Ochrona różnorodności biologicznej przed inwazyjnymi gatunkami obcymi

 

STRESZCZENIE DOKUMENTU:

Rozporządzenie (UE) nr 1143/2014 w sprawie działań zapobiegawczych i zaradczych w odniesieniu do wprowadzania i rozprzestrzeniania inwazyjnych gatunków obcych

JAKIE SĄ CELE ROZPORZĄDZENIA?

Ustanowiono w nim zasady dotyczące działań zapobiegawczych i zaradczych w odniesieniu do wprowadzania i rozprzestrzeniania się inwazyjnych gatunków obcych* w UE.

Ten akt prawny ma na celu minimalizowanie i łagodzenie niepożądanego oddziaływania inwazyjnych gatunków obcych na różnorodność biologiczną i ekosystemy w UE oraz na zdrowie ludzkie i gospodarkę.

KLUCZOWE ZAGADNIENIA

Wykaz inwazyjnych gatunków obcych stwarzających zagrożenie dla Unii

Zezwolenia

Państwa UE mogą wydawać zezwolenia na prowadzenie badań naukowych, ochronę ex situ oraz wykorzystywanie do celów medycznych gatunków wskazanych jako inwazyjne gatunki obce stwarzające zagrożenie dla Unii. W przypadku wszelkich innych zastosowań państwa UE zamierzające udzielić zezwoleń muszą najpierw zwrócić się do Komisji o upoważnienie.

Takie inwazyjne gatunki obce muszą być przetrzymywane i badane w obiektach izolowanych i przemieszczane w warunkach wykluczających ich ucieczkę.

Krajowe plany działania

W terminie 3 lat od przyjęcia wykazu państwa UE ustanawiają i wdrażają plany działania w celu rozwiązania kwestii priorytetowych dróg przenoszenia. Ma to na celu zapobieganie niezamierzonemu wprowadzaniu inwazyjnych gatunków obcych stwarzających zagrożenie dla Unii oraz rozprzestrzenianiu się tych gatunków na jej terytorium.

Inwazyjne gatunki obce stwarzające zagrożenie dla regionu oraz rodzime inwazyjne gatunki obce

Inwazyjne gatunki obce mogą pochodzić z jednego regionu UE i stwarzać problemy w innym regionie UE. W takim przypadku rolę do odegrania ma Komisja Europejska, która zapewnia, by kraje UE, w których odczuwalne jest ich oddziaływanie, prowadziły wspólne działania na rzecz rozwiązania problemu.

System nadzoru

W terminie 18 miesięcy od przyjęcia wykazu inwazyjnych gatunków obcych stwarzających zagrożenie dla Unii państwa UE ustanawiają systemy nadzoru służące do gromadzenia i rejestrowania danych dotyczących występowania w środowisku inwazyjnych gatunków obcych.

Wczesne wykrywanie i szybka eliminacja nowych inwazyjnych gatunków obcych

Każda nowa obserwacja (pierwsza obserwacja lub pierwsza obserwacja po wyeliminowaniu) w państwie UE lub na części jego terytorium inwazyjnego gatunku obcego ujętego w wykazie skutkuje powstaniem obowiązku eliminacji. Można jej dokonać środkami letalnymi lub nieletalnymi.

Środki zaradcze wobec inwazyjnych gatunków obcych rozprzestrzenionych na szeroką skalę

W terminie 18 miesięcy od umieszczenia gatunku w wykazie państwa UE wprowadzają środki zaradcze wobec inwazyjnych gatunków obcych, które rozprzestrzeniły się już na szeroką skalę na ich terytoriach, aby zminimalizować niepożądane oddziaływanie.

Te środki mogą być letalne lub nieletalne, są proporcjonalne do ich oddziaływania na środowisko oraz dostosowane do konkretnych warunków panujących w państwie UE.

Renaturyzacja uszkodzonych ekosystemów

Państwa UE podejmują środki, aby wesprzeć rewitalizację ekosystemu, który został zdegradowany, uszkodzony lub zniszczony przez inwazyjne gatunki obce stwarzające zagrożenie dla Unii.

Środki przejściowe

Właściciele mogą zatrzymać zwierzęta domowe pod warunkiem, że:

W pierwszym roku po umieszczeniu gatunku w wykazie przedsiębiorstwo lub inny podmiot handlowy mogą w dalszym ciągu sprzedawać ten gatunek do momentu wyczerpania zapasów. W drugim roku po umieszczeniu gatunku w wykazie może on jednak jedynie zostać sprzedany lub przekazany ośrodkowi dysponującemu zezwoleniem lub humanitarnie wyeliminowany. Tego rodzaju transakcje są dopuszczalne pod warunkiem podjęcia wszelkich stosownych kroków w celu zapewnienia, że gatunek nie jest w stanie uciec ani się rozmnożyć.

OD KIEDY ROZPORZĄDZENIE MA ZASTOSOWANIE?

Rozporządzenie ma zastosowanie od dnia 1 stycznia 2015 r.

KONTEKST

Więcej informacji:

KLUCZOWE POJĘCIA

Inwazyjne gatunki obce: rośliny lub zwierzęta wprowadzone przez człowieka poza ich naturalny zasięg (w sposób zamierzony lub niezamierzony) – do nowego środowiska. Wiele z tych gatunków nie przeżywa, jednak niektóre z nich są w stanie przetrwać, a ze względu na swoją inwazyjność powodują znaczne szkody w środowisku i gospodarce.

GŁÓWNY DOKUMENT

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1143/2014 z dnia 22 października 2014 r. w sprawie działań zapobiegawczych i zaradczych w odniesieniu do wprowadzania i rozprzestrzeniania inwazyjnych gatunków obcych (Dz.U. L 317 z 4.11.2014, s. 35–55)

DOKUMENTY POWIĄZANE

Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2017/1263 z dnia 12 lipca 2017 r. aktualizujące wykaz inwazyjnych gatunków obcych uznanych za stwarzające zagrożenie dla Unii ustanowiony w rozporządzeniu wykonawczym Komisji (UE) 2016/1141 na podstawie rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1143/2014 (Dz.U. L 182 z 13.7.2017, s. 37–39)

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/2031 z dnia 26 października 2016 r. w sprawie środków ochronnych przeciwko agrofagom roślin, zmieniające rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 228/2013, (UE) nr 652/2014 i (UE) nr 1143/2014 oraz uchylające dyrektywy Rady 69/464/EWG, 74/647/EWG, 93/85/EWG, 98/57/WE, 2000/29/WE, 2006/91/WE i 2007/33/WE (Dz.U. L 317 z 23.11.2016, s. 4–104)

Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2016/1141 z dnia 13 lipca 2016 r. przyjmujące wykaz inwazyjnych gatunków obcych uznanych za stwarzające zagrożenie dla Unii zgodnie z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1143/2014 (Dz.U. L 189 z 14.7.2016, s. 4–8)

Kolejne zmiany do rozporządzenia (UE) 2016/1141 zostały włączone do tekstu podstawowego. Tekst skonsolidowany ma jedynie wartość dokumentacyjną.

Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2016/145 z dnia 4 lutego 2016 r. przyjmujące format dokumentu służącego za dowód udzielenia zezwolenia przez właściwe organy państw członkowskich, umożliwiającego ośrodkom prowadzenie niektórych działań dotyczących inwazyjnych gatunków obcych stwarzających zagrożenie dla Unii zgodnie z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1143/2014 (Dz.U. L 30 z 5.2.2016, s. 1–6)

Ostatnia aktualizacja: 11.10.2017