrznych i wewnętrznych, w tym na „starych” granicach;

37.

zwraca się z prośbą, aby pomimo zapisów w punkcie 35 regiony, które wyrażą takie życzenie, również mogły zintegrować zarządzanie programami służącymi współpracy z ich typowymi programami;

38.

z zadowoleniem przyjmuje propozycję ustanowienia „nowego instrumentu prawnego” dla współpracy transgranicznej oraz prosi Komisję Europejską o lepsze zdefiniowanie jego zadań i wagi oraz o wykazanie przy tym troski o to, by podczas rozpoczęcia i w trakcie realizacji nowych programów nie dochodziło do opóźnień i aby zapewniona została ciągłość w odniesieniu do już istniejącej współpracy;

39.

ocenia jako pozytywne stworzenie „nowego instrumentu sąsiedztwa” i podkreśla wagę szybkiego jego uruchomienia w celu wykorzystania go w nowym okresie programowania, w oparciu o doświadczenie obecnie zdobywane w programie Interreg;

40.

wzywa Komisję Europejską do złożenia propozycji nowego instrumentu prawnego wspomagającego zdecentralizowaną współpracę międzyregionalną, decyzje co do której podejmowane będą na szczeblu regionalnym i lokalnym;

41.

zaleca, aby różne instrumenty współpracy terytorialnej służyły budowaniu i umacnianiu sieci miast oraz rozszerzaniu inicjatyw ustanawiających zdecentralizowaną współpracę między władzami lokalnymi;

42.

z zadowoleniem przyjmuje fakt, że, podobnie jak w przeszłości, Komisja Europejska proponuje, zgodnie z art. 299 ust. 2 Traktatu, (a) objęcie nowym Celem Konwergencji specjalnego programu, założeniem którego ma być zrekompensowanie problemów i utrudnień występujących na wszystkich najbardziej peryferyjnych obszarach oraz (b) stworzenia inicjatywy „Grand Voisinage” (inicjatywa „większego sąsiedztwa”) dla tych regionów w ramach nowych programów „europejskiej współpracy terytorialnej”, celem zapewnienia tym obszarom potrzebnych środków, dzięki którym mogłyby one pełnić skutecznie rolę aktywnej granicy zewnętrznej Unii, a tym samym przyczynić się do integracji europejskiej. Tym niemniej, Komitet zwraca się do Komisji Europejskiej z prośbą o złożenie jasnych propozycji dotyczących koordynacji takich zapisów z nowo proponowaną inicjatywą „Grand Voisinage” oraz z celem współpracy terytorialnej;

43.

wyraża uznanie dla wysiłków związanych z ujęciem problemów miejskich w ramach szerszej regionalnej i krajowej strategii, lecz prosi Komisję Europejską o lepsze zdefiniowanie kryteriów kwalifikacji obszarów miejskich, mając na uwadze rolę, jaką miasta drugiej i trzeciej kategorii odgrywają w zapewnieniu zrównoważonej współpracy między regionami;

44.

uważa, iż wymiar miejski polityki regionalnej winien nie tylko dotyczyć odnowy miast, lecz także roli obszarów miejskich jako czynników napędu gospodarczego oraz relacji miasto – wieś;

45.

popiera propozycje Komisji Europejskiej zwiększenia udziału miast we wdrażaniu wymiaru miejskiego, zgodnie z zasadą subsydiarności;

46.

z zadowoleniem przyjmuje pogląd Komisji na obszary o trudnościach strukturalnych spowodowanych położeniem geograficznym lub warunkami naturalnymi, takich jak tereny wyżynne, słabo zaludnione oraz wyspy; Komitet zwraca uwagę, jeżeli jest to uzasadnione oraz mając należycie na względzie poważny charakter panujących warunków, że należy zastosować szczególne środki celem zintegrowania tych obszarów z rynkiem wewnętrznym na odpowiednich warunkach; Jako kryterium należy brać pod uwagę wysoki koszt zagwarantowania niezbędnych usług w niektórych regionach ze względu na ich cechy terytorialne i demograficzne;

47.

potwierdza, że polityka spójności winna być uważana za politykę horyzontalną wspierającą gospodarczą i społeczną spójność w oparciu o trwały rozwój i odgrywa zasadniczą rolę w procesie integracji obywateli i terytoriów Unii. Wszystkie kierunki polityki Wspólnoty muszą mieć swój wkład w osiągnięcie celu spójności;

48.

odnotowuje fakt, że Komisja Europejska ma zamiar włączyć inicjatywę Leader + do głównego nurtu, lecz wyraża obawy dotyczące ujęcia rozwoju wsi w drugim filarze CAP (Wspólna Polityka Rolna) ze względu na to, że jego poziom regionalizacji jest niski oraz ze względu na dominującą rolę produkcji rolniczej; wzywa także Komisję Europejską do zagwarantowania, aby większe obszary rolne otrzymały jak najwięcej bodźców zachęcających do wzięcia udziału w środkach przewidzianych w rozdziale „dostępność” i „usługi użyteczności publicznej” w części poświęconej konkurencyjności;

49.

uważa, że programowanie należy koordynować pomiędzy wydatkami na wieś przewidzianymi w drugim filarze Wspólnej Polityki Rolnej a wydatkami przewidzianymi nowym Celem nr 2 (konkurencyjność regionalna i zatrudnienie) i że koordynacja ta winna odbywać się na szczeblu regionalnym;

50.

z zadowoleniem przyjmuje fakt, iż stworzony zostanie jeden instrument rozwoju wsi oraz obszarów rybackich, Komitet wzywa Komisję do wyjaśnienia, w jaki sposób instrument ten ma działać poza celem konwergencji i uważa, iż instrument ten winien dawać pierwszeństwo środkom zajmującym się najbardziej szkodliwymi aspektami obszarów wiejskich, takimi jak wyludnienie (dopisek tłumacza: słowo to nie zostało przetłumaczone w projekcie opinii), starzejąca się populacja i brak potencjału lokalnie generowanego rozwoju;

51.

wzywa, aby środki stworzone w ramach rozporządzenia UE w sprawie rozwoju wsi były rozszerzone na obszary wiejskie i związane ze wsią, w tym usługi rolnicze. Po rozdzieleniu środków należy podjąć kroki mające na celu zapewnienie, że pod uwagę wzięte zostaną także cele konwergencji oraz potrzeba środków na pokrycie kosztów wynikających z zadań zleconych w ramach reformy Wspólnej Polityki Rolnej;

52.

z zadowoleniem przyjmuje propozycję Komisji Europejskiej, aby utrzymać centralne elementy programowania i zarządzania dla wdrożenia przyszłych funduszy strukturalnych, takie jak wieloletnie ramy działania, podejście strategiczne w ramach pojedynczych spójnych ram działań oraz wspieranie partnerstw państwowo-prywatnych na szczeblu regionalnym oraz wzmocnienie partnerstwa między różnymi władzami: lokalnymi, regionalnymi, krajowymi i europejskimi;

53.

zwraca się z prośbą, aby regiony były bardziej zaangażowane w efektywny i przejrzysty system monitorowania przyznawania, rozdziału oraz wykorzystania funduszy strukturalnych;

54.

zauważa, iż Komisja wzięła pod rozwagę wiele propozycji od władz lokalnych i regionalnych, dotyczących uproszczenia administrowania funduszami poprzez:

55.

podkreśla, iż uproszczenie procedury programowania dla Komisji nie powinno prowadzić do trudności władz regionalnych i lokalnych lub właścicieli projektów. Dlatego stworzenie programów jednofunduszowych w nowym Celu nr 1 mogłoby przykładowo doprowadzić do stworzenia większej liczby programów, co nie ułatwiłoby zadania regionom. Byłoby lepiej zachować obecne zasady programów operacyjnych, a zrezygnować jedynie z wymagania integracji funduszy w wypadku zagadnień priorytetowych oraz środków programowych. Co więcej, programy operacyjne winny nadal mieć możliwość objęcia regionów przyległych, w tym wspólnego planowania finansowego;

56.

wzywa Komisję, aby upraszczając politykę regionalną, wzięła pod uwagę „punkt widzenia użytkownika”;

57.

prosi Komisję Europejską o wyjaśnienie, jaką rolę proponowane ramy polityczne odgrywać będą odnośnie stadium programowania na szczeblu krajowym/regionalnym, i jakie będą konsekwencje rocznego sporządzania raportów o postępach krajowych; KR przyjmuje, iż konstytucyjna sytuacja Państw Członkowskich zostanie wzięta pod uwagę; a także prosi o zapewnienie, że proces opracowywania ww. ram politycznych opierać się będzie na przesłance równego partnerstwa zgodnie z zasadą subsydiarności;

58.

uważa za wystarczające, aby instytucje europejskie zajmowały się priorytetami i wynikami co najwyżej co dwa lata. Analiza taka mogłaby mieć miejsce przy okazji wiosennego szczytu Rady Europejskiej, które ma być poświęcone planowi działań z Lizbony i Goeteborga. W ten sposób wdrażanie programów na szczeblu regionalnym nie zostanie opóźnione, zaś ich struktura nie ulegnie zmianom;

59.

zauważa, że decyzja Komisji Europejskiej nie uwzględnia propozycji Komitetu Regionów zastąpienia zasady n+2 zasadą n+3, co złagodziłoby problemy związane z wdrażaniem dużych projektów i wzywa Komisję do ponownego rozpatrzenia tych propozycji (władz lokalnych i regionalnych) a także dostarczenia wyczerpujących wyjaśnień w przypadku, gdyby zostały one przez Komisję odrzucone.

22.12.2004   

PL

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

C 318/7

1)

gwałtowny rozwój tanich linii lotniczych w Europie pozwolił na stworzenie sieci usług, zapewniających międzyregionalne, bezpośrednie połączenia lotnicze, jak również połączenia z regionów do międzynarodowych lotnisk centralnych;

2)

trwający rozwój tej sieci ma wyraźny i niekwestionowany wymiar regionalny; ułatwia połączenia międzyregionalne; sprzyja mobilności obywateli, stanowi zachętę dla rozwoju gospodarczego i wzrostu zatrudnienia, promuje turystykę, a w szczególności wspiera odrodzenie regionów peryferyjnych i słabiej rozwiniętych, i dlatego też ma pozytywny wpływ na spójność gospodarczą, społeczną i terytorialną w Europie;

3)

podjęta ostatnio decyzja Komisji Europejskiej w sprawie Ryanair/Charleroi (Belgia) potwierdza poparcie Komisji dla dalszego rozwoju sektora tanich linii lotniczych, mimo że unaoczniła ona niepewność, odnośnie przyszłego rozwoju międzyregionalnych połączeń lotniczych, istniejącą dla regionów, ich lotnisk i linii oferujących tanie usługi, jak również społeczności przedsiębiorców i zwykłych obywateli;

4)

wprowadzone przez Komisję europejskie zasady konkurencji i pomocy rządowej stawiają pod znakiem zapytania trafność nakładów inwestycyjnych poniesionych przez regiony na infrastrukturę lotniskową oraz przez linie lotnicze na tanie usługi lotnicze;

5)

ta sytuacja istotnie osłabia szanse władz publicznych na skierowanie inwestycji sektora publicznego w infrastrukturę lotniskową i usługi lotnicze, tam gdzie wynika to z potrzeby ulepszenia gospodarczej, społecznej i terytorialnej spójności na terenie Unii Europejskiej;

1.

podkreśla, że przygotowanie przez Komisję Europejską komunikatu na temat lotnisk regionalnych oraz przygotowanie skorygowanych wytycznych dotyczących roli pomocy państwa we wspieraniu rozwoju lotnisk regionalnych i usług lotniczych stwarza okazję do zapewnienia przejrzystości niezbędnej dla zagwarantowania realizacji pozytywnego wpływu tanich usług na wspieranie rozwoju regionalnego;

2.

z zadowoleniem przyjmuje okazję do wyrażenia stanowiska przed przygotowaniem prac Komisji, jako że opinie Komitetu mogą mieć informacyjne znaczenie dla dokumentów Komisji;

3.

potwierdza, że perspektywiczna opinia Komitetu dotycząca zdolności przeładunkowych lotnisk regionalnych (KR 393/2002), przyjęta 2 lipca 2003 r., stanowi fundamentalne podłoże dla tych poglądów;

4.

po raz kolejny powtarza swój pogląd, że regionalne porty lotnicze muszą być uznawane za aktywa, szczególnie ważne dla rozwoju gospodarek regionalnych i lokalnych;

5.

zwraca Komisji uwagę na fakt, że społeczne i gospodarcze znaczenie transportu lotniczego będzie rosło wraz z rozszerzeniem Unii, i że usługi lotnicze działające na bazie lotnisk regionalnych, z usługami oferowanymi przez tanich przewoźników włącznie, umożliwią regionom szybszy i łatwiejszy dostęp do głównych ośrodków Unii Europejskiej i reszty świata;

6.

zwraca uwagę, że lotniska regionalne są kolejnym elementem infrastruktury związanej z dostępem do regionu. Obejmuje ona drogi, kolej itd., które są dotowane w przypadku inwestycji publicznych. Tak samo powinno się ułatwiać i popierać inwestycje publiczne w infrastrukturze lotnisk regionalnych. Komitet ponadto z zadowoleniem przyjmuje fakt, że Komisja Europejska aprobuje, by inwestycje publiczne wspierały tworzenie regionalnych usług lotniczych na tych lotniskach, z usługami oferowanymi przez tanich przewoźników włącznie;

7.

zwraca uwagę Komisji Europejskiej na to, że kluczowymi zagadnieniami, jakie należy wziąć pod uwagę, są:

1.

