Wzmacnianie zdolności UE do zapobiegania klęskom żywiołowym, zapewnienia gotowości na ich wystąpienie i reagowania na nie

 

STRESZCZENIE DOKUMENTU:

Decyzja nr 1313/2013/UE w sprawie Unijnego Mechanizmu Ochrony Ludności

JAKIE SĄ CELE DECYZJI?

KLUCZOWE ZAGADNIENIA

Cele

Głównym celem mechanizmu jest poprawa skuteczności systemów zapobiegania, zapewniania gotowości i reagowania na wszelkiego rodzaju klęski żywiołowe i katastrofy spowodowane przez człowieka na terytorium UE lub poza nim. Mimo że skupia się on na ochronie ludności, obejmuje również zagadnienia związane z ochroną środowiska i własności, w tym dziedzictwa naturalnego.

Szczególne cele mechanizmu obejmują:

Zapobieganie ryzyku i zarządzanie nim

Zapobieganie klęskom i katastrofom jest głównym celem mechanizmu, a szczególny nacisk kładzie się na ocenę ryzyka oraz planowanie zarządzania ryzykiem. Decyzja nr 1313/2013/UE, zmieniona decyzją (UE) 2019/420, wymaga od państw członkowskich:

Na mocy rozporządzenia zmieniającego (UE) 2021/836 Komisja i państwa członkowskie określą i opracują unijne cele w zakresie odporności na klęski i katastrofy. Takie niewiążące cele zostaną wskazane w zaleceniach Komisji i będą bazować na scenariuszach dotyczących teraźniejszości i przyszłości, z uwzględnieniem danych dotyczących przeszłych zdarzeń oraz wpływu zmiany klimatu na ryzyko związane z klęskami i katastrofami.

Unijna sieć wiedzy w zakresie ochrony ludności

W celu udoskonalenia szkoleń i wymiany wiedzy w decyzji zmieniającej (UE) 2019/420 nakłada się na Komisję obowiązek ustanowienia sieci odpowiednich naukowców, podmiotów i instytucji odpowiedzialnych za ochronę ludności i zarządzanie klęskami i katastrofami, w skład których wchodzić będą centra doskonałości oraz uniwersytety. Ustanowią one, wraz z Komisją, unijną sieć wiedzy w zakresie ochrony ludności.

W dniu 10 listopada 2021 r. Komisja formalnie ustanowiła sieć wiedzy w zakresie ochrony ludności (decyzja wykonawcza 2021/1956). Decyzja wykonawcza określa strukturę zarządzania siecią wiedzy i sposób jej działania. W skład struktury zarządzania siecią wiedzy wchodzą rada oraz grupy robocze dwóch filarów (budowania zdolności i naukowego). Obsługę sekretariatu zapewnia Komisja.

Komisja ma również za zadanie:

Centrum Koordynacji Reagowania Kryzysowego(ERCC)

W celu zwiększenia gotowości i zdolności reagowania na klęski żywiołowe na poziomie UE ustanowione zostało ERCC działające pod kierownictwem Komisji w Brukseli i pracujące 24 godziny na dobę przez 7 dni w tygodniu. ERCC jest centrum koordynacji i ośrodkiem operacyjnym mechanizmu.

Dodatkowe narzędzia obejmują:

Na mocy rozporządzenia zmieniającego (UE) 2021/836 ERCC zyskuje dostęp do zwiększonych zdolności operacyjnych, analitycznych, a także zdolności w zakresie monitorowania, zarządzania informacją oraz komunikacji.

rescEU

Na mocy decyzji zmieniającej (UE) 2019/420 ustanawia się również rescEU, dodatkową pulę zasobów w celu zapewnienia pomocy w sytuacjach, w których ogólne zasoby istniejące na szczeblu krajowym i zasoby przydzielone uprzednio europejskiej puli ochrony ludności przez państwa członkowskie są niewystarczające, aby zapewnić skuteczną reakcję.

Początkowy skład rescEU w kontekście zasobów i wymogów jakości określono w decyzji wykonawczej (UE) 2019/570. Początkowo w skład rescEU wchodziły następujące zdolności:

Zakres ten uległ następnie rozszerzeniu i obejmuje obecnie gromadzenie zapasów, usuwanie skażenia w zakresie incydentów CBRJ oraz zasoby transportowe i logistyczne (zob. poniżej).

Rozporządzenie zmieniające (UE) 2021/836 dało Komisji możliwość bezpośredniego zamawiania zasobów rescEU w zakresie transportu i logistyki, a także innych zasobów (jedynie w uzasadnionych nagłych przypadkach). Zasoby rescEU są w pełni finansowane przez Komisję.

Komisja określa zasoby rescEU w drodze aktów wykonawczych, uwzględniając:

Komisja ośmiokrotnie zmieniała decyzję wykonawczą (UE) 2019/570.

