System handlu uprawnieniami do emisji gazów cieplarnianych

 

STRESZCZENIE DOKUMENTU:

Dyrektywa 2003/87/WE ustanawiająca system handlu uprawnieniami do emisji gazów cieplarnianych w UE

JAKIE SĄ CELE DYREKTYWY?

Na jej mocy ustanawia się unijny system handlu uprawnieniami do emisji (ETS)*. Stanowi on podstawę unijnej polityki mającej na celu przeciwdziałanie zmianie klimatu i zmierza do ograniczania emisji gazów cieplarnianych w efektywny pod względem kosztów i skuteczny gospodarczo sposób. Opiera się na zasadzie „pułapów i handlu”*.

Na przestrzeni kolejnych lat ewolucji systemu państwa UE kilkakrotnie zmieniały ten akt prawny. Najnowsze zmiany uzgodniono w marcu 2018 r.

KLUCZOWE ZAGADNIENIA

Obecna, trzecia faza EU ETS obejmuje lata 2013–2020.

System ma zastosowanie do:

Począwszy od dnia 1 stycznia 2005 r. operatorzy podejmujący wszystkie działania, o których mowa w dyrektywie, muszą umarzać odpowiednią liczbę uprawnień do emisji odpowiadającą ich emisjom gazów cieplarnianych.

Całkowita liczba uprawnień wydawanych w UE jest rokrocznie zmniejszana: o 1,74% w latach 2013–2020 oraz o 2,2% od 2021 r.

Statki powietrzne wykonujące loty na lotniska w UE, Islandii lub Norwegii z innych państw świata są wyłączone z systemu EU ETS do dnia 31 grudnia 2023 r.

Uprawnienia:

Począwszy od 2021 r. 57% uprawnień będzie sprzedawanych na aukcjach. Przynajmniej połowa wpływów uzyskiwanych przez państwa UE musi być przeznaczana na cele związane z klimatem.

Ustanowione zostaną dwa nowe mechanizmy finansowania rozwiązań niskoemisyjnych:

Państwa UE:

Wszystkie te czynności są realizowane na podstawie przepisów zharmonizowanych na szczeblu UE.

Komisja Europejska:

OD KIEDY DYREKTYWA MA ZASTOSOWANIE?

Dyrektywa ma zastosowanie od dnia 25 października 2003 r., przy czym do porządku krajowego państw UE miała zostać włączona do dnia 31 grudnia 2003 r.

KONTEKST

Zgodnie z protokołem z Kioto w sprawie zmian klimatu, który został uzgodniony w grudniu 1997 r., UE zobowiązała się ograniczyć emisje gazów cieplarnianych w latach 2008–2012 o 8% w stosunku do poziomu z 1990 r.

W odniesieniu do drugiego okresu rozliczeniowego protokołu z Kioto (2013–2020) uzgodniono, że emisje zostaną ograniczone jeszcze bardziej – do 20% w perspektywie 2020 r. w stosunku do poziomu z 1990 r.

W ramach czwartego etapu systemu EU ETS (2021–2030) UE zamierza ograniczyć emisje o co najmniej 40% w perspektywie roku 2030, zgodnie z przyjętym w 2015 r. porozumieniem paryskim w sprawie zmian klimatu. Aby osiągnąć te cele, UE ustanowiła system handlu uprawnieniami do emisji gazów cieplarnianych. Każde uprawnienie dotyczy emisji 1 tony CO2 lub ekwiwalentu CO2 w konkretnym okresie.

Więcej informacji:

KLUCZOWE POJĘCIA

Unijny system handlu uprawnieniami do emisji (EU ETS): pierwszy – i jak dotąd zdecydowanie największy – międzynarodowy system handlu uprawnieniami do emisji gazów cieplarnianych; obejmuje niemal 11 tys. elektrowni i zakładów produkcyjnych w 28 państwach UE, a także w Islandii, Norwegii i Liechtensteinie, jak również emisje generowane przez przemysł lotniczy.
Zasada pułapów i handlu: system EU ETS funkcjonuje zgodnie z tą zasadą. Limity ustalane są dla całkowitej ilości danych gazów cieplarnianych, jaka może zostać wyemitowana przez fabryki, elektrownie i inne zakłady objęte systemem. Limit jest z czasem zmniejszany w celu redukcji całkowitej ilości emisji. System umożliwia handel uprawnieniami do emisji w taki sposób, aby całkowita ilość emisji pochodzących z zakładów i lotnictwa nie przekraczała limitu oraz aby umożliwić podejmowanie najkorzystniejszych środków do zmniejszania emisji.

GŁÓWNY DOKUMENT

Dyrektywa 2003/87/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 13 października 2003 r. ustanawiająca system handlu przydziałami emisji gazów cieplarnianych we Wspólnocie oraz zmieniająca dyrektywę Rady 96/61/WE (Dz.U. L 275 z 25.10.2003, s. 32–46)

Kolejne zmiany dyrektywy 2003/87/WE zostały włączone do tekstu podstawowego. Tekst skonsolidowany ma jedynie wartość dokumentacyjną.

DOKUMENTY POWIĄZANE

Decyzja Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/853 z dnia 30 maja 2018 r. zmieniająca rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1257/2013 oraz dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 94/63/WE i 2009/31/WE, jak również dyrektywy Rady 86/278/EWG i 87/217/EWG, w odniesieniu do przepisów proceduralnych w zakresie sprawozdawczości w dziedzinie środowiska oraz uchylająca dyrektywę Rady 91/692/EWG (Dz.U. L 150 z 14.6.2018, s. 155–161)

Decyzja Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2015/1814 z dnia 6 października 2015 r. w sprawie ustanowienia i funkcjonowania rezerwy stabilności rynkowej dla unijnego systemu handlu uprawnieniami do emisji gazów cieplarnianych i zmiany dyrektywy 2003/87/WE (Dz.U. L 264 z 9.10.2015, s. 1–5)

Zobacz tekst skonsolidowany.

Ostatnia aktualizacja: 03.10.2018