Transport jest czynnikiem kluczowym w procesie gospodarczej i społecznej integracji Europy. Wraz z powiększeniem Unii Europejskiej zwiększy się mobilność siły roboczej, wynikająca z większej wymiany społecznej. To z kolei zwiększa znaczenie sieci regionalnych usług lotniczych zapewniających połączenia międzyregionalne, włącznie z tymi, które oferują tani przewoźnicy. Wzrośnie znaczenie podróży lotniczych dla rozwoju struktur społecznych w Unii Europejskiej. Istnienie lotnisk regionalnych i międzyregionalnych usług lotniczych jest zatem nieodłącznie związane z gospodarczym i społecznym rozwojem regionów.

2.

Lotniska regionalne umożliwiają szybszy i łatwiejszy dostęp do regionów. Usługi lotnicze oferowane z lotnisk regionalnych zapewniają bezpośrednie połączenia między regionami, jak również połączenia z regionu do międzynarodowych lotnisk centralnych. Usługi tego typu umożliwiają mieszkańcom społeczności wyspiarskich, regionom Europy Środkowej i Wschodniej oraz krajom na obrzeżach Unii Europejskiej pełniejsze uczestnictwo w Europie, sprzyjając tym samym integracji społecznej.

3.

Dalszy rozwój sieci regionalnych usług lotniczych umożliwi obywatelowi powrotną podróż z dowolnego regionu Unii Europejskiej do głównych ośrodków gospodarczych, społecznych i naukowych w Unii Europejskiej w ciągu jednego dnia.

4.

Rozwój lotnisk regionalnych i usług lotniczych, włącznie z tymi, które oferują tani przewoźnicy, musi stanowić część rozwoju systemu transportu łączonego, służącego ekonomicznym, społecznym i związanym z ochroną środowiska celom Komisji w ramach regionalnej spójności terytorialnej.

5.

Rozwój regionalnych lotnisk i usług lotniczych musi podlegać planowaniu zgodnie z zasadami zrównoważonego rozwoju, rozumianego jako rozwój odpowiadający obecnym potrzebom bez uszczerbku dla możliwości spełnienia swoich potrzeb przez przyszłe pokolenia.

6.

Lotniska regionalne posiadają nadwyżkę potencjału w zakresie powierzchni terminali i przepustowości pasów startowych, która może być wykorzystana dla świadczenia bezpośrednich, międzyregionalnych usług lotniczych, będących dodatkiem i uzupełnieniem dla usług lotniczych świadczonych między lotniskami regionalnymi a centralnymi lotniskami międzynarodowymi. Rozwój sieci międzyregionalnych usług lotniczych może zatem pomóc w rozładowaniu obciążenia, jakiemu podlegają centralne lotniska międzynarodowe i lotniska krajowe. Przeciążenia na centralnych lotniskach można ponadto rozładować poprzez rozbudowę szeregu lotnisk regionalnych, by wykorzystując swe położenie, przepustowość, infrastrukturę i bieżący poziom działalności mogły one odgrywać rolę lotnisk-„bram” (gateway). Zapewnienie tanich, międzyregionalnych usług lotniczych może odegrać istotną rolę, jako część ogólnego rozwoju szerszej sieci regionalnych usług lotniczych.

7.

Tworząc ramy planowania, w ramach których może następować rozwój lotnisk regionalnych i międzyregionalnych usług lotniczych, władze sektora publicznego muszą starać się znaleźć odpowiednią równowagę pomiędzy usługami lotniczymi świadczonymi między regionami a między regionem i centralnymi lotniskami. Ta równowaga będzie w części funkcją ekonomicznych i gospodarczych celów poszczególnych regionów.

8.

Zawieranie na szczeblu wspólnotowym umów w sprawie pasażerskiego transportu lotniczego (jak tzw. porozumienie o otwartym niebie) nie powinno odbywać się kosztem lotnisk regionalnych. Wszystkie takie umowy czy strategie muszą uwzględniać ogólniejsze czynniki regionalne i terytorialne; winny być również odpowiednio zrównoważone, tak by zapewnić utrzymanie konkurencyjności jednostek regionalnych.

9.

Lotniska regionalne stanowią krytyczne punkty dostępu do regionów. Usługi lotnicze świadczone z lotnisk regionalnych, włącznie z tymi, jakie świadczą tani przewoźnicy, mają potencjał, który może odegrać kluczową rolę w procesie wspierania spójności terytorialnej. Dla zrealizowania tego potencjału konieczny jest większy stopień pewności, dzięki której będą mogły następować inwestycje publiczne i prywatne. Jest to szczególnie istotne w odniesieniu do inwestycji w infrastrukturę lotniskową, jakich dokonuje się w dłuższym okresie czasu. Komisja winna bardziej uwydatnić znaczenie lotnisk regionalnych i regionalnych usług lotniczych jako części wieloaspektowego podejścia do rozwoju Transeuropejskich Sieci Transportowych. W szczególności, Komisja powinna rozważyć możliwość inwestycji w bezpośrednie, międzyregionalne usługi lotnicze jako uzupełnienie rozwoju sieci szybkich kolei.

10.

Dostępność regionalnych usług lotniczych, a w szczególności tanich usług lotniczych, świadczonych z lotnisk regionalnych poprawia dostęp do gospodarki globalnej. To, w połączeniu z niższymi kosztami pracy i urządzeń w bardziej odległych regionach, może stanowić zachętę dla przedsiębiorców do lokowania nowych inwestycji gospodarczych w danym regionie. Przedsiębiorstwa już działające w regionie mogą zwiększyć swój udział w rynku mając możliwości dotarcia do innych części Państw Członkowskich, Unii Europejskiej i reszty świata.

11.

Ogólny efekt ekonomiczny, możliwy do osiągnięcia poprzez rozwój regionalnych usług lotniczych, świadczonych z lotnisk regionalnych, należy rozpatrywać w ramach następujących czterech zagadnień:

12.

Lepszy dostęp do rynków europejskich i międzynarodowych, jaki może zapewnić regionalny port lotniczy, może sprzyjać zatrzymaniu wykwalifikowanej siły roboczej w regionie. Rozwój tanich, międzyregionalnych usług lotniczych może zapewnić dodatkowe zatrudnienie i możliwości szkoleniowe, zarówno lokalnie jak i w całym regionie. W szczególności, umiejscowienie na regionalnym lotnisku usług inżynieryjnych i wsparcia technicznego zwiększy w regionie zapotrzebowanie na dobrze wyszkolonych inżynierów i techników zdolnych wesprzeć przemysł lotniczy. W rezultacie, powstające w regionie możliwości pracy zmniejszą potrzebę wsparcia socjalnego, zwiększając jednocześnie tworzenie dobrobytu. Tani przewoźnicy lotniczy mogą ponadto przyczynić się do zdynamizowania i dywersyfikacji oferty turystycznej oraz ograniczenia jej sezonowości, podnosząc tym samym jej jakość, a co za tym idzie również atrakcyjność turystyczną regionu.

13.

Rozwój tanich usług lotniczych, zapewniających bezpośrednie, międzyregionalne usługi lotnicze z lotnisk regionalnych, może działać jako skuteczny katalizator dla rozwoju gospodarczego regionu, zgodnie z gospodarczymi i społecznymi celami Komisji, w ramach regionalnej spójności terytorialnej. Rozwój sieci tanich, bezpośrednich, międzyregionalnych usług lotniczych oferowanych z lotnisk regionalnych może stać się głównym czynnikiem podnoszącym konkurencyjność gospodarczą regionów, a tym samym Unii Europejskiej.

14.

Mniejsze lotniska regionalne będą prawdopodobnie wymagały funduszy z sektora publicznego na pokrycie kosztów operacyjnych i inwestycji w nową infrastrukturę. W zamian oferują one potencjał, służąc za bazę regionalnych usług lotniczych, poprawiającą ogólny poziom dostępności do bardziej odległych regionów, co w rezultacie powoduje znaczne korzyści ekonomiczne i społeczne w regionie przez nie obsługiwanym.

15.

Występuje potrzeba nadania większego znaczenia funkcji usług publicznych dla tanich, bezpośrednich, międzyregionalnych usług lotniczych, oferowanych z lotnisk łączących region z resztą Unii Europejskiej i świata.

16.

Inwestycje sektora publicznego winny być stosowane przy użyciu podejścia celowego, dla zapewnienia infrastruktury i usług które umożliwią obywatelom wykorzystanie ich możliwości poprzez poprawę ekonomicznej konkurencyjności regionów.

17.

Wykorzystanie inwestycji sektora publicznego dla zapewnienia bardziej zrównoważonego rozłożenia aktywności gospodarczej na terenie Unii Europejskiej jest zgodne z celami polityki regionalnej Unii Europejskiej skierowanej na osiągnięcie bardziej zrównoważonego wzorca rozwoju, poprzez zmniejszenie presji nadmiernej koncentracji, kongestii i wąskich gardeł systemu transportowego.

18.

Wszelkie rozważania na temat roli inwestycji sektora publicznego muszą być wystarczająco elastyczne, aby odzwierciedlały różny poziom rozwoju poszczególnych regionów Unii Europejskiej oraz szczególne priorytety ekonomiczne i przestrzenne regionu, zgodnie z określeniem ich przez odpowiednie władze regionalne i lokalne.

19.

Występuje potrzeba uznania, że w interesie publicznym jest utrzymanie i rozwój sieci regionalnych usług lotniczych, włącznie z tymi jakie oferują tani przewoźnicy, oferowanych z regionalnych portów lotniczych. Starannie ulokowane inwestycje sektora publicznego mogą zapewnić umiarkowany początkowy zastrzyk inwestycji, które mogą stworzyć znaczne korzyści dla lokalnych i regionalnych gospodarek. Rezygnacja, w tych okolicznościach, z inwestycji sektora publicznego może skutkować utratą możliwości funkcjonowania tanich międzyregionalnych usług lotniczych jako katalizatora sprzyjającego spójności terytorialnej i większej gospodarczej konkurencyjności. Program ramowy dla korzystania z inwestycji sektora publicznego musi zatem uwzględniać szersze możliwości zwiększania liczby miejsc pracy, odrodzenia się regionów, integracji społecznej oraz programów ochrony środowiska, regionalnego i lokalnego rozwoju w danym regionie.

20.

Wytyczne powinny cechować się konieczną klarownością odnośnie sposobu w jaki Komisja będzie interpretować przepisy o konkurencji europejskiej i pomocy rządowej, dla zapewnienia regionalnym i lokalnym władzom niezbędnych wskazówek do pozytywnego wykorzystania inwestycji sektora publicznego, aby wesprzeć wykorzystanie potencjału jaki lotniska regionalne i tanie usługi lotnicze mogą wnieść w proces realizacji celów regionalnej polityki Komisji.

21.

Wytyczne muszą zostać wypracowane przez Komisję przy pełnej konsultacji z przedstawicielami władz lokalnych i regionalnych.

22.

Wytyczne muszą uznawać i respektować zasadę regionalnego zróżnicowania. Muszą odzwierciedlać zróżnicowany poziom rozwoju różnych regionów w całej Unii Europejskiej. Muszą wziąć pod uwagę występowanie naturalnych przeszkód w danym regionie, jak również stopień rozwoju innych środków transportu w regionie i jego peryferiach oraz zależności pomiędzy głównymi lotniskami. Powinny umożliwić władzom lokalnym i regionalnym określenie szczególnej infrastruktury lotnisk i regionalnych usług lotniczych, które mają znaczenie regionalne i które są zgodne z konkretnymi priorytetami ekonomicznymi i przestrzennymi określonymi przez te władze.

