Hurtowy rynek energii elektrycznej i gazu — unijne zasady nadzoru

STRESZCZENIE DOKUMENTU:

Rozporządzenie (UE) nr 1227/2011 w sprawie integralności i przejrzystości hurtowego rynku energii

STRESZCZENIE

JAKIE SĄ CELE NINIEJSZEGO ROZPORZĄDZENIA?

Ustanawia ono ramy monitorowania hurtowego rynku energii*. Ma też na celu wprowadzenie zakazu stosowania nadużyć, np. wykorzystywania informacji wewnętrznych* i manipulacji na rynku*.

KLUCZOWE ZAGADNIENIA

Rozporządzenie wzmacnia rolę Agencji ds. Współpracy Organów Regulacji Energetyki (ACER). Zadania ACER obejmują:

Monitorowanie działalności handlowych na hurtowym rynku energii. Do tego celu stworzono europejski rejestr uczestników rynku, który oparty jest na informacjach przekazywanych przez rejestry krajowe.

Przedkładanie Komisji Europejskiej rocznego sprawozdania z działalności. Może ono:

zawierać zalecenia dotyczące lepszego wdrażania zasad rynkowych w celu poprawy przejrzystości i integralności;

oceniać, czy wprowadzenie minimalnych wymogów w odniesieniu do zorganizowanych rynków może zwiększyć przejrzystość.

Manipulacje na rynku

Powołanie ACER na mocy niniejszego rozporządzenia ma na celu zapobieganie występowaniu manipulacji na rynku, które mogą przybierać następujące formy:

składanie fałszywych zamówień;

rozpowszechnianie fałszywych informacji;

dostarczanie fałszywych informacji podmiotom, które dokonują ocen ceny lub sporządzają raporty rynkowe, co prowadzi do wprowadzenia w błąd uczestników rynku działających na podstawie takich informacji;

deklarowanie innych niż rzeczywiste wolumenów dostępności mocy wytwórczych energii elektrycznej*, zdolności przesyłowej lub gazu ziemnego. Może mieć to wpływ na ceny energii elektrycznej i gazu.

Uczestnicy

Uczestnicy rynku mają obowiązek:

przedstawiania ACER i krajowym organom regulacyjnym informacji, co umożliwi obu organom monitorowanie działalności handlowych;

podawania w odpowiednim czasie do publicznej wiadomości informacji wewnętrznych, w tym informacji dotyczących zdolności instalacji, produkcji, magazynowania i przesyłu energii elektrycznej, gazu ziemnego lub skroplonego gazu ziemnego (LNG) oraz ich wykorzystywania.

Sankcje

Kraje UE mają obowiązek egzekwowania sankcji w przypadku niestosowania się do zapisów rozporządzenia. Sankcje muszą być proporcjonalne i odzwierciedlać:

wagę naruszeń;

szkody wyrządzone klientom;

potencjalne korzyści osiągnięte dzięki prowadzeniu działalności w oparciu o informacje wewnętrzne i manipulacje na rynku.

KLUCZOWE POJĘCIA

*Hurtowe rynki energii: są to rynki, na których prowadzony jest obrót energią pomiędzy detalicznymi sprzedawcami energii (np. spółkami energetycznymi), bankami inwestycyjnymi a dużymi odbiorcami energii (np. hutami stali).

*Wykorzystywanie informacji wewnętrznych: zachodzi, kiedy dany podmiot próbuje odnieść korzyść z handlu określonym produktem w oparciu o informacje, które nie są jeszcze dostępne publicznie (informacje wewnętrzne). Przedsiębiorstwa handlowe, które nie posiadają tych informacji znajdują się w niekorzystnej sytuacji.

*Manipulacja na rynku: celowe zakłócanie funkcjonowania rynku na uczciwych zasadach. Może dotyczyć wysyłania fałszywych lub wprowadzających w błąd sygnałów dotyczących popytu lub podaży na niektóre produkty, co może wpływać na ich cenę.

*Moc wytwórcza energii elektrycznej: zdolność produkcji energii elektrycznej.

*Zdolność przesyłowa: zdolność infrastruktury stacjonarnej, np. linii energetycznych, do przesyłu energii elektrycznej.

*Informacje wewnętrzne: nieupublicznione informacje na temat produktu. Ich upublicznienie mogłoby mieć wpływ na cenę danego produktu.

KONTEKST

Agencja ds. Współpracy Organów Regulacji Energetyki

OD KIEDY NINIEJSZE ROZPORZĄDZENIE MA ZASTOSOWANIE?

Od 28 grudnia 2011 r.

AKT

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1227/2011 z dnia 25 października 2011 r. w sprawie integralności i przejrzystości hurtowego rynku energii (Dz.U. L 326 z 8.12.2011, s. 1–16)

Ostatnia aktualizacja: 26.10.2015