Dostęp do międzynarodowego rynku usług autokarowych i autobusowych

KLUCZOWE ZAGADNIENIA

Swoboda świadczenia usług

Przewoźnikowi zezwala się na wykonywanie usług regularnych międzynarodowego przewozu osób, w tym szczególnych usług regularnych i usług okazjonalnych w zakresie przewozu autokarowego i autobusowego bez dyskryminacji ze względu na przynależność państwową lub miejsce siedziby, jeżeli:

• jest on upoważniony w kraju UE siedziby do wykonywania przewozów w formie usług regularnych, zgodnie z warunkami dostępu do rynku określonymi w przepisach krajowych;
• spełnia warunki określone zgodnie z zasadami UE dotyczącymi dostępu do zawodu przewoźnika drogowego w transporcie krajowym i międzynarodowym;
• spełnia wymogi prawne dotyczące unijnych norm przewidzianych dla kierowców i pojazdów.

Licencja wspólnotowa

• Prowadzenie międzynarodowego autobusowego i autokarowego przewozu osób wymaga posiadania licencji wspólnotowej wydanej przez właściwe organy kraju UE siedziby.
• Licencja wspólnotowa jest udzielana na rzecz określonego przewoźnika, na odnawialne okresy nie dłuższe niż dziesięć lat, i nie może być przenoszona.
• Kraje UE mogą zdecydować, że licencja UE jest uznawana również w odniesieniu do krajowej działalności transportowej.

Usługi regularne wymagające zezwolenia

• Zezwolenia są wydawane na rzecz określonego przewoźnika, na okres nieprzekraczający 5 lat, i nie mogą być przenoszone. Jednakże przewoźnik, który otrzymał zezwolenie, może, za zgodą właściwego organu państwa członkowskiego, na którego terytorium znajduje się miejsce odjazdu, świadczyć usługi przez podwykonawcę.
• Zezwolenia są wydawane w porozumieniu z organami wszystkich krajów UE, w których pasażerowie są zabierani lub dowożeni. W zezwoleniu określa się:
  • rodzaj usługi;
  • trasę usługi;
  • przystanki oraz rozkład jazdy;
  • okres ważności.
• Zezwolenia upoważniają posiadacza do świadczenia usług regularnych na terytorium wszystkich państw członkowskich, przez które przebiega trasa usług.
• Wnioski o wydanie zezwolenia, w tym o przedłużenie ważności i zmianę zezwolenia, są rozpatrywane pozytywnie, z wyjątkiem przypadków gdy:
  • wnioskodawca nie jest w stanie świadczyć wymaganej usługi, korzystając z pojazdów będących bezpośrednio w jego dyspozycji;
  • wnioskodawca nie zastosował się do krajowych lub międzynarodowych przepisów w zakresie transportu drogowego;
  • nie zostały spełnione warunki zezwolenia (w przypadku wniosku o przedłużenie ważności zezwolenia);
  • kraj UE decyduje, że dana usługa poważnie wpłynęłaby na rentowność porównywalnej usługi świadczonej w ramach jednej lub większej liczby umów o usługi publiczne;
  • kraj UE decyduje, że głównym celem usługi nie jest przewóz osób pomiędzy przystankami położonymi w różnych krajach UE.
• Z wyjątkiem przypadków siły wyższej¹, przewoźnik wykonujący usługi regularne jest zobowiązany do podjęcia wszelkich środków w celu zagwarantowania usług transportowych spełniających normy ciągłości, regularności i zdolności przewozowych, a także spełniania innych warunków określonych przez właściwy organ.

Kabotaż ²

Zezwala się na wykonywanie przewozów kabotażowych w odniesieniu do następujących usług:

• krajowe usługi przewozu drogowego osób wykonywane tymczasowo przez przewoźnika w przyjmującym kraju UE;
• zabieranie i dowożenie pasażerów w tym samym kraju UE w ramach międzynarodowej usługi regularnej, pod warunkiem że kabotaż nie jest głównym celem tej usługi.

Kontrole i kary

• Przewoźnicy wykonujący usługi regularne wystawiają bilet na przejazd pojedynczy albo zbiorowy, określający miejsce wyjazdu i miejsce przyjazdu, okres ważności biletu oraz opłatę za przejazd.
• W przypadku poważnego naruszenia przepisów UE w zakresie transportu drogowego właściwe organy kraju UE siedziby przewoźnika, który dopuścił się naruszenia, podejmują odpowiednie dla danego przypadku działania, które mogą obejmować ostrzeżenie lub nałożenie sankcji administracyjnych.
• W przypadku poważnego naruszenia przepisów UE w zakresie transportu drogowego przez przewoźnika niemającego siedziby w danym kraju UE kraj UE, na którego terytorium naruszenie zostało stwierdzone, przekazuje właściwym organom kraju UE, w którym przewoźnik ma siedzibę, następujące informacje: opis naruszenia, kategorię, rodzaj i wagę naruszenia oraz nałożone sankcje.
• Wszelkie poważne naruszenia muszą zostać wpisane do krajowego rejestru elektronicznego przewoźników drogowych.

Pandemia COVID-19

W rozporządzeniu (UE) 2020/698 ustanowiono szczególne środki tymczasowe w związku z pandemią COVID-19 dotyczące odnawiania lub przedłużania ważności niektórych certyfikatów i świadectw, licencji i zezwoleń oraz przesunięcia niektórych okresowych kontroli i okresowych szkoleń w niektórych obszarach prawodawstwa dotyczącego transportu. Rozporządzenie przedłuża ważność licencji wspólnotowej, ustanowionej na mocy rozporządzenia (UE) nr 1073/2009, o sześć miesięcy.