23.

Wytyczne nie powinny zawierać jednoznacznych lub ściśle przestrzeganych progów. Zamiast tego powinny zezwalać władzom regionalnym i lokalnym na rozważenie zalet inwestycji sektora publicznego w zależności od indywidualnych przypadków.

24.

Winny one jasno stwierdzać, że dopuszcza się korzystanie z inwestycji sektora publicznego w celu wspierania rozwoju regionalnych przewozów lotniczych tylko pod warunkiem zapewnienia otwartego dostępu do tych inwestycji wszystkim przewoźnikom oraz ustalenia z góry kryteriów przydziału. Kryteria te winny uwzględniać szczególne korzyści dla gospodarek regionu, jakie wynikają z rozwoju nowych, tanich, międzyregionalnych usług lotniczych działających jako katalizator dla inwestycji w regionie.

25.

Powinny zezwalać inwestycjom publicznym na znaczący udział w kosztach początkowych, włącznie z kampaniami marketingowymi na poziomie regionu, finansowanymi z lokalnych wpływów podatkowych, związanych z ustanowieniem takich usług.

26.

Wytyczne powinny zezwalać na uznanie inwestycji publicznych w rozwój lub budowę dodatkowej infrastruktury lotniskowej, tam gdzie jest ona konieczna dla wsparcia rozwoju nowych, regionalnych usług lotniczych.

27.

Wytyczne nie powinny, w swym zastosowaniu, ograniczać się wyłącznie do zasad gospodarki rynkowej, lecz winny brać pod uwagę szersze aspekty rozwoju społecznego, ekologicznego i terytorialnego, jakie wynikają z rozwoju nowych regionalnych usług lotniczych, włączając usługi oferowane przez tanich przewoźników.

28.

Wytyczne muszą promować rozwój regionalnych portów lotniczych i międzyregionalnych usług lotniczych jako części szerszych Sieci Transportu Transeuropejskiego.

29.

W ramach wytycznych muszą być uwzględnione wymogi dla inwestycji planowanych w związku z zasadami trwałego rozwoju, rozumianego jako rozwój odpowiadający obecnym potrzebom bez uszczerbku dla możliwości spełnienia swoich potrzeb przez przyszłe pokolenia.

22.12.2004   

PL

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

C 318/12

1.1

Komitet Regionów konsekwentnie – w tym w formułowanych ostatnio opiniach - popierał proces rozpoczęty w Lizbonie, uwzględniający ścisłe powiązania pomiędzy polityką gospodarczą, polityką zatrudnienia i polityką społeczną;

1.2

Komunikat Komisji stanowi ważny krok naprzód w procesie rozpoczętym podczas szczytu w Lizbonie w zakresie ochrony społecznego wymiaru polityk europejskich;

1.3

W dokumencie tym Komisja ujawnia swój zamiar realizacji celów wyznaczonych przez Agendę Polityki Społecznej, popartą już wcześniej przez Komitet, szczególnie w kontekście corocznej oceny wyników realizacji Agendy Polityki Społecznej;

1.4

KR przyjmuje z zadowoleniem fakt, że dokument Komisji jest tak szczegółowy i stanowi kompleksowe podejście do omawianego zagadnienia;

1.5

KR przyjmuje z zadowoleniem podjęte przez Komisję próby zmierzenia się z różnymi aspektami polityki społecznej i opracowania propozycji w zakresie różnych dziedzin, dotyczących ich wielorakich aspektów; są to działania, które muszą być podjęte na wszystkich poziomach – europejskim, krajowym, regionalnym i lokalnym – celem zapewnienia wysokiej jakości życia wszystkim obywatelom Europy;

1.6

KR jest przekonany o wykazanej również w licznych dokumentach Komisji potrzebie rozwijania najbardziej właściwych struktur, wykorzystujących i realizujących europejski potencjał w zakresie zatrudnienia, który jest niezmiernie wysoki;

1.7

KR stwierdza i podkreśla, jak wielką wartość z punktu widzenia jakości życia każdej osoby przedstawia możliwość znalezienia pracy, satysfakcjonującej zarówno pod względem finansowym, jak i zawodowym;

1.8

KR przyjmuje z zadowoleniem rozumienie pojęcia opieki społecznej przyjęte w komunikacie - nie jako systemu, który zwalnia jednostkę z odpowiedzialności za jakość własnego życia, lecz jako środka, który może wesprzeć jednostkę, dodając jej pewności siebie i stwarzając niezbędne warunki socjalne, by mogła ona odgrywać w pełni należną jej rolę obywatela europejskiego, zamiast pozostawać w stanie ubóstwa i wykluczenia społecznego;

1.9

KR wraz z Komisją podkreśla konieczność podjęcia działań prewencyjnych i rehabilitacyjnych, zapobiegających biedzie i wykluczeniu społecznemu w najbardziej zagrożonych grupach ludności;

1.10

KR wraz z Komisją zwraca uwagę na fakt, że usługi publiczne świadczone przez władze lokalne i regionalne, w szczególności opieka nad dziećmi, zajęcia edukacyjno-wychowawcze dla dzieci oraz opieka społeczna dla osób starszych i niepełnosprawnych, są niezmiernie ważne, jeżeli obywatelom europejskim ma się dać szansę znalezienia satysfakcjonującego zatrudnienia;

1.11

KR przyjmuje z zadowoleniem w szczególności nacisk, jaki położono na potrzebę wspierania usług dla osób starszych, a także podkreśla, że usług tych nie należy pojmować tylko w kategoriach ośrodków opieki nad osobami starszymi poza ich rodzinami. W świetle doświadczeń zdobytych na szczeblu lokalnym i regionalnym, okazuje się, że najbardziej wartościowymi usługami, umożliwiającymi zapewnienie dobrego samopoczucia zarówno osobie starszej, jak i jej rodzinie, są usługi świadczone – a miarę możliwości - w domu danej osoby;

1.12

Komitet Regionów przyjmuje do wiadomości powody, dla których w dokumencie tym nie ma informacji odnośnie krajów akcesyjnych, a mianowicie fakt, że Komisja sporządzając go posłużyła się specjalnymi kwestionariuszami, które rozesłała również do krajów akcesyjnych; nie otrzymała jednak od nich pełnych odpowiedzi i dlatego też nie mogła ich uwzględnić w ocenie strategii przyjętych w celu zwiększenia zatrudnienia.

2.1

Odnosząc się do środków rehabilitacyjnych wymienionych przez Komisję, a mających na celu reintegrację zawodową zagrożonych grup społecznych, takich jak osoby niepełnosprawne, zwraca uwagę na fakt, że potrzebne są autentyczne działania o charakterze socjalnym, a nie tylko medycznym, jak to zdaje się twierdzić Komisja w swym komunikacie. W wielu przypadkach powrót do pracy jest przecież utrudniony nie tylko ze względów zdrowotnych lub fizycznych, ale również z przyczyn materialnych, psychicznych, behawioralnych czy socjalnych; Komisja powinna zatem położyć większy nacisk (i to nie tylko we wnioskach) na rolę władz lokalnych i regionalnych we wdrażaniu bardziej kompleksowych działań socjalnych i zdrowotnych w takich przypadkach. Działania te muszą oczywiście iść w parze z rzeczywistymi działaniami rehabilitacyjnymi w medycznym rozumieniu tego słowa, oraz być wdrażane przede wszystkim za pomocą programów na szczeblu krajowym;

2.2

wyraża wcześniej już sygnalizowaną w innych opiniach potrzebę usprawnienia działań w dziedzinie opieki społecznej i zsynchronizowania ich z działaniami polityki gospodarczej i zatrudnienia; należy również przyjąć przepisy dla władz lokalnych i regionalnych, które są najlepszymi organami do kontaktowania się z najbardziej zagrożonymi grupami społecznymi, a także do konsultacji i angażowania się we wszystkie tego typu przypadki;

2.3

wzywa Komisję do położenia większego nacisku na rolę organizacji pozarządowych, o których nie ma mowy w komunikacie, a których praca u boku władz regionalnych i lokalnych jest niezmiernie istotna – dostarczają one bowiem praktycznych rozwiązań problemów społecznych, przede wszystkim stwarzając osobom zagrożonym wykluczeniem społecznym możliwość zetknięcia się na nowo ze światem pracy, a w tym również z władzami lokalnymi i regionalnymi;

2.4

zaleca, by Komisja miała nadal na uwadze, tak jak w dokumencie, którego dotyczy niniejsza opinia, sformułowane już kluczowe zalecenia odnośnie modernizacji opieki społecznej, które są jednocześnie celami przyjętymi przez Radę Europejską w Lizbonie: wysoka jakość miejsc pracy, bezpieczne systemy emerytalne, integracja społeczna i ochrona zdrowia;

2.5

mając na względzie Trzeci Raport o Spójności Gospodarczej i Społecznej przedstawiony przez Komisję Europejską 18 lutego 2004 r., który stwierdza, że „pewne utrudnienia spowodowane położeniem geograficznym lub warunkami naturalnymi mogą pogłębić problemy związane z rozwojem, zwłaszcza w regionach peryferyjnych Unii i na wielu wyspach”, Komisja powinna podjąć działania skierowane na złagodzenie tychże utrudnień, poprzez wspieranie lub zorganizowanie takich środków jak nauczanie czy zachęty dla wysp i peryferyjnych regionów Unii, aby zmodernizować system opieki społecznej w celu zwiększenia liczby i poprawy jakości miejsc pracy dla ich własnych obywateli, w szczególności tych, którzy mają trudności ze znalezieniem pracy z dala od swoich rodzinnych miejscowości;

2.6

ponownie wyraża swe przekonanie, że jeżeli zgodnie z założeniem Europa ma się zbliżyć do swoich obywateli oraz stać się bardziej demokratyczna i przejrzysta, władze lokalne i regionalne oraz społeczeństwo obywatelskie, w szczególności za pośrednictwem organizacji pozarządowych, muszą w większym stopniu uczestniczyć w opracowywaniu, wdrażaniu i ocenie polityk gospodarczych, społecznych i dotyczących zatrudnienia;

2.7

w odniesieniu do komunikatu, o którym mowa, ponawia uwagi przedstawione w opinii (CdR 15/2003) w sprawie przeglądu Europejskiej Strategii Zatrudnienia oraz wytycznych dotyczących zatrudnienia na 2003 r., opartej na komunikacie Komisji dla Rady, Parlamentu Europejskiego, Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego oraz Komitetu Regionów w sprawie analizy pięciu lat Europejskiej Strategii Zatrudnienia (COM(2002) 416 final) oraz na komunikacie dla Rady, Parlamentu Europejskiego, Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego oraz Komitetu Regionów w sprawie przyszłości Europejskiej Strategii Zatrudnienia: Strategii na rzecz pełnego zatrudnienia i lepszych miejsc pracy dla wszystkich (COM (2003) 6 final), a mianowicie że:

2.8

wzywa Komisję do konsekwentnego podkreślania we wszystkich komunikatach dotyczących zagadnień związanych z potrzebą uelastycznienia rynku pracy konieczności zapewnienia wsparcia pracownikom, którzy decydują się na zmianę swojej drogi zawodowej; brak odpowiednich narzędzi opieki społecznej w ramach ochrony socjalnej zagraża elastyczności rynku pracy, która jest istotna szczególnie w chwili obecnej, w warunkach rynku globalnego;

2.9

jest przekonany, że podstawowe zabezpieczenie ekonomiczne jest równie ważne dla pracowników mało zarabiających, jak i dla tych zajmujących stanowiska związane ze średnią i dużą odpowiedzialnością. Ponadto konieczne jest wsparcie na rzecz kształcenia i przekwalifikowywania;

2.10

stwierdza, że systemy opieki społecznej, szczególnie świadczenia natury finansowej, powinny angażować pracodawców, którym łatwiej będzie monitorować indywidualne przypadki i dzięki temu podejmować odpowiednie działania mające na celu zachęcenie do powrotu do pracy osób takich jak niepełnosprawni, na przykład pomagając im w znalezieniu miejsca pracy w tej samej lub innej firmie;

2.11

zaleca podjęcie wszelkich koniecznych działań w celu uświadomienia wszystkim Państwom Członkowskim UE wagi wytycznych zaproponowanych przez Komisję we wnioskach komunikatu oraz kluczowej roli władz lokalnych i regionalnych - bez uszczerbku dla pełnej niezależności ustawodawczej każdego Państwa Członkowskiego w tej dziedzinie polityki społecznej.

22.12.2004   

PL

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

C 318/15

1.1

uważa, iż inicjatywa EQUAL jest jednym z najważniejszych instrumentów tworzenia i rozpowszechniania innowacji na polu zatrudnienia i polityki społecznej;

1.2

podkreśla, iż władze lokalne usilnie wspierają EQUAL od samego jego początku, gdyż stanowi on znaczącą możliwość poprawy i dalszego rozwoju polityki społecznej i zatrudnienia na szczeblu lokalnym i regionalnym. Władze lokalne i regionalne również aprobują zainicjowany przez EQUAL rodzaj współpracy, który jest zgodny z zasadami dobrego zarządzania;

1.3

uważa, iż upowszechnienie technologii innowacyjnych, a także rozwój praktycznego podejścia i kompetencji długoterminowych, powinny stanowić cele kluczowe; wierzy, iż ich wyniki nie powinny być rozpatrywane w izolacji od powszechnie stosowanych praktyk, lecz być na nie przekładane w celu dodania im nowego wymiaru i zwiększenia efektywności. Władze lokalne i regionalne mogą pomoc w zaszczepieniu nowych praktyk w lokalnych systemach świadczenia usług oraz w sieciach polityki lokalnej;

1.4

podkreśla, iż kwestia Romów ma szczególne znaczenie i wagę dla władz lokalnych i regionalnych. Po rozszerzeniu będą oni stanowić największą wyróżniającą się mniejszość etniczną w Unii Europejskiej. Mimo 700-letniej historii zamieszkiwania w granicach UE, Romowie pozostaną prawdopodobnie jedną z najbardziej dyskryminowanych grup wśród wszystkich obywateli Europy. Władze lokalne i regionalne odgrywają kluczową rolę w rozwiązywaniu problemów, przed którymi stoją Romowie; fakt ten uznawany przez samych przedstawicieli europejskich organizacji Romów;

1.5

podkreśla również znaczenie procederu handlu dziećmi i kobietami; wierzy, iż władze lokalne i regionalne odgrywają ważną rolę we wspieraniu godnej jakości życia swoich społeczności i muszą zająć się osobistymi (np. pomoc dla ofiar) i społecznymi (np. zapobieganie przestępstwom) konsekwencjami handlu ludźmi oraz tym aspektem seks-biznesu; w związku z tym podkreśla konieczność przyznania niezbędnych funduszy i środków władzom lokalnym i regionalnym;

1.6

wierzy, iż władze lokalne i regionalne należy postrzegać jako kluczowych partnerów we wdrażaniu EQUAL i upowszechnianiu jego wyników.

2.1

z zadowoleniem przyjmuje wprowadzenie kroku potwierdzającego Działanie nr 2; zaleca, aby Działanie nr 3 (rozpowszechnienie i ogólne zastosowanie w praktyce) zostało zintegrowane w taki sam sposób w celu uwzględnienia problemów związanych z finansowaniem dopasowanym, bowiem Działanie nr 3 ze względu na swój charakter nie oferuje wielu aktywności atrakcyjnych dla sponsorów (tzn. działalności bezpośrednio wspierających beneficjentów);

2.2

z zadowoleniem przyjmuje możliwość rozszerzenia partnerstwa na państwa wstępujące do Unii – uregulowania finansowe zahamowały część potencjału w tej dziedzinie podczas pierwszego etapu;

2.3

uważa, iż eksperymentując bardziej na polu walki z bezrobociem, podnoszenia jakości zatrudnienia i bezpośredniego tworzenia miejsc pracy, Partnerstwa na rzecz Rozwoju powinny być zachęcane do wykorzystania doświadczeni i wszystkich dobrych rozwiązań z etapu pierwszego – w szczególności do uwzględnienia nauczek z działań, które nie przyniosły efektów;

2.4

podkreśla wagę dłuższej aktywacji zawodowej, popierając stanowisko Komisji w tym zakresie nie tylko w świetle zjawiska generalnego starzenia się społeczeństwa, ale i także w odniesieniu do obszarów tradycyjną przewagą przemysłu ciężkiego, gdzie wielu starszych pracowników musiało, lub nadal musi, przekwalifikowywać się, aby zachować pracę w sektorze usług lub w innych gałęziach przemysłu;

2.5

uważa, iż uznając trudności związane z zatrudnianiem pracowników w celu wspierania dywersyfikacji produkcji, należy zachęcać do korzystania z najlepszych praktyk wypracowanych w tym zakresie w ramach etapu pierwszego w Państwach Członkowskich;

2.6

popiera pomoc konieczną, aby stawić czoła wyzwaniom wynikającym z problemów, z którymi borykają się Romowie i ofiary handlu ludźmi; uważa, iż te oraz inne wyzwania pojawiające się w całej UE, powinny być rozwiązane w odpowiednim kontekście lokalnie, regionalnie i na szczeblu krajowym, jednakże bez negatywnego wpływu na potrzeby innych grup.

2.7

wierzy, iż niezbędne jest, aby wszystkie państwa stosowały się do tego samego harmonogramu, aby ułatwić stworzenie ponadnarodowych partnerstw w czasi umożliwiającym ich równoczesną realizację, co zapewni ich efektywność, czego zabrakło w etapie pierwszym; Komitet z zadowoleniem przyjmuje do wiadomości fakt, iż Komisja ponownie potwierdziła wagę tej kwestii;

2.8

z zadowoleniem przyjmuje możliwość wykorzystania działania sieci grup tematycznych na szczeblu krajowym i europejskim w drugim etapie i oczekuje, iż Komisja dostrzeże w drugim etapie wzrost korzyści oraz efektów wynikających z tego posunięcia. Koncepcja sieci grup tematycznych rozwijała się raczej powoli w pierwszym etapie. KR wierzy, iż władze kierownicze będą odgrywać dużą rolę we wspieraniu Partnerstw na rzecz Rozwoju w partycypowaniu - w tym również o charakterze pro-aktywnym - w określaniu kluczowych osób i kierunków polityki dla zmaksymalizowania wpływu prac pilotowanych przez Partnerstwa. Przydatna byłaby większa integracja grup sieci tematycznych odpowiedzialnych za tworzenie dokumentów Państw Członkowskich i europejskich związanych z Europejską Strategią na rzecz Zatrudnienia i z Polityką Integracji Społecznej. Przyspieszyłoby to upowszechnienie wyników, co uważa się za wyzwanie;

2.9

z zadowoleniem przyjmuje propozycje uwzględnienia doświadczeń wynikających z EQUAL w pracach decydentów i w ramach programów dotyczących Celów 1, 2 i 3; zaleca, aby grupy sieci tematycznych zostały w ten proces oficjalnie włączone;

2.10

uważa za ważne, aby nie stracić korzyści płynących z prac ponadnarodowych po roku 2006 na polu zatrudnienia, i dlatego zaleca ujęcie elementu ponadnarodowego w propozycjach Komisji Europejskiej dotyczących programów EFS mających zastąpić obecne programy (jak również w ramach krajowego programu EFRR).

22.12.2004   

PL

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

C 318/17

1.1

z zadowoleniem przyjmuje komunikat Komisji, dotyczący wspierania spółdzielczości w Europie i mający na celu upowszechnienie spółdzielni poprzez podniesienie ich statusu i zwiększenie wiedzy o ich specyfice. Lepsze zrozumienie sposobu działania spółdzielni, dalszy rozwój dotyczącego ich ustawodawstwa, zachowanie i poprawa ich pozycji oraz wkładu, wszystko to przyczyni się do osiągnięcia celów Wspólnoty;

1.2

popiera stanowisko Komisji, że dla małych i średnich przedsiębiorstw spółdzielczość jest platformą dla podjęcia wspólnych działań, poprawy ich pozycji na rynku oraz sposobem na świadczenie klientom-członkom wysokiej jakości usług, zwłaszcza tzw. „usług opiekuńczych” w sektorze ochrony zdrowia oraz ochrony i opieki społecznej. Spółdzielnie pracownicze mogą wnieść cenny wkład w budowanie społeczeństwa opartego na wiedzy;

1.3

podkreśla wagę dążenia Komisji do znalezienia sposobu, aby zwiększyć chęć i zdolność małych i średnich firm do wykorzystywania spółdzielczych form przedsiębiorczości jako platformy dla podejmowania wspólnych działań biznesowych bądź dla zgrupowania interesów;

1.4

za ważne uznaje zorganizowanie uporządkowanej wymiany informacji, ustalenie najlepszych praktyk i promowanie spółdzielczości z udziałem małych i średnich przedsiębiorstw;

1.5

wspiera wysiłki na rzecz sprawdzenia metod zbierania dokładniejszych danych statystycznych o spółdzielczości;

1.6

podkreśla wagę uczestnictwa spółdzielni w programach na rzecz edukacji, szkoleń, kształcenia ustawicznego, edukacji przez Internet oraz potrzebę zachęcania szkół średnich i wyższych do organizowania szkoleń z zarządzania spółdzielczością;

1.7

ogromną wagę przykłada do wybierania i propagowania dobrych praktyk krzewienia spółdzielczości przez instytucje publiczne wspierające przedsiębiorczość;

1.8

podkreśla wagę finansowania przedsięwzięć na rzecz spółdzielczości. Konieczne jest sprawdzenie możliwości włączenia określonego odniesienia do spółdzielni do instrumentów finansowych zarządzanych przez Europejski Fundusz Inwestycyjny, zwłaszcza do funduszy stanowiących część Wieloletniego Programu na rzecz Przedsiębiorstw i Przedsiębiorczości, w szczególności Małych i Średnich Przedsiębiorstw. Należy także podjąć wysiłki, aby zapewnić spółdzielniom pełen dostęp do programów Wspólnoty i do informacji o tych programach;

1.9

wspiera zamierzenia Komisji, aby zbadać strategie, właściwe działania i regulacje dotyczące spółdzielczości społecznej;

1.10

zachęca Komisję do dyskusji z Państwami Członkowskimi nad realizacją rozporządzenia i dyrektywy w sprawie Statutu spółdzielni europejskiej (SCE);

1.11

wspiera prace Komisji i Państw Członkowskich nad poprawą ustawodawstwa dotyczącego spółdzielni;

1.12

popiera wysiłki na rzecz stworzenia projektu „wzorcowego ustawodawstwa” dotyczącego spółdzielni;

1.13

uważa, że w kontekście rewizji rozporządzenia w sprawie SCE, ważne jest rozważenie możliwości jego uproszczenia poprzez propozycję przyjęcia wspólnych ogólnoeuropejskich zasad tam, gdzie to możliwe;

1.14

podkreśla ważny wkład, jaki spółdzielnie wnoszą w rozwój rolnictwa w nowych Państwach Członkowskich poprzez wspieranie współpracy między gospodarstwami w nabywaniu, obrocie produktami i w poprawie produkcji;

2.1

zaleca Komisji i Państwom Członkowskim niezwłoczne ocenienie szans realizacji i wsparcia przez interesariuszy inicjatyw, mających na celu zwiększenie świadomości wśród administracji publicznej i prywatnych podmiotów gospodarczych o możliwości wykorzystania formy spółdzielni jako środka do założenia działalności gospodarczej bądź do zgrupowania małych przedsiębiorstw;

2.2

za ważne uznaje zbadanie przez Komisję możliwości zorganizowania uporządkowanej wymiany informacji i doświadczeń oraz wskazania dobrych praktyk w sferze spółdzielczej przedsiębiorczości. Komisja, wraz z Państwami Członkowskimi i interesariuszami, powinna również zbadać, czy istnieje potrzeba dokonania analizy porównawczej krajowych praktyk i polityk;

2.3

zachęca do przeprowadzenia doświadczeń przy udziale technik satelitarnych i innych metod zbierania niezbędnych danych statystycznych dotyczących spółdzielczości w Europie;

2.4

za ważne uznaje uwzględnianie udziału spółdzielni w programach na rzecz edukacji, szkoleń, kształcenia ustawicznego, edukacji przez Internet, w szczególności w międzynarodowych programach i sieciach ekspertów, prowadzących do opracowania najlepszych działań w innowacyjnych dziedzinach;

2.5

podkreśla wagę wybierania i propagowania dobrych praktyk instytucji publicznych wspierających przedsiębiorczość;

2.6

za ważne uznaje niezwłoczne zbadanie możliwości włączenia określonego odniesienia do spółdzielni do instrumentów finansowych zarządzanych przez Europejski Fundusz Inwestycyjny, zwłaszcza do funduszy stanowiących część Wieloletniego Programu na rzecz Przedsiębiorstw i Przedsiębiorczości, w szczególności Małych i Średnich Przedsiębiorstw, oraz zapewnienie spółdzielniom pełnego dostępu do programów Wspólnoty i do informacji o tych programach;

2.7

zachęca Komisję do głębszego zbadania strategii, właściwych działań i regulacji dotyczących spółdzielczości społecznej jak i wpływu spółdzielni w Europie na społeczeństwo i na tworzenie nowych miejsc pracy oraz do podzielenia się wnioskami z organami Wspólnoty;

2.8

zaleca Komisji niezwłoczne podjęcie dyskusji z urzędnikami z Państw Członkowskich odpowiedzialnymi za wdrożenie ogólnoeuropejskich zasad dotyczących spółdzielni. W dyskusjach tych należy skupić się przede wszystkim na tym, gdzie niezbędne są działania na szczeblu krajowym bądź gdzie zastosowanie ma prawo krajowe;

2.9

podkreśla potrzebę aktywnej współpracy z administracją publiczną, zwłaszcza w nowych Państwach Członkowskich, w celu zapewnienia poprawy ustawodawstwa dotyczącego spółdzielni. Ponadto Komisja ma zobowiązać Państwa Członkowskie, aby informowały Komisję i siebie nawzajem o zamiarze zmian ustawodawstwa dotyczącego spółdzielni na etapie projektu i przed przyjęciem nowych przepisów;

2.10

podkreśla wagę wniosku Komisji skierowanego do krajowych i europejskich organizacji interesariuszy o stworzenie projektu „wzorcowego ustawodawstwa” i gotowość Komisji do pomocy im przy tworzeniu tego projektu;

2.11

zaleca Komisji aktywne monitorowanie stosowania rozporządzenia SCE i opracowanie rejestru dziedzin wymagających zmian, aby pięć lat po wejściu rozporządzenia w życie, można je było, gdzie to konieczne, uprościć i wzmocnić;

2.12

z zadowoleniem przyjmuje fakt, że Komisja postara się zagwarantować, aby wkład spółdzielni i innych przedsiębiorstw ekonomii społecznej w rozwój rolnictwa był wykorzystywany w inicjatywach Wspólnoty;

2.13

podkreśla, że Komisja oraz rządy Państw Członkowskich powinny zbadać możliwość przyznawania ulg podatkowych spółdzielniom według ich regionalnej i społecznej użyteczności oraz według tego, czy przestrzegają głównych zasad leżących u podstaw spółdzielczości czyli demokracji, solidarności członków - zarówno pracowników jak i konsumentów, oraz ich bezpośredniego zarządzania aktywnością przedsiębiorstwa;

2.14

zwraca uwagę na możliwości, jakie stwarzają spółdzielnie dla rozwoju lokalnej gospodarki i dla nowych innowacyjnych form zatrudnienia na szczeblu lokalnym i regionalnym;

2.15

skłania Komisję i Państwa Członkowskie do aktywnego działania na rzecz zakładania spółdzielni (szczególnie spółdzielni zbytu, tzw. marketing co-operative) w nowych obszarach działalności rolniczej i wiejskiej, takich jak rolnictwo ekologiczne, akwakultura, itd. Działania mogłyby obejmować szkolenia, różne formy pomocy, zapewnienie porady prawnej, poszukiwanie ewentualnych członków, itd.

2.16

zaleca władzom samorządowym miast i regionów, aby w swej polityce przemysłowej bardziej uwzględniały spółdzielcze formy przedsiębiorczości;

2.17

przypomina, że spółdzielnie mają do zaoferowania nowe sposoby na poprawę zatrudnienia, świadczenia usług oraz regenerację ekonomiczną w obszarach peryferyjnych, odczuwających brak kapitału.

22.12.2004   

PL

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

C 318/19

1.

bardziej efektywne wykorzystanie energii przez użytkowników końcowych ma kluczowe znaczenie dla ochrony środowiska, ograniczenia popytu na energię i osiągnięcia celów wyznaczonych w Kioto, a rozwój rynku oszczędności energii u odbiorców końcowych oraz usług energetycznych może się do tego w znacznym stopniu przyczynić;

2.

europejski samorząd terytorialny od wielu lat odgrywa pionierską rolę w zakresie oszczędzania energii, np. poprzez stosowanie odnawialnych źródeł energii oraz testowanie inteligentnych systemów energetycznych;

3.

wiele organów samorządu terytorialnego w Europie zobowiązało się do wypełnienia celów zawartych w Protokole z Kioto;

4.

konieczność oszczędzania energii musi najpierw na trwałe zapisać się w świadomości obywateli; samorząd terytorialny, jako funkcjonujący w najbliższym kontakcie z obywatelami na płaszczyźnie politycznej, może mieć w tym istotny udział, a Unia Europejska musi zapewnić niezbędną w tym celu swobodę działania;

1.1

zgadza się z poglądem wyrażonym przez Komisję Europejską, że zwiększenie efektywności wykorzystania energii przez odbiorców końcowych jest ważnym celem. Popiera również dążenie Komisji do wspierania rozwoju rynku oszczędności energii oraz usług energetycznych. Komitet Regionów podziela opinię o konieczności wzmocnienia rynku usług energetycznych i oszczędności energii, co sprzyjać będzie ograniczeniu emisji i zrównoważonemu rozwojowi;

1.2

uważa, że propozycja dyrektywy jest w zasadzie właściwym narzędziem do uzyskania tych celów;

1.3

bez zastrzeżeń opowiada się za wyznaczonym celem ochrony klimatu oraz dotrzymania wynikających z tego zobowiązań do redukcji emisji. W wielu państwach, regionach i gminach UE realizowane są już przedsięwzięcia ukierunkowane na wypełnienie tych zobowiązań (por. m.in. niemiecką ustawę o oszczędzaniu energii, uchwaloną przez Bundestag 1 kwietnia 2004 roku). Do przedsięwzięć tych zaliczyć należy również wysiłki zmierzające do poprawy efektywności wykorzystania energii we wszystkich obszarach jej użytkowania;

1.4

jest zdania, że realizacja przedsięwzięć z zakresu efektywnego wykorzystania energii, oszczędności energii przez końcowych odbiorców oraz świadczenie usług energetycznych powinna wpisać się w kontekst rynków otwartych na konkurencję; podkreśla jednocześnie pilną konieczność umocnienia sektora publicznego, aby był on w stanie nadal wypełniać swe zadania w zakresie jakości, bezpieczeństwa i dostępności;

1.5

nie kwestionuje poglądu, że dla istotnego wzrostu efektywności wykorzystania energii przez odbiorców końcowych konieczne są odpowiednie warunki ramowe. Najlepszym sposobem osiągnięcia tego celu jest zwiększanie popytu na odpowiednie techniki i metody. Problematyczna natomiast wydaje się propozycja zobowiązywania przedsiębiorstw do oferowania tego rodzaju usług. Zmusiłoby to je do dysponowania technikami i procesami, do zakupu których nie można by zmusić żadnego klienta, a to w efekcie spowodowałoby wzrost kosztów ponoszonych ostatecznie przez użytkowników energii;

1.6

uważa propozycję dyrektywy za sprzeczną z istniejącym systemem, gdyż nie uwzględnia ona istotnych struktur wewnętrznego rynku energetycznego. Propozycja dyrektywy zobowiązuje Państwa Członkowskie do zadbania o ty, by detaliści i dostawcy energii oferowali swoim klientom we wszystkich segmentach rynku odbiorców końcowych bezpłatną realizację części usług energetycznych i przedsięwzięć z zakresu efektywności wykorzystania energii. W warunkach wolnego rynku trudno jest jednak sterować popytem. Ponadto podmioty funkcjonujące na rynku - jak niezależne przedsiębiorstwa dostarczające energię i nowo wchodzący na rynek sprzedawcy energii - zbyt się różnią, by można było je poddać tym samym lub porównywalnym wymogom;

1.7

uważa zobowiązanie przedsiębiorstwa eksploatującego sieć do oferowania i świadczenia usług użytkownikom końcowym za naruszenie dyrektywy dotyczącej rynku wewnętrznego;

1.8

uznaje za nie w pełni uzasadnioną budowę nowych organów nadzorczych i kontrolnych – wymagającą znacznych nakładów – jako sposób zwiększenia efektywności wykorzystania energii przez odbiorców końcowych i przyspieszenia rozwoju rynku usług energetycznych oraz realizacji przedsięwzięć zwiększających efektywność wykorzystania energii przez odbiorców końcowych. Należy zezwolić Państwom Członkowskim na powierzenie tych zadań istniejącym już organom. Zgodnie z propozycją dyrektywy koszty przedsięwzięć realizowanych w celu uzyskania oszczędności energii „nie powinny” być wyższe od uzyskanych dzięki nim korzyści. Ponieważ nie wyjaśniono, w jaki sposób owa analiza kosztów i korzyści ma być wykonana, zobowiązanie to jest jedynie pustym hasłem programowym bez praktycznego znaczenia, którego konsekwencją może być niewspółmiernie niekorzystne ukształtowanie się stosunku kosztów do korzyści. Stąd też należy obawiać się, że dopuszczone przez art. 10 lit. b) propozycji dyrektywy włączanie określonych kosztów do taryfy dystrybucyjnej obciąży końcowych odbiorców energii;

1.9

ostrzega, że ustalenie jednolitej stopy wzrostu efektywności w wysokości 1 % dla wszystkich Państw Członkowskich nie powinno prowadzić do zakłóceń konkurencji, ponieważ Państwa Członkowskie, które już osiągnęły wysoki poziom energooszczędności, dalszy jej wzrost mogą uzyskać jedynie w wyniku poniesienia relatywnie większych kosztów. Należy więc zadbać o należyte uwzględnienie dotychczasowych wysiłków Państw Członkowskich. Uwzględnienie działań na rzecz oszczędności energii podejmowanych przez Państwa Członkowskie od roku 1991 wymienionych w Załączniku 1 do propozycji musi odbyć się w sposób wykluczający wszelkie zakłócenia konkurencji; Komitet nie zgadza się ponadto z obarczaniem władz publicznych nadmiernymi zadaniami i domaga się równego traktowania sektora publicznego i prywatnego;

1.10

dostrzega w proponowanych przedsięwzięciach - jak jednolity wskaźnik oszczędności energii, tworzenie nowych, biurokratycznych struktur kontrolnych lub sterowany rynek usług energetycznych - bardzo daleko idącą ingerencję w politykę energetyczną Państw Członkowskich ze względu na zakres i intensywność tych przedsięwzięć.

2.1

wzywa Komisję – mając na względzie godny poparcia cel propozycji ustawodawczej - do zrewidowania kluczowych punktów projektu dyrektywy. Celem dokonywanych zmian powinien być przede wszystkim dalszy rozwój i umocnienie popytu na usługi energetyczne poprzez działania informacyjne, doradztwo i wsparcie. Komitet proponuje w tym kontekście przeprowadzenie ogólnoeuropejskiej kampanii informacyjnej na temat korzyści, jakie oszczędzanie energii może przynieść dla środowiska naturalnego;

2.2

zwraca się do Komisji o uwzględnianie zasady subsydiarności i pozostawienie Państwom Członkowskim, regionom i gminom również w przyszłości zadań w zakresie kwalifikacji, certyfikacji i akredytacji usługodawców z branży energetycznej, monitorowania systemów audytu energetycznego i rynku usług energetycznych, ustanawiania programów na rzecz efektywności wykorzystania energii i tworzenia podlegających publicznej kontroli rozwiązań finansowych;

2.3

proponuje ograniczyć stopień szczegółowości postanowień, aby był on zgodny z głoszonymi przez Komisję zasadami deregulacji, odbiurokratyzowania i upraszczania trybów postępowania;

2.4

wzywa Komisję do nienakładania na sektor publiczny niewspółmiernych obciążeń w dziedzinie oszczędności energii. Sektor publiczny i prywatny powinny być w równym stopniu odpowiedzialne za nadrzędny cel poprawy efektywności wykorzystania energii;

2.5

zwraca uwagę, że dla dotrzymania zobowiązań przewidzianych w propozycji dyrektywy konieczne jest podjęcie przedsięwzięć kontrolnych, gromadzenie danych i przygotowywanie raportów dla Komisji. W tym celu nie tylko w administracji publicznej, lecz również w przedsiębiorstwach powstać muszą nowe, nie istniejące do tej pory stanowiska, np. do zbierania i przekazywania nieistotnych dotychczas danych dotyczących końcowych odbiorców (np. dot. oleju opałowego) oraz sprzedaży usług energetycznych. Powinno to być przewidziane i uwzględnione w propozycji;

2.6

przypomina Komisji o konieczności zachowania pełnej zgodności nowej propozycji dyrektywy z założeniami wszystkich uregulowań prawnych obowiązujących w sektorze energetycznym, a w szczególności dyrektywy dotyczącej wewnętrznego rynku energetycznego.

22.12.2004   

PL

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

C 318/22

1)

e-Government nie tylko przyczynia się do skuteczności administracji publicznej, ale i wspiera demokrację polepszając styl rządzenia i udział obywateli w życiu publicznym,

2)

istnieje potrzeba politycznego zaangażowania na najwyższym szczeblu w celu uruchomienia struktur i usług e-Government; większość barier prawnych znajduje się nie na szczeblu europejskim, lecz krajowym, regionalnym i lokalnym,

3)

istnieją różne tradycje i podstawy prawne obecnych i przyszłych Państw Członkowskich, co utrudnia określenie wspólnych standardów świadczenia usług publicznych,

1.1

cieszy się, że Komisja przypisuje roli e-Government duże znaczenie dla osiągnięcia celów z Lizbony, i zwraca szczególną uwagę na rolę i wkład samorządów regionalnych i lokalnych w promowaniu i wykorzystywaniu jego potencjału, z uwagi na zasięg i wagę usług i uregulowań prawnych, jakie oferują one zarówno obywatelom, jak i przedsiębiorstwom;

1.2

zwraca uwagę na fundamentalne właściwości samorządów regionalnych i lokalnych, jeśli chodzi o ich skalę działań i bliski kontakt ze społeczeństwem, umożliwiające szybkie wprowadzanie innowacji, ich znajomość i rozumienie najważniejszych potrzeb użytkowników i najbardziej poszukiwanych usług, jak też ich bezpośrednie zaangażowanie w życie jednostek i społeczności, co umożliwia im zachęcanie ludzi do zdobywania nowych umiejętności i wpływ na zmiany zachowań niezbędne do tego, aby e-Government z korzyścią dla wszystkich zrealizował się w praktyce;

1.3

przyjmuje zasadniczą definicję e-Government, zgodnie z którą jest to połączenie zastosowania technologii informacyjnych i komunikacyjnych w administracji państwowej i samorządach ze zmianami organizacyjnymi i wykształceniem nowych umiejętności;

1.4

podkreśla niezwykłą wagę inwestowania w szkolenie i w sposobności rozwoju, tak by umożliwić jak najszerszemu spektrum jednostek udział w postępach e-Government;

1.5

podkreśla, iż wartość e-Government ujawni się w tym, jak zmieni się sposób świadczenia usług publicznych i jak zwiększy się udział obywatela w procesach demokratycznych i w kształtowaniu polityki, innymi słowy w tym, jak dalece zmodernizowany zostanie sposób świadczenia usług administracyjnych i współdziałania z obywatelami;

1.6

ostrzega, że taka transformacja na wszystkich szczeblach nie jest tania, lecz wymagać będzie znaczącego i długotrwałego zaangażowania środków, podwojonych przez konieczność utrzymania istniejących systemów w okresie przejściowym, co stanowi znamienny wymóg dla rządu, nieobecny w przypadku przedsiębiorstw handlowych;

1.7

zauważa, że aby umożliwić szerokie upowszechnienie systemu oraz usługi interaktywne, niezbędne jest przejście na połączenia szerokopasmowe, przeto cieszy się, że Komisja wzywa, by do roku 2005 całą administrację publiczną wyposażono w odpowiednie przyłącza, i uważa, że taka transformacja wymaga finansowego wsparcia, szczególnie na obszarach, gdzie obecny poziom dostępu i stopa jego rozwoju są względnie niskie;

1.8

ceni sobie dokonane w Komunikacie rozróżnienie między e-Governance a e-Government, i uważa, że e-Governance, pojęcie szersze, obejmujące główne usługi społeczne, ma ogromne znaczenie dla interesów samorządów lokalnych i regionalnych;

1.9

zaleca zastosowanie wspólnej ramy standardów badawczych, tak aby zapewnić publikację oceny jakościowej i ilościowej wszystkich znaczących programów i projektów, przez co udane propozycje będą rozwijane, zaś niedociągnięcia podlegną otwartej analizie, która pozwoli wyciągnąć naukę na przyszłość;

1.10

sądzi, iż partnerska współpraca, tworzenie konsorcjów i spółek joint venture między urzędami publicznymi na wszystkich szczeblach, a gdzie to możliwe – prywatnych organizacji, zarówno o zasięgu krajowym, jak i unijnym, ma fundamentalne znaczenie dla wykorzystania innowacji i uniknięcia problemu przestarzałości, dla powielania obecnych i przyszłych wzorcowych praktyk oraz optymalnego zużytkowania publicznych środków budżetowych;

1.11

stwierdza, że e-Government może przyczynić się do podtrzymywania i wspierania odrębności kulturowych ludzi z różnych regionów i ich równego dostępu do usług, oraz do silniejszego włączenia ich w proces tworzenia polityki, w tym zaś względzie szczególną rolę odgrywają władze lokalne i regionalne. Wszystko to sprawia, że bardzo istotne dla rozwoju praktyk integracyjnych są gruntowne prace badawcze;

1.12

jest świadomy tego, że dla zdobycia zaufania użytkowników usług wielkie znaczenie ma zastosowanie odpowiednich technologii bezpieczeństwa i ochrony danych, lecz przestrzega przed przyjmowaniem uregulowań, które nadmiernie utrudniałyby elektroniczny przepływ informacji dotyczących określonych osób;

1.13

dostrzega, iż Komunikat ten jest częścią większego zbioru innowacji o charakterze modernizacyjnym, które razem mogą zmienić na lepsze, pod względem społecznej integracji, wzajemne oddziaływanie obywatela i państwa, tym niemniej przestrzega przed potencjalnymi niebezpieczeństwami, jakie dla spójności społecznej niesie ze sobą izolacja, wynikająca z ograniczenia kontaktów międzyludzkich.

2.1

zaleca, aby Komisja Europejska, promując e-Government, zadbała w pierwszej kolejności o zapewnienie skutecznej interoperacyjności, wspólnych standardów, ram dla wymiany informacji, tak aby rozwijać wśród wszystkich obywateli UE świadomość istnienia usług paneuropejskich i ułatwiać im dostęp do informacji na temat usług krajowych i regionalnych. Pierwszeństwo należy także przyznać bezpieczeństwu wszelkich transakcji i danych. Zaufanie publiczne i korzystanie z usług są bezpośrednio powiązane z kwestiami bezpieczeństwa;

2.1 a)

zaleca, by Komisja Europejska zwiększyła swoje wysiłki w celu efektywnego skoordynowania działań w ramach programów związanych z e-Government, w szczególności IDA, e-TEN oraz działań badawczych e-GOV w ramach Szóstego Programu Ramowego, w celu zoptymalizowania rezultatów i jak najlepszego wykorzystania wysiłków i środków, które Unia Europejska przeznacza na rozwój e-Government;

2.1 b)

zaleca, by Komisja Europejska położyła większy nacisk na wymiar lokalny i regionalny w działaniach realizowanych w programach związanych z e-Government;

2.2

zaleca zaofiarowanie środków rządowych lub pochodzących z funduszy strukturalnych UE na wprowadzanie technologii szerokopasmowej na obszarach, gdzie może ona być z komercyjnego punktu widzenia nieopłacalna, tak aby zapewnić w ten sposób dostępność e-Government na wszystkich obszarach Unii Europejskiej, zwłaszcza na terenach, gdzie poziom dostępu i/lub stopa jego rozwoju są niskie. Przy określaniu środków niezbędnych na finansowanie infrastruktury gwarantującej dostęp całego terytorium należy wziąć pod uwagę specyficzne cechy charakterystyczne regionów, w szczególności ich rozciągłość geograficzną i liczbę mieszkańców;

2.3

kładzie nacisk na to, aby przynajmniej w fazie przejściowej zaoferować kursy edukacyjne w zakresie dostępu do e-Government oraz udogodnienia dla osób niepełnosprawnych i starszych, jak również osób o niższym poziomie wykształcenia, tak by promować ich integrację w tej dziedzinie (e-integracja) i eliminować wszelkie niebezpieczeństwo dyskryminacji;

2.4

zgadza się ze spostrzeżeniem, iż zapewnienie usług online nie daje gwarancji, że będzie się z nich korzystać, dlatego gorąco zachęca do przeprowadzania badań nad preferencjami i barierami po stronie popytu, zarówno w odniesieniu do typu usługi i metody dostępu, jak i do innowacyjności po stronie podaży, w celu określenia kanałów komunikacyjnych, które przyciągną najszersze spektrum użytkowników, niezależnie od ich miejsca zamieszkania, wieku, płci, sytuacji społeczno-ekonomicznej;

2.5

podkreśla, że należy wykorzystywać w pełni możliwości technologii informacyjnych w celu optymalizacji jakości i wydajności usług świadczonych przez administracje w tradycyjny sposób;

2.6

zaleca przyjęcie regulacji prawnej, zgodnie z którą wyniki programów i projektów e-Government wspieranych ze środków publicznych będą musiały zostać ogłoszone, a wraz z nimi korzyści, jakie przyniosła dana inicjatywa, oraz wnioski, jakie należy wyciągnąć na przyszłość;

2.7

apeluje do Komisji, aby zachęcała do wspierania wysiłków władz lokalnych i regionalnych mających na celu zapewnienie usług e-Government w różnych językach, ze szczególnym uwzlędnieniem języków regionalnych i mniej rozpowszechnionych;

2.8

przyznaje, że ewaluacja głównych inicjatyw na nowym polu działań jest sprawą złożoną, jednak nalega na to, by od początku wytyczyć jasne cele oraz by w pełni, otwarcie i krytycznie oceniać wyniki (zarówno sukcesy, jak i porażki) na podstawie takich kryteriów jak zasadność, skuteczność, wydajność i funkcjonalność, w celu przyszłych ulepszeń.

22.12.2004   

PL

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

C 318/24

1)

Ilość niezamówionych informacji handlowych otrzymywanych drogą elektroniczną, czyli tzw. spamu, osiągnęła niepokojące rozmiary, zwiększając się z szacowanych w roku 2001 7 % globalnego ruchu wiadomości przesyłanych w sieci do obecnego poziomu 50 %.

2)

Spam stanowi problem nie tylko ze względu na kwestię naruszania prywatności, wprowadzania w błąd klientów, ochrony nieletnich i ludzkiej godności, lecz również dlatego, że stanowi zagrożenie dla gospodarki. Powoduje on dodatkowe koszty dla firm i straty związane z wydajnością oraz naraża przedsiębiorstwa na utratę zaufania konsumentów.

3)

W lipcu 2002 r. UE przyjęła dyrektywę 2002/58/WE o prywatności i łączności elektronicznej, która wprowadziła zasadę „opt-in” (udzielenia uprzedniej zgody) w przypadku poczty elektronicznej. Termin wdrożenia tej dyrektywy ustalono na 31 października 2003 r.

4)

Został zrobiony pierwszy krok, jednakże samo prawodawstwo nie wystarczy dla zwalczania problemu spamu. Konieczne są dalsze działania w celu zapewnienia, że dyrektywa przyniesie pożądane skutki;

1.1

zgadza się z wnioskiem Komisji, że spam stanowi dzisiaj jedno z najpoważniejszych wyzwań, jakiemu musi sprostać Internet, wymagającym skutecznego wdrożenia i egzekwowania przepisów oraz efektywnej współpracy międzynarodowej, zastosowania rozwiązań samoregulacyjnych i technicznych przez przedsiębiorstwa, jak również odpowiedniego uświadomienia społeczeństwa;

1.2

wyraża zadowolenie wobec faktu, że Komisja nadal podejmuje działania celem zachęcenia Państw Członkowskich do transpozycji do ustawodawstwa krajowego dyrektywy 2002/58/WE o prywatności i łączności elektronicznej oraz że udziela wsparcia Państwom Członkowskim a także wyraża nadzieję, iż pomocą tą zostaną objęte państwa kandydujące po rozszerzeniu w maju 2004 r.;

1.3

stwierdza, że niezamówione informacje przesyłane drogą elektroniczną powodują spadek zaufania do sieci informatycznych oraz że ilość tych wiadomości spowalnia pracę systemów. Jako że jest to problem o charakterze transgranicznym i międzynarodowym, Komitet Regionów wyraża obawę, iż polityka Wspólnoty ma szanse powodzenia jedynie w oparciu o porozumienia i współpracę pomiędzy organizacjami międzynarodowymi a innymi światowymi potęgami;

1.4

żałuje, iż Komisja nie dostrzega zdolności i możliwości władz regionalnych i lokalnych do nawiązania kontaktu ze społecznościami na ich szczeblach, a także ze społeczeństwem w ogóle, oraz zachęca Komisję do właściwej oceny rozmiarów pomocy, jakiej mogłyby udzielić władze lokalne i regionalne w zwalczaniu problemu niezamówionych informacji przesyłanych drogą elektroniczną;

1.5

podkreśla, że władze regionalne i lokalne mogą angażować się w zwalczanie spamu w różny sposób. Odgrywają one rolę w zwiększaniu świadomości i rozpowszechnianiu informacji, jak również mogą wnosić swój wkład w sposób bardziej ogólny, z racji ich bliskości do obywateli, organizacji i przedsiębiorstw;

1.6

zauważa, że wysunięto już propozycję podjęcia działań w celu informowania młodzieży szkolnej o aspektach związanych z bezpieczeństwem społeczeństwa informacyjnego, jak również o konsekwencjach przestępstw komputerowych;

1.7

stwierdza, że władze regionalne i lokalne odgrywają istotną rolę w ochronie społeczeństwa w najszerszym znaczeniu tego słowa;

1.8

uznaje, że władze regionalne i lokalne odgrywają istotną rolę w zapewnianiu zrównoważonego rozwoju społeczeństwa wiedzy i informacji w Unii Europejskiej, zwłaszcza po jej rozszerzeniu, służącemu zwiększeniu spójności gospodarczej i społecznej w regionach, miastach i okręgach w całej Europie. Władze lokalne i regionalne mają szczególną możliwość zapewnienia jak najszerszego dostępu do działań wspólnotowych, ze szczególnym uwzględnieniem grup społecznych znajdujących się w niekorzystnej sytuacji;

1.9

uznaje, że na samorządach lokalnych i regionalnych spoczywa odpowiedzialność za umożliwienie dostępu online do usług użyteczności publicznej, jak również do technologii teleinformatycznych (ICT) w kształceniu ustawicznym (zakładając, że obsługa komputera uważana jest za nową podstawową umiejętność) a także w zakresie opieki zdrowotnej. Samorząd lokalny i regionalny uczestniczy w promowaniu bezpieczeństwa informacji, tworzeniu usług internetowych w dziedzinie kultury i turystyki, ulepszaniu dostępu do serwisów i usług internetowych oraz rozwijaniu interoperatywności procesów zarówno wewnątrz struktur administracyjnych, jak i pomiędzy organizacjami w ogóle. Dlatego też Komitet Regionów jest zdania, iż niezbędne jest osiągnięcie efektywnej i nieskrępowanej łączności elektronicznej.

2.1

wzywa do podkreślenia potrzeby aktywnego uczestnictwa krajów kandydujących. W przypadku Internetu nie istnieją tradycyjne granice pomiędzy państwami, dlatego też działania podejmowane na szczeblu europejskim nie powinny być ograniczane do udziału Państw Członkowskich Unii. Brak bezpieczeństwa systemów informatycznych i sieci w słabiej rozwiniętych obszarach Europy może pogłębić przepaść technologiczną pomiędzy nimi a najbardziej rozwiniętymi i bezpiecznymi w tym względzie regionami;

2.2

proponuje zastosować środki zmierzające do zwiększenia zaangażowania największych producentów oprogramowania do podjęcia badań nad bezpieczeństwem sieci i informacji oraz szybkiego zastosowania wyników takich badań w praktyce. Bezpieczeństwo powinno być kwestią o znaczeniu priorytetowym dla dostawców usług telekomunikacyjnych i dostępu do Internetu działających w Europie; powinno się również na większą skalę nawiązać kontakt z organizacjami i inicjatywami poza Unią Europejską;

2.3

zachęca Komisję do wykorzystania możliwości władz regionalnych i lokalnych w celu komunikacji z obywatelami na poziomie lokalnym. Na przykład biblioteki, domy kultury i inne placówki miejskie oferują wiele możliwości podnoszenia świadomości społeczeństwa i powszechnego dostępu do informacji. Dają one także sposobność bezpośredniego kontaktu ze społeczeństwem, w tym z grupami znajdującymi się w niekorzystnej sytuacji;

2.4

proponuje, aby większość problemów związanych z bezpiecznym wykorzystaniem Internetu została rozwiązana na poziomie lokalnym, w szczególności poprzez intensywne działania edukacyjne mające na celu podniesienie świadomości w tym względzie. Władze regionalne i lokalne mogą przekazywać informacje dotyczące zwalczania spamu;

2.5

proponuje, by szkoły w ramach przypadających im zadań oświatowych podjęły się informowania młodzieży o problemach bezpieczeństwa w społeczeństwie informacyjnym;

2.6

proponuje, aby władze regionalne i lokalne wykorzystywały istniejące kontakty z przedsiębiorstwami celem zachęcenia ich do podjemowania pozytywnych działań na rzecz przeciwdziałania spamowi;

2.7

pragnie również podkreślić znaczenie współpracy wewnątrz UE, a w szczególności rolę władz regionalnych i lokalnych celem zapewnienia tej współpracy.

22.12.2004   

PL

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

C 318/27

1.1

uznaje kluczową rolę mediów audiowizualnych w procesie rozwoju europejskiego społeczeństwa pluralistycznego, w zachowaniu tożsamości społeczności regionalnych i lokalnych oraz rozwoju demokratycznie zagwarantowanych praw obywatelskich;

1.2

podkreśla cel, jakim jest odpowiednie dostosowanie ram prawnych do mediów audiowizualnych w sposób, który pozwoliłby i sprzyjał ich pozytywnemu rozwojowi w sensie szczególnej roli, jaką media takie mają wypełniać;

1.3

dostrzega potrzebę uwzględnienia również innych ważnych celów będących przedmiotem powszechnego zainteresowania, związanych z uregulowaniem sektora audiowizualnego, takich jak konkurencja, ochrona konsumenta i prawo telekomunikacyjne, oraz wyraża zadowolenie wobec faktu, że Komisja skorzystała z tej okazji, aby przygotować komunikat w sprawie dalszego rozwoju polityki europejskiej w zakresie regulacji odnośnie całego sektora audiowizualnego;

1.4

uważa za celowe, zwłaszcza mając na względzie bliskie rozszerzenia UE, sformułowanie ram prawnych w zakresie polityki audiowizualnej oraz opracowanie terminarza jej rozwoju, tak, by możliwie wcześnie zapewnić krajom przystępującym jak największe bezpieczeństwo prawne;

1.5

dostrzega duże możliwości i potencjał do dalszego rozwoju sektora audiowizualnego, jakie dają obecnie wdrażane lub opracowywane nowe technologie (na przykład telewizory o płaskim ekranie) oraz podkreśla potrzebę uwzględnienia tego aspektu w przyszłej strukturze prawnej;

1.6

zasadniczo popiera i akcentuje założenia i przesłanki, jakimi kieruje się Komisja w kształtowaniu ram prawnych dla sektora audiowizualnego;

1.7

zasadniczo podziela pozytywną ocenę dyrektywy „Telewizja bez granic” jako aktu prawnego, który dał stabilne i pewne ramy prawne dla świadczenia usług telewizyjnych na obszarze Wspólnoty i w zasadzie zapewnił wolny przepływ usług teletransmisyjnych w państwach Wspólnoty oraz zwraca uwagę na własną opinię na ten temat (CdR 90/2003 fin);

1.8

podkreśla znaczenie zasady kraju pochodzenia jako podstawowej zasady funkcjonowania jednolitego rynku w sektorze audiowizualnym, równocześnie jednak podziela obawy wyrażone w trakcie konsultacji, a mianowicie, że biorąc pod uwagę różnorodność prawa w poszczególnych krajach, nadawcy mogą podejmować działalność w Państw Członkowskich o najbardziej liberalnym ustawodawstwie;

1.9

podziela stanowisko Komisji, że być może niezbędna będzie gruntowna rewizja dyrektywy „Telewizji bez granic” w celu uwzględnienia wprowadzonych zmian;

1.10

mając na względzie przeobrażenia i zmiany, jakie zaszły w międzyczasie na rynku audiowizualnym, z zadowoleniem odniósłby się do inicjatywy Komisji, zmierzającej do szybkiej i całościowej rewizji dyrektywy „Telewizja bez granic” celem uzyskania spójnych europejskich ram prawnych dla sektora audiowizualnego, gdzie przepisy byłyby odpowiednio zróżnicowane i dostosowane do usług podlegających dyrektywie „Telewizja bez granic” i usług dla społeczeństwa informacyjnego;

1.11

uważa, że inne kwestie związane ze stosowaniem dyrektywy „Telewizja bez granic” powinny być rozwiązywane nie w drodze komunikatów odnośnie jej interpretacji, ale poprzez szybką rewizję tejże dyrektywy celem osiągnięcia niezbędnego bezpieczeństwa prawnego;

1.12

podkreśla istotne znaczenie ochrony zasad konkurencji w polityce audiowizualnej;

1.13

podkreśla odpowiedzialność za utrzymanie i dalszy rozwój pluralizmu w sektorze mediów w Europie, Państwach Członkowskich UE i europejskich regionach;

1.14

podkreśla potrzebę stworzenia ram prawnych w zakresie usług dla społeczeństwa informacyjnego, takich jak handel elektroniczny i dostęp do nowego typu usług, jak również, biorąc pod uwagę wymagane zróżnicowanie przepisów, z zadowoleniem przyjmuje fakt, że Komisja nie ma zamiaru zakwestionować podziału między usługami dla społeczeństwa informacyjnego a usługami podlegającymi dyrektywie „Telewizja bez granic”;

1.15

kładzie nacisk na potrzebę przejścia z transmisji analogowej na cyfrową w sposób przyjazny dla konsumenta i zwraca uwagę na wydaną opinię w tej sprawie (CdR 308/2003 fin);

1.16

podkreśla ogromne znaczenie prawa do informacji jako osobistego prawa obywateli Europy i z zadowoleniem odnotowuje, że w ramach konsultacji Komisja odnosi się do kwestii prawa do informacji o wydarzeniach, mających duże znaczenie dla społeczeństwa oraz twierdzi, że zagadnienie to wymaga dalszej uwagi;

1.17

podkreśla kluczową rolę wsparcia udzielanego regionalnej kinematografii i żywi głębokie przekonanie, że regionalna i lokalna twórczość audiowizualna staje się coraz ważniejsza i, wraz z twórczością narodową, stanowi przeciwwagę dla produkcji pozaeuropejskich;

1.18

kładzie nacisk na potrzebę podjęcia działań na rzecz wspierania utworów europejskich i uważa, że promowanie obecności dzieł niezależnych producentów w programach przyczynia się w dużym stopniu do zróżnicowania europejskich mediów audiowizualnych oraz pozwala na zachowanie różnorodności dziedzictwa regionalnego i lokalnego Europy; uważa jednak, że obecnie stosowany system kwotowy nie jest wystarczający dla realizacji tego celu;

1.19

podkreśla potrzebę stworzenia zrównoważonych zasad jakościowych i ilościowych dotyczących reklamy;

1.20

przychylnie przyjmuje gotowość Komisji do rewizji zalecenia w sprawie ochrony nieletnich i godności ludzkiej;

1.21

uważa, że prawo do odpowiedzi jest kluczowym elementem ochrony praw człowieka i wolności słowa oraz przychyla się do planu rozszerzenia tego prawa na wszystkie media;

1.22

przychyla się do zamiarów Komisji uaktualnienia zalecenia w sprawie ochrony nieletnich i godności ludzkiej, skupiając się na edukacji medialnej (media literacy), prawie do odpowiedzi i środkach przeciwko dyskryminacji lub podżeganiu do nienawiści we wszystkich mediach on-line;

1.23

dostrzega potrzebę istnienia modeli współregulacyjnych i samoregulacyjnych w poszczególnych Państwach Członkowskich, które dawałyby możliwość wyrażania tożsamości i odrębności narodowe i regionalne; równocześnie jednak popiera zamiar Komisji opracowania modeli współregulacyjnych w sektorze mediów w celu zbadania ich funkcjonowania i zgodności z europejskimi ramami prawnymi;

1.24

akcentuje konieczność dalszej ochrony przez Wspólnotę, w sposób całościowy, europejskiego modelu audiowizualnego także na poziomie międzynarodowym, zwłaszcza w ramach negocjacji z WTO;

2.1

zaleca jak najszybszą rewizję dyrektywy „Telewizja bez granic” w celu zapewnienia niezbędnego bezpieczeństwa prawnego, zwłaszcza dla nowych Państw Członkowskich, jak również dostosowanie dyrektywy do zmian wynikających z rozwoju technicznego;

2.2

zaleca, aby podczas rewizji dyrektywy „Telewizja bez granic” oraz innych postanowień regulujących funkcjonowanie sektora audiowizualnego uwzględnić i wyraźnie zaznaczyć kluczową rolę mediów i twórczości audiowizualnej w procesie rozwoju i umacniania tożsamości regionalnych i lokalnych. Zatem zahamowana musi być również silna koncentracja w tej gałęzi przemysłu i/lub skompensowana na płaszczyźnie narodowej i międzynarodowej;

2.3

zaleca, aby w świetle coraz bardziej zaznaczającej się konwergencji mediów, ramy prawne powinny być określone w zależności od treści produkcji, bez względu na wykorzystaną platformę techniczną;

2.4

opowiada się za utrzymaniem obecnych zasad jakościowych w zakresie reklamy, zwłaszcza w odniesieniu do ochrony dzieci i nieletnich oraz rozgraniczeniem treści reklamowych od redakcyjnych;

2.5

zalecałaby jednakże, biorąc pod uwagę coraz większą możliwość wyboru i kontroli przez użytkowników, dokonanie analizy zasad ilościowych dotyczacych reklamy, celem ich uelastycznienia, w szczególności w perspektywie rozszerzenia UE, pokazując w ten sposób, że UE pragnie znieść biurokratyczne bariery;

2.6

zaleca, aby zasady dotyczące reklamy odnosiły się także do nowych form reklamy, takich jak poliekran, reklama wirtualna i interaktywna; zaleca również doprecyzowanie przepisów prawnych w zakresie wykorzystania tych form reklamy poprzez wprowadzenie postanowień gwarantujących jasny rozdział pomiędzy treściami edytorskimi a reklamowymi;

2.7

z zadowoleniem odnosi się do faktu, że inne dziedziny uregulowań, takie jak polityka konkurencji, ochrona praw autorskich czy ochrona konsumenta, są również analizowane w ramach polityki audiowizualnej oraz dyrektywy „Telewizja bez granic” a także zaleca, aby w przyszłym ustawodawstwie owe powiązania były obecne w coraz większym stopniu;

2.8

podkreśla, że zwłaszcza w przypadku nowych dziesięciu Państw Członkowskich UE, należy podjąć działania mające na celu zapewnienie konsekwentnego stosowania przepisów w zakresie ochrony nieletnich i praw człowieka w całym sektorze audiowizualnym;

2.9

zaleca zatem, aby w propozycji przedstawionej w komunikacie w sprawie aktualizacji zalecenia w sprawie ochrony nieletnich i godności ludzkiej, zostały zintensyfikowane działania na rzecz wprowadzenia efektywnych narzędzi samoregulacji i współregulacji, w tym większe wykorzystanie wymiany dobrych praktyk i współpracy sieciowej, zwłaszcza w środowisku cyfrowym i on-line;

2.10

zaleca, aby propozycja zgłoszona w komunikacie przywiązywała należytą uwagę do promowania edukacji medialnej (media literacy), ponieważ jak słusznie zauważa Komisja, „w obecnych czasach kluczową umiejętnością jest wiedza, gdzie szukać informacji i zdolność ich interpretowania”; zaleca również, aby wskazana propozycja promowania edukacji medialnej odnosiła się do wszystkich języków Unii Europejskiej, zapewniając każdemu z nich minimalny poziom obecności medialnej i treści informacyjnych;

2.11

popiera ochronę prawa do informacji, włączając w to informacje odnośnie wydarzeń, które podlegają prawom wyłączności i wydarzeń mających duże znaczenie dla społeczeństwa; Komitet Regionów podtrzymuje swój pogląd, że zasady dotyczące transmitowania większych wydarzeń publicznych w telewizji ogólnodostępnej powinny być elastyczne, mając na uwadze odrębności językowe poszczególnych krajów oraz że należy rozważyć sporządzenie europejskiej listy większych wydarzeń publicznych; Komitet Regionów zaleca również ustanowienie, na szczeblu europejskim, prawa do nadawania krótkich relacji telewizyjnych odnośnie informacji będących przedmiotem powszechnego zainteresowania;

2.12

zaleca aby, mając na uwadze prawidłowy rozwój europejskiego rynku w zakresie treści audiowizualnych, przywiązywać należytą wagę do promowania europejskiej kinematografii i filmów telewizyjnych nie, jak to ma obecnie miejsce, w oparciu o zasadę kwotową, określoną w art. 4 i 5 dyrektywy „Telewizja bez granic”, ale raczej poprzez udzielanie wsparcia produkcji i dystrybucji w ramach programów pomocowych; podkreśla przy tym swoje stanowisko, że podczas dokonywania oceny takich dzieł szczególną uwagę należy zwrócić na zachowanie europejskiej kultury oraz na wpływ na politykę i gospodarkę regionalną; w tym celu należy stworzyć specjalny program wspierania produkcji i dystrybucji dzieł o charakterze regionalnym i/lub wykorzystujących różne języki europejskie;

2.13

powtarza zalecenie aby, biorąc pod uwagę inwestycje niezbędne dla celów przejścia do cyfrowego procesu produkcji i rozpowszechniania informacji oraz fakt, że lokalne i regionalne stacje telewizyjne same produkują większość materiałów, pobudzać lub zezwalać na istnienie możliwości wspierania regionalnych lub lokalnych usług telewizyjnych w celu zapewnienia różnorodności kulturowej i regionalnej w momencie zmiany transmisji telewizyjnych na formę cyfrową; w tym celu proponuje się, aby priorytetowe znaczenie miało wspieranie inwestycji w zakresie digitalizacji regionalnych usług audiowizualnych;

2.14

opowiada się za tym, aby ulepszenie dyrektywy „Telewizja bez granic” umożliwiło radiofonii i telewizji publicznej spełnienie powierzonej im roli zgodnie z przepisami obowiązującymi w Państwach Członkowskich; popiera również udzielanie wsparcia operatorom publicznym transmitującym programy regionalne.

22.12.2004   

PL

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

C 318/30

1)

druga faza Europejskiego Funduszu na Rzecz Uchodźców powinna być skuteczniejszym i bardziej znaczącym instrumentem w realizacji priorytetowych celów z nim związanych, to znaczy podziału odpowiedzialności pomiędzy Państwa Członkowskie i prowadzenia wspólnej polityki w dziedzinie azylu we wszystkich Państwach Członkowskich;

2)

aby zrealizować wyznaczone cele, konieczne jest wyposażenie Funduszu w wystarczające środki przez cały okres jego działania, uwzględniając w szczególności rozszerzenie Unii i potrzeby nowych Państw Członkowskich;

1.1

popiera propozycję Komisji z zastrzeżeniem zamieszczonych poniżej poprawek;

1.2

docenia wysiłki Komisji, Państw Członkowskich, regionów, gmin, organizacji, samych uchodźców i innych zainteresowanych stron zmierzające do osiągnięcia celów wytyczonych dla pierwszej fazy Europejskiego Funduszu na Rzecz Uchodźców;

1.3

docenia pracę Komisji mającą na celu opracowanie nowej propozycji i jest zdania, że udało się jej uwzględnić znaczną część wyników oceny pierwszej fazy i uwag sformułowanych przez różne zainteresowane podmioty;

1.4

uznaje za słuszne zasadę oraz system podziału odpowiedzialności pomiędzy Państwa Członkowskie, tak jak przewiduje rozpatrywana propozycja;

1.5

uznaje, że stała kwota proponowana na realizację działań w Państwach Członkowskich i kwota przewidziana na pomoc techniczną i administracyjną stanowią absolutne minimum, jeżeli chce się zapewnić wszystkim Państwom Członkowskim uczestnictwo w programie i opracowywanie własnych systemów celem zbliżenia ich do ogólnego poziomu europejskiego; podkreśla, że szczególnie podmioty lokalne w Państwach Członkowskich, które uczestniczyły w pierwszej fazie Europejskiego Funduszu na Rzecz Uchodźców, potrzebują dalszych szkoleń oraz doradztwa, by były w stanie realizować projekty przy zachowaniu wysokiej jakości;

1.6

uważa, że ważne jest zagwarantowanie, by Fundusz objął swymi działaniami wszystkie osoby korzystające z ochrony międzynarodowej w danym Państwie Członkowskim bez względu na procedurę krajową dotyczącą wjazdu na terytorium tego Państwa; uważa również za istotne zwrócenie szczególnej uwagi w trakcie realizacji programu na potrzeby tych uchodźców, których sytuacja jest najbardziej niepewna. Wśród grup najbardziej narażonych i bezbronnych należy wymienić dzieci bez opieki dorosłych, samotne matki lub samotne kobiety, osoby będące ofiarami tortur, nadużyć, nieludzkiego lub poniżającego traktowania oraz osoby wymagające specjalnej pomocy medycznej;

1.7

opowiada się za globalnym podejściem do polityki azylu proponowanym przez Komisję, zgodnie z którym środki Funduszu powinny być wykorzystane w celu poprawy sytuacji osób ubiegających się o azyl, wspierania ich integracji i powrotu do kraju pochodzenia, z uwzględnieniem uwarunkowań lokalnych, regionalnych i krajowych;

1.8

uznaje za sprawę zasadniczą finansowanie działań wspólnotowych i działań natychmiastowych w sytuacji nagłej konieczności poza inicjatywami podejmowanymi na szczeblu krajowym. Działania wspólnotowe mogą stać się ważnym instrumentem strategicznego planowania i rozwoju w wymiarze europejskim, o ile przyczyniają się do opracowywania konkretnych szeroko zakrojonych projektów na szczeblu politycznym, regionalnym i lokalnym, które się wzajemnie uzupełniają. Odpowiednia część Funduszu powinna zostać zarezerwowania na działania wspólnotowe w celu zapewnienia ich komplementarności i ich realizacji w przejrzysty sposób;

1.9

zauważa, że skutki przyjęcia osób występujących o azyl i uchodźców są najbardziej widoczne we wspólnotach lokalnych przyjmujących te grupy i wzywa, aby władze lokalne i regionalne miały udział w podejmowaniu decyzji dotyczących przyjęcia tych osób i włączenia ich do społeczności lokalnych i regionalnych;

1.10

podkreśla, że wspieranie integracji stanowi jeden z kluczowych elementów polityki europejskiej w dziedzinie uchodźców i azylu opartej na przestrzeganiu praw człowieka oraz że powodzenie tej integracji nabiera podstawowego znaczenia dla dalszego zrównoważonego rozwoju wspólnot lokalnych;

1.11

kładzie nacisk na prawo każdej osoby do dobrowolnego powrotu, przy zagwarantowaniu jej bezpieczeństwa i godności, do kraju jej pochodzenia;

1.12

wspiera Komisję w jej działaniach na rzecz poprawy strategicznego planowania programu dzięki przyjęciu perspektywy wieloletniej;

1.13

podkreśla, że planowanie strategiczne powinno się odbywać w sposób przejrzysty w ramach rzeczywistego partnerstwa pomiędzy Komisją i Państwami Członkowskimi, bez względu na to, czy chodzi o działania, które powinny być prowadzone na szczeblu krajowym, działania wspólnotowe czy działania natychmiastowe w sytuacji nagłej konieczności;

1.14

zwraca szczególną uwagę na fakt, że podmioty regionalne i lokalne odgrywają najważniejszą rolę jako jednostki odpowiedzialne za przyjmowanie osób występujących o azyl i uchodźców oraz za działania mające na celu wspieranie ich integracji; ubolewa zatem, że Komisja nie przewidziała w swojej propozycji szerokiej konsultacji z samorządem regionalnym i lokalnym na etapie planowania realizacji programu i podejmowania decyzji dotyczących jego finansowania. Propozycja nie gwarantuje podmiotom regionalnym i lokalnym możliwości udziału w ustanawianiu dobrych praktyk w zakresie działań wspólnotowych.