Dalsze przepisy wykonawcze dotyczące rescEU zawarto w decyzji wykonawczej (UE) 2019/1310. W tym akcie wykonawczym ustanawia się wszystkie przepisy niezbędne do prowadzenia operacji w ramach rescEU, takie jak kryteria dotyczące rozmieszczenia i kolidujących ze sobą wniosków, zasady dotyczące demobilizacji oraz zasady dotyczące krajowego wykorzystania.

Budżet

Uczestnictwo

W mechanizmie i wymienionych wyżej narzędziach mogą uczestniczyć państwa należące do Europejskiego Obszaru Gospodarczego, kraje przystępujące, kraje kandydujące i potencjalne kraje kandydujące. W mechanizmie uczestniczą państwa członkowskie wraz z Bośnią i Hercegowiną, Islandią, Czarnogórą, Macedonią Północną, Norwegią, Serbią i Turcją.

Inne

W dniu 5 maja 2022 r. Komisja przyjęła decyzję wykonawczą (UE) 2022/706, która ustanawia kryteria i procedury przyznawania medali w celu wyrażenia uznania dla długoterminowego zaangażowania i nadzwyczajnych wkładów na rzecz mechanizmu. W tym akcie wykonawczym przewidziano dwa rodzaje medali: medal za długoterminowe zaangażowanie i medal za nadzwyczajny wkład, przy czym zakres odznaczenia uwzględnia działania w całym cyklu zarządzania klęskami i katastrofami. Medale będą przyznawane podczas Europejskiego Forum Ochrony Ludności lub innych oficjalnych uroczystości organizowanych doraźnie.

OD KIEDY DECYZJA MA ZASTOSOWANIE?

Ma ona zastosowanie od 1 stycznia 2014 r.

KONTEKST

Więcej informacji:

GŁÓWNY DOKUMENT

Decyzja Parlamentu Europejskiego i Rady nr 1313/2013/EU z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie Unijnego Mechanizmu Ochrony Ludności (Dz.U. L 347 z 20.12.2013, s. 924–947)

Kolejne zmiany decyzji nr 1313/2013/UE zostały włączone do tekstu podstawowego. Tekst skonsolidowany ma jedynie wartość dokumentacyjną.

DOKUMENTY POWIĄZANE

Decyzja wykonawcza Komisji (UE) 2022/706 z dnia 5 maja 2022 r. ustanawiająca zasady stosowania decyzji Parlamentu Europejskiego i Rady nr 1313/2013/UE w odniesieniu do kryteriów i procedur uznawania długoterminowego zaangażowania i nadzwyczajnych wkładów na rzecz Unijnego Mechanizmu Ochrony Ludności (Dz.U. L 132 z 6.5.2022, s. 102–106)

Decyzja wykonawcza Komisji (UE) 2021/1956 z dnia 10 listopada 2021 r. w sprawie ustanowienia i organizacji unijnej sieci wiedzy w zakresie ochrony ludności (Dz.U. L 399 z 11.11.2021, s. 1–7)

Decyzja wykonawcza Komisji (UE) 2019/1310 z dnia 31 lipca 2019 r. ustanawiająca zasady dotyczące funkcjonowania europejskiej puli ochrony ludności i rescEU (Dz.U. L 204 z 2.8.2019, s. 94–99)

Decyzja wykonawcza Komisji (UE) 2019/570 z dnia 8 kwietnia 2019 r. ustanawiająca zasady wdrażania decyzji Parlamentu Europejskiego i Rady nr 1313/2013/UE w odniesieniu do zdolności reagowania rescEU i zmieniająca decyzję wykonawczą Komisji 2014/762/UE (Dz.U. L 99 z 10.4.2019, s. 41–45)

Zobacz tekst skonsolidowany.

Decyzja wykonawcza Komisji (UE) 2018/142 z dnia 15 stycznia 2018 r. zmieniająca decyzję wykonawczą 2014/762/UE ustanawiającą zasady wdrażania decyzji Parlamentu Europejskiego i Rady nr 1313/2013/UE w sprawie Unijnego Mechanizmu Ochrony Ludności (Dz.U. L 25 z 30.1.2018, s. 40–48)

Decyzja wykonawcza Komisji 2014/762/UE z dnia 16 października 2014 r. ustanawiająca zasady wdrażania decyzji Parlamentu Europejskiego i Rady nr 1313/2013/UE w sprawie Unijnego Mechanizmu Ochrony Ludności oraz uchylająca decyzje Komisji 2004/277/WE, Euratom oraz 2007/606/WE, Euratom (Dz.U. L 320 z 6.11.2014, s. 1–45)

Zobacz tekst skonsolidowany.

Dokument roboczy służb Komisji – Ocena okresowa Unijnego Mechanizmu Ochrony Ludności (2014–2016) dołączona do dokumentu Sprawozdanie Komisji dla Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie oceny okresowej Unijnego Mechanizmu Ochrony Ludności na lata 2014–2016 (SWD(2017) 287 final z 30.8.2017)

Ostatnia aktualizacja: 19.05